# Il-Ġurnal Uffiċjali C 356/2013

| | ISSN 1977-0987
  doi:10.3000/19770987.C_2013.356.mlt |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 356 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 565 ta' Diċembru 2013 |

ISSN 1977-0987

doi:10.3000/19770987.C_2013.356.mlt

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 356

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 565 ta' Diċembru 2013

---

| Avviż Nru | Werrej | Paġna |
| --- | --- | --- |
| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet |
| | RIŻOLUZZJONIJIET |
| | Il-Kumitat tar-Reġjuni |
| | Il-103 Sessjoni Plenarja tas-7, it-8 u d-9 ta’ Ottubru 2013 |
| 2013/C 356/01 | Riżoluzzjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar l-UNFCCC COP 19 — nimxu ’l quddiem fl-aġenda internazzjonali dwar it-tibdil fil-klima | 1 |
| | OPINJONIJIET |
| | Il-Kumitat tar-Reġjuni |
| | Il-103 Sessjoni Plenarja tas-7, it-8 u d-9 ta’ Ottubru 2013 |
| 2013/C 356/02 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar ir-Rakkomandazzjonijiet għal infiq aħjar | 3 |
| 2013/C 356/03 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar is-Sħubija urbana-rurali u governanza | 9 |
| 2013/C 356/04 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar L-abbozz ta’ baġit tal-UE għall-2014 | 15 |
| 2013/C 356/05 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni Il-perspettiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali dwar iż-żejt u l-gass tax-shale u ż-żejt u l-gass kompressati (idrokarburi mhux konvenzjonali) | 23 |
| 2013/C 356/06 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Green paper dwar strateġija Ewropea għall-iskart tal-plastik fl-ambjent | 30 |
| 2013/C 356/07 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar is-Strateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima | 37 |
| 2013/C 356/08 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar L-infrastruttura ekoloġika — insaħħu l-kapital naturali tal-Ewropa | 43 |
| 2013/C 356/09 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Il-politika industrijali spazjali tal-UE | 49 |
| 2013/C 356/10 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-CARS 2020: Pjan ta’ azzjoni għal industrija tal-karozzi kompetittiva u sostenibbli fl-Ewropa | 55 |
| 2013/C 356/11 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Il-pakkett ta’ investiment soċjali tal-UE | 60 |
| 2013/C 356/12 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Pjan ta’ azzjoni dwar l-intraprenditorija 2020 | 68 |
| 2013/C 356/13 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Green paper — Il-finanzjament fuq terminu twil tal-ekonomija Ewropea | 75 |
| 2013/C 356/14 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Is-sostenibbiltà taż-żoni rurali | 80 |
| 2013/C 356/15 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar ir-Responsabbilizzazzjoni tal-awtoritajiet lokali fil-pajjiżi msieħba għal governanza aħjar u iktar effettiva tal-eżiti tal-iżvilupp | 86 |

Avviż Nru

Werrej

Paġna

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Kumitat tar-Reġjuni

Il-103 Sessjoni Plenarja tas-7, it-8 u d-9 ta’ Ottubru 2013

2013/C 356/01

Riżoluzzjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar l-UNFCCC COP 19 — nimxu ’l quddiem fl-aġenda internazzjonali dwar it-tibdil fil-klima

1

OPINJONIJIET

Il-Kumitat tar-Reġjuni

Il-103 Sessjoni Plenarja tas-7, it-8 u d-9 ta’ Ottubru 2013

2013/C 356/02

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar ir-Rakkomandazzjonijiet għal infiq aħjar

3

2013/C 356/03

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar is-Sħubija urbana-rurali u governanza

9

2013/C 356/04

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar L-abbozz ta’ baġit tal-UE għall-2014

15

2013/C 356/05

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni Il-perspettiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali dwar iż-żejt u l-gass tax-shale u ż-żejt u l-gass kompressati (idrokarburi mhux konvenzjonali)

23

2013/C 356/06

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Green paper dwar strateġija Ewropea għall-iskart tal-plastik fl-ambjent

30

2013/C 356/07

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar is-Strateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima

37

2013/C 356/08

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar L-infrastruttura ekoloġika — insaħħu l-kapital naturali tal-Ewropa

43

2013/C 356/09

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Il-politika industrijali spazjali tal-UE

49

2013/C 356/10

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-CARS 2020: Pjan ta’ azzjoni għal industrija tal-karozzi kompetittiva u sostenibbli fl-Ewropa

55

2013/C 356/11

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Il-pakkett ta’ investiment soċjali tal-UE

60

2013/C 356/12

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Pjan ta’ azzjoni dwar l-intraprenditorija 2020

68

2013/C 356/13

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Green paper — Il-finanzjament fuq terminu twil tal-ekonomija Ewropea

75

2013/C 356/14

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Is-sostenibbiltà taż-żoni rurali

80

2013/C 356/15

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar ir-Responsabbilizzazzjoni tal-awtoritajiet lokali fil-pajjiżi msieħba għal governanza aħjar u iktar effettiva tal-eżiti tal-iżvilupp

86

| | III   Atti preparatorji |
| --- | --- |
| | IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI |
| | Il-103 Sessjoni Plenarja tas-7, it-8 u d-9 ta’ Ottubru 2013 |
| 2013/C 356/16 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Ir-raba' pakkett ferrovjarju | 92 |
| 2013/C 356/17 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Linji gwida għan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej | 116 |
| 2013/C 356/18 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Proposta għal direttiva għall-ippjanar spazjali marittimu u għall-ġestjoni integrata tal-kosta | 124 |

III   Atti preparatorji

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Il-103 Sessjoni Plenarja tas-7, it-8 u d-9 ta’ Ottubru 2013

2013/C 356/16

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Ir-raba' pakkett ferrovjarju

92

2013/C 356/17

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Linji gwida għan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej

116

2013/C 356/18

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Proposta għal direttiva għall-ippjanar spazjali marittimu u għall-ġestjoni integrata tal-kosta

124

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Kumitat tar-Reġjuni

Il-103 Sessjoni Plenarja tas-7, it-8 u d-9 ta’ Ottubru 2013

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/1 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/1

---

Riżoluzzjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar l-“UNFCCC COP 19 — nimxu ’l quddiem fl-aġenda internazzjonali dwar it-tibdil fil-klima”

2013/C 356/01

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jiddikjara l-appoġġ sħiħ tiegħu għall-pożizzjoni konġunta tal-UE u jitlob lill-partijiet kollha involuti fil-COP 19 biex jieħdu l-passi meħtieġa fir-rigward ta' ftehim dwar it-tibdil fil-klima li jkun vinkolanti, legali u internazzjonali bil-għan li t-tisħin globali jkun limitat sa taħt iż-2 gradi Celsuis biex dan jiġi konkluż sal-2015 u implimentat sal-2020; |
| --- | --- |

1.

jiddikjara l-appoġġ sħiħ tiegħu għall-pożizzjoni konġunta tal-UE u jitlob lill-partijiet kollha involuti fil-COP 19 biex jieħdu l-passi meħtieġa fir-rigward ta' ftehim dwar it-tibdil fil-klima li jkun vinkolanti, legali u internazzjonali bil-għan li t-tisħin globali jkun limitat sa taħt iż-2 gradi Celsuis biex dan jiġi konkluż sal-2015 u implimentat sal-2020;

| 2. | jistieden lin-negozjaturi biex jiskopru mill-ġdid sens ta' urġenza u biex jagħmlu progress sabiex il-ftehim il-ġdid ikun aktar ambizzjuż; |
| --- | --- |

2.

jistieden lin-negozjaturi biex jiskopru mill-ġdid sens ta' urġenza u biex jagħmlu progress sabiex il-ftehim il-ġdid ikun aktar ambizzjuż;

| 3. | jinsisti li l-gvernijiet nazzjonali u l-UE ser jirnexxilhom jiksbu l-miri tagħhom bl-involviment attiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li huma l-aktar affettwati direttament mill-impatt tat-tibdil fil-klima u huma responsabbli sew għall-implimentazzjoni ta' politika; għaldaqstant jenfasizza wkoll il-ħtieġa għal data “riżolta mil-lat ta' spazju” dwar l-impatt tat-tibdil fil-klima kif ukoll strateġiji ta' adattament; |
| --- | --- |

3.

jinsisti li l-gvernijiet nazzjonali u l-UE ser jirnexxilhom jiksbu l-miri tagħhom bl-involviment attiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li huma l-aktar affettwati direttament mill-impatt tat-tibdil fil-klima u huma responsabbli sew għall-implimentazzjoni ta' politika; għaldaqstant jenfasizza wkoll il-ħtieġa għal data “riżolta mil-lat ta' spazju” dwar l-impatt tat-tibdil fil-klima kif ukoll strateġiji ta' adattament;

| 4. | jitlob sabiex tiġi integrata azzjoni fir-rigward tat-tibdil fil-klima fis-setturi u l-baġits kollha fil-livelli kollha ta' governanza u jinnota li ħafna setturi li jeħtieġu riforma, inklużi dawk tal-enerġija, l-agrikoltura, il-bini, l-ippjanar tat-territorju, l-iskart u t-trasport, jaqgħu taħt l-ambitu tal-awtoritajiet lokali jew reġjonali; |
| --- | --- |

4.

jitlob sabiex tiġi integrata azzjoni fir-rigward tat-tibdil fil-klima fis-setturi u l-baġits kollha fil-livelli kollha ta' governanza u jinnota li ħafna setturi li jeħtieġu riforma, inklużi dawk tal-enerġija, l-agrikoltura, il-bini, l-ippjanar tat-territorju, l-iskart u t-trasport, jaqgħu taħt l-ambitu tal-awtoritajiet lokali jew reġjonali;

| 5. | għaldaqstant jistieden lill-awtoritajiet internazzjonali u lid-delegazzjoni tal-UE sabiex jinvolvu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali b'mod prominenti fin-negozjati internazzjonali u l-proċessi ta' implimentazzjoni tat-tibdil fil-klima u sabiex jirrikonoxxu r-rwol li jistgħu jaqdu billi jiffaċilitaw in-negozjati; |
| --- | --- |

5.

għaldaqstant jistieden lill-awtoritajiet internazzjonali u lid-delegazzjoni tal-UE sabiex jinvolvu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali b'mod prominenti fin-negozjati internazzjonali u l-proċessi ta' implimentazzjoni tat-tibdil fil-klima u sabiex jirrikonoxxu r-rwol li jistgħu jaqdu billi jiffaċilitaw in-negozjati;

| 6. | jilqa' l-proposta tas-Segretarju Ġenerali tan-NU sabiex jitħejja summit dwar il-klima għall-mexxejja dinjija f'Settembru 2014; jemmen li l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali ser ikun meħtieġ biex is-summit ikun effettiv; |
| --- | --- |

6.

jilqa' l-proposta tas-Segretarju Ġenerali tan-NU sabiex jitħejja summit dwar il-klima għall-mexxejja dinjija f'Settembru 2014; jemmen li l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali ser ikun meħtieġ biex is-summit ikun effettiv;

| 7. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-konċentrazzjoni tad-diossidu tal-karbonju atmosferiku issa qed taqbeż il-limitu kritiku ta' 400 ppm u jinsab imħasseb sew dwar l-hekk imsejħa “gigatonne gap” bejn il-miżuri li n-negozjaturi qablu li jimplimentaw u l-miżuri li għad iridu jiġu adottati sabiex it-tisħin globali jibqa' taħt iż-2 gradi Celsius; |
| --- | --- |

7.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-konċentrazzjoni tad-diossidu tal-karbonju atmosferiku issa qed taqbeż il-limitu kritiku ta' 400 ppm u jinsab imħasseb sew dwar l-hekk imsejħa “gigatonne gap” bejn il-miżuri li n-negozjaturi qablu li jimplimentaw u l-miżuri li għad iridu jiġu adottati sabiex it-tisħin globali jibqa' taħt iż-2 gradi Celsius;

| 8. | jagħraf l-inċertezzi marbuta mal-immudellar tal-klima u t-twettiq tat-tnaqqis u għaldaqstant jippromovi approċċ ta' prekawzjoni għall-politika ta' adattament li jantiċipa l-impatt ta' żieda fit-temperatura li tkun ogħla minn 2 gradi; |
| --- | --- |

8.

jagħraf l-inċertezzi marbuta mal-immudellar tal-klima u t-twettiq tat-tnaqqis u għaldaqstant jippromovi approċċ ta' prekawzjoni għall-politika ta' adattament li jantiċipa l-impatt ta' żieda fit-temperatura li tkun ogħla minn 2 gradi;

| 9. | jappoġġja bis-sħiħ l-approċċ li l-ftehim mistenni tan-NU dwar it-tibdil fil-klima tal-2015 għandu jkopri mhux biss il-mitigazzjoni iżda wkoll l-adattament, u jenfasizza li huwa importanti li dawn jiġu trattati bl-istess livell ta' prijorità; |
| --- | --- |

9.

jappoġġja bis-sħiħ l-approċċ li l-ftehim mistenni tan-NU dwar it-tibdil fil-klima tal-2015 għandu jkopri mhux biss il-mitigazzjoni iżda wkoll l-adattament, u jenfasizza li huwa importanti li dawn jiġu trattati bl-istess livell ta' prijorità;

| 10. | iħeġġeġ lin-negozjaturi sabiex jirrispettaw l-impenn ta' USD 100 biljun għall-Fond Ekoloġiku għall-Klima u biex isir operattiv il-kunċett ta' “telf u ħsara” kif intlaħaq qbil dwaru fil-Konferenza tal-Partijiet f'Doha fl-2012; |
| --- | --- |

10.

iħeġġeġ lin-negozjaturi sabiex jirrispettaw l-impenn ta' USD 100 biljun għall-Fond Ekoloġiku għall-Klima u biex isir operattiv il-kunċett ta' “telf u ħsara” kif intlaħaq qbil dwaru fil-Konferenza tal-Partijiet f'Doha fl-2012;

| 11. | jilqa' u jħeġġeġ aktar progress fil-forestrija, b'mod speċjali fl-aspetti metodoloġiċi tal-programm tan-NU dwar it-Tnaqqis ta' Emissjonijiet mid-Deforestazzjoni u d-Degradazzjoni tal-Foresti (REDD+); jinnota wkoll li għaldaqstant il-possibbiltajiet ta' finanzjament f'dan il-qasam għandhom jiżdiedu; |
| --- | --- |

11.

jilqa' u jħeġġeġ aktar progress fil-forestrija, b'mod speċjali fl-aspetti metodoloġiċi tal-programm tan-NU dwar it-Tnaqqis ta' Emissjonijiet mid-Deforestazzjoni u d-Degradazzjoni tal-Foresti (REDD+); jinnota wkoll li għaldaqstant il-possibbiltajiet ta' finanzjament f'dan il-qasam għandhom jiżdiedu;

| 12. | jenfasizza r-rwol essenzjali tas-settur tal-użu tal-art, tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija (LULUCF) fil-mitigazzjoni tal-effetti tat-tibdil fil-klima iżda jinsisti fuq il-ħtieġa li jitqiesu l-iżvilupp sostenibbli rurali u s-sigurtà alimentari, b'mod partikolari fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw; |
| --- | --- |

12.

jenfasizza r-rwol essenzjali tas-settur tal-użu tal-art, tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija (LULUCF) fil-mitigazzjoni tal-effetti tat-tibdil fil-klima iżda jinsisti fuq il-ħtieġa li jitqiesu l-iżvilupp sostenibbli rurali u s-sigurtà alimentari, b'mod partikolari fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw;

| 13. | itenni li l-bini ta' reżiljenza għat-tibdil fil-klima, b'mod partikolari fost l-aktar reġjuni vulnerabbli tad-dinja u fost l-aktar membri vulnerabbli tas-soċjetà, huwa kruċjali jekk il-ftehim irid ikun ekwu; |
| --- | --- |

13.

itenni li l-bini ta' reżiljenza għat-tibdil fil-klima, b'mod partikolari fost l-aktar reġjuni vulnerabbli tad-dinja u fost l-aktar membri vulnerabbli tas-soċjetà, huwa kruċjali jekk il-ftehim irid ikun ekwu;

| 14. | jitlob għal aktar tnaqqis fl-emissjonijiet u biex il-miżuri ta' mitigazzjoni l-oħra kollha jitqassmu b'mod ġust madwar il-komunità internazzjonali kollha, filwaqt li tingħata konsiderazzjoni dovuta għall-kapaċitajiet differenti u l-pożizzjonijiet differenti tat-tluq tal-pajjiżi u r-reġjuni; |
| --- | --- |

14.

jitlob għal aktar tnaqqis fl-emissjonijiet u biex il-miżuri ta' mitigazzjoni l-oħra kollha jitqassmu b'mod ġust madwar il-komunità internazzjonali kollha, filwaqt li tingħata konsiderazzjoni dovuta għall-kapaċitajiet differenti u l-pożizzjonijiet differenti tat-tluq tal-pajjiżi u r-reġjuni;

| 15. | f'dan il-kuntest jitlob ukoll għal riforma strutturali komprensiva tal-Iskema tal-UE għan-negozjar ta' emissjonijiet; |
| --- | --- |

15.

f'dan il-kuntest jitlob ukoll għal riforma strutturali komprensiva tal-Iskema tal-UE għan-negozjar ta' emissjonijiet;

| 16. | jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa urġenti sabiex jitħeġġu sinerġiji bejn l-attivitajiet ta' adattament u mitigazzjoni permezz ta' skambju ta' tagħlimiet u prattiki tajba, u bil-promozzjoni tar-riċerka u l-innovazzjoni u l-koordinazzjoni ta' politika; |
| --- | --- |

16.

jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa urġenti sabiex jitħeġġu sinerġiji bejn l-attivitajiet ta' adattament u mitigazzjoni permezz ta' skambju ta' tagħlimiet u prattiki tajba, u bil-promozzjoni tar-riċerka u l-innovazzjoni u l-koordinazzjoni ta' politika;

| 17. | jenfasizza li l-UE wriet li s-separazzjoni tal-emissjonijiet tas-CO2 mit-tkabbir tal-PDG hija possibbli; itenni li l-UE għandha tkompli tmexxi billi tagħti eżempju u timplimenta miri ambizzjużi u vinkolanti bħalma huma dawk għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2, l-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija; |
| --- | --- |

17.

jenfasizza li l-UE wriet li s-separazzjoni tal-emissjonijiet tas-CO2 mit-tkabbir tal-PDG hija possibbli; itenni li l-UE għandha tkompli tmexxi billi tagħti eżempju u timplimenta miri ambizzjużi u vinkolanti bħalma huma dawk għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2, l-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija;

| 18. | jenfasizza l-isforzi tal-bliet u r-reġjuni madwar l-Ewropa li adottaw strateġiji lokali jew reġjonali dwar il-klima u l-enerġija jew inizjattivi li għandhom is-saħħa li jżidu l-ambizzjoni fil-livell nazzjonali bħalma huma l-iskema tal-Belt Kapitali Ekoloġika jew il-Patt tas-Sindki, fejn il-firmatarji tagħhom jimpenjaw lilhom innifishom li jnaqqsu l-emissjonijiet ta’ CO2 b’aktar minn 20 % sas-sena 2020; |
| --- | --- |

18.

jenfasizza l-isforzi tal-bliet u r-reġjuni madwar l-Ewropa li adottaw strateġiji lokali jew reġjonali dwar il-klima u l-enerġija jew inizjattivi li għandhom is-saħħa li jżidu l-ambizzjoni fil-livell nazzjonali bħalma huma l-iskema tal-Belt Kapitali Ekoloġika jew il-Patt tas-Sindki, fejn il-firmatarji tagħhom jimpenjaw lilhom innifishom li jnaqqsu l-emissjonijiet ta’ CO2 b’aktar minn 20 % sas-sena 2020;

| 19. | jitlob li l-isforzi li jwettqu l-bliet u r-reġjuni jiġu rikonoxxuti u inklużi f'mekkaniżmi tal-kontabilità (li jkunu jistgħu jiġu mkejla, rapportati u verifikati); |
| --- | --- |

19.

jitlob li l-isforzi li jwettqu l-bliet u r-reġjuni jiġu rikonoxxuti u inklużi f'mekkaniżmi tal-kontabilità (li jkunu jistgħu jiġu mkejla, rapportati u verifikati);

| 20. | jitlob li jkun hemm aktar skambju ta' informazzjoni mad-dinja kollha u jikkonferma l-impenn tiegħu għall-Memorandum ta' Fehim li ffirma mal-Programm Ambjentali tan-Nazzjonijiet Uniti (UNEP) sabiex jippromovi sinerġiji bejn il-livelli differenti ta' governanza u jtejjeb l-implimentazzjoni ta' ftehimiet ambjentali multilaterali; itenni f'dan il-kuntest ukoll l-impenn tiegħu għall-Memorandum ta' Fehim li ġie ffirmat mal-Konferenza tas-Sindki tal-Istati Uniti u għall-ftehim futur mas-sindki taċ-Ċina; |
| --- | --- |

20.

jitlob li jkun hemm aktar skambju ta' informazzjoni mad-dinja kollha u jikkonferma l-impenn tiegħu għall-Memorandum ta' Fehim li ffirma mal-Programm Ambjentali tan-Nazzjonijiet Uniti (UNEP) sabiex jippromovi sinerġiji bejn il-livelli differenti ta' governanza u jtejjeb l-implimentazzjoni ta' ftehimiet ambjentali multilaterali; itenni f'dan il-kuntest ukoll l-impenn tiegħu għall-Memorandum ta' Fehim li ġie ffirmat mal-Konferenza tas-Sindki tal-Istati Uniti u għall-ftehim futur mas-sindki taċ-Ċina;

| 21. | jitlob biex l-istrateġiji futuri tal-UE jużaw il-potenzjal ta' kooperazzjoni deċentralizzata multilaterali ma' pajjiżi terzi, u jiġbed l-attenzjoni għall-istrumenti speċifiċi li ġew żviluppati sabiex tiġi faċilitata din il-kooperazzjoni; |
| --- | --- |

21.

jitlob biex l-istrateġiji futuri tal-UE jużaw il-potenzjal ta' kooperazzjoni deċentralizzata multilaterali ma' pajjiżi terzi, u jiġbed l-attenzjoni għall-istrumenti speċifiċi li ġew żviluppati sabiex tiġi faċilitata din il-kooperazzjoni;

| 22. | jixtieq li l-kriterji tal-klima jiġu kkunsidrati bis-sħiħ fl-istrumenti finanzjarji differenti tal-UE, fosthom il-politika Ewropea tal-iżvilupp; |
| --- | --- |

22.

jixtieq li l-kriterji tal-klima jiġu kkunsidrati bis-sħiħ fl-istrumenti finanzjarji differenti tal-UE, fosthom il-politika Ewropea tal-iżvilupp;

| 23. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-gvernijiet sottonazzjonali u l-awtoritajiet lokali ngħataw aktar rikonoxximent fil-Ftehim ta' Cancun u jtenni l-istedina tiegħu għal approċċ ta' governanza f'diversi livelli fil-politika ambjentali globali; għaldaqstant jitlob għal impenn ċar mill-partijiet tal-UNFCCC sabiex dawn jinvolvu u jappoġġjaw lill-gvernijiet sottonazzjonali u lill-awtoritajiet lokali fl-implimentazzjoni tad-deċiżjonijiet tal-UNFCCC, wara l-eżempju tad-Deċiżjoni X/22 tal-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika; |
| --- | --- |

23.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-gvernijiet sottonazzjonali u l-awtoritajiet lokali ngħataw aktar rikonoxximent fil-Ftehim ta' Cancun u jtenni l-istedina tiegħu għal approċċ ta' governanza f'diversi livelli fil-politika ambjentali globali; għaldaqstant jitlob għal impenn ċar mill-partijiet tal-UNFCCC sabiex dawn jinvolvu u jappoġġjaw lill-gvernijiet sottonazzjonali u lill-awtoritajiet lokali fl-implimentazzjoni tad-deċiżjonijiet tal-UNFCCC, wara l-eżempju tad-Deċiżjoni X/22 tal-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika;

| 24. | jagħti istruzzjonijiet lill-President tal-Kumitat tar-Reġjuni biex iressaq din ir-riżoluzzjoni lill-President tal-Parlament Ewropew, lill-President tal-Kunsill Ewropew, lill-President tal-Kummissjoni Ewropea, lill-Presidenza Litwana tal-UE u lis-Segretarjat tal-UNFCCC. |
| --- | --- |

24.

jagħti istruzzjonijiet lill-President tal-Kumitat tar-Reġjuni biex iressaq din ir-riżoluzzjoni lill-President tal-Parlament Ewropew, lill-President tal-Kunsill Ewropew, lill-President tal-Kummissjoni Ewropea, lill-Presidenza Litwana tal-UE u lis-Segretarjat tal-UNFCCC.

Brussell, 9 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

OPINJONIJIET

Il-Kumitat tar-Reġjuni

Il-103 Sessjoni Plenarja tas-7, it-8 u d-9 ta’ Ottubru 2013

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/3 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/3

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar ir-“Rakkomandazzjonijiet għal infiq aħjar”

2013/C 356/02

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jissottolinja l-importanza tal-baġits lokali u reġjonali fl-infiq pubbliku fl-Unjoni Ewropea. F'dan il-kuntest jisħaq li r-riżorsi allokati għall-politika ta' koeżjoni għandhom jitqiesu bħala investimenti u mhux sempliċement bħala nfiq pubbliku; |
| --- | --- |

—

jissottolinja l-importanza tal-baġits lokali u reġjonali fl-infiq pubbliku fl-Unjoni Ewropea. F'dan il-kuntest jisħaq li r-riżorsi allokati għall-politika ta' koeżjoni għandhom jitqiesu bħala investimenti u mhux sempliċement bħala nfiq pubbliku;

| — | jemmen li, biex jittejjeb l-infiq, mhux biżżejjed li r-riżorsi jiġu allokati b'mod aktar effikaċi u effiċjenti, iżda jeħtieġ ukoll li jitqiesu d-differenzi territorjali u l-ostakli li jistgħu jxekklu t-tkabbir f'ċerti reġjuni, li jiġu analizzati l-effetti fuq l-interventi u li jinsab mod kif jitnaqqsu l-konsegwenzi tagħhom fuq l-impatt tal-politika ta' koeżjoni; |
| --- | --- |

—

jemmen li, biex jittejjeb l-infiq, mhux biżżejjed li r-riżorsi jiġu allokati b'mod aktar effikaċi u effiċjenti, iżda jeħtieġ ukoll li jitqiesu d-differenzi territorjali u l-ostakli li jistgħu jxekklu t-tkabbir f'ċerti reġjuni, li jiġu analizzati l-effetti fuq l-interventi u li jinsab mod kif jitnaqqsu l-konsegwenzi tagħhom fuq l-impatt tal-politika ta' koeżjoni;

| — | jenfasizza li l-governanza f'diversi livelli u l-kollaborazzjoni bejn il-livelli amminsitrattivi differenti huma fundamentali sabiex il-fondi jintużaw aħjar bil-għan li jintlaħqu l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li l-governanza f'diversi livelli u l-kollaborazzjoni bejn il-livelli amminsitrattivi differenti huma fundamentali sabiex il-fondi jintużaw aħjar bil-għan li jintlaħqu l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020;

| — | itenni li l-kundizzjonalitajiet ex ante għandhom ikunu limitati għall-oqsma relatati b'mod dirett mal-implimentazzjoni tal-politika ta' koeżjoni, u li huwa importanti li l-politika ta' koeżjoni ma titgħabbiex iżżejjed b'responsabbiltajiet li ma jagħmlux parti minnha u li jżidu l-burokrazija; |
| --- | --- |

—

itenni li l-kundizzjonalitajiet ex ante għandhom ikunu limitati għall-oqsma relatati b'mod dirett mal-implimentazzjoni tal-politika ta' koeżjoni, u li huwa importanti li l-politika ta' koeżjoni ma titgħabbiex iżżejjed b'responsabbiltajiet li ma jagħmlux parti minnha u li jżidu l-burokrazija;

| — | itenni l-oppożizzjoni qawwija tiegħu għall-kundizzjonalità makroekonomika flimkien mal-pożizzjoni tal-Parlament Ewropew; |
| --- | --- |

—

itenni l-oppożizzjoni qawwija tiegħu għall-kundizzjonalità makroekonomika flimkien mal-pożizzjoni tal-Parlament Ewropew;

| — | jinnota b'dispjaċir l-insistenza tal-Kunsill dwar ir-riżerva għall-prestazzjoni. Minflok itenni l-proposta li tinħoloq riżerva ta' flessibbiltà finanzjata permezz tar-riżorsi mid-diżimpenn awtomatiku; |
| --- | --- |

—

jinnota b'dispjaċir l-insistenza tal-Kunsill dwar ir-riżerva għall-prestazzjoni. Minflok itenni l-proposta li tinħoloq riżerva ta' flessibbiltà finanzjata permezz tar-riżorsi mid-diżimpenn awtomatiku;

| — | jissuġġerixxi li s-semplifikazzjoni fil-ġestjoni tista' ssir, pereżempju, permezz tal-istandardizzazzjoni tal-proċeduri u tad-dokumenti, l-użu ta' għodod tal-informatika komuni, l-istabbiliment effettiv ta' one-stop shops li jevitaw il-formalitajiet bejn id-dipartimenti fi ħdan l-istess amministrazzjoni. |
| --- | --- |

—

jissuġġerixxi li s-semplifikazzjoni fil-ġestjoni tista' ssir, pereżempju, permezz tal-istandardizzazzjoni tal-proċeduri u tad-dokumenti, l-użu ta' għodod tal-informatika komuni, l-istabbiliment effettiv ta' one-stop shops li jevitaw il-formalitajiet bejn id-dipartimenti fi ħdan l-istess amministrazzjoni.

| Relatur | Is-Sur NUÑEZ FEIJÓO (ES/PPE), President tal-Komunità Awtonoma ta' Galicia |
| --- | --- |

Relatur

Is-Sur NUÑEZ FEIJÓO (ES/PPE), President tal-Komunità Awtonoma ta' Galicia

Dokument ta' referenza

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA' POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Ir-rwol tal-politika ta' koeżjoni u tal-baġits lokali u reġjonali

| 1. | jenfasizza l-importanza li kellha s'issa l-politika ta' koeżjoni fil-proċess ta' konverġenza bejn ir-reġjuni tal-Unjoni Ewropea, u jiġbed l-attenzjoni għar-rwol li ser tkompli taqdi fil-futur peress li hi fattur fundamentali għall-ħolqien tal-impjiegi, il-promozzjoni tat-tkabbir ekonomiku u l-indirizzar tal-koeżjoni soċjali u territorjali, u b'dan il-mod tikkontribwixxi biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020. Fil-fatt, il-Fondi Strutturali jirrappreżentaw aktar minn 60 % tal-investimenti pubbliċi kollha f'sitt Stati Membri u bejn 30 % u 60 % tal-investimenti pubbliċi f'seba' Stati Membri; |
| --- | --- |

1.

jenfasizza l-importanza li kellha s'issa l-politika ta' koeżjoni fil-proċess ta' konverġenza bejn ir-reġjuni tal-Unjoni Ewropea, u jiġbed l-attenzjoni għar-rwol li ser tkompli taqdi fil-futur peress li hi fattur fundamentali għall-ħolqien tal-impjiegi, il-promozzjoni tat-tkabbir ekonomiku u l-indirizzar tal-koeżjoni soċjali u territorjali, u b'dan il-mod tikkontribwixxi biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020. Fil-fatt, il-Fondi Strutturali jirrappreżentaw aktar minn 60 % tal-investimenti pubbliċi kollha f'sitt Stati Membri u bejn 30 % u 60 % tal-investimenti pubbliċi f'seba' Stati Membri;

| 2. | jissottolinja l-importanza tal-baġits lokali u reġjonali fl-infiq pubbliku fl-Unjoni Ewropea. Fl-2011 huma kienu jirrappreżentaw 16,7 % tal-Prodott Domestiku Gross (PDG) u 34 % tal-infiq pubbliku kollu tal-Unjoni Ewropea. F'dawn il-baġits ta' min jiġbed l-attenzjoni għall-investimenti diretti, li huma element ewlieni biex l-ekonomija tirkupra malajr. F'dan il-kuntest jisħaq li r-riżorsi allokati għall-politika ta' koeżjoni għandhom jitqiesu bħala investimenti u mhux sempliċement bħala nfiq pubbliku; |
| --- | --- |

2.

jissottolinja l-importanza tal-baġits lokali u reġjonali fl-infiq pubbliku fl-Unjoni Ewropea. Fl-2011 huma kienu jirrappreżentaw 16,7 % tal-Prodott Domestiku Gross (PDG) u 34 % tal-infiq pubbliku kollu tal-Unjoni Ewropea. F'dawn il-baġits ta' min jiġbed l-attenzjoni għall-investimenti diretti, li huma element ewlieni biex l-ekonomija tirkupra malajr. F'dan il-kuntest jisħaq li r-riżorsi allokati għall-politika ta' koeżjoni għandhom jitqiesu bħala investimenti u mhux sempliċement bħala nfiq pubbliku;

Aspetti ġenerali li jistgħu jikkontribwixxu għal infiq aħjar

| 3. | jemmen li, biex jittejjeb l-infiq, mhux biżżejjed li r-riżorsi jiġu allokati b'mod aktar effikaċi u effiċjenti, iżda jeħtieġ ukoll li jitqiesu d-differenzi territorjali u l-ostakli li jistgħu jxekklu t-tkabbir f'ċerti reġjuni, li jiġu analizzati l-effetti fuq l-interventi u li jinsab mod kif jitnaqqsu l-konsegwenzi tagħhom fuq l-impatt tal-politika ta' koeżjoni; |
| --- | --- |

3.

jemmen li, biex jittejjeb l-infiq, mhux biżżejjed li r-riżorsi jiġu allokati b'mod aktar effikaċi u effiċjenti, iżda jeħtieġ ukoll li jitqiesu d-differenzi territorjali u l-ostakli li jistgħu jxekklu t-tkabbir f'ċerti reġjuni, li jiġu analizzati l-effetti fuq l-interventi u li jinsab mod kif jitnaqqsu l-konsegwenzi tagħhom fuq l-impatt tal-politika ta' koeżjoni;

| 4. | jirrakkomanda li r-riżorsi pprovduti mill-finanzjament Ewropew jiġu kkonċentrati fl-oqsma l-aktar strateġiċi f'kull territorju, partikolarment fl-oqsma ta' għarfien, edukazzjoni, riċerka u innovazzjoni, li joħolqu effett ta' lieva fuq il-bqija tal-ekonomija tar-reġjuni; |
| --- | --- |

4.

jirrakkomanda li r-riżorsi pprovduti mill-finanzjament Ewropew jiġu kkonċentrati fl-oqsma l-aktar strateġiċi f'kull territorju, partikolarment fl-oqsma ta' għarfien, edukazzjoni, riċerka u innovazzjoni, li joħolqu effett ta' lieva fuq il-bqija tal-ekonomija tar-reġjuni;

| 5. | jemmen li l-investiment pubbliku huwa responsabbiltà kondiviża bejn il-livelli kollha ta' gvern u jilqa' b'sodisfazzjon l-abbozz ta' rakkomandazzjoni dwar il-prinċipji bażiċi għal investiment pubbliku effikaċi proposti mill-OECD (1). Huwa jappella biex dawn il-prinċipji jiġu adottati fil-livell tal-Unjoni Ewropea u jipproponi li jsir segwitu regolari tal-applikazzjoni tagħhom fil-qafas tal-indikaturi ta' governanza f'diversi livelli mfassal mill-Kumitat tar-Reġjuni; |
| --- | --- |

5.

jemmen li l-investiment pubbliku huwa responsabbiltà kondiviża bejn il-livelli kollha ta' gvern u jilqa' b'sodisfazzjon l-abbozz ta' rakkomandazzjoni dwar il-prinċipji bażiċi għal investiment pubbliku effikaċi proposti mill-OECD (1). Huwa jappella biex dawn il-prinċipji jiġu adottati fil-livell tal-Unjoni Ewropea u jipproponi li jsir segwitu regolari tal-applikazzjoni tagħhom fil-qafas tal-indikaturi ta' governanza f'diversi livelli mfassal mill-Kumitat tar-Reġjuni;

Koordinazzjoni tal-interventi

| 6. | jemmen li l-approċċ integrat tal-Qafas Strateġiku Komuni għall-perjodu ta' programmazzjoni l-ġdid huwa wieħed pożittiv għaliex jiġbor flimkien ir-riżorsi kollha allokati għal għanijiet reġjonali, iżda jistqarr li huwa diffiċli li l-interventi jiġu kkoordinati ma xulxin minħabba li l-għanijiet tematiċi stabbiliti fil-proposti għal Regolament dwar dispożizzjonijiet komuni huma differenti mis-sitt prijoritajiet previsti tal-FAEŻR u dawk tal-FEMS; |
| --- | --- |

6.

jemmen li l-approċċ integrat tal-Qafas Strateġiku Komuni għall-perjodu ta' programmazzjoni l-ġdid huwa wieħed pożittiv għaliex jiġbor flimkien ir-riżorsi kollha allokati għal għanijiet reġjonali, iżda jistqarr li huwa diffiċli li l-interventi jiġu kkoordinati ma xulxin minħabba li l-għanijiet tematiċi stabbiliti fil-proposti għal Regolament dwar dispożizzjonijiet komuni huma differenti mis-sitt prijoritajiet previsti tal-FAEŻR u dawk tal-FEMS;

| 7. | jisħaq fuq ir-rabta bejn il-politika ta' koeżjoni u l-Istrateġija Ewropa 2020 kif ukoll fuq ir-rilevanza tal-għanijiet globali ta' tisħiħ tal-kompetittività u l-impjieg (it-tkabbir sostenibbli, l-impjieg u l-benesseri għadhom totalment validi). F'dan il-kuntest, l-impuls li l-politika ta' koeżjoni tat lir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni kif ukoll lill-għarfien huwa kruċjali għaliex permezz tiegħu ġew żviluppati proġetti innovattivi, u b'hekk kiber il-valur miżjud tal-UE u saret enfasi fuq l-importanza tal-koordinazzjoni tal-programmi u l-istrumenti ta' finanzjament tal-politika ta' koeżjoni mal-politiki tal-innovazzjoni u r-riċerka; |
| --- | --- |

7.

jisħaq fuq ir-rabta bejn il-politika ta' koeżjoni u l-Istrateġija Ewropa 2020 kif ukoll fuq ir-rilevanza tal-għanijiet globali ta' tisħiħ tal-kompetittività u l-impjieg (it-tkabbir sostenibbli, l-impjieg u l-benesseri għadhom totalment validi). F'dan il-kuntest, l-impuls li l-politika ta' koeżjoni tat lir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni kif ukoll lill-għarfien huwa kruċjali għaliex permezz tiegħu ġew żviluppati proġetti innovattivi, u b'hekk kiber il-valur miżjud tal-UE u saret enfasi fuq l-importanza tal-koordinazzjoni tal-programmi u l-istrumenti ta' finanzjament tal-politika ta' koeżjoni mal-politiki tal-innovazzjoni u r-riċerka;

| 8. | ifakkar li hu importanti li jiġu monitorjati r-riżultati miksuba fl-implimentazzjoni tal-politika ta' koeżjoni sabiex jitkejjel l-impatt tagħha. Kull azzjoni għandha tkun tista' tiġi kwantifikata u analizzata skont il-kriterji tar-riżultat, sabiex jiġi evalwat il-kontribut tagħha għall-iżvilupp reġjonali u lokali. Mill-banda l-oħra, jekk l-enfasi titpoġġa fuq l-għanijiet u mhux fuq ir-rekwiżiti tal-eliġibbiltà, ir-reġjuni jkunu jistgħu jagħżlu aħjar l-għodod u l-miżuri u jadattawhom għall-bżonnijiet tagħhom; |
| --- | --- |

8.

ifakkar li hu importanti li jiġu monitorjati r-riżultati miksuba fl-implimentazzjoni tal-politika ta' koeżjoni sabiex jitkejjel l-impatt tagħha. Kull azzjoni għandha tkun tista' tiġi kwantifikata u analizzata skont il-kriterji tar-riżultat, sabiex jiġi evalwat il-kontribut tagħha għall-iżvilupp reġjonali u lokali. Mill-banda l-oħra, jekk l-enfasi titpoġġa fuq l-għanijiet u mhux fuq ir-rekwiżiti tal-eliġibbiltà, ir-reġjuni jkunu jistgħu jagħżlu aħjar l-għodod u l-miżuri u jadattawhom għall-bżonnijiet tagħhom;

Governanza u deċentralizzazzjoni

| 9. | jenfasizza li l-governanza f'diversi livelli u l-kollaborazzjoni bejn il-livelli amminsitrattivi differenti huma fundamentali sabiex il-fondi jintużaw aħjar bil-għan li jintlaħqu l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020. F'dan ir-rigward, il-Kumitat jilqa' b'sodisfazzjon li l-Qafas Strateġiku Komuni jinkludi l-governanza f'diversi livelli u l-prinċipju tas-sħubija fost il-prinċipji orizzontali tiegħu, u jimpenja ruħu li jikkumenta dwar l-abbozz ta' proposta ta tal-Kummissjoni għall-Kodiċi ta' Kondotta Ewropew previst fl-Artikolu 5(3) tar-Regolament dwar dispożizzjonijiet komuni sabiex tippromovi l-parteċipazzjoni attiva tal-awtoritajiet reġjonali u lokali, l-imsieħba ekonomiċi u soċjali u l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lis-soċjetà ċivili fl-istadji kollha taċ-ċiklu ta' programmazzjoni; |
| --- | --- |

9.

jenfasizza li l-governanza f'diversi livelli u l-kollaborazzjoni bejn il-livelli amminsitrattivi differenti huma fundamentali sabiex il-fondi jintużaw aħjar bil-għan li jintlaħqu l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020. F'dan ir-rigward, il-Kumitat jilqa' b'sodisfazzjon li l-Qafas Strateġiku Komuni jinkludi l-governanza f'diversi livelli u l-prinċipju tas-sħubija fost il-prinċipji orizzontali tiegħu, u jimpenja ruħu li jikkumenta dwar l-abbozz ta' proposta ta tal-Kummissjoni għall-Kodiċi ta' Kondotta Ewropew previst fl-Artikolu 5(3) tar-Regolament dwar dispożizzjonijiet komuni sabiex tippromovi l-parteċipazzjoni attiva tal-awtoritajiet reġjonali u lokali, l-imsieħba ekonomiċi u soċjali u l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lis-soċjetà ċivili fl-istadji kollha taċ-ċiklu ta' programmazzjoni;

| 10. | itenni li iktar deċentralizzazzjoni fil-kompiti tal-ippjanar u l-implimentazzjoni deċentralizzati hija ħafna aktar effiċjenti f'termini ta' spejjeż u kwalità tas-servizzi, għaliex hija eqreb lejn il-livell taċ-ċittadini. Hija toffri wkoll vantaġġi kbar fl-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet u l-esiġenzi kif ukoll fit-tfassil tal-politiki maħsubin biex iżidu t-tkabbir sostenibbli u kompetittiv, u fl-istess ħin tissaħħaħ l-awtonomija u d-demokrazija lokali; |
| --- | --- |

10.

itenni li iktar deċentralizzazzjoni fil-kompiti tal-ippjanar u l-implimentazzjoni deċentralizzati hija ħafna aktar effiċjenti f'termini ta' spejjeż u kwalità tas-servizzi, għaliex hija eqreb lejn il-livell taċ-ċittadini. Hija toffri wkoll vantaġġi kbar fl-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet u l-esiġenzi kif ukoll fit-tfassil tal-politiki maħsubin biex iżidu t-tkabbir sostenibbli u kompetittiv, u fl-istess ħin tissaħħaħ l-awtonomija u d-demokrazija lokali;

| 11. | jikkunsidra li d-deċentralizzazzjoni permezz tal-istituzzjonijiet reġjonali u lokali taqdi rwol kruċjali biex tnaqqas id-distakki ekonomiċi u soċjali li jeżistu bejn ir-reġjuni Ewropej, u b'hekk tgħin biex jittaffa l-impatt negattiv tal-eżodu rurali mir-reġjuni foqra lejn iċ-ċentri urbani l-kbar, kif ukoll l-emigrazzjoni minn Stat Membru għal ieħor li ddgħajjef is-suq tax-xogħol; jirrimarka li l-ippjanar fit-tul u annwali minn qabel u t-tfassil ta' investimenti fir-reġjuni huma essenzjali għal investimenti mmirati aħjar u iżjed effettivi. Approċċ minn isfel għal fuq huwa ta' importanza kritika biex il-programmi ta' investiment u l-pjani ta' żvilupp nazzjonali tal-pajjiżi jiġu ppjanati aħjar; |
| --- | --- |

11.

jikkunsidra li d-deċentralizzazzjoni permezz tal-istituzzjonijiet reġjonali u lokali taqdi rwol kruċjali biex tnaqqas id-distakki ekonomiċi u soċjali li jeżistu bejn ir-reġjuni Ewropej, u b'hekk tgħin biex jittaffa l-impatt negattiv tal-eżodu rurali mir-reġjuni foqra lejn iċ-ċentri urbani l-kbar, kif ukoll l-emigrazzjoni minn Stat Membru għal ieħor li ddgħajjef is-suq tax-xogħol; jirrimarka li l-ippjanar fit-tul u annwali minn qabel u t-tfassil ta' investimenti fir-reġjuni huma essenzjali għal investimenti mmirati aħjar u iżjed effettivi. Approċċ minn isfel għal fuq huwa ta' importanza kritika biex il-programmi ta' investiment u l-pjani ta' żvilupp nazzjonali tal-pajjiżi jiġu ppjanati aħjar;

| 12. | jinnota li l-valur miżjud tal-infiq fl-Unjoni Ewropea jiddependi mill-ostakli speċifiċi li jiffaċċja kull reġjun, u b'hekk mhuwiex possibbli li tiġi stabbilita strateġija komuni li tapplika b'mod ġenerali fir-reġjuni kollha. Għaldaqstant, huwa indispensabbli li jkun hemm ċerta flessibbiltà fil-qafas regolatorju għall-perjodu ta' programmazzjoni; |
| --- | --- |

12.

jinnota li l-valur miżjud tal-infiq fl-Unjoni Ewropea jiddependi mill-ostakli speċifiċi li jiffaċċja kull reġjun, u b'hekk mhuwiex possibbli li tiġi stabbilita strateġija komuni li tapplika b'mod ġenerali fir-reġjuni kollha. Għaldaqstant, huwa indispensabbli li jkun hemm ċerta flessibbiltà fil-qafas regolatorju għall-perjodu ta' programmazzjoni;

| 13. | jemmen li sabiex jintlaħqu l-għanijiet mixtieqa, irrispettivament mid-differenzi bejn ir-reġjuni, huwa indispensabbli li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jieħdu sehem bis-sħiħ fl-applikazzjoni tal-fondi matul il-perjodu 2014-2020, mit-tfassil tal-qafas regolatorju li jirregolaha sal-implimentazzjoni tal-azzjonijiet; |
| --- | --- |

13.

jemmen li sabiex jintlaħqu l-għanijiet mixtieqa, irrispettivament mid-differenzi bejn ir-reġjuni, huwa indispensabbli li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jieħdu sehem bis-sħiħ fl-applikazzjoni tal-fondi matul il-perjodu 2014-2020, mit-tfassil tal-qafas regolatorju li jirregolaha sal-implimentazzjoni tal-azzjonijiet;

| 14. | jirrakkomanda li l-ġestjoni operattiva tiġi deċentralizzata fil-livell reġjonali u lokali, biex b'hekk jiżdiedu l-koordinazzjoni u l-komplementarjetà bejn il-fondi u jiġi żgurat approċċ minn isfel għal fuq abbażi tal-ħtiġijiet u l-karatteristiċi ta' kull territorju. Barra minn hekk, din id-deċentralizzazzjoni tagħti lill-awtoritajiet lokali u reġjonali inkarigati mill-implimentazzjoni tal-interventi r-responsabbiltajiet attribwiti lil kull awtorità tal-programmi operattivi; |
| --- | --- |

14.

jirrakkomanda li l-ġestjoni operattiva tiġi deċentralizzata fil-livell reġjonali u lokali, biex b'hekk jiżdiedu l-koordinazzjoni u l-komplementarjetà bejn il-fondi u jiġi żgurat approċċ minn isfel għal fuq abbażi tal-ħtiġijiet u l-karatteristiċi ta' kull territorju. Barra minn hekk, din id-deċentralizzazzjoni tagħti lill-awtoritajiet lokali u reġjonali inkarigati mill-implimentazzjoni tal-interventi r-responsabbiltajiet attribwiti lil kull awtorità tal-programmi operattivi;

Applikazzjoni tal-prinċipju tas-sussidjarjetà

| 15. | jenfasizza li t-Trattat ta' Lisbona saħħaħ il-prinċipju tas-sussidjarjetà u jisħaq li l-approċċ tal-politika ta' koeżjoni bbażat fuq is-sussidjarjetà għandu jinżamm u jkompli jiġi żviluppat, b'tali mod li jissaħħaħ ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-fażijiet kollha taċ-ċiklu tal-ħajja tal-azzjonijiet strutturali; |
| --- | --- |

15.

jenfasizza li t-Trattat ta' Lisbona saħħaħ il-prinċipju tas-sussidjarjetà u jisħaq li l-approċċ tal-politika ta' koeżjoni bbażat fuq is-sussidjarjetà għandu jinżamm u jkompli jiġi żviluppat, b'tali mod li jissaħħaħ ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-fażijiet kollha taċ-ċiklu tal-ħajja tal-azzjonijiet strutturali;

| 16. | jappoġġja l-użu tal-prinċipju tas-sussidjarjetà flimkien ma' dak tal-proporzjonalità bil-għan li tiżdied l-effikaċja: pereżempju, is-sistema deċentralizzata attwali għat-tħejjija tal-programmi operattivi għandha tinżamm jew saħansitra tissaħħaħ sabiex tingħata spinta lill-awtonomija reġjonali u lokali fl-applikazzjoni prattika tal-politika ta' koeżjoni Ewropea. Dan iwassal għal programmazzjoni aktar adatta għall-ħtiġijiet u l-prijoritajiet ta' kull reġjun; |
| --- | --- |

16.

jappoġġja l-użu tal-prinċipju tas-sussidjarjetà flimkien ma' dak tal-proporzjonalità bil-għan li tiżdied l-effikaċja: pereżempju, is-sistema deċentralizzata attwali għat-tħejjija tal-programmi operattivi għandha tinżamm jew saħansitra tissaħħaħ sabiex tingħata spinta lill-awtonomija reġjonali u lokali fl-applikazzjoni prattika tal-politika ta' koeżjoni Ewropea. Dan iwassal għal programmazzjoni aktar adatta għall-ħtiġijiet u l-prijoritajiet ta' kull reġjun;

| 17. | jemmen li l-awtoritajiet reġjonali u lokali għandu jkollhom l-ogħla kompetenzi fil-programmi u l-interventi li jiġu żviluppati f'kull reġjun, biex jintlaħaq approċċ verament integrat skont il-post (place-based). Ir-reġjuni huma l-aktar imsieħba adegwati ta' dawk responsabbli għall-fondi fil-livell tal-Unjoni Ewropea u dawk li kapaċi jlaqqgħu l-inizjattivi Ewropej, nazzjonali, reġjonali u lokali; |
| --- | --- |

17.

jemmen li l-awtoritajiet reġjonali u lokali għandu jkollhom l-ogħla kompetenzi fil-programmi u l-interventi li jiġu żviluppati f'kull reġjun, biex jintlaħaq approċċ verament integrat skont il-post (place-based). Ir-reġjuni huma l-aktar imsieħba adegwati ta' dawk responsabbli għall-fondi fil-livell tal-Unjoni Ewropea u dawk li kapaċi jlaqqgħu l-inizjattivi Ewropej, nazzjonali, reġjonali u lokali;

Kundizzjonalità u politika ta' koeżjoni

| 18. | itenni li l-kundizzjonalitajiet ex ante għandhom ikunu limitati għall-oqsma relatati b'mod dirett mal-implimentazzjoni tal-politika ta' koeżjoni, u li huwa importanti li l-politika ta' koeżjoni ma titgħabbiex iżżejjed b'responsabbiltajiet li ma jagħmlux parti minnha u li jżidu l-burokrazija; |
| --- | --- |

18.

itenni li l-kundizzjonalitajiet ex ante għandhom ikunu limitati għall-oqsma relatati b'mod dirett mal-implimentazzjoni tal-politika ta' koeżjoni, u li huwa importanti li l-politika ta' koeżjoni ma titgħabbiex iżżejjed b'responsabbiltajiet li ma jagħmlux parti minnha u li jżidu l-burokrazija;

| 19. | ifakkar il-pożizzjoni tal-KtR dwar l-abbozz tar-Regolament Ġenerali għall-perjodu ta' pprogrammar tal-koeżjoni 2014-2020 li enfasizza li l-biċċa l-kbira tal-awtoritajiet reġjonali u lokali m'għandhomx ir-responsabbiltà li jilħqu l-għanijiet tal-governanza ekonomika, u għalhekk l-applikazzjoni tal-kundizzjonalità makroekonomika fil-livell nazzjonali twassal biex il-politika ta' koeżjoni tkun aktar inġusta u fl-istess ħin toħloq l-inċertezza dwar il-finanzjament ta' proġetti ġodda fil-futur; |
| --- | --- |

19.

ifakkar il-pożizzjoni tal-KtR dwar l-abbozz tar-Regolament Ġenerali għall-perjodu ta' pprogrammar tal-koeżjoni 2014-2020 li enfasizza li l-biċċa l-kbira tal-awtoritajiet reġjonali u lokali m'għandhomx ir-responsabbiltà li jilħqu l-għanijiet tal-governanza ekonomika, u għalhekk l-applikazzjoni tal-kundizzjonalità makroekonomika fil-livell nazzjonali twassal biex il-politika ta' koeżjoni tkun aktar inġusta u fl-istess ħin toħloq l-inċertezza dwar il-finanzjament ta' proġetti ġodda fil-futur;

| 20. | itenni l-oppożizzjoni qawwija tiegħu għall-kundizzjonalità makroekonomika flimkien mal-pożizzjoni tal-Parlament Ewropew; |
| --- | --- |

20.

itenni l-oppożizzjoni qawwija tiegħu għall-kundizzjonalità makroekonomika flimkien mal-pożizzjoni tal-Parlament Ewropew;

Mekkaniżmi ta' monitoraġġ

| 21. | jappoġġja l-approċċ differenzjat fl-użu ta' indikaturi kwantitattivi u kwalitattivi tar-riżultati li għandhom ikunu rilevanti, jiġu magħżula b'mod adegwat u li jimmiraw lejn ir-riżultat tal-proġetti u l-benefiċċji fit-tul minflok assunzjonijiet teoretiċi, bħala tentattiv biex jiġu armonizzati fil-livell Ewropew il-kriterji ta' evalwazzjoni tar-riżultati tal-interventi tal-fondi; |
| --- | --- |

21.

jappoġġja l-approċċ differenzjat fl-użu ta' indikaturi kwantitattivi u kwalitattivi tar-riżultati li għandhom ikunu rilevanti, jiġu magħżula b'mod adegwat u li jimmiraw lejn ir-riżultat tal-proġetti u l-benefiċċji fit-tul minflok assunzjonijiet teoretiċi, bħala tentattiv biex jiġu armonizzati fil-livell Ewropew il-kriterji ta' evalwazzjoni tar-riżultati tal-interventi tal-fondi;

| 22. | jesprimi b'mod ċar l-appoġġ tiegħu għall-kultura tal-evalwazzjoni, li tippermetti titjib kontinwu fil-kwalità tal-istrateġiji u l-proċeduri, u jirrakkomanda li jiġi promoss l-iskambju tal-esperjenzi u l-prattiki tajbin bejn l-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali tal-Ewropa kollha. Sabiex jintlaħaq dan l-għan, jipproponi li jkun hemm bażi tad-data integrata li fiha jinġabru l-prattiki tajbin u l-aħjar teknoloġiji ffinanzjati minn kwanlunkwe fond tal-Qafas Strateġiku Komuni; |
| --- | --- |

22.

jesprimi b'mod ċar l-appoġġ tiegħu għall-kultura tal-evalwazzjoni, li tippermetti titjib kontinwu fil-kwalità tal-istrateġiji u l-proċeduri, u jirrakkomanda li jiġi promoss l-iskambju tal-esperjenzi u l-prattiki tajbin bejn l-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali tal-Ewropa kollha. Sabiex jintlaħaq dan l-għan, jipproponi li jkun hemm bażi tad-data integrata li fiha jinġabru l-prattiki tajbin u l-aħjar teknoloġiji ffinanzjati minn kwanlunkwe fond tal-Qafas Strateġiku Komuni;

Riżervi

| 23. | jinnota b'dispjaċir l-insistenza tal-Kunsill dwar ir-riżerva għall-prestazzjoni. Minflok itenni l-proposta li tinħoloq riżerva ta' flessibbiltà finanzjata permezz tar-riżorsi mid-diżimpenn awtomatiku, sabiex dawk responsabbli għall-politiki jkunu jistgħu jippjanaw l-istrateġija fuq perjodu medju ta' żmien u b'hekk ikun hemm inċentiv biex jintefaq dak li kien allokat inizjalment għal kull programm operattiv; |
| --- | --- |

23.

jinnota b'dispjaċir l-insistenza tal-Kunsill dwar ir-riżerva għall-prestazzjoni. Minflok itenni l-proposta li tinħoloq riżerva ta' flessibbiltà finanzjata permezz tar-riżorsi mid-diżimpenn awtomatiku, sabiex dawk responsabbli għall-politiki jkunu jistgħu jippjanaw l-istrateġija fuq perjodu medju ta' żmien u b'hekk ikun hemm inċentiv biex jintefaq dak li kien allokat inizjalment għal kull programm operattiv;

Investimenti territorjali integrati

| 24. | jemmen li l-possibbiltà li jiġu mfasslin u applikati strateġiji permezz tal-investimenti territorjali integrati li jippermettu l-implimentazzjoni ta' azzjonijiet trasversali finanzjati minn assi jew programm wieħed jew aktar ser tikkontribwixxi biex il-proġetti magħżula jkollhom impatt reali akbar fuq it-territorju fejn jitwettqu, filwaqt li l-fondi allokati jkollhom valur miżjud akbar u tiżdied l-effiċjenza tal-infiq; |
| --- | --- |

24.

jemmen li l-possibbiltà li jiġu mfasslin u applikati strateġiji permezz tal-investimenti territorjali integrati li jippermettu l-implimentazzjoni ta' azzjonijiet trasversali finanzjati minn assi jew programm wieħed jew aktar ser tikkontribwixxi biex il-proġetti magħżula jkollhom impatt reali akbar fuq it-territorju fejn jitwettqu, filwaqt li l-fondi allokati jkollhom valur miżjud akbar u tiżdied l-effiċjenza tal-infiq;

Ġestjoni tal-programmi

| 25. | jaqbel mal-idea li l-istrumenti finanzjarji u s-sussidji jiġu kkombinati bħala strumenti komplementari li jikkontribwixxu għal żvilupp rurali bbilanċjat u għal tkabbir intelliġenti. L-użu kkombinat adegwat tagħhom għandu jkun element bażiku li fuqu jissejsu l-politiki ta' investiment fil-perjodu 2014-2020. F'dan ir-rigward, iċ-Ċentru għall-Istudji Politiċi Ewropej (CEPS) stqarr f'rapport għall-Parlament Ewropew li l-istrumenti finanzjarji innovattivi m'għandhomx jieħdu post l-għajnuna u huma adegwati biss għal proġetti b'rendiment finanzjarju; |
| --- | --- |

25.

jaqbel mal-idea li l-istrumenti finanzjarji u s-sussidji jiġu kkombinati bħala strumenti komplementari li jikkontribwixxu għal żvilupp rurali bbilanċjat u għal tkabbir intelliġenti. L-użu kkombinat adegwat tagħhom għandu jkun element bażiku li fuqu jissejsu l-politiki ta' investiment fil-perjodu 2014-2020. F'dan ir-rigward, iċ-Ċentru għall-Istudji Politiċi Ewropej (CEPS) stqarr f'rapport għall-Parlament Ewropew li l-istrumenti finanzjarji innovattivi m'għandhomx jieħdu post l-għajnuna u huma adegwati biss għal proġetti b'rendiment finanzjarju;

| 26. | iqis li matul l-implimentazzjoni tal-oqfsa pluriennali jfeġġu elementi li jistgħu jibdlu l-għanijiet u l-prijoritajiet inizjali, u għalhekk, minkejja li r-riprogrammazzjonijiet frekwenti mhumiex mixtieqa, il-possibbiltà li terġa' tiġi allokata internament parti mir-riżorsi tal-programmi għandha ssir aktar flessibbli. Fi kwalunkwe każ din ir-riallokazzjoni trid tirrispetta l-għanijiet inizjali previsti u l-persentaġġ tagħha m'għandux jibdel b'mod sinifikanti l-ilħiq tagħhom, u fl-istess ħin għandha tippermetti li dawn l-għanijiet jiġu adattati għar-realtà l-ġdida li jkun jinsab fiha r-reġjun; |
| --- | --- |

26.

iqis li matul l-implimentazzjoni tal-oqfsa pluriennali jfeġġu elementi li jistgħu jibdlu l-għanijiet u l-prijoritajiet inizjali, u għalhekk, minkejja li r-riprogrammazzjonijiet frekwenti mhumiex mixtieqa, il-possibbiltà li terġa' tiġi allokata internament parti mir-riżorsi tal-programmi għandha ssir aktar flessibbli. Fi kwalunkwe każ din ir-riallokazzjoni trid tirrispetta l-għanijiet inizjali previsti u l-persentaġġ tagħha m'għandux jibdel b'mod sinifikanti l-ilħiq tagħhom, u fl-istess ħin għandha tippermetti li dawn l-għanijiet jiġu adattati għar-realtà l-ġdida li jkun jinsab fiha r-reġjun;

Semplifikazzjoni

| 27. | jemmen li għalkemm ir-rekwiżiti tal-applikazzjoni u d-dispożizzjonijiet tal-kontroll finanzjarju saru aktar stretti, is-semplikazzjonijiet imħabbra għall-perjodu 2007-2013 ma sarux, u minflok inħolqu spejjeż sproporzjonati. Għaldaqstant, jisħaq fuq il-ħtieġa li l-piż amministrattiv jiġi verament semplifikat, b'mod partikolari rigward l-isforzi kbar meħtieġa għall-ġestjoni tal-programmi. Din is-semplikazzjoni għandha tinkludi mill-Kummissjoni sal-benefiċjarji potenzjali, u trid tirrispetta r-rekwiżiti indispensabbli ta' verifika u kontroll tal-azzjonijiet u tirrispetta l-garanziji tal-benefiċjarji; |
| --- | --- |

27.

jemmen li għalkemm ir-rekwiżiti tal-applikazzjoni u d-dispożizzjonijiet tal-kontroll finanzjarju saru aktar stretti, is-semplikazzjonijiet imħabbra għall-perjodu 2007-2013 ma sarux, u minflok inħolqu spejjeż sproporzjonati. Għaldaqstant, jisħaq fuq il-ħtieġa li l-piż amministrattiv jiġi verament semplifikat, b'mod partikolari rigward l-isforzi kbar meħtieġa għall-ġestjoni tal-programmi. Din is-semplikazzjoni għandha tinkludi mill-Kummissjoni sal-benefiċjarji potenzjali, u trid tirrispetta r-rekwiżiti indispensabbli ta' verifika u kontroll tal-azzjonijiet u tirrispetta l-garanziji tal-benefiċjarji;

| 28. | huwa konvint li l-ebda miżura ta' semplifikazzjoni adottata fil-livell tal-Unjoni Ewropea mhu ser ikollha impatt sinifikanti fuq il-ġestjoni tal-programmi jekk ma tiġix akkumpanjata minn miżuri ġenwini ta' semplifikazzjoni fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali, skont il-kompetenzi ta' kull wieħed minnhom; |
| --- | --- |

28.

huwa konvint li l-ebda miżura ta' semplifikazzjoni adottata fil-livell tal-Unjoni Ewropea mhu ser ikollha impatt sinifikanti fuq il-ġestjoni tal-programmi jekk ma tiġix akkumpanjata minn miżuri ġenwini ta' semplifikazzjoni fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali, skont il-kompetenzi ta' kull wieħed minnhom;

| 29. | jissuġġerixxi li s-semplifikazzjoni fil-ġestjoni tista' ssir, pereżempju, permezz tal-omoġenizzazzjoni tal-proċeduri u tal-istandardizzazzjoni tal-proċeduri u tad-dokumenti, l-użu ta' għodod tal-informatika komuni, l-istabbiliment effettiv ta' one-stop shops li jevitaw il-formalitajiet bejn id-dipartimenti fi ħdan l-istess amministrazzjoni. |
| --- | --- |

29.

jissuġġerixxi li s-semplifikazzjoni fil-ġestjoni tista' ssir, pereżempju, permezz tal-omoġenizzazzjoni tal-proċeduri u tal-istandardizzazzjoni tal-proċeduri u tad-dokumenti, l-użu ta' għodod tal-informatika komuni, l-istabbiliment effettiv ta' one-stop shops li jevitaw il-formalitajiet bejn id-dipartimenti fi ħdan l-istess amministrazzjoni.

| 30. | jirrakkomanda l-użu ġeneralizzat tal-amministrazzjoni elettronika li tista' tkun element fundamentali fl-użu tar-riżorsi u r-relazzjonijiet bejn minn naħa l-benefiċjarji, li jippromovu verament il-ħolqien tal-ġid, u min-naħa l-oħra l-awtoritajiet u l-maniġers tal-interventi differenti; |
| --- | --- |

30.

jirrakkomanda l-użu ġeneralizzat tal-amministrazzjoni elettronika li tista' tkun element fundamentali fl-użu tar-riżorsi u r-relazzjonijiet bejn minn naħa l-benefiċjarji, li jippromovu verament il-ħolqien tal-ġid, u min-naħa l-oħra l-awtoritajiet u l-maniġers tal-interventi differenti;

| 31. | jirrakkomanda l-alternattiva tal-ispejjeż standard bħala mod kif jiġi approvat u ġustifikat l-infiq; dan jimplika piż amministrattiv iżgħar u ma jibdilx l-għanijiet li jkunu jridu jintlaħqu permezz tal-interventi; |
| --- | --- |

31.

jirrakkomanda l-alternattiva tal-ispejjeż standard bħala mod kif jiġi approvat u ġustifikat l-infiq; dan jimplika piż amministrattiv iżgħar u ma jibdilx l-għanijiet li jkunu jridu jintlaħqu permezz tal-interventi;

| 32. | itenni l-possibbiltà li jonqsu wkoll proċeduri burokratiċi oħra permezz ta' rapporti u kontrolli semplifikati biex jitkejjel il-progress, il-kontroll tal-affidabbiltà tal-proċeduri tal-verifika u l-kontroll u l-awditjar tal-programmi; |
| --- | --- |

32.

itenni l-possibbiltà li jonqsu wkoll proċeduri burokratiċi oħra permezz ta' rapporti u kontrolli semplifikati biex jitkejjel il-progress, il-kontroll tal-affidabbiltà tal-proċeduri tal-verifika u l-kontroll u l-awditjar tal-programmi;

| 33. | ifakkar kemm huma konvenjenti l-programmi b'fond wieħed, li permezz tagħhom ġew semplifikati l-proċeduri ta' approvazzjoni u reviżjoni rigward il-programmi integrati, u jiġbed l-attenzjoni għall-vantaġġi tal-programmi operattivi bbażati fuq diversi fondi. Bis-saħħa tagħhom jiġi massimizzat l-impatt pożittiv tal-intervent tal-UE fir-reġjuni għaliex jintużaw b'mod integrat l-opportunitajiet kollha li joħolqu l-istrumenti ta' żvilupp differenti; |
| --- | --- |

33.

ifakkar kemm huma konvenjenti l-programmi b'fond wieħed, li permezz tagħhom ġew semplifikati l-proċeduri ta' approvazzjoni u reviżjoni rigward il-programmi integrati, u jiġbed l-attenzjoni għall-vantaġġi tal-programmi operattivi bbażati fuq diversi fondi. Bis-saħħa tagħhom jiġi massimizzat l-impatt pożittiv tal-intervent tal-UE fir-reġjuni għaliex jintużaw b'mod integrat l-opportunitajiet kollha li joħolqu l-istrumenti ta' żvilupp differenti;

| 34. | jinnota li fil-ġestjoni tal-fondi jista' jkun hemm kunflitt rigward it-traspożizzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-UE fil-leġislazzjoni tal-pajjiżi, u għalhekk jitlob lill-awtoritajiet kompetenti biex ikunu rigorużi kemm jista' jkun fit-tfassil tad-dispożizzjonijiet, b'mod partikolari dawk li għandhom impatt orizzontali fuq il-programmi, bħal ngħidu aħna l-akkwisti pubbliċi u s-sussidji; |
| --- | --- |

34.

jinnota li fil-ġestjoni tal-fondi jista' jkun hemm kunflitt rigward it-traspożizzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-UE fil-leġislazzjoni tal-pajjiżi, u għalhekk jitlob lill-awtoritajiet kompetenti biex ikunu rigorużi kemm jista' jkun fit-tfassil tad-dispożizzjonijiet, b'mod partikolari dawk li għandhom impatt orizzontali fuq il-programmi, bħal ngħidu aħna l-akkwisti pubbliċi u s-sussidji;

| 35. | iqis li r-rabta mill-qrib tal-politika ta' koeżjoni mad-dispożizzjonijiet Ewropej dwar l-għajnuna mill-Istat u s-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali tirrikjedi li kull riforma tikkunsidra b'mod partikolari l-kompatibbiltà bejn il-mekkaniżmi ta' finanzjament u ma żżidx piżijiet amministrattivi addizzjonali għall-ġestjoni tal-programmi; |
| --- | --- |

35.

iqis li r-rabta mill-qrib tal-politika ta' koeżjoni mad-dispożizzjonijiet Ewropej dwar l-għajnuna mill-Istat u s-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali tirrikjedi li kull riforma tikkunsidra b'mod partikolari l-kompatibbiltà bejn il-mekkaniżmi ta' finanzjament u ma żżidx piżijiet amministrattivi addizzjonali għall-ġestjoni tal-programmi;

| 36. | itenni li għandu jkun hemm qafas ċar rigward l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għall-istrumenti finanzjarji u s-sħubijiet pubbliċi-privati (SPP), liema qafas għandu jevita li jipparalizza jew idewwem l-implimentazzjoni tal-proġetti; |
| --- | --- |

36.

itenni li għandu jkun hemm qafas ċar rigward l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għall-istrumenti finanzjarji u s-sħubijiet pubbliċi-privati (SPP), liema qafas għandu jevita li jipparalizza jew idewwem l-implimentazzjoni tal-proġetti;

| 37. | jipproponi li wieħed japprofitta mis-semplifikazzjoni introdotta mill-Kummissjoni biex jiġi limitat in-numru ta' kriterji ta' eliġibbiltà f'ċerti interventi. Għalhekk iħeġġeġ li fil-proċessi tal-għażla tal-proġetti jiġu introdotti indikaturi li bihom ikunu jistgħu jiġu analizzati sew l-impatt tal-investiment u sew il-livell ta' maturità tal-proġetti, u b'hekk ir-riżorsi jiġu allokati b'mod aktar effiċjenti u tingħata prijorità lil dawk b'valur miżjud akbar u b'impatt ekonomiku li jinħass qabel. It-tisħiħ tal-kapaċitajiet amministrattivi tal-awtoritajiet lokali, b'mod speċjali f'dawk il-każijiet fejn huma l-benefiċjarji aħħarin tal-proġetti, għal akkwist pubbliku u superviżjoni teknika u ġestjoni tal-assijiet wara l-investiment, huwa essenzjali għas-suċċess tal-investimenti fuq perjodu twil; |
| --- | --- |

37.

jipproponi li wieħed japprofitta mis-semplifikazzjoni introdotta mill-Kummissjoni biex jiġi limitat in-numru ta' kriterji ta' eliġibbiltà f'ċerti interventi. Għalhekk iħeġġeġ li fil-proċessi tal-għażla tal-proġetti jiġu introdotti indikaturi li bihom ikunu jistgħu jiġu analizzati sew l-impatt tal-investiment u sew il-livell ta' maturità tal-proġetti, u b'hekk ir-riżorsi jiġu allokati b'mod aktar effiċjenti u tingħata prijorità lil dawk b'valur miżjud akbar u b'impatt ekonomiku li jinħass qabel. It-tisħiħ tal-kapaċitajiet amministrattivi tal-awtoritajiet lokali, b'mod speċjali f'dawk il-każijiet fejn huma l-benefiċjarji aħħarin tal-proġetti, għal akkwist pubbliku u superviżjoni teknika u ġestjoni tal-assijiet wara l-investiment, huwa essenzjali għas-suċċess tal-investimenti fuq perjodu twil;

Alternattivi ta' finanzjament

| 38. | jirrakkomanda li l-awtoritajiet responsabbli jużaw il-possibbiltà li jinkiseb kofinanzjament privat għall-proġetti peress li din hi opportunità addizzjonali mal-politika ta' koeżjoni f'kuntest fejn ir-riżorsi pubbliċi qed ikunu dejjem aktar limitati; dan mingħajr dubju ta' xejn ser joħloq valur miżjud f'din il-politika; f'dan ir-rigward, il-mudelli ta' sħubija bejn il-pubbliku u l-privat jistgħu jkunu strument li jiġi żviluppat fil-perjodu ta' programmazzjoni l-ġdid. Barra minn hekk, il-kofinanzjament privat ta' proġetti għall-iżvilupp ekonomiku jikkontribwixxi sabiex jiġi żgurat li tali miżuri jkunu rilevanti u li l-kumpaniji jimpenjaw ruħhom u jkollhom sens ta' sjieda fir-rigward tal-inizjattivi li jitniedu; |
| --- | --- |

38.

jirrakkomanda li l-awtoritajiet responsabbli jużaw il-possibbiltà li jinkiseb kofinanzjament privat għall-proġetti peress li din hi opportunità addizzjonali mal-politika ta' koeżjoni f'kuntest fejn ir-riżorsi pubbliċi qed ikunu dejjem aktar limitati; dan mingħajr dubju ta' xejn ser joħloq valur miżjud f'din il-politika; f'dan ir-rigward, il-mudelli ta' sħubija bejn il-pubbliku u l-privat jistgħu jkunu strument li jiġi żviluppat fil-perjodu ta' programmazzjoni l-ġdid. Barra minn hekk, il-kofinanzjament privat ta' proġetti għall-iżvilupp ekonomiku jikkontribwixxi sabiex jiġi żgurat li tali miżuri jkunu rilevanti u li l-kumpaniji jimpenjaw ruħhom u jkollhom sens ta' sjieda fir-rigward tal-inizjattivi li jitniedu;

| 39. | jisħaq fuq ir-rwol importanti li jista' jaqdi l-Bank Ewropew tal-Investiment f'dan il-kuntest u jiġbed l-attenzjoni għall-possibbiltajiet addizzjonali li joffru s-“self qafas” u s-“self għall-programmi strutturali”; |
| --- | --- |

39.

jisħaq fuq ir-rwol importanti li jista' jaqdi l-Bank Ewropew tal-Investiment f'dan il-kuntest u jiġbed l-attenzjoni għall-possibbiltajiet addizzjonali li joffru s-“self qafas” u s-“self għall-programmi strutturali”;

| 40. | jinnota li trid tiġi kkunsidrata, kif jintqal f'opinjonijiet preċedenti, il-possibbiltà li jinħarġu bonds għall-finanzjament ta' proġetti importanti li jħallu rendiment ekonomiku f'perjodu medju ta' żmien; |
| --- | --- |

40.

jinnota li trid tiġi kkunsidrata, kif jintqal f'opinjonijiet preċedenti, il-possibbiltà li jinħarġu bonds għall-finanzjament ta' proġetti importanti li jħallu rendiment ekonomiku f'perjodu medju ta' żmien;

Strumenti finanzjarji

| 41. | jirrikonoxxi d-diffikultajiet fl-operat tal-istrumenti finanzjarji matul il-perjodu attwali, u jinnota b'mod partikolari l-preokkupazzjonijiet u l-ħtiġijiet speċifiċi tal-bliet u ż-żoni urbani b'rabta mal-istrument JESSICA, minħabba t-tensjonijiet bejn l-awtoritajiet responsabbli għall-ġestjoni tal-programmi u l-awtoritajiet muniċipali. Għalhekk, itenni l-bżonn li fl-applikazzjoni tal-politika ta' koeżjoni jiġi ffaċilitat l-użu ta' strumenti bbażati fuq is-self fl-oqsma adegwati, għaliex dan għandu effett multiplikatur u jagħti spinta lill-effikaċja tal-interventi filwaqt li jimplika piż iżgħar fuq il-baġits reġjonali u lokali u jissuġġerixxi li għal dan titqies il-parteċipazzjoni tal-banek għall-iżvilupp, fost atturi oħra; |
| --- | --- |

41.

jirrikonoxxi d-diffikultajiet fl-operat tal-istrumenti finanzjarji matul il-perjodu attwali, u jinnota b'mod partikolari l-preokkupazzjonijiet u l-ħtiġijiet speċifiċi tal-bliet u ż-żoni urbani b'rabta mal-istrument JESSICA, minħabba t-tensjonijiet bejn l-awtoritajiet responsabbli għall-ġestjoni tal-programmi u l-awtoritajiet muniċipali. Għalhekk, itenni l-bżonn li fl-applikazzjoni tal-politika ta' koeżjoni jiġi ffaċilitat l-użu ta' strumenti bbażati fuq is-self fl-oqsma adegwati, għaliex dan għandu effett multiplikatur u jagħti spinta lill-effikaċja tal-interventi filwaqt li jimplika piż iżgħar fuq il-baġits reġjonali u lokali u jissuġġerixxi li għal dan titqies il-parteċipazzjoni tal-banek għall-iżvilupp, fost atturi oħra;

Retroattività tad-dispożizzjonijiet

| 42. | jirrifjuta l-prattika li jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet retroattivi u jemmen li dan għandu jiġi evitat fil-futur peress li jxekkel il-ġestjoni u joħloq inċertezzi legali, u jappella biex tiġi studjata l-applikazzjoni ta' prinċipju ta' proporzjonalità li jadatta r-rekwiżiti ta' kontroll għad-dimensjoni tal-proġetti kofinanzjati mill-fondi strutturali; |
| --- | --- |

42.

jirrifjuta l-prattika li jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet retroattivi u jemmen li dan għandu jiġi evitat fil-futur peress li jxekkel il-ġestjoni u joħloq inċertezzi legali, u jappella biex tiġi studjata l-applikazzjoni ta' prinċipju ta' proporzjonalità li jadatta r-rekwiżiti ta' kontroll għad-dimensjoni tal-proġetti kofinanzjati mill-fondi strutturali;

Proporzjonalità fil-kontroll

| 43. | iqis li l-possibbiltà li jiġu stabbiliti “kuntratti ta' fiduċja” bejn il-Kummissjoni Ewropea u r-reġjuni tista' tevita l-irduppjar fil-proċeduri tal-awditjar, b'konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità; |
| --- | --- |

43.

iqis li l-possibbiltà li jiġu stabbiliti “kuntratti ta' fiduċja” bejn il-Kummissjoni Ewropea u r-reġjuni tista' tevita l-irduppjar fil-proċeduri tal-awditjar, b'konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità;

| 44. | jemmen li hemm bżonn ta' approċċ speċifiku għat-tfassil ta' linji gwida fil-livell Komunitarju b'rabta mal-mekkaniżmi ta' ġestjoni u kontroll applikabbli għall-proġetti bbażati fuq diversi fondi jew fuq diversi programmi, bil-għan li jiġi evitat ix-xogħol amministrattiv doppju li jista' jiskoraġġixxi l-użu tagħhom. Dan jikkonċerna b'mod speċjali l-ħatra ta' awtoritajiet responsabbli uniċi, l-obbligu ta' rendikont globali u l-awditjar integrat. F'dan ir-rigward, huwa jixtieq jesprimi l-fehma tiegħu dwar il-linji gwida għall-applikazzjoni tal-proġetti ġodda bbażati fuq diversi fondi; |
| --- | --- |

44.

jemmen li hemm bżonn ta' approċċ speċifiku għat-tfassil ta' linji gwida fil-livell Komunitarju b'rabta mal-mekkaniżmi ta' ġestjoni u kontroll applikabbli għall-proġetti bbażati fuq diversi fondi jew fuq diversi programmi, bil-għan li jiġi evitat ix-xogħol amministrattiv doppju li jista' jiskoraġġixxi l-użu tagħhom. Dan jikkonċerna b'mod speċjali l-ħatra ta' awtoritajiet responsabbli uniċi, l-obbligu ta' rendikont globali u l-awditjar integrat. F'dan ir-rigward, huwa jixtieq jesprimi l-fehma tiegħu dwar il-linji gwida għall-applikazzjoni tal-proġetti ġodda bbażati fuq diversi fondi;

| 45. | jinnota li l-awtoritajiet responsabbli għall-ġestjoni tal-proġetti għandhom ikollhom għarfien ċar dwar ir-riżorsi addizzjonali li l-Unjoni Ewropea toffri lir-reġjuni, u għalhekk jirrakkomanda li dawn jadattaw l-organizzazzjonijiet tagħhom b'tali mod li jiggarantixxu struttura organizzattiva suffiċjenti u adegwata għall-aħjar użu possibbli minn dawn ir-riżorsi. |
| --- | --- |

45.

jinnota li l-awtoritajiet responsabbli għall-ġestjoni tal-proġetti għandhom ikollhom għarfien ċar dwar ir-riżorsi addizzjonali li l-Unjoni Ewropea toffri lir-reġjuni, u għalhekk jirrakkomanda li dawn jadattaw l-organizzazzjonijiet tagħhom b'tali mod li jiggarantixxu struttura organizzattiva suffiċjenti u adegwata għall-aħjar użu possibbli minn dawn ir-riżorsi.

Brussell, 8 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Ara: OECD Paper GOV/TDPC/(2013)3. Fost aspetti oħra, dawn il-prinċipji jinkludu: l-użu ta' strateġija integrata adattata għat-territorji differenti; l-adozzjoni ta' strumenti ta' koordinazzjoni effikaċi bejn l-amministrazzjonijiet nazzjonali u sottonazzjonali; il-koordinazzjoni bejn il-gvernijiet sottonazzjonali biex l-investiment isir fl-aktar livell adegwat; il-valutazzjoni minn qabel tal-impatt u tar-riskji tal-investiment pubbliku fit-tul; l-involviment tal-partijiet interessati fil-fażijiet kollha taċ-ċiklu tal-investiment; il-mobilizzazzjoni tal-atturi privati u tal-istituzzjonijiet finanzjarji għad-diversifikazzjoni tas-sorsi ta' finanzjament u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet, peress li t-tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-persuni u tal-istituzzjonijiet jitlob l-investiment pubbliku; l-enfasi fuq ir-riżultati u l-promozzjoni tat-tagħlim; l-iżvilupp ta' qafas fiskali adattat għall-għanijiet ta' investiment li jridu jintlaħqu; il-ħtieġa ta' ġestjoni finanzjarja rigoruża u trasparenti fil-livelli kollha ta' gvern; it-trasparenza u l-użu intelliġenti tal-akkwist pubbliku; il-promozzjoni ta' qafas legali ta' kwalità u koerenti fil-livelli kollha ta' gvern.

1

---

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/9 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/9

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar is-“Sħubija urbana-rurali u governanza”

2013/C 356/03

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jirrikonoxxi li jeżistu għadd ta' ostakli leġislattivi u amministrattivi jew ta' natura fiskali u finanzjarja li jfixklu t-twaqqif ta' sħubijiet urbani-rurali kif ukoll id-dinamika tagħhom. Biex tiġi garantita l-preżenza ta' qafas legali propizju għall-iżvilupp ta' dawn is-sħubijiet jeħtieġ li dawn l-ostakli jiġu identifikati u eliminati; |
| --- | --- |

—

jirrikonoxxi li jeżistu għadd ta' ostakli leġislattivi u amministrattivi jew ta' natura fiskali u finanzjarja li jfixklu t-twaqqif ta' sħubijiet urbani-rurali kif ukoll id-dinamika tagħhom. Biex tiġi garantita l-preżenza ta' qafas legali propizju għall-iżvilupp ta' dawn is-sħubijiet jeħtieġ li dawn l-ostakli jiġu identifikati u eliminati;

| — | jirrakkomanda li l-awtoritajiet responsabbli għall-ġestjoni fil-livell tal-Istati Membri jużaw l-istrumenti l-ġodda tal-iżvilupp territorjali pprovduti mill-UE fil-qafas tal-politika Ewropea ta' żvilupp reġjonali u rurali: l-Investimenti Territorjali Integrati (ITI), l-iżvilupp lokali mmexxi mill-komunità (CLLD), l-għotjiet (finanzjarji) globali u l-approċċ imsejjes fuq fondi differenti (multi-fund approach); |
| --- | --- |

—

jirrakkomanda li l-awtoritajiet responsabbli għall-ġestjoni fil-livell tal-Istati Membri jużaw l-istrumenti l-ġodda tal-iżvilupp territorjali pprovduti mill-UE fil-qafas tal-politika Ewropea ta' żvilupp reġjonali u rurali: l-Investimenti Territorjali Integrati (ITI), l-iżvilupp lokali mmexxi mill-komunità (CLLD), l-għotjiet (finanzjarji) globali u l-approċċ imsejjes fuq fondi differenti (multi-fund approach);

| — | jenfasizza li rigward il-kriterji tal-eliġibbiltà għall-fondi, jeħtieġ li r-reġjuni funzjonali jiġu rikonoxxuti u, fl-istess ħin, jiġu integrati s-sorsi ta' finanzjament disponibbli fil-qafas tal-politika reġjonali u tal-Politika Agrikola Komuni tal-UE; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li rigward il-kriterji tal-eliġibbiltà għall-fondi, jeħtieġ li r-reġjuni funzjonali jiġu rikonoxxuti u, fl-istess ħin, jiġu integrati s-sorsi ta' finanzjament disponibbli fil-qafas tal-politika reġjonali u tal-Politika Agrikola Komuni tal-UE;

| — | huwa tal-fehma li huwa assolutament indispensabbli li d-data tinġabar aħjar fil-livell tar-reġjuni funzjonali. B'hekk, tkun tista' tinħoloq bażi tad-data bil-għan li dawk responsabbli għat-tfassil tal-politika jieħdu deċiżjonijiet infurmati rigward l-ippjanar territorjali, b'konformità mar-rekwiżiti tal-proporzjonalità; |
| --- | --- |

—

huwa tal-fehma li huwa assolutament indispensabbli li d-data tinġabar aħjar fil-livell tar-reġjuni funzjonali. B'hekk, tkun tista' tinħoloq bażi tad-data bil-għan li dawk responsabbli għat-tfassil tal-politika jieħdu deċiżjonijiet infurmati rigward l-ippjanar territorjali, b'konformità mar-rekwiżiti tal-proporzjonalità;

| — | jenfasizza l-aspetti transkonfinali tas-sħubijiet urbani-rurali u l-mod li bih jiġu użati l-istrumenti ta' finanzjament proposti mill-Kummissjoni sabiex jippromovu l-iżvilupp ekonomiku potenzjali tar-rabtiet transkonfinali urbani-rurali; |
| --- | --- |

—

jenfasizza l-aspetti transkonfinali tas-sħubijiet urbani-rurali u l-mod li bih jiġu użati l-istrumenti ta' finanzjament proposti mill-Kummissjoni sabiex jippromovu l-iżvilupp ekonomiku potenzjali tar-rabtiet transkonfinali urbani-rurali;

| — | jisħaq fuq il-bżonn li jiġu involuti s-settur privat u l-ekonomija soċjali, li t-tnejn li huma jistgħu jagħmlu kontribut siewi ħafna mil-lat tal-kriterji ta' prestazzjoni, il-kapaċitajiet intraprenditorjali u ta' innovazzjoni, l-isfruttar tal-opportunitajiet li jippreżentaw ruħhom u l-mobilizzazzjoni tal-komunitajiet, u b'mod partikolari minħabba l-fatt li jistgħu jattiraw il-kapital u joħolqu sħubijiet pubbliċi-privati. |
| --- | --- |

—

jisħaq fuq il-bżonn li jiġu involuti s-settur privat u l-ekonomija soċjali, li t-tnejn li huma jistgħu jagħmlu kontribut siewi ħafna mil-lat tal-kriterji ta' prestazzjoni, il-kapaċitajiet intraprenditorjali u ta' innovazzjoni, l-isfruttar tal-opportunitajiet li jippreżentaw ruħhom u l-mobilizzazzjoni tal-komunitajiet, u b'mod partikolari minħabba l-fatt li jistgħu jattiraw il-kapital u joħolqu sħubijiet pubbliċi-privati.

| Relatur | Is-Sur STAVRACHE (RO/ALDE), Sindku ta' Bacău |
| --- | --- |
| Dokument ta' referenza |

Relatur

Is-Sur STAVRACHE (RO/ALDE), Sindku ta' Bacău

Dokument ta' referenza

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA' POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Kummenti dwar is-sħubija urbana-rurali

| 1. | Bejn iż-żoni urbani u rurali jeżistu rabtiet demografiċi u ekonomiċi kif ukoll konnessjonijiet infrastrutturali li jagħtu aċċess għas-servizzi pubbliċi. L-interkonnessjonijiet bejn iż-żoni urbani u rurali, li jirriżultaw mit-trasport tal-merkanzija, l-ivvjaġġar lejn ix-xogħol u lura, is-servizzi tal-edukazzjoni, tas-saħħa, tal-ġestjoni tal-ilma u l-iskart, it-tranżazzjonijiet ekonomiċi, l-aċċess għar-riżorsi naturali, kif ukoll mill-kultura u l-attivitajiet rikreattivi, għandhom jingħataw attenzjoni partikolari min-naħa tal-awtoritajiet li jieħdu d-deċiżjonijiet fil-livelli kollha ta' gvern. Il-mod kif jiġu mmaniġġjati jaffettwa l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tar-reġjuni funzjonali u, għalhekk, il-kwalità ta' ħajjet in-nies li jgħixu fihom. |
| --- | --- |

1.

Bejn iż-żoni urbani u rurali jeżistu rabtiet demografiċi u ekonomiċi kif ukoll konnessjonijiet infrastrutturali li jagħtu aċċess għas-servizzi pubbliċi. L-interkonnessjonijiet bejn iż-żoni urbani u rurali, li jirriżultaw mit-trasport tal-merkanzija, l-ivvjaġġar lejn ix-xogħol u lura, is-servizzi tal-edukazzjoni, tas-saħħa, tal-ġestjoni tal-ilma u l-iskart, it-tranżazzjonijiet ekonomiċi, l-aċċess għar-riżorsi naturali, kif ukoll mill-kultura u l-attivitajiet rikreattivi, għandhom jingħataw attenzjoni partikolari min-naħa tal-awtoritajiet li jieħdu d-deċiżjonijiet fil-livelli kollha ta' gvern. Il-mod kif jiġu mmaniġġjati jaffettwa l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tar-reġjuni funzjonali u, għalhekk, il-kwalità ta' ħajjet in-nies li jgħixu fihom.

| 2. | In-nuqqas ta' koordinazzjoni tar-relazzjoni bejn iż-żoni urbani u rurali sikwit iwassal għal żviluppi mhux mixtieqa kemm fil-bliet kif ukoll fl-inħawi tal-madwar Li wieħed ikun konxju ta' dawn ir-relazzjonijiet ta' interdipendenza u jifhimhom sewwa jista' jgħin biex jissolvew id-diffikultajiet li jiffaċċjaw iż-żoni urbani u rurali. Ikun utli li, fiż-żewġ naħat, jiġi promoss il-fehim tar-rabtiet u l-interdipendenzi li jeżistu. |
| --- | --- |

2.

In-nuqqas ta' koordinazzjoni tar-relazzjoni bejn iż-żoni urbani u rurali sikwit iwassal għal żviluppi mhux mixtieqa kemm fil-bliet kif ukoll fl-inħawi tal-madwar Li wieħed ikun konxju ta' dawn ir-relazzjonijiet ta' interdipendenza u jifhimhom sewwa jista' jgħin biex jissolvew id-diffikultajiet li jiffaċċjaw iż-żoni urbani u rurali. Ikun utli li, fiż-żewġ naħat, jiġi promoss il-fehim tar-rabtiet u l-interdipendenzi li jeżistu.

| 3. | Sabiex jinħolqu l-aħjar mudelli ta' governanza urbana-rurali, jeħtieġ li l-ewwel jiġu mifhuma l-interkonnessjonijiet u jiġu identifikati l-isfidi li jridu jiffaċċjaw iż-żoni urbani kif ukoll rurali. Tajjeb li mill-ewwel neskludu approċċ “wieħed għal kullimkien”. |
| --- | --- |

3.

Sabiex jinħolqu l-aħjar mudelli ta' governanza urbana-rurali, jeħtieġ li l-ewwel jiġu mifhuma l-interkonnessjonijiet u jiġu identifikati l-isfidi li jridu jiffaċċjaw iż-żoni urbani kif ukoll rurali. Tajjeb li mill-ewwel neskludu approċċ “wieħed għal kullimkien”.

| 4. | It-tnaqqis fil-popolazzjoni, speċjalment fiż-żoni iżolati, is-sostenibbiltà ambjentali u l-konservazzjoni tal-pajsaġġ, l-aċċess mingħajr restrizzjoni għar-riżorsi naturali u kulturali, għas-servizzi pubbliċi u għall-prodotti ta' konsum, l-espansjoni taż-żoni urbani għad-detriment tal-kampanja, it-tnaqqis fl-attività ekonomika, il-kompetittività tar-reġjuni, il-konnessjonijiet intrareġjonali, l-effiċjenza tal-politiki pubbliċi u l-isfruttar tal-possibbiltajiet ta' finanzjament estern ilkoll huma eżempji ta' sfidi li qed tiffaċċja l-implimentazzjoni tas-sħubijiet fiż-żoni urbani u f'dawk rurali. |
| --- | --- |

4.

It-tnaqqis fil-popolazzjoni, speċjalment fiż-żoni iżolati, is-sostenibbiltà ambjentali u l-konservazzjoni tal-pajsaġġ, l-aċċess mingħajr restrizzjoni għar-riżorsi naturali u kulturali, għas-servizzi pubbliċi u għall-prodotti ta' konsum, l-espansjoni taż-żoni urbani għad-detriment tal-kampanja, it-tnaqqis fl-attività ekonomika, il-kompetittività tar-reġjuni, il-konnessjonijiet intrareġjonali, l-effiċjenza tal-politiki pubbliċi u l-isfruttar tal-possibbiltajiet ta' finanzjament estern ilkoll huma eżempji ta' sfidi li qed tiffaċċja l-implimentazzjoni tas-sħubijiet fiż-żoni urbani u f'dawk rurali.

| 5. | Id-diversità tal-isfidi hi riflessa wkoll fl-għanijiet tas-sħubijiet urbani-rurali: l-iżvilupp ekonomiku, l-ippjanar konġunt integrat, l-użu tal-effetti ta' sinerġija, it-tisħiħ tal-kompetittività reġjonali, l-ekonomiji tal-kobor permezz tal-provvediment tas-servizzi fi sħubija, il-miżuri ta' inkoraġġiment għat-territorji kollha, l-attivitajiet konġunti għall-ħarsien tal-interessi u l-kollaborazzjoni strateġika biex jinkiseb aċċess għall-fondi pubbliċi jew privati, eċċ. |
| --- | --- |

5.

Id-diversità tal-isfidi hi riflessa wkoll fl-għanijiet tas-sħubijiet urbani-rurali: l-iżvilupp ekonomiku, l-ippjanar konġunt integrat, l-użu tal-effetti ta' sinerġija, it-tisħiħ tal-kompetittività reġjonali, l-ekonomiji tal-kobor permezz tal-provvediment tas-servizzi fi sħubija, il-miżuri ta' inkoraġġiment għat-territorji kollha, l-attivitajiet konġunti għall-ħarsien tal-interessi u l-kollaborazzjoni strateġika biex jinkiseb aċċess għall-fondi pubbliċi jew privati, eċċ.

| 6. | Ir-reġjuni funzjonali urbani-rurali jistgħu jiġu stabbiliti fuq il-bażi tar-rabtiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali li jeżistu fit-territorji. Id-definizzjoni ta' dawn iż-żoni hija neċessarja għaliex il-kunċett tradizzjonali li fuqu huma msejsa l-politiki tal-iżvilupp tal-bliet u l-muniċipalitajiet huwa limitat mill-fruntieri amministrattivi u ma jirriflettix ir-realtajiet soċjoekonomiċi. |
| --- | --- |

6.

Ir-reġjuni funzjonali urbani-rurali jistgħu jiġu stabbiliti fuq il-bażi tar-rabtiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali li jeżistu fit-territorji. Id-definizzjoni ta' dawn iż-żoni hija neċessarja għaliex il-kunċett tradizzjonali li fuqu huma msejsa l-politiki tal-iżvilupp tal-bliet u l-muniċipalitajiet huwa limitat mill-fruntieri amministrattivi u ma jirriflettix ir-realtajiet soċjoekonomiċi.

| 7. | Id-definizzjoni ġenerika ta' reġjun funzjonali li tuża l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) hija din: reġjun funzjonali huwa żona ġeografika li fi ħdanha wieħed josserva – minkejja li l-fruntieri tagħha b'mod ġenerali ma jikkorrispondux għal-limiti amministrattivi tal-lokalitajiet – interdipendenzi (ta' funzjoni) territorjali speċifiċi li jistgħu jirrikjedu xi għamla ta' governanza. |
| --- | --- |

7.

Id-definizzjoni ġenerika ta' reġjun funzjonali li tuża l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) hija din: reġjun funzjonali huwa żona ġeografika li fi ħdanha wieħed josserva – minkejja li l-fruntieri tagħha b'mod ġenerali ma jikkorrispondux għal-limiti amministrattivi tal-lokalitajiet – interdipendenzi (ta' funzjoni) territorjali speċifiċi li jistgħu jirrikjedu xi għamla ta' governanza.

| 8. | Waħda mill-karatteristiċi ewlenin tas-sħubijiet urbani-rurali hija l-flessibbiltà ġeometrika tagħhom. Din il-flessibbiltà tirriżulta: 1) mill-għan tas-sħubija, li jista' jkunu relatat ma' qasam wieħed jew aktar, 2) mir-raġuni tal-eżistenza tagħha, jiġifieri l-ġestjoni ta' proġett jew il-ġestjoni integrata tar-reġjun funzjonali, u 3) mill-mudell ta' governanza magħżul, jiġifieri minn fuq għal isfel (top-down) jew minn isfel għal fuq (bottom-up). |
| --- | --- |

8.

Waħda mill-karatteristiċi ewlenin tas-sħubijiet urbani-rurali hija l-flessibbiltà ġeometrika tagħhom. Din il-flessibbiltà tirriżulta: 1) mill-għan tas-sħubija, li jista' jkunu relatat ma' qasam wieħed jew aktar, 2) mir-raġuni tal-eżistenza tagħha, jiġifieri l-ġestjoni ta' proġett jew il-ġestjoni integrata tar-reġjun funzjonali, u 3) mill-mudell ta' governanza magħżul, jiġifieri minn fuq għal isfel (top-down) jew minn isfel għal fuq (bottom-up).

| 9. | L-esperjenza turi li l-approċċi u l-problemi huma differenti minn reġjun għal ieħor u minn pajjiż għal ieħor. F'ċerti każijiet, l-amministrazzjonijiet nazzjonali istituzzjonalizzaw il-qafas ta' kooperazzjoni bejn iż-żoni urbani u dawk rurali filwaqt li f'oħrajn dan il-qafas għadu flessibbli; din id-diversità tirrappreżenta verament vantaġġ għall-UE, għaliex tiftaħ it-triq għall-esplorazzjoni u l-innovazzjoni u toffri l-possibbiltà li wieħed jispira ruħu minn mudelli u prattiki varjati. |
| --- | --- |

9.

L-esperjenza turi li l-approċċi u l-problemi huma differenti minn reġjun għal ieħor u minn pajjiż għal ieħor. F'ċerti każijiet, l-amministrazzjonijiet nazzjonali istituzzjonalizzaw il-qafas ta' kooperazzjoni bejn iż-żoni urbani u dawk rurali filwaqt li f'oħrajn dan il-qafas għadu flessibbli; din id-diversità tirrappreżenta verament vantaġġ għall-UE, għaliex tiftaħ it-triq għall-esplorazzjoni u l-innovazzjoni u toffri l-possibbiltà li wieħed jispira ruħu minn mudelli u prattiki varjati.

| 10. | Irrispettivament mill-kuntest, fattur komuni determinanti għas-suċċess tal-kooperazzjoni huwa d-djalogu u l-fiduċja bejn l-imsieħba, kif ukoll ir-rikonoxximent u l-ġestjoni tal-bżonnijiet komuni taż-żona kkonċernata. |
| --- | --- |

10.

Irrispettivament mill-kuntest, fattur komuni determinanti għas-suċċess tal-kooperazzjoni huwa d-djalogu u l-fiduċja bejn l-imsieħba, kif ukoll ir-rikonoxximent u l-ġestjoni tal-bżonnijiet komuni taż-żona kkonċernata.

| 11. | In-nuqqas ta' fiduċja bejn il-partijiet – sew fuq livell orizzontali bejn l-imsieħba lokali u sew fuq livell vertikali bejn l-istituzzjonijiet pubbliċi tal-livelli differenti ta' gvern ikkonċernati – jista' jkun ta' ħsara u b'mod ġenerali jdewwem il-proċess ta' kooperazzjoni. L-awtoritajiet kollha li jieħdu d-deċiżjonijiet għandhom jagħmlu sforzi politiċi qawwijin sabiex joħolqu ambjent ta' fiduċja u jsibu soluzzjonijiet għall-problemi kumplessi ta' interess komuni. |
| --- | --- |

11.

In-nuqqas ta' fiduċja bejn il-partijiet – sew fuq livell orizzontali bejn l-imsieħba lokali u sew fuq livell vertikali bejn l-istituzzjonijiet pubbliċi tal-livelli differenti ta' gvern ikkonċernati – jista' jkun ta' ħsara u b'mod ġenerali jdewwem il-proċess ta' kooperazzjoni. L-awtoritajiet kollha li jieħdu d-deċiżjonijiet għandhom jagħmlu sforzi politiċi qawwijin sabiex joħolqu ambjent ta' fiduċja u jsibu soluzzjonijiet għall-problemi kumplessi ta' interess komuni.

L-isfidi fil-livell tal-Unjoni Ewropea

| 12. | Minkejja li d-disparitajiet fl-iżvilupp bejn il-pajjiżi tal-Unjoni Ewropea naqsu f'dawn l-aħħar snin, l-analiżi makroekonomika bbażata fuq l-istatistika ta' qabel il-kriżi turi li d-distakk bejn ir-reġjuni kiber. Jeħtieġ li jinsabu l-aħjar soluzzjonijiet sabiex jingħalqu dawn id-distakki reġjonali, tittejjeb il-kwalità tal-ħajja fir-reġjuni li qegħdin tard f'termini ta' żvilupp ekonomiku u jiġu żviluppati kemm is-settur industrijali u tas-servizzi kif ukoll il-biedja organika. |
| --- | --- |

12.

Minkejja li d-disparitajiet fl-iżvilupp bejn il-pajjiżi tal-Unjoni Ewropea naqsu f'dawn l-aħħar snin, l-analiżi makroekonomika bbażata fuq l-istatistika ta' qabel il-kriżi turi li d-distakk bejn ir-reġjuni kiber. Jeħtieġ li jinsabu l-aħjar soluzzjonijiet sabiex jingħalqu dawn id-distakki reġjonali, tittejjeb il-kwalità tal-ħajja fir-reġjuni li qegħdin tard f'termini ta' żvilupp ekonomiku u jiġu żviluppati kemm is-settur industrijali u tas-servizzi kif ukoll il-biedja organika.

| 13. | Il-ġestjoni tat-territorju sikwit tagħmel parti mill-kompetenzi stretti tal-unitajiet amministrattivi territorjali u mhux tar-reġjun funzjonali, u ma tikkunsidrax l-interdipendenza bejn ir-reġjuni urbani u rurali. Dan jista' jkollu effetti negattivi fuq il-koeżjoni territorjali u jnaqqas il-possibbiltajiet li jinħolqu sinerġiji lokali li jsaħħu l-iżvilupp soċjoekonomiku. |
| --- | --- |

13.

Il-ġestjoni tat-territorju sikwit tagħmel parti mill-kompetenzi stretti tal-unitajiet amministrattivi territorjali u mhux tar-reġjun funzjonali, u ma tikkunsidrax l-interdipendenza bejn ir-reġjuni urbani u rurali. Dan jista' jkollu effetti negattivi fuq il-koeżjoni territorjali u jnaqqas il-possibbiltajiet li jinħolqu sinerġiji lokali li jsaħħu l-iżvilupp soċjoekonomiku.

| 14. | Għal raġunijiet ta' effiċjenza, approċċ integrat tal-politiki tal-iżvilupp m'għandux jieqaf b'mod strett mal-fruntieri amministrattivi li jisseparaw iż-żoni urbani minn dawk rurali. Għandha titqies id-dimensjoni funzjonali. Iż-żoni li jinsabu madwar il-bliet, jiġifieri r-reġjuni msejħa periurbani, jikkontribwixxu għall-iżvilupp ekonomiku sostenibbli u jipprovdu l-enerġija u r-riżorsi ambjentali u kulturali, u b'dan il-mod itejbu l-kwalità tal-ħajja. Kulħadd jaf li l-bliet huma ċentri tas-servizzi pubbliċi, tal-kummerċ, tas-saħħa, tal-edukazzjoni għolja, tat-trasport, tal-innovazzjoni u tal-impjieg. |
| --- | --- |

14.

Għal raġunijiet ta' effiċjenza, approċċ integrat tal-politiki tal-iżvilupp m'għandux jieqaf b'mod strett mal-fruntieri amministrattivi li jisseparaw iż-żoni urbani minn dawk rurali. Għandha titqies id-dimensjoni funzjonali. Iż-żoni li jinsabu madwar il-bliet, jiġifieri r-reġjuni msejħa periurbani, jikkontribwixxu għall-iżvilupp ekonomiku sostenibbli u jipprovdu l-enerġija u r-riżorsi ambjentali u kulturali, u b'dan il-mod itejbu l-kwalità tal-ħajja. Kulħadd jaf li l-bliet huma ċentri tas-servizzi pubbliċi, tal-kummerċ, tas-saħħa, tal-edukazzjoni għolja, tat-trasport, tal-innovazzjoni u tal-impjieg.

| 15. | Sikwit jiġri li l-limiti amministrattivi stabbiliti fil-livell tal-bliet u tal-muniċipalitajiet ma jaqblux mal-ġeografija ekonomika tar-reġjun. Barra minn hekk, billi r-reġjuni funzjonali jinsabu f'dinamiżmu kontinwu, il-politiki territorjali għandhom ikunu biżżejjed flessibbli u jkunu jistgħu jiġu adattati. Pereżempju, jekk inqisu l-iżjed fattur frekwenti tal-interdipendenza bejn iż-żoni urbani u rurali, jiġifieri l-ivvjaġġar tal-ħaddiema bejn darhom u l-post tax-xogħol, b'mod ġenerali t-traġitt m'għandux idum iżjed minn siegħa: iżjed minn hekk, l-aċċessibbiltà tal-post tax-xogħol tintlaqat ħażin. |
| --- | --- |

15.

Sikwit jiġri li l-limiti amministrattivi stabbiliti fil-livell tal-bliet u tal-muniċipalitajiet ma jaqblux mal-ġeografija ekonomika tar-reġjun. Barra minn hekk, billi r-reġjuni funzjonali jinsabu f'dinamiżmu kontinwu, il-politiki territorjali għandhom ikunu biżżejjed flessibbli u jkunu jistgħu jiġu adattati. Pereżempju, jekk inqisu l-iżjed fattur frekwenti tal-interdipendenza bejn iż-żoni urbani u rurali, jiġifieri l-ivvjaġġar tal-ħaddiema bejn darhom u l-post tax-xogħol, b'mod ġenerali t-traġitt m'għandux idum iżjed minn siegħa: iżjed minn hekk, l-aċċessibbiltà tal-post tax-xogħol tintlaqat ħażin.

| 16. | L-approċċ integrat tas-sħubijiet urbani-rurali jista' joħloq opportunitajiet ġodda u dinamiċi għall-iżvilupp ekonomiku. It-tkabbir ekonomiku sostenibbli u inklużiv fil-livell reġjonali jiddependi b'mod wiesa' mill-isfruttament tajjeb tal-potenzjal ta' kooperazzjoni bejn il-bliet u ż-żoni rurali. |
| --- | --- |

16.

L-approċċ integrat tas-sħubijiet urbani-rurali jista' joħloq opportunitajiet ġodda u dinamiċi għall-iżvilupp ekonomiku. It-tkabbir ekonomiku sostenibbli u inklużiv fil-livell reġjonali jiddependi b'mod wiesa' mill-isfruttament tajjeb tal-potenzjal ta' kooperazzjoni bejn il-bliet u ż-żoni rurali.

| 17. | Jekk bħala punt tat-tluq nieħdu l-prinċipju li bejn iż-żoni urbani u rurali ġirien m'għandux ikun hemm kompetizzjoni iżda komplementarjetà, nistgħu ngħidu li l-armonizzazzjoni tal-interventi tal-awtoritajiet pubbliċi tikkostitwixxi sfida reali. Fil-fatt, huwa biss b'dan il-mod li l-ambjenti urbani u rurali jistgħu jsibu soluzzjonijiet vantaġġużi, u b'hekk jiġu evitati l-kunflitti ta' interess. |
| --- | --- |

17.

Jekk bħala punt tat-tluq nieħdu l-prinċipju li bejn iż-żoni urbani u rurali ġirien m'għandux ikun hemm kompetizzjoni iżda komplementarjetà, nistgħu ngħidu li l-armonizzazzjoni tal-interventi tal-awtoritajiet pubbliċi tikkostitwixxi sfida reali. Fil-fatt, huwa biss b'dan il-mod li l-ambjenti urbani u rurali jistgħu jsibu soluzzjonijiet vantaġġużi, u b'hekk jiġu evitati l-kunflitti ta' interess.

| 18. | Is-sħubijiet urbani-rurali għandhom bżonn jieħdu approċċ fit-tul għat-tfassil tal-istrateġiji u l-programmi, u b'mod partikolari għall-iżvilupp tal-istrutturi ta' governanza. Il-vantaġġi ewlenin ta' riflessjoni fit-tul ta' dan it-tip huma l-koerenza u l-ksib ta' riżultati sodi. Is-sħubijiet jistgħu jwasslu biex jissolvew il-problemi ġenwini, kemm billi jindirizzaw il-bżonnijiet lokali taż-żoni rurali kif ukoll urbani, kif ukoll billi japplikaw soluzzjonijiet konġunti ta' natura prattika. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jinsistu biex fil-programmazzjoni u l-eżekuzzjoni tal-baġit pluriennali tal-UE tingħata prijorità lill-approċċ strateġiku fit-tul b'tali mod li jitneħħew l-iżvantaġġi iġġenerati mir-regoli proċedurali. |
| --- | --- |

18.

Is-sħubijiet urbani-rurali għandhom bżonn jieħdu approċċ fit-tul għat-tfassil tal-istrateġiji u l-programmi, u b'mod partikolari għall-iżvilupp tal-istrutturi ta' governanza. Il-vantaġġi ewlenin ta' riflessjoni fit-tul ta' dan it-tip huma l-koerenza u l-ksib ta' riżultati sodi. Is-sħubijiet jistgħu jwasslu biex jissolvew il-problemi ġenwini, kemm billi jindirizzaw il-bżonnijiet lokali taż-żoni rurali kif ukoll urbani, kif ukoll billi japplikaw soluzzjonijiet konġunti ta' natura prattika. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jinsistu biex fil-programmazzjoni u l-eżekuzzjoni tal-baġit pluriennali tal-UE tingħata prijorità lill-approċċ strateġiku fit-tul b'tali mod li jitneħħew l-iżvantaġġi iġġenerati mir-regoli proċedurali.

| 19. | L-istudji tal-każijiet li jittrattaw in-natura tas-sħubijiet bejn iż-żoni urbani u rurali juru li s-suċċess tagħhom ma jiddependix għalkollox minn interventi pubbliċi ta' livell għoli bħall-miżuri leġislattivi jew l-istrumenti ta' finanzjament, kemm jekk nazzjonali kif ukoll Ewropej. Madankollu, il-miżuri ta' dan it-tip jistgħu jinfluwenzaw b'mod deċiżiv l-iżvilupp ta' dawn is-sħubijiet, l-attraenza tagħhom, is-sostenibbiltà tagħhom, l-effiċjenza tagħhom u l-kapaċità tagħhom li jilħqu l-għanijiet mixtieqa. Jeżistu wkoll sitwazzjonijiet fejn it-twaqqif u l-ġestjoni tas-sħubijiet joħolqu spejjeż li l-imsieħba ma jistgħux iġarrbuhom b'mod ġust. F'każijiet bħal dawn, jeħtieġ li jiġi previst appoġġ finanzjarju jew saħansitra għajnuna teknika bil-għan li tiġi żgurata l-koeżjoni tas-sħubijiet. L-isfida tal-UE hi li tidentifika l-aħjar interventi biex tħeġġeġ u tappoġġja s-sħubijiet, iżda mingħajr ma toħloq dipendenza mill-għajnuna finanzjarja u fl-istess ħin tevita li jinħolqu sħubijiet purament formali li ma jkunux fl-interess tas-servizz pubbliku tal-komunità. |
| --- | --- |

19.

L-istudji tal-każijiet li jittrattaw in-natura tas-sħubijiet bejn iż-żoni urbani u rurali juru li s-suċċess tagħhom ma jiddependix għalkollox minn interventi pubbliċi ta' livell għoli bħall-miżuri leġislattivi jew l-istrumenti ta' finanzjament, kemm jekk nazzjonali kif ukoll Ewropej. Madankollu, il-miżuri ta' dan it-tip jistgħu jinfluwenzaw b'mod deċiżiv l-iżvilupp ta' dawn is-sħubijiet, l-attraenza tagħhom, is-sostenibbiltà tagħhom, l-effiċjenza tagħhom u l-kapaċità tagħhom li jilħqu l-għanijiet mixtieqa. Jeżistu wkoll sitwazzjonijiet fejn it-twaqqif u l-ġestjoni tas-sħubijiet joħolqu spejjeż li l-imsieħba ma jistgħux iġarrbuhom b'mod ġust. F'każijiet bħal dawn, jeħtieġ li jiġi previst appoġġ finanzjarju jew saħansitra għajnuna teknika bil-għan li tiġi żgurata l-koeżjoni tas-sħubijiet. L-isfida tal-UE hi li tidentifika l-aħjar interventi biex tħeġġeġ u tappoġġja s-sħubijiet, iżda mingħajr ma toħloq dipendenza mill-għajnuna finanzjarja u fl-istess ħin tevita li jinħolqu sħubijiet purament formali li ma jkunux fl-interess tas-servizz pubbliku tal-komunità.

| 20. | Il-governanza f'diversi livelli fil-qafas ta' sħubija urbana-rurali tirrikjedi l-parteċipazzjoni tal-livelli kollha tal-awtoritajiet pubbliċi u tal-imsieħba istituzzjonali kkonċernati. Bosta drabi l-istituzzjonijiet inkarigati mill-ġestjoni tal-istrumenti tal-politika urbana u rurali fil-livell nazzjonali jew Ewropew ma jikkunsidrawx l-interdipendenzi bejn iż-żoni urbani u rurali, l-isfidi relatati magħhom jew ir-riskji u l-vantaġġi potenzjali tagħhom. |
| --- | --- |

20.

Il-governanza f'diversi livelli fil-qafas ta' sħubija urbana-rurali tirrikjedi l-parteċipazzjoni tal-livelli kollha tal-awtoritajiet pubbliċi u tal-imsieħba istituzzjonali kkonċernati. Bosta drabi l-istituzzjonijiet inkarigati mill-ġestjoni tal-istrumenti tal-politika urbana u rurali fil-livell nazzjonali jew Ewropew ma jikkunsidrawx l-interdipendenzi bejn iż-żoni urbani u rurali, l-isfidi relatati magħhom jew ir-riskji u l-vantaġġi potenzjali tagħhom.

| 21. | Ir-reġjuni viċin il-fruntieri ngħataw spibnta ġenwina meta nfetħu l-fruntieri fi ħdan l-UE. Il-promozzjoni tas-sħubijiet urbani-rurali transkonfinali tirrappreżenta potenzjal konsiderevoli ta' żvilupp, u l-Unjoni Ewropea taqdi rwol essenzjali fl-użu ta' dan il-potenzjal. |
| --- | --- |

21.

Ir-reġjuni viċin il-fruntieri ngħataw spibnta ġenwina meta nfetħu l-fruntieri fi ħdan l-UE. Il-promozzjoni tas-sħubijiet urbani-rurali transkonfinali tirrappreżenta potenzjal konsiderevoli ta' żvilupp, u l-Unjoni Ewropea taqdi rwol essenzjali fl-użu ta' dan il-potenzjal.

Il-fehma tal-awtoritajiet reġjonali u lokali

| 22. | Il-valur miżjud tas-sħubija urbana-rurali hu li żżid l-effiċjenza tal-interventi pubbliċi, li toħloq aktar koerenza fl-użu tal-fondi, li tippromovi soluzzjonijiet integrati għall-problemi komuni u, fl-aħħar iżda mhux l-inqas, li tinkoraġġixxi s-solidarjetà fil-livell territorjali. |
| --- | --- |

22.

Il-valur miżjud tas-sħubija urbana-rurali hu li żżid l-effiċjenza tal-interventi pubbliċi, li toħloq aktar koerenza fl-użu tal-fondi, li tippromovi soluzzjonijiet integrati għall-problemi komuni u, fl-aħħar iżda mhux l-inqas, li tinkoraġġixxi s-solidarjetà fil-livell territorjali.

| 23. | Il-ħidma tal-awtoritajiet lokali fiż-żoni urbani u rurali għandha tiffoka fuq l-involviment tal-komunitajiet lokali fl-attivitajiet ta' ppjanar u implimentazzjoni. L-effikaċja ta' din ix-xorta ta' azzjoni tiddependi mill-involviment attiv ta' dawn il-komunitajiet. |
| --- | --- |

23.

Il-ħidma tal-awtoritajiet lokali fiż-żoni urbani u rurali għandha tiffoka fuq l-involviment tal-komunitajiet lokali fl-attivitajiet ta' ppjanar u implimentazzjoni. L-effikaċja ta' din ix-xorta ta' azzjoni tiddependi mill-involviment attiv ta' dawn il-komunitajiet.

| 24. | Filwaqt li l-l-effiċjenza tal-interventi hi essenzjali biex jiġu affrontati l-problemi, il-bidliet frekwenti u l-isfidi ġeografiċi li jiffaċċjaw ir-reġjuni, ta' min jindika li sikwit ikun hemm bżonn ħafna aktar żmien biex tiġi kkonsolidata l-governanza. Għaldaqstant, jeħtieġ li l-partijiet ikkonċernati, speċjalment dawk urbani, ikunu altruwisti, ikunu kapaċi jaffrontaw il-preġudizzji, jinkoraġġixxu t-trattament ugwali tal-imsieħba minkejja l-asimmetriji amministrattivi jew ekonomiċi, jidħlu għal impenji sodi, iwettqu sforzi politiċi qawwija għall-bini tal-kapaċitajiet, u juru li jistgħu jadottaw approċċ flessibbli. |
| --- | --- |

24.

Filwaqt li l-l-effiċjenza tal-interventi hi essenzjali biex jiġu affrontati l-problemi, il-bidliet frekwenti u l-isfidi ġeografiċi li jiffaċċjaw ir-reġjuni, ta' min jindika li sikwit ikun hemm bżonn ħafna aktar żmien biex tiġi kkonsolidata l-governanza. Għaldaqstant, jeħtieġ li l-partijiet ikkonċernati, speċjalment dawk urbani, ikunu altruwisti, ikunu kapaċi jaffrontaw il-preġudizzji, jinkoraġġixxu t-trattament ugwali tal-imsieħba minkejja l-asimmetriji amministrattivi jew ekonomiċi, jidħlu għal impenji sodi, iwettqu sforzi politiċi qawwija għall-bini tal-kapaċitajiet, u juru li jistgħu jadottaw approċċ flessibbli.

| 25. | Jeżistu għadd ta' ostakli leġislattivi u amministrattivi jew ta' natura fiskali u finanzjarja li jfixklu t-twaqqif ta' sħubijiet urbani-rurali kif ukoll id-dinamika tagħhom. Biex tiġi garantita l-preżenza ta' qafas legali propizju għall-iżvilupp ta' dawn is-sħubijiet jeħtieġ li dawn l-ostakli jiġu identifikati u eliminati. |
| --- | --- |

25.

Jeżistu għadd ta' ostakli leġislattivi u amministrattivi jew ta' natura fiskali u finanzjarja li jfixklu t-twaqqif ta' sħubijiet urbani-rurali kif ukoll id-dinamika tagħhom. Biex tiġi garantita l-preżenza ta' qafas legali propizju għall-iżvilupp ta' dawn is-sħubijiet jeħtieġ li dawn l-ostakli jiġu identifikati u eliminati.

| 26. | L-interdipendenza mil-lat tal-provvediment tas-servizzi pubbliċi, l-iżvilupp sostenibbli u l-perspettivi ekonomiċi li joffru s-sħubijiet bejn iż-żoni urbani u rurali huma inċentiv tajjeb biex iħeġġu lill-imsieħba urbani u rurali jaħdmu flimkien. |
| --- | --- |

26.

L-interdipendenza mil-lat tal-provvediment tas-servizzi pubbliċi, l-iżvilupp sostenibbli u l-perspettivi ekonomiċi li joffru s-sħubijiet bejn iż-żoni urbani u rurali huma inċentiv tajjeb biex iħeġġu lill-imsieħba urbani u rurali jaħdmu flimkien.

| 27. | Huwa essenzjali li jiġu ssorveljati u jitkejlu l-benefiċċji tas-sħubijiet. Filwaqt li l-benefiċċji tanġibbli huma iżjed faċli li jitkejlu, għadu diffiċli li jitkejlu dawk li mhumiex, għalkemm huma importanti wkoll. Barra minn hekk, fil-każ ta' interventi li jsiru minn korpi esterni li jiffinanzjaw is-sħubija, huwa terġa' u tgħid iżjed importanti li jiġu kkwantifikati l-benefiċċji, anke jekk l-imsieħba nnifishom diġà qed jesprimu sodifazzjon bil-progress miksub. |
| --- | --- |

27.

Huwa essenzjali li jiġu ssorveljati u jitkejlu l-benefiċċji tas-sħubijiet. Filwaqt li l-benefiċċji tanġibbli huma iżjed faċli li jitkejlu, għadu diffiċli li jitkejlu dawk li mhumiex, għalkemm huma importanti wkoll. Barra minn hekk, fil-każ ta' interventi li jsiru minn korpi esterni li jiffinanzjaw is-sħubija, huwa terġa' u tgħid iżjed importanti li jiġu kkwantifikati l-benefiċċji, anke jekk l-imsieħba nnifishom diġà qed jesprimu sodifazzjon bil-progress miksub.

Rakkomandazzjonijiet politiċi tal-Kumitat tar-Reġjuni

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 28. | jafferma mill-ġdid l-appoġġ tiegħu għall-inizjattiva preparatorja RURBAN proposta mill-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea, li bħalissa tinsab fil-fażi tal-implimentazzjoni u ser twitti t-triq għal miżuri ġodda fil-livell tal-UE biex jappoġġjaw l-iżvilupp territorjali integrat u s-sħubijiet urbani-rurali; |
| --- | --- |

28.

jafferma mill-ġdid l-appoġġ tiegħu għall-inizjattiva preparatorja RURBAN proposta mill-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea, li bħalissa tinsab fil-fażi tal-implimentazzjoni u ser twitti t-triq għal miżuri ġodda fil-livell tal-UE biex jappoġġjaw l-iżvilupp territorjali integrat u s-sħubijiet urbani-rurali;

| 29. | jilqa' b'sodisfazzjon il-progress miksub mill-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-Aġenda Territorjali 2020 u d-dokumenti ta' politika adottati mill-ministri responsabbli għall-politika ta' koeżjoni: il-Karta ta' Leipzig dwar bliet Ewropej sostenibbli, id-Dikjarazzjoni ta' Marsilja dwar il-ħolqien ta' qafas ta' referenza għall-bliet sostenibbli u d-Dikjarazzjoni ta' Toledo dwar ir-rwol tal-iżvilupp urban integrat bħala strument biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020; |
| --- | --- |

29.

jilqa' b'sodisfazzjon il-progress miksub mill-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-Aġenda Territorjali 2020 u d-dokumenti ta' politika adottati mill-ministri responsabbli għall-politika ta' koeżjoni: il-Karta ta' Leipzig dwar bliet Ewropej sostenibbli, id-Dikjarazzjoni ta' Marsilja dwar il-ħolqien ta' qafas ta' referenza għall-bliet sostenibbli u d-Dikjarazzjoni ta' Toledo dwar ir-rwol tal-iżvilupp urban integrat bħala strument biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020;

| 30. | itenni r-rakkomandazzjonijiet tal-Parlament Ewropew dwar “dwar governanza tajba fir-rigward tal-politika reġjonali tal-UE: proċeduri ta’ assistenza u kontroll mill-Kummissjoni Ewropea” u jitlob li jiġu implimentati fil-qafas taċ-ċiklu l-ġdid ta' programmazzjoni għall-perjodu 2014-2010 (1); |
| --- | --- |

30.

itenni r-rakkomandazzjonijiet tal-Parlament Ewropew dwar “dwar governanza tajba fir-rigward tal-politika reġjonali tal-UE: proċeduri ta’ assistenza u kontroll mill-Kummissjoni Ewropea” u jitlob li jiġu implimentati fil-qafas taċ-ċiklu l-ġdid ta' programmazzjoni għall-perjodu 2014-2010 (1);

| 31. | jisħaq fuq il-bżonn li jiġi ffaċilitat l-iskambju ta' prattiki tajbin u ta' għarfien dwar is-sħubijiet u l-governanza bejn iż-żoni urbani u rurali (2); |
| --- | --- |

31.

jisħaq fuq il-bżonn li jiġi ffaċilitat l-iskambju ta' prattiki tajbin u ta' għarfien dwar is-sħubijiet u l-governanza bejn iż-żoni urbani u rurali (2);

| 32. | jagħraf l-importanza tal-eżerċizzju ta' armonizzazzjoni tar-regoli Ewropej dwar il-politiki ta' koeżjoni u ta' żvilupp rurali li huma previsti fir-regolament komuni l-ġdid dwar il-fondi, li jagħti iktar flessibbiltà lill-awtoritajiet lokali fit-tfassil ta' proġetti territorjali, integrati u trasversali, u b'mod partikolari l-proposti dwar l-Investimenti Territorjali Integrati (ITI) u l-iżvilupp lokali mmexxi mill-komunità (community-led local develoment – CLLD); |
| --- | --- |

32.

jagħraf l-importanza tal-eżerċizzju ta' armonizzazzjoni tar-regoli Ewropej dwar il-politiki ta' koeżjoni u ta' żvilupp rurali li huma previsti fir-regolament komuni l-ġdid dwar il-fondi, li jagħti iktar flessibbiltà lill-awtoritajiet lokali fit-tfassil ta' proġetti territorjali, integrati u trasversali, u b'mod partikolari l-proposti dwar l-Investimenti Territorjali Integrati (ITI) u l-iżvilupp lokali mmexxi mill-komunità (community-led local develoment – CLLD);

| 33. | jirrakkomanda li l-awtoritajiet responsabbli għall-ġestjoni fil-livell tal-Istati Membri jużaw l-istrumenti l-ġodda tal-iżvilupp territorjali pprovduti mill-UE fil-qafas tal-politika Ewropea ta' żvilupp reġjonali u rurali: l-Investimenti Territorjali Integrati (ITI), l-iżvilupp lokali mmexxi mill-komunità (CLLD), l-għotjiet (finanzjarji) globali u l-approċċ imsejjes fuq fondi differenti (multi-fund approach); |
| --- | --- |

33.

jirrakkomanda li l-awtoritajiet responsabbli għall-ġestjoni fil-livell tal-Istati Membri jużaw l-istrumenti l-ġodda tal-iżvilupp territorjali pprovduti mill-UE fil-qafas tal-politika Ewropea ta' żvilupp reġjonali u rurali: l-Investimenti Territorjali Integrati (ITI), l-iżvilupp lokali mmexxi mill-komunità (CLLD), l-għotjiet (finanzjarji) globali u l-approċċ imsejjes fuq fondi differenti (multi-fund approach);

| 34. | jirrakkomanda li jiġi promoss l-approċċ territorjali integrat fiċ-ċiklu l-ġdid tal-programmazzjoni, billi tiġi inkluża u tissemma b'mod ċar fil-ftehimiet ta' sħubija d-dimensjoni territorjali tal-interventi u tal-miżuri ta' appoġġ, b'mod partikolari dawk immirati lejn is-sħubijiet urbani-rurali, fil-livell tar-reġjuni funzjonali; |
| --- | --- |

34.

jirrakkomanda li jiġi promoss l-approċċ territorjali integrat fiċ-ċiklu l-ġdid tal-programmazzjoni, billi tiġi inkluża u tissemma b'mod ċar fil-ftehimiet ta' sħubija d-dimensjoni territorjali tal-interventi u tal-miżuri ta' appoġġ, b'mod partikolari dawk immirati lejn is-sħubijiet urbani-rurali, fil-livell tar-reġjuni funzjonali;

| 35. | jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiżviluppaw il-programmi ta' investiment tagħhom fuq il-bażi tal-għanijiet tematiċi tal-Istrateġija Ewropa 2020, iżda f'dak li jirrigwarda liema żoni ġeografiċi jiġu koperti, jistgħu jiddefinixxu r-reġjuni funzjonali kkonċernati. Rigward il-kriterji tal-eliġibbiltà għall-fondi, jeħtieġ li r-reġjuni funzjonali jiġu rikonoxxuti u, fl-istess ħin, jiġu integrati s-sorsi ta' finanzjament disponibbli fil-qafas tal-politika reġjonali u tal-Politika Agrikola Komuni tal-UE; |
| --- | --- |

35.

jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiżviluppaw il-programmi ta' investiment tagħhom fuq il-bażi tal-għanijiet tematiċi tal-Istrateġija Ewropa 2020, iżda f'dak li jirrigwarda liema żoni ġeografiċi jiġu koperti, jistgħu jiddefinixxu r-reġjuni funzjonali kkonċernati. Rigward il-kriterji tal-eliġibbiltà għall-fondi, jeħtieġ li r-reġjuni funzjonali jiġu rikonoxxuti u, fl-istess ħin, jiġu integrati s-sorsi ta' finanzjament disponibbli fil-qafas tal-politika reġjonali u tal-Politika Agrikola Komuni tal-UE;

| 36. | jaqbel mal-idea li s-sħubijiet rurali-urbani la huma strument għad-distribuzzjoni mill-ġdid tal-potenzjal ekonomiku u lanqas ma huma mezz għar-riallokazzjoni tal-finanzjamenti fi ħdan żona partikolari. Dawn is-sħubijiet jużaw il-potenzjal eżistenti u jikkollegaw lill-partijiet involuti b'mod adatt, bil-għan li jippromovu l-iżvilupp lokali; |
| --- | --- |

36.

jaqbel mal-idea li s-sħubijiet rurali-urbani la huma strument għad-distribuzzjoni mill-ġdid tal-potenzjal ekonomiku u lanqas ma huma mezz għar-riallokazzjoni tal-finanzjamenti fi ħdan żona partikolari. Dawn is-sħubijiet jużaw il-potenzjal eżistenti u jikkollegaw lill-partijiet involuti b'mod adatt, bil-għan li jippromovu l-iżvilupp lokali;

| 37. | jemmen li jeħtieġ li jiġu kkwantifikati aħjar il-perikli tal-frammentazzjoni istituzzjonali li teżisti fil-qafas tas-sħubijiet urbani-rurali: kunflitti potenzjali ta' interess bejn is-sħubijiet u d-dimensjoni ekonomika assoċjata ma' dan; perikli relatati mal-possibbiltà ta' riforma biex tingħata spinta lill-effiċjenza ekonomika iżda, fl-istess ħin, perikli relatati mal-istabbiltà li tiġi rikonoxxuta l-leġittimità tal-interventi, il-fraġilità u l-vijabbiltà finanzjarja; id-disparitajiet potenzjali bejn il-ħtiġijiet għall-finanzjament u l-finanzjament disponibbli; il-possibbiltà li l-imsieħba kkonċernati u l-imsieħba privati ma jkunux involuti biżżejjed fil-proċess, eċċ.; |
| --- | --- |

37.

jemmen li jeħtieġ li jiġu kkwantifikati aħjar il-perikli tal-frammentazzjoni istituzzjonali li teżisti fil-qafas tas-sħubijiet urbani-rurali: kunflitti potenzjali ta' interess bejn is-sħubijiet u d-dimensjoni ekonomika assoċjata ma' dan; perikli relatati mal-possibbiltà ta' riforma biex tingħata spinta lill-effiċjenza ekonomika iżda, fl-istess ħin, perikli relatati mal-istabbiltà li tiġi rikonoxxuta l-leġittimità tal-interventi, il-fraġilità u l-vijabbiltà finanzjarja; id-disparitajiet potenzjali bejn il-ħtiġijiet għall-finanzjament u l-finanzjament disponibbli; il-possibbiltà li l-imsieħba kkonċernati u l-imsieħba privati ma jkunux involuti biżżejjed fil-proċess, eċċ.;

| 38. | huwa tal-fehma li jeħtieġ li l-benefiċċji tas-sħubijiet jiġu promossi u rikonoxxuti aħjar fil-livell tal-UE. It-tisħiħ tal-kapaċitajiet istituzzjonali tal-awtoritajiet pubbliċi lokali fl-organizzazzjoni tal-kompiti pubbliċi; l-iżvilupp u l-użu tal-kapaċitajiet eżistenti u ż-żieda fil-produttività; ir-razzjonalizzazzjoni tar-riżorsi u aċċess aħjar għar-riżorsi naturali għandhom jiġu appoġġjati minn kull livell ta' gvern, inkluża l-UE. Iż-żieda fil-viżibbiltà tar-reġjuni funzjonali; it-tnaqqis tal-effetti negattivi tal-kompetizzjoni bejn unitajiet amministrattivi ġirien (b'mod partikolari rigward it-tassazzjoni); ekonomiji ta' skala akbar għall-investimenti; il-vijabbiltà ekonomika; l-aċċess għas-servizzi; il-mobilizzazzjoni tar-riżorsi mhux użati; it-titjib tal-għarfien fil-livell lokali permezz tal-iskambju tal-informazzjoni u t-trażżin tal-espansjoni urbana lkoll huma eżempji ta' sfidi fil-qasam tal-kooperazzjoni urbana-rurali; |
| --- | --- |

38.

huwa tal-fehma li jeħtieġ li l-benefiċċji tas-sħubijiet jiġu promossi u rikonoxxuti aħjar fil-livell tal-UE. It-tisħiħ tal-kapaċitajiet istituzzjonali tal-awtoritajiet pubbliċi lokali fl-organizzazzjoni tal-kompiti pubbliċi; l-iżvilupp u l-użu tal-kapaċitajiet eżistenti u ż-żieda fil-produttività; ir-razzjonalizzazzjoni tar-riżorsi u aċċess aħjar għar-riżorsi naturali għandhom jiġu appoġġjati minn kull livell ta' gvern, inkluża l-UE. Iż-żieda fil-viżibbiltà tar-reġjuni funzjonali; it-tnaqqis tal-effetti negattivi tal-kompetizzjoni bejn unitajiet amministrattivi ġirien (b'mod partikolari rigward it-tassazzjoni); ekonomiji ta' skala akbar għall-investimenti; il-vijabbiltà ekonomika; l-aċċess għas-servizzi; il-mobilizzazzjoni tar-riżorsi mhux użati; it-titjib tal-għarfien fil-livell lokali permezz tal-iskambju tal-informazzjoni u t-trażżin tal-espansjoni urbana lkoll huma eżempji ta' sfidi fil-qasam tal-kooperazzjoni urbana-rurali;

| 39. | jirrakkomanda li jiġu appoġġjati r-reġjuni funzjonali u s-sħubijiet urbani-rurali transkonfinali, li jistgħu jservu bħala elementi ta' referenza għat-twettiq ta' programmi pluriennali ta' żvilupp, iffinanzjati mill-Fondi Strutturali u l-fondi ta' investiment Ewropej; |
| --- | --- |

39.

jirrakkomanda li jiġu appoġġjati r-reġjuni funzjonali u s-sħubijiet urbani-rurali transkonfinali, li jistgħu jservu bħala elementi ta' referenza għat-twettiq ta' programmi pluriennali ta' żvilupp, iffinanzjati mill-Fondi Strutturali u l-fondi ta' investiment Ewropej;

| 40. | josserva li l-programmi Ewropej għandhom ikunu flessibbli, sabiex ikunu jistgħu jiġu adattati għaċ-ċirkustanzi reali li jiffaċċjaw ir-reġjuni funzjonali, u sabiex ikunu jistgħu jiġu żviluppati mekkaniżmi li jgħinu u jħeġġu ż-żoni rurali u urbani jaħdmu flimkien iżjed faċilment, u jippromovu soluzzjonijiet ta' politika iżjed effiċjenti; |
| --- | --- |

40.

josserva li l-programmi Ewropej għandhom ikunu flessibbli, sabiex ikunu jistgħu jiġu adattati għaċ-ċirkustanzi reali li jiffaċċjaw ir-reġjuni funzjonali, u sabiex ikunu jistgħu jiġu żviluppati mekkaniżmi li jgħinu u jħeġġu ż-żoni rurali u urbani jaħdmu flimkien iżjed faċilment, u jippromovu soluzzjonijiet ta' politika iżjed effiċjenti;

| 41. | huwa tal-fehma li huwa assolutament indispensabbli li d-data tinġabar aħjar fil-livell tar-reġjuni funzjonali. B'hekk, tkun tista' tinħoloq bażi tad-data konklużiva bil-għan li jsir ippjanar territorjali aħjar u jittieħdu deċiżjonijiet infurmati. B'hekk, tkun tista' tinħoloq bażi tad-data bil-għan li dawk responsabbli għat-tfassil tal-politika jieħdu deċiżjonijiet infurmati rigward l-ippjanar territorjali, b'konformità mar-rekwiżiti tal-proporzjonalità, jiġifieri l-bżonn li l-proċess tal-ippjanar isir fejn il-problemi jew il-bidliet iseħħu fil-prattika. Barra minn hekk, sabiex l-informazzjoni tiffoka iżjed fuq il-mod kif jiffunzjonaw (jew le) s-sħubijiet, jinħtieġu eżempji prattiċi li jagħtu xhieda tal-valur miżjud u l-benefiċċji ta' dawn is-sħubijiet għall-iżvilupp ekonomiku sostenibbli (3). F'dan ir-rigward, l-analiżi tal-EPSON ser tkun importanti ħafna għal dawk li jfasslu l-politika u dawk involuti fil-prattika fil-proġetti; |
| --- | --- |

41.

huwa tal-fehma li huwa assolutament indispensabbli li d-data tinġabar aħjar fil-livell tar-reġjuni funzjonali. B'hekk, tkun tista' tinħoloq bażi tad-data konklużiva bil-għan li jsir ippjanar territorjali aħjar u jittieħdu deċiżjonijiet infurmati. B'hekk, tkun tista' tinħoloq bażi tad-data bil-għan li dawk responsabbli għat-tfassil tal-politika jieħdu deċiżjonijiet infurmati rigward l-ippjanar territorjali, b'konformità mar-rekwiżiti tal-proporzjonalità, jiġifieri l-bżonn li l-proċess tal-ippjanar isir fejn il-problemi jew il-bidliet iseħħu fil-prattika. Barra minn hekk, sabiex l-informazzjoni tiffoka iżjed fuq il-mod kif jiffunzjonaw (jew le) s-sħubijiet, jinħtieġu eżempji prattiċi li jagħtu xhieda tal-valur miżjud u l-benefiċċji ta' dawn is-sħubijiet għall-iżvilupp ekonomiku sostenibbli (3). F'dan ir-rigward, l-analiżi tal-EPSON ser tkun importanti ħafna għal dawk li jfasslu l-politika u dawk involuti fil-prattika fil-proġetti;

| 42. | jinsab konvint li, biex tiġi vvalutata l-kwalità tas-sħubijiet urbani-rurali, jeħtieġ li jinftiehmu aħjar il-benefiċċji tanġibbli u intanġibbli li jipproduċu; Dan l-approċċ jixħet dawl fuq il-valur miżjud Ewropew li jirrappreżentaw dawn is-sħubijiet biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020. Jista' jkun utli għalhekk li jiġu żviluppati indikaturi komuni biex jiġu kkwantifikati dawn il-benefiċċji. L-awtoritajiet lokali jistgħu jiġu inkoraġġiti jużawhom. Fuq perjodu twil ta' żmien, is-sħubijiet jistgħu jiġu evalwati b'mod komparattiv, b'mod partikolari fir-rigward ta' programmi ffinanzjati mill-fondi Ewropej; |
| --- | --- |

42.

jinsab konvint li, biex tiġi vvalutata l-kwalità tas-sħubijiet urbani-rurali, jeħtieġ li jinftiehmu aħjar il-benefiċċji tanġibbli u intanġibbli li jipproduċu; Dan l-approċċ jixħet dawl fuq il-valur miżjud Ewropew li jirrappreżentaw dawn is-sħubijiet biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020. Jista' jkun utli għalhekk li jiġu żviluppati indikaturi komuni biex jiġu kkwantifikati dawn il-benefiċċji. L-awtoritajiet lokali jistgħu jiġu inkoraġġiti jużawhom. Fuq perjodu twil ta' żmien, is-sħubijiet jistgħu jiġu evalwati b'mod komparattiv, b'mod partikolari fir-rigward ta' programmi ffinanzjati mill-fondi Ewropej;

| 43. | iħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jiżviluppaw mudelli innovattivi ta' governanza urbana-rurali biex jiġu ottimizzati l-effetti tal-kooperazzjoni bejn iż-żoni urbani u dawk rurali, u r-riżultati ta' din il-kooperazzjoni; |
| --- | --- |

43.

iħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jiżviluppaw mudelli innovattivi ta' governanza urbana-rurali biex jiġu ottimizzati l-effetti tal-kooperazzjoni bejn iż-żoni urbani u dawk rurali, u r-riżultati ta' din il-kooperazzjoni;

| 44. | jipproponi li s-sħubijiet urbani-rurali jkunu fost il-prijoritajiet tal-programm URBACT u l-azzjonijiet innovattivi, bil-għan li jibnu fuq l-esperjenzi u l-prattiki fil-qasam tas-sħubijiet urbani-rurali tal-UE u jippromovu mudelli innovattivi ta' governanza; |
| --- | --- |

44.

jipproponi li s-sħubijiet urbani-rurali jkunu fost il-prijoritajiet tal-programm URBACT u l-azzjonijiet innovattivi, bil-għan li jibnu fuq l-esperjenzi u l-prattiki fil-qasam tas-sħubijiet urbani-rurali tal-UE u jippromovu mudelli innovattivi ta' governanza;

| 45. | huwa tal-fehma li hemm bżonn li tissaħħaħ il-kooperazzjoni, b'mod partikolari dik transkonfinali, u l-appoġġ finanzjarju pprovdut mill-programmi Ewropej għall-kofinanzjament tal-ispejjeż operattivi tas-sħubija, li jistgħu jkunu sostanzjali, pereżempju l-ispejjeż tal-amministrazzjoni u tar-riżorsi umani. Biex tiġi żgurata l-vijabbiltà tas-sħubija, jeħtieġ li dawn l-ispejjeż jiġu vvalutati, kif ukoll ir-relazzjoni bejn il-benefiċċji u l-ispejjez imġarrba; |
| --- | --- |

45.

huwa tal-fehma li hemm bżonn li tissaħħaħ il-kooperazzjoni, b'mod partikolari dik transkonfinali, u l-appoġġ finanzjarju pprovdut mill-programmi Ewropej għall-kofinanzjament tal-ispejjeż operattivi tas-sħubija, li jistgħu jkunu sostanzjali, pereżempju l-ispejjeż tal-amministrazzjoni u tar-riżorsi umani. Biex tiġi żgurata l-vijabbiltà tas-sħubija, jeħtieġ li dawn l-ispejjeż jiġu vvalutati, kif ukoll ir-relazzjoni bejn il-benefiċċji u l-ispejjez imġarrba;

| 46. | huwa tal-fehma li sħubija effiċjenti għandha tinkludi fost l-imsieħba ewlenin tagħha s-settur privat, is-settur tal-ekonomija soċjali u dak nongovernattiv, u tibbenefika mill-appoġġ pubbliku; |
| --- | --- |

46.

huwa tal-fehma li sħubija effiċjenti għandha tinkludi fost l-imsieħba ewlenin tagħha s-settur privat, is-settur tal-ekonomija soċjali u dak nongovernattiv, u tibbenefika mill-appoġġ pubbliku;

| 47. | jenfasizza l-aspetti transkonfinali tas-sħubijiet urbani-rurali u l-mod li bih jiġu użati l-istrumenti ta' finanzjament proposti mill-Kummissjoni sabiex jippromovu l-iżvilupp ekonomiku potenzjali tar-rabtiet transkonfinali urbani-rurali; |
| --- | --- |

47.

jenfasizza l-aspetti transkonfinali tas-sħubijiet urbani-rurali u l-mod li bih jiġu użati l-istrumenti ta' finanzjament proposti mill-Kummissjoni sabiex jippromovu l-iżvilupp ekonomiku potenzjali tar-rabtiet transkonfinali urbani-rurali;

| 48. | jenfasizza l-importanza tad-djalogu maċ-ċittadini, li huwa indispensabbli fil-qasam tal-governanza urbana-rurali biex jinkiseb kunsens dwar viżjoni u għanijiet komuni, u tissaħħaħ il-fiduċja; |
| --- | --- |

48.

jenfasizza l-importanza tad-djalogu maċ-ċittadini, li huwa indispensabbli fil-qasam tal-governanza urbana-rurali biex jinkiseb kunsens dwar viżjoni u għanijiet komuni, u tissaħħaħ il-fiduċja;

| 49. | jemmen li jeħtieġ li jiġu adottati miżuri għall-prevenzjoni tal-espansjoni urbana, li twassal għal effetti mhux mixtieqa fuq l-iżvilupp sostenibbli għaliex dan għandu impatt fuq l-issiġġilar tal-ħamrija, joħloq il-kundizzjonijiet propizji għall-għargħar u jikkomprometti l-prevenzjoni tar-riskji u l-garanzija ta' provvista tal-ilma, kif ukoll il-kwalità tal-arja, iżda jikkonċerna wkoll il-mobbiltà, billi jwassal, pereżempju, għal problemi ta' konġestjoni tat-traffiku u spejjeż tal-infrastruttura addizzjonali u għall-ġestjoni tal-art b'mod ġenerali. Il-problemi ta' dan it-tip jistgħu jissolvew meta ż-żoni urbani u rurali jaħdmu bi sħab; |
| --- | --- |

49.

jemmen li jeħtieġ li jiġu adottati miżuri għall-prevenzjoni tal-espansjoni urbana, li twassal għal effetti mhux mixtieqa fuq l-iżvilupp sostenibbli għaliex dan għandu impatt fuq l-issiġġilar tal-ħamrija, joħloq il-kundizzjonijiet propizji għall-għargħar u jikkomprometti l-prevenzjoni tar-riskji u l-garanzija ta' provvista tal-ilma, kif ukoll il-kwalità tal-arja, iżda jikkonċerna wkoll il-mobbiltà, billi jwassal, pereżempju, għal problemi ta' konġestjoni tat-traffiku u spejjeż tal-infrastruttura addizzjonali u għall-ġestjoni tal-art b'mod ġenerali. Il-problemi ta' dan it-tip jistgħu jissolvew meta ż-żoni urbani u rurali jaħdmu bi sħab;

| 50. | jisħaq fuq il-bżonn li jiġu involuti s-settur privat u l-ekonomija soċjali, li t-tnejn li huma jistgħu jagħmlu kontribut siewi ħafna mil-lat tal-kriterji ta' prestazzjoni, il-kapaċitajiet intraprenditorjali u ta' innovazzjoni, l-isfruttar tal-opportunitajiet li jippreżentaw ruħhom u l-mobilizzazzjoni tal-komunitajiet, u b'mod partikolari minħabba l-fatt li jistgħu jattiraw il-kapital u joħolqu sħubijiet pubbliċi-privati; |
| --- | --- |

50.

jisħaq fuq il-bżonn li jiġu involuti s-settur privat u l-ekonomija soċjali, li t-tnejn li huma jistgħu jagħmlu kontribut siewi ħafna mil-lat tal-kriterji ta' prestazzjoni, il-kapaċitajiet intraprenditorjali u ta' innovazzjoni, l-isfruttar tal-opportunitajiet li jippreżentaw ruħhom u l-mobilizzazzjoni tal-komunitajiet, u b'mod partikolari minħabba l-fatt li jistgħu jattiraw il-kapital u joħolqu sħubijiet pubbliċi-privati;

| 51. | ifakkar dwar l-aspetti prinċipali li jwasslu għal sħubijiet li jirnexxu: il-ħolqien ta' ambjent ta' fiduċja, li jiġu identifikati l-opportunitajiet kollha eżistenti, modi ta' ħsieb li jwasslu għal proġetti konkreti, għażliet li jibbenefikaw kemm liż-żoni urbani kif ukoll dawk rurali, l-għan li jiġu attirati l-fondi u l-adozzjoni ta' approċċ ta' koerenza u vijabbiltà għat-tul. |
| --- | --- |

51.

ifakkar dwar l-aspetti prinċipali li jwasslu għal sħubijiet li jirnexxu: il-ħolqien ta' ambjent ta' fiduċja, li jiġu identifikati l-opportunitajiet kollha eżistenti, modi ta' ħsieb li jwasslu għal proġetti konkreti, għażliet li jibbenefikaw kemm liż-żoni urbani kif ukoll dawk rurali, l-għan li jiġu attirati l-fondi u l-adozzjoni ta' approċċ ta' koerenza u vijabbiltà għat-tul.

Brussell, 8 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Rapport (2009/2231(INI)) tal-PE: http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+REPORT+A7-2010-0280+0+DOC+XML+V0//MT

1

(2)  Rakkomandazzjonijiet tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) – studju komprensiv dwar is-sħubijiet urbani-rurali; studju mwettaq mill-Istitut Federali għar-Riċerka dwar il-bini, kwistjonijiet urbani u l-iżvilupp tal-ispazju intitolat “Sħubija għall-iżvilupp urban-rurali: l-evidenza”; rapport tal-Eurocities intitolat “Bliet li jikkooperaw lil hinn mil-limiti amministrattivi tagħhom: evidenza abbażi tal-esperjenza miksuba”; rapport tal-Kunsill tal-Muniċipalitajiet u r-Reġjuni Ewropej dwar “Is-sħubija urbana-rurali għall-iżvilupp territorjali integrat”;

2

(3)  F'dan il-kuntest nistgħu nirreferu għan-netwerk Ewropew PURPLE, li fi ħdanu r-reġjuni periurbani minn diversi Stati Membri tal-UE jikkooperaw dwar it-tema tal-vijabbiltà taż-żoni rurali li jinsabu fil-periferija taż- żoni urbani.

3

---

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/15 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/15

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “L-abbozz ta’ baġit tal-UE għall-2014”

2013/C 356/04

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jenfasizza li l-proċess tat-tfassil tal-baġit annwali tal-UE huwa ta’ natura politika u strateġika għall-awtoritajiet reġjonali u lokali u jipproponi li jkun hemm konsultazzjoni formali dwar il-baġits tas-snin li ġejjin; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li l-proċess tat-tfassil tal-baġit annwali tal-UE huwa ta’ natura politika u strateġika għall-awtoritajiet reġjonali u lokali u jipproponi li jkun hemm konsultazzjoni formali dwar il-baġits tas-snin li ġejjin;

| — | jilqa’ l-isforzi li saru mill-Kummissjoni Ewropea sabiex tipprovdi tagħrif dwar min jirċievi l-fondi tal-UE, iżda jidhirlu li l-informazzjoni disponibbli għall-pubbliku mhix adegwata u frammentata wisq biex wieħed ikollu stampa globali preciża tal-fondi Ewropej li ntefqu u kienu ġestiti mill-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

—

jilqa’ l-isforzi li saru mill-Kummissjoni Ewropea sabiex tipprovdi tagħrif dwar min jirċievi l-fondi tal-UE, iżda jidhirlu li l-informazzjoni disponibbli għall-pubbliku mhix adegwata u frammentata wisq biex wieħed ikollu stampa globali preciża tal-fondi Ewropej li ntefqu u kienu ġestiti mill-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| — | jenfasizza li se jissorvelja bir-reqqa jekk programmazzjoni li tibda bil-mod u assorbiment bil-mod hux se jkollhom impatt negattiv fuq ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-QFP ippjanat għall-2016; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li se jissorvelja bir-reqqa jekk programmazzjoni li tibda bil-mod u assorbiment bil-mod hux se jkollhom impatt negattiv fuq ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-QFP ippjanat għall-2016;

| — | jinnota li madwar terz tar-RAL totali (EUR 70,7 biljun) se jitħallas fl-2014, iżda jaqbel mat-tħassib li ntwera mill-Kummissjoni Ewropea fir-rigward tas-snin finanzjarji 2015 u 2016; |
| --- | --- |

—

jinnota li madwar terz tar-RAL totali (EUR 70,7 biljun) se jitħallas fl-2014, iżda jaqbel mat-tħassib li ntwera mill-Kummissjoni Ewropea fir-rigward tas-snin finanzjarji 2015 u 2016;

| — | iqis li huwa inaċċettabli li l-pagamenti huma ttardjati u jħeġġeġ li l-iskadenza tal-pagamenti fi żmien 60 jum għall-programmi b'ġestjoni kondiviża għandha tkun vinkolanti u li għandu jkun hemm penali legali jew finanzjarja jekk dan ma jsirx fi żmien l-iskadenza; |
| --- | --- |

—

iqis li huwa inaċċettabli li l-pagamenti huma ttardjati u jħeġġeġ li l-iskadenza tal-pagamenti fi żmien 60 jum għall-programmi b'ġestjoni kondiviża għandha tkun vinkolanti u li għandu jkun hemm penali legali jew finanzjarja jekk dan ma jsirx fi żmien l-iskadenza;

| — | jinnota b'dispjaċir in-nuqqas ta’ referenzi għas-Semestru Ewropew fil-preżentazzjoni politika tal-prijoritajiet tal-baġit tal-UE għall-2014; |
| --- | --- |

—

jinnota b'dispjaċir in-nuqqas ta’ referenzi għas-Semestru Ewropew fil-preżentazzjoni politika tal-prijoritajiet tal-baġit tal-UE għall-2014;

| — | jissuġġerixxi li l-antiċipazzjoni sħiħa għall-YEI għall-2014-2015 għandha tkun akkumpanjata minn miżuri adatti (eż. il-bini tal-kapaċitajiet) għall-implimentazzjoni rapida; |
| --- | --- |

—

jissuġġerixxi li l-antiċipazzjoni sħiħa għall-YEI għall-2014-2015 għandha tkun akkumpanjata minn miżuri adatti (eż. il-bini tal-kapaċitajiet) għall-implimentazzjoni rapida;

| — | jitlob antiċipazzjoni akbar tal-approprjazzjonijiet ta' impenn sa EUR 200 miljun għall-programm Orizzont 2020, EUR 150 miljun għall-Erasmus u EUR 50 miljun għall-COSME għas-snin 2014-2015; |
| --- | --- |

—

jitlob antiċipazzjoni akbar tal-approprjazzjonijiet ta' impenn sa EUR 200 miljun għall-programm Orizzont 2020, EUR 150 miljun għall-Erasmus u EUR 50 miljun għall-COSME għas-snin 2014-2015;

| — | jilqa’ l-fatt li t-trasferiment ta’ EUR 351,9 miljun huwa previst mill-ewwel għat-tieni pilastru tal-politika agrikola komuni (PAK) u jtenni l-oppożizzjoni qawwija tiegħu għal trasferimenti fid-direzzjoni opposta; |
| --- | --- |

—

jilqa’ l-fatt li t-trasferiment ta’ EUR 351,9 miljun huwa previst mill-ewwel għat-tieni pilastru tal-politika agrikola komuni (PAK) u jtenni l-oppożizzjoni qawwija tiegħu għal trasferimenti fid-direzzjoni opposta;

| — | jissuġġerixxi li l-flessibbiltà żejda għall-“marġini globali għat-tkabbir u l-impjiegi” tintuża għall-intestatura 1b. |
| --- | --- |

—

jissuġġerixxi li l-flessibbiltà żejda għall-“marġini globali għat-tkabbir u l-impjiegi” tintuża għall-intestatura 1b.

| Relatur | Luc VAN DEN BRANDE (BE/PPE), President tal-Aġenzija Fjamminga-Ewropea ta’ Kollegament |
| --- | --- |
| Dokumenti ta' referenza | European Commission, Statement of estimates of the European Commission for the financial year 2014 (Preparation of the 2014 Draft Budget),
  SEC(2013)370, Ġunju 2013 (mhux disponibbli bil-Malti)
  Kunsill tal-Unjoni Ewropea, Abbozz ta' Regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2014-2020,
  11655/13, 27 ta' Ġunju 2013 |

Relatur

Luc VAN DEN BRANDE (BE/PPE), President tal-Aġenzija Fjamminga-Ewropea ta’ Kollegament

Dokumenti ta' referenza

European Commission, Statement of estimates of the European Commission for the financial year 2014 (Preparation of the 2014 Draft Budget),

SEC(2013)370, Ġunju 2013 (mhux disponibbli bil-Malti)

Kunsill tal-Unjoni Ewropea, Abbozz ta' Regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2014-2020,

11655/13, 27 ta' Ġunju 2013

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jirrimarka li din hija l-ewwel darba li qed ifassal Opinjoni dwar il-proċedura tal-baġit annwali tal-UE sabiex jirrappreżenta l-fehmiet tal-awtoritajiet reġjonali u lokali fuq l-intestaturi baġitarji li tagħhom huma l-benefiċjarji ewlenin u fejn huma involuti direttament; |
| --- | --- |

1.

jirrimarka li din hija l-ewwel darba li qed ifassal Opinjoni dwar il-proċedura tal-baġit annwali tal-UE sabiex jirrappreżenta l-fehmiet tal-awtoritajiet reġjonali u lokali fuq l-intestaturi baġitarji li tagħhom huma l-benefiċjarji ewlenin u fejn huma involuti direttament;

| 2. | jenfasizza li l-proċess tat-tfassil tal-baġit annwali tal-UE huwa ta’ natura politika u strateġika għall-awtoritajiet reġjonali u lokali u jipproponi li jkun hemm konsultazzjoni formali dwar il-baġits tas-snin li ġejjin mill-Kummissjoni, il-Kunsill jew il-Parlament, li tippermetti li l-KtR jieħu pożizzjoni wara li l-Kummissjoni Ewropea tkun ħarġet l-abbozz ta' baġit u l-aħjar qabel ma l-Kunsill jgħaddi l-abbozz ta' baġit lill-Parlament; |
| --- | --- |

2.

jenfasizza li l-proċess tat-tfassil tal-baġit annwali tal-UE huwa ta’ natura politika u strateġika għall-awtoritajiet reġjonali u lokali u jipproponi li jkun hemm konsultazzjoni formali dwar il-baġits tas-snin li ġejjin mill-Kummissjoni, il-Kunsill jew il-Parlament, li tippermetti li l-KtR jieħu pożizzjoni wara li l-Kummissjoni Ewropea tkun ħarġet l-abbozz ta' baġit u l-aħjar qabel ma l-Kunsill jgħaddi l-abbozz ta' baġit lill-Parlament;

| 3. | jenfasizza li din l-Opinjoni ma tindirizzax in-nefqa amministrattiva relatata mal-intestatura V; |
| --- | --- |

3.

jenfasizza li din l-Opinjoni ma tindirizzax in-nefqa amministrattiva relatata mal-intestatura V;

| 4. | f’din l-Opinjoni jiffoka fuq l-intestaturi tal-baġit ta’ interess ewlieni għall-Kumitat tar-Reġjuni u għall-awtoritajiet lokali u reġjonali, inklużi l-fondi strutturali, il-programmi Orizzont 2020 u COSME, il-Fond ta’ Koeżjoni u programmi oħrajn ta’ ġestjoni konġunta bħall-FEMS u l-FAEŻR, u LIFE +; |
| --- | --- |

4.

f’din l-Opinjoni jiffoka fuq l-intestaturi tal-baġit ta’ interess ewlieni għall-Kumitat tar-Reġjuni u għall-awtoritajiet lokali u reġjonali, inklużi l-fondi strutturali, il-programmi Orizzont 2020 u COSME, il-Fond ta’ Koeżjoni u programmi oħrajn ta’ ġestjoni konġunta bħall-FEMS u l-FAEŻR, u LIFE +;

Il-baġit Ewropew u l-awtoritajiet reġjonali u lokali

| 5. | jinnota li l-baġit Ewropew huwa ta’ importanza partikolari għall-awtoritajiet reġjonali u lokali peress li dawn jiġġestixxu direttament xi programmi tal-UE taħt ġestjoni konġunta u għalhekk huma affettwati b’mod dirett kemm mil-livell tal-approprjazzjonijiet ta' impenn kif ukoll ta' pagament f’dawn l-oqsma, speċjalment fid-dawl tad-dewmien fil-pagamenti li jirriżulta minn akkumulazzjoni ta’ impenji pendenti fis-snin li għaddew, u li jaffettwaw b'mod dirett il-finanzi pubbliċi ta’ bosta awtoritajiet lokali u reġjonali madwar l-UE; |
| --- | --- |

5.

jinnota li l-baġit Ewropew huwa ta’ importanza partikolari għall-awtoritajiet reġjonali u lokali peress li dawn jiġġestixxu direttament xi programmi tal-UE taħt ġestjoni konġunta u għalhekk huma affettwati b’mod dirett kemm mil-livell tal-approprjazzjonijiet ta' impenn kif ukoll ta' pagament f’dawn l-oqsma, speċjalment fid-dawl tad-dewmien fil-pagamenti li jirriżulta minn akkumulazzjoni ta’ impenji pendenti fis-snin li għaddew, u li jaffettwaw b'mod dirett il-finanzi pubbliċi ta’ bosta awtoritajiet lokali u reġjonali madwar l-UE;

| 6. | jinnota wkoll li ħafna awtoritajiet reġjonali u lokali li jibbenefikaw minn fondi Ewropej bħall-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Soċjali Ewropew (FSE), il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) iu l-Fond Ewropew Marittimu u tas-Sajd (FEMS) huma dipendenti ħafna minn dawn il-fondi biex jiksbu l-għanijiet ta' politika tagħhom; |
| --- | --- |

6.

jinnota wkoll li ħafna awtoritajiet reġjonali u lokali li jibbenefikaw minn fondi Ewropej bħall-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Soċjali Ewropew (FSE), il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) iu l-Fond Ewropew Marittimu u tas-Sajd (FEMS) huma dipendenti ħafna minn dawn il-fondi biex jiksbu l-għanijiet ta' politika tagħhom;

| 7. | jixtieq ukoll ifakkar li l-baġit tal-UE jirrappreżenta biss sehem żgħir (madwar 2 %) tan-nefqa pubblika ġenerali fi ħdan l-Unjoni Ewropea u waħdu mhux biżżejjed biex iwassal it-EUR 1,8 triljun f’investimenti diretti orjentati lejn il-futur mitluba mill-Istrateġija Ewropa 2020. Il-Kumitat tar-Reġjuni jqis għalhekk li involviment ikbar tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-qafas ta’ governanza ekonomika Ewropea ġdid huwa kruċjali u jenfasizza l-importanza tal-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet reġjonali u lokali fil-kuntest tal-ftehimiet ta’ sħubija; |
| --- | --- |

7.

jixtieq ukoll ifakkar li l-baġit tal-UE jirrappreżenta biss sehem żgħir (madwar 2 %) tan-nefqa pubblika ġenerali fi ħdan l-Unjoni Ewropea u waħdu mhux biżżejjed biex iwassal it-EUR 1,8 triljun f’investimenti diretti orjentati lejn il-futur mitluba mill-Istrateġija Ewropa 2020. Il-Kumitat tar-Reġjuni jqis għalhekk li involviment ikbar tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-qafas ta’ governanza ekonomika Ewropea ġdid huwa kruċjali u jenfasizza l-importanza tal-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet reġjonali u lokali fil-kuntest tal-ftehimiet ta’ sħubija;

| 8. | jenfasizza li l-investiment mill-baġit Ewropew għandu effetti multiplikaturi u ta’ lieva permezz tal-kofinanzjament pubbliku u privat fil-livell reġjonali, lokali u nazzjonali. L-investiment pubbliku f’ħafna Stati Membri jiddependi ħafna mill-Fondi Strutturali, li jirrappreżentaw aktar minn 30 % tal-investiment pubbliku fi 13-il pajjiż u, f’sitt Stati Membri, aktar minn 60 %; |
| --- | --- |

8.

jenfasizza li l-investiment mill-baġit Ewropew għandu effetti multiplikaturi u ta’ lieva permezz tal-kofinanzjament pubbliku u privat fil-livell reġjonali, lokali u nazzjonali. L-investiment pubbliku f’ħafna Stati Membri jiddependi ħafna mill-Fondi Strutturali, li jirrappreżentaw aktar minn 30 % tal-investiment pubbliku fi 13-il pajjiż u, f’sitt Stati Membri, aktar minn 60 %;

| 9. | jinnota li m’hemm l-ebda stampa ċara f’dak li għandu x’jaqsam mas-sehem tar-reġjuni u l-gvernijiet lokali, għalkemm huwa preżunt li parti kbira tal-baġit tal-UE jintefaq mill-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali; minn awtoritajiet pubbliċi; organizzazzjonijiet mhux governattivi; organizzazzjonijiet mingħajr skop ta’ qligħ; organizzazzjonijiet privati; negozji; universitajiet u istituzzjonijiet edukattivi; individwi, eċċ., u li, b’mod ġenerali, terz tal-ispiża pubblika u żewġ terzi tal-investiment pubbliku huma fil-livell reġjonali u lokali; |
| --- | --- |

9.

jinnota li m’hemm l-ebda stampa ċara f’dak li għandu x’jaqsam mas-sehem tar-reġjuni u l-gvernijiet lokali, għalkemm huwa preżunt li parti kbira tal-baġit tal-UE jintefaq mill-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali; minn awtoritajiet pubbliċi; organizzazzjonijiet mhux governattivi; organizzazzjonijiet mingħajr skop ta’ qligħ; organizzazzjonijiet privati; negozji; universitajiet u istituzzjonijiet edukattivi; individwi, eċċ., u li, b’mod ġenerali, terz tal-ispiża pubblika u żewġ terzi tal-investiment pubbliku huma fil-livell reġjonali u lokali;

| 10. | huwa konvint li l-awtoritajiet reġjonali u lokali jaqdu rwol vitali u insostitwibbli fl-implimentazzjoni tal-għanijiet ta' politika Ewropea. L-awtoritajiet lokali u reġjonali jipparteċipaw direttament jew indirettament, pereżempju fi:






  — | programmi ta’ impjieg għall-persuni qiegħda, l-immigranti, in-nisa, eċċ.; |
| --- | --- | --- |

10.

huwa konvint li l-awtoritajiet reġjonali u lokali jaqdu rwol vitali u insostitwibbli fl-implimentazzjoni tal-għanijiet ta' politika Ewropea. L-awtoritajiet lokali u reġjonali jipparteċipaw direttament jew indirettament, pereżempju fi:

—

programmi ta’ impjieg għall-persuni qiegħda, l-immigranti, in-nisa, eċċ.;

| — | programmi li jippromwovu l-impjieg taż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

—

programmi li jippromwovu l-impjieg taż-żgħażagħ;

| — | l-integrazzjoni soċjali ta’ gruppi vulnerabbli fis-soċjetà; |
| --- | --- |

—

l-integrazzjoni soċjali ta’ gruppi vulnerabbli fis-soċjetà;

| — | il-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni fuq il-post tax-xogħol; |
| --- | --- |

—

il-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni fuq il-post tax-xogħol;

| — | id-djalogu interkulturali u t-tixrid tal-kultura; |
| --- | --- |

—

id-djalogu interkulturali u t-tixrid tal-kultura;

| — | l-inklużjoni soċjali u l-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

—

l-inklużjoni soċjali u l-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ;

| — | il-promozzjoni tal-inklużjoni soċjali tal-persuni b'diżabbiltà; |
| --- | --- |

—

il-promozzjoni tal-inklużjoni soċjali tal-persuni b'diżabbiltà;

| — | l-appoġġ għas-settur awdjoviżiv; |
| --- | --- |

—

l-appoġġ għas-settur awdjoviżiv;

| — | il-protezzjoni ambjentali u l-bijodiversità; |
| --- | --- |

—

il-protezzjoni ambjentali u l-bijodiversità;

| — | l-implimentazzjoni tas-Seba’ Programm Kwadru għar-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku; |
| --- | --- |

—

l-implimentazzjoni tas-Seba’ Programm Kwadru għar-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku;

| — | il-programmi għall-modernizzazzjoni u d-diversifikazzjoni tal-istruttura ekonomika u għall-ħolqien tal-impjiegi f’setturi bħall-ICT, it-turiżmu, l-enerġija, is-saħħa, l-ambjent, ir-riċerka, eċċ.; |
| --- | --- |

—

il-programmi għall-modernizzazzjoni u d-diversifikazzjoni tal-istruttura ekonomika u għall-ħolqien tal-impjiegi f’setturi bħall-ICT, it-turiżmu, l-enerġija, is-saħħa, l-ambjent, ir-riċerka, eċċ.;

| — | il-promozzjoni tal-innovazzjoni u l-għarfien; |
| --- | --- |

—

il-promozzjoni tal-innovazzjoni u l-għarfien;

| — | l-aċċess għat-trasport u t-telekomunikazzjonijiet; |
| --- | --- |

—

l-aċċess għat-trasport u t-telekomunikazzjonijiet;

| — | il-promozzjoni tal-effiċjenza tal-enerġija u tat-trasport pubbliku; |
| --- | --- |

—

il-promozzjoni tal-effiċjenza tal-enerġija u tat-trasport pubbliku;

| — | l-enerġija rinnovabbli; |
| --- | --- |

—

l-enerġija rinnovabbli;

| — | il-kooperazzjoni transkonfinali, transnazzjonali u interreġjonali; |
| --- | --- |

—

il-kooperazzjoni transkonfinali, transnazzjonali u interreġjonali;

| — | it-tiftix ta' soluzzjoni għall-problemi speċifiċi tal-bliet, iż-żoni remoti, eċċ.; |
| --- | --- |

—

it-tiftix ta' soluzzjoni għall-problemi speċifiċi tal-bliet, iż-żoni remoti, eċċ.;

| — | il-bini tan-netwerks Ewropej tat-trasport; |
| --- | --- |

—

il-bini tan-netwerks Ewropej tat-trasport;

| — | programmi li jiġġieldu t-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

—

programmi li jiġġieldu t-tibdil fil-klima;

| — | it-titjib tal-kompetittività tas-settur ta’ l-agrikoltura; |
| --- | --- |

—

it-titjib tal-kompetittività tas-settur ta’ l-agrikoltura;

| — | it-titjib tal-kwalità tal-ħajja fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

—

it-titjib tal-kwalità tal-ħajja fiż-żoni rurali;

| — | id-diversifikazzjoni tal-ekonomija rurali; |
| --- | --- |

—

id-diversifikazzjoni tal-ekonomija rurali;

| — | l-iżvilupp sostenibbli taż-żoni tas-sajd, eċċ.; |
| --- | --- |

—

l-iżvilupp sostenibbli taż-żoni tas-sajd, eċċ.;

| 11. | jikkonkludi li r-reġjuni u l-awtoritajiet lokali huma involuti, direttament u/jew indirettament, fil-ġestjoni jew l-infiq ta' iktar minn 75 % tal-baġit tal-UE (1); |
| --- | --- |

11.

jikkonkludi li r-reġjuni u l-awtoritajiet lokali huma involuti, direttament u/jew indirettament, fil-ġestjoni jew l-infiq ta' iktar minn 75 % tal-baġit tal-UE (1);

| 12. | jilqa’ l-isforzi li saru mill-Kummissjoni Ewropea sabiex tipprovdi tagħrif dwar min jirċievi l-fondi tal-UE, kemm direttament mill-Kummissjoni Ewropea jew permezz tal-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali bil-għan li tiżdied ir-responsabilità billi jkun hemm aktar trasparenza, iżda jidhirlu li l-informazzjoni disponibbli għall-pubbliku mhix adegwata u frammentata wisq biex wieħed ikollu stampa globali preciża tal-fondi Ewropej li ntefqu u kienu ġestiti mill-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

12.

jilqa’ l-isforzi li saru mill-Kummissjoni Ewropea sabiex tipprovdi tagħrif dwar min jirċievi l-fondi tal-UE, kemm direttament mill-Kummissjoni Ewropea jew permezz tal-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali bil-għan li tiżdied ir-responsabilità billi jkun hemm aktar trasparenza, iżda jidhirlu li l-informazzjoni disponibbli għall-pubbliku mhix adegwata u frammentata wisq biex wieħed ikollu stampa globali preciża tal-fondi Ewropej li ntefqu u kienu ġestiti mill-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 13. | jinnota b'dispjaċir li hemm nuqqas ta’ statistika li tippermetti lill-Kumitat tar-Reġjuni jaqdi r-rwol konsultattiv tiegħu u jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex mill-2014 'l quddiem tibda tipprovdi:






  — | data konsolidata dwar l-ammonti ta’ fondi rċevuti u RAL (2) għal kull intestatura baġitarja u tip ta’ benefiċjarju, notevolment l-awtoritajiet pubbliċi sottonazzjonali; |
| --- | --- | --- |

13.

jinnota b'dispjaċir li hemm nuqqas ta’ statistika li tippermetti lill-Kumitat tar-Reġjuni jaqdi r-rwol konsultattiv tiegħu u jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex mill-2014 'l quddiem tibda tipprovdi:

—

data konsolidata dwar l-ammonti ta’ fondi rċevuti u RAL (2) għal kull intestatura baġitarja u tip ta’ benefiċjarju, notevolment l-awtoritajiet pubbliċi sottonazzjonali;

| — | it-tqassim tal-impenji pendenti mhux biss skont il-pajjiż iżda wkoll skont il-kategorija tal-benefiċjarju (awtoritajiet nazzjonali vs. awtoritajiet pubbliċi sottonazzjonali); |
| --- | --- |

—

it-tqassim tal-impenji pendenti mhux biss skont il-pajjiż iżda wkoll skont il-kategorija tal-benefiċjarju (awtoritajiet nazzjonali vs. awtoritajiet pubbliċi sottonazzjonali);

| — | l-ammont ta’ fondi li jinġabru mill-awtoritajiet nazzjonali/sottonazzjonali għall-kofinanzjament tal-proġetti tal-UE taħt ġestjoni konġunta; |
| --- | --- |

—

l-ammont ta’ fondi li jinġabru mill-awtoritajiet nazzjonali/sottonazzjonali għall-kofinanzjament tal-proġetti tal-UE taħt ġestjoni konġunta;

| 14. | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill Ewropew biex jistandardizzaw u jarmonizzaw il-mod kif ikun ippreżentat it-tibdil fl-abbozz ta' baġits sabiex jiġi ffaċilitat il-proċess demokratiku ta’ skrutinju; |
| --- | --- |

14.

jitlob lill-Kummissjoni Ewropea, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill Ewropew biex jistandardizzaw u jarmonizzaw il-mod kif ikun ippreżentat it-tibdil fl-abbozz ta' baġits sabiex jiġi ffaċilitat il-proċess demokratiku ta’ skrutinju;

| 15. | jenfasizza f’dan ir-rigward li l-effettività tal-politika Ewropea tiddependi mill-applikazzjoni adatta tal-prinċipju ta’ governanza f’diversi livelli, li huwa kkunsidrat bħala prinċipju ġenerali li jirregola l-fondi strutturali (3), li jfisser li l-livelli kollha ta’ gvern, ilkoll skont il-kompetenzi tagħhom, jaħdmu flimkien b’mod effiċjenti biex jintlaħqu l-għanijiet ta' politika. L-awtoritajiet lokali u reġjonali ma jistgħux jitqiesu bħala benefiċjarji bl-istess mod bħall-organizzazzjonijiet mhux governattivi, l-organizzazzjonijiet privati, in-negozji, l-istituzzjonijiet edukattivi, eċċ.; |
| --- | --- |

15.

jenfasizza f’dan ir-rigward li l-effettività tal-politika Ewropea tiddependi mill-applikazzjoni adatta tal-prinċipju ta’ governanza f’diversi livelli, li huwa kkunsidrat bħala prinċipju ġenerali li jirregola l-fondi strutturali (3), li jfisser li l-livelli kollha ta’ gvern, ilkoll skont il-kompetenzi tagħhom, jaħdmu flimkien b’mod effiċjenti biex jintlaħqu l-għanijiet ta' politika. L-awtoritajiet lokali u reġjonali ma jistgħux jitqiesu bħala benefiċjarji bl-istess mod bħall-organizzazzjonijiet mhux governattivi, l-organizzazzjonijiet privati, in-negozji, l-istituzzjonijiet edukattivi, eċċ.;

| 16. | jappoġġja l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Kodiċi ta’ Kondotta Ewropea dwar is-Sħubija (ECCP – European Code of Conduct on Partnersip) bħala suppliment għar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni; l-ECCP jiżviluppa u jespandi s-sħubija fil-preparazzjoni, l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni tal-programmi u l-fondi tal-Qafas Strateġiku Komuni (QSK); huwa tal-fehma li tali sħubija hija l-aħjar garanzija għall-użu effettiv tar-riżorsi u għall-allinjament mal-ħtiġijiet tar-reġjun jew il-komunità lokali u b'dispjaċir jinnota li l-Kunsill ma jinkludiex l-ECCP fil-qafas ta' negozjar, għalkemm din il-kodiċi hija għodda importanti ta' ġestjoni għall-perjodu ta’ programmar 2014-2020; |
| --- | --- |

16.

jappoġġja l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Kodiċi ta’ Kondotta Ewropea dwar is-Sħubija (ECCP – European Code of Conduct on Partnersip) bħala suppliment għar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni; l-ECCP jiżviluppa u jespandi s-sħubija fil-preparazzjoni, l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni tal-programmi u l-fondi tal-Qafas Strateġiku Komuni (QSK); huwa tal-fehma li tali sħubija hija l-aħjar garanzija għall-użu effettiv tar-riżorsi u għall-allinjament mal-ħtiġijiet tar-reġjun jew il-komunità lokali u b'dispjaċir jinnota li l-Kunsill ma jinkludiex l-ECCP fil-qafas ta' negozjar, għalkemm din il-kodiċi hija għodda importanti ta' ġestjoni għall-perjodu ta’ programmar 2014-2020;

| 17. | jistieden lill-Kummissjoni biex tirrapporta b’mod ċar fuq il-mod kif l-awtoritajiet reġjonali u lokali kienu involuti b’mod strutturat u f'waqtu fit-tfassil tal-Ftehimiet ta’ Sħubija u l-Programmi Operazzjonali għall-2014-2020; |
| --- | --- |

17.

jistieden lill-Kummissjoni biex tirrapporta b’mod ċar fuq il-mod kif l-awtoritajiet reġjonali u lokali kienu involuti b’mod strutturat u f'waqtu fit-tfassil tal-Ftehimiet ta’ Sħubija u l-Programmi Operazzjonali għall-2014-2020;

| 18. | itenni l-ħtieġa li jitnaqqas il-piż amministrattiv għall-awtoritajiet reġjonali u lokali u jħeġġeġ lill-Kummissjoni, il-Kunsill u l-Parlament biex dan jittieħed f’konsiderazzjoni, billi jiġu żviluppati regoli ġodda li jaffettwaw l-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

18.

itenni l-ħtieġa li jitnaqqas il-piż amministrattiv għall-awtoritajiet reġjonali u lokali u jħeġġeġ lill-Kummissjoni, il-Kunsill u l-Parlament biex dan jittieħed f’konsiderazzjoni, billi jiġu żviluppati regoli ġodda li jaffettwaw l-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 19. | ifakkar fit-talba tiegħu biex il-proposti mill-Kummissjoni Ewropea jikkunsidraw il-kwalità tan-nefqa pubblika fil-kontabbiltà makroekonomika tal-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri. Dawn il-proposti għandhom jindirizzaw b'mod partikolari l-kwistjoni tas-separazzjoni tan-nefqa attwali u l-investiment fil-kalkoli tal-iżbilanċ baġitarju sabiex jiġi evitat li l-investimenti b'benefiċċji netti fit-tul jiġu kalkolati bħala negattivi; |
| --- | --- |

19.

ifakkar fit-talba tiegħu biex il-proposti mill-Kummissjoni Ewropea jikkunsidraw il-kwalità tan-nefqa pubblika fil-kontabbiltà makroekonomika tal-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri. Dawn il-proposti għandhom jindirizzaw b'mod partikolari l-kwistjoni tas-separazzjoni tan-nefqa attwali u l-investiment fil-kalkoli tal-iżbilanċ baġitarju sabiex jiġi evitat li l-investimenti b'benefiċċji netti fit-tul jiġu kalkolati bħala negattivi;

| 20. | jilqa' l-isforzi li għamlet il-Kummissjoni Ewropea biex iżżomm kont tan-nefqa pubblika relatata mal-azzjoni fir-rigward tal-klima; |
| --- | --- |

20.

jilqa' l-isforzi li għamlet il-Kummissjoni Ewropea biex iżżomm kont tan-nefqa pubblika relatata mal-azzjoni fir-rigward tal-klima;

Il-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) u l-awtoritajiet reġjonali u lokali

| 21. | jilqa’ l-fatt li ntlaħaq ftehim politiku fis-27 ta’ Ġunju 2013 bejn il-Parlament, il-Presidenza tal-Kunsill u l-Kummissjoni dwar il-qafas finanzjarju pluriennali għall-2014 sal-2020; |
| --- | --- |

21.

jilqa’ l-fatt li ntlaħaq ftehim politiku fis-27 ta’ Ġunju 2013 bejn il-Parlament, il-Presidenza tal-Kunsill u l-Kummissjoni dwar il-qafas finanzjarju pluriennali għall-2014 sal-2020;

| 22. | jinsab imħasseb li l-Kummissjoni ma għandix strateġija ta' ġestjoni tar-riskju adatta dwar sa fejn il-politika ta’ koeżjoni tista’ taħdem fuq il-bażi tal-baġits annwali fin-nuqqas ta’ qafas finanzjarju pluriennali; |
| --- | --- |

22.

jinsab imħasseb li l-Kummissjoni ma għandix strateġija ta' ġestjoni tar-riskju adatta dwar sa fejn il-politika ta’ koeżjoni tista’ taħdem fuq il-bażi tal-baġits annwali fin-nuqqas ta’ qafas finanzjarju pluriennali;

| 23. | huwa partikolarment imħasseb li l-livell globali tal-QFP li jmiss, kif deċiż mill-Kunsill Ewropew, jista’ ma jkunx biżżejjed biex jssodisfa l-ambizzjonijiet tal-UE espressi fl-Istrateġija Ewropa 2020 u fil-Patt għat-Tkabbir u l-Impjiegi; |
| --- | --- |

23.

huwa partikolarment imħasseb li l-livell globali tal-QFP li jmiss, kif deċiż mill-Kunsill Ewropew, jista’ ma jkunx biżżejjed biex jssodisfa l-ambizzjonijiet tal-UE espressi fl-Istrateġija Ewropa 2020 u fil-Patt għat-Tkabbir u l-Impjiegi;

| 24. | jinnota b'dispjaċir li l-limitu massimu tal-QFP għall-approprjazzjonijiet ta' impenn (EUR 960 biljun) huwa ta’ EUR 34 biljun inqas minn dak għall-perjodu 2007-2013, u dan fi żmien meta l-Ewropa għandha bżonn il-mezzi meħtieġa biex tirkupra mill-kriżi attwali b’mod koordinat, u li dan il-massimu tal-QFP (EUR 960 biljun) huwa iżjed minn EUR 80 biljun inqas milli oriġinarjament propost mill-Kummissjoni; |
| --- | --- |

24.

jinnota b'dispjaċir li l-limitu massimu tal-QFP għall-approprjazzjonijiet ta' impenn (EUR 960 biljun) huwa ta’ EUR 34 biljun inqas minn dak għall-perjodu 2007-2013, u dan fi żmien meta l-Ewropa għandha bżonn il-mezzi meħtieġa biex tirkupra mill-kriżi attwali b’mod koordinat, u li dan il-massimu tal-QFP (EUR 960 biljun) huwa iżjed minn EUR 80 biljun inqas milli oriġinarjament propost mill-Kummissjoni;

| 25. | jappoġġja l-pożizzjoni tal-PE li r-Regolament tal-QFP ma jistax ikun legalment adottat sakemm ma jkunx hemm ftehim politiku fuq il-bażijiet legali rilevanti; |
| --- | --- |

25.

jappoġġja l-pożizzjoni tal-PE li r-Regolament tal-QFP ma jistax ikun legalment adottat sakemm ma jkunx hemm ftehim politiku fuq il-bażijiet legali rilevanti;

| 26. | jinnota b'dispjaċir li ma sar l-ebda progress sostanzjali dwar ir-riforma tas-sistema tar-riżorsi proprji bħala mezz biex jitnaqqsu l-kontribuzzjonijiet diretti tal-Istati Membri għall-baġit tal-UE; għaldaqstant iħeġġeġ lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Parlament Ewropew biex mingħajr dewmien jieħdu deċiżjoni dwar il-mandat u l-kompożizzjoni tal-grupp ta' ħidma dwar ir-riżorsi proprji kif previst fil-ftehim tas-27 ta' Ġunju bil-ħsieb li tintlaħaq l-iskadenza tal-ewwel valutazzjoni fl-2014. Il-grupp ta' ħidma għandu jiltaqa' fiż-żmien tal-adozzjoni formali tar-Regolament dwar il-QFP; |
| --- | --- |

26.

jinnota b'dispjaċir li ma sar l-ebda progress sostanzjali dwar ir-riforma tas-sistema tar-riżorsi proprji bħala mezz biex jitnaqqsu l-kontribuzzjonijiet diretti tal-Istati Membri għall-baġit tal-UE; għaldaqstant iħeġġeġ lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Parlament Ewropew biex mingħajr dewmien jieħdu deċiżjoni dwar il-mandat u l-kompożizzjoni tal-grupp ta' ħidma dwar ir-riżorsi proprji kif previst fil-ftehim tas-27 ta' Ġunju bil-ħsieb li tintlaħaq l-iskadenza tal-ewwel valutazzjoni fl-2014. Il-grupp ta' ħidma għandu jiltaqa' fiż-żmien tal-adozzjoni formali tar-Regolament dwar il-QFP;

| 27. | jilqa’ l-ftehim li ntlaħaq dwar il-flessibilità msaħħa bil-ħsieb li jsir użu sħiħ mil-limiti rispettivi tal-QFP, li jippermetti li jsir trasferiment awtomatiku ta’ approprjazzjonijiet mhux użati minn sena finanzjarja għal oħra, u dwar ir-reviżjoni obbligatorja u, b’konsegwenza, ir-reviżjoni tal-QFP sal-aħħar tal-2016; |
| --- | --- |

27.

jilqa’ l-ftehim li ntlaħaq dwar il-flessibilità msaħħa bil-ħsieb li jsir użu sħiħ mil-limiti rispettivi tal-QFP, li jippermetti li jsir trasferiment awtomatiku ta’ approprjazzjonijiet mhux użati minn sena finanzjarja għal oħra, u dwar ir-reviżjoni obbligatorja u, b’konsegwenza, ir-reviżjoni tal-QFP sal-aħħar tal-2016;

| 28. | itenni l-oppożizzjoni qawwija u ċara tiegħu għal kwalunkwe forma ta’ kundizzjonalità makroekonomika, u jqis li l-għażla li tkun estiża għall-intestaturi baġitarji kollha kif kien mitlub minn xi Stati Membri hija kontroproduttiva, peress li hemm ir-riskju li jiġu ppenalizzati sew l-awtoritajiet reġjonali u lokali li mhumiex responsabbli għan-nuqqas ta’ konformità ma’ dawn ir-rekwiżiti min-naħa tal-Istati Membri tagħhom. Jinnota b'dispjaċir li l-kundizzjonalità makroekonomika għadha msemmija fl-Artikolu 6 tal-Abbozz ta’ Regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2014-2020; |
| --- | --- |

28.

itenni l-oppożizzjoni qawwija u ċara tiegħu għal kwalunkwe forma ta’ kundizzjonalità makroekonomika, u jqis li l-għażla li tkun estiża għall-intestaturi baġitarji kollha kif kien mitlub minn xi Stati Membri hija kontroproduttiva, peress li hemm ir-riskju li jiġu ppenalizzati sew l-awtoritajiet reġjonali u lokali li mhumiex responsabbli għan-nuqqas ta’ konformità ma’ dawn ir-rekwiżiti min-naħa tal-Istati Membri tagħhom. Jinnota b'dispjaċir li l-kundizzjonalità makroekonomika għadha msemmija fl-Artikolu 6 tal-Abbozz ta’ Regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2014-2020;

| 29. | itenni r-rifjut tiegħu tar-riżerva għall-prestazzjoni peress li tista’ tinkoraġġixxi l-iżvilupp ta’ roġetti mhux ambizzjużi u tiskoraġġixxi l-innovazzjoni. Jinnota b'dispjaċir ir-referenzi għaliha fil-preżentazzjoni politika tal-abbozz ta' baġit tal-2014; |
| --- | --- |

29.

itenni r-rifjut tiegħu tar-riżerva għall-prestazzjoni peress li tista’ tinkoraġġixxi l-iżvilupp ta’ roġetti mhux ambizzjużi u tiskoraġġixxi l-innovazzjoni. Jinnota b'dispjaċir ir-referenzi għaliha fil-preżentazzjoni politika tal-abbozz ta' baġit tal-2014;

| 30. | jappoġġja l-pożizzjoni tal-PE li l-approvazzjoni tar-Regolament dwar il-QFP ma tistax tingħata sakemm ma jkunx hemm “garanzija assoluta” li l-impenji pendenti għall-2013 ikunu koperti bis-sħiħ u li għalhekk il-Kunsill għandu jieħu mhux biss deċiżjoni formali dwar l-abbozz ta’ baġit emendatorju (DAB) 2/2013 (EUR 7,3 biljun) iżda wkoll jirrispetta l-impenn politiku tiegħu biex jadotta mingħajr dewmien baġit emendatorju ieħor (EUR 3,9 biljun, li jilħqu l-EUR 11,2-il biljun (4) meħtieġa) u f’dan il-kuntest jilqa’ l-fatt li l-Kummissjoni għażlet li tibbaża l-abbozz ta' baġit għall-2014 fuq is-suppożizzjoni li dawn iż-żewġ abbozzi ta' baġit emendatorju għall-2013 se jiġu adottati; |
| --- | --- |

30.

jappoġġja l-pożizzjoni tal-PE li l-approvazzjoni tar-Regolament dwar il-QFP ma tistax tingħata sakemm ma jkunx hemm “garanzija assoluta” li l-impenji pendenti għall-2013 ikunu koperti bis-sħiħ u li għalhekk il-Kunsill għandu jieħu mhux biss deċiżjoni formali dwar l-abbozz ta’ baġit emendatorju (DAB) 2/2013 (EUR 7,3 biljun) iżda wkoll jirrispetta l-impenn politiku tiegħu biex jadotta mingħajr dewmien baġit emendatorju ieħor (EUR 3,9 biljun, li jilħqu l-EUR 11,2-il biljun (4) meħtieġa) u f’dan il-kuntest jilqa’ l-fatt li l-Kummissjoni għażlet li tibbaża l-abbozz ta' baġit għall-2014 fuq is-suppożizzjoni li dawn iż-żewġ abbozzi ta' baġit emendatorju għall-2013 se jiġu adottati;

| 31. | jenfasizza li se jissorvelja bir-reqqa jekk programmazzjoni li tibda bil-mod u assorbiment bil-mod hux se jkollhom impatt negattiv fuq ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-QFP ippjanat għall-2016; |
| --- | --- |

31.

jenfasizza li se jissorvelja bir-reqqa jekk programmazzjoni li tibda bil-mod u assorbiment bil-mod hux se jkollhom impatt negattiv fuq ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-QFP ippjanat għall-2016;

Id-defiċit strutturali tal-baġit tal-UE

| 32. | huwa mħasseb dwar il-fatt li l-QFP għall-2014-2020 jintroduċi element ta' defiċit strutturali addizzjonali fil-baġit Ewropew ta’ EUR 52 biljun. L-awtoritajiet lokali u reġjonali, li huma dipendenti ħafna mill-fondi Ewropej għall-investimenti tagħhom, jarawha bħala tendenza perikoluża ħafna, billi l-Kummissjoni mhix se tkun kapaċi tonora fil-ħin l-impenji magħmula minħabba nuqqas ta’ approprjazzjonijiet ta' pagament u jinnota li l-ħolqien ta’ tali defiċit strutturali fil-baġit Ewropew imur kontra d-dispożizzjonijiet tat-Trattat (l-Artikoli 310 u 323 tat-TFUE); |
| --- | --- |

32.

huwa mħasseb dwar il-fatt li l-QFP għall-2014-2020 jintroduċi element ta' defiċit strutturali addizzjonali fil-baġit Ewropew ta’ EUR 52 biljun. L-awtoritajiet lokali u reġjonali, li huma dipendenti ħafna mill-fondi Ewropej għall-investimenti tagħhom, jarawha bħala tendenza perikoluża ħafna, billi l-Kummissjoni mhix se tkun kapaċi tonora fil-ħin l-impenji magħmula minħabba nuqqas ta’ approprjazzjonijiet ta' pagament u jinnota li l-ħolqien ta’ tali defiċit strutturali fil-baġit Ewropew imur kontra d-dispożizzjonijiet tat-Trattat (l-Artikoli 310 u 323 tat-TFUE);

| 33. | huwa sorpriż ħafna li, anke bis-suppożizzjoni li ż-żewġ abbozzi ta' baġit emendatorju għall-2013, li jżidu total ta’ EUR 11,2-il biljun ta’ pagamenti żejda għall-2013, jiġu adotatti, xorta huwa mistenni li fi tmiem l-2013 ikun hemm RAL ta’ madwar EUR 225 biljun (5) mill-programmi tal-perjodu 2007-2013 fil-perjodu finanzjarju l-ġdid, li jirrappreżenta madwar 25 % tat-total tal-limiti għall-pagamenti tal-QFP għas-snin 2014-2020 (EUR 908,4 biljun) u l-baġit annwali tal-UE mmultiplikat b'1,6; |
| --- | --- |

33.

huwa sorpriż ħafna li, anke bis-suppożizzjoni li ż-żewġ abbozzi ta' baġit emendatorju għall-2013, li jżidu total ta’ EUR 11,2-il biljun ta’ pagamenti żejda għall-2013, jiġu adotatti, xorta huwa mistenni li fi tmiem l-2013 ikun hemm RAL ta’ madwar EUR 225 biljun (5) mill-programmi tal-perjodu 2007-2013 fil-perjodu finanzjarju l-ġdid, li jirrappreżenta madwar 25 % tat-total tal-limiti għall-pagamenti tal-QFP għas-snin 2014-2020 (EUR 908,4 biljun) u l-baġit annwali tal-UE mmultiplikat b'1,6;

| 34. | jinnota li dan l-ammont ta’ RAL jikkuntrasta mal-għan politiku espress mill-PE fin-negozjati biex il-perjodu l-ġdid ta’ programmar jibda b'rekord nadif u jwissi li fi tmiem l-2020 se jkun hemm RAL ta’ madwar EUR 277 biljun (6) u li din id-differenza, jiġifieri d-defiċit strutturali, se tiżdied għal kull QFP; |
| --- | --- |

34.

jinnota li dan l-ammont ta’ RAL jikkuntrasta mal-għan politiku espress mill-PE fin-negozjati biex il-perjodu l-ġdid ta’ programmar jibda b'rekord nadif u jwissi li fi tmiem l-2020 se jkun hemm RAL ta’ madwar EUR 277 biljun (6) u li din id-differenza, jiġifieri d-defiċit strutturali, se tiżdied għal kull QFP;

| 35. | jirrimarka li ż-żewġ oqsma li l-aktar jikkontribwixxu lejn il-livell ġenerali ta’ RAL huma l-politika ta’ koeżjoni (żewġ terzi tat-total) u l-iżvilupp rurali, u jirrakkomanda li għandhom jinstabu soluzzjonijiet biex tiġi evitata akkumulazzjoni ta’ RAL matul is-snin; |
| --- | --- |

35.

jirrimarka li ż-żewġ oqsma li l-aktar jikkontribwixxu lejn il-livell ġenerali ta’ RAL huma l-politika ta’ koeżjoni (żewġ terzi tat-total) u l-iżvilupp rurali, u jirrakkomanda li għandhom jinstabu soluzzjonijiet biex tiġi evitata akkumulazzjoni ta’ RAL matul is-snin;

| 36. | jappoġġja l-appell tal-Parlament Ewropew lill-Kummissjoni Ewropea biex “tipprovdi rapporti ta' kull xahar (...) dwar l-evoluzzjoni tat-talbiet ta' pagament mill-Istati Membri mill-fondi strutturali, mill-fond ta' koeżjoni u mill-fondi għall-iżvilupp rurali u għas-sajd (analiżi skont l-Istat Membru u skont il-fond)”; |
| --- | --- |

36.

jappoġġja l-appell tal-Parlament Ewropew lill-Kummissjoni Ewropea biex “tipprovdi rapporti ta' kull xahar (...) dwar l-evoluzzjoni tat-talbiet ta' pagament mill-Istati Membri mill-fondi strutturali, mill-fond ta' koeżjoni u mill-fondi għall-iżvilupp rurali u għas-sajd (analiżi skont l-Istat Membru u skont il-fond)”;

| 37. | jinnota li madwar terz tar-RAL totali (EUR 70,7 biljun) se jitħallas fl-2014, iżda jaqbel mat-tħassib li ntwera mill-Kummissjoni Ewropea fir-rigward tas-snin finanzjarji 2015 u 2016 u li, filwaqt li fl-2014, billi hija l-ewwel sena tal-QFP il-ġdid, hemm spazju għall-immanuvrar ta’ approprjazzjonijiet ta' pagament billi l-programmi l-ġodda se jieħdu ż-żmien biex jibdew (speċjalment dawk taħt ġestjoni konġunta), din il-flessibbiltà se tiċkien minn sena għal oħra; |
| --- | --- |

37.

jinnota li madwar terz tar-RAL totali (EUR 70,7 biljun) se jitħallas fl-2014, iżda jaqbel mat-tħassib li ntwera mill-Kummissjoni Ewropea fir-rigward tas-snin finanzjarji 2015 u 2016 u li, filwaqt li fl-2014, billi hija l-ewwel sena tal-QFP il-ġdid, hemm spazju għall-immanuvrar ta’ approprjazzjonijiet ta' pagament billi l-programmi l-ġodda se jieħdu ż-żmien biex jibdew (speċjalment dawk taħt ġestjoni konġunta), din il-flessibbiltà se tiċkien minn sena għal oħra;

| 38. | f’dan ir-rigward, jenfasizza l-aspett pożittiv tal-ftehim tal-QFP (7) dwar il-possibilitajiet ta' flessibbiltà fi ħdan il-QFP u l-hekk imsejjaħ “il-marġini globali għall-pagamenti” (8); |
| --- | --- |

38.

f’dan ir-rigward, jenfasizza l-aspett pożittiv tal-ftehim tal-QFP (7) dwar il-possibilitajiet ta' flessibbiltà fi ħdan il-QFP u l-hekk imsejjaħ “il-marġini globali għall-pagamenti” (8);

| 39. | jesprimi t-tħassib tiegħu li l-Kummissjoni mhiqed tipprevedi l-ebda marġini għas-sena 2014, peress li l-livell ta’ pagamenti huwa stabbilit għal EUR 136,1 biljun li jfisser li l-Kummissjoni mhu se jkollha l-ebda marġini addizzjonali għall-2015 u li hemm il-periklu li d-defiċit strutturali jakkumula għal darb’oħra bit-tħejjija tal-programmi l-ġodda għall-perjodu 2014-2020 u b'dak li baqa' mill-perjodu 2007-2013 (+/– EUR 155 biljun); |
| --- | --- |

39.

jesprimi t-tħassib tiegħu li l-Kummissjoni mhiqed tipprevedi l-ebda marġini għas-sena 2014, peress li l-livell ta’ pagamenti huwa stabbilit għal EUR 136,1 biljun li jfisser li l-Kummissjoni mhu se jkollha l-ebda marġini addizzjonali għall-2015 u li hemm il-periklu li d-defiċit strutturali jakkumula għal darb’oħra bit-tħejjija tal-programmi l-ġodda għall-perjodu 2014-2020 u b'dak li baqa' mill-perjodu 2007-2013 (+/– EUR 155 biljun);

| 40. | jiġbed l-attenzjoni għall-konsegwenzi tar-regola l-ġdida “n+3” għad-diżimpenji fil-qasam tal-politika ta’ koeżjoni f’termini ta’ akkumulazzjoni tar-RAL fis-snin li ġejjin. F’dan ir-rigward, il-Kumitat tar-Reġjuni jirrakkomanda li l-pagament tal-impenji pendenti għall-perjodu 2007-2013 jingħataw prijorità matul il-perjodu 2014-2016 (EUR 70 biljun kull sena fuq tliet snin), minħabba li t-talbiet għall-pagamenti għall-perjodu ta’ programmazzjoni l-ġdid x’aktarx jibdew jakkumulaw fil-perjodu 2017-2018 (2014 + 3 snin, jekk nikkunsdraw id-dewmien biex jibdew il-programmi fl-2014 minħabba d-dewmien relatat mal-ftehim dwar il-QFP); |
| --- | --- |

40.

jiġbed l-attenzjoni għall-konsegwenzi tar-regola l-ġdida “n+3” għad-diżimpenji fil-qasam tal-politika ta’ koeżjoni f’termini ta’ akkumulazzjoni tar-RAL fis-snin li ġejjin. F’dan ir-rigward, il-Kumitat tar-Reġjuni jirrakkomanda li l-pagament tal-impenji pendenti għall-perjodu 2007-2013 jingħataw prijorità matul il-perjodu 2014-2016 (EUR 70 biljun kull sena fuq tliet snin), minħabba li t-talbiet għall-pagamenti għall-perjodu ta’ programmazzjoni l-ġdid x’aktarx jibdew jakkumulaw fil-perjodu 2017-2018 (2014 + 3 snin, jekk nikkunsdraw id-dewmien biex jibdew il-programmi fl-2014 minħabba d-dewmien relatat mal-ftehim dwar il-QFP);

| 41. | iqis li huwa inaċċettabli li l-pagamenti huma ttardjati u jħeġġeġ li l-iskadenza tal-pagamenti fi żmien 60 jum għall-programmi b'ġestjoni kondiviża għandha tkun vinkolanti u li għandu jkun hemm penali legali jew finanzjarja jekk dan ma jsirx fi żmien l-iskadenza u li l-penali finanzjarja li diġà teżisti (imgħax) għall-programmi ġestiti b’mod ċentrali (eż. is-Seba' Programm Kwadru/ proġetti marbuta mal-programm “Orizzont 2020” futur) jiġu kkunsidrati għal fondi oħra meta l-pagamenti ma jaslux sad-data ta’ skadenza. Din hija kwistjoni partikolarment importanti għall-awtoritajiet lokali u reġjonali li qed jistennew rimborżi. Il-Kumitat tar-Reġjuni għalhekk jistenna li tinstab soluzzjoni għal dan fir-reviżjoni li jmiss tar-Regolament Finanzjarju tal-UE; |
| --- | --- |

41.

iqis li huwa inaċċettabli li l-pagamenti huma ttardjati u jħeġġeġ li l-iskadenza tal-pagamenti fi żmien 60 jum għall-programmi b'ġestjoni kondiviża għandha tkun vinkolanti u li għandu jkun hemm penali legali jew finanzjarja jekk dan ma jsirx fi żmien l-iskadenza u li l-penali finanzjarja li diġà teżisti (imgħax) għall-programmi ġestiti b’mod ċentrali (eż. is-Seba' Programm Kwadru/ proġetti marbuta mal-programm “Orizzont 2020” futur) jiġu kkunsidrati għal fondi oħra meta l-pagamenti ma jaslux sad-data ta’ skadenza. Din hija kwistjoni partikolarment importanti għall-awtoritajiet lokali u reġjonali li qed jistennew rimborżi. Il-Kumitat tar-Reġjuni għalhekk jistenna li tinstab soluzzjoni għal dan fir-reviżjoni li jmiss tar-Regolament Finanzjarju tal-UE;

| 42. | jinnota b'dispjaċir il-proliferazzjoni ta’ baġits emendatorji matul is-sena ta’ implimentazzjoni li jirriżultaw mill-istimi baxxi, li ma jirriflettux ir-realtà, fir-rigward tal-ħtiġijiet ta’ pagamenti imposti mill-Kunsill, mill-Kummissjoni u mill-Parlament. Għall-2013 diġà kien hemm 5 abbozzi ta’ baġits emendatorji, filwaqt li fl-2010 kien hemm 10; |
| --- | --- |

42.

jinnota b'dispjaċir il-proliferazzjoni ta’ baġits emendatorji matul is-sena ta’ implimentazzjoni li jirriżultaw mill-istimi baxxi, li ma jirriflettux ir-realtà, fir-rigward tal-ħtiġijiet ta’ pagamenti imposti mill-Kunsill, mill-Kummissjoni u mill-Parlament. Għall-2013 diġà kien hemm 5 abbozzi ta’ baġits emendatorji, filwaqt li fl-2010 kien hemm 10;

| 43. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni, il-Parlament u l-Kunsill biex iressqu soluzzjonijiet strutturali li jsolvu d-defiċit strutturali tal-baġit tal-UE sabiex id-dħul imwiegħed tal-awtoritajiet lokali u reġjonali ma jibqax mhedded minn nuqqas fl-approprjazzjonijiet ta’ pagament Ewropej; |
| --- | --- |

43.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni, il-Parlament u l-Kunsill biex iressqu soluzzjonijiet strutturali li jsolvu d-defiċit strutturali tal-baġit tal-UE sabiex id-dħul imwiegħed tal-awtoritajiet lokali u reġjonali ma jibqax mhedded minn nuqqas fl-approprjazzjonijiet ta’ pagament Ewropej;

L-abbozz ta' baġit tal-UE għall-2014: prijoritajiet strateġiċi tal-awtoritajiet reġjonali u lokali

L-Istrateġija Ewropa 2020

| 44. | jafferma mill-ġdid li l-investiment pubbliku sottonazzjonali għandu t-tendenza li jkun ikkonċentrat f’għadd ta’ setturi ta' prijorità ewlenija li huma kritiċi għas-suċċess tal-Istrateġija Ewropa 2020; itenni t-talba tiegħu biex tingħata prijorità politika ikbar biex jinħolqu sinerġiji bejn il-baġits tal-UE, l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali, bil-għan li jiġu implimentati l-prijoritajiet tal-UE li dwarhom intlaħaq ftehim; |
| --- | --- |

44.

jafferma mill-ġdid li l-investiment pubbliku sottonazzjonali għandu t-tendenza li jkun ikkonċentrat f’għadd ta’ setturi ta' prijorità ewlenija li huma kritiċi għas-suċċess tal-Istrateġija Ewropa 2020; itenni t-talba tiegħu biex tingħata prijorità politika ikbar biex jinħolqu sinerġiji bejn il-baġits tal-UE, l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali, bil-għan li jiġu implimentati l-prijoritajiet tal-UE li dwarhom intlaħaq ftehim;

| 45. | jilqa’ l-inizjattiva tal-Kummissjoni biex issegwi kull nefqa pubblika ddedikata għall-finanzjament tal-Istrateġija Ewropa 2020, iżda huwa sorpriż li s-seba’ inizjattivi ewlenin huma meħuda bħala bażi, pjuttost milli l-ħames miri ewlenin (dwar l-impjieg, l-innovazzjoni, l-edukazzjoni, l-inklużjoni soċjali u l-klima/l-enerġija); |
| --- | --- |

45.

jilqa’ l-inizjattiva tal-Kummissjoni biex issegwi kull nefqa pubblika ddedikata għall-finanzjament tal-Istrateġija Ewropa 2020, iżda huwa sorpriż li s-seba’ inizjattivi ewlenin huma meħuda bħala bażi, pjuttost milli l-ħames miri ewlenin (dwar l-impjieg, l-innovazzjoni, l-edukazzjoni, l-inklużjoni soċjali u l-klima/l-enerġija);

| 46. | jinnota b'dispjaċir in-nuqqas ta’ kwalunkwe referenza għall-11-il għan tematiku tar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni li fuqhom jeħtieġ li jkunu kkonċentrati l-Fondi ta’ Investiment u Strutturali Ewropej (9), li għandhom ikunu konformi mal-Qafas Strateġiku Komuni (QSK) propost mill-Kummissjoni Ewropea nhar l-14 ta’ Marzu 2012; |
| --- | --- |

46.

jinnota b'dispjaċir in-nuqqas ta’ kwalunkwe referenza għall-11-il għan tematiku tar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni li fuqhom jeħtieġ li jkunu kkonċentrati l-Fondi ta’ Investiment u Strutturali Ewropej (9), li għandhom ikunu konformi mal-Qafas Strateġiku Komuni (QSK) propost mill-Kummissjoni Ewropea nhar l-14 ta’ Marzu 2012;

| 47. | itenni t-talba tiegħu għall-flessibbiltà sabiex ikunu rispettati l-ispeċifiċitajiet territorjali tar-reġjuni u l-bliet; |
| --- | --- |

47.

itenni t-talba tiegħu għall-flessibbiltà sabiex ikunu rispettati l-ispeċifiċitajiet territorjali tar-reġjuni u l-bliet;

| 48. | jinnota b'dispjaċir in-nuqqas ta’ referenzi għas-Semestru Ewropew fil-preżentazzjoni politika tal-prijoritajiet tal-baġit tal-UE għall-2014. Jinnota b'dispjaċir ukoll li l-Kummissjoni injorat l-istedina tal-PE biex tipprovdi data fattwali u konkreta dwar kif l-abbozz tal-baġit tal-UE li qed tipproponi jista’ effettivament jiżvolġi rwol stimolanti, katalitiku, sinerġetiku u komplementari għall-investimenti fil-livelli lokali, reġjonali u nazzjonali biex jiġu implimentati l-prijoritajiet maqbula fil-qafas tas-Semestru Ewropew
   (10); u għalhekk iħeġġeġ, fuq il-bażi tal-prinċipju tal-governanza f'diversi livelli, l-involviment tar-reġjuni, u b’mod partikolari r-reġjuni li għandhom setgħat leġislattivi, fis-Semestru Ewropew; |
| --- | --- |

48.

jinnota b'dispjaċir in-nuqqas ta’ referenzi għas-Semestru Ewropew fil-preżentazzjoni politika tal-prijoritajiet tal-baġit tal-UE għall-2014. Jinnota b'dispjaċir ukoll li l-Kummissjoni injorat l-istedina tal-PE biex tipprovdi data fattwali u konkreta dwar kif l-abbozz tal-baġit tal-UE li qed tipproponi jista’ effettivament jiżvolġi rwol stimolanti, katalitiku, sinerġetiku u komplementari għall-investimenti fil-livelli lokali, reġjonali u nazzjonali biex jiġu implimentati l-prijoritajiet maqbula fil-qafas tas-Semestru Ewropew
   (10); u għalhekk iħeġġeġ, fuq il-bażi tal-prinċipju tal-governanza f'diversi livelli, l-involviment tar-reġjuni, u b’mod partikolari r-reġjuni li għandhom setgħat leġislattivi, fis-Semestru Ewropew;

L-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ (YEI)

| 49. | jappoġġja l-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ u jitlob li l-YEI tkun parti minn ftehimiet ta’ sħubija futuri, filwaqt li jenfasizza li r-reġjuni u l-awtoritajiet lokali għandhom ikunu involuti b’mod sħiħ fl-implimentazzjoni ta' kwalunkwe inizjattiva dwar l-impjieg minħabba li dawn jinsabu fl-aħjar pożizzjoni biex jivvalutaw is-swieq lokali tal-impjieg u l-programmi mfassla apposta għaż-żgħażagħ u wkoll minħabba li bosta reġjuni għandhom kompetenza sħiħa f’dan il-qasam ta’ politika; |
| --- | --- |

49.

jappoġġja l-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ u jitlob li l-YEI tkun parti minn ftehimiet ta’ sħubija futuri, filwaqt li jenfasizza li r-reġjuni u l-awtoritajiet lokali għandhom ikunu involuti b’mod sħiħ fl-implimentazzjoni ta' kwalunkwe inizjattiva dwar l-impjieg minħabba li dawn jinsabu fl-aħjar pożizzjoni biex jivvalutaw is-swieq lokali tal-impjieg u l-programmi mfassla apposta għaż-żgħażagħ u wkoll minħabba li bosta reġjuni għandhom kompetenza sħiħa f’dan il-qasam ta’ politika;

| 50. | jinnota b'dispjaċir li l-YEI qed tinħoloq flimkien ma' fondi oħra minflok ma jintuża l-qafas tal-FSE biex tiġi indirizzata l-kwistjoni, u b’hekk jiżdied il-piż amministrattiv għall-benefiċjarji; |
| --- | --- |

50.

jinnota b'dispjaċir li l-YEI qed tinħoloq flimkien ma' fondi oħra minflok ma jintuża l-qafas tal-FSE biex tiġi indirizzata l-kwistjoni, u b’hekk jiżdied il-piż amministrattiv għall-benefiċjarji;

| 51. | jinnota li l-Kummissjoni pproponiet l-antiċipazzjoni sħiħa (EUR 6 biljun) (11) għall-YEI għall-2014-2015 u jissuġġerixxi li l-antiċipazzjoni sħiħa għandha tkun akkumpanjata minn miżuri adatti (eż. il-bini tal-kapaċitajiet) għall-implimentazzjoni rapida minħabba l-impossibilità li l-Kummissjoni tadotta l-abbozz ta’ Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni u r-Regolament dwar l-FSE qabel ir-Regolament dwar il-QFP, jiġifieri lejn tmiem l-2013, li jwassal għal dewmien fl-implimentazzjoni, u minħabba l-inċertezzi usa’ fir-rigward ta’ kif din il-YEI se tiġi implimentata mill-Istati Membri/reġjuni fil-prattika u l-veloċità ta’ assorbiment tagħha; barra minn hekk jappella biex l-Artikolu 9(f) tar-Regolament dwar il-QFP jiġi emendat sabiex titneħħa l-limitazzjoni espliċita tal-linja baġitarja l-ġdida tal-YEI għal EUR 3 biljun. Dan il-pass ser ikun iktar u iktar meħtieġ biex jiġi evitat kwalunkwe finanzjament retroattiv (backloading) wara l-2016 għall-programmi li huma kruċjali għall-koeżjoni bħall-programmi ta' kooperazzjoni transkonfinali jew partijiet mill-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa; |
| --- | --- |

51.

jinnota li l-Kummissjoni pproponiet l-antiċipazzjoni sħiħa (EUR 6 biljun) (11) għall-YEI għall-2014-2015 u jissuġġerixxi li l-antiċipazzjoni sħiħa għandha tkun akkumpanjata minn miżuri adatti (eż. il-bini tal-kapaċitajiet) għall-implimentazzjoni rapida minħabba l-impossibilità li l-Kummissjoni tadotta l-abbozz ta’ Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni u r-Regolament dwar l-FSE qabel ir-Regolament dwar il-QFP, jiġifieri lejn tmiem l-2013, li jwassal għal dewmien fl-implimentazzjoni, u minħabba l-inċertezzi usa’ fir-rigward ta’ kif din il-YEI se tiġi implimentata mill-Istati Membri/reġjuni fil-prattika u l-veloċità ta’ assorbiment tagħha; barra minn hekk jappella biex l-Artikolu 9(f) tar-Regolament dwar il-QFP jiġi emendat sabiex titneħħa l-limitazzjoni espliċita tal-linja baġitarja l-ġdida tal-YEI għal EUR 3 biljun. Dan il-pass ser ikun iktar u iktar meħtieġ biex jiġi evitat kwalunkwe finanzjament retroattiv (backloading) wara l-2016 għall-programmi li huma kruċjali għall-koeżjoni bħall-programmi ta' kooperazzjoni transkonfinali jew partijiet mill-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa;

Tnaqqis fil-baġit ta' programmi kruċjali

| 52. | jinsab partikolarment imħasseb dwar it-tnaqqis li qed isir f’diversi intestaturi baġitarji li huma essenzjali biex jinkiseb l-investiment fit-tul meħtieġ għal irkupru ekonomiku mgħaġġel, partikolarment fil-politika ta’ koeżjoni, l-iżvilupp rurali u l-programmi COSME u Orizzont 2020; |
| --- | --- |

52.

jinsab partikolarment imħasseb dwar it-tnaqqis li qed isir f’diversi intestaturi baġitarji li huma essenzjali biex jinkiseb l-investiment fit-tul meħtieġ għal irkupru ekonomiku mgħaġġel, partikolarment fil-politika ta’ koeżjoni, l-iżvilupp rurali u l-programmi COSME u Orizzont 2020;

| 53. | jitlob, f’konformità mal-Artikolu 9f tal-abbozz ta' Regolament tal-Kunsill dwar il-QFP tas-27 ta’ Ġunju 2013, antiċipazzjoni akbar tal-approprjazzjonijiet ta' impenn sa EUR 200 miljun għall-programm Orizzont 2020, EUR 150 miljun għall-Erasmus u EUR 50 miljun għall-COSME għas-snin 2014-2015; |
| --- | --- |

53.

jitlob, f’konformità mal-Artikolu 9f tal-abbozz ta' Regolament tal-Kunsill dwar il-QFP tas-27 ta’ Ġunju 2013, antiċipazzjoni akbar tal-approprjazzjonijiet ta' impenn sa EUR 200 miljun għall-programm Orizzont 2020, EUR 150 miljun għall-Erasmus u EUR 50 miljun għall-COSME għas-snin 2014-2015;

| 54. | mhux sorpriż li l-approprjazzjonijiet ta’ impenn għall-2014 fil-qasam tal-koeżjoni huma minimi fid-dawl tad-dewmien (12) mistenni fl-implimentazzjoni ta’ ftehimiet ta’ sħubija u programmi operazzjonali, iżda jistieden lill-Istati Membri biex jiffukaw fuq il-programmi operazzjonali sabiex il-fondi jiġu attivati diġà fl-2014; |
| --- | --- |

54.

mhux sorpriż li l-approprjazzjonijiet ta’ impenn għall-2014 fil-qasam tal-koeżjoni huma minimi fid-dawl tad-dewmien (12) mistenni fl-implimentazzjoni ta’ ftehimiet ta’ sħubija u programmi operazzjonali, iżda jistieden lill-Istati Membri biex jiffukaw fuq il-programmi operazzjonali sabiex il-fondi jiġu attivati diġà fl-2014;

| 55. | jinnota b'dispjaċir it-tħassir tal-partita baġitarja relatata mal-programm Erasmus għar-rappreżentanti lokali u reġjonali eletti taħt l-intestatura 1b (partita baġitarja 13 03 77 11) u jitlob il-kontinwazzjoni tagħha fuq il-bażi tal-esperjenza tal-KtR dwar din l-inizjattiva; |
| --- | --- |

55.

jinnota b'dispjaċir it-tħassir tal-partita baġitarja relatata mal-programm Erasmus għar-rappreżentanti lokali u reġjonali eletti taħt l-intestatura 1b (partita baġitarja 13 03 77 11) u jitlob il-kontinwazzjoni tagħha fuq il-bażi tal-esperjenza tal-KtR dwar din l-inizjattiva;

| 56. | jilqa’ b’sodisfazzjon iż-żieda ta’ 10,3 % f’approprjazzjonijiet ta' impenn għall-Programm LIFE + mqabbla mal-2013 iżda ma jifhimx it-tnaqqis fl-approprjazzjonijiet ta' pagament (– 1,1 %); |
| --- | --- |

56.

jilqa’ b’sodisfazzjon iż-żieda ta’ 10,3 % f’approprjazzjonijiet ta' impenn għall-Programm LIFE + mqabbla mal-2013 iżda ma jifhimx it-tnaqqis fl-approprjazzjonijiet ta' pagament (– 1,1 %);

| 57. | jilqa’ l-bidla ewlenija mill-ġestjoni diretta għall-ġestjoni kondiviża għall-FEMS, għalkemm dan ifisser pagamenti aktar baxxi fil-bidu tal-perjodu ta’ finanzjament; |
| --- | --- |

57.

jilqa’ l-bidla ewlenija mill-ġestjoni diretta għall-ġestjoni kondiviża għall-FEMS, għalkemm dan ifisser pagamenti aktar baxxi fil-bidu tal-perjodu ta’ finanzjament;

| 58. | jilqa’ b’sodisfazzjon id-dispożizzjoni mdaħħla fl-Artikolu 8 tal-abbozz ta’ Regolament tal-Kunsill dwar il-QFP, li tippermetti r-reviżjoni tal-QFP sabiex jiġu trasferiti għas-snin sussegwenti, li jaqbżu l-limiti tal-infiq korrispondenti, l-allokazzjonijiet mhux użati fl-2014 fil-każ tal-adozzjoni tar-regoli l-ġodda u ta' programmi taħt ġestjoni kondiviża wara l-1 ta’ Jannar 2014; |
| --- | --- |

58.

jilqa’ b’sodisfazzjon id-dispożizzjoni mdaħħla fl-Artikolu 8 tal-abbozz ta’ Regolament tal-Kunsill dwar il-QFP, li tippermetti r-reviżjoni tal-QFP sabiex jiġu trasferiti għas-snin sussegwenti, li jaqbżu l-limiti tal-infiq korrispondenti, l-allokazzjonijiet mhux użati fl-2014 fil-każ tal-adozzjoni tar-regoli l-ġodda u ta' programmi taħt ġestjoni kondiviża wara l-1 ta’ Jannar 2014;

Flessibbiltà baġitarja

| 59. | jilqa’ l-fatt li t-trasferiment ta’ EUR 351,9 miljun huwa previst mill-ewwel għat-tieni pilastru tal-politika agrikola komuni (PAK) u jtenni l-oppożizzjoni qawwija tiegħu għal trasferimenti fid-direzzjoni opposta; |
| --- | --- |

59.

jilqa’ l-fatt li t-trasferiment ta’ EUR 351,9 miljun huwa previst mill-ewwel għat-tieni pilastru tal-politika agrikola komuni (PAK) u jtenni l-oppożizzjoni qawwija tiegħu għal trasferimenti fid-direzzjoni opposta;

| 60. | jenfasizza li la l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tas-7 u t-8 ta’ Frar 2013 u lanqas l-abbozz ta' Regolament tal-Kunsill dwar il-QFP tas-27 ta’ Ġunju 2013 ma jipprevedu sottolimitu għall-politika ta’ koeżjoni, li ġie ttrasformat minflok f'sottointestatura. Fuq din il-bażi, il-Kumitat jikkontesta l-bosta referenzi għal dan is-sottolimitu fil-preżentazzjoni tal-Abbozz ta' Baġit għall-2014 (13) u b’hekk jargumenta favur trasferimenti ta' approprjazzjonijiet ta’ impenn/pagament fi ħdan l-intestatura 1, fejn rilevanti; |
| --- | --- |

60.

jenfasizza li la l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tas-7 u t-8 ta’ Frar 2013 u lanqas l-abbozz ta' Regolament tal-Kunsill dwar il-QFP tas-27 ta’ Ġunju 2013 ma jipprevedu sottolimitu għall-politika ta’ koeżjoni, li ġie ttrasformat minflok f'sottointestatura. Fuq din il-bażi, il-Kumitat jikkontesta l-bosta referenzi għal dan is-sottolimitu fil-preżentazzjoni tal-Abbozz ta' Baġit għall-2014 (13) u b’hekk jargumenta favur trasferimenti ta' approprjazzjonijiet ta’ impenn/pagament fi ħdan l-intestatura 1, fejn rilevanti;

| 61. | jilqa’ l-“marġini globali għat-tkabbir u l-impjiegi”, li se jkun kostitwit minn marġini li jibqgħu disponibbli taħt il-limiti tal-QFP għall-approprjazzjonijiet ta' impenn bejn l-2014 u l-2017, japprezza li l-appropjazzjonijiet ta' impenn relatati jistgħu jintużaw “lil hinn” mil-limiti għas-snin 2016 sa 2020 (14), u jissuġġerixxi li din il-flessibbiltà ikbar tintuża għall-intestatura 1b. |
| --- | --- |

61.

jilqa’ l-“marġini globali għat-tkabbir u l-impjiegi”, li se jkun kostitwit minn marġini li jibqgħu disponibbli taħt il-limiti tal-QFP għall-approprjazzjonijiet ta' impenn bejn l-2014 u l-2017, japprezza li l-appropjazzjonijiet ta' impenn relatati jistgħu jintużaw “lil hinn” mil-limiti għas-snin 2016 sa 2020 (14), u jissuġġerixxi li din il-flessibbiltà ikbar tintuża għall-intestatura 1b.

Brussell, 8 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Dan il-kalkolu huwa bbażat fuq l-impenji fil-baġit inizjali tal-2013 u jikkonċerna l-partiti baġitarji ewlenin li ġejjin: il-Fond Soċjali Ewropew, l-appoġġ Agrikolu, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali, in-Netwerk Trans-Ewropew tat-Trasport, LIFE+, il-programmi ta’ riċerka, il-Fond tas-Sajd, il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond ta’ Koeżjoni, l-Istrument għall-Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni, il-Programm ta' Tagħlim Tul il-Ħajja, il-Kultura, il-programm Żgħażagħ fl-Azzjoni, il-programm Media 2007 u l-Istrument Ewropew ta’ Viċinat u Sħubija.

1

(2)  RAL: “reste à liquider” – espressjoni Franċiża li tfisser impenji pendenti. Id-differenza bejn il-livell tal-impenji u l-livell tal-pagamenti relatati ta’ kull sena tirrappreżenta r-RAL addizzjonali għal dik is-sena.

2

(3)  Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u għas-Sajd li huma koperti mill-Qafas Strateġiku Komuni, u li jistabbilixxi dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond ta’ Koeżjoni u li jabroga r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006

3

{SEC(2011) 1141 final} {SEC(2011) 1142 final}.

(4)  Il-Kummissjoni Ewropea kienet semmiet ċifra kontradittorja ta’ EUR 16,2-il biljun fir-rigward ta' impenji pendenti fi tmiem is-sena 2012 iżda l-Kummissjoni Ewropea issa qed tirrispetta din iċ-ċifra l-ġdida għall-2013. Il-EUR 11,2-il biljun jirrigwardaw l-intestaturi baġitarji kollha tal-UE, li minnhom l-intestatura 1b (il-Politika ta’ Koeżjoni) tirrappreżenta EUR 9 biljun.

4

(5)  Il-Kummissjoni Ewropea, Statement of estimates of the European Commission for the financial year 2014 (Preparation of the 2014 Draft Budget) SEC(2013)370, Ġunju 2013, Anness III – Payment request overview, p. 86

5

(6)  EUR 277 biljun (Formula mis-snin 2007-2013 u perjodi ta' qabel mistennija li jitħallsu fis-snin 2014-2020).

6

(7)  Abbozz ta' Regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2014-2020, 27 ta' Ġunju 2013, l-Artikolu 3A

7

(8)  “Il-marġini globali għall-pagamenti” jispeċifika li kull sena, mill-2015, il-Kummissjoni ser taġġusta l-pagament massimu 'l fuq b’ammont ekwivalenti għad-differenza bejn il-pagamenti mwettqa u l-limitu massimu tal-pagament tal-QFP għas-sena n-1 (eż. 2014).

8

(9)  Lambert van Nistelrooij/Constanze Angela Krehl – Abbozz ta' Rapport dwar il-proposta emendata għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni (...), adottat mill-Kumitat tal-PE fl-10 ta’ Lulju, l-Artikolu 9: Objettivi tematiċi: (1) it-tisħiħ tar-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku u l-innovazzjoni, (2) it-tisħiħ tal-aċċess għal teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni u l-użu u l-kwalità tagħhom, (3) it-tisħiħ tal-kompetittività ta'impriżi żgħar u medji u s-settur tal-agrikoltura (għall-FAEŻR) u tas-sajd u tal-akkwakultura (għall-FEMS), (4) l-appoġġ tal-bidla lejn ekonomija b'livell baxx ta' karbonju fis-setturi kollha, (5) il-promozzjoni tal-adattament għat-tibdil fil-klima, il-prevenzjoni u l-ġestjoni tar-riskji, (6) il-protezzjoni tal-ambjent, u l-promozzjoni tal-effiċjenza tar-riżorsi, (7) il-promozzjoni ta' trasport sostenibbli u t-tneħħija ta’ ostakoli fl-infrastrutturi tan-netwerks ewlenin, (8) il-promozzjoni tal-impjieg u s-sostenn tal-tal-mobbiltà tax-xogħol, (9) il-promozzjoni tal-inklużjoni soċjali u l-ġlieda kontra l-faqar, (10) l-investiment fl-edukazzjoni, il-ħiliet u t-tagħlim tul il-ħajja, (11) it-tisħiħ tal-kapaċità istituzzjonali u amministrazzjoni pubblika effiċjenti.

9

(10)  Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Marzu 2013 dwar il-linji gwida ġenerali għat-tħejjija tal-baġit 2014, Taqsima III – Il-Kummissjoni, punt 22.

10

(11)  Jiġifieri kemm l-antiċipazzjoni ta’ EUR 2143 biljun ta' allokazzjoni komplementari speċifika miftehma fil-Ftehim tal-PE u l-Kunsill dwar il-QFP tas-27 ta’ Ġunju 2013 (l-Artikolu 9f) u ta' EUR 3 biljun meħudin mill-baġit tal-FSE.

11

(12)  Fl-2006, ir-Regolament Ġenerali ġie ppubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali fl-aħħar ta’ Lulju, waqt li din id-darba mhi mistennija l-ebda pubblikazzjoni qabel Novembru-Diċembru, jiġifieri dewmien addizzjonali ta’ 5 jew 6 xhur meta wieħed iqis il-perjodu ta’ finanzjament preċedenti (li diġà kellu dewmien sostanzjali).

12

(13)  L-uniċi sottolimiti miftiehma huma għan-nefqa relatata mas-suq u pagamenti diretti taħt l-intestatura 2 u n-nefqa amministrattiva taħt l-intestatura 5.

13

(14)  Ara l-Artikolu 9g tal-abbozz ta' Regolament tal-Kunsill dwar il-QFP.

14

---

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/23 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/23

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni “Il-perspettiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali dwar iż-żejt u l-gass tax-shale u ż-żejt u l-gass kompressati (idrokarburi mhux konvenzjonali)”

2013/C 356/05

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jaqbel mal-Kummissjarju Ewropew għall-Ambjent li l-istudji li twettqu sal-lum juru li hemm numru ta' inċertezzi jew lakuni fil-leġislazzjonali attwali tal-UE, jisħaq li t-trattament tar-riskji għas-saħħa u l-ambjent huma ta' importanza kruċjali jekk l-industrija trid li tikseb l-aċċettazzjoni tal-pubbliku, u jappella lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tħejji qafas dwar il-ġestjoni tar-riskji u għat-trattament ta' nuqqasijiet fir-regolamentazzjoni rilevanti tal-UE; |
| --- | --- |

—

jaqbel mal-Kummissjarju Ewropew għall-Ambjent li l-istudji li twettqu sal-lum juru li hemm numru ta' inċertezzi jew lakuni fil-leġislazzjonali attwali tal-UE, jisħaq li t-trattament tar-riskji għas-saħħa u l-ambjent huma ta' importanza kruċjali jekk l-industrija trid li tikseb l-aċċettazzjoni tal-pubbliku, u jappella lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tħejji qafas dwar il-ġestjoni tar-riskji u għat-trattament ta' nuqqasijiet fir-regolamentazzjoni rilevanti tal-UE;

| — | jitlob li jiġu rispettati d-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li jipprojbixxu, jillimitaw u jikkontrollaw l-iżvilupp/l-attività assoċjati mal-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandu jkollhom id-dritt li jeskludu żoni sensittivi (eż. żoni ta' protezzjoni tal-ilma tax-xorb, rħula, raba' li jinħadem, eċċ) mill-attivitajiet li jista' jkun hemm ta' xi żvilupp ta' idrokarburi mhux konvenzjonali; |
| --- | --- |

—

jitlob li jiġu rispettati d-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li jipprojbixxu, jillimitaw u jikkontrollaw l-iżvilupp/l-attività assoċjati mal-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandu jkollhom id-dritt li jeskludu żoni sensittivi (eż. żoni ta' protezzjoni tal-ilma tax-xorb, rħula, raba' li jinħadem, eċċ) mill-attivitajiet li jista' jkun hemm ta' xi żvilupp ta' idrokarburi mhux konvenzjonali;

| — | jenfasizza l-importanza fundamentali tal-prinċipju tat-trasparenza u l-involviment tal-gruppi tal-popolazzjoni kkonċernati kif ukoll tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-teħid tad-deċiżjonijiet f'dan il-qasam delikat u jinsab inkwetat li sa issa fl-Istati Membri dawn il-prinċipji għadhom ma tqisux biżżejjed; |
| --- | --- |

—

jenfasizza l-importanza fundamentali tal-prinċipju tat-trasparenza u l-involviment tal-gruppi tal-popolazzjoni kkonċernati kif ukoll tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-teħid tad-deċiżjonijiet f'dan il-qasam delikat u jinsab inkwetat li sa issa fl-Istati Membri dawn il-prinċipji għadhom ma tqisux biżżejjed;

| — | jappoġġa l-proposta biex l-idrokarburi mhux konvenzjonali jiddaħħlu fl-Anness I tad-direttiva riveduta tal-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali (EIA), biex b'hekk il-proġetti rilevanti jkunu soġġetti għal EIA b'mod sistematiku, u jappella lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tistħarreġ l-issettjar ta' standards ambjentali komuni għat-tiftix u l-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali fl-UE sabiex l-EIAs ikunu koerenti u jiftiehmu. |
| --- | --- |

—

jappoġġa l-proposta biex l-idrokarburi mhux konvenzjonali jiddaħħlu fl-Anness I tad-direttiva riveduta tal-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali (EIA), biex b'hekk il-proġetti rilevanti jkunu soġġetti għal EIA b'mod sistematiku, u jappella lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tistħarreġ l-issettjar ta' standards ambjentali komuni għat-tiftix u l-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali fl-UE sabiex l-EIAs ikunu koerenti u jiftiehmu.

| Relatur | Il-Kunsillier Brian MEANEY (IE/AE), Membru tal-Kunsill tal-Kontea ta' Clare u tal-Mid-West Regional Authority |
| --- | --- |
| Dokument ta' referenza | Opinjoni fuq inizjattiva proprja |

Relatur

Il-Kunsillier Brian MEANEY (IE/AE), Membru tal-Kunsill tal-Kontea ta' Clare u tal-Mid-West Regional Authority

Dokument ta' referenza

Opinjoni fuq inizjattiva proprja

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA' POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jagħraf li l-Ewropa għandha bżonn sorsi tal-enerġija affordabbli, newtrali fil-karbonju, sostenibbli, kompetittivi fuq skala globali u siguri. Dan jirrappreżenta sfida importanti għall-Unjoni Ewropea. Wassal ukoll biex l-Istati Membri jistħarrġu kull alternattiva u qajjem interess sinifikanti fl-idrokarburi mhux konvenzjonali. Dan l-interess żviluppa s'issa fil-kuntest ta' qafas regolatorju differenti u mhux koordinat madwar l-UE; ifakkar madanakollu li l-idrokarburi mhux konvenzjonali la huma sostenibbli fejn jiħdol tibdil fil-klima u lanqas fejn tidħol il-provvista tal-enerġija fuq perjodu twil, u jinvolvu riskji kbar; |
| --- | --- |

1.

jagħraf li l-Ewropa għandha bżonn sorsi tal-enerġija affordabbli, newtrali fil-karbonju, sostenibbli, kompetittivi fuq skala globali u siguri. Dan jirrappreżenta sfida importanti għall-Unjoni Ewropea. Wassal ukoll biex l-Istati Membri jistħarrġu kull alternattiva u qajjem interess sinifikanti fl-idrokarburi mhux konvenzjonali. Dan l-interess żviluppa s'issa fil-kuntest ta' qafas regolatorju differenti u mhux koordinat madwar l-UE; ifakkar madanakollu li l-idrokarburi mhux konvenzjonali la huma sostenibbli fejn jiħdol tibdil fil-klima u lanqas fejn tidħol il-provvista tal-enerġija fuq perjodu twil, u jinvolvu riskji kbar;

| 2. | jirrikonoxxi r-riskji sinifikanti għall-ambjent u għas-saħħa mill-proċess ta' tkissir idrawaliku (hydraulic fracturing) orizzontali b'volum kbir ta' ilma trattat (Żvilupp ta' Idrokarburi Mhux Konvenzjonali) li jintuża għall-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali; |
| --- | --- |

2.

jirrikonoxxi r-riskji sinifikanti għall-ambjent u għas-saħħa mill-proċess ta' tkissir idrawaliku (hydraulic fracturing) orizzontali b'volum kbir ta' ilma trattat (Żvilupp ta' Idrokarburi Mhux Konvenzjonali) li jintuża għall-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali;

| 3. | jenfasizza l-bżonn ta' rispons politiku qawwi mill-Kummissjoni Ewropea u jappellalha biex titlob lill-Istati Membri jagħtu r-riżorsi lill-Awtoritajiet Reġjonali u Lokali kompetenti sabiex ikunu jistgħu jaqdu b'mod tajjeb ir-rwoli regolatorji u ta' monitoraġġ u r-responsabbiltajiet rilevanti għall-kompetenzi varji tal-awtoritajiet reġjonali u lokali madwar l-UE; |
| --- | --- |

3.

jenfasizza l-bżonn ta' rispons politiku qawwi mill-Kummissjoni Ewropea u jappellalha biex titlob lill-Istati Membri jagħtu r-riżorsi lill-Awtoritajiet Reġjonali u Lokali kompetenti sabiex ikunu jistgħu jaqdu b'mod tajjeb ir-rwoli regolatorji u ta' monitoraġġ u r-responsabbiltajiet rilevanti għall-kompetenzi varji tal-awtoritajiet reġjonali u lokali madwar l-UE;

| 4. | jenfasizza li l-possibbiltà ta' tranżizzjoni lejn sorsi tal-enerġija mija fil-mija rinnovabbli jeħtieġ li tibqa' l-għan ċar li għandna nżommu quddiemna, u li l-attenzjoni u r-riżorsi li teħtieġ din it-tranżizzjoni m'għandhomx imorru lejn enerġija mhux konvenzjonali jew forom oħra ta' enerġija. Jirrikonoxxi r-rwol li l-idrokarburi mhux konvenzjonali jista' jkollhom fl-istadju ta' tranżizzjoni mill-enerġija tal-fossili għall-enerġija rinnovabbli; |
| --- | --- |

4.

jenfasizza li l-possibbiltà ta' tranżizzjoni lejn sorsi tal-enerġija mija fil-mija rinnovabbli jeħtieġ li tibqa' l-għan ċar li għandna nżommu quddiemna, u li l-attenzjoni u r-riżorsi li teħtieġ din it-tranżizzjoni m'għandhomx imorru lejn enerġija mhux konvenzjonali jew forom oħra ta' enerġija. Jirrikonoxxi r-rwol li l-idrokarburi mhux konvenzjonali jista' jkollhom fl-istadju ta' tranżizzjoni mill-enerġija tal-fossili għall-enerġija rinnovabbli;

A.   
  Prinċipji Ġenerali

| 5. | fid-dawl tat-Trattat ta' Lisbona (2009, Art. 194), kull Stat Membru għandu "d-dritt ... li jiddetermina l-kondizzjonijiet għall-isfruttament tar-riżorsi ta' enerġija tiegħu, l-għażla tiegħu bejn ir-riżorsi differenti ta' enerġija u l-istruttura ġenerali tal-provvista ta' enerġija tiegħu". Għaldaqstant, hemm pożizzjonijiet differenti ħafna dwar il-gass tax-shale madwar l-UE. Il-KtR jitlob li l-kompetenzi, ir-responsabbiltajiet, l-opinjonijiet u l-perspettivi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu rikonoxxuti, rispettati u jingħataw widen minn kulħadd, u b'mod speċjali mill-Kummissjoni Ewropea, meta jsir it-tfassil tal-proposti sabiex tkun tista' issir estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali mingħajr perikli u b'mod sigur waqt li jiġu rrispettati r-riżorsi naturali lokali; |
| --- | --- |

5.

fid-dawl tat-Trattat ta' Lisbona (2009, Art. 194), kull Stat Membru għandu "d-dritt ... li jiddetermina l-kondizzjonijiet għall-isfruttament tar-riżorsi ta' enerġija tiegħu, l-għażla tiegħu bejn ir-riżorsi differenti ta' enerġija u l-istruttura ġenerali tal-provvista ta' enerġija tiegħu". Għaldaqstant, hemm pożizzjonijiet differenti ħafna dwar il-gass tax-shale madwar l-UE. Il-KtR jitlob li l-kompetenzi, ir-responsabbiltajiet, l-opinjonijiet u l-perspettivi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu rikonoxxuti, rispettati u jingħataw widen minn kulħadd, u b'mod speċjali mill-Kummissjoni Ewropea, meta jsir it-tfassil tal-proposti sabiex tkun tista' issir estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali mingħajr perikli u b'mod sigur waqt li jiġu rrispettati r-riżorsi naturali lokali;

| 6. | wara li qies il-kompetenzi, l-għarfien lokali speċifiku u l-limitazzjonijiet tar-riżorsi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, u wara li qies ukoll l-impatti u r-riskji diversi u sostanzjali tal-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali, il-KtR jitlob li jiġu rispettati d-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li jipprojbixxu, jillimitaw u jikkontrollaw l-iżvilupp/l-attività assoċjati mal-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali. Jisħaq li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandu jkollhom id-dritt li jeskludu żoni sensittivi (eż. żoni ta' protezzjoni tal-ilma tax-xorb, rħula, raba' li jinħadem, eċċ) mill-attivitajiet li jista' jkun hemm ta' xi żvilupp ta' idrokarburi mhux konvenzjonali jew fejn dawn ma jippermettux aktar li dawn l-awtoritajiet jiksbu l-għanijiet tagħhom li jnaqqsu l-emissjonijiet ta' gass b'effett serra. Barra dan, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jiġu msaħħa fl-awtonomija tagħhom li jiddeċiedu dwar il-projbizzjoni ta' żvilupp tal-idrokarburi mhux konvenzjonali fit-territorju tagħhom; b'rabta ma' dan ifakkar fil-projbizzjoni tal-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali li ġiet adottata pereżempju fil-Bulgarija, Franza, il-Lussemburgu, fi Fribourg ġewwa l-Isvizzera jew ir-reġjun Spanjol ta' Cantabria; |
| --- | --- |

6.

wara li qies il-kompetenzi, l-għarfien lokali speċifiku u l-limitazzjonijiet tar-riżorsi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, u wara li qies ukoll l-impatti u r-riskji diversi u sostanzjali tal-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali, il-KtR jitlob li jiġu rispettati d-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li jipprojbixxu, jillimitaw u jikkontrollaw l-iżvilupp/l-attività assoċjati mal-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali. Jisħaq li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandu jkollhom id-dritt li jeskludu żoni sensittivi (eż. żoni ta' protezzjoni tal-ilma tax-xorb, rħula, raba' li jinħadem, eċċ) mill-attivitajiet li jista' jkun hemm ta' xi żvilupp ta' idrokarburi mhux konvenzjonali jew fejn dawn ma jippermettux aktar li dawn l-awtoritajiet jiksbu l-għanijiet tagħhom li jnaqqsu l-emissjonijiet ta' gass b'effett serra. Barra dan, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jiġu msaħħa fl-awtonomija tagħhom li jiddeċiedu dwar il-projbizzjoni ta' żvilupp tal-idrokarburi mhux konvenzjonali fit-territorju tagħhom; b'rabta ma' dan ifakkar fil-projbizzjoni tal-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali li ġiet adottata pereżempju fil-Bulgarija, Franza, il-Lussemburgu, fi Fribourg ġewwa l-Isvizzera jew ir-reġjun Spanjol ta' Cantabria;

| 7. | jaqbel mal-PE li l-linji gwida voluntarji li jeżistu għall-industrija sabiex il-kumpaniji jintalbu jindirizzaw l-impatt negattiv soċjali u ambjentali tal-attivitajiet tal-industriji tal-estrazzjoni, bħall-Inizjattiva ta' Rapportar Globali (Global Reporting Initiative), il-Patt Globali tan-NU (UN Global Compact) u l-Linji Gwida tal-OECD għall-Impriżi Multinazzjonali (OECD Guidelines for Multinational Enterprises) mhumiex biżżejjed biex inaqqsu l-impatt negattiv tal-estrazzjoni; |
| --- | --- |

7.

jaqbel mal-PE li l-linji gwida voluntarji li jeżistu għall-industrija sabiex il-kumpaniji jintalbu jindirizzaw l-impatt negattiv soċjali u ambjentali tal-attivitajiet tal-industriji tal-estrazzjoni, bħall-Inizjattiva ta' Rapportar Globali (Global Reporting Initiative), il-Patt Globali tan-NU (UN Global Compact) u l-Linji Gwida tal-OECD għall-Impriżi Multinazzjonali (OECD Guidelines for Multinational Enterprises) mhumiex biżżejjed biex inaqqsu l-impatt negattiv tal-estrazzjoni;

| 8. | jaqbel mal-Kummissjarju Ewropew għall-Ambjent li l-istudji li twettqu sal-lum juru li hemm numru ta' inċertezzi jew lakuni fil-leġislazzjonali attwali tal-UE, jisħaq li t-trattament tar-riskji għas-saħħa u l-ambjent huma ta' importanza kruċjali jekk l-industrija trid li tikseb l-aċċettazzjoni tal-pubbliku, u jappella lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tħejji qafas dwar il-ġestjoni tar-riskji u għat-trattament ta' nuqqasijiet fir-regolamentazzjoni rilevanti tal-UE; |
| --- | --- |

8.

jaqbel mal-Kummissjarju Ewropew għall-Ambjent li l-istudji li twettqu sal-lum juru li hemm numru ta' inċertezzi jew lakuni fil-leġislazzjonali attwali tal-UE, jisħaq li t-trattament tar-riskji għas-saħħa u l-ambjent huma ta' importanza kruċjali jekk l-industrija trid li tikseb l-aċċettazzjoni tal-pubbliku, u jappella lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tħejji qafas dwar il-ġestjoni tar-riskji u għat-trattament ta' nuqqasijiet fir-regolamentazzjoni rilevanti tal-UE;

| 9. | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tikkunsidra li titlob lill-Istati Membri jillimitaw l-iżviluppi ta' idrokarburi mhux konvenzjonali sakemm jiġu emendati l-lakuni regolatorji fid-direttivi rilevanti tal-UE; |
| --- | --- |

9.

jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tikkunsidra li titlob lill-Istati Membri jillimitaw l-iżviluppi ta' idrokarburi mhux konvenzjonali sakemm jiġu emendati l-lakuni regolatorji fid-direttivi rilevanti tal-UE;

| 10. | minkejja l-prerogattiva tal-Istati Membri biex jisfruttaw ir-riżorsi ta' enerġija tagħhom, kwalunkwe żvilupp ta' idrokarburi mhux konvenzjonali għandu jiżgura kundizzjonijiet ġusti u ekwi mal-Unjoni kollha f'konformità sħiħa mal-liġi Ewropea rilevanti li tissalvagwardja l-ambjent u s-saħħa pubblika. Jinħtieġ qafas regolatorju tal-UE li jkun ċar u legalment vinkolanti, preferibbilment f'forma ta' direttiva dwar it-tiftix u l-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali, sabiex tingħata garanzija adatta kontra r-riskji għall-ambjent u s-saħħa tal-bniedem li jirriżultaw mill-attivitajiet tal-gass tax-shale; |
| --- | --- |

10.

minkejja l-prerogattiva tal-Istati Membri biex jisfruttaw ir-riżorsi ta' enerġija tagħhom, kwalunkwe żvilupp ta' idrokarburi mhux konvenzjonali għandu jiżgura kundizzjonijiet ġusti u ekwi mal-Unjoni kollha f'konformità sħiħa mal-liġi Ewropea rilevanti li tissalvagwardja l-ambjent u s-saħħa pubblika. Jinħtieġ qafas regolatorju tal-UE li jkun ċar u legalment vinkolanti, preferibbilment f'forma ta' direttiva dwar it-tiftix u l-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali, sabiex tingħata garanzija adatta kontra r-riskji għall-ambjent u s-saħħa tal-bniedem li jirriżultaw mill-attivitajiet tal-gass tax-shale;

| 11. | jemmen li l-prinċipju tal-prekawzjoni tal-politika ambjentali tal-UE għandu jiġi implimentat b'mod konsistenti madwar l-UE, u li l-valutazzjoni tal-impatti ambjentali għandha tkun mandatorja, irrispettivament mill-iskala tat-tiftix u l-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali, b'kunsiderazzjoni tal-interessi ekonomiċi, il-ħtieġa li tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija u l-appoġġ għall-iżvilupp sostenibbli; |
| --- | --- |

11.

jemmen li l-prinċipju tal-prekawzjoni tal-politika ambjentali tal-UE għandu jiġi implimentat b'mod konsistenti madwar l-UE, u li l-valutazzjoni tal-impatti ambjentali għandha tkun mandatorja, irrispettivament mill-iskala tat-tiftix u l-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali, b'kunsiderazzjoni tal-interessi ekonomiċi, il-ħtieġa li tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija u l-appoġġ għall-iżvilupp sostenibbli;

| 12. | jinsisti li l-analiżi mandatorja taċ-ċiklu tal-ħajja, titwettaq għal kull proġett individwali ta' żvilupp ta' idrokarburi mhux konvenzjonali qabel ma tingħata l-awtorizzazzjoni għall-isfruttar, u dan bħala l-pedament ewlieni tad-direttiva l-ġdida tal-UE dwar it-tiftix u l-isfruttar tal-idrokarburi mhux konvenzjonali fl-UE; |
| --- | --- |

12.

jinsisti li l-analiżi mandatorja taċ-ċiklu tal-ħajja, titwettaq għal kull proġett individwali ta' żvilupp ta' idrokarburi mhux konvenzjonali qabel ma tingħata l-awtorizzazzjoni għall-isfruttar, u dan bħala l-pedament ewlieni tad-direttiva l-ġdida tal-UE dwar it-tiftix u l-isfruttar tal-idrokarburi mhux konvenzjonali fl-UE;

| 13. | jenfasizza l-importanza fundamentali tal-prinċipju tat-trasparenza u l-involviment tal-gruppi tal-popolazzjoni kkonċernati kif ukoll tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-teħid tad-deċiżjonijiet f'dan il-qasam delikat u jinsab inkwetat li sa issa fl-Istati Membri dawn il-prinċipji għadhom ma tqisux biżżejjed; |
| --- | --- |

13.

jenfasizza l-importanza fundamentali tal-prinċipju tat-trasparenza u l-involviment tal-gruppi tal-popolazzjoni kkonċernati kif ukoll tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-teħid tad-deċiżjonijiet f'dan il-qasam delikat u jinsab inkwetat li sa issa fl-Istati Membri dawn il-prinċipji għadhom ma tqisux biżżejjed;

B.   
  Kunsiderazzjonijet Ġenerali

| 14. | filwaqt li jinnota li l-avvanzi tekonoloġiċi reċenti qanqlu l-estrazzjoni rapida tal-gass mhux konvenzjonali fuq skala kummerċjali f'ċerti partijiet tad-dinja, notevolment fl-Istati Uniti fejn il-gass tax-shale tlaqqam bħala wieħed li jbiddel ir-regoli tal-logħba, il-KtR huwa konxju mil-limitazzjonijiet tekniċi u ekonomiċi tal-gass tax-shale fl-UE. Qed jiżdied l-għarfien li l-Ewropa x'aktarx mhix se tesperjenza t-tkabbir qawwi li kien hemm fl-Istati Uniti (1). L-aktar l-aktar, ir-riżorsi Ewropew tal-gass mhux konvenzjonali jitqiesu bħala kumpens għat-tnaqqis fil-produzzjoni ta' gass konvenzjonali, u parti mir-raġunijiet għal din ir-restrizzjoni jinkludu ġeoloġija differenti (2), il-leġislazzjoni kif ukoll densità ogħla tal-popolazzjoni. Jirrikonoxxi li għad hemm bżonn ta' valutazzjoni sostanzjali f'dan il-qasam; |
| --- | --- |

14.

filwaqt li jinnota li l-avvanzi tekonoloġiċi reċenti qanqlu l-estrazzjoni rapida tal-gass mhux konvenzjonali fuq skala kummerċjali f'ċerti partijiet tad-dinja, notevolment fl-Istati Uniti fejn il-gass tax-shale tlaqqam bħala wieħed li jbiddel ir-regoli tal-logħba, il-KtR huwa konxju mil-limitazzjonijiet tekniċi u ekonomiċi tal-gass tax-shale fl-UE. Qed jiżdied l-għarfien li l-Ewropa x'aktarx mhix se tesperjenza t-tkabbir qawwi li kien hemm fl-Istati Uniti (1). L-aktar l-aktar, ir-riżorsi Ewropew tal-gass mhux konvenzjonali jitqiesu bħala kumpens għat-tnaqqis fil-produzzjoni ta' gass konvenzjonali, u parti mir-raġunijiet għal din ir-restrizzjoni jinkludu ġeoloġija differenti (2), il-leġislazzjoni kif ukoll densità ogħla tal-popolazzjoni. Jirrikonoxxi li għad hemm bżonn ta' valutazzjoni sostanzjali f'dan il-qasam;

| 15. | jinnota wkoll li l-bjar tal-idrokarburi mhux konvenzjonali jinxfu ħafna iktar malajr mill-bjar tal-idrokarburi konvenzjonali, u dan għalhekk ikun jeħtieġ aktar tħaffir, li jħalli impatt fuq l-ispejjeż tal-produzzjoni. Madankollu, jinnota li l-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali ssir b'tekniki moderni, pereżempju t-tħaffir orizzontali u l-multi-well pads (bi tħaffir ta' bosta bjar f'pad wieħed) li jistgħu jnaqqsu l-impatt fuq l-ambjent u l-lokal; |
| --- | --- |

15.

jinnota wkoll li l-bjar tal-idrokarburi mhux konvenzjonali jinxfu ħafna iktar malajr mill-bjar tal-idrokarburi konvenzjonali, u dan għalhekk ikun jeħtieġ aktar tħaffir, li jħalli impatt fuq l-ispejjeż tal-produzzjoni. Madankollu, jinnota li l-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali ssir b'tekniki moderni, pereżempju t-tħaffir orizzontali u l-multi-well pads (bi tħaffir ta' bosta bjar f'pad wieħed) li jistgħu jnaqqsu l-impatt fuq l-ambjent u l-lokal;

| 16. | bil-prezzijiet attwali tal-gass il-KtR iqis li l-potenzjal tal-gass tax-shale huwa żgħir wisq biex iħalli impatt sostanzjali fuq is-sitwazzjoni tal-provvista tal-gass Ewropea. Anke fl-aħjar każ, il-kontribut ta' żvilupp aċċellerat tal-gassijiet tax-shale fl-Ewropa xorta waħda jkun jirrapreżenta sehem perċentwali ta' anqas minn 10% tal-provvisti ta' gass Ewropej. Ma jreġġax lura x-xejra kontinwa ta' tnaqqis fil-produzzjoni domestika u żieda tad-dipendenza mill-importazzjonijet (3); jirrikonoxxi li hemm bżonn ta' aktar valutazzjoni f'dan il-qasam; |
| --- | --- |

16.

bil-prezzijiet attwali tal-gass il-KtR iqis li l-potenzjal tal-gass tax-shale huwa żgħir wisq biex iħalli impatt sostanzjali fuq is-sitwazzjoni tal-provvista tal-gass Ewropea. Anke fl-aħjar każ, il-kontribut ta' żvilupp aċċellerat tal-gassijiet tax-shale fl-Ewropa xorta waħda jkun jirrapreżenta sehem perċentwali ta' anqas minn 10% tal-provvisti ta' gass Ewropej. Ma jreġġax lura x-xejra kontinwa ta' tnaqqis fil-produzzjoni domestika u żieda tad-dipendenza mill-importazzjonijet (3); jirrikonoxxi li hemm bżonn ta' aktar valutazzjoni f'dan il-qasam;

| 17. | konxju mill-fatt li r-regolamentazzjoni laxka setgħet kienet waħda mill-prekondizzjonijet għall-vijabiltà ekonomika tal-gass tax-shale, peress li l-eżenzjoni tal-gass tax-shale minn numru ta' atti dwar il-protezzjoni ambjentali kienet waħda mill-fatturi li wasslu għat-tkabbir f'daqqa tal-gass tax-shale fl-Istati Uniti, per eżempju l-kompożizzjoni preċiża tal-addittivi li jintużaw għat-tkissir hija protetta mil-liġi dwar il-privattivi u mhemmx obbligu ta' divulgazzjoni; jenfasizza għalhekk bis-sħiħ li l-approvazzjoni ta' attivitajiet bħal dawn fl-Unjoni Ewropea għandha tiddependi strettament mill-pubblikazzjoni tal-komponenti kimiċi kollha u l-ammont tagħhom fil-likwidu tat-tkissir idrawliku; |
| --- | --- |

17.

konxju mill-fatt li r-regolamentazzjoni laxka setgħet kienet waħda mill-prekondizzjonijet għall-vijabiltà ekonomika tal-gass tax-shale, peress li l-eżenzjoni tal-gass tax-shale minn numru ta' atti dwar il-protezzjoni ambjentali kienet waħda mill-fatturi li wasslu għat-tkabbir f'daqqa tal-gass tax-shale fl-Istati Uniti, per eżempju l-kompożizzjoni preċiża tal-addittivi li jintużaw għat-tkissir hija protetta mil-liġi dwar il-privattivi u mhemmx obbligu ta' divulgazzjoni; jenfasizza għalhekk bis-sħiħ li l-approvazzjoni ta' attivitajiet bħal dawn fl-Unjoni Ewropea għandha tiddependi strettament mill-pubblikazzjoni tal-komponenti kimiċi kollha u l-ammont tagħhom fil-likwidu tat-tkissir idrawliku;

| 18. | jinnota li waqt it-tħaffir, l-estrazzjoni tal-gass tax-shale u taż-żejt kompressat għandha impatt li ma jistax jiġi evitat u jinkludi okkupazzjoni vasta ta' art b'intensità spazjali kbira li tista' tkun ta' theddida għaż-żoni ta' djar urbani/rurali sostenibbli u għall-ħabitati naturali minħabba l-qigħan tat-tħaffir (drilling pads), iż-żoni ta' parkeġġ u manuvrar ta' trakkijiet, tagħmir, faċilitajiet ta' proċessar u trasport tal-gass kif ukoll toroq li jagħtu aċċess. Impatti kbar li huma pruvati u li jista' jkun hemm jinkludu l-emissjonijiet ta' tniġġis fl-arja, kontaminazzjoni tal-ilma ta' taħt l-art minħabba flussi mhux kontrollati ta' gass jew fluwidi li jirriżultaw minn titjir (blowouts) jew tixrid, fluwidi tat-tkissir li joħorġu mis-sistema, u emissjonijiet mhux kontrollati ta' ilma skartat. Il-fluwidi li jintużaw għat-tkissir fihom sustanzi perikolużi, u dawk li jitilgħu lura jkunu miżjuda b'metalli tqal u materjali radjuattivi li joriġinaw mid-depożiti. It-tħaffir għall-gass tax-shale jippreżenta 'riskju għoli' għas-saħħa tal-bniedem (4) u l-ambjent li huwa agħar mir-riskju tal-karburanti fossili (5) u dan minħabba li hemm iktar tħaffir għall-istess kwantità estratta; |
| --- | --- |

18.

jinnota li waqt it-tħaffir, l-estrazzjoni tal-gass tax-shale u taż-żejt kompressat għandha impatt li ma jistax jiġi evitat u jinkludi okkupazzjoni vasta ta' art b'intensità spazjali kbira li tista' tkun ta' theddida għaż-żoni ta' djar urbani/rurali sostenibbli u għall-ħabitati naturali minħabba l-qigħan tat-tħaffir (drilling pads), iż-żoni ta' parkeġġ u manuvrar ta' trakkijiet, tagħmir, faċilitajiet ta' proċessar u trasport tal-gass kif ukoll toroq li jagħtu aċċess. Impatti kbar li huma pruvati u li jista' jkun hemm jinkludu l-emissjonijiet ta' tniġġis fl-arja, kontaminazzjoni tal-ilma ta' taħt l-art minħabba flussi mhux kontrollati ta' gass jew fluwidi li jirriżultaw minn titjir (blowouts) jew tixrid, fluwidi tat-tkissir li joħorġu mis-sistema, u emissjonijiet mhux kontrollati ta' ilma skartat. Il-fluwidi li jintużaw għat-tkissir fihom sustanzi perikolużi, u dawk li jitilgħu lura jkunu miżjuda b'metalli tqal u materjali radjuattivi li joriġinaw mid-depożiti. It-tħaffir għall-gass tax-shale jippreżenta 'riskju għoli' għas-saħħa tal-bniedem (4) u l-ambjent li huwa agħar mir-riskju tal-karburanti fossili (5) u dan minħabba li hemm iktar tħaffir għall-istess kwantità estratta;

| 19. | jinsab imħasseb għax fl-Ewropa l-leġislazzjoni dwar it-tħaffir u r-regolamenti relatati li jaffettwaw l-attivitajiet tat-tħaffir ma jindirizzawx l-aspetti speċifiċi tal-iżvilupp tal-idrokarburi mhux konvenzjonali. Hemm differenzi kbar bejn ir-regolamenti relatati mat-tħaffir fi Stati Membri Ewropej differenti. F'ħafna każijiet, id-drittijiet tat-tħaffir huma privileġġati fuq id-drittijiet taċ-ċittadini, u l-awtorijiet politiċi lokali ta' spiss m'għandhomx influwenza fuq proġetti jew siti tat-tħaffir li jista' jkun hemm minħabba li dawn jiġu approvati mill-gvernijiet nazzjonali jew tal-istat u l-awtoritajiet tagħhom; jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li fl-Ewropa, għall-kuntrarju tas-sitwazzjoni fl-Istati Uniti, ġeneralment il-proprjetarji tal-art mhumiex awtomatikament proprjetarji tar-riżorsi minerali li jinsabu taħt arthom, li jfisser li mhux dejjem jibbenefikaw mill-isfruttar tagħhom; |
| --- | --- |

19.

jinsab imħasseb għax fl-Ewropa l-leġislazzjoni dwar it-tħaffir u r-regolamenti relatati li jaffettwaw l-attivitajiet tat-tħaffir ma jindirizzawx l-aspetti speċifiċi tal-iżvilupp tal-idrokarburi mhux konvenzjonali. Hemm differenzi kbar bejn ir-regolamenti relatati mat-tħaffir fi Stati Membri Ewropej differenti. F'ħafna każijiet, id-drittijiet tat-tħaffir huma privileġġati fuq id-drittijiet taċ-ċittadini, u l-awtorijiet politiċi lokali ta' spiss m'għandhomx influwenza fuq proġetti jew siti tat-tħaffir li jista' jkun hemm minħabba li dawn jiġu approvati mill-gvernijiet nazzjonali jew tal-istat u l-awtoritajiet tagħhom; jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li fl-Ewropa, għall-kuntrarju tas-sitwazzjoni fl-Istati Uniti, ġeneralment il-proprjetarji tal-art mhumiex awtomatikament proprjetarji tar-riżorsi minerali li jinsabu taħt arthom, li jfisser li mhux dejjem jibbenefikaw mill-isfruttar tagħhom;

| 20. | jitlob evalwazzjoni korretta tal-potenzjal reali tal-gass mhux konvenzjonali fl-Ewropa, aspett li jista' jkun kruċjali għal kull pjan u/jew politika tal-enerġija li jistgħu jiġu implimentati, bħala riżorsa għat-tranżizzjoni lejn persentaġġ akbar tal-enerġija rinnovabbli madwar l-UE kif kien ġie dikjarat f'dokumenti li jistabbilixxu x-xejriet tal-UE rigward il-futur tal-enerġija bħalma hu l-Pjan Direzzjonali 2050. Din il-valutazzjoni għandha tagħmilha possibbli li jiġi eżaminat l-ambitu disponibbli għall-użu aktar sistematiku tas-sorsi tal-enerġija lokali. Wieħed mill-għanijiet ta' dawn il-pjani u l-politiki għandu jfittex li jiżgura li t-transizzjoni lejn sorsi ta' enerġija futuri, li jkunu ekonomikament kompetittivi u bl-inqas impronta tal-karbonju possibbli, issir b'tali mod li l-UE ssir kompetittiva fir-rigward tar-reġjuni ġeopolitiċi oħra. Minbarra li għandu assoċjati miegħu riskji li ma jistgħux jitbassru, għall-ambjent, il-klima u s-saħħa tal-bniedem, il-gass tax-shale, jista' jipperikola wkoll l-iżvilupp tal-enerġiji rinnovabbli u jqiegħed 'l-Ewropa f'dipendenza saħansitra akbar minn dik tal-karburanti fossili. Il-gass tax-shale, bħalma huma l-qbid u l-ħżin tad-dijossidu tal-karbonju, ma jistax ikun fih innifsu għan politiku maqtugħ mill-bżonnijet taċ-ċittadin u m'għandux jiġi promoss bħala alternattiva ekoloġika għall-futur tal-enerġija tal-Ewropa. Minħabba l-intensità tal-karbonju għolja u l-iskala ta' espansjoni tiegħu, u minħabba l-livell ta' investiment meħtieġ għalih, għandu jiġi ċċarat kif il-gass tax-shale jista' jkun 'karburant ta' tranżizzjoni'. L-impatt tal-prezzijiet taż-żejt li qed jonqsu b'riżultat ta' żviluppi ta' gass tax-shale li qed jiżdiedu ġewwa l-Istati Uniti jista' jhedded il-vijabiltà ta' alternattivi b'intensità tal-karbonju baxxa u joħloq pressjoni fuq l-iskemi ta' appoġġ tal-gvern; |
| --- | --- |

20.

jitlob evalwazzjoni korretta tal-potenzjal reali tal-gass mhux konvenzjonali fl-Ewropa, aspett li jista' jkun kruċjali għal kull pjan u/jew politika tal-enerġija li jistgħu jiġu implimentati, bħala riżorsa għat-tranżizzjoni lejn persentaġġ akbar tal-enerġija rinnovabbli madwar l-UE kif kien ġie dikjarat f'dokumenti li jistabbilixxu x-xejriet tal-UE rigward il-futur tal-enerġija bħalma hu l-Pjan Direzzjonali 2050. Din il-valutazzjoni għandha tagħmilha possibbli li jiġi eżaminat l-ambitu disponibbli għall-użu aktar sistematiku tas-sorsi tal-enerġija lokali. Wieħed mill-għanijiet ta' dawn il-pjani u l-politiki għandu jfittex li jiżgura li t-transizzjoni lejn sorsi ta' enerġija futuri, li jkunu ekonomikament kompetittivi u bl-inqas impronta tal-karbonju possibbli, issir b'tali mod li l-UE ssir kompetittiva fir-rigward tar-reġjuni ġeopolitiċi oħra. Minbarra li għandu assoċjati miegħu riskji li ma jistgħux jitbassru, għall-ambjent, il-klima u s-saħħa tal-bniedem, il-gass tax-shale, jista' jipperikola wkoll l-iżvilupp tal-enerġiji rinnovabbli u jqiegħed 'l-Ewropa f'dipendenza saħansitra akbar minn dik tal-karburanti fossili. Il-gass tax-shale, bħalma huma l-qbid u l-ħżin tad-dijossidu tal-karbonju, ma jistax ikun fih innifsu għan politiku maqtugħ mill-bżonnijet taċ-ċittadin u m'għandux jiġi promoss bħala alternattiva ekoloġika għall-futur tal-enerġija tal-Ewropa. Minħabba l-intensità tal-karbonju għolja u l-iskala ta' espansjoni tiegħu, u minħabba l-livell ta' investiment meħtieġ għalih, għandu jiġi ċċarat kif il-gass tax-shale jista' jkun 'karburant ta' tranżizzjoni'. L-impatt tal-prezzijiet taż-żejt li qed jonqsu b'riżultat ta' żviluppi ta' gass tax-shale li qed jiżdiedu ġewwa l-Istati Uniti jista' jhedded il-vijabiltà ta' alternattivi b'intensità tal-karbonju baxxa u joħloq pressjoni fuq l-iskemi ta' appoġġ tal-gvern;

| 21. | jinsab imħasseb li ż-żieda fit-tiftix u l-produzzjoni tal-gass tax-shale mad-dinja kollha tista' twassal għal żieda konsiderevoli fl-emissjonijiet ta' metanu li jaħarbu, li l-effett ta' serra tagħhom huwa bejn 20 sa 25 darba aktar qawwi minn dak tas-CO2, u li l-potenzjal ta' tisħin bl-effett serra (Greenhouse Warming Potential – GWP) globali jbassar żieda ta' aktar minn 3.5 gradi (6). (Il-mira ta' żieda aċċettabbli hija ta' 2 gradi). Barra dan, l-isfruttar tar-riżorsi ta' żejt u gass mhux konvenzjonali jista' jfixkel l-ilħuq tal-Għan ta' Żvilupp tal-Millenju tan-NU (MDG) 7 – li tiġi żgurata s-sostennibbiltà tal-ambjent – u jipperikola l-aktar impenji reċenti internazzjonali dwar it-tibdil tal-klima kif stipulati fil-Qbil ta' Kopenħagen; |
| --- | --- |

21.

jinsab imħasseb li ż-żieda fit-tiftix u l-produzzjoni tal-gass tax-shale mad-dinja kollha tista' twassal għal żieda konsiderevoli fl-emissjonijiet ta' metanu li jaħarbu, li l-effett ta' serra tagħhom huwa bejn 20 sa 25 darba aktar qawwi minn dak tas-CO2, u li l-potenzjal ta' tisħin bl-effett serra (Greenhouse Warming Potential – GWP) globali jbassar żieda ta' aktar minn 3.5 gradi (6). (Il-mira ta' żieda aċċettabbli hija ta' 2 gradi). Barra dan, l-isfruttar tar-riżorsi ta' żejt u gass mhux konvenzjonali jista' jfixkel l-ilħuq tal-Għan ta' Żvilupp tal-Millenju tan-NU (MDG) 7 – li tiġi żgurata s-sostennibbiltà tal-ambjent – u jipperikola l-aktar impenji reċenti internazzjonali dwar it-tibdil tal-klima kif stipulati fil-Qbil ta' Kopenħagen;

| 22. | jappoġġa l-idea li jiżdied l-appoġġ tal-UE għar-riċerka u l-iżvilupp għas-settur tal-ekodisinn permezz tal-Fondi Strutturali u ta' Koeżjoni u tal-Bank Ewropew tal-Investiment, filwaqt li jinnota li flimkien ma' dawn l-isforzi, għandha tingħata attenzjoni akbar għall-effetti ta' distorsjoni tal-kompetizzjoni li tista' ġġib magħha l-adozzjoni ta' standards ġodda; jilqa' b'sodisfazzjon il-valutazzjoni preliminari tal-Kummissjoni dwar il-qafas legali ambjentali tal-UE li huwa applikabbli għall-idrokarburi mhux konvenzjonali. Il-KtR iħeġġeġ lill-Kummissjoni sabiex b'mod urġenti:






  a. | twettaq valutazzjoni bir-reqqa tal-adegwatezza ta' dawn id-dispożizzjonijet biex ikopru bis-sħiħ l-aspetti kollha tat-tiftix kif ukoll tal-isfruttar b'mod sħiħ ta' volumi kbar kummerċjali ta' żviluppi tal-idrokarburi mhux konvenzjonali fl-Ewropa; |
| --- | --- | --- |

22.

jappoġġa l-idea li jiżdied l-appoġġ tal-UE għar-riċerka u l-iżvilupp għas-settur tal-ekodisinn permezz tal-Fondi Strutturali u ta' Koeżjoni u tal-Bank Ewropew tal-Investiment, filwaqt li jinnota li flimkien ma' dawn l-isforzi, għandha tingħata attenzjoni akbar għall-effetti ta' distorsjoni tal-kompetizzjoni li tista' ġġib magħha l-adozzjoni ta' standards ġodda; jilqa' b'sodisfazzjon il-valutazzjoni preliminari tal-Kummissjoni dwar il-qafas legali ambjentali tal-UE li huwa applikabbli għall-idrokarburi mhux konvenzjonali. Il-KtR iħeġġeġ lill-Kummissjoni sabiex b'mod urġenti:

a.

twettaq valutazzjoni bir-reqqa tal-adegwatezza ta' dawn id-dispożizzjonijet biex ikopru bis-sħiħ l-aspetti kollha tat-tiftix kif ukoll tal-isfruttar b'mod sħiħ ta' volumi kbar kummerċjali ta' żviluppi tal-idrokarburi mhux konvenzjonali fl-Ewropa;

| b. | tidentifika lakuni u nuqqasijiet fil-leġislazzjoni ambjentali attwali u, fejn meħtieġ, tippreżenta proposti adatti b'aġġustamenti għall-ispeċifitajiet ta' żviluppi tal-idrokarburi mhux konvenzjonali u maħsuba biex jagħlqu l-lakuni li jolqtu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali u li jippermettu interpretazzjoni ħażina jew derogi speċjali għal żvilupp tal-idrokarburi mhux konvenzjonali fit-traspożizzjoni nazzjonali; |
| --- | --- |

b.

tidentifika lakuni u nuqqasijiet fil-leġislazzjoni ambjentali attwali u, fejn meħtieġ, tippreżenta proposti adatti b'aġġustamenti għall-ispeċifitajiet ta' żviluppi tal-idrokarburi mhux konvenzjonali u maħsuba biex jagħlqu l-lakuni li jolqtu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali u li jippermettu interpretazzjoni ħażina jew derogi speċjali għal żvilupp tal-idrokarburi mhux konvenzjonali fit-traspożizzjoni nazzjonali;

| c. | twettaq valutazzjoni tat-traspożiżżjoni adatta tal-leġislazzjoni Ewropea ewlenija dwar l-ambjent mill-Istati Membri kollha u tieħu azzjoni minnufih f'każ ta' nuqqas ta' konformità; |
| --- | --- |

c.

twettaq valutazzjoni tat-traspożiżżjoni adatta tal-leġislazzjoni Ewropea ewlenija dwar l-ambjent mill-Istati Membri kollha u tieħu azzjoni minnufih f'każ ta' nuqqas ta' konformità;

| d. | tikkunsidra, tistħarreġ u titgħallem mill-esperjenzi tal-awtoritajiet tal-Kontej u l-Istati ġewwa l-Istati Uniti. |
| --- | --- |

d.

tikkunsidra, tistħarreġ u titgħallem mill-esperjenzi tal-awtoritajiet tal-Kontej u l-Istati ġewwa l-Istati Uniti.

Kwistjonijiiet tekniċi marbuta max-xewqa għal direttiva kif issemma qabel

C.   
  Valutazzjoniet tal-linja bażi

| 23. | jitlob li l-Kummissjoni tobbliga lill-industrija sabiex tipprovdi għad-determinazzjoni indipendenti u verifikabbli tal-kundizzjonijiet ambjentali eżistenti fiż-żoni kollha fejn ikun propost żvilupp ta' idrokarburi mhux konvenzjonali:






  a. | din id-determinazzjoni tal-linja bażi għandha tagħmel enfasi speċifika fuq il-livelli bażi tal-kondizzjonijiet tas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali u dwar il-kwalitá u l-konnettivitá tal-ħabitat naturali; |
| --- | --- | --- |

23.

jitlob li l-Kummissjoni tobbliga lill-industrija sabiex tipprovdi għad-determinazzjoni indipendenti u verifikabbli tal-kundizzjonijiet ambjentali eżistenti fiż-żoni kollha fejn ikun propost żvilupp ta' idrokarburi mhux konvenzjonali:

a.

din id-determinazzjoni tal-linja bażi għandha tagħmel enfasi speċifika fuq il-livelli bażi tal-kondizzjonijiet tas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali u dwar il-kwalitá u l-konnettivitá tal-ħabitat naturali;

| b. | il-ġeoloġija tal-blat relatata mal-ħażna u l-moviment tal-ilma ta' taħt l-art; |
| --- | --- |

b.

il-ġeoloġija tal-blat relatata mal-ħażna u l-moviment tal-ilma ta' taħt l-art;

| c. | il-ħabitat li l-ilma ta' taħt l-art stess jipprovdi għall-fawna u l-flora mikrobja; |
| --- | --- |

c.

il-ħabitat li l-ilma ta' taħt l-art stess jipprovdi għall-fawna u l-flora mikrobja;

| d. | data eżistenti dwar il-kwalità tal-ilma tal-wiċċ, tal-ħamrija u tal-arja u data sismoloġika, sabiex jiġi inluż studju dwar dagħbien ġeoloġiku naturali li jkun diġà jeżisti; |
| --- | --- |

d.

data eżistenti dwar il-kwalità tal-ilma tal-wiċċ, tal-ħamrija u tal-arja u data sismoloġika, sabiex jiġi inluż studju dwar dagħbien ġeoloġiku naturali li jkun diġà jeżisti;

| e. | data mikrosismoloġika li tkun verifikabbli; |
| --- | --- |

e.

data mikrosismoloġika li tkun verifikabbli;

| f. | immaġini 3D u 4D tas-sistemi tal-ilma ta' taħt l-art; |
| --- | --- |

f.

immaġini 3D u 4D tas-sistemi tal-ilma ta' taħt l-art;

D.   
  Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali (EIA)

| 24. | jinnota bi tħassib li d-direttiva attwali dwar l-EIA ma tikkunsidrax il-livelli ta' produzzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali ta' kuljum. Dan ifisser li minkejja l-impatt ambjentali tagħhom, il-proġetti rilevanti mhumiex soġġetti għal EIA mandatorju. B'konformità mal-prinċipju ta' prekawzjoni, u kif mitlub mill-Parlament Ewropew fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Novembru 2012, il-KtR jappoġġa l-proposta biex l-idrokarburi mhux konvenzjonali jiddaħħlu fl-Anness I tad-direttiva riveduta, biex b'hekk il-proġetti rilevanti jkunu soġġetti għal EIA b'mod sistematiku; |
| --- | --- |

24.

jinnota bi tħassib li d-direttiva attwali dwar l-EIA ma tikkunsidrax il-livelli ta' produzzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali ta' kuljum. Dan ifisser li minkejja l-impatt ambjentali tagħhom, il-proġetti rilevanti mhumiex soġġetti għal EIA mandatorju. B'konformità mal-prinċipju ta' prekawzjoni, u kif mitlub mill-Parlament Ewropew fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Novembru 2012, il-KtR jappoġġa l-proposta biex l-idrokarburi mhux konvenzjonali jiddaħħlu fl-Anness I tad-direttiva riveduta, biex b'hekk il-proġetti rilevanti jkunu soġġetti għal EIA b'mod sistematiku;

| 25. | jappella lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tistħarreġ l-issettjar ta' standards ambjentali komuni għat-tiftix u l-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali fl-UE sabiex l-EIAs ikunu koerenti u jiftiehmu; |
| --- | --- |

25.

jappella lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tistħarreġ l-issettjar ta' standards ambjentali komuni għat-tiftix u l-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali fl-UE sabiex l-EIAs ikunu koerenti u jiftiehmu;

| 26. | jirrikonoxxi n-nuqqas ta' esperjenza u għarfien tekniku fl-Ewropa; jisħaq li r-regolamentazzjoni adatta tat-tiftix u l-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali sa ċertu punt tiddependi mill-kompetenza u r-riżorsi tal-awtoritajiet reġjonali u lokali. Jirrikonoxxi l-bżonn li jiżdiedu l-kompetenzi u jissaħħu r-riżorsi umani tal-awtoritajiet reġjonali u lokali fir-rigward tal-idrokarburi mhux konvenzjonali; |
| --- | --- |

26.

jirrikonoxxi n-nuqqas ta' esperjenza u għarfien tekniku fl-Ewropa; jisħaq li r-regolamentazzjoni adatta tat-tiftix u l-estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali sa ċertu punt tiddependi mill-kompetenza u r-riżorsi tal-awtoritajiet reġjonali u lokali. Jirrikonoxxi l-bżonn li jiżdiedu l-kompetenzi u jissaħħu r-riżorsi umani tal-awtoritajiet reġjonali u lokali fir-rigward tal-idrokarburi mhux konvenzjonali;

E.   
  Ilma

| 27. | jemmen li, minħabba l-fond ta' madwar 2+ km li fih isir żvilupp tal-idorkarburi mhux konvenzjonali, it-tħassib primarju u li jiġi l-ewwel rigward it-tniġġis tal-ilma ta' taħt l-art huwa dwar l-integrità tal-bir u l-kwalità tal-inforra tiegħu u t-twaħħil tagħha. Għax l-esperjenza mill-Istati Uniti turi li 6 % tal-bjar kellhom tnixxijiet li ħarġu minnhom (7); |
| --- | --- |

27.

jemmen li, minħabba l-fond ta' madwar 2+ km li fih isir żvilupp tal-idorkarburi mhux konvenzjonali, it-tħassib primarju u li jiġi l-ewwel rigward it-tniġġis tal-ilma ta' taħt l-art huwa dwar l-integrità tal-bir u l-kwalità tal-inforra tiegħu u t-twaħħil tagħha. Għax l-esperjenza mill-Istati Uniti turi li 6 % tal-bjar kellhom tnixxijiet li ħarġu minnhom (7);

| 28. | jitlob li kull stadju ta' tkissir idrawliku jiġi monitorjat u li jiġu reġistrati d-dettalji ta' kull tul massimu ta' tkissir u tiġi speċifikata d-distanza mill-akwiferi; |
| --- | --- |

28.

jitlob li kull stadju ta' tkissir idrawliku jiġi monitorjat u li jiġu reġistrati d-dettalji ta' kull tul massimu ta' tkissir u tiġi speċifikata d-distanza mill-akwiferi;

| 29. | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex tobbliga lill-industrija sabiex tipprovdi proċedura għal azzjoni korrettiva f'każ ta' emissjonijiet ta' metan jew ta' materjal radjuattiv li jinsab b'mod naturali li joħorġu u jniġġsu l-ilma ta' taħt l-art, fejn it-tkissir jinfirex u jilħaq l-ilma ta' taħt l-art jew fejn ikun hemm difetti fl-integrità tal-inforra tal-bir jew it-twaħħil tagħha; |
| --- | --- |

29.

jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex tobbliga lill-industrija sabiex tipprovdi proċedura għal azzjoni korrettiva f'każ ta' emissjonijiet ta' metan jew ta' materjal radjuattiv li jinsab b'mod naturali li joħorġu u jniġġsu l-ilma ta' taħt l-art, fejn it-tkissir jinfirex u jilħaq l-ilma ta' taħt l-art jew fejn ikun hemm difetti fl-integrità tal-inforra tal-bir jew it-twaħħil tagħha;

| 30. | jitlob li ssir reġistrazzjoni obbligatorja tal-informazzjoni dwar it-twaħħil bis-siment u li jsir testjar tal-inforra u t-twaħħil tagħha permezz tal-pressjoni qabel tibda kull operazzjoni; |
| --- | --- |

30.

jitlob li ssir reġistrazzjoni obbligatorja tal-informazzjoni dwar it-twaħħil bis-siment u li jsir testjar tal-inforra u t-twaħħil tagħha permezz tal-pressjoni qabel tibda kull operazzjoni;

| 31. | jisħaq li l-prevenzjoni effettiva teħtieġ monitoraġġ konsistenti tal-konformità stretta skont l-ogħla standards u prattiki stabbiliti fil-kostruzzjoni tal-bjar; jenfasizza li kemm l-industrija kif ukoll l-awtoritajiet kompetenti għandhom jiżguraw kontroll regolari tal-kwalità rigward l-integrità tal-inforra u t-twaħħil tagħha; |
| --- | --- |

31.

jisħaq li l-prevenzjoni effettiva teħtieġ monitoraġġ konsistenti tal-konformità stretta skont l-ogħla standards u prattiki stabbiliti fil-kostruzzjoni tal-bjar; jenfasizza li kemm l-industrija kif ukoll l-awtoritajiet kompetenti għandhom jiżguraw kontroll regolari tal-kwalità rigward l-integrità tal-inforra u t-twaħħil tagħha;

| 32. | jitlob li l-operaturi, r-regolaturi u s-servizzi ta' emerġenza jħejju b'mod konġunt pjanijet mandatorji ta' kontroll u kontinġenza għall-prevenzjoni tat-tixrid; |
| --- | --- |

32.

jitlob li l-operaturi, r-regolaturi u s-servizzi ta' emerġenza jħejju b'mod konġunt pjanijet mandatorji ta' kontroll u kontinġenza għall-prevenzjoni tat-tixrid;

| 33. | jitlob li jiġu stabbiliti distanzi minimi bejn il-qigħan tat-tħaffir u n-nixxigħat pubbliċi jew privati jew l-bjar tal-ilma; |
| --- | --- |

33.

jitlob li jiġu stabbiliti distanzi minimi bejn il-qigħan tat-tħaffir u n-nixxigħat pubbliċi jew privati jew l-bjar tal-ilma;

| 34. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-iskart u l-ilma mormi li jirriżultaw mill-isfruttar ta' depożiti ta' idrokarburi mhux konvenzjonali jikkawżaw bosta problemi f'termini ta' ħżin sikur, riċiklaġġ u rimi, u hemm bżonn ta' regolamentazzjoni f'dan ir-rigward; b'rabta ma' dan, il-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali kkonċernati, li ħafna drabi huma responsabbli mill-ġestjoni tal-iskart, hija indispensabbli; |
| --- | --- |

34.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-iskart u l-ilma mormi li jirriżultaw mill-isfruttar ta' depożiti ta' idrokarburi mhux konvenzjonali jikkawżaw bosta problemi f'termini ta' ħżin sikur, riċiklaġġ u rimi, u hemm bżonn ta' regolamentazzjoni f'dan ir-rigward; b'rabta ma' dan, il-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali kkonċernati, li ħafna drabi huma responsabbli mill-ġestjoni tal-iskart, hija indispensabbli;

F.   
  Ġestjoni tal-iskart

| 35. | jappella sabiex l-ilma skartat li ġej minn tkissir idrawliku jiġi riċiklat b'tali mod li jiġi minimizzat ir-riskju ta' tixrid u tnixxigħa; jirrikonoxxi li t-tkissir idrawliku jipproduċi volumi kbar ta' ilma skartat, li jkun fih sustanzi li jniġġsu differenti; jemmen li r-riċiklaġġ tal-ilma fuq il-post f'sistema magħluqa matul l-ipprospettar/żvilupp tad-depożiti permezz tal-ħażna f'tankijiet tal-azzar joffri mezz għat-trattament tal-ilma li jitla' lura fil-wiċċ billi jitnaqqsu kemm jista' jkun il-volumi tal-ilma, u jitnaqqsu l-potenzjal tat-tixrid fuq wiċċ l-art u l-ispejjeż/traffiku/ħsara fit-toroq marbuta mat-trasport għat-trattament tal-ilma; jitlob li jinqata' l-użu ta' ġwiebi miksija minn ġewwa minħabba r-riskju ogħla li għandhom ta' tixrid u tnixxigħat li joħorġu minnhom; |
| --- | --- |

35.

jappella sabiex l-ilma skartat li ġej minn tkissir idrawliku jiġi riċiklat b'tali mod li jiġi minimizzat ir-riskju ta' tixrid u tnixxigħa; jirrikonoxxi li t-tkissir idrawliku jipproduċi volumi kbar ta' ilma skartat, li jkun fih sustanzi li jniġġsu differenti; jemmen li r-riċiklaġġ tal-ilma fuq il-post f'sistema magħluqa matul l-ipprospettar/żvilupp tad-depożiti permezz tal-ħażna f'tankijiet tal-azzar joffri mezz għat-trattament tal-ilma li jitla' lura fil-wiċċ billi jitnaqqsu kemm jista' jkun il-volumi tal-ilma, u jitnaqqsu l-potenzjal tat-tixrid fuq wiċċ l-art u l-ispejjeż/traffiku/ħsara fit-toroq marbuta mat-trasport għat-trattament tal-ilma; jitlob li jinqata' l-użu ta' ġwiebi miksija minn ġewwa minħabba r-riskju ogħla li għandhom ta' tixrid u tnixxigħat li joħorġu minnhom;

| 36. | jitlob il-pubblikazzjoni tal-kwantità u l-kontenut tal-fluwidu li jintuża għat-tkissir u li ma jinġabarx lura minn żvilupp tal-idrokarburi mhux konvenzjonali, rispettivament – billi nkunu konxji mill-kompożizzjoni tal-ħamrija u tal-blat – l-effett probabbli tagħha fuq l-ilma tal-ħamrija u l-fawna; |
| --- | --- |

36.

jitlob il-pubblikazzjoni tal-kwantità u l-kontenut tal-fluwidu li jintuża għat-tkissir u li ma jinġabarx lura minn żvilupp tal-idrokarburi mhux konvenzjonali, rispettivament – billi nkunu konxji mill-kompożizzjoni tal-ħamrija u tal-blat – l-effett probabbli tagħha fuq l-ilma tal-ħamrija u l-fawna;

| 37. | jenfasizza li l-impjanti muniċipali u nazzjonali għat-trattament tal-iskart, jew għat-trattament tal-ilma u tal-iskart speċifiku li jirriżulta minnu, jista' ma jkollhomx il-kapaċità jew id-disinn tekniku meħtieġa għall-ġestjoni tal-volum u l-kompożizzjoni speċifika tal-ilma skartat; jitlob li jiġu stabbiliti standards tat-trattament tal-ilma skartat u pjanijiet ta' ġestjoni tal-ilma obbligatorji mingħand l-operaturi f'kooperazzjoni mal-awtoritajiet tat-trattament tal-iskart u mal-awtoritajiet kompetenti awtorizzanti; |
| --- | --- |

37.

jenfasizza li l-impjanti muniċipali u nazzjonali għat-trattament tal-iskart, jew għat-trattament tal-ilma u tal-iskart speċifiku li jirriżulta minnu, jista' ma jkollhomx il-kapaċità jew id-disinn tekniku meħtieġa għall-ġestjoni tal-volum u l-kompożizzjoni speċifika tal-ilma skartat; jitlob li jiġu stabbiliti standards tat-trattament tal-ilma skartat u pjanijiet ta' ġestjoni tal-ilma obbligatorji mingħand l-operaturi f'kooperazzjoni mal-awtoritajiet tat-trattament tal-iskart u mal-awtoritajiet kompetenti awtorizzanti;

| 38. | ifakkar li l-materjal radjuattiv, li jinsab b'mod naturali fil-formazzjonijiet ġeoloġiċi, ivarja minn shale għal ieħor; jisħaq dwar il-bżonn li ssir valutazzjoni tal-kontentut radjuattiv qabel ma' tiġi awtorizzata l-produzzjoni; |
| --- | --- |

38.

ifakkar li l-materjal radjuattiv, li jinsab b'mod naturali fil-formazzjonijiet ġeoloġiċi, ivarja minn shale għal ieħor; jisħaq dwar il-bżonn li ssir valutazzjoni tal-kontentut radjuattiv qabel ma' tiġi awtorizzata l-produzzjoni;

G.   
  Kimiki

| 39. | jinsab imħasseb minħabba li attwalment m'hemm ebda obbligu fil-livell tal-UE ta' dikjarazzjoni tal-kontenut kimiku tal-fluwidu tat-tkissir idrawliku; jinsisti li għandu jkun hemm trasparenza sħiħa u divulgazzjoni mandatorja mill-operaturi u li dawn il-fatturi jitqiesu fil-proċeduri tal-valutazzjoni tal-impatt ambjentali; jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex teżamina l-aktar att adatt biex tinkludi tali obbligu fil-livell Ewropew; |
| --- | --- |

39.

jinsab imħasseb minħabba li attwalment m'hemm ebda obbligu fil-livell tal-UE ta' dikjarazzjoni tal-kontenut kimiku tal-fluwidu tat-tkissir idrawliku; jinsisti li għandu jkun hemm trasparenza sħiħa u divulgazzjoni mandatorja mill-operaturi u li dawn il-fatturi jitqiesu fil-proċeduri tal-valutazzjoni tal-impatt ambjentali; jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex teżamina l-aktar att adatt biex tinkludi tali obbligu fil-livell Ewropew;

| 40. | jitlob li jsir sforz akbar fl-iżvilupp ta' addittivi għall-fluwidu tat-tkissir idrawliku li jkollhom l-anqas tossiċità u l-anqas riskji ambjentali; |
| --- | --- |

40.

jitlob li jsir sforz akbar fl-iżvilupp ta' addittivi għall-fluwidu tat-tkissir idrawliku li jkollhom l-anqas tossiċità u l-anqas riskji ambjentali;

H.   
  Art, Arja u Parametri oħrajn

| 41. | jenfasizza li l-karatteristiċi ġeoloġiċi ta' reġjun partikolari jiddeterminaw id-disinn u l-metodu tal-attivitajiet ta' estrazzjoni; jinkoraġġixxi l-parteċipazzjoni attiva u f'waqtha tal-istituti ġeoloġiċi nazzjonali kif ukoll tal-awtoritajiet lokali u reġjonali kkonċernati; jitlob li fil-fażi ta' preawtorizzazzjoni ssir analiżi ġeoloġika mandatorja tal-ġeoloġija tal-fond u dik fil-baxx f'każ ta' xi shale prospettiv, kif ukoll rapporti dwar kull attività ta' tħaffir li seta' kien hemm jew ser ikun hemm fir-reġjun; barra minn hekk jitlob li ssir reġistrazzjoni tad-data tal-attività tal-bjar; |
| --- | --- |

41.

jenfasizza li l-karatteristiċi ġeoloġiċi ta' reġjun partikolari jiddeterminaw id-disinn u l-metodu tal-attivitajiet ta' estrazzjoni; jinkoraġġixxi l-parteċipazzjoni attiva u f'waqtha tal-istituti ġeoloġiċi nazzjonali kif ukoll tal-awtoritajiet lokali u reġjonali kkonċernati; jitlob li fil-fażi ta' preawtorizzazzjoni ssir analiżi ġeoloġika mandatorja tal-ġeoloġija tal-fond u dik fil-baxx f'każ ta' xi shale prospettiv, kif ukoll rapporti dwar kull attività ta' tħaffir li seta' kien hemm jew ser ikun hemm fir-reġjun; barra minn hekk jitlob li ssir reġistrazzjoni tad-data tal-attività tal-bjar;

| 42. | jinnota li l-qigħan tat-tħaffir b'diversi spieri orizzontali jimminimizzaw l-użu tal-art u t-taqlib tal-pajsaġġ; |
| --- | --- |

42.

jinnota li l-qigħan tat-tħaffir b'diversi spieri orizzontali jimminimizzaw l-użu tal-art u t-taqlib tal-pajsaġġ;

| 43. | jirrakkomanda l-użu ta' sistemi ta' tlestija ekoloġiċi biex jitnaqqsu, jew jiġu rkuprati l-emissjonijiet tal-metanu waqt it-tlestija tal-bjar; |
| --- | --- |

43.

jirrakkomanda l-użu ta' sistemi ta' tlestija ekoloġiċi biex jitnaqqsu, jew jiġu rkuprati l-emissjonijiet tal-metanu waqt it-tlestija tal-bjar;

| 44. | ifakkar li l-inċidenti fuq il-post ta' spiss jirriżultaw minħabba persunal bla taħriġ, negliġenza jew mġieba skorretta rigward l-istruzzjonijet tas-sigurtà; |
| --- | --- |

44.

ifakkar li l-inċidenti fuq il-post ta' spiss jirriżultaw minħabba persunal bla taħriġ, negliġenza jew mġieba skorretta rigward l-istruzzjonijet tas-sigurtà;

| 45. | jirrakkomanda t-twaqqif ta' pjanijiet standardizzati kif ukoll timijiet speċjalizzati biex jingħata rispons f'każ ta' emerġenza; |
| --- | --- |

45.

jirrakkomanda t-twaqqif ta' pjanijiet standardizzati kif ukoll timijiet speċjalizzati biex jingħata rispons f'każ ta' emerġenza;

I.   
  Parteċipazzjoni tal-pubbliku u Saħħa pubblika

| 46. | jitlob li jsir monitoraġġ speċjali tas-saħħa taċ-ċittadini li jgħixu qrib iż-żoni tat-tħaffir; jirrakkomanda l-ħolqien ta' reġistru tas-saħħa tal-popolazzjoni reġjonali; |
| --- | --- |

46.

jitlob li jsir monitoraġġ speċjali tas-saħħa taċ-ċittadini li jgħixu qrib iż-żoni tat-tħaffir; jirrakkomanda l-ħolqien ta' reġistru tas-saħħa tal-popolazzjoni reġjonali;

| 47. | jirrakkomanda li d-disseminazzjoni tal-attivitajiet marbutin mal-idrokarburi mhux konvenzjonali fost il-popolazzjoni tkun f'idejn grupp ta' speċjalisti lokali u barranin, li jikkunsidraw il-karatteristiċi ambjentali u ekonomiċi lokali biex joffru perspettiva oġġettiva dwar il-fażijiet kollha tal-esplojtazzjoni filwaqt li jenfasizzaw il-benefiċċji ekonomiċi kif ukoll ir-riskji soċjali u ambjentali; |
| --- | --- |

47.

jirrakkomanda li d-disseminazzjoni tal-attivitajiet marbutin mal-idrokarburi mhux konvenzjonali fost il-popolazzjoni tkun f'idejn grupp ta' speċjalisti lokali u barranin, li jikkunsidraw il-karatteristiċi ambjentali u ekonomiċi lokali biex joffru perspettiva oġġettiva dwar il-fażijiet kollha tal-esplojtazzjoni filwaqt li jenfasizzaw il-benefiċċji ekonomiċi kif ukoll ir-riskji soċjali u ambjentali;

| 48. | jemmen li l-parteċipazzjoni pubblika għandha tiġi żgurata permezz tal-implimentazzjoni obbligatorja ta' firxa wiesgħa ta' għodod tal-ippjanar u metodi effettivi għal parteċipazzjoni qabel it-tiftix u permezz tal-konsultazzjoni pubblika qabel l-istadji tal-isfruttar; jitlob li jissaħħu l-kuntatt u l-edukazzjoni tal-pubbliku fl-attivitajiet UH sabiex ikunu possibbli l-fehim, l-aċċetazzjoni u l-kunfidenza tal-pubbliku rigward ir-regolazzjoni ta' dawn l-attivitajiet; |
| --- | --- |

48.

jemmen li l-parteċipazzjoni pubblika għandha tiġi żgurata permezz tal-implimentazzjoni obbligatorja ta' firxa wiesgħa ta' għodod tal-ippjanar u metodi effettivi għal parteċipazzjoni qabel it-tiftix u permezz tal-konsultazzjoni pubblika qabel l-istadji tal-isfruttar; jitlob li jissaħħu l-kuntatt u l-edukazzjoni tal-pubbliku fl-attivitajiet UH sabiex ikunu possibbli l-fehim, l-aċċetazzjoni u l-kunfidenza tal-pubbliku rigward ir-regolazzjoni ta' dawn l-attivitajiet;

J.   
  Abbandun tal-bjar, Bjar mingħajr sjieda, Bjar difettużi u Ġwiebi li jirċievu l-ilma li jitla' lura fil-wiċċ

| 49. | konxji mill-esperjenzi ta' qabel, l-awtoritajiet lokali u reġjonali se jkollhom bżonn jitolbu depożitu ta' garanzija finanzjarja li jkun 1,5 drabi akbar mill-ispejjeż biex tintebaq u tiġi siġillata kull bokka tal-ispiera, sabiex b'hekk issir inerta. Dan il-kost għandu jinkludi t-total tal-materjali u l-kompetenzi li jkunu meħtieġa fit-twettiq tax-xogħol u l-valutazzjoni tal-proċess aħħari; |
| --- | --- |

49.

konxji mill-esperjenzi ta' qabel, l-awtoritajiet lokali u reġjonali se jkollhom bżonn jitolbu depożitu ta' garanzija finanzjarja li jkun 1,5 drabi akbar mill-ispejjeż biex tintebaq u tiġi siġillata kull bokka tal-ispiera, sabiex b'hekk issir inerta. Dan il-kost għandu jinkludi t-total tal-materjali u l-kompetenzi li jkunu meħtieġa fit-twettiq tax-xogħol u l-valutazzjoni tal-proċess aħħari;

| 50. | barra dan jitlob li l-garanziji finanzjarji jiġu preżentati lill-awtoritajiet lokali biex jiġu żgurati l-aħjar prattiki waqt l-istadju tat-tħaffir u t-tkissir idrawliku. Dan sabiex il-garanzija tkun sinifikanti u tiġi żgurata r-riabilitazzjoni f'każ li ma tkunx għadha teżisti entità korporattiva; |
| --- | --- |

50.

barra dan jitlob li l-garanziji finanzjarji jiġu preżentati lill-awtoritajiet lokali biex jiġu żgurati l-aħjar prattiki waqt l-istadju tat-tħaffir u t-tkissir idrawliku. Dan sabiex il-garanzija tkun sinifikanti u tiġi żgurata r-riabilitazzjoni f'każ li ma tkunx għadha teżisti entità korporattiva;

| 51. | jitlob li l-industrija tagħmel tajjeb ukoll permezz ta' mezzi finanzjarji u mezzi oħrajn biex tiżgura l-aħjar prattiki għar-rimedju u r-riabilitazzjoni ta' faċilitajiet ta' estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali; |
| --- | --- |

51.

jitlob li l-industrija tagħmel tajjeb ukoll permezz ta' mezzi finanzjarji u mezzi oħrajn biex tiżgura l-aħjar prattiki għar-rimedju u r-riabilitazzjoni ta' faċilitajiet ta' estrazzjoni tal-idrokarburi mhux konvenzjonali;

| 52. | jitlob li l-awtoritajiet lokali bil-kompetenzi rilevanti jingħataw ir-riżorsi meħtieġa għall-monitoraġġ fit-tul tal-arja u tal-ilma ta' taħt l-art fejn ikun sar jew qed isir żvilupp tal-idrokarburi mhux konvenzjonali; |
| --- | --- |

52.

jitlob li l-awtoritajiet lokali bil-kompetenzi rilevanti jingħataw ir-riżorsi meħtieġa għall-monitoraġġ fit-tul tal-arja u tal-ilma ta' taħt l-art fejn ikun sar jew qed isir żvilupp tal-idrokarburi mhux konvenzjonali;

K.   
  Sfidi ta' amministrazzjoni u ta' riżorsi għall-awtoritajiet lokali

| 53. | jinnota li, peress li l-iżvilupp tal-gass tax-shale huwa maqsum f'diversi stadji, dan jista' jkun ta' sfida amministrattiva għall-awtoritajiet lokali u reġjonali meta jiġu biex jiżguraw li jiġu segwiti l-proċeduri korretti u l-leġislazzjoni waqt l-azzjonijiet ta' pjanar, monitoraġġ ambjentali u infurzar. Il-KESE jitlob li l-Istati Membri jingħataw ir-riżorsi biex jilqgħu għal din l-isfida; |
| --- | --- |

53.

jinnota li, peress li l-iżvilupp tal-gass tax-shale huwa maqsum f'diversi stadji, dan jista' jkun ta' sfida amministrattiva għall-awtoritajiet lokali u reġjonali meta jiġu biex jiżguraw li jiġu segwiti l-proċeduri korretti u l-leġislazzjoni waqt l-azzjonijiet ta' pjanar, monitoraġġ ambjentali u infurzar. Il-KESE jitlob li l-Istati Membri jingħataw ir-riżorsi biex jilqgħu għal din l-isfida;

L.   
  Impatti soċjali u ekonomiċi għall-awtoritajiet lokali u reġjonali

| 54. | jinnota li kunsiderazzjonijiet marbutin mal-pressjoni fuq il-gvernijiet lokali b'baġit baxx, l-interessi ekonomiċi u l-possibbiltà ta' indipendenza enerġetika parzjali qed jisirqu mill-attenzjoni għall-analiżi tar-riskji soċjali u b'hekk qed jinbdew proċessi irriversibbli; |
| --- | --- |

54.

jinnota li kunsiderazzjonijiet marbutin mal-pressjoni fuq il-gvernijiet lokali b'baġit baxx, l-interessi ekonomiċi u l-possibbiltà ta' indipendenza enerġetika parzjali qed jisirqu mill-attenzjoni għall-analiżi tar-riskji soċjali u b'hekk qed jinbdew proċessi irriversibbli;

| 55. | konxju mill-esperjenzi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali rigward iċ-ċikli tal-industrija tal-estrazzjoni li jgħaddu minn żieda qawwija għal kollass f'qasir żmien, il-KtR jagħraf li:






  a. | żieda qawwija f'settur wieħed tal-ekonomija, bħat-tħaffir għall-faħam jew l-estrazzjoni tal-gass u ż-żejt tax-shale, twassal għal tkabbir qawwi, ta' spiss f'daqqa, għal impjiegi b'ħiliet baxxi u għal salarji għolja f'dak is-settur; |
| --- | --- | --- |

55.

konxju mill-esperjenzi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali rigward iċ-ċikli tal-industrija tal-estrazzjoni li jgħaddu minn żieda qawwija għal kollass f'qasir żmien, il-KtR jagħraf li:

a.

żieda qawwija f'settur wieħed tal-ekonomija, bħat-tħaffir għall-faħam jew l-estrazzjoni tal-gass u ż-żejt tax-shale, twassal għal tkabbir qawwi, ta' spiss f'daqqa, għal impjiegi b'ħiliet baxxi u għal salarji għolja f'dak is-settur;

| b. | id-disponibiltà ta' tali impjiegi twassal biex il-ħaddiema żgħażagħ jabbandunaw l-edukazzjoni għolja jew opportunitajiet oħrajn ta' taħriġ f'ħiliet għolja; |
| --- | --- |

b.

id-disponibiltà ta' tali impjiegi twassal biex il-ħaddiema żgħażagħ jabbandunaw l-edukazzjoni għolja jew opportunitajiet oħrajn ta' taħriġ f'ħiliet għolja;

| c. | industriji oħrajn iwarrbu r-reġjun minħabba kemm il-livell baxx ta' ħiliet fost il-forza tax-xogħol kif ukoll minħabba s-salarji għolja f'dik iż-żona; |
| --- | --- |

c.

industriji oħrajn iwarrbu r-reġjun minħabba kemm il-livell baxx ta' ħiliet fost il-forza tax-xogħol kif ukoll minħabba s-salarji għolja f'dik iż-żona;

| d. | hekk kif id-disponibiltà tar-riżorsa naturali tibda tbatti minħabba l-estrazzjoni – jew jekk jitbaxxa l-valur tagħha minħabba forzi ekonomiċi oħrajn – l-impjieg fi ħdan is-settur jikkollassa; |
| --- | --- |

d.

hekk kif id-disponibiltà tar-riżorsa naturali tibda tbatti minħabba l-estrazzjoni – jew jekk jitbaxxa l-valur tagħha minħabba forzi ekonomiċi oħrajn – l-impjieg fi ħdan is-settur jikkollassa;

| e. | mingħajr ebda alternattiva vijabbli oħra, it-tnaqqis kbir fir-ritmu ekonomiku jġiegħel lill-ħaddiema jemigraw barra miż-żona biex ifittxu opportunaitajiet oħrajn; |
| --- | --- |

e.

mingħajr ebda alternattiva vijabbli oħra, it-tnaqqis kbir fir-ritmu ekonomiku jġiegħel lill-ħaddiema jemigraw barra miż-żona biex ifittxu opportunaitajiet oħrajn;

| f. | jitlob lill-Istati Membri biex jikkunsidraw dawn il-konsegwenzi u li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkunu jistgħu jippjanaw biex jiżguraw komunitajiet sostenibbli ladarba tkun inħliet ir-riżorsa tal-idrokarburi mhux konvenzjonali jew meta ma tibqax vijabbli. |
| --- | --- |

f.

jitlob lill-Istati Membri biex jikkunsidraw dawn il-konsegwenzi u li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkunu jistgħu jippjanaw biex jiżguraw komunitajiet sostenibbli ladarba tkun inħliet ir-riżorsa tal-idrokarburi mhux konvenzjonali jew meta ma tibqax vijabbli.

Brussell, 9 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Dr Werner Zittel, Shale Gas European Perspectives (Perspettivi Ewropej dwar il-Gass tax-Shale), Parlament Ewropew 14 ta' Mejju 2013

1

Shale Gas European Perspectives

(2)  http://www.kpmg.com/Global/en/IssuesAndInsights/ArticlesPublications/shale-gas/Documents/cee-shale-gas-2.pdf

2

(3)  Parlament Ewropew http://europeecologie.eu/IMG/pdf/shale-gas-pe-464-425-final.pdf

3

(4)  Human health risk assessment of air emissions from development of unconventional natural gas resources (Il-valutazzjoni tar-riskji għas-saħħa tal-bniedem mill-emissjonijiet fl-arja marbuta ma' żvilupp tar-riżorsi mhux konvenzjonali tal-gass naturali), Lisa M. McKenzie, Roxana Z. Witter, Lee S. Newman, John L. Adgate, Colorado School of Public Health, University of Colorado, Anschutz Medical Campus, Aurora, Colorado, USA.

4

Human health risk assessment of air emissions from development of unconventional natural gas resources

(5)  http://ec.europa.eu/environment/integration/energy/unconventional_en.htm

5

(6)  Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija (IEA) Golden Rules for a Golden age of Gas, paġna 91.

6

Golden Rules for a Golden age of Gas

(7)  Methane Migration Data Pennsylvania DEP

7

---

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/30 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/30

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-“Green paper dwar strateġija Ewropea għall-iskart tal-plastik fl-ambjent”

2013/C 356/06

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex sal-2020 tadotta projbizzjoni li fil-miżbliet jintrema plastik u skart li faċilment jieħu n-nar u biex tintroduċi miri speċifiċi u ambizzjużi għall-prevenzjoni, għat-tħejjija għall-użu mill-ġdid u għar-riċiklaġġ tal-iskart mill-plastik li għandhom jiġu armonizzati fid-direttivi rilevanti kollha u għandhom jirriflettu l-kwistjonijiet ambjentali b'rabta mal-materjali. Jistgħu jiġu maħsuba u negozjati mal-Istati Membri miri intermedji u perjodi ta' tranżizzjoni; |
| --- | --- |

—

jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex sal-2020 tadotta projbizzjoni li fil-miżbliet jintrema plastik u skart li faċilment jieħu n-nar u biex tintroduċi miri speċifiċi u ambizzjużi għall-prevenzjoni, għat-tħejjija għall-użu mill-ġdid u għar-riċiklaġġ tal-iskart mill-plastik li għandhom jiġu armonizzati fid-direttivi rilevanti kollha u għandhom jirriflettu l-kwistjonijiet ambjentali b'rabta mal-materjali. Jistgħu jiġu maħsuba u negozjati mal-Istati Membri miri intermedji u perjodi ta' tranżizzjoni;

| — | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tikkunsidra li tiffinanzja infrastruttura futura li tirriċikla l-plastik b'mod effettiv u tieqaf tiffinanzja l-miżbliet u l-inċinerazzjoni; il-finanzjament tal-UE għandu jiġi allokat biss għal faċilitajiet ta' rkupru tal-enerġija li jagħmlu parti minn strateġija koerenti tal-ġestjoni tal-iskart, u li tinkludi biżżejjed faċilitajiet għall-istadji bikrin tal-ġerarkija tal-iskart; |
| --- | --- |

—

jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tikkunsidra li tiffinanzja infrastruttura futura li tirriċikla l-plastik b'mod effettiv u tieqaf tiffinanzja l-miżbliet u l-inċinerazzjoni; il-finanzjament tal-UE għandu jiġi allokat biss għal faċilitajiet ta' rkupru tal-enerġija li jagħmlu parti minn strateġija koerenti tal-ġestjoni tal-iskart, u li tinkludi biżżejjed faċilitajiet għall-istadji bikrin tal-ġerarkija tal-iskart;

| — | jitlob li ssir implimentazzjoni sħiħa tal-prinċipju ta' “min iniġġes iħallas” u jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex tistudja l-aħjar mod kif tista' tiġi applikata r-responsabbiltà estiża tal-produttur fl-UE. Skemi ta' ħlas ta' depożitu u ta' teħid lura obbligatorju huma miżuri li għandhom jiġu segwiti fil-livell tal-UE għal ċerti prodotti tal-plastik u prodotti li fihom il-plastik. Il-prinċipju ta' “ħallas meta tarmi” għall-oġġetti ingumbranti għandu jitħeġġeġ b'metodi ta' ġbir determinati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali. Barra li tipprovdi inċentiv għall-użu mill-ġdid, il-projbizzjoni tal-forniment b'xejn ta' basktijiet tal-plastik għandha tiġi kkunsidrata; |
| --- | --- |

—

jitlob li ssir implimentazzjoni sħiħa tal-prinċipju ta' “min iniġġes iħallas” u jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex tistudja l-aħjar mod kif tista' tiġi applikata r-responsabbiltà estiża tal-produttur fl-UE. Skemi ta' ħlas ta' depożitu u ta' teħid lura obbligatorju huma miżuri li għandhom jiġu segwiti fil-livell tal-UE għal ċerti prodotti tal-plastik u prodotti li fihom il-plastik. Il-prinċipju ta' “ħallas meta tarmi” għall-oġġetti ingumbranti għandu jitħeġġeġ b'metodi ta' ġbir determinati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali. Barra li tipprovdi inċentiv għall-użu mill-ġdid, il-projbizzjoni tal-forniment b'xejn ta' basktijiet tal-plastik għandha tiġi kkunsidrata;

| — | jemmen li fit-tfassil tal-prodott, l-użu ta' għadd limitat ta' plastik individwali li mhuwiex imħallat ma' materjali oħra, u informazzjoni ċara fuq il-prodotti u l-imballaġġi dwar it-tip ta' plastik huma importanti sabiex jiġu faċilitati l-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ; jemmen li fid-disinni futuri għandu jkun hemm kontenut riċiklabbli minimu obbligatorju; |
| --- | --- |

—

jemmen li fit-tfassil tal-prodott, l-użu ta' għadd limitat ta' plastik individwali li mhuwiex imħallat ma' materjali oħra, u informazzjoni ċara fuq il-prodotti u l-imballaġġi dwar it-tip ta' plastik huma importanti sabiex jiġu faċilitati l-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ; jemmen li fid-disinni futuri għandu jkun hemm kontenut riċiklabbli minimu obbligatorju;

| — | jappella għal ftehim internazzjonali dwar il-projbizzjoni tal-użu ta' mikrożibeġ tal-plastik dekomponibbli għall-użu kosmetiku u għal prodotti personali oħra, biex dan is-sors relattivament ġdid ta' tniġġis jinżamm milli jidħol fil-katina tal-ikel; jemmen li hemm evidenza konsiderevoli biex jappella għall-projbizzjoni ta' plastik ossodegradabbli sakemm issir aktar riċerka li tistabbilixxi li dawn il-prodotti għandhom valur miżjud; |
| --- | --- |

—

jappella għal ftehim internazzjonali dwar il-projbizzjoni tal-użu ta' mikrożibeġ tal-plastik dekomponibbli għall-użu kosmetiku u għal prodotti personali oħra, biex dan is-sors relattivament ġdid ta' tniġġis jinżamm milli jidħol fil-katina tal-ikel; jemmen li hemm evidenza konsiderevoli biex jappella għall-projbizzjoni ta' plastik ossodegradabbli sakemm issir aktar riċerka li tistabbilixxi li dawn il-prodotti għandhom valur miżjud;

| Relatur | Il-Kunsilliera Linda GILLHAM (UK/AE), Membru tal-Kunsill tal-Borough ta’ Runnymede |
| --- | --- |
| Dokument ta' referenza | Green Paper dwar Strateġija Ewropea għall-Iskart tal-Plastik fl-Ambjent
  COM(2013) 123 final |

Relatur

Il-Kunsilliera Linda GILLHAM (UK/AE), Membru tal-Kunsill tal-Borough ta’ Runnymede

Dokument ta' referenza

Green Paper dwar Strateġija Ewropea għall-Iskart tal-Plastik fl-Ambjent

COM(2013) 123 final

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jilqa' bi pjaċir il-Green Paper dwar l-iskart tal-plastik fl-ambjent. Il-ġestjoni tal-iskart bl-aqwa mod possibbli hija waħda mill-ikbar sfidi li qed iħabbtu wiċċhom magħhom l-awtoritajiet lokali u reġjonali llum, kemm fit-tnaqqis tal-impatt ambjentali tal-iskart li qiegħed dejjem jiżdied billi jinħolqu u jiġu finanzjati infrastrutturi għat-trattament u r-rimi tal-iskart, kif ukoll fil-preservazzjoni tar-riżorsi naturali; |
| --- | --- |

1.

jilqa' bi pjaċir il-Green Paper dwar l-iskart tal-plastik fl-ambjent. Il-ġestjoni tal-iskart bl-aqwa mod possibbli hija waħda mill-ikbar sfidi li qed iħabbtu wiċċhom magħhom l-awtoritajiet lokali u reġjonali llum, kemm fit-tnaqqis tal-impatt ambjentali tal-iskart li qiegħed dejjem jiżdied billi jinħolqu u jiġu finanzjati infrastrutturi għat-trattament u r-rimi tal-iskart, kif ukoll fil-preservazzjoni tar-riżorsi naturali;

| 2. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li madanakollu l-prevenzjoni tal-iskart għandha tibqa' l-ogħla prijorità. Flimkien mat-titjib tal-ġestjoni tal-iskart, hemm bżonn ukoll ta' strateġiji komprensivi u ambizzjużi tal-prevenzjoni tal-iskart; |
| --- | --- |

2.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li madanakollu l-prevenzjoni tal-iskart għandha tibqa' l-ogħla prijorità. Flimkien mat-titjib tal-ġestjoni tal-iskart, hemm bżonn ukoll ta' strateġiji komprensivi u ambizzjużi tal-prevenzjoni tal-iskart;

| 3. | f'dan il-kuntest jitlob li ssir implimentazzjoni sħiħa tal-prinċipju ta' “min iniġġes iħallas” peress li dan huwa wieħed mill-aktar metodi effettivi ta' prevenzjoni tal-iskart li jistgħu jgħinu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jilħqu l-miri tagħhom tal-iskart kif ukoll jillimitaw il-piż finanzjarju u organizzattiv fuqhom; |
| --- | --- |

3.

f'dan il-kuntest jitlob li ssir implimentazzjoni sħiħa tal-prinċipju ta' “min iniġġes iħallas” peress li dan huwa wieħed mill-aktar metodi effettivi ta' prevenzjoni tal-iskart li jistgħu jgħinu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jilħqu l-miri tagħhom tal-iskart kif ukoll jillimitaw il-piż finanzjarju u organizzattiv fuqhom;

| 4. | jagħraf il-fatt li l-parteċipazzjoni tal-familji hija fundamentali biex jiżdiedu l-miri tal-prevenzjoni, il-ġbir u r-riċiklaġġ. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom il-kapaċità jipprovdu liċ-ċittadini b'tagħrif u faċilitajiet biex minn naħa jadattaw l-attitudnijiet tagħhom ta' konsum u min-naħa l-oħra biex jagħtu spinta lill-firxa u 'l-kwalità tal-materjal miġbur. Dan jiddependi mill-impenn li jitħaddan il-kunċett li l-iskart tal-plastik huwa riżorsa potenzjalment ta' valur; |
| --- | --- |

4.

jagħraf il-fatt li l-parteċipazzjoni tal-familji hija fundamentali biex jiżdiedu l-miri tal-prevenzjoni, il-ġbir u r-riċiklaġġ. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom il-kapaċità jipprovdu liċ-ċittadini b'tagħrif u faċilitajiet biex minn naħa jadattaw l-attitudnijiet tagħhom ta' konsum u min-naħa l-oħra biex jagħtu spinta lill-firxa u 'l-kwalità tal-materjal miġbur. Dan jiddependi mill-impenn li jitħaddan il-kunċett li l-iskart tal-plastik huwa riżorsa potenzjalment ta' valur;

| 5. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-iskart tal-plastik mhux ġej mid-djar biss u li trid titpoġġa ferm iktar enfasi b'mod partikolari wkoll fuq l-industrija (pereżempju tat-tagħmir tat-trasport), l-industrija tal-bini kif ukoll oqsma kummerċjali oħra, billi jikkunsmaw livell ferm għoli ta' plastik; |
| --- | --- |

5.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-iskart tal-plastik mhux ġej mid-djar biss u li trid titpoġġa ferm iktar enfasi b'mod partikolari wkoll fuq l-industrija (pereżempju tat-tagħmir tat-trasport), l-industrija tal-bini kif ukoll oqsma kummerċjali oħra, billi jikkunsmaw livell ferm għoli ta' plastik;

| 6. | jagħraf li hemm id-differenzi bejn l-Istati Membri fil-ġestjoni tal-iskart. Għal diversi raġunijiet, anke oppożizzjoni mill-pubbliku, f'ħafna Stati Membri l-investiment f'faċilitajiet għall-ġestjoni tal-iskart ħa ż-żmien biex wasal, l-istess bħalma damet biex titwassal ukoll l-infrastruttura; |
| --- | --- |

6.

jagħraf li hemm id-differenzi bejn l-Istati Membri fil-ġestjoni tal-iskart. Għal diversi raġunijiet, anke oppożizzjoni mill-pubbliku, f'ħafna Stati Membri l-investiment f'faċilitajiet għall-ġestjoni tal-iskart ħa ż-żmien biex wasal, l-istess bħalma damet biex titwassal ukoll l-infrastruttura;

| 7. | jiddispjaċih bin-nuqqas jew il-pass bil-mod tal-ippjanar strateġiku matul il-katina tal-ġestjoni tal-iskart: il-miżuri ta' prevenzjoni u ta' tħejjija għall-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ, is-sistemi tal-ġbir, l-impjanti tat-trattament, inizjattivi mis-suq innifsu. Swieq siguri ser jiżviluppaw biss jekk ikun hemm volumi suffiċjenti ta' materjal tal-plastik riċiklat; |
| --- | --- |

7.

jiddispjaċih bin-nuqqas jew il-pass bil-mod tal-ippjanar strateġiku matul il-katina tal-ġestjoni tal-iskart: il-miżuri ta' prevenzjoni u ta' tħejjija għall-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ, is-sistemi tal-ġbir, l-impjanti tat-trattament, inizjattivi mis-suq innifsu. Swieq siguri ser jiżviluppaw biss jekk ikun hemm volumi suffiċjenti ta' materjal tal-plastik riċiklat;

| 8. | jappella lill-Kummissjoni Ewropea tiżgura li l-leġislazzjoni ambjentali eżistenti tal-UE tiġi implimentata u infurzata kompletament fit-28 Stat Membru. jemmen li bħalissa hemm nuqqas ta' riżorsi għall-infurzar u l-kontroll; |
| --- | --- |

8.

jappella lill-Kummissjoni Ewropea tiżgura li l-leġislazzjoni ambjentali eżistenti tal-UE tiġi implimentata u infurzata kompletament fit-28 Stat Membru. jemmen li bħalissa hemm nuqqas ta' riżorsi għall-infurzar u l-kontroll;

| 9. | jilqa' bi pjaċir l-intenzjoni li fl-2014 tiġi riveduta d-Direttiva dwar ir-rimi ta' skart f'terraferma. Jemmen li sal-2020 din għandha tinkludi projbizzjoni li fil-miżbliet jintefa' plastik u skart li faċilment jieħu n-nar. Il-KtR jagħraf il-fatt li l-industrija tal-ġestjoni tal-iskart u l-awtoritajiet lokali u reġjonali jeħtieġu ż-żmien, l-investiment u ċ-ċertezza biex jikkommettu r-riżorsi f'infrastruttura adegwata għall-ġbir, it-tqassim f'kategoriji u pproċessar finali li jkun effiċjenti. Filwaqt li l-Istati Membri li għadhom lura jistgħu jeħtieġu perjodu ta' tranżizzjoni għall-projbizzjoni, l-iskart tal-plastik kollu jrid jiġi mmaniġġjat bħala riżorsa kif maħsub fil-Pjan Direzzjonali għal Ewropa b'Użu Effiċjenti tar-Riżorsi biex jintlaħqu l-għanijiet tal-2020; |
| --- | --- |

9.

jilqa' bi pjaċir l-intenzjoni li fl-2014 tiġi riveduta d-Direttiva dwar ir-rimi ta' skart f'terraferma. Jemmen li sal-2020 din għandha tinkludi projbizzjoni li fil-miżbliet jintefa' plastik u skart li faċilment jieħu n-nar. Il-KtR jagħraf il-fatt li l-industrija tal-ġestjoni tal-iskart u l-awtoritajiet lokali u reġjonali jeħtieġu ż-żmien, l-investiment u ċ-ċertezza biex jikkommettu r-riżorsi f'infrastruttura adegwata għall-ġbir, it-tqassim f'kategoriji u pproċessar finali li jkun effiċjenti. Filwaqt li l-Istati Membri li għadhom lura jistgħu jeħtieġu perjodu ta' tranżizzjoni għall-projbizzjoni, l-iskart tal-plastik kollu jrid jiġi mmaniġġjat bħala riżorsa kif maħsub fil-Pjan Direzzjonali għal Ewropa b'Użu Effiċjenti tar-Riżorsi biex jintlaħqu l-għanijiet tal-2020;

| 10. | jagħraf li filwaqt li seba' Stati Membri diġà jużaw il-miżbliet għal inqas minn 10 % tal-iskart, hemm ħdax-il Stat Membru li jużawhom għal aktar minn 60 %. Il-ġestjoni tal-iskart teħtieġ tagħraf il-valur speċifiku tal-plastik b'sistemi ta' ġbir aħjar u aktar effiċjenti biex titnaqqas kemm jista' jkun il-kontaminazzjoni; |
| --- | --- |

10.

jagħraf li filwaqt li seba' Stati Membri diġà jużaw il-miżbliet għal inqas minn 10 % tal-iskart, hemm ħdax-il Stat Membru li jużawhom għal aktar minn 60 %. Il-ġestjoni tal-iskart teħtieġ tagħraf il-valur speċifiku tal-plastik b'sistemi ta' ġbir aħjar u aktar effiċjenti biex titnaqqas kemm jista' jkun il-kontaminazzjoni;

| 11. | jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex f'reviżjonijiet futuri tadotta approċċ integrat għall-plastik kollu, inkluż l-iskart elettriku (WEEE), il-vetturi li ma għadhomx jintużaw (ELV) u l-imballaġġ. Il-miri tad-Direttiva Qafas dwar l-Iskart huma baxxi wisq u ma jindirizzawx speċifikament l-iskart tal-plastik; |
| --- | --- |

11.

jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex f'reviżjonijiet futuri tadotta approċċ integrat għall-plastik kollu, inkluż l-iskart elettriku (WEEE), il-vetturi li ma għadhomx jintużaw (ELV) u l-imballaġġ. Il-miri tad-Direttiva Qafas dwar l-Iskart huma baxxi wisq u ma jindirizzawx speċifikament l-iskart tal-plastik;

| 12. | jinsisti li miri ġodda għall-plastik għandhom jindirizzaw il-kwistjoni tat-tunnellaġġ, li mhuwiex adegwat bħala għodda għall-kejl speċjalment għall-film tal-plastik ħafif ħafna. Il-miri għandhom jirriflettu l-kwistjonijiet ambjentali b'rabta mal-materjali biex jiżdied il-valur tal-plastik li għandu t-tendenza jitwarrab favur materjali riċiklabbli itqal; |
| --- | --- |

12.

jinsisti li miri ġodda għall-plastik għandhom jindirizzaw il-kwistjoni tat-tunnellaġġ, li mhuwiex adegwat bħala għodda għall-kejl speċjalment għall-film tal-plastik ħafif ħafna. Il-miri għandhom jirriflettu l-kwistjonijiet ambjentali b'rabta mal-materjali biex jiżdied il-valur tal-plastik li għandu t-tendenza jitwarrab favur materjali riċiklabbli itqal;

| 13. | jinnota li l-Istati Membri kollha ħaddnu l-kunċett ta' “enerġija mill-iskart” bħala alternattiva leġittima għar-rimi fil-miżbliet tal-iskart residwu li jibqa' wara l-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ. F'dan l-kuntest itenni li l-finanzjament tal-UE għandu jiġi allokat biss għal faċilitajiet ta' rkupru tal-enerġija li jagħmlu parti minn strateġija koerenti tal-ġestjoni tal-iskart, u li tinkludi biżżejjed faċilitajiet għall-istadji bikrin ta' għażla, tindif u riċiklaġġ tal-iskart miġbur. Barra minn hekk, jaħseb li minħabba l-fatt li l-plastik jipprovdi fjuwil ta' Valur Kalorifiku għoli, huwa importanti li jiġu stabbiliti l-miri ta' riċiklaġġ għall-plastik skont il-materjali, fuq il-bażi tal-kapaċità tal-ipproċessar, sabiex tiġi evitata d-domanda għall-fjuwil li tirriżulta fl-inċinerazzjoni ta' riżorsi ta' valur; |
| --- | --- |

13.

jinnota li l-Istati Membri kollha ħaddnu l-kunċett ta' “enerġija mill-iskart” bħala alternattiva leġittima għar-rimi fil-miżbliet tal-iskart residwu li jibqa' wara l-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ. F'dan l-kuntest itenni li l-finanzjament tal-UE għandu jiġi allokat biss għal faċilitajiet ta' rkupru tal-enerġija li jagħmlu parti minn strateġija koerenti tal-ġestjoni tal-iskart, u li tinkludi biżżejjed faċilitajiet għall-istadji bikrin ta' għażla, tindif u riċiklaġġ tal-iskart miġbur. Barra minn hekk, jaħseb li minħabba l-fatt li l-plastik jipprovdi fjuwil ta' Valur Kalorifiku għoli, huwa importanti li jiġu stabbiliti l-miri ta' riċiklaġġ għall-plastik skont il-materjali, fuq il-bażi tal-kapaċità tal-ipproċessar, sabiex tiġi evitata d-domanda għall-fjuwil li tirriżulta fl-inċinerazzjoni ta' riżorsi ta' valur;

| 14. | jemmen li l-miri eżistenti għandhom jiġu infurzati aħjar. Barra minn hekk, jappoġġja l-introduzzjoni ta' miri vinkolanti, speċifiċi u ambizzjużi iżda li jistgħu jintlaħqu għall-prevenzjoni, għat-tħejjija għall-użu mill-ġdid u għar-riċiklaġġ tal-iskart, minbarra l-alternattivi għall-miżbliet, għax dawn jistgħu jitkejlu b'mod aktar preċiż, li għandhom jiġu armonizzati fid-direttivi rilevanti kollha. Jistgħu jiġu maħsuba u negozjati miri intermedji u perjodi ta' tranżizzjoni mal-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali li għadhom ma għamlux progress sodisfaċenti fir-rigward tal-miri tal-iskart; |
| --- | --- |

14.

jemmen li l-miri eżistenti għandhom jiġu infurzati aħjar. Barra minn hekk, jappoġġja l-introduzzjoni ta' miri vinkolanti, speċifiċi u ambizzjużi iżda li jistgħu jintlaħqu għall-prevenzjoni, għat-tħejjija għall-użu mill-ġdid u għar-riċiklaġġ tal-iskart, minbarra l-alternattivi għall-miżbliet, għax dawn jistgħu jitkejlu b'mod aktar preċiż, li għandhom jiġu armonizzati fid-direttivi rilevanti kollha. Jistgħu jiġu maħsuba u negozjati miri intermedji u perjodi ta' tranżizzjoni mal-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali li għadhom ma għamlux progress sodisfaċenti fir-rigward tal-miri tal-iskart;

| 15. | jitlob li dawn il-miri jkunu konformi mal-prinċipji ta' proporzjonalità, prossimità u prekawzjoni; |
| --- | --- |

15.

jitlob li dawn il-miri jkunu konformi mal-prinċipji ta' proporzjonalità, prossimità u prekawzjoni;

| 16. | jemmen li dawn il-miżuri ser itellgħu l-iskart mill-plastik aktar 'il fuq fil-ġerarkija tal-iskart u jaqbel mat-talba tal-Parlament Ewropew biex jiġi pprojbit ir-rimi tal-iskart riċiklabbli u organiku kollu fil-miżbliet sal-2020, iżda jwissi li hemm riskju li tiżdied l-esportazzjoni tal-iskart tal-plastik 'il barra mill-Ewropa sakemm ma jkomplix jiġi żviluppat ir-riċiklaġġ tal-plastik fl-UE; |
| --- | --- |

16.

jemmen li dawn il-miżuri ser itellgħu l-iskart mill-plastik aktar 'il fuq fil-ġerarkija tal-iskart u jaqbel mat-talba tal-Parlament Ewropew biex jiġi pprojbit ir-rimi tal-iskart riċiklabbli u organiku kollu fil-miżbliet sal-2020, iżda jwissi li hemm riskju li tiżdied l-esportazzjoni tal-iskart tal-plastik 'il barra mill-Ewropa sakemm ma jkomplix jiġi żviluppat ir-riċiklaġġ tal-plastik fl-UE;

| 17. | jappella biex ir-riċiklaġġ tal-plastik jiġi promoss aktar fl-istadji kollha biex titħeġġeġ ekonomija ċirkolari. It-tfassil inizjali għandu jqis mhux biss ir-riċiklaġġ fi tmiem il-ħajja iżda r-razzjonalizzazzjoni ta' polimeri użati fil-produzzjoni kif ukoll l-użu ta' għadd limitat ta' plastik individwali li mhuwiex imħallat ma' materjali oħra, biex is-separazzjoni għar-riċiklaġġ tkun aktar faċli; |
| --- | --- |

17.

jappella biex ir-riċiklaġġ tal-plastik jiġi promoss aktar fl-istadji kollha biex titħeġġeġ ekonomija ċirkolari. It-tfassil inizjali għandu jqis mhux biss ir-riċiklaġġ fi tmiem il-ħajja iżda r-razzjonalizzazzjoni ta' polimeri użati fil-produzzjoni kif ukoll l-użu ta' għadd limitat ta' plastik individwali li mhuwiex imħallat ma' materjali oħra, biex is-separazzjoni għar-riċiklaġġ tkun aktar faċli;

| 18. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea tippromovi akkwist pubbliku ekoloġiku b'inċentivi akbar għall-prevenzjoni, it-tħejjija għall-użu mill-ġdid, ir-riċiklaġġ u ż-żieda fil-kontenut ta' plastik riċiklat f'oġġetti ġodda; |
| --- | --- |

18.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea tippromovi akkwist pubbliku ekoloġiku b'inċentivi akbar għall-prevenzjoni, it-tħejjija għall-użu mill-ġdid, ir-riċiklaġġ u ż-żieda fil-kontenut ta' plastik riċiklat f'oġġetti ġodda;

| 19. | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tikkunsidra li tiffinanzja infrastruttura futura li tirriċikla l-plastik b'mod effettiv u tieqaf tiffinanzja l-miżbliet u l-inċinerazzjoni, filwaqt li tappoġġja wkoll is-suq għall-plastik riċiklat u b'hekk toħloq l-impjiegi; |
| --- | --- |

19.

jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tikkunsidra li tiffinanzja infrastruttura futura li tirriċikla l-plastik b'mod effettiv u tieqaf tiffinanzja l-miżbliet u l-inċinerazzjoni, filwaqt li tappoġġja wkoll is-suq għall-plastik riċiklat u b'hekk toħloq l-impjiegi;

| 20. | jagħraf li filwaqt li r-riċiklaġġ tal-materjal iwassal biex l-UE tkun aktar awtosuffiċjenti fil-materja prima għall-faċilitajiet tagħha ta' produzzjoni, u li l-irkupru tal-enerġija għandu jibqa' alternattiva sussidjarja, b'konformità mal-ġerarkija tal-iskart, sabiex jintuża l-potenzjal kollu tal-iskart li ma jkunx għadu qed jintrema fil-miżbliet u biex ma jinħoloqx effett ta' spiera favur l-enerġija mill-iskart, kif tirrakkomanda l-Green Paper; |
| --- | --- |

20.

jagħraf li filwaqt li r-riċiklaġġ tal-materjal iwassal biex l-UE tkun aktar awtosuffiċjenti fil-materja prima għall-faċilitajiet tagħha ta' produzzjoni, u li l-irkupru tal-enerġija għandu jibqa' alternattiva sussidjarja, b'konformità mal-ġerarkija tal-iskart, sabiex jintuża l-potenzjal kollu tal-iskart li ma jkunx għadu qed jintrema fil-miżbliet u biex ma jinħoloqx effett ta' spiera favur l-enerġija mill-iskart, kif tirrakkomanda l-Green Paper;

| 21. | jemmen bil-qawwa li s-sistemi tal-ġbir minn fuq l-għatba għandhom ikunu obbligatorji iżda għandhom ukoll jitfasslu b'mod li jħeġġu s-separazzjoni u jkabbru kemm jistgħu l-irkupru ta' materjali riċiklabbli ta' kwalità għolja. Din hija kwistjoni ta' sussidjarjetà u filwaqt li r-riċiklaġġ xott imħallat qed ikun effiċjenti ħafna f'ċerti Stati Membri, irid jiġi rikonoxxut li l-metodi tal-ġbir ivarjaw bejn żoni urbani u rurali u minn pajjiż għall-ieħor. Filwaqt li mhuwiex prattiku li titwaqqaf politika waħda għal kulħadd, hemm lok għal razzjonalizzazzjoni volontarja u standardizzazzjoni tal-metodi tal-ġbir; |
| --- | --- |

21.

jemmen bil-qawwa li s-sistemi tal-ġbir minn fuq l-għatba għandhom ikunu obbligatorji iżda għandhom ukoll jitfasslu b'mod li jħeġġu s-separazzjoni u jkabbru kemm jistgħu l-irkupru ta' materjali riċiklabbli ta' kwalità għolja. Din hija kwistjoni ta' sussidjarjetà u filwaqt li r-riċiklaġġ xott imħallat qed ikun effiċjenti ħafna f'ċerti Stati Membri, irid jiġi rikonoxxut li l-metodi tal-ġbir ivarjaw bejn żoni urbani u rurali u minn pajjiż għall-ieħor. Filwaqt li mhuwiex prattiku li titwaqqaf politika waħda għal kulħadd, hemm lok għal razzjonalizzazzjoni volontarja u standardizzazzjoni tal-metodi tal-ġbir;

| 22. | itenni l-fehma tiegħu li jista' jkun hemm possibbiltajiet għall-awtoritajiet reġjonali biex jaħdmu flimkien dwar il-ġestjoni tal-iskart b'mod transkonfinali u billi jikkonċentraw f'post wieħed it-trattament tal-iskart minn proprjetajiet simili, i.e. binjiet b'ħafna sulari ta' appartamenti, biex tiġi żgurata ġestjoni effiċjenti tal-flussi tal-iskart u l-aħjar użu tal-infrastruttura u tar-riżorsi disponibbli lis-settur; |
| --- | --- |

22.

itenni l-fehma tiegħu li jista' jkun hemm possibbiltajiet għall-awtoritajiet reġjonali biex jaħdmu flimkien dwar il-ġestjoni tal-iskart b'mod transkonfinali u billi jikkonċentraw f'post wieħed it-trattament tal-iskart minn proprjetajiet simili, i.e. binjiet b'ħafna sulari ta' appartamenti, biex tiġi żgurata ġestjoni effiċjenti tal-flussi tal-iskart u l-aħjar użu tal-infrastruttura u tar-riżorsi disponibbli lis-settur;

| 23. | iqis li r-riċiklaġġ ta' kwalità għolja għandu jkun promoss b'appoġġ attiv għal suq tal-plastik riċiklat u li għandha tiġi mħeġġa l-produzzjoni ta' materjal li jirrispetta l-ambjent biex jonqos l-iskart tal-plastik fin-natura; |
| --- | --- |

23.

iqis li r-riċiklaġġ ta' kwalità għolja għandu jkun promoss b'appoġġ attiv għal suq tal-plastik riċiklat u li għandha tiġi mħeġġa l-produzzjoni ta' materjal li jirrispetta l-ambjent biex jonqos l-iskart tal-plastik fin-natura;

| 24. | jiddispjaċih li r-rappurtar attwali tal-miri ta' rkupru taħt id-Direttiva Qafas dwar l-Iskart huwa bbażat fuq il-ġbir u mhux fuq ir-riċiklaġġ jew l-irkupru tal-enerġija reali. Hemm bżonn urġenti li d-definizzjonijiet jiġu ċċarati u li tinstab metodoloġija unika għall-kalkolu tal-prestazzjoni dwar ir-riċiklaġġ; |
| --- | --- |

24.

jiddispjaċih li r-rappurtar attwali tal-miri ta' rkupru taħt id-Direttiva Qafas dwar l-Iskart huwa bbażat fuq il-ġbir u mhux fuq ir-riċiklaġġ jew l-irkupru tal-enerġija reali. Hemm bżonn urġenti li d-definizzjonijiet jiġu ċċarati u li tinstab metodoloġija unika għall-kalkolu tal-prestazzjoni dwar ir-riċiklaġġ;

| 25. | jagħraf li l-Kummissjoni Ewropea diġà introduċiet programm ta' appoġġ għall-għaxar Stati Membri bl-inqas prestazzjoni dwar il-politiki tal-iskart. jiddispjaċih li 18-il Stat Membru għadhom 'il bogħod milli jkunu konformi mad-Direttiva Qafas dwar l-Iskart; |
| --- | --- |

25.

jagħraf li l-Kummissjoni Ewropea diġà introduċiet programm ta' appoġġ għall-għaxar Stati Membri bl-inqas prestazzjoni dwar il-politiki tal-iskart. jiddispjaċih li 18-il Stat Membru għadhom 'il bogħod milli jkunu konformi mad-Direttiva Qafas dwar l-Iskart;

| 26. | jissuġġerixxi li hemm bżonn ta' firxa ta' miżuri, għax strument ta' politika wieħed waħdu mhux ser ikun biżżejjed biex l-iskart imur għar-riċiklaġġ minflok fil-miżbliet. Madanakollu r-riċiklaġġ mhux dejjem huwa strateġija vijabbli, għax ir-riċiklaġġ tal-plastik huwa teknikament diffiċli u mhux dejjem ikun ġustifikat ekonomikament, anke jekk ikun hemm l-aqwa raġunijiet ambjentali; |
| --- | --- |

26.

jissuġġerixxi li hemm bżonn ta' firxa ta' miżuri, għax strument ta' politika wieħed waħdu mhux ser ikun biżżejjed biex l-iskart imur għar-riċiklaġġ minflok fil-miżbliet. Madanakollu r-riċiklaġġ mhux dejjem huwa strateġija vijabbli, għax ir-riċiklaġġ tal-plastik huwa teknikament diffiċli u mhux dejjem ikun ġustifikat ekonomikament, anke jekk ikun hemm l-aqwa raġunijiet ambjentali;

| 27. | jemmen li l-UE tinsab f'pożizzjoni tajba biex tkun mexxejja globali fit-tneħħija tal-plastik mill-miżbliet u għandha taqsam l-aqwa prattiki fil-ġestjoni tal-iskart mal-livelli lokali, reġjonali, nazzjonali u internazzjonali. L-UE għandha tippromovi l-inizjattivi sostenibbli u tiżgura li r-riċiklaturi jibagħtu l-iskart tagħhom lill-impjanti ta' riċiklaġġ biss jekk dawn ikollhom l-istess obbligi ta' ġestjoni bħall-impjanti tal-UE. L-intermedjarji mhumiex riċiklaturi u l-KtR jappella għal monitoraġġ aktar mill-qrib tal-applikazzjoni tar-regoli dwar it-trasport fil-portijiet Ewropej; |
| --- | --- |

27.

jemmen li l-UE tinsab f'pożizzjoni tajba biex tkun mexxejja globali fit-tneħħija tal-plastik mill-miżbliet u għandha taqsam l-aqwa prattiki fil-ġestjoni tal-iskart mal-livelli lokali, reġjonali, nazzjonali u internazzjonali. L-UE għandha tippromovi l-inizjattivi sostenibbli u tiżgura li r-riċiklaturi jibagħtu l-iskart tagħhom lill-impjanti ta' riċiklaġġ biss jekk dawn ikollhom l-istess obbligi ta' ġestjoni bħall-impjanti tal-UE. L-intermedjarji mhumiex riċiklaturi u l-KtR jappella għal monitoraġġ aktar mill-qrib tal-applikazzjoni tar-regoli dwar it-trasport fil-portijiet Ewropej;

| 28. | f'dan il-kuntest itenni l-appoġġ tiegħu għall-ħolqien ta' pjattaforma Ewropea ta' informazzjoni li tippermetti l-iskambju ta' informazzjoni bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali dwar il-prevenzjoni u l-ġestjoni tal-iskart fl-UE u barra mill-UE; |
| --- | --- |

28.

f'dan il-kuntest itenni l-appoġġ tiegħu għall-ħolqien ta' pjattaforma Ewropea ta' informazzjoni li tippermetti l-iskambju ta' informazzjoni bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali dwar il-prevenzjoni u l-ġestjoni tal-iskart fl-UE u barra mill-UE;

| 29. | jagħraf li l-plastik għandu destinazzjoni globali, għalhekk il-prattika tajba fl-istadju tat-tfassil, tat-tiswija għall-użu mill-ġdid u fit-tfassil biex oġġett ikun riċiklabbli ser tkun effettiva lil hinn mill-fruntieri tal-UE u ser tgħin biex oġġetti tal-plastik jinżammu milli jsiru skart marittimu fil-ġejjieni; |
| --- | --- |

29.

jagħraf li l-plastik għandu destinazzjoni globali, għalhekk il-prattika tajba fl-istadju tat-tfassil, tat-tiswija għall-użu mill-ġdid u fit-tfassil biex oġġett ikun riċiklabbli ser tkun effettiva lil hinn mill-fruntieri tal-UE u ser tgħin biex oġġetti tal-plastik jinżammu milli jsiru skart marittimu fil-ġejjieni;

| 30. | jinnota li ħafna oġġetti tal-konsumaturi, speċjalment elettriċi u elettroniċi, jiġu manifatturati barra l-UE u, minħabba spejjeż tal-manodopera għoljin fl-UE, wara jerġgħu jiġu esportati mill-ġdid biex jiżżarmaw, jiġu riċiklati jew jintremew. Billi jimxi mal-prinċipju tal-prossimità, il-KtR jirrakkomanda li l-infrastruttura għar-riċiklaġġ u l-użu mill-ġdid tiġi żviluppata f'qafas tal-UE, sabiex l-Istati Membri jkunu jistgħu jagħmlu użu effiċjenti mill-infrastruttura tal-ġestjoni tal-iskart li teżisti diġà u jiġi evitat l-investiment doppju għalxejn. Għaldaqstant, l-iskart mill-plastik jista' jiġi ttrattat f'pajjiżi ġirien mingħajr il-bżonn li jinbnew ħafna tipi ta' impjanti ta' riċiklaġġ f'kull Stat Membru, filwaqt li tista' tiġi ppjanata infrastruttura speċifika għat-trattament speċjalizzat ta' ċerti tipi ta' skart mal-UE kollha biex tiġi evitata d-dupplikazzjoni. Il-KtR jirrikonoxxi li għandhom jiġu stabbiliti u infurzati kontrolli transkonfinali dwar il-moviment tal-iskart; |
| --- | --- |

30.

jinnota li ħafna oġġetti tal-konsumaturi, speċjalment elettriċi u elettroniċi, jiġu manifatturati barra l-UE u, minħabba spejjeż tal-manodopera għoljin fl-UE, wara jerġgħu jiġu esportati mill-ġdid biex jiżżarmaw, jiġu riċiklati jew jintremew. Billi jimxi mal-prinċipju tal-prossimità, il-KtR jirrakkomanda li l-infrastruttura għar-riċiklaġġ u l-użu mill-ġdid tiġi żviluppata f'qafas tal-UE, sabiex l-Istati Membri jkunu jistgħu jagħmlu użu effiċjenti mill-infrastruttura tal-ġestjoni tal-iskart li teżisti diġà u jiġi evitat l-investiment doppju għalxejn. Għaldaqstant, l-iskart mill-plastik jista' jiġi ttrattat f'pajjiżi ġirien mingħajr il-bżonn li jinbnew ħafna tipi ta' impjanti ta' riċiklaġġ f'kull Stat Membru, filwaqt li tista' tiġi ppjanata infrastruttura speċifika għat-trattament speċjalizzat ta' ċerti tipi ta' skart mal-UE kollha biex tiġi evitata d-dupplikazzjoni. Il-KtR jirrikonoxxi li għandhom jiġu stabbiliti u infurzati kontrolli transkonfinali dwar il-moviment tal-iskart;

| 31. | jemmen li filwaqt li l-azzjoni volontarja tista' tikkomplementa l-leġislazzjoni, ser ikun hemm bżonn ta' xi regolazzjoni biex jiġi żgurat qafas għall-iskart effiċjenti, effettiv, sigur u sostenibbli. Madankollu, il-KtR jemmen li l-Kummissjoni Ewropea għandha tikkunsidra miżuri li jinfurmaw u jinfluwenzaw bidliet fl-imġiba tal-konsumaturi u l-familji qabel ma tasal biex tistabbilixxi taxxi jew projbizzjonijiet; |
| --- | --- |

31.

jemmen li filwaqt li l-azzjoni volontarja tista' tikkomplementa l-leġislazzjoni, ser ikun hemm bżonn ta' xi regolazzjoni biex jiġi żgurat qafas għall-iskart effiċjenti, effettiv, sigur u sostenibbli. Madankollu, il-KtR jemmen li l-Kummissjoni Ewropea għandha tikkunsidra miżuri li jinfurmaw u jinfluwenzaw bidliet fl-imġiba tal-konsumaturi u l-familji qabel ma tasal biex tistabbilixxi taxxi jew projbizzjonijiet;

| 32. | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex tistudja kif ir-responsabbiltà estiża tal-produttur u l-importatur tista' tiġi applikata aħjar fl-UE, partikolarment rigward l-iskart tal-plastik, li wisq ta' sikwit il-ġestjoni tiegħu hija f'idejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali. Applikazzjoni aħjar ta' din ir-responsabbiltà għandha twassal biex jidħlu fis-suq prodotti li joħolqu inqas skart tal-plastik, u skart tal-plastik li jkun aktar faċli jiġi riċiklat. Il-ħlas ta' depożitu u t-teħid lura obbligatorju ta' oġġett fi tmiem il-ħajja huma miżuri li għandhom jiġu implimentati fil-livell tal-UE għal ċerti prodotti tal-plastik u prodotti li fihom il-plastik sabiex jitnaqqas il-piż minn fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali. Jemmen li jkun tajjeb li jiġu promossi wkoll l-iskemi ta' 'teħid lura' mal-bejjiegħa, l-iskejjel u l-postijiet tax-xogħol fejn il-kwantitajiet ta' riżorsi ta' valur separati jistgħu jitfaddlu biex ir-riċiklaġġ ikun aktar vijabbli. Diġà jeżistu eżempji ta' dan bħall-każ tal-mowbajls u l-iskartoċċi tal-printers; |
| --- | --- |

32.

jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex tistudja kif ir-responsabbiltà estiża tal-produttur u l-importatur tista' tiġi applikata aħjar fl-UE, partikolarment rigward l-iskart tal-plastik, li wisq ta' sikwit il-ġestjoni tiegħu hija f'idejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali. Applikazzjoni aħjar ta' din ir-responsabbiltà għandha twassal biex jidħlu fis-suq prodotti li joħolqu inqas skart tal-plastik, u skart tal-plastik li jkun aktar faċli jiġi riċiklat. Il-ħlas ta' depożitu u t-teħid lura obbligatorju ta' oġġett fi tmiem il-ħajja huma miżuri li għandhom jiġu implimentati fil-livell tal-UE għal ċerti prodotti tal-plastik u prodotti li fihom il-plastik sabiex jitnaqqas il-piż minn fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali. Jemmen li jkun tajjeb li jiġu promossi wkoll l-iskemi ta' 'teħid lura' mal-bejjiegħa, l-iskejjel u l-postijiet tax-xogħol fejn il-kwantitajiet ta' riżorsi ta' valur separati jistgħu jitfaddlu biex ir-riċiklaġġ ikun aktar vijabbli. Diġà jeżistu eżempji ta' dan bħall-każ tal-mowbajls u l-iskartoċċi tal-printers;

| 33. | jemmen li l-prinċipju ta' “ħallas meta tarmi” għall-oġġetti ingumbranti għandu jitħeġġeġ b'metodi ta' ġbir determinati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali, flimkien ma' sforzi ta' sensibilizzazzjoni u monitoraġġ iktar mill-qrib tal-proċessi tal-iskart sabiex l-iskart (tal-plastik) ma jinħaraqx jew jiġi abbandunat iktar u iktar ta' spiss f'postijiet barra l-faċilitajiet bit-tagħmir tekniku adatt; |
| --- | --- |

33.

jemmen li l-prinċipju ta' “ħallas meta tarmi” għall-oġġetti ingumbranti għandu jitħeġġeġ b'metodi ta' ġbir determinati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali, flimkien ma' sforzi ta' sensibilizzazzjoni u monitoraġġ iktar mill-qrib tal-proċessi tal-iskart sabiex l-iskart (tal-plastik) ma jinħaraqx jew jiġi abbandunat iktar u iktar ta' spiss f'postijiet barra l-faċilitajiet bit-tagħmir tekniku adatt;

| 34. | jagħraf li hemm lok biex l-iskemi ta' depożitu u ritorn jiġu żviluppati każ b'każ. L-irkupru tal-flixken tax-xorb u l-kontenituri rnexxa ħafna f'xi Stati Membru u b'hekk jinġabar materjal ta' kwalità għar-riċiklaġġ. Din tista' tkun alternattiva tajba f'żoni rurali fejn il-ġbir separat mhux vijabbli. Il-ġbir tal-plastik bħall-PET (polyethylene terephthalate) jista' jitħeġġeġ anke aktar mill-awtoritajiet lokali u reġjonali permezz ta' Pjani ta' Sostenibbiltà Ambjentali għal avvenimenti pubbliċi kbar, sakemm ma jkunx hemm alternattivi għall-flixken tal-PET li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent; |
| --- | --- |

34.

jagħraf li hemm lok biex l-iskemi ta' depożitu u ritorn jiġu żviluppati każ b'każ. L-irkupru tal-flixken tax-xorb u l-kontenituri rnexxa ħafna f'xi Stati Membru u b'hekk jinġabar materjal ta' kwalità għar-riċiklaġġ. Din tista' tkun alternattiva tajba f'żoni rurali fejn il-ġbir separat mhux vijabbli. Il-ġbir tal-plastik bħall-PET (polyethylene terephthalate) jista' jitħeġġeġ anke aktar mill-awtoritajiet lokali u reġjonali permezz ta' Pjani ta' Sostenibbiltà Ambjentali għal avvenimenti pubbliċi kbar, sakemm ma jkunx hemm alternattivi għall-flixken tal-PET li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent;

Eko-Disinn

| 35. | iqis li d-disinn tal-prodott huwa fundamentali biex l-iskart jitnaqqas kemm jista' jkun. Jemmen li filwaqt li d-direttiva attwali dwar l-eko-disinn tiffoka fuq il-konsum tal-ilma u tal-enerġija, tista' ssir reviżjoni għat-twessigħ tal-ambitu tagħha biex l-applikazzjoni tagħha titwessa' għal prodotti tal-plastik oħra u jiġu inklużi l-esiġenzi għat-tħejjija għall-użu mill-ġdid, il-ġlieda kontra l-obsolenza, il-proprjetajiet ta' tiswija u r-riċiklaġġ bl-għoti ta' pariri lill-konsumaturi dwar kemm żmien iservi prodott (pereżempju 'passaport tal-prodott' li jakkumpanja prodott). Id-disinn huwa importanti kemm għall-konsumaturi kif ukoll għall-awtoritajiet tal-iskart li huma responsabbli għall-ġestjoni ta' tmiem il-ħajja tal-prodotti. Disinn tajjeb ta' oġġett u l-imballaġġ u ż-żarmar marbutin miegħu ser jiddeterminaw u jtejbu kemm prodott jista' jiġi riċiklat; |
| --- | --- |

35.

iqis li d-disinn tal-prodott huwa fundamentali biex l-iskart jitnaqqas kemm jista' jkun. Jemmen li filwaqt li d-direttiva attwali dwar l-eko-disinn tiffoka fuq il-konsum tal-ilma u tal-enerġija, tista' ssir reviżjoni għat-twessigħ tal-ambitu tagħha biex l-applikazzjoni tagħha titwessa' għal prodotti tal-plastik oħra u jiġu inklużi l-esiġenzi għat-tħejjija għall-użu mill-ġdid, il-ġlieda kontra l-obsolenza, il-proprjetajiet ta' tiswija u r-riċiklaġġ bl-għoti ta' pariri lill-konsumaturi dwar kemm żmien iservi prodott (pereżempju 'passaport tal-prodott' li jakkumpanja prodott). Id-disinn huwa importanti kemm għall-konsumaturi kif ukoll għall-awtoritajiet tal-iskart li huma responsabbli għall-ġestjoni ta' tmiem il-ħajja tal-prodotti. Disinn tajjeb ta' oġġett u l-imballaġġ u ż-żarmar marbutin miegħu ser jiddeterminaw u jtejbu kemm prodott jista' jiġi riċiklat;

| 36. | jiġbed l-attenzjoni għat-tendenza lejn “tħaffif” u l-introduzzjoni ta' boroż fid-disinn tal-ippakkettar għall-konsumatur (it-tluq mill-ħġieġ jew metall għall-plastik); li tnaqqas l-ispejjeż tat-trasport u għaldaqstant l-emissjonijiet tal-karbonju, iżda jirrikonoxxi li filwaqt li dan huwa ta' benefiċċju għal kulħadd, din it-tendenza tista' tkun ta' profitt kbir għall-produtturi filwaqt li toħloq żieda fl-ispejjeż ta' ġbir u trattament għall-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

36.

jiġbed l-attenzjoni għat-tendenza lejn “tħaffif” u l-introduzzjoni ta' boroż fid-disinn tal-ippakkettar għall-konsumatur (it-tluq mill-ħġieġ jew metall għall-plastik); li tnaqqas l-ispejjeż tat-trasport u għaldaqstant l-emissjonijiet tal-karbonju, iżda jirrikonoxxi li filwaqt li dan huwa ta' benefiċċju għal kulħadd, din it-tendenza tista' tkun ta' profitt kbir għall-produtturi filwaqt li toħloq żieda fl-ispejjeż ta' ġbir u trattament għall-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 37. | f'dan il-kuntest iqis li hemm bżonn ta' tnaqqis fit-tipi differenti ta' plastik (kompożizzjoni ta' materjali sintetiċi) sabiex tkun possibbli l-fużjoni ta' materjali tal-plastik kompatibbli separati. F'dan ir-rigward hemm bżonn ukoll ta' informazzjoni ċara fuq l-imballaġġ dwar it-tip ta' plastik sabiex tiġi faċilitata s-separazzjoni. Barra minn hekk, il-plastik m'għandux jinkludi POPs (Persistent Organic Pollutants – sustanzi niġġiesa organiċi persistenti) jew sustanzi kimiċi pprojbiti mir-regolament REACH; |
| --- | --- |

37.

f'dan il-kuntest iqis li hemm bżonn ta' tnaqqis fit-tipi differenti ta' plastik (kompożizzjoni ta' materjali sintetiċi) sabiex tkun possibbli l-fużjoni ta' materjali tal-plastik kompatibbli separati. F'dan ir-rigward hemm bżonn ukoll ta' informazzjoni ċara fuq l-imballaġġ dwar it-tip ta' plastik sabiex tiġi faċilitata s-separazzjoni. Barra minn hekk, il-plastik m'għandux jinkludi POPs (Persistent Organic Pollutants – sustanzi niġġiesa organiċi persistenti) jew sustanzi kimiċi pprojbiti mir-regolament REACH;

| 38. | jemmen li gwida dwar id-disinn ta' prodott sostenibbli li japplika għaċ-ċiklu kollu tal-ħajja, inkluż it-trattament fi tmiem il-ħajja, ser jgħin lill-utent jifhem il-valur reali ta' oġġett u jżomm milli jinħlew riżorsi prezzjużi għalxejn; |
| --- | --- |

38.

jemmen li gwida dwar id-disinn ta' prodott sostenibbli li japplika għaċ-ċiklu kollu tal-ħajja, inkluż it-trattament fi tmiem il-ħajja, ser jgħin lill-utent jifhem il-valur reali ta' oġġett u jżomm milli jinħlew riżorsi prezzjużi għalxejn;

| 39. | jemmen li fir-reviżjonijiet tad-disinn futuri għandu jkun hemm kontenut riċiklabbli minimu obbligatorju filwaqt li jkun hemm fehim li ċerti użi tal-ikel u tas-saħħa personali jeħtieġu standards speċifiċi; |
| --- | --- |

39.

jemmen li fir-reviżjonijiet tad-disinn futuri għandu jkun hemm kontenut riċiklabbli minimu obbligatorju filwaqt li jkun hemm fehim li ċerti użi tal-ikel u tas-saħħa personali jeħtieġu standards speċifiċi;

| 40. | jitlob it-tneħħija progressiva tal-użu ta' sustanzi perikolużi fil-plastik kemm fil-prodotti ġodda kif ukoll f'dawk riċiklati sabiex jitnaqqsu r-riskji marbutin mal-użu tagħhom u jiżdiedu l-possibbiltajiet tar-riċiklaġġ tagħhom. Il-Kumitat jaqbel mas-suġġeriment tal-Pjan Direzzjonali għal Ewropa b'użu effiċjenti ta' riżorsi li minn issa sal-2020 is-sustanzi kollha li joħolqu tħassib kbir jiġu inklużi fil-lista REACH tas-sustanzi kandidati, għax b'hekk ikunu jistgħu jiġu indirizzati l-addittivi tal-plastik ikkonċernati. Fid-dawl ta' dan, huwa jitlob li tingħata attenzjoni partikolari lill-mikroplastik u lin-nanopartiċelli li jirrappreżentaw problemi ġodda u li mhumiex neċessarjament koperti mir-Regolament REACH; |
| --- | --- |

40.

jitlob it-tneħħija progressiva tal-użu ta' sustanzi perikolużi fil-plastik kemm fil-prodotti ġodda kif ukoll f'dawk riċiklati sabiex jitnaqqsu r-riskji marbutin mal-użu tagħhom u jiżdiedu l-possibbiltajiet tar-riċiklaġġ tagħhom. Il-Kumitat jaqbel mas-suġġeriment tal-Pjan Direzzjonali għal Ewropa b'użu effiċjenti ta' riżorsi li minn issa sal-2020 is-sustanzi kollha li joħolqu tħassib kbir jiġu inklużi fil-lista REACH tas-sustanzi kandidati, għax b'hekk ikunu jistgħu jiġu indirizzati l-addittivi tal-plastik ikkonċernati. Fid-dawl ta' dan, huwa jitlob li tingħata attenzjoni partikolari lill-mikroplastik u lin-nanopartiċelli li jirrappreżentaw problemi ġodda u li mhumiex neċessarjament koperti mir-Regolament REACH;

| 41. | jitlob li tingħata attenzjoni partikolari għall-ekodisinn tal-printers 3D, peress li l-iżvilupp tagħhom jista' jkollu impatt sinifikanti fuq il-produzzjoni kwantitattiva u kwalitattiva tal-iskart tal-plastik; |
| --- | --- |

41.

jitlob li tingħata attenzjoni partikolari għall-ekodisinn tal-printers 3D, peress li l-iżvilupp tagħhom jista' jkollu impatt sinifikanti fuq il-produzzjoni kwantitattiva u kwalitattiva tal-iskart tal-plastik;

Plastik li jintuża darba u jintrema

| 42. | jemmen li hemm bżonn ta' taħlita ta' miżuri biex jiġu indirizzati l-oġġetti tal-plastik li jintużaw darba li għandhom ħajja qasira u li jintremew, inklużi miżuri biex jitnaqqas l-użu tagħhom u jitħeġġeġ l-użu ta' oġġetti li jintużaw ripetutament. Basktijiet tal-plastik u flixken tal-plastik vojta mormija b'mod irresponsabbli huma xempju tas-soċjetà tagħna fejn kollox jintrema u jgħarrqu l-ambjent tagħna. Barra mill-provvediment ta' inċentivi għall-użu mill-ġdid, il-projbizzjoni ta' forniment b'xejn ta' basktijiet tal-plastik qed tagħti riżultati pożittivi f'għadd ta' reġjuni u għaldaqstant għandha tiġi kkunsidrata; |
| --- | --- |

42.

jemmen li hemm bżonn ta' taħlita ta' miżuri biex jiġu indirizzati l-oġġetti tal-plastik li jintużaw darba li għandhom ħajja qasira u li jintremew, inklużi miżuri biex jitnaqqas l-użu tagħhom u jitħeġġeġ l-użu ta' oġġetti li jintużaw ripetutament. Basktijiet tal-plastik u flixken tal-plastik vojta mormija b'mod irresponsabbli huma xempju tas-soċjetà tagħna fejn kollox jintrema u jgħarrqu l-ambjent tagħna. Barra mill-provvediment ta' inċentivi għall-użu mill-ġdid, il-projbizzjoni ta' forniment b'xejn ta' basktijiet tal-plastik qed tagħti riżultati pożittivi f'għadd ta' reġjuni u għaldaqstant għandha tiġi kkunsidrata;

| 43. | jemmen li l-inizjattivi volontarji fil-livell nazzjonali, inkluża r-responsabbiltà tal-bejjiegħa għat-teħid lura, jistgħu jgħinu biex jiġu trasferiti l-ispejjeż għat-trattament ta' ċertu skart tal-plastik mill-awtoritajiet tal-iskart u dawk ambjentali lejn il-katina tal-valur kollha. Miżuri bħal dawn iridu jinkludu programm ta' edukazzjoni tal-konsumaturi; |
| --- | --- |

43.

jemmen li l-inizjattivi volontarji fil-livell nazzjonali, inkluża r-responsabbiltà tal-bejjiegħa għat-teħid lura, jistgħu jgħinu biex jiġu trasferiti l-ispejjeż għat-trattament ta' ċertu skart tal-plastik mill-awtoritajiet tal-iskart u dawk ambjentali lejn il-katina tal-valur kollha. Miżuri bħal dawn iridu jinkludu programm ta' edukazzjoni tal-konsumaturi;

| 44. | jemmen li t-'teħid lura' jista' jitħeġġeġ u jiġi estiż lejn postijiet oħra fejn in-nies imorru ta' sikwit (il-postijiet tax-xogħol u l-iskejjel spiss ikollhom skemi ekwivalenti żgħar li jgħinuhom jiġbru kwantità vijabbli għar-riċiklaġġ); |
| --- | --- |

44.

jemmen li t-'teħid lura' jista' jitħeġġeġ u jiġi estiż lejn postijiet oħra fejn in-nies imorru ta' sikwit (il-postijiet tax-xogħol u l-iskejjel spiss ikollhom skemi ekwivalenti żgħar li jgħinuhom jiġbru kwantità vijabbli għar-riċiklaġġ);

Bijodegradabbli

| 45. | jesprimi t-tħassib tiegħu dwar il-fatt li l-konsumaturi jistgħu jiġu mqarrqa mit-terminu 'bijodegradabbli' meta dan il-plastik sikwit huwa bijodegradabbli biss f'faċilitajiet ta' kompostaġġ industrijali b'temperaturi għoljin; |
| --- | --- |

45.

jesprimi t-tħassib tiegħu dwar il-fatt li l-konsumaturi jistgħu jiġu mqarrqa mit-terminu 'bijodegradabbli' meta dan il-plastik sikwit huwa bijodegradabbli biss f'faċilitajiet ta' kompostaġġ industrijali b'temperaturi għoljin;

| 46. | jisħaq li huwa importanti li ssir distinzjoni bejn degradabbli, bijodegradabbli u kompostabbli. Dawn it-termini ta' spiss jintużaw ħażin u minflok terminu jintuża ieħor. Il-plastik jista' jkun degradabbli iżda mhux bijodegradabbli jew jista' jkun kompostabbli biss; |
| --- | --- |

46.

jisħaq li huwa importanti li ssir distinzjoni bejn degradabbli, bijodegradabbli u kompostabbli. Dawn it-termini ta' spiss jintużaw ħażin u minflok terminu jintuża ieħor. Il-plastik jista' jkun degradabbli iżda mhux bijodegradabbli jew jista' jkun kompostabbli biss;

| 47. | jemmen li l-armonizzazzjoni u s-semplifikazzjoni huma essenzjali fit-tikkettar kollu għall-konsumaturi. Madankollu jinsab imħasseb li xi informazzjoni twassal għal konfużjoni jew tagħti ideat żbaljati, u jista' jkun hemm bżonn titneħħa. L-informazzjoni dwar il-proċeduri ta' riċiklaġġ adegwati u l-kontenut riċiklat għandha tkun faċli li tinftiehem; |
| --- | --- |

47.

jemmen li l-armonizzazzjoni u s-semplifikazzjoni huma essenzjali fit-tikkettar kollu għall-konsumaturi. Madankollu jinsab imħasseb li xi informazzjoni twassal għal konfużjoni jew tagħti ideat żbaljati, u jista' jkun hemm bżonn titneħħa. L-informazzjoni dwar il-proċeduri ta' riċiklaġġ adegwati u l-kontenut riċiklat għandha tkun faċli li tinftiehem;

| 48. | huwa mħasseb ukoll li t-terminu 'plastik b'bażi bijoloġika' jista' jimplika kredenzjali ekoloġiċi mentri l-bijomassa użata fil-produzzjoni tista' ma tkunx sostenibbli jew tista' tikkompeti mal-art maħsuba għall-ikel. Huwa favur il-promozzjoni u l-appoġġ tar-riċerka u l-iżvilupp tal-plastik organiku. L-enfasi għandha tkun fuq disinn ekoloġiku u sostenibbli fejn jidħlu, fost affarijiet oħra, materja prima (l-aħjar jekk tinkiseb mill-iskart), addittivi (tajbin għall-ambjent u għas-saħħa), il-possibbiltà ta' tiswija (li jista' jissewwa faċilment), il-potenzjal ta' riċiklaġġ u l-kapaċità li jiddekomponi; |
| --- | --- |

48.

huwa mħasseb ukoll li t-terminu 'plastik b'bażi bijoloġika' jista' jimplika kredenzjali ekoloġiċi mentri l-bijomassa użata fil-produzzjoni tista' ma tkunx sostenibbli jew tista' tikkompeti mal-art maħsuba għall-ikel. Huwa favur il-promozzjoni u l-appoġġ tar-riċerka u l-iżvilupp tal-plastik organiku. L-enfasi għandha tkun fuq disinn ekoloġiku u sostenibbli fejn jidħlu, fost affarijiet oħra, materja prima (l-aħjar jekk tinkiseb mill-iskart), addittivi (tajbin għall-ambjent u għas-saħħa), il-possibbiltà ta' tiswija (li jista' jissewwa faċilment), il-potenzjal ta' riċiklaġġ u l-kapaċità li jiddekomponi;

| 49. | għaldaqstant jappella għal Standards Ewropej ta' Normalizzazzjoni li diġà huma stabbiliti għall-kompostabbiltà (kemm industrijali kif ukoll mid-dar), il-bijodegradabbiltà u degradabbiltà, bħall-EN 13432, EN 14995, biex jiġu applikati bis-sħiħ, iżda wkoll li jiġu verifikati fid-dawl tal-validità tagħhom għal ambjenti adegwati bħall-ħamrija, il-baħar u l-ilma ħelu, l-impjanti għat-trattament tal-ilma tad-dranaġġ u d-diġestjoni anaerobika sabiex tiġi stabbilita sistema ta' tikkettar mal-UE kollha li tagħmel distinzjoni ċara ħafna bejn dawn it-termini; |
| --- | --- |

49.

għaldaqstant jappella għal Standards Ewropej ta' Normalizzazzjoni li diġà huma stabbiliti għall-kompostabbiltà (kemm industrijali kif ukoll mid-dar), il-bijodegradabbiltà u degradabbiltà, bħall-EN 13432, EN 14995, biex jiġu applikati bis-sħiħ, iżda wkoll li jiġu verifikati fid-dawl tal-validità tagħhom għal ambjenti adegwati bħall-ħamrija, il-baħar u l-ilma ħelu, l-impjanti għat-trattament tal-ilma tad-dranaġġ u d-diġestjoni anaerobika sabiex tiġi stabbilita sistema ta' tikkettar mal-UE kollha li tagħmel distinzjoni ċara ħafna bejn dawn it-termini;

| 50. | jappella għal ftehim internazzjonali dwar il-projbizzjoni tal-użu ta' mikrożibeġ tal-plastik dekomponibbli għall-użu kosmetiku fi scrubs tal-wiċċ, it-toothpastes u prodotti personali oħra, biex dan is-sors relattivament ġdid ta' tniġġis jinżamm milli jidħol fil-katina tal-ikel; |
| --- | --- |

50.

jappella għal ftehim internazzjonali dwar il-projbizzjoni tal-użu ta' mikrożibeġ tal-plastik dekomponibbli għall-użu kosmetiku fi scrubs tal-wiċċ, it-toothpastes u prodotti personali oħra, biex dan is-sors relattivament ġdid ta' tniġġis jinżamm milli jidħol fil-katina tal-ikel;

| 51. | jinsab imħasseb li l-plastik ittikkettat bħala 'ossodegradabbli' huwa biss ossoframmentabbli u mhuwiex bijodegradabbli, u meta ssir il-frammentazzjoni hemm ċans li jħalli mikropartiċelli tal-plastik fl-ambjent. Meta jiġi introdott fil-proċess tar-riċiklaġġ, instab li l-plastik ossoframmentabbli jniġġes u jikkomprometti l-kwalità tal-materjal riċiklat. Għal darb'oħra, hemm evidenza konsiderevoli biex isir appell għall-projbizzjoni ta' plastik ossodegradabbli sakemm issir aktar riċerka li tistabbilixxi li dawn il-prodotti għandhom valur miżjud; |
| --- | --- |

51.

jinsab imħasseb li l-plastik ittikkettat bħala 'ossodegradabbli' huwa biss ossoframmentabbli u mhuwiex bijodegradabbli, u meta ssir il-frammentazzjoni hemm ċans li jħalli mikropartiċelli tal-plastik fl-ambjent. Meta jiġi introdott fil-proċess tar-riċiklaġġ, instab li l-plastik ossoframmentabbli jniġġes u jikkomprometti l-kwalità tal-materjal riċiklat. Għal darb'oħra, hemm evidenza konsiderevoli biex isir appell għall-projbizzjoni ta' plastik ossodegradabbli sakemm issir aktar riċerka li tistabbilixxi li dawn il-prodotti għandhom valur miżjud;

Skart tal-baħar

| 52. | jaqbel mal-Green Paper li “l-maġġoranza tal-iskart li jinstab fl-ibħra tagħna u fl-oċeani huwa plastik” u din hija problema globali serja. Jemmen li t-tnaqqis fil-volum tal-plastik li jidħol fl-ambjent marittimu għandu jkun prijorità għall-partijiet interessati kollha fiċ-ċiklu tal-ħajja tal-plastik; |
| --- | --- |

52.

jaqbel mal-Green Paper li “l-maġġoranza tal-iskart li jinstab fl-ibħra tagħna u fl-oċeani huwa plastik” u din hija problema globali serja. Jemmen li t-tnaqqis fil-volum tal-plastik li jidħol fl-ambjent marittimu għandu jkun prijorità għall-partijiet interessati kollha fiċ-ċiklu tal-ħajja tal-plastik;

| 53. | jagħraf il-bżonn li jsiru aktar studji biex jiġu eżaminati s-sorsi, it-trasport u l-frekwenza ta' żibel tal-plastik kemm makro kif ukoll mikro fl-ambjent. Hemm bżonn ukoll nifhmu l-impatt ta' dawn il-partiċelli mikroskopiċi fuq il-ħajja tal-baħar; |
| --- | --- |

53.

jagħraf il-bżonn li jsiru aktar studji biex jiġu eżaminati s-sorsi, it-trasport u l-frekwenza ta' żibel tal-plastik kemm makro kif ukoll mikro fl-ambjent. Hemm bżonn ukoll nifhmu l-impatt ta' dawn il-partiċelli mikroskopiċi fuq il-ħajja tal-baħar;

| 54. | jappella għal żieda fil-monitoraġġ u l-ġbir tad-data biex jiġi valutat is-suċċess jew il-falliment ta' miżuri speċifiċi. Dan jgħin ukoll l-iżvilupp ta' soluzzjonijiet possibbli. Iqis li mira speċifika għat-tnaqqis taż-żibel fil-baħar tista' titwaqqaf biss jekk ikun hemm disponibbli data preċiża dwar il-volumi attwali ta' żibel fil-baħar; |
| --- | --- |

54.

jappella għal żieda fil-monitoraġġ u l-ġbir tad-data biex jiġi valutat is-suċċess jew il-falliment ta' miżuri speċifiċi. Dan jgħin ukoll l-iżvilupp ta' soluzzjonijiet possibbli. Iqis li mira speċifika għat-tnaqqis taż-żibel fil-baħar tista' titwaqqaf biss jekk ikun hemm disponibbli data preċiża dwar il-volumi attwali ta' żibel fil-baħar;

| 55. | jirrakkomanda li jkun hemm strateġija maqsuma fi tnejn:






  (a) | strateġija bbażata fl-art/fix-xtut biex l-iskart tal-plastik jinżamm milli jidħol fl-ambjent akkwatiku; |
| --- | --- | --- |

55.

jirrakkomanda li jkun hemm strateġija maqsuma fi tnejn:

(a)

strateġija bbażata fl-art/fix-xtut biex l-iskart tal-plastik jinżamm milli jidħol fl-ambjent akkwatiku;

| (b) | strateġija bbażata fil-baħar biex tiżgura li l-attivitajiet ibbażati fl-oċean u fil-baħar jieħdu ħsieb l-iskart tagħhom b'responsabbiltà. |
| --- | --- |

(b)

strateġija bbażata fil-baħar biex tiżgura li l-attivitajiet ibbażati fl-oċean u fil-baħar jieħdu ħsieb l-iskart tagħhom b'responsabbiltà.

L-istrateġija bbażata fl-art/fix-xtut tistrieħ fuq il-miżuri msemmija hawn fuq, filwaqt li l-istrateġija bbażata fil-baħar tistrieħ fuq l-infurzar aħjar tal-MARPOL (il-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Prevenzjoni tat-Tniġġis minn Vapuri) u Konvenzjonijiet oħra;

| 56. | jirrakkomanda li jkun hemm aktar koordinazzjoni tal-politika u infurzar bejn l-UE u l-Organizzazzjoni Marittima Internazzjonali (l-aġenzija tan-Nazzjonijiet Uniti responsabbli mis-sigurtà tal-bastimenti u l-prevenzjoni tat-tniġġis marittimu mill-bastimenti); |
| --- | --- |

56.

jirrakkomanda li jkun hemm aktar koordinazzjoni tal-politika u infurzar bejn l-UE u l-Organizzazzjoni Marittima Internazzjonali (l-aġenzija tan-Nazzjonijiet Uniti responsabbli mis-sigurtà tal-bastimenti u l-prevenzjoni tat-tniġġis marittimu mill-bastimenti);

| 57. | jagħraf li d-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina stabbilixxiet miri għaż-żibel marittimu u l-miri ġodda kollha għandhom ikunu jaqblu mal-miri eżistenti dwar l-iskart. Jistgħu jiġu kkunsidrati miri speċifiċi għall-plastik iżda kull mira għandha tkun SMART u mhux biss tappella għal tnaqqis. Hemm bżonn li l-leġislazzjoni eżistenti dwar l-iskart u r-riżorsi taħt il-MARPOL issa tkun infurzata aħjar; |
| --- | --- |

57.

jagħraf li d-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina stabbilixxiet miri għaż-żibel marittimu u l-miri ġodda kollha għandhom ikunu jaqblu mal-miri eżistenti dwar l-iskart. Jistgħu jiġu kkunsidrati miri speċifiċi għall-plastik iżda kull mira għandha tkun SMART u mhux biss tappella għal tnaqqis. Hemm bżonn li l-leġislazzjoni eżistenti dwar l-iskart u r-riżorsi taħt il-MARPOL issa tkun infurzata aħjar;

| 58. | jagħraf ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-imsieħba tagħhom fis-sensibilizzazzjoni. L-għarfien tal-firxa taż-żibel tal-plastik fl-ambjenti tax-xmajjar u tal-baħar hija prekundizzjoni għal rimedju u biex jitnaqqas id-daqs tal-problema. Dan jista' jinvolvi l-promozzjoni ta' programmi edukattivi fl-iskejjel, it-tħeġġiġ ta' imġiba responsabbli fl-industrija tat-turiżmu, u inizjattivi mill-industrija tal-plastik. L-introduzzjoni ta' “Ġimgħat ta' Tindif Ewropej” jew inizjattivi simili b'reklamar adegwat jistgħu jżidu l-għarfien dwar il-problema; |
| --- | --- |

58.

jagħraf ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-imsieħba tagħhom fis-sensibilizzazzjoni. L-għarfien tal-firxa taż-żibel tal-plastik fl-ambjenti tax-xmajjar u tal-baħar hija prekundizzjoni għal rimedju u biex jitnaqqas id-daqs tal-problema. Dan jista' jinvolvi l-promozzjoni ta' programmi edukattivi fl-iskejjel, it-tħeġġiġ ta' imġiba responsabbli fl-industrija tat-turiżmu, u inizjattivi mill-industrija tal-plastik. L-introduzzjoni ta' “Ġimgħat ta' Tindif Ewropej” jew inizjattivi simili b'reklamar adegwat jistgħu jżidu l-għarfien dwar il-problema;

| 59. | iħeġġeġ il-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali flimkien mal-imsieħba tagħhom biex l-inizjattivi ta' “tindif” tant prezzjużi jkunu ffukati aħjar. Filwaqt li l-ġranet ta' tindif max-xtajtiet, il-bramel taż-żibel fil-bajjiet u l-ġbir mill-bajjiet jiġbru biss persentaġġ żgħir ta' żibel, jgħinu wkoll biex jiżdied l-għarfien fil-komunitajiet lokali. Jistgħu jiġu promossi kampanji għall-industrija tas-sajd biex jistadu għaż-żibel fi ġranet fejn ma jsirx sajd u fejn ikunu jistgħu jarmu ż-żibel fl-eqreb port aktar milli l-port tagħhom. F'dan ir-rigward il-KtR jappoġġja pjani tal-Kummissjoni Ewropea biex tniedi fl-2014 Jum ta' Tindif madwar l-Ewropa kollha, u joffri li jesplora kooperazzjoni fuq din l-inizjattiva; |
| --- | --- |

59.

iħeġġeġ il-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali flimkien mal-imsieħba tagħhom biex l-inizjattivi ta' “tindif” tant prezzjużi jkunu ffukati aħjar. Filwaqt li l-ġranet ta' tindif max-xtajtiet, il-bramel taż-żibel fil-bajjiet u l-ġbir mill-bajjiet jiġbru biss persentaġġ żgħir ta' żibel, jgħinu wkoll biex jiżdied l-għarfien fil-komunitajiet lokali. Jistgħu jiġu promossi kampanji għall-industrija tas-sajd biex jistadu għaż-żibel fi ġranet fejn ma jsirx sajd u fejn ikunu jistgħu jarmu ż-żibel fl-eqreb port aktar milli l-port tagħhom. F'dan ir-rigward il-KtR jappoġġja pjani tal-Kummissjoni Ewropea biex tniedi fl-2014 Jum ta' Tindif madwar l-Ewropa kollha, u joffri li jesplora kooperazzjoni fuq din l-inizjattiva;

| 60. | jemmen li l-awtoritajiet lokali u reġjonali waħedhom ma jistgħux ikopru l-ispejjeż li joħloq iż-żibel fil-baħar u jappella għal kooperazzjoni akbar fl-Istati Membri fil-livelli kollha ta' gvern, u biex l-istituzzjonijiet responsabbli, l-awtoritajiet tal-ilma, l-awtoritajiet portwarji u l-industrija tal-ġestjoni tal-iskart isibu modi kosteffettivi biex l-iskart tal-plastik jinżamm milli jidħol fl-ambjent marittimu; |
| --- | --- |

60.

jemmen li l-awtoritajiet lokali u reġjonali waħedhom ma jistgħux ikopru l-ispejjeż li joħloq iż-żibel fil-baħar u jappella għal kooperazzjoni akbar fl-Istati Membri fil-livelli kollha ta' gvern, u biex l-istituzzjonijiet responsabbli, l-awtoritajiet tal-ilma, l-awtoritajiet portwarji u l-industrija tal-ġestjoni tal-iskart isibu modi kosteffettivi biex l-iskart tal-plastik jinżamm milli jidħol fl-ambjent marittimu;

| 61. | jappella għal titjib fil-bażi tal-għarfien permezz ta' programmi appoġġjati mill-UE bħal LIFE+ jew fondi tal-EFRE, sabiex jiġi investigat l-impatt tal-iskart tal-plastik kemm fil-ħamrija kif ukoll fl-ambjent marittimu; |
| --- | --- |

61.

jappella għal titjib fil-bażi tal-għarfien permezz ta' programmi appoġġjati mill-UE bħal LIFE+ jew fondi tal-EFRE, sabiex jiġi investigat l-impatt tal-iskart tal-plastik kemm fil-ħamrija kif ukoll fl-ambjent marittimu;

Kummenti tal-għeluq

| 62. | jappella lill-atturi kollha tal-industrija tal-ġestjoni tal-iskart biex jaħdmu flimkien biex inaqqsu l-frekwenza u l-impatt tal-plastik fl-ambjent u l-użu ta' materja prima, u jagħrfu l-potenzjal tiegħu bħala riżorsa prezzjuża. Din hija sfida għax il-plastik huwa rħis u versatili, b'għadd dejjem jikber ta' applikazzjonijiet, iżda l-fatt li jdum ħafna fl-ambjent huwa problema dejjiema. Filwaqt li ż-żibel tal-plastik li qed jinġema' dejjem aktar fl-ambjent marittimu globali huwa allarmanti, huwa fatt magħruf li l-biċċa l-kbira ta' dan ir-rimi bla kontroll oriġina fuq l-art. L-iskart tal-plastik fi kwalunkwe ambjent mhuwiex aċċettabbli! |
| --- | --- |

62.

jappella lill-atturi kollha tal-industrija tal-ġestjoni tal-iskart biex jaħdmu flimkien biex inaqqsu l-frekwenza u l-impatt tal-plastik fl-ambjent u l-użu ta' materja prima, u jagħrfu l-potenzjal tiegħu bħala riżorsa prezzjuża. Din hija sfida għax il-plastik huwa rħis u versatili, b'għadd dejjem jikber ta' applikazzjonijiet, iżda l-fatt li jdum ħafna fl-ambjent huwa problema dejjiema. Filwaqt li ż-żibel tal-plastik li qed jinġema' dejjem aktar fl-ambjent marittimu globali huwa allarmanti, huwa fatt magħruf li l-biċċa l-kbira ta' dan ir-rimi bla kontroll oriġina fuq l-art. L-iskart tal-plastik fi kwalunkwe ambjent mhuwiex aċċettabbli!

Brussell, 8 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/37 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/37

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar is-“Strateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima”

2013/C 356/07

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jirrikonoxxi li l-effetti tal-impatti globali tat-tibdil fil-klima jistgħu jkunu sinifikanti daqs l-impatti lokali għal xi bliet u reġjuni Ewropej u għalhekk huwa tal-fehma li l-istrateġiji tal-adattament imorru lil hinn mill-UE; |
| --- | --- |

—

jirrikonoxxi li l-effetti tal-impatti globali tat-tibdil fil-klima jistgħu jkunu sinifikanti daqs l-impatti lokali għal xi bliet u reġjuni Ewropej u għalhekk huwa tal-fehma li l-istrateġiji tal-adattament imorru lil hinn mill-UE;

| — | iqis li l-infrastruttura ekoloġika toffri għażla klassika ta' soluzzjoni ta' adattament tat-tip “low regret, low cost” li għandha tgħin iżżid ir-reżistenza fiż-żoni urbani; |
| --- | --- |

—

iqis li l-infrastruttura ekoloġika toffri għażla klassika ta' soluzzjoni ta' adattament tat-tip “low regret, low cost” li għandha tgħin iżżid ir-reżistenza fiż-żoni urbani;

| — | jinsab imħasseb ħafna dwar l-impatt tat-tibdil fil-klima fuq il-produzzjoni agrikola, tal-forestrija u tas-sajd; |
| --- | --- |

—

jinsab imħasseb ħafna dwar l-impatt tat-tibdil fil-klima fuq il-produzzjoni agrikola, tal-forestrija u tas-sajd;

| — | jirribatti li hemm bżonn ta' aktar attenzjoni fl-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima sabiex l-adattament jitmexxa 'l quddiem fil-livell lokali, fejn l-impatti jiġu esperjenzati b'mod aktar akut u li jipprovdi l-ewwel reazzjoni għal dan it-tibdil; |
| --- | --- |

—

jirribatti li hemm bżonn ta' aktar attenzjoni fl-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima sabiex l-adattament jitmexxa 'l quddiem fil-livell lokali, fejn l-impatti jiġu esperjenzati b'mod aktar akut u li jipprovdi l-ewwel reazzjoni għal dan it-tibdil;

| — | jirrikonoxxi li l-finanzjament huwa vitali sabiex ir-reazzjonijiet ta' adattament jiġu implimentati fil-livell lokali; |
| --- | --- |

—

jirrikonoxxi li l-finanzjament huwa vitali sabiex ir-reazzjonijiet ta' adattament jiġu implimentati fil-livell lokali;

| — | jirrikonoxxi l-importanza tan-netwerks lokali u reġjonali fil-promozzjoni tal-miżuri ta' adattament. u jemmen li dawn in-netwerks għandhom jingħataw appoġġ finanzjarju adegwat mill-fondi tal-UE. Madankollu, il-KtR ma jirrakkomandax organizzazzjoni ġdida jew impenn volontarju għall-adattament, kif issuġġerit fl-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima, għax dan iwassal għal dupplikazzjoni, joħloq konfużjoni fost il-parteċipanti u jista' jaħli riżorsi prezzjużi. Il-Patt tas-Sindki attwali għandu jkollu aktar riżorsi u jerġa' jitnieda bħala netwerk li jiffoka fuq l-azzjoni għall-klima fiż-żewġ aspetti tiegħu – il-mitigazzjoni u l-adattament; |
| --- | --- |

—

jirrikonoxxi l-importanza tan-netwerks lokali u reġjonali fil-promozzjoni tal-miżuri ta' adattament. u jemmen li dawn in-netwerks għandhom jingħataw appoġġ finanzjarju adegwat mill-fondi tal-UE. Madankollu, il-KtR ma jirrakkomandax organizzazzjoni ġdida jew impenn volontarju għall-adattament, kif issuġġerit fl-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima, għax dan iwassal għal dupplikazzjoni, joħloq konfużjoni fost il-parteċipanti u jista' jaħli riżorsi prezzjużi. Il-Patt tas-Sindki attwali għandu jkollu aktar riżorsi u jerġa' jitnieda bħala netwerk li jiffoka fuq l-azzjoni għall-klima fiż-żewġ aspetti tiegħu – il-mitigazzjoni u l-adattament;

| — | jikkonkludi li, minħabba l-urġenza mitluba, ir-reviżjoni proposta tal-istrateġija fl-2017 għandha tiffoka mhux biss fuq il-progress imwettaq mal-istrateġiji nazjonali ta' adattament u jekk hemmx bżonn ta' leġislazzjoni fil-futur, iżda għandha tiġi stabbilita sa liema data għandhom jinkisbu għadd ta' stadji importanti tal-implimentazzjoni fil-livelli kollha ta' governanza, u li l-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima għandha tkun akkumpanjata minn linji gwida u appoġġ għall-korpi sottonazzjonali kif ukoll għall-Istati Membri sabiex jiksbu dawn l-istadji importanti. |
| --- | --- |

—

jikkonkludi li, minħabba l-urġenza mitluba, ir-reviżjoni proposta tal-istrateġija fl-2017 għandha tiffoka mhux biss fuq il-progress imwettaq mal-istrateġiji nazjonali ta' adattament u jekk hemmx bżonn ta' leġislazzjoni fil-futur, iżda għandha tiġi stabbilita sa liema data għandhom jinkisbu għadd ta' stadji importanti tal-implimentazzjoni fil-livelli kollha ta' governanza, u li l-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima għandha tkun akkumpanjata minn linji gwida u appoġġ għall-korpi sottonazzjonali kif ukoll għall-Istati Membri sabiex jiksbu dawn l-istadji importanti.

| Relatur | Is-Sur Neil SWANNICK (UK/PSE), Membru tal-Kunsill tal-Belt ta’ Manchester |
| --- | --- |
| Dokument ta' referenza | Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni: Strateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima
  COM(2013) 216 final |

Relatur

Is-Sur Neil SWANNICK (UK/PSE), Membru tal-Kunsill tal-Belt ta’ Manchester

Dokument ta' referenza

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni: Strateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima

COM(2013) 216 final

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jirrikonoxxi li l-ftehim tan-Nazzjonijiet Uniti mistenni fl-2015 dwar it-tibdil fil-klima ser ikopri mhux biss il-mitigazzjoni iżda wkoll l-adattament. It-tisħiħ tar-reżistenza għat-tibdil fil-klima – partikolarment fost l-ifqar u l-aktar pajjiżi vulnerabbli tad-dinja – huwa assolutament kruċjali sabiex il-ftehim ikun ġust; |
| --- | --- |

1.

jirrikonoxxi li l-ftehim tan-Nazzjonijiet Uniti mistenni fl-2015 dwar it-tibdil fil-klima ser ikopri mhux biss il-mitigazzjoni iżda wkoll l-adattament. It-tisħiħ tar-reżistenza għat-tibdil fil-klima – partikolarment fost l-ifqar u l-aktar pajjiżi vulnerabbli tad-dinja – huwa assolutament kruċjali sabiex il-ftehim ikun ġust;

| 2. | jenfasizza li l-mitigazzjoni għat-tibdil fil-klima huwa l-aħjar mod kif jiġu indirizzati ħafna mill-isfidi prinċipali tal-adattament b'mod preventiv, u iktar ma l-miżuri għat-tnaqqis tat-tibdil fil-klima jkunu b'saħħithom u ambizzjużi, iktar ma l-miżuri ta' adattament ikunu jistgħu jibqgħu limitati; |
| --- | --- |

2.

jenfasizza li l-mitigazzjoni għat-tibdil fil-klima huwa l-aħjar mod kif jiġu indirizzati ħafna mill-isfidi prinċipali tal-adattament b'mod preventiv, u iktar ma l-miżuri għat-tnaqqis tat-tibdil fil-klima jkunu b'saħħithom u ambizzjużi, iktar ma l-miżuri ta' adattament ikunu jistgħu jibqgħu limitati;

| 3. | jinnota li d-dinja qabżet limitu perikoluż, u l-livelli atmosferiċi tad-dijossidu tal-karbonju issa laħqu l-400 ppm; |
| --- | --- |

3.

jinnota li d-dinja qabżet limitu perikoluż, u l-livelli atmosferiċi tad-dijossidu tal-karbonju issa laħqu l-400 ppm;

| 4. | jistieden lin-negozjaturi tal-UE sabiex jiġu stabbiliti għanijiet aktar ambizzjużi u jiksbu appoġġ internazzjonali sabiex il-ftehim tal-2015 ikun jinkludi b'mod ċar il-bidla tas-sistema tal-enerġija tad-dinja; |
| --- | --- |

4.

jistieden lin-negozjaturi tal-UE sabiex jiġu stabbiliti għanijiet aktar ambizzjużi u jiksbu appoġġ internazzjonali sabiex il-ftehim tal-2015 ikun jinkludi b'mod ċar il-bidla tas-sistema tal-enerġija tad-dinja;

| 5. | huwa tassew konxju li ħafna pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw jinsabu mhedda minn proċessi tat-tibdil fil-klima li jibdew bil-mod bħal żieda fl-ilma tal-baħar u fit-temperaturi li qegħdin jaggravaw it-theddid impost mill-avvenimenti ta' temp estrem u qegħdin idgħajfu b'mod serju l-prospetti sabiex jinkiseb żvilupp sostenibbli globali; |
| --- | --- |

5.

huwa tassew konxju li ħafna pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw jinsabu mhedda minn proċessi tat-tibdil fil-klima li jibdew bil-mod bħal żieda fl-ilma tal-baħar u fit-temperaturi li qegħdin jaggravaw it-theddid impost mill-avvenimenti ta' temp estrem u qegħdin idgħajfu b'mod serju l-prospetti sabiex jinkiseb żvilupp sostenibbli globali;

| 6. | jenfasizza li t-tibdil fil-klima għandu impatt dirett fuq ir-riżorsi tal-ilma u l-ġestjoni ta' dawn ir-riżorsi tolqot lill-ekosistemi u lill-proċessi produttivi tal-ħxejjex u l-annimali, l-attivitajiet soċjoekonomiċi u s-saħħa tal-bniedem; |
| --- | --- |

6.

jenfasizza li t-tibdil fil-klima għandu impatt dirett fuq ir-riżorsi tal-ilma u l-ġestjoni ta' dawn ir-riżorsi tolqot lill-ekosistemi u lill-proċessi produttivi tal-ħxejjex u l-annimali, l-attivitajiet soċjoekonomiċi u s-saħħa tal-bniedem;

| 7. | jappella lill-Kunsill u lill-Kummissjoni sabiex jinvolvu lill-KtR mhux biss fil-ħidma dwar il-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima, imma anke fil-ħidma teknika relatata mal-Programm ta' Ħidma ta' Nairobi li jiffoka fuq l-adattament abbażi tal-ekosistema u l-bijodiversità; |
| --- | --- |

7.

jappella lill-Kunsill u lill-Kummissjoni sabiex jinvolvu lill-KtR mhux biss fil-ħidma dwar il-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima, imma anke fil-ħidma teknika relatata mal-Programm ta' Ħidma ta' Nairobi li jiffoka fuq l-adattament abbażi tal-ekosistema u l-bijodiversità;

Adattament u reżistenza

| 8. | jilqa' r-referenza għar-reżistenza fi ħdan l-Istrateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima u l-għan globali tagħha li tgħin biex “l-Ewropa ssir aktar reżistenti għall-klima”. Il-KtR jemmen li l-kunsiderazzjoni tal-adattament għat-tibdil fil-klima bħala dimensjoni tar-riżestenza hija approċċ validu. Belt tista' tirkupra minn xokk għas-sistema urbana (klimatiku jew mod ieħor) jekk ir-reżistenza hija għolja, iżda tista' tiddgħajjef b'mod serju jekk ir-reżistenza tkun baxxa; |
| --- | --- |

8.

jilqa' r-referenza għar-reżistenza fi ħdan l-Istrateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima u l-għan globali tagħha li tgħin biex “l-Ewropa ssir aktar reżistenti għall-klima”. Il-KtR jemmen li l-kunsiderazzjoni tal-adattament għat-tibdil fil-klima bħala dimensjoni tar-riżestenza hija approċċ validu. Belt tista' tirkupra minn xokk għas-sistema urbana (klimatiku jew mod ieħor) jekk ir-reżistenza hija għolja, iżda tista' tiddgħajjef b'mod serju jekk ir-reżistenza tkun baxxa;

| 9. | iqis bħala essenzjali li jinħolqu rabtiet bejn l-adattament għat-tibdil fil-klima u l-gruppi li huma responsabbli mill-ġestjoni tar-riskju u l-ippjanar tal-emerġenza marbuta mad-diżastri; |
| --- | --- |

9.

iqis bħala essenzjali li jinħolqu rabtiet bejn l-adattament għat-tibdil fil-klima u l-gruppi li huma responsabbli mill-ġestjoni tar-riskju u l-ippjanar tal-emerġenza marbuta mad-diżastri;

| 10. | fil-kuntest tar-reżistenza jqis li l-adattament huwa:






  — | aġenda olistika, li tinkorpora sistemi, setturi u dimensjonijiet territorjali u ta' ħin, |
| --- | --- | --- |

10.

fil-kuntest tar-reżistenza jqis li l-adattament huwa:

—

aġenda olistika, li tinkorpora sistemi, setturi u dimensjonijiet territorjali u ta' ħin,

| — | element wieħed ta' strateġija usa' meħtieġ biex tinbena r-reżistenza tal-Ewropa u tal-bliet u r-reġjuni fi ħdanha, u |
| --- | --- |

—

element wieħed ta' strateġija usa' meħtieġ biex tinbena r-reżistenza tal-Ewropa u tal-bliet u r-reġjuni fi ħdanha, u

| — | proċess li jidentifika u sussegwentement inaqqas ir-riskji li ġejjin minn temp estrem u perikli tal-klima, u b'hekk titnaqqas l-intensità tax-xokkijiet relatati; |
| --- | --- |

—

proċess li jidentifika u sussegwentement inaqqas ir-riskji li ġejjin minn temp estrem u perikli tal-klima, u b'hekk titnaqqas l-intensità tax-xokkijiet relatati;

| 11. | jifhem li mit-tibdil fil-klima, wieħed jista' jistenna impatti negattivi anke meta jiġu żviluppati reazzjonijiet b'saħħithom ta' adattament u meta l-għan tal-limitazzjoni tat-tisħin għal 2 °C jiġi rispettat. Il-prijorità hija li jkun hemm reżistenza għal dawn l-avvenimenti u b'hekk l-użu tat-terminu “reżistenza għall-klima” huwa aktar adatt minn “reżistenza kontra t-tibdil fil-klima”; |
| --- | --- |

11.

jifhem li mit-tibdil fil-klima, wieħed jista' jistenna impatti negattivi anke meta jiġu żviluppati reazzjonijiet b'saħħithom ta' adattament u meta l-għan tal-limitazzjoni tat-tisħin għal 2 °C jiġi rispettat. Il-prijorità hija li jkun hemm reżistenza għal dawn l-avvenimenti u b'hekk l-użu tat-terminu “reżistenza għall-klima” huwa aktar adatt minn “reżistenza kontra t-tibdil fil-klima”;

| 12. | jirrikonoxxi li l-effetti tal-impatti globali tat-tibdil fil-klima jistgħu jkunu sinifikanti daqs l-impatti lokali għal xi bliet u reġjuni Ewropej minħabba l-effetti fuq il-katina globali tal-loġistika u l-provvista, is-sikurezza alimentari u l-migrazzjoni (tal-bniedem, tal-flora, tal-fawna u tal-mard); għalhekk huwa tal-fehma li l-istrateġiji tal-adattament imorru lil hinn mill-UE. Bl-istess mod li l-iżvilupp, il-kooperazzjoni, l-ikel u l-enerġija huma appoġġjati globalment, huwa għaqli li l-adattament jiġi appoġġjat fil-livell globali, minħabba r-riskji u l-benefiċċji potenzjali għall-UE; |
| --- | --- |

12.

jirrikonoxxi li l-effetti tal-impatti globali tat-tibdil fil-klima jistgħu jkunu sinifikanti daqs l-impatti lokali għal xi bliet u reġjuni Ewropej minħabba l-effetti fuq il-katina globali tal-loġistika u l-provvista, is-sikurezza alimentari u l-migrazzjoni (tal-bniedem, tal-flora, tal-fawna u tal-mard); għalhekk huwa tal-fehma li l-istrateġiji tal-adattament imorru lil hinn mill-UE. Bl-istess mod li l-iżvilupp, il-kooperazzjoni, l-ikel u l-enerġija huma appoġġjati globalment, huwa għaqli li l-adattament jiġi appoġġjat fil-livell globali, minħabba r-riskji u l-benefiċċji potenzjali għall-UE;

| 13. | jinnota l-korp tar-riċerka li jiffoka fuq l-impatt tat-tibdil fil-klima fuq il-wirt kulturali u jafferma li l-istrateġiji tal-adattament għandhom jinkludu valutazzjonijiet tal-vulnerabbiltà tal-assi kulturali, bħall-bini, l-arti u l-arkivji għal avvenimenti estremi ta' temp u degradazzjoni ambjentali; |
| --- | --- |

13.

jinnota l-korp tar-riċerka li jiffoka fuq l-impatt tat-tibdil fil-klima fuq il-wirt kulturali u jafferma li l-istrateġiji tal-adattament għandhom jinkludu valutazzjonijiet tal-vulnerabbiltà tal-assi kulturali, bħall-bini, l-arti u l-arkivji għal avvenimenti estremi ta' temp u degradazzjoni ambjentali;

| 14. | iqis li l-infrastruttura ekoloġika toffri għażla klassika ta' soluzzjoni ta' adattament tat-tip “low regret, low cost” li għandha tgħin iżżid ir-reżistenza fiż-żoni urbani billi jiġu moderati t-temperaturi tal-wiċċ u jitnaqqas il-ħela tal-ilma tax-xita. Approċċ ta' adattament ibbażat madwar sistemi naturali u urbani huwa essenzjali: pereżempju kurituri ekoloġiċi li jaqsmu ostakli amministrattivi sabiex jappoġġjaw il-migrazzjoni tal-ħajja selvaġġa f'klima li qed tinbidel. Għalhekk ikun ta' għajnuna li jiġu promossi ekosistemi jew infrastrutturi ekoloġiċi bħala infrastrutturi kritiċi; |
| --- | --- |

14.

iqis li l-infrastruttura ekoloġika toffri għażla klassika ta' soluzzjoni ta' adattament tat-tip “low regret, low cost” li għandha tgħin iżżid ir-reżistenza fiż-żoni urbani billi jiġu moderati t-temperaturi tal-wiċċ u jitnaqqas il-ħela tal-ilma tax-xita. Approċċ ta' adattament ibbażat madwar sistemi naturali u urbani huwa essenzjali: pereżempju kurituri ekoloġiċi li jaqsmu ostakli amministrattivi sabiex jappoġġjaw il-migrazzjoni tal-ħajja selvaġġa f'klima li qed tinbidel. Għalhekk ikun ta' għajnuna li jiġu promossi ekosistemi jew infrastrutturi ekoloġiċi bħala infrastrutturi kritiċi;

| 15. | isostni li ekosistemi f'saħħithom u bijodiversità għanja ser isaħħu r-reżiljenza lokali u reġjonali għat-tibdil fil-klima, filwaqt li jenfasizza li dawn is-sistemi stess huma wkoll mhedda mit-tibdil fil-klima. Dan is-suġġett għandu jiġi rikonoxxut aktar bil-qawwa fi ħdan l-Istrateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima, fl-istrateġiji nazzjonali għall-adattament u fil-programmi tal-UE; |
| --- | --- |

15.

isostni li ekosistemi f'saħħithom u bijodiversità għanja ser isaħħu r-reżiljenza lokali u reġjonali għat-tibdil fil-klima, filwaqt li jenfasizza li dawn is-sistemi stess huma wkoll mhedda mit-tibdil fil-klima. Dan is-suġġett għandu jiġi rikonoxxut aktar bil-qawwa fi ħdan l-Istrateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima, fl-istrateġiji nazzjonali għall-adattament u fil-programmi tal-UE;

Adattament u kompetittività ekonomika

| 16. | jilqa' r-rabta li saret fl-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima bejn l-adattament għal temp estrem u r-riskji tat-tibdil fil-klima u s-salvagwardja tal-prosperità ekonomika futura tal-Ewropa iżda jwissi li l-miżuri għall-promozzjoni tal-adattament sabiex jinżammu t-tkabbir u l-kompetittività m'għandhomx isiru a skapitu tal-benesseri soċjali u s-saħħa; |
| --- | --- |

16.

jilqa' r-rabta li saret fl-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima bejn l-adattament għal temp estrem u r-riskji tat-tibdil fil-klima u s-salvagwardja tal-prosperità ekonomika futura tal-Ewropa iżda jwissi li l-miżuri għall-promozzjoni tal-adattament sabiex jinżammu t-tkabbir u l-kompetittività m'għandhomx isiru a skapitu tal-benesseri soċjali u s-saħħa;

| 17. | jirrikonoxxi l-ispejjeż diretti sinifikanti assoċjati r-riskji tat-temp u tal-klima, bħall-ħsara lill-bini u l-infrastruttura. Għalhekk, għandhom jitħeġġu l-istrateġiji ta' adattament li jinkludu kemm l-adegwament tal-patrimonju eżistenti kif ukoll l-integrazzjoni tar-reżistenza fi skemi futuri bħall-iżvilupp tal-linji ferrovjarji u l-akkomodazzjoni; |
| --- | --- |

17.

jirrikonoxxi l-ispejjeż diretti sinifikanti assoċjati r-riskji tat-temp u tal-klima, bħall-ħsara lill-bini u l-infrastruttura. Għalhekk, għandhom jitħeġġu l-istrateġiji ta' adattament li jinkludu kemm l-adegwament tal-patrimonju eżistenti kif ukoll l-integrazzjoni tar-reżistenza fi skemi futuri bħall-iżvilupp tal-linji ferrovjarji u l-akkomodazzjoni;

| 18. | jinnota li l-fornituri tal-assigurazzjoni jistgħu jqisu li l-art, il-bini u l-infrastruttura ta' belt jew reġjun mhumiex protetti biżżejjed mir-riskju li ġej mit-tibdil fil-klima, dan jista' jillimita d-disponibbiltà tal-assigurazzjoni jew iżid il-prezzijiet. Iż-żoni li qegħdin jesperjenzaw diffikultajiet bħal dawn jistgħu jsibuha diffiċli jilħqu l-għanijiet tagħhom għat-tkabbir u xi żoni urbani jistgħu jsibuha diffiċli jiġu inxurjati. Għaldaqstant, ta' min jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni ser tindirizza din il-kwistjoni bil-preżentazzjoni tal-“Green Paper dwar l-assigurazzjoni ta' diżastri naturali u dawk ikkawżati mill-bniedem”; |
| --- | --- |

18.

jinnota li l-fornituri tal-assigurazzjoni jistgħu jqisu li l-art, il-bini u l-infrastruttura ta' belt jew reġjun mhumiex protetti biżżejjed mir-riskju li ġej mit-tibdil fil-klima, dan jista' jillimita d-disponibbiltà tal-assigurazzjoni jew iżid il-prezzijiet. Iż-żoni li qegħdin jesperjenzaw diffikultajiet bħal dawn jistgħu jsibuha diffiċli jilħqu l-għanijiet tagħhom għat-tkabbir u xi żoni urbani jistgħu jsibuha diffiċli jiġu inxurjati. Għaldaqstant, ta' min jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni ser tindirizza din il-kwistjoni bil-preżentazzjoni tal-“Green Paper dwar l-assigurazzjoni ta' diżastri naturali u dawk ikkawżati mill-bniedem”;

| 19. | jidentifika l-importanza li jiġu valutati l-ispejjeż tal-impatt tal-klima sabiex ikun jista' jitqabbel il-valur tal-azzjonijiet preventivi ta' adattament. Dan iwassal għal fehim aħjar tal-opportunitajiet ekonomiċi tal-adattament u jiġu evitati l-ispejjeż. Ir-Rapport Stern diġà analizza l-aspetti ekonomiċi tat-tibdil fil-klima. Għandha titħeġġeġ aktar riċerka f'dan il-qasam sabiex jiġi appoġġjat l-iżvilupp tal-każijiet ta' negozji sabiex l-adattament jiġi integrat fil-politika u l-istrateġija; |
| --- | --- |

19.

jidentifika l-importanza li jiġu valutati l-ispejjeż tal-impatt tal-klima sabiex ikun jista' jitqabbel il-valur tal-azzjonijiet preventivi ta' adattament. Dan iwassal għal fehim aħjar tal-opportunitajiet ekonomiċi tal-adattament u jiġu evitati l-ispejjeż. Ir-Rapport Stern diġà analizza l-aspetti ekonomiċi tat-tibdil fil-klima. Għandha titħeġġeġ aktar riċerka f'dan il-qasam sabiex jiġi appoġġjat l-iżvilupp tal-każijiet ta' negozji sabiex l-adattament jiġi integrat fil-politika u l-istrateġija;

| 20. | jippromovi approċċ ta' “ċiklu ta' ħajja sħiħ” sabiex jiġu vvalutati l-ispejjeż u l-benefiċċji tal-kapital sabiex jiġi assigurat ħlas lura fit-tul assoċjati mal-investimenti li huma reżistenti għall-klima. Għandu jkun meħtieġ li l-kontabbiltà u r-reġistru tar-riskji jkunu jinkludu l-implikazzjonijiet soċjali, ambjentali u soċjali tal-azzjonijiet u l-investimenti tal-kapital li jonqsu milli jqisu t-tibdil tal-klima; |
| --- | --- |

20.

jippromovi approċċ ta' “ċiklu ta' ħajja sħiħ” sabiex jiġu vvalutati l-ispejjeż u l-benefiċċji tal-kapital sabiex jiġi assigurat ħlas lura fit-tul assoċjati mal-investimenti li huma reżistenti għall-klima. Għandu jkun meħtieġ li l-kontabbiltà u r-reġistru tar-riskji jkunu jinkludu l-implikazzjonijiet soċjali, ambjentali u soċjali tal-azzjonijiet u l-investimenti tal-kapital li jonqsu milli jqisu t-tibdil tal-klima;

| 21. | iqis li l-possibbiltà li t-temp estrem u t-tibdil fil-klima jfixklu s-sistemi ta' infrastruttura f'netwerk għandha tkun enfasi prinċipali tal-istrateġiji ta' adattament. Inċident ta' temp jew klima, bħat-telf ta' substazzjoni tal-elettriku jew pjattaforma tal-ICT, jista' jkollu implikazzjonijiet indiretti jew effetti “kaskata” f'ħafna setturi u servizzi ekonomiċi; |
| --- | --- |

21.

iqis li l-possibbiltà li t-temp estrem u t-tibdil fil-klima jfixklu s-sistemi ta' infrastruttura f'netwerk għandha tkun enfasi prinċipali tal-istrateġiji ta' adattament. Inċident ta' temp jew klima, bħat-telf ta' substazzjoni tal-elettriku jew pjattaforma tal-ICT, jista' jkollu implikazzjonijiet indiretti jew effetti “kaskata” f'ħafna setturi u servizzi ekonomiċi;

| 22. | josserva li r-rabtiet bejn is-sistemi soċjoekonomiċi, it-tibdil fil-klima u l-infrastruttura jistgħu jwasslu għal bidliet fil-preferenzi għall-ivvjaġġar jew it-tendenzi tal-konsum tal-enerġija, u dan jolqot b'mod sinifikanti d-domanda għas-servizzi tal-infrastruttura u l-provvista għalihom; |
| --- | --- |

22.

josserva li r-rabtiet bejn is-sistemi soċjoekonomiċi, it-tibdil fil-klima u l-infrastruttura jistgħu jwasslu għal bidliet fil-preferenzi għall-ivvjaġġar jew it-tendenzi tal-konsum tal-enerġija, u dan jolqot b'mod sinifikanti d-domanda għas-servizzi tal-infrastruttura u l-provvista għalihom;

| 23. | jinsab imħasseb ħafna dwar l-impatt tat-tibdil fil-klima fuq il-produzzjoni agrikola, tal-forestrija u tas-sajd; jitlob li l-politiki Ewropej relatati jikkontribwixxu għat-tisħiħ tar-reżiljenza għat-tibdil fil-klima ta' dawn is-sorsi ta' produzzjoni primarja indispensabbli u l-ekosistemi li jagħmlu din il-produzzjoni possibbli; |
| --- | --- |

23.

jinsab imħasseb ħafna dwar l-impatt tat-tibdil fil-klima fuq il-produzzjoni agrikola, tal-forestrija u tas-sajd; jitlob li l-politiki Ewropej relatati jikkontribwixxu għat-tisħiħ tar-reżiljenza għat-tibdil fil-klima ta' dawn is-sorsi ta' produzzjoni primarja indispensabbli u l-ekosistemi li jagħmlu din il-produzzjoni possibbli;

Il-mira tal-adattament

| 24. | jirrikonoxxi l-inċertezza assoċjata mal-konċentrazzjonijiet atmosferiċi futuri tal-gassijiet b'effett serra u ż-żidiet fit-temperatura u l-impatti assoċjati tagħhom. L-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima tiffoka fuq l-adattament għall-implikazzjonijiet ta' dinja fejn it-temperatura żdiedet b'2 °C. Madankollu, ix-xjenza attwali, kif ukoll ir-Rapport ta' Valutazzjoni Nru 4 tal-IPCC (1), jissuġġerixxu li l-konċentrazzjonijiet atmosferiċi attwali (jekk sempliċiment jinżammu) ser iwasslu għal tisħin ta' iktar minn 2 °C. Għalhekk, skont il-prinċipju ta' prekawzjoni, il-Kumitat jirrakkomanda li jiġu implimentati miżuri li jilħqu l-bżonnijiet tal-adattament ta' żieda fit-temperatura tal-futur li tkun ogħla milli maħsub; |
| --- | --- |

24.

jirrikonoxxi l-inċertezza assoċjata mal-konċentrazzjonijiet atmosferiċi futuri tal-gassijiet b'effett serra u ż-żidiet fit-temperatura u l-impatti assoċjati tagħhom. L-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima tiffoka fuq l-adattament għall-implikazzjonijiet ta' dinja fejn it-temperatura żdiedet b'2 °C. Madankollu, ix-xjenza attwali, kif ukoll ir-Rapport ta' Valutazzjoni Nru 4 tal-IPCC (1), jissuġġerixxu li l-konċentrazzjonijiet atmosferiċi attwali (jekk sempliċiment jinżammu) ser iwasslu għal tisħin ta' iktar minn 2 °C. Għalhekk, skont il-prinċipju ta' prekawzjoni, il-Kumitat jirrakkomanda li jiġu implimentati miżuri li jilħqu l-bżonnijiet tal-adattament ta' żieda fit-temperatura tal-futur li tkun ogħla milli maħsub;

Vulnerabbiltà għal temp estrem u riskji tat-tibdil fil-klima

| 25. | jilqa' r-referenzi għall-vulnerabbiltà fl-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima bħala element importanti tal-fehim u l-adattament għat-tibdil fil-klima; l-ewwel għan tal-adattament huwa li titnaqqas il-vulnerabbiltà tar-“riċevituri” (inklużi n-nies, l-infrastruttura u s-settur tal-ekonomija) mill-periklu tat-temp estrem u r-riskji tat-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

25.

jilqa' r-referenzi għall-vulnerabbiltà fl-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima bħala element importanti tal-fehim u l-adattament għat-tibdil fil-klima; l-ewwel għan tal-adattament huwa li titnaqqas il-vulnerabbiltà tar-“riċevituri” (inklużi n-nies, l-infrastruttura u s-settur tal-ekonomija) mill-periklu tat-temp estrem u r-riskji tat-tibdil fil-klima;

| 26. | jippromovi approċċ għall-adattament iffukat fuq il-vulnerabbiltà, peress:






  — | huwa metodoloġikament diffiċli, jieħu ħafna ħin u għali biex jitfasslu projezzjonijiet dwar it-tibdil fil-klima fil-livell lokali filwaqt li d-data dwar il-fatturi li jolqtu l-vulnerabbiltà ġeneralment tkun faċilment disponibbli. Approċċ iffokat fuq il-vulnerabbiltà jippermetti li jsir progress immedjat fin-nuqqas ta' projezzjonijiet iddettaljati u lokalizzati dwar it-tibdil fil-klima, |
| --- | --- | --- |

26.

jippromovi approċċ għall-adattament iffukat fuq il-vulnerabbiltà, peress:

—

huwa metodoloġikament diffiċli, jieħu ħafna ħin u għali biex jitfasslu projezzjonijiet dwar it-tibdil fil-klima fil-livell lokali filwaqt li d-data dwar il-fatturi li jolqtu l-vulnerabbiltà ġeneralment tkun faċilment disponibbli. Approċċ iffokat fuq il-vulnerabbiltà jippermetti li jsir progress immedjat fin-nuqqas ta' projezzjonijiet iddettaljati u lokalizzati dwar it-tibdil fil-klima,

| — | l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa tinnota li t-tibdil fil-klima huwa l-akbar sfida għas-saħħa pubblika tas-seklu 21, |
| --- | --- |

—

l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa tinnota li t-tibdil fil-klima huwa l-akbar sfida għas-saħħa pubblika tas-seklu 21,

| — | il-gruppi l-aktar vulnerabbli, inklużi l-anzjani, l-aktar żgħar u dawk li huma soċjoekonomikament żvantaġġati huma partikolarment mhedda mit-temp estrem u t-tidbil fil-klima minħabba li huma neqsin mir-riżorsi u m'għandhomx aċċess għall-assigurazzjoni. Approċċ ibbażat fuq il-vulnerabbiltà jappoġġja l-inklużjoni tas-saħħa u tal-ġustizzja soċjali bħala parti mir-razzjonal għall-azzjoni għall-adattament għat-tibdil fil-klima. |
| --- | --- |

—

il-gruppi l-aktar vulnerabbli, inklużi l-anzjani, l-aktar żgħar u dawk li huma soċjoekonomikament żvantaġġati huma partikolarment mhedda mit-temp estrem u t-tidbil fil-klima minħabba li huma neqsin mir-riżorsi u m'għandhomx aċċess għall-assigurazzjoni. Approċċ ibbażat fuq il-vulnerabbiltà jappoġġja l-inklużjoni tas-saħħa u tal-ġustizzja soċjali bħala parti mir-razzjonal għall-azzjoni għall-adattament għat-tibdil fil-klima.

| 27. | jiddikjara li l-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima għandha tibbenefika jekk jiġi żviluppat użu aktar ċar tat-termini bħal riskju, vulnerabbiltà, espożizzjoni u reżiljenza, inkluża d-definizzjoni ġenerali tagħhom; |
| --- | --- |

27.

jiddikjara li l-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima għandha tibbenefika jekk jiġi żviluppat użu aktar ċar tat-termini bħal riskju, vulnerabbiltà, espożizzjoni u reżiljenza, inkluża d-definizzjoni ġenerali tagħhom;

Governanza f'diversi livelli

| 28. | jinnota li l-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima tiffoka fuq l-integrazzjoni tal-adattament fl-azzjoni tal-UE u l-iżvilupp tal-istrateġiji dwar l-adattament fil-livell nazzjonali, iżda tagħti inqas attenzjoni lill-importanza tal-appoġġ lill-Istati Membri fl-integrazzjoni tal-adattament fil-livell reġjonali u lokali; |
| --- | --- |

28.

jinnota li l-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima tiffoka fuq l-integrazzjoni tal-adattament fl-azzjoni tal-UE u l-iżvilupp tal-istrateġiji dwar l-adattament fil-livell nazzjonali, iżda tagħti inqas attenzjoni lill-importanza tal-appoġġ lill-Istati Membri fl-integrazzjoni tal-adattament fil-livell reġjonali u lokali;

| 29. | jenfasizza li hemm bżonn ta' rikonoxximent aktar espliċitu tar-rwol tal-governanza f'diversi livelli Dan għandu jgħin biex:






  — | iżid is-sensibilizzazzjoni li r-rwoli u r-rekwiżiti tal-adattament jinbidlu skont id-dimensjoni territorjali meqjusa, |
| --- | --- | --- |

29.

jenfasizza li hemm bżonn ta' rikonoxximent aktar espliċitu tar-rwol tal-governanza f'diversi livelli Dan għandu jgħin biex:

—

iżid is-sensibilizzazzjoni li r-rwoli u r-rekwiżiti tal-adattament jinbidlu skont id-dimensjoni territorjali meqjusa,

| — | ikun hemm fehim aktar ċar tar-responsabbiltà għar-reazzjonijiet ta' adattament fid-diversi livelli territorjali, pereżempju responsabbiltà għall-awtostradi strateġiċi u lokali, |
| --- | --- |

—

ikun hemm fehim aktar ċar tar-responsabbiltà għar-reazzjonijiet ta' adattament fid-diversi livelli territorjali, pereżempju responsabbiltà għall-awtostradi strateġiċi u lokali,

| — | tiġi rikonoxxuta l-kwistjoni ta' adattament transkonfinali nazzjonali jew reġjonali, pereżempju l-ġestjoni tar-riskju tal-għargħar, u |
| --- | --- |

—

tiġi rikonoxxuta l-kwistjoni ta' adattament transkonfinali nazzjonali jew reġjonali, pereżempju l-ġestjoni tar-riskju tal-għargħar, u

| — | tiġi appoġġjata t-traspożizzjoni tal-politiki ta' adattament tal-Istati Membri sal-livell reġjonali u lokali fejn ser isseħħ l-implimentazzjoni; |
| --- | --- |

—

tiġi appoġġjata t-traspożizzjoni tal-politiki ta' adattament tal-Istati Membri sal-livell reġjonali u lokali fejn ser isseħħ l-implimentazzjoni;

| 30. | jirrikonoxxi li l-istrateġiji nazzjonali jistgħu jipprovdu perspettiva eċċellenti tal-impatti u r-riskji iżda, naturalment, ta' spiss ser jitilfu l-perċezzjonijiet u l-kwistjonijiet li huma lokalment u reġjonalment rilevanti; |
| --- | --- |

30.

jirrikonoxxi li l-istrateġiji nazzjonali jistgħu jipprovdu perspettiva eċċellenti tal-impatti u r-riskji iżda, naturalment, ta' spiss ser jitilfu l-perċezzjonijiet u l-kwistjonijiet li huma lokalment u reġjonalment rilevanti;

| 31. | jenfasizza li l-istrateġiji nazzjonali ta' adattament għandhom jipprovdu l-metodoloġiji ta' governanza li għandhom jiġu segwiti sabiex jiġi appoġġjat il-proċess ta' adattament reġjonali u lokali, u li l-Istati Membri, fi sħubija mal-awtoritajiet lokali u reġjonali, għandhom jimmonitorjaw l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-istrateġiji ta' adattament fil-livelli reġjonali u lokali. L-UE għandha tindika kif għandhom jitwettqu dawn il-kompiti; |
| --- | --- |

31.

jenfasizza li l-istrateġiji nazzjonali ta' adattament għandhom jipprovdu l-metodoloġiji ta' governanza li għandhom jiġu segwiti sabiex jiġi appoġġjat il-proċess ta' adattament reġjonali u lokali, u li l-Istati Membri, fi sħubija mal-awtoritajiet lokali u reġjonali, għandhom jimmonitorjaw l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-istrateġiji ta' adattament fil-livelli reġjonali u lokali. L-UE għandha tindika kif għandhom jitwettqu dawn il-kompiti;

| 32. | L-Istati Membri għandhom jitħeġġu jistabbilixxu netwerks li jgħaqqdu flimkien lill-partijiet interessati minn firxa diversa ta' setturi sabiex flimkien ifasslu strateġiji ta' adattament għad-diversi livelli territorjali; |
| --- | --- |

32.

L-Istati Membri għandhom jitħeġġu jistabbilixxu netwerks li jgħaqqdu flimkien lill-partijiet interessati minn firxa diversa ta' setturi sabiex flimkien ifasslu strateġiji ta' adattament għad-diversi livelli territorjali;

| 33. | jirribatti li l-istrateġiji ta' adattament reġjonali huma l-aħjar sabiex jipprovdu kuntest ġenerali, jindikaw ir-riżorsi rilevanti u jipprovdu indikazzjonijiet favur l-azzjoni lokali. L-awtoritajiet reġjonali u lokali jistgħu jenfasizzaw ukoll l-impatti prevalenti tat-tibdil fil-klima, li ta' spiss ikunu speċifiċi għar-reġjuni minħabba l-varjazzjonijiet assoċjati ma' żoni bħal gżejjer, reġjuni muntanjużi, konurbazzjonijiet u żoni kostali; |
| --- | --- |

33.

jirribatti li l-istrateġiji ta' adattament reġjonali huma l-aħjar sabiex jipprovdu kuntest ġenerali, jindikaw ir-riżorsi rilevanti u jipprovdu indikazzjonijiet favur l-azzjoni lokali. L-awtoritajiet reġjonali u lokali jistgħu jenfasizzaw ukoll l-impatti prevalenti tat-tibdil fil-klima, li ta' spiss ikunu speċifiċi għar-reġjuni minħabba l-varjazzjonijiet assoċjati ma' żoni bħal gżejjer, reġjuni muntanjużi, konurbazzjonijiet u żoni kostali;

| 34. | jirrikonoxxi d-differenzi fl-istrutturi ta' governanza bejn l-Istati Membri sabiex jiġu implimentati l-istrateġiji fil-livell lokali, fejn xi wħud iżda mhux kollha jkollhom strutturi reġjonali ta' ppjanar rilevanti; jargumenta, madankollu, li fil-każijiet kollha, hemm bżonn ta' xi forma ta' qafas sottonazzjonali ta' governanza għall-adattament sabiex l-investiment, il-leġislazzjoni u l-politika dwar l-adattament tal-Istati Membri jiġu trasposti fil-livell lokali; |
| --- | --- |

34.

jirrikonoxxi d-differenzi fl-istrutturi ta' governanza bejn l-Istati Membri sabiex jiġu implimentati l-istrateġiji fil-livell lokali, fejn xi wħud iżda mhux kollha jkollhom strutturi reġjonali ta' ppjanar rilevanti; jargumenta, madankollu, li fil-każijiet kollha, hemm bżonn ta' xi forma ta' qafas sottonazzjonali ta' governanza għall-adattament sabiex l-investiment, il-leġislazzjoni u l-politika dwar l-adattament tal-Istati Membri jiġu trasposti fil-livell lokali;

| 35. | jirribatti li hemm bżonn ta' aktar attenzjoni fl-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima sabiex l-adattament jitmexxa 'l quddiem fil-livell lokali, fejn l-impatti jiġu esperjenzati b'mod aktar akut u li jipprovdi l-ewwel reazzjoni għal dan it-tibdil. Is-suċċess tar-reazzjoni ta' adattament tal-Ewropa għat-tibdil fil-klima ser jitkejjel skont il-livell li bih iż-żoni lokali jkunu żviluppaw u implimentaw reazzjonijiet ta' adattament sabiex jitnaqqsu t-temp estrem u r-riskju tat-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

35.

jirribatti li hemm bżonn ta' aktar attenzjoni fl-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima sabiex l-adattament jitmexxa 'l quddiem fil-livell lokali, fejn l-impatti jiġu esperjenzati b'mod aktar akut u li jipprovdi l-ewwel reazzjoni għal dan it-tibdil. Is-suċċess tar-reazzjoni ta' adattament tal-Ewropa għat-tibdil fil-klima ser jitkejjel skont il-livell li bih iż-żoni lokali jkunu żviluppaw u implimentaw reazzjonijiet ta' adattament sabiex jitnaqqsu t-temp estrem u r-riskju tat-tibdil fil-klima;

| 36. | jirrikonoxxi li l-bliet huma żoni fejn ir-reazzjonijiet ta' adattament huma importanti ħafna. Il-maġġoranza taċ-ċittadini tal-UE jgħixu fil-bliet. Il-bliet jamplifikaw l-impatti tat-tibdil fil-klima (pereżempju, l-effett “gżira ta' sħana urbana”), għandhom riċevituri vulnerabbli u huma ċentri ekonomiċi u kulturali prinċipali; |
| --- | --- |

36.

jirrikonoxxi li l-bliet huma żoni fejn ir-reazzjonijiet ta' adattament huma importanti ħafna. Il-maġġoranza taċ-ċittadini tal-UE jgħixu fil-bliet. Il-bliet jamplifikaw l-impatti tat-tibdil fil-klima (pereżempju, l-effett “gżira ta' sħana urbana”), għandhom riċevituri vulnerabbli u huma ċentri ekonomiċi u kulturali prinċipali;

| 37. | jenfasizza li l-adattament għandu jkun integrat speċjalment f'oqsma bħall-ippjanar territorjali minħabba r-rwol prinċipali tiegħu biex jiżgura tibdil fit-tul għall-pajsaġġ u l-ambjent mibni; |
| --- | --- |

37.

jenfasizza li l-adattament għandu jkun integrat speċjalment f'oqsma bħall-ippjanar territorjali minħabba r-rwol prinċipali tiegħu biex jiżgura tibdil fit-tul għall-pajsaġġ u l-ambjent mibni;

L-implimentazzjoni reġjonali u lokali tar-reazzjonijiet ta' adattament

| 38. | jilqa' l-impenn li mill-inqas 20 % tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali għall-2014-2020 jiġi destinat għaż-żieda fl-ispiża relatata mal-klima u sabiex l-adattament jiġi integrat fi ħdan il-programmi tal-UE għall-finanzjament, il-politika u r-riċerka, inklużi l-fondi strutturali, l-Orizzont 2020, Life+ u l-programm għall-iżvilupp rurali; |
| --- | --- |

38.

jilqa' l-impenn li mill-inqas 20 % tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali għall-2014-2020 jiġi destinat għaż-żieda fl-ispiża relatata mal-klima u sabiex l-adattament jiġi integrat fi ħdan il-programmi tal-UE għall-finanzjament, il-politika u r-riċerka, inklużi l-fondi strutturali, l-Orizzont 2020, Life+ u l-programm għall-iżvilupp rurali;

| 39. | jirrikonoxxi li l-prinċipju tas-sussidjarjetà jitlob li l-Istati Membri fl-aħħar mill-aħħar ikollhom ir-responsabiltà sabiex iħeġġu l-integrazzjoni tal-adattament fil-politika reġjonali u lokali u fil-prattika; |
| --- | --- |

39.

jirrikonoxxi li l-prinċipju tas-sussidjarjetà jitlob li l-Istati Membri fl-aħħar mill-aħħar ikollhom ir-responsabiltà sabiex iħeġġu l-integrazzjoni tal-adattament fil-politika reġjonali u lokali u fil-prattika;

| 40. | jirrikonoxxi li l-livell ta' adattament ser ivarja fost l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-bliet minħabba l-vastità tar-riskji tat-tibdil fil-klima, il-vulnerabbiltà għal dawk ir-riskji u l-kapaċità ta' adattament. Dan min-naħa l-oħra ser jinfluwenza l-abbiltà tagħhom sabiex jippreparaw u jirreaġixxu għat-temp estrem u t-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

40.

jirrikonoxxi li l-livell ta' adattament ser ivarja fost l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-bliet minħabba l-vastità tar-riskji tat-tibdil fil-klima, il-vulnerabbiltà għal dawk ir-riskji u l-kapaċità ta' adattament. Dan min-naħa l-oħra ser jinfluwenza l-abbiltà tagħhom sabiex jippreparaw u jirreaġixxu għat-temp estrem u t-tibdil fil-klima;

| 41. | jippromovi l-iżvilupp ta' “tipoloġiji ta' adattament” sabiex tiġi appoġġjata l-formazzjoni ta' strateġija għall-bliet. L-identifikar ta' similaritajiet bejn il-bliet, bħal riskji attwali u proġettati tal-klima, u l-karatteristiċi soċjoekonomiċi, jista' jgħin jifforma netwerk magħmul minn tipi kbar ta' bliet li jikkondividu bżonnijiet simili ta' adattament. Dawn il-gruppi ta' bliet iħeġġu pjanar strateġiku u tfassil ta' politika tal-adattament aktar effettiv, allokazzjoni aktar effettiva ta' riżorsi, il-provvista' ta' gwida adegwata u l-ħolqien ta' netwerks ta' tagħlim. Il-Kumitat jinnota li diġà jeżistu assoċjazzjonijiet volontarji u dawn għandhom jiġu appoġġjati; |
| --- | --- |

41.

jippromovi l-iżvilupp ta' “tipoloġiji ta' adattament” sabiex tiġi appoġġjata l-formazzjoni ta' strateġija għall-bliet. L-identifikar ta' similaritajiet bejn il-bliet, bħal riskji attwali u proġettati tal-klima, u l-karatteristiċi soċjoekonomiċi, jista' jgħin jifforma netwerk magħmul minn tipi kbar ta' bliet li jikkondividu bżonnijiet simili ta' adattament. Dawn il-gruppi ta' bliet iħeġġu pjanar strateġiku u tfassil ta' politika tal-adattament aktar effettiv, allokazzjoni aktar effettiva ta' riżorsi, il-provvista' ta' gwida adegwata u l-ħolqien ta' netwerks ta' tagħlim. Il-Kumitat jinnota li diġà jeżistu assoċjazzjonijiet volontarji u dawn għandhom jiġu appoġġjati;

| 42. | jindika li minħabba d-diversità tad-domandi u l-kapaċitajiet ta' adattament, bħal arranġamenti ta' governanza differenti, aċċess għar-riżorsi u karatteristiċi bijofiżiċi li jinfluwenzaw l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tar-reazzjonijiet ta' adattament, it-terminu “l-aħjar prattika” jiżgwida. F'dan il-kuntest, peress li l-prattiċi mhumiex totalment adattabli, it-terminu “prattika tajba” jista' jkun iktar ta' għajnuna; |
| --- | --- |

42.

jindika li minħabba d-diversità tad-domandi u l-kapaċitajiet ta' adattament, bħal arranġamenti ta' governanza differenti, aċċess għar-riżorsi u karatteristiċi bijofiżiċi li jinfluwenzaw l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tar-reazzjonijiet ta' adattament, it-terminu “l-aħjar prattika” jiżgwida. F'dan il-kuntest, peress li l-prattiċi mhumiex totalment adattabli, it-terminu “prattika tajba” jista' jkun iktar ta' għajnuna;

| 43. | jidentifika t-tħeġġiġ tal-kapaċità ta' adattament bħala pedament importanti għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni tar-reazzjonijiet ta' adattament. Għalhekk huwa vitali li jiġu stabbiliti pjattaformi sottonazzzjonali u nazzjonali għat-tiswir tal-kapaċità ta' adattament, it-taħriġ, l-iskambju ta' informazzjoni u esperjenza bejn il-bliet u r-reġjuni; |
| --- | --- |

43.

jidentifika t-tħeġġiġ tal-kapaċità ta' adattament bħala pedament importanti għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni tar-reazzjonijiet ta' adattament. Għalhekk huwa vitali li jiġu stabbiliti pjattaformi sottonazzzjonali u nazzjonali għat-tiswir tal-kapaċità ta' adattament, it-taħriġ, l-iskambju ta' informazzjoni u esperjenza bejn il-bliet u r-reġjuni;

| 44. | jenfasizza l-importanza tal-edukazzjoni u l-komunikazzjoni ambjentali u r-rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali f'dan ir-rigward; jisħaq l-importanza, partikolarment fir-rigward tat-tibdil fil-klima, li l-komunikazzjoni titfassal apposta għall-udjenzi u l-kondizzjonijiet lokali, u li l-appoġġ finanzjarju għandu jkun disponibbli għal kampanji ta' komunikazzjoni u ta' edukazzjoni ta' dan it-tip; |
| --- | --- |

44.

jenfasizza l-importanza tal-edukazzjoni u l-komunikazzjoni ambjentali u r-rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali f'dan ir-rigward; jisħaq l-importanza, partikolarment fir-rigward tat-tibdil fil-klima, li l-komunikazzjoni titfassal apposta għall-udjenzi u l-kondizzjonijiet lokali, u li l-appoġġ finanzjarju għandu jkun disponibbli għal kampanji ta' komunikazzjoni u ta' edukazzjoni ta' dan it-tip;

| 45. | jirrikonoxxi li l-finanzjament huwa vitali sabiex ir-reazzjonijiet ta' adattament jiġu implimentati fil-livell lokali. Hemm bżonn ta' ċarezza dwar minn fejn ser jiġu s-somom kbar meħtieġa sabiex ikun hemm progress fl-adattament, speċjalment peress li d-dħul tal-UE mill-irkant tal-ETS li għalih hemm referenza jirriżulta dubjuż. Hemm bżonn speċifiku li l-adattament jiġi inkluż fl-użu tal-fondi strutturali bħall-FEŻR matul il-perjodu li jmiss ta' programmar u dan mingħajr ma jitnaqqsu l-baġits meħtieġa għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

45.

jirrikonoxxi li l-finanzjament huwa vitali sabiex ir-reazzjonijiet ta' adattament jiġu implimentati fil-livell lokali. Hemm bżonn ta' ċarezza dwar minn fejn ser jiġu s-somom kbar meħtieġa sabiex ikun hemm progress fl-adattament, speċjalment peress li d-dħul tal-UE mill-irkant tal-ETS li għalih hemm referenza jirriżulta dubjuż. Hemm bżonn speċifiku li l-adattament jiġi inkluż fl-użu tal-fondi strutturali bħall-FEŻR matul il-perjodu li jmiss ta' programmar u dan mingħajr ma jitnaqqsu l-baġits meħtieġa għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima;

| 46. | jirrikonoxxi l-importanza tan-netwerks lokali u reġjonali fil-promozzjoni tal-miżuri ta' adattament. u jemmen li dawn in-netwerks għandhom jingħataw appoġġ finanzjarju adegwat mill-fondi tal-UE. Madankollu, il-KtR ma jirrakkomandax organizzazzjoni ġdida jew impenn volontarju għall-adattament, kif issuġġerit fl-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima, għax dan iwassal għal dupplikazzjoni, joħloq konfużjoni fost il-parteċipanti u jista' jaħli riżorsi prezzjużi. Il-Patt tas-Sindki attwali għandu jkollu aktar riżorsi u jerġa' jitnieda bħala netwerk li jiffoka fuq l-azzjoni għall-klima fiż-żewġ aspetti tiegħu – il-mitigazzjoni u l-adattament; |
| --- | --- |

46.

jirrikonoxxi l-importanza tan-netwerks lokali u reġjonali fil-promozzjoni tal-miżuri ta' adattament. u jemmen li dawn in-netwerks għandhom jingħataw appoġġ finanzjarju adegwat mill-fondi tal-UE. Madankollu, il-KtR ma jirrakkomandax organizzazzjoni ġdida jew impenn volontarju għall-adattament, kif issuġġerit fl-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima, għax dan iwassal għal dupplikazzjoni, joħloq konfużjoni fost il-parteċipanti u jista' jaħli riżorsi prezzjużi. Il-Patt tas-Sindki attwali għandu jkollu aktar riżorsi u jerġa' jitnieda bħala netwerk li jiffoka fuq l-azzjoni għall-klima fiż-żewġ aspetti tiegħu – il-mitigazzjoni u l-adattament;

| 47. | jenfasizza l-bżonn li l-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima għandu jkollha viżjoni pjuttost aktar proattiva milli reattiva fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni tar-reazzjoni ta' adattament; għandha tingħata attenzjoni liż-żewġ strateġiji sabiex jitnaqqsu r-riskji fit-tul u nkunu aktar preparati u kapaċi nirrispondu għat-temp u l-klima estrema tal-lum; |
| --- | --- |

47.

jenfasizza l-bżonn li l-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima għandu jkollha viżjoni pjuttost aktar proattiva milli reattiva fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni tar-reazzjoni ta' adattament; għandha tingħata attenzjoni liż-żewġ strateġiji sabiex jitnaqqsu r-riskji fit-tul u nkunu aktar preparati u kapaċi nirrispondu għat-temp u l-klima estrema tal-lum;

Sinerġiji u kunflitti bejn il-mitigazzjoni u l-adattament

| 48. | jirrikonoxxi li l-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għalih huma elementi essenzjali ta' strateġija integrata dwar it-tibdil fil-klima. Filwaqt li l-adattament għat-temp estrem u t-tibdil fil-klima attwali u inevitabbilment tal-futur huwa kruċjali, dan m'għandux jitqies bħala sostituzzjoni għall-mitigazzjoni. Il-ftehim ta' Cancun, żviluppat fil-kuntest tal-Konvenzjoni qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-tibdil fil-klima, jenfasizza li l-partijiet għandhom jindirizzaw l-adattament u l-mitigazzjoni bl-istess livell ta' prijorità. Madankollu, ser ikun hemm differenzi fl-allokazzjoni sottonazzjonali tar-riżorsi; |
| --- | --- |

48.

jirrikonoxxi li l-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għalih huma elementi essenzjali ta' strateġija integrata dwar it-tibdil fil-klima. Filwaqt li l-adattament għat-temp estrem u t-tibdil fil-klima attwali u inevitabbilment tal-futur huwa kruċjali, dan m'għandux jitqies bħala sostituzzjoni għall-mitigazzjoni. Il-ftehim ta' Cancun, żviluppat fil-kuntest tal-Konvenzjoni qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-tibdil fil-klima, jenfasizza li l-partijiet għandhom jindirizzaw l-adattament u l-mitigazzjoni bl-istess livell ta' prijorità. Madankollu, ser ikun hemm differenzi fl-allokazzjoni sottonazzjonali tar-riżorsi;

| 49. | jindika li t-tħeġġeġ tas-soċjetà u l-ekonomiji sabiex isiru aktar reżistenti għat-tibdil fil-klima huwa aspett kruċjali tat-tisħiħ tal-kompetittività u l-kwalità tal-ħajja tal-Ewropa matul id-deċenji li ġejjin. Madankollu huwa indispensabbli li, kemm jista' jkun malajr, jiżdiedu l-miżuri għat-tnaqqis sinifikanti tal-emissjonijiet ta' gass dannużi li jikkawżaw it-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

49.

jindika li t-tħeġġeġ tas-soċjetà u l-ekonomiji sabiex isiru aktar reżistenti għat-tibdil fil-klima huwa aspett kruċjali tat-tisħiħ tal-kompetittività u l-kwalità tal-ħajja tal-Ewropa matul id-deċenji li ġejjin. Madankollu huwa indispensabbli li, kemm jista' jkun malajr, jiżdiedu l-miżuri għat-tnaqqis sinifikanti tal-emissjonijiet ta' gass dannużi li jikkawżaw it-tibdil fil-klima;

| 50. | jidentifika li filwaqt li l-adattament u l-mitigazzjoni għat-tibdil fil-klima huma, bi prinċipju, marbutin mill-qrib, attwalment l-attività ta' adattament/mitigazjoni integrati hija rari, u li hemm bżonn urġenti li l-politika, il-prattika u r-riċerka jirrikonoxxu u jħeġġu s-sinerġiji. Madankollu huwa importanti li l-politiki kollha tal-Unjoni Ewropea jikkontribwixxu għal dawn iż-żewġ objettivi; |
| --- | --- |

50.

jidentifika li filwaqt li l-adattament u l-mitigazzjoni għat-tibdil fil-klima huma, bi prinċipju, marbutin mill-qrib, attwalment l-attività ta' adattament/mitigazjoni integrati hija rari, u li hemm bżonn urġenti li l-politika, il-prattika u r-riċerka jirrikonoxxu u jħeġġu s-sinerġiji. Madankollu huwa importanti li l-politiki kollha tal-Unjoni Ewropea jikkontribwixxu għal dawn iż-żewġ objettivi;

| 51. | jirrikonoxxi l-benefiċċji li jistgħu jinkisbu mill-miżuri li jindirizzaw il-mitigazzjoni u l-adattament b'mod komplementari, inkella jista' jkun hemm żvantaġġi sinifikanti mill-miżuri ta' adattament u mitigazzjoni li huma konfliġġenti, pereżempju l-provvista ta' tkessiħ mekkaniku b'risposta għal temperaturi ogħla f'bini, b'konsegwenza li dawn iżidu l-emissjonijiet ta' gass b'effett serra; |
| --- | --- |

51.

jirrikonoxxi l-benefiċċji li jistgħu jinkisbu mill-miżuri li jindirizzaw il-mitigazzjoni u l-adattament b'mod komplementari, inkella jista' jkun hemm żvantaġġi sinifikanti mill-miżuri ta' adattament u mitigazzjoni li huma konfliġġenti, pereżempju l-provvista ta' tkessiħ mekkaniku b'risposta għal temperaturi ogħla f'bini, b'konsegwenza li dawn iżidu l-emissjonijiet ta' gass b'effett serra;

| 52. | jikkonkludi li, minħabba l-urġenza mitluba, ir-reviżjoni proposta tal-istrateġija fl-2017 għandha tiffoka mhux biss fuq il-progress imwettaq mal-istrateġiji nazjonali ta' adattament u jekk hemmx bżonn ta' leġislazzjoni fil-futur, iżda għandha tiġi stabbilita sa liema data għandhom jinkisbu għadd ta' stadji importanti tal-implimentazzjoni fil-livelli kollha ta' governanza, possibbilment bl-użu ta' approċċ li jkejjel il-livell ta' preparazzjoni għall-adattament abbażi ta' tabella ta' valutazzjoni u li l-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima għandha tkun akkumpanjata minn linji gwida u appoġġ għall-korpi sottonazzjonali kif ukoll għall-Istati Membri sabiex jiksbu dawn l-istadji importanti; |
| --- | --- |

52.

jikkonkludi li, minħabba l-urġenza mitluba, ir-reviżjoni proposta tal-istrateġija fl-2017 għandha tiffoka mhux biss fuq il-progress imwettaq mal-istrateġiji nazjonali ta' adattament u jekk hemmx bżonn ta' leġislazzjoni fil-futur, iżda għandha tiġi stabbilita sa liema data għandhom jinkisbu għadd ta' stadji importanti tal-implimentazzjoni fil-livelli kollha ta' governanza, possibbilment bl-użu ta' approċċ li jkejjel il-livell ta' preparazzjoni għall-adattament abbażi ta' tabella ta' valutazzjoni u li l-Istrateġija dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima għandha tkun akkumpanjata minn linji gwida u appoġġ għall-korpi sottonazzjonali kif ukoll għall-Istati Membri sabiex jiksbu dawn l-istadji importanti;

| 53. | huwa tal-fehma li l-proposti tal-Kummissjoni Ewropea fl-Istrateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima huma konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà u mal-prinċipju tal-proporzjonalità. |
| --- | --- |

53.

huwa tal-fehma li l-proposti tal-Kummissjoni Ewropea fl-Istrateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima huma konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà u mal-prinċipju tal-proporzjonalità.

Brussell, 8 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Ir-Rapport ta' Valutazzjoni Nru 4 tal-Grupp Intergovernattiv dwar it-Tibdil fil-Klima.

1

---

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/43 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/43

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “L-infrastruttura ekoloġika — insaħħu l-kapital naturali tal-Ewropa”

2013/C 356/08

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jenfasizza r-rwol kruċjali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fid-definizzjoni u l-ħolqien ta' dan it-tip ta' strateġija u jħeġġiġhom jieħdu azzjoni fil-politiki settorjali kkonċernati kollha, u b'mod partikolari permezz tal-ippjanar tat-territorju u urban tagħhom sabiex tiġi ppjanata u organizzata l-infrastruttura ekoloġika; jenfasizza li s-suċċess tal-infrastruttura ekoloġika jiddependi mill-kooperazzjoni bejn il-livelli kollha ta' gvern kif ukoll mill-parteċipazzjoni tal-atturi u l-partijiet interessati kollha; |
| --- | --- |

—

jenfasizza r-rwol kruċjali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fid-definizzjoni u l-ħolqien ta' dan it-tip ta' strateġija u jħeġġiġhom jieħdu azzjoni fil-politiki settorjali kkonċernati kollha, u b'mod partikolari permezz tal-ippjanar tat-territorju u urban tagħhom sabiex tiġi ppjanata u organizzata l-infrastruttura ekoloġika; jenfasizza li s-suċċess tal-infrastruttura ekoloġika jiddependi mill-kooperazzjoni bejn il-livelli kollha ta' gvern kif ukoll mill-parteċipazzjoni tal-atturi u l-partijiet interessati kollha;

| — | jitlob lill-Kummissjoni tħejji mill-aktar fis possibbli gwidi prattiċi, eżatti u konkreti dwar l-implimentazzjoni sabiex l-infrastruttura ekoloġika tiġi integrata fil-politiki differenti tal-UE. Huwa jitlob li jitħejjew dokumenti tekniċi addizzjonali dwar l-infrastruttura ekoloġika urbana. L-infrastruttura ekoloġika tiġi inkluża fil-Qafas ta' Referenza għall-Bliet Sostenibbli u fin-netwerk tal-iżvilupp tal-ġejjieni; |
| --- | --- |

—

jitlob lill-Kummissjoni tħejji mill-aktar fis possibbli gwidi prattiċi, eżatti u konkreti dwar l-implimentazzjoni sabiex l-infrastruttura ekoloġika tiġi integrata fil-politiki differenti tal-UE. Huwa jitlob li jitħejjew dokumenti tekniċi addizzjonali dwar l-infrastruttura ekoloġika urbana. L-infrastruttura ekoloġika tiġi inkluża fil-Qafas ta' Referenza għall-Bliet Sostenibbli u fin-netwerk tal-iżvilupp tal-ġejjieni;

| — | jenfasizza li hemm bżonn urġenti li jiġi stabbilit mod kif l-infrastruttura ekoloġika u n-natura prijoritarja tagħha jiġu integrati fil-ftehimiet ta' sħubija u l-programmi operattivi tal-finanzjamenti kif qed jiġu definiti bħalissa għall-fondi ta' koeżjoni u dawk strutturali 2014-2020; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li hemm bżonn urġenti li jiġi stabbilit mod kif l-infrastruttura ekoloġika u n-natura prijoritarja tagħha jiġu integrati fil-ftehimiet ta' sħubija u l-programmi operattivi tal-finanzjamenti kif qed jiġu definiti bħalissa għall-fondi ta' koeżjoni u dawk strutturali 2014-2020;

| — | jappella lill-Kummissjoni ddaħħal it-talbiet fil-leġislazzjoni tal-UE bil-għan li jiġi evitat it-telf nett tal-bijodiversità u tas-servizzi tal-ekosistemi; jitlob lill-Kummissjoni żżomm u testendi l-ekokundizzjonalità u l-prova tar-reżistenza tal-bijodiversità għall-fondi Ewropej; barra minn hekk jipproponi li jittieħed ċertu perċentwali mis-sussidji Ewropej kollha allokati għall-implimentazzjoni tal-infrastrutturi “griżi” u jitpoġġew f'Fond tal-Bijodiversità; |
| --- | --- |

—

jappella lill-Kummissjoni ddaħħal it-talbiet fil-leġislazzjoni tal-UE bil-għan li jiġi evitat it-telf nett tal-bijodiversità u tas-servizzi tal-ekosistemi; jitlob lill-Kummissjoni żżomm u testendi l-ekokundizzjonalità u l-prova tar-reżistenza tal-bijodiversità għall-fondi Ewropej; barra minn hekk jipproponi li jittieħed ċertu perċentwali mis-sussidji Ewropej kollha allokati għall-implimentazzjoni tal-infrastrutturi “griżi” u jitpoġġew f'Fond tal-Bijodiversità;

| — | jilqa' bis-sħiħ li l-Kummissjoni ħabbret li flimkien mal-BEI ser timpenja ruħha biex sal-2014 tistabbilixxi faċilità speċifika ta' finanzjament mill-UE li tgħin lil dawk li jkunu qed jippruvaw jiżviluppaw proġetti tal-infrastruttura ekoloġika. Il-KtR jixtieq li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu involuti fid-definizzjoni tiegħu; |
| --- | --- |

—

jilqa' bis-sħiħ li l-Kummissjoni ħabbret li flimkien mal-BEI ser timpenja ruħha biex sal-2014 tistabbilixxi faċilità speċifika ta' finanzjament mill-UE li tgħin lil dawk li jkunu qed jippruvaw jiżviluppaw proġetti tal-infrastruttura ekoloġika. Il-KtR jixtieq li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu involuti fid-definizzjoni tiegħu;

| — | jilqa' l-inizjattiva TEN-G u jappella li jiġi rikonoxxut l-interess Komunitarju tat-TEN-G bl-istess mod bħan-netwerks tat-trasport, tal-enerġija jew tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni; jitlob lill-Kummissjoni tesplora l-possibbiltajiet ta' leġislazzjoni Ewropea f'dan ir-rigward. |
| --- | --- |

—

jilqa' l-inizjattiva TEN-G u jappella li jiġi rikonoxxut l-interess Komunitarju tat-TEN-G bl-istess mod bħan-netwerks tat-trasport, tal-enerġija jew tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni; jitlob lill-Kummissjoni tesplora l-possibbiltajiet ta' leġislazzjoni Ewropea f'dan ir-rigward.

| Relatur | Is-Sinjura Annabelle JAEGER, Kunsilliera Reġjonali tal-Provence-Alpes Côte d’Azur |
| --- | --- |
| Dokument ta' referenza | Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – L-Infrastruttura Ekoloġika (IE) – Insaħħu l-Kapital Naturali tal-Ewropa
  COM(2013) 249 final |

Relatur

Is-Sinjura Annabelle JAEGER, Kunsilliera Reġjonali tal-Provence-Alpes Côte d’Azur

Dokument ta' referenza

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – L-Infrastruttura Ekoloġika (IE) – Insaħħu l-Kapital Naturali tal-Ewropa

COM(2013) 249 final

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA' POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Kummenti ġenerali

| 1. | jilqa' b'entużjażmu l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni “L-Infrastruttura Ekoloġika (IE) – Insaħħu l-Kapital Naturali tal-Ewropa” li tfassal l-istrateġija tal-UE f'dan il-qasam. Hu jemmen li l-proposti ppreżentati huma importanti biex jintlaħqu l-għanijiet Ewropej għall-2020 fir-rigward tal-użu effiċjenti tar-riżorsi, il-koeżjoni soċjali u reġjonali, it-tkabbir sostenibbli u intelliġenti, l-attrattiva, it-titjib tal-bijodiversità u tal-kwalità tal-pajsaġġ, il-protezzjoni kontra r-riskji naturali, il-promozzjoni ta' mudell urban sostenibbli, iż-żamma u l-ħolqien ta' impjiegi lokali fi ħdan l-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju, it-titjib tas-saħħa pubblika u l-ġlieda kontra l-inugwaljanzi, b'appoġġ għall-miri tal-Istrateġija tal-UE dwar il-Bijodiversità għall-2020, u b'mod konformi u li jsaħħaħ id-Direttivi dwar l-Għasafar u dwar il-Ħabitats kif ukoll il-konnettività tas-siti Natura 2000 (1); |
| --- | --- |

1.

jilqa' b'entużjażmu l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni “L-Infrastruttura Ekoloġika (IE) – Insaħħu l-Kapital Naturali tal-Ewropa” li tfassal l-istrateġija tal-UE f'dan il-qasam. Hu jemmen li l-proposti ppreżentati huma importanti biex jintlaħqu l-għanijiet Ewropej għall-2020 fir-rigward tal-użu effiċjenti tar-riżorsi, il-koeżjoni soċjali u reġjonali, it-tkabbir sostenibbli u intelliġenti, l-attrattiva, it-titjib tal-bijodiversità u tal-kwalità tal-pajsaġġ, il-protezzjoni kontra r-riskji naturali, il-promozzjoni ta' mudell urban sostenibbli, iż-żamma u l-ħolqien ta' impjiegi lokali fi ħdan l-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju, it-titjib tas-saħħa pubblika u l-ġlieda kontra l-inugwaljanzi, b'appoġġ għall-miri tal-Istrateġija tal-UE dwar il-Bijodiversità għall-2020, u b'mod konformi u li jsaħħaħ id-Direttivi dwar l-Għasafar u dwar il-Ħabitats kif ukoll il-konnettività tas-siti Natura 2000 (1);

| 2. | jittama li l-implimentazzjoni futura tal-infrastruttura ekoloġika fl-UE tikkontribwixxi biex tintlaħaq it-tieni mira tal-Istrateġija tal-Bijodiversità tal-UE għall-2020, li għandha l-għan li tirrestawra tal-anqas 15 % tal-ekosistemi degradati sal-2020, kif ukoll li ttemm it-telf tal-bijodiversità u tirrestawra l-ekosistemi fit-territorju Ewropew kollu, u mhux biss fis-siti tan-Natura 2000; |
| --- | --- |

2.

jittama li l-implimentazzjoni futura tal-infrastruttura ekoloġika fl-UE tikkontribwixxi biex tintlaħaq it-tieni mira tal-Istrateġija tal-Bijodiversità tal-UE għall-2020, li għandha l-għan li tirrestawra tal-anqas 15 % tal-ekosistemi degradati sal-2020, kif ukoll li ttemm it-telf tal-bijodiversità u tirrestawra l-ekosistemi fit-territorju Ewropew kollu, u mhux biss fis-siti tan-Natura 2000;

| 3. | iqis, barra minn hekk, li d-diversi strateġiji u programmi implimentati s'issa fil-livell internazzjonali, Ewropew u nazzjonali għad ma tawx riżultati sodisfaċenti biex jindirizzaw l-isfidi fir-rigward tal-bijodiversità. Jemmen li hemm qbil kunsenswali dwar il-bżonn li jiġu riveduti l-mudelli soċjetali tal-produzzjoni u tal-konsum tagħna fid-dawl tat-telf tal-bijodiversità li hu kkawżat prinċipalment minnhom stess, minħabba l-qerda u l-frammentazzjoni tal-ħabitats naturali u l-livell għoli ta' tniġġis; jekk ma jsirx hekk, l-impenji mġedda fil-qafas tal-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika u tal-Istrateġija għall-Bijodiversità sal-2020 ikunu għalxejn; |
| --- | --- |

3.

iqis, barra minn hekk, li d-diversi strateġiji u programmi implimentati s'issa fil-livell internazzjonali, Ewropew u nazzjonali għad ma tawx riżultati sodisfaċenti biex jindirizzaw l-isfidi fir-rigward tal-bijodiversità. Jemmen li hemm qbil kunsenswali dwar il-bżonn li jiġu riveduti l-mudelli soċjetali tal-produzzjoni u tal-konsum tagħna fid-dawl tat-telf tal-bijodiversità li hu kkawżat prinċipalment minnhom stess, minħabba l-qerda u l-frammentazzjoni tal-ħabitats naturali u l-livell għoli ta' tniġġis; jekk ma jsirx hekk, l-impenji mġedda fil-qafas tal-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika u tal-Istrateġija għall-Bijodiversità sal-2020 ikunu għalxejn;

| 4. | jisħaq għalhekk fuq ir-rwol essenzjali tal-Kummissjoni biex tħeġġeġ strateġija trasversali bbażata fuq l-infrastruttura ekoloġika; din hi opportunità mingħajr preċedent biex jiġu involuti l-atturi Ewropej kollha – Stati, gvernijiet lokali u reġjonali, intrapriżi, riċerkaturi, assoċjazzjonijiet u ċittadini – fit-triq lejn il-konċiljazzjoni bejn l-ekonomija, is-soċjetà u l-bijosfera; |
| --- | --- |

4.

jisħaq għalhekk fuq ir-rwol essenzjali tal-Kummissjoni biex tħeġġeġ strateġija trasversali bbażata fuq l-infrastruttura ekoloġika; din hi opportunità mingħajr preċedent biex jiġu involuti l-atturi Ewropej kollha – Stati, gvernijiet lokali u reġjonali, intrapriżi, riċerkaturi, assoċjazzjonijiet u ċittadini – fit-triq lejn il-konċiljazzjoni bejn l-ekonomija, is-soċjetà u l-bijosfera;

| 5. | jilqa' b'interess id-definizzjoni proposta li tinvolvi sew il-konnettività marbuta mal-ispeċijiet u l-ħabitats u sew il-kwalità tal-qafas fil-livelli kollha, inkluż il-livell urban, il-bijodiversità notevoli taż-żoni protetti kif ukoll dik aktar ordinarja, is-soluzzjonijiet naturali kif ukoll is-soluzzjonijiet bbażati fuq in-natura mħaddma mill-bniedem; iżda jixtieq li din id-definizzjoni tiġi speċifikata b'mod konkret fil-gwidi tal-implimentazzjoni li jridu jinħarġu, bl-inklużjoni tal-kunċetti ta' permeabilità u ospitalità għal dak li hu ħaj. F'dan il-kuntest, għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-użu u l-ħolqien ta' rabtiet ekoloġiċi u funzjonali u l-konnessjoni tagħhom mal-livelli kollha; |
| --- | --- |

5.

jilqa' b'interess id-definizzjoni proposta li tinvolvi sew il-konnettività marbuta mal-ispeċijiet u l-ħabitats u sew il-kwalità tal-qafas fil-livelli kollha, inkluż il-livell urban, il-bijodiversità notevoli taż-żoni protetti kif ukoll dik aktar ordinarja, is-soluzzjonijiet naturali kif ukoll is-soluzzjonijiet bbażati fuq in-natura mħaddma mill-bniedem; iżda jixtieq li din id-definizzjoni tiġi speċifikata b'mod konkret fil-gwidi tal-implimentazzjoni li jridu jinħarġu, bl-inklużjoni tal-kunċetti ta' permeabilità u ospitalità għal dak li hu ħaj. F'dan il-kuntest, għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-użu u l-ħolqien ta' rabtiet ekoloġiċi u funzjonali u l-konnessjoni tagħhom mal-livelli kollha;

| 6. | jifraħ li ġie rikonoxxut il-valur ġust tad-diversi benefiċċji ekonomiċi, ambjentali u soċjali u dawk ta' protezzjoni kontra r-riskji li jirriżultaw mill-ekosistemi fi stat tajjeb ta' funzjonament ekoloġiku, u jisħaq li din id-dimensjoni utilitarja tal-produzzjoni ta' oġġetti jew servizzi siewja għall-bnedmin għandha dejjem issaħħaħ id-dimensjoni etika tal-preservazzjoni tan-natura u tal-bijodiversità; |
| --- | --- |

6.

jifraħ li ġie rikonoxxut il-valur ġust tad-diversi benefiċċji ekonomiċi, ambjentali u soċjali u dawk ta' protezzjoni kontra r-riskji li jirriżultaw mill-ekosistemi fi stat tajjeb ta' funzjonament ekoloġiku, u jisħaq li din id-dimensjoni utilitarja tal-produzzjoni ta' oġġetti jew servizzi siewja għall-bnedmin għandha dejjem issaħħaħ id-dimensjoni etika tal-preservazzjoni tan-natura u tal-bijodiversità;

| 7. | ifakkar li minn naħa l-kunċett ta' infrastruttura ekoloġika jmur lil hinn mill-fruntieri amministrattivi u territorjali, u li min-naħa l-oħra din l-infrastruttura tiġi żviluppata, miżmuma jew perikolata abbażi l-ewwel u qabel kollox tal-politiki tal-ġestjoni tat-territorju u tal-preservazzjoni tar-riżorsi naturali tal-Istati Membri u tal-awtoritajiet reġjonali u lokali; |
| --- | --- |

7.

ifakkar li minn naħa l-kunċett ta' infrastruttura ekoloġika jmur lil hinn mill-fruntieri amministrattivi u territorjali, u li min-naħa l-oħra din l-infrastruttura tiġi żviluppata, miżmuma jew perikolata abbażi l-ewwel u qabel kollox tal-politiki tal-ġestjoni tat-territorju u tal-preservazzjoni tar-riżorsi naturali tal-Istati Membri u tal-awtoritajiet reġjonali u lokali;

| 8. | jilqa' u jappoġġja dan l-approċċ globali li jistabbilixxi bis-sħiħ l-infrastruttura ekoloġika fil-kuntest tal-mitigazzjoni u l-adattament għat-tibdil fil-klima. Jenfasizza r-rwol kruċjali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fid-definizzjoni u l-ħolqien ta' dan it-tip ta' strateġija; |
| --- | --- |

8.

jilqa' u jappoġġja dan l-approċċ globali li jistabbilixxi bis-sħiħ l-infrastruttura ekoloġika fil-kuntest tal-mitigazzjoni u l-adattament għat-tibdil fil-klima. Jenfasizza r-rwol kruċjali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fid-definizzjoni u l-ħolqien ta' dan it-tip ta' strateġija;

| 9. | jisħaq li l-preservazzjoni, l-iżvilupp u l-manteniment tal-infrastruttura ekoloġika huwa konsiderevolment orħos fuq perjodu medju u twil ta' żmien mill-infrastrutturi “griżi” minħabba l-ispiża globali tagħhom, inklużi l-ispejjeż esterni li llum jintrefgħu mis-soċjetà. Is-soluzzjonijiet ispirati jew ibbażati fuq in-natura u f'sinerġija mal-bijodiversità (inġinerija ekoloġika) jirrikjedu inqas enerġija u manutenzjoni mis-soluzzjonijiet konvenzjonali, u għalhekk huma aktar effiċjenti u sostenibbli; |
| --- | --- |

9.

jisħaq li l-preservazzjoni, l-iżvilupp u l-manteniment tal-infrastruttura ekoloġika huwa konsiderevolment orħos fuq perjodu medju u twil ta' żmien mill-infrastrutturi “griżi” minħabba l-ispiża globali tagħhom, inklużi l-ispejjeż esterni li llum jintrefgħu mis-soċjetà. Is-soluzzjonijiet ispirati jew ibbażati fuq in-natura u f'sinerġija mal-bijodiversità (inġinerija ekoloġika) jirrikjedu inqas enerġija u manutenzjoni mis-soluzzjonijiet konvenzjonali, u għalhekk huma aktar effiċjenti u sostenibbli;

| 10. | ifakkar li l-prevenzjoni tad-degradazzjoni tal-ekosistemi u l-irkupru tal-funzjonalitajiet tal-ekosistemi degradati għandhom jingħataw preferenza assoluta, għaliex il-miżuri għall-ġestjoni tal-konsegwenzi tal-iżbilanċi ekoloġiċi li jirriżultaw mill-attività tal-bniedem huma dejjem aktar għaljin, twal u fuq kollox mingħajr ċertezza rigward ir-riżultati tagħhom; |
| --- | --- |

10.

ifakkar li l-prevenzjoni tad-degradazzjoni tal-ekosistemi u l-irkupru tal-funzjonalitajiet tal-ekosistemi degradati għandhom jingħataw preferenza assoluta, għaliex il-miżuri għall-ġestjoni tal-konsegwenzi tal-iżbilanċi ekoloġiċi li jirriżultaw mill-attività tal-bniedem huma dejjem aktar għaljin, twal u fuq kollox mingħajr ċertezza rigward ir-riżultati tagħhom;

| 11. | iqis li għalkemm l-evalwazzjoni ekonomika tas-servizzi tal-ekosistemi tista' tkun utli fil-qafas ta' xi analiżi tal-ispejjeż u l-vantaġġi sabiex jinsab bilanċ bejn għanijiet konfliġġenti, din l-evalwazzjoni tinvolvi diffikultajiet metodoloġiċi, mhix adegwata f'għadd ta' kuntesti u għandha implikazzjonijiet etiċi evidenti. Barra minn hekk, għandu jiġi enfasizzat li teżisti loġika oħra għall-evalwazzjoni tal-ispiża tal-erożjoni tal-bijodiversità, li hi l-kalkolu tal-ispiża taż-żamma tal-potenzjalitajiet ekoloġiċi biex tiġi restawrata din l-erożjoni billi tiġi kkalkolata l-ispiża tal-investimenti meħtieġa biex jinżamm jew jittejjeb l-istat tal-bijodiversità bil-għan li jiġi żgurat fluss kontinwu ta' servizzi ekoloġiċi. Dan huwa l-metodu li l-Kumitat tar-Reġjuni jixtieq li jingħata preferenza; |
| --- | --- |

11.

iqis li għalkemm l-evalwazzjoni ekonomika tas-servizzi tal-ekosistemi tista' tkun utli fil-qafas ta' xi analiżi tal-ispejjeż u l-vantaġġi sabiex jinsab bilanċ bejn għanijiet konfliġġenti, din l-evalwazzjoni tinvolvi diffikultajiet metodoloġiċi, mhix adegwata f'għadd ta' kuntesti u għandha implikazzjonijiet etiċi evidenti. Barra minn hekk, għandu jiġi enfasizzat li teżisti loġika oħra għall-evalwazzjoni tal-ispiża tal-erożjoni tal-bijodiversità, li hi l-kalkolu tal-ispiża taż-żamma tal-potenzjalitajiet ekoloġiċi biex tiġi restawrata din l-erożjoni billi tiġi kkalkolata l-ispiża tal-investimenti meħtieġa biex jinżamm jew jittejjeb l-istat tal-bijodiversità bil-għan li jiġi żgurat fluss kontinwu ta' servizzi ekoloġiċi. Dan huwa l-metodu li l-Kumitat tar-Reġjuni jixtieq li jingħata preferenza;

| 12. | jistieden lill-awtoritajiet lokali u reġjonali kollha biex jieħdu azzjoni fil-politiki settorjali kkonċernati kollha, u b'mod partikolari permezz tas-setgħa tagħhom fil-ġestjoni tat-territorju u l-ippjanar sabiex tiġi ppjanata u organizzata l-infrastruttura ekoloġika; |
| --- | --- |

12.

jistieden lill-awtoritajiet lokali u reġjonali kollha biex jieħdu azzjoni fil-politiki settorjali kkonċernati kollha, u b'mod partikolari permezz tas-setgħa tagħhom fil-ġestjoni tat-territorju u l-ippjanar sabiex tiġi ppjanata u organizzata l-infrastruttura ekoloġika;

| 13. | jitlob lill-UE u lill-Istati Membri biex jappoġġjawhom b'mod adatt permezz ta' riżorsi umani, tekniċi u finanzjarji li jkunu adegwati għall-isfidi (2); |
| --- | --- |

13.

jitlob lill-UE u lill-Istati Membri biex jappoġġjawhom b'mod adatt permezz ta' riżorsi umani, tekniċi u finanzjarji li jkunu adegwati għall-isfidi (2);

Il-biedja, il-foresti, l-art u l-ħamrija

| 14. | jemmen li l-ġlieda kontra t-telf tal-funzjonijiet tal-ħamrija, l-użu intensiv tal-art u d-degradazzjoni tal-art għandhom ikunu l-prijorità assoluta fil-ġestjoni u l-ippjanar urban. Hu importanti li ma jkun hemm “l-ebda telf nett” tal-ambjenti naturali, il-foresti u l-artijiet agrikoli fil-konfront tal-espansjoni urbana; xi awtoritajiet lokali u reġjonali diġà bdew jintegraw b'modi differenti l-kunċetti tal-infrastruttura ekoloġika u tal-“ebda telf nett” fl-ippjanar urban u reġjonali; |
| --- | --- |

14.

jemmen li l-ġlieda kontra t-telf tal-funzjonijiet tal-ħamrija, l-użu intensiv tal-art u d-degradazzjoni tal-art għandhom ikunu l-prijorità assoluta fil-ġestjoni u l-ippjanar urban. Hu importanti li ma jkun hemm “l-ebda telf nett” tal-ambjenti naturali, il-foresti u l-artijiet agrikoli fil-konfront tal-espansjoni urbana; xi awtoritajiet lokali u reġjonali diġà bdew jintegraw b'modi differenti l-kunċetti tal-infrastruttura ekoloġika u tal-“ebda telf nett” fl-ippjanar urban u reġjonali;

| 15. | ifakkar ukoll li hu jappoġġja li l-Istati Membri jerġgħu jibdew id-diskussjonijiet meħtieġa sabiex jiġi adottat qafas legali komuni Ewropew għall-ħarsien u r-riġenerazzjoni tal-ħamrija, li hu għodda indispensabbli sabiex tiġi kkontrollata din l-isfida vitali (3); |
| --- | --- |

15.

ifakkar ukoll li hu jappoġġja li l-Istati Membri jerġgħu jibdew id-diskussjonijiet meħtieġa sabiex jiġi adottat qafas legali komuni Ewropew għall-ħarsien u r-riġenerazzjoni tal-ħamrija, li hu għodda indispensabbli sabiex tiġi kkontrollata din l-isfida vitali (3);

| 16. | ifakkar fil-kontribut tal-forestrija għall-infrastruttura ekoloġika, li jista' jkun attiv, billi terġa' tiġi stabbilita l-kontinwità forestali jew jiġu adottati prattiki ekoloġiċi tal-ġestjoni, jew passiv, billi jinżammu l-perimetri tal-foresti. B'mod partikolari fir-reġjuni fejn is-sjieda tal-foresti hi frammentata u privatizzata ħafna, l-istabbiliment ta' infrastruttura ekoloġika tirrikjedi t-twaqqif u l-funzjonament tajjeb ta' assoċjazzjonijiet tas-sidien u dan għandu jipprovdi għodod lir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali biex jimmobilizzaw lil dawn l-atturi privati: għodod relatati mal-art, ta' taħriġ, ta' appoġġ tekniku u ta' akkomunament, u saħansitra ta' appoġġ finanzjarju; |
| --- | --- |

16.

ifakkar fil-kontribut tal-forestrija għall-infrastruttura ekoloġika, li jista' jkun attiv, billi terġa' tiġi stabbilita l-kontinwità forestali jew jiġu adottati prattiki ekoloġiċi tal-ġestjoni, jew passiv, billi jinżammu l-perimetri tal-foresti. B'mod partikolari fir-reġjuni fejn is-sjieda tal-foresti hi frammentata u privatizzata ħafna, l-istabbiliment ta' infrastruttura ekoloġika tirrikjedi t-twaqqif u l-funzjonament tajjeb ta' assoċjazzjonijiet tas-sidien u dan għandu jipprovdi għodod lir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali biex jimmobilizzaw lil dawn l-atturi privati: għodod relatati mal-art, ta' taħriġ, ta' appoġġ tekniku u ta' akkomunament, u saħansitra ta' appoġġ finanzjarju;

| 17. | jieħu nota tad-deċiżjonijiet li ħadet l-UE fil-qafas tal-Politika Agrikola Komuni għall-perjodu 2014-2020, u jistaqsi kif l-infrastruttura ekoloġika ser tiġi implimentata b'mod effikaċi f'dawn l-oqsma minn issa sal-2020. Il-Kumitat tar-Reġjuni, għalhekk, jisħaq fuq kemm hu importanti li l-awtoritajiet responsabbli jieħdu azzjoni: huma jridu jagħmlu l-infrastruttura ekoloġika waħda mil-linja gwida tal-użu tar-riżorsi tagħhom, b'rabta maż-żamma u r-riġenerazzjoni tal-bijodiversità permezz tal-ekoloġizzazzjoni tal-pagamenti diretti fiż-żoni b'fokus ekoloġiku, u l-użu tal-EARDF inkluża l-lokalizzazzjoni koerenti tal-miżuri agroambjentali u l-allokazzjoni tal-baġit għalihom. Fl-istess ħin għandhom jidentifikaw mezzi biex jirriġeneraw il-bijodiversità fiż-żoni agrikoli, inkluż l-appoġġ għall-agrikoltura bijoloġika u l-agrosilvikultura; |
| --- | --- |

17.

jieħu nota tad-deċiżjonijiet li ħadet l-UE fil-qafas tal-Politika Agrikola Komuni għall-perjodu 2014-2020, u jistaqsi kif l-infrastruttura ekoloġika ser tiġi implimentata b'mod effikaċi f'dawn l-oqsma minn issa sal-2020. Il-Kumitat tar-Reġjuni, għalhekk, jisħaq fuq kemm hu importanti li l-awtoritajiet responsabbli jieħdu azzjoni: huma jridu jagħmlu l-infrastruttura ekoloġika waħda mil-linja gwida tal-użu tar-riżorsi tagħhom, b'rabta maż-żamma u r-riġenerazzjoni tal-bijodiversità permezz tal-ekoloġizzazzjoni tal-pagamenti diretti fiż-żoni b'fokus ekoloġiku, u l-użu tal-EARDF inkluża l-lokalizzazzjoni koerenti tal-miżuri agroambjentali u l-allokazzjoni tal-baġit għalihom. Fl-istess ħin għandhom jidentifikaw mezzi biex jirriġeneraw il-bijodiversità fiż-żoni agrikoli, inkluż l-appoġġ għall-agrikoltura bijoloġika u l-agrosilvikultura;

| 18. | fid-dawl tal-promozzjoni tal-agrikoltura u l-foresterija sostenibbli fi ħdan l-infrastruttura ekoloġika, jemmen li l-iżvilupp ta' materjali minn sorsi bijoloġiċi għall-bini hu indispensabbli biex ikun hemm solidarjetà bejn iż-żoni rurali u dawk urbani, għaliex l-użu ta' materjali tradizzjonali għall-bini fil-bliet u għall-infrastrutturi “griżi” jagħmel pressjoni qawwija fuq l-ambjent rurali kif ukoll fuq dak marittimu. Huwa essenzjali li jkun stimolat l-użu tal-injam u ta' materjal ieħor koprodott mill-agrikoltura jew mill-koltivazzjoni tradizzjonali (tiben, qanneb, kittien, suf, eċċ.) għall-benefiċċju tal-partijiet interessati lokali. Il-KtR jemmen li għandhom jiġu appoġġjati d-dinamiki lokali, b'mod partikolari permezz tal-għajnuna għall-istrutturar tas-setturi, tal-investiment f'għodod industrijali tal-ipproċessar kif ukoll permezz tal-istrutturar tas-suq bis-saħħa ta' proċedura tal-akkwist pubbliku eżemplari jew it-tħeġġiġ tal-komunitajiet li jużaw dawn il-metarjali. Jeħtieġ ukoll li jiġu żviluppati programmi ta' riċerka dwar l-ispeċifiċitajiet tekniċi ta' dawn il-materjali kif ukoll tal-kundizzjonijiet tajbin għall-produzzjoni tagħhom fid-dawl tal-preservazzjoni tal-ekosistemi. Fl-aħħar, jeħtieġ li l-utenti jkunu informati dwar minn fejn ikunu ġejjin il-materjali u l-kundizzjonijiet li tkabbru fihom permezz ta' tikketti adegwati; |
| --- | --- |

18.

fid-dawl tal-promozzjoni tal-agrikoltura u l-foresterija sostenibbli fi ħdan l-infrastruttura ekoloġika, jemmen li l-iżvilupp ta' materjali minn sorsi bijoloġiċi għall-bini hu indispensabbli biex ikun hemm solidarjetà bejn iż-żoni rurali u dawk urbani, għaliex l-użu ta' materjali tradizzjonali għall-bini fil-bliet u għall-infrastrutturi “griżi” jagħmel pressjoni qawwija fuq l-ambjent rurali kif ukoll fuq dak marittimu. Huwa essenzjali li jkun stimolat l-użu tal-injam u ta' materjal ieħor koprodott mill-agrikoltura jew mill-koltivazzjoni tradizzjonali (tiben, qanneb, kittien, suf, eċċ.) għall-benefiċċju tal-partijiet interessati lokali. Il-KtR jemmen li għandhom jiġu appoġġjati d-dinamiki lokali, b'mod partikolari permezz tal-għajnuna għall-istrutturar tas-setturi, tal-investiment f'għodod industrijali tal-ipproċessar kif ukoll permezz tal-istrutturar tas-suq bis-saħħa ta' proċedura tal-akkwist pubbliku eżemplari jew it-tħeġġiġ tal-komunitajiet li jużaw dawn il-metarjali. Jeħtieġ ukoll li jiġu żviluppati programmi ta' riċerka dwar l-ispeċifiċitajiet tekniċi ta' dawn il-materjali kif ukoll tal-kundizzjonijiet tajbin għall-produzzjoni tagħhom fid-dawl tal-preservazzjoni tal-ekosistemi. Fl-aħħar, jeħtieġ li l-utenti jkunu informati dwar minn fejn ikunu ġejjin il-materjali u l-kundizzjonijiet li tkabbru fihom permezz ta' tikketti adegwati;

Governanza kondiviża

| 19. | jenfasizza li s-suċċess tal-infrastruttura ekoloġika jiddependi mill-kooperazzjoni bejn il-livelli kollha ta' gvern u l-implimentazzjoni effettiva tal-prinċipji tal-governanza f'diversi livelli kif ukoll mill-parteċipazzjoni tal-atturi kollha, il-partijiet interessati kollha kif ukoll il-pubbliku inġenerali fil-livell lokali fit-tfassil u l-implimentazzjoni tagħha; |
| --- | --- |

19.

jenfasizza li s-suċċess tal-infrastruttura ekoloġika jiddependi mill-kooperazzjoni bejn il-livelli kollha ta' gvern u l-implimentazzjoni effettiva tal-prinċipji tal-governanza f'diversi livelli kif ukoll mill-parteċipazzjoni tal-atturi kollha, il-partijiet interessati kollha kif ukoll il-pubbliku inġenerali fil-livell lokali fit-tfassil u l-implimentazzjoni tagħha;

| 20. | huwa favur l-użu ta' approċċi parteċipattivi, li għandhom joħolqu l-inizjattivi meħtieġa u komplementari fil-livell bażiku min-naħa tal-atturi li jieħdu sehem b'mod dirett fil-ġestjoni tat-territorju u l-użu tal-art, speċjalment il-komunitajiet lokali (4); |
| --- | --- |

20.

huwa favur l-użu ta' approċċi parteċipattivi, li għandhom joħolqu l-inizjattivi meħtieġa u komplementari fil-livell bażiku min-naħa tal-atturi li jieħdu sehem b'mod dirett fil-ġestjoni tat-territorju u l-użu tal-art, speċjalment il-komunitajiet lokali (4);

Ċittadinanza ġdida

| 21. | jinnota d-domanda soċjali qawwija rigward in-natura fil-bliet, li twieġeb sew għall-bżonn tan-natura f'diversi forom (postijiet ta' rikreazzjoni jew divertiment, postijiet dedikati għall-ġonna jew l-agrikoltura, il-pajsaġġi u elementi ta' tisbieħ, żoni ta' natura ħielsa, eċċ.) sew għas-sens ta' benesseri relatat magħha u sew ukoll għall-isfidi tas-saħħa pubblika u l-ġlieda kontra l-inugwaljanzi ekonomiċi u soċjali. It-tweġiba għal dawn il-ħtiġijiet tikkonċerna naturalment liż-żgħażagħ, iżda wkoll lill-anzjani u lill-persuni żvantaġġati; |
| --- | --- |

21.

jinnota d-domanda soċjali qawwija rigward in-natura fil-bliet, li twieġeb sew għall-bżonn tan-natura f'diversi forom (postijiet ta' rikreazzjoni jew divertiment, postijiet dedikati għall-ġonna jew l-agrikoltura, il-pajsaġġi u elementi ta' tisbieħ, żoni ta' natura ħielsa, eċċ.) sew għas-sens ta' benesseri relatat magħha u sew ukoll għall-isfidi tas-saħħa pubblika u l-ġlieda kontra l-inugwaljanzi ekonomiċi u soċjali. It-tweġiba għal dawn il-ħtiġijiet tikkonċerna naturalment liż-żgħażagħ, iżda wkoll lill-anzjani u lill-persuni żvantaġġati;

| 22. | josserva b'interess u jinkoraġġixxi l-inizjattivi taċ-ċittadini marbutin mal-infrastruttura ekoloġika, b'mod partikolari fiż-żoni urbani u periurbani (il-parteċipazzjoni fl-inventarji tal-bijodiversità, il-parteċipazzjoni fid-definizzjoni ta' żoni urbani ġodda relatati mal-bijodiversità, ir-riabilitazzjoni tal-art mistrieħa jew abbandunata, il-ġonna kondiviżi, eċċ.). Sabiex tittejjeb il-kwalità ta' ħajjet iċ-ċittadini, huwa fundamentali li dawn iż-żoni jintrabtu flimkien permezz ta' rotot ta' aċċess maħsubin għal sistemi tat-trasport mhux motorizzati; |
| --- | --- |

22.

josserva b'interess u jinkoraġġixxi l-inizjattivi taċ-ċittadini marbutin mal-infrastruttura ekoloġika, b'mod partikolari fiż-żoni urbani u periurbani (il-parteċipazzjoni fl-inventarji tal-bijodiversità, il-parteċipazzjoni fid-definizzjoni ta' żoni urbani ġodda relatati mal-bijodiversità, ir-riabilitazzjoni tal-art mistrieħa jew abbandunata, il-ġonna kondiviżi, eċċ.). Sabiex tittejjeb il-kwalità ta' ħajjet iċ-ċittadini, huwa fundamentali li dawn iż-żoni jintrabtu flimkien permezz ta' rotot ta' aċċess maħsubin għal sistemi tat-trasport mhux motorizzati;

Il-potenzjal tal-innovazzjoni u l-professjonijiet ġodda

| 23. | jinnota li l-infrastruttura ekoloġika twassal għar-riċerka u l-innovazzjoni, li huma opportunitajiet ta' żvilupp għal dawk li jippjanaw l-użu tal-art, pereżempju b'rabta mal-ħitan u s-soqfa magħmulin mill-pjanti jew ir-restawr ekoloġiku; però jispeċifika li fir-realtà l-benefiċċji tal-infrastruttura ekoloġika, pereżempju l-adattament għat-tibdil fil-klima, jiddependu mill-kwalità tal-implimentazzjoni tagħha. Għandhom jiġu inkoraġġuti biss is-soluzzjonijiet funzjonali adatti għall-klima u għall-bijodiversità; |
| --- | --- |

23.

jinnota li l-infrastruttura ekoloġika twassal għar-riċerka u l-innovazzjoni, li huma opportunitajiet ta' żvilupp għal dawk li jippjanaw l-użu tal-art, pereżempju b'rabta mal-ħitan u s-soqfa magħmulin mill-pjanti jew ir-restawr ekoloġiku; però jispeċifika li fir-realtà l-benefiċċji tal-infrastruttura ekoloġika, pereżempju l-adattament għat-tibdil fil-klima, jiddependu mill-kwalità tal-implimentazzjoni tagħha. Għandhom jiġu inkoraġġuti biss is-soluzzjonijiet funzjonali adatti għall-klima u għall-bijodiversità;

| 24. | jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni li jitnaqqsu r-riskji relatati mal-proċess tal-innovazzjoni permezz ta' strumenti finanzjarji (bħall-prattiki tal-kondiviżjoni tar-riskji) u jinkoraġġixxi x-xewqa tagħha li tappoġġja l-proġetti ffinanzjati minn fondi pubbliċi u privati; |
| --- | --- |

24.

jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni li jitnaqqsu r-riskji relatati mal-proċess tal-innovazzjoni permezz ta' strumenti finanzjarji (bħall-prattiki tal-kondiviżjoni tar-riskji) u jinkoraġġixxi x-xewqa tagħha li tappoġġja l-proġetti ffinanzjati minn fondi pubbliċi u privati;

| 25. | josserva b'interess il-ħolqien ta' professjonijiet ġodda marbutin mal-infrastruttura ekoloġika: l-inġinerija ekoloġika għar-restawr, il-manutenzjoni u r-riabilitazzjoni tal-ekosistemi degradati; u jisħaq fuq l-importanza li jitqiesu wkoll il-professjonijiet indiretti jew derivati (prodotti mill-pjanti, setturi agrikoli, eċċ.). L-awtoritajiet reġjonali u lokali li huma responsabbli għall-iżvilupp ekonomiku għandhom jakkumpanjaw u jappoġġjaw dan il-moviment ta' ħolqien tal-impjiegi; |
| --- | --- |

25.

josserva b'interess il-ħolqien ta' professjonijiet ġodda marbutin mal-infrastruttura ekoloġika: l-inġinerija ekoloġika għar-restawr, il-manutenzjoni u r-riabilitazzjoni tal-ekosistemi degradati; u jisħaq fuq l-importanza li jitqiesu wkoll il-professjonijiet indiretti jew derivati (prodotti mill-pjanti, setturi agrikoli, eċċ.). L-awtoritajiet reġjonali u lokali li huma responsabbli għall-iżvilupp ekonomiku għandhom jakkumpanjaw u jappoġġjaw dan il-moviment ta' ħolqien tal-impjiegi;

| 26. | iqis li l-infrastruttura ekoloġika tissejjes fuq l-ekosistemi u l-kultivazzjonijiet assoċjati tal-bniedem; dawn it-tnejn huma varjati ferm minħabba l-kundizzjonijiet bijoġeografiċi u l-istorja tagħhom. Għaldaqstant, hija ġġib magħha l-iżvilupp ta' setturi ekonomiċi u ta' impjiegi fil-qrib li ma jistgħux jiġu rilokati. F'dan il-kuntest, il-KtR ifakkar li l-leġislazzjoni tal-Unjoni Ewropea dwar l-akkwist pubbliku qed tiġi riveduta u li nhar il-11 ta' Jannar 2013 il-Kumitat għas-Suq Intern tal-Parlament Ewropew (PE) ikkjarifika li l-aktar offerta ekonomikament vantaġġuża għandha tkun il-kriterju li fuqu jibbażaw l-awtoritajiet kontraenti biex jagħtu l-kuntratti pubbliċi. Il-KtR jappoġġja l-pożizzjoni tal-PE li, apparti l-prezz jew l-ispejjeż, dan il-kriterju għandu jinkludi b'mod partikolari kunsiderazzjonijiet kwalitattivi, ambjentali jew soċjali, b'mod partikolari l-karatteristiċi soċjali u ambjentali u n-natura innovattiva u fejn ikun hemm bżonn ir-rabta bejn l-effiċjenza u l-ispiża ta' kuntratt fil-perjodu qasir; |
| --- | --- |

26.

iqis li l-infrastruttura ekoloġika tissejjes fuq l-ekosistemi u l-kultivazzjonijiet assoċjati tal-bniedem; dawn it-tnejn huma varjati ferm minħabba l-kundizzjonijiet bijoġeografiċi u l-istorja tagħhom. Għaldaqstant, hija ġġib magħha l-iżvilupp ta' setturi ekonomiċi u ta' impjiegi fil-qrib li ma jistgħux jiġu rilokati. F'dan il-kuntest, il-KtR ifakkar li l-leġislazzjoni tal-Unjoni Ewropea dwar l-akkwist pubbliku qed tiġi riveduta u li nhar il-11 ta' Jannar 2013 il-Kumitat għas-Suq Intern tal-Parlament Ewropew (PE) ikkjarifika li l-aktar offerta ekonomikament vantaġġuża għandha tkun il-kriterju li fuqu jibbażaw l-awtoritajiet kontraenti biex jagħtu l-kuntratti pubbliċi. Il-KtR jappoġġja l-pożizzjoni tal-PE li, apparti l-prezz jew l-ispejjeż, dan il-kriterju għandu jinkludi b'mod partikolari kunsiderazzjonijiet kwalitattivi, ambjentali jew soċjali, b'mod partikolari l-karatteristiċi soċjali u ambjentali u n-natura innovattiva u fejn ikun hemm bżonn ir-rabta bejn l-effiċjenza u l-ispiża ta' kuntratt fil-perjodu qasir;

Azzjonijiet prinċipali

| 27. | jitlob lill-Kummissjoni tħejji mill-aktar fis possibbli gwidi prattiċi, eżatti u konkreti dwar l-implimentazzjoni sabiex l-infrastruttura ekoloġika tiġi integrata fil-politiki differenti tal-UE, u jipproponi li l-awtoritajiet reġjonali u lokali li diġà qed jippromovu l-infrastruttura ekoloġika jiġu involuti fit-tfassil tagħhom sabiex flimkien mal-Kummissjoni jiktbu l-verżjonijiet lokali ta' dawn il-gwidi, b'mod aktar preċiż f'termini ta' bijotopi u ta' għarfien u know-how lokali; f'dan ir-rigward, jirrikonoxxi li l-ewwel gwida hija diġà disponibbli permezz tal-“Guide to multi-benefit cohesion policy investments in nature and green infrastructure” (5); |
| --- | --- |

27.

jitlob lill-Kummissjoni tħejji mill-aktar fis possibbli gwidi prattiċi, eżatti u konkreti dwar l-implimentazzjoni sabiex l-infrastruttura ekoloġika tiġi integrata fil-politiki differenti tal-UE, u jipproponi li l-awtoritajiet reġjonali u lokali li diġà qed jippromovu l-infrastruttura ekoloġika jiġu involuti fit-tfassil tagħhom sabiex flimkien mal-Kummissjoni jiktbu l-verżjonijiet lokali ta' dawn il-gwidi, b'mod aktar preċiż f'termini ta' bijotopi u ta' għarfien u know-how lokali; f'dan ir-rigward, jirrikonoxxi li l-ewwel gwida hija diġà disponibbli permezz tal-“Guide to multi-benefit cohesion policy investments in nature and green infrastructure” (5);

| 28. | jitlob li jitħejjew dokumenti tekniċi addizzjonali dwar l-infrastruttura ekoloġika urbana li jħeġġu wkoll il-proġetti fil-qafas tal-miżuri ġodda relatati mal-Fondi Strutturali, li jipprevedu investiment ta' 5 % tal-fondi fl-iżvilupp urban sostenibbli; |
| --- | --- |

28.

jitlob li jitħejjew dokumenti tekniċi addizzjonali dwar l-infrastruttura ekoloġika urbana li jħeġġu wkoll il-proġetti fil-qafas tal-miżuri ġodda relatati mal-Fondi Strutturali, li jipprevedu investiment ta' 5 % tal-fondi fl-iżvilupp urban sostenibbli;

| 29. | jixtieq li l-infrastruttura ekoloġika tiġi inkluża fil-Qafas ta' Referenza għall-Bliet Ewropej Sostenibbli (6), kif ukoll fin-“netwerk tal-iżvilupp” tal-ġejjieni previst fil-politika ta' koeżjoni għall-perjodu 2014-2020; |
| --- | --- |

29.

jixtieq li l-infrastruttura ekoloġika tiġi inkluża fil-Qafas ta' Referenza għall-Bliet Ewropej Sostenibbli (6), kif ukoll fin-“netwerk tal-iżvilupp” tal-ġejjieni previst fil-politika ta' koeżjoni għall-perjodu 2014-2020;

| 30. | jitlob li r-reviżjoni futura tad-Direttiva 2001/42/KE dwar l-istima tal-effetti ta' ċerti pjani u programmi fuq l-ambjent tinkludi referenza għall-infrastruttura ekoloġika bħala kriterju ulterjuri biex jiġi ddeterminat is-sinifikat probabbli tal-effetti; |
| --- | --- |

30.

jitlob li r-reviżjoni futura tad-Direttiva 2001/42/KE dwar l-istima tal-effetti ta' ċerti pjani u programmi fuq l-ambjent tinkludi referenza għall-infrastruttura ekoloġika bħala kriterju ulterjuri biex jiġi ddeterminat is-sinifikat probabbli tal-effetti;

| 31. | jinsisti li f'każ li – wara li jkunu ġew analizzati minn qabel is-soluzzjonijiet alternattivi kollha marbutin mal-infrastruttura ekoloġika – l-infrastruttura “griża” titqies bħala li hija indispensabbli, għandha titfassal b'mod li jiġi evitat kemm jista' jkun l-impatt tagħhom, li jitnaqqsu l-impatti residwi, u li jkun hemm miżuri kompensatorji validati f'termini ta' ekwivalenza ekoloġika u territorjali (7). Il-Kumitat tar-Reġjuni jappella lill-Kummissjoni ddaħħal dawn it-talbiet kollha fil-leġislazzjoni tal-UE, filwaqt li jiġi kkunsidrat ix-xogħol li sar mill-Kummissjoni Ewropea dwar l-azzjoni 7b tal-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2020 bil-għan li jiġi evitat it-telf nett tal-bijodiversità u tas-servizzi tal-ekosistemi; |
| --- | --- |

31.

jinsisti li f'każ li – wara li jkunu ġew analizzati minn qabel is-soluzzjonijiet alternattivi kollha marbutin mal-infrastruttura ekoloġika – l-infrastruttura “griża” titqies bħala li hija indispensabbli, għandha titfassal b'mod li jiġi evitat kemm jista' jkun l-impatt tagħhom, li jitnaqqsu l-impatti residwi, u li jkun hemm miżuri kompensatorji validati f'termini ta' ekwivalenza ekoloġika u territorjali (7). Il-Kumitat tar-Reġjuni jappella lill-Kummissjoni ddaħħal dawn it-talbiet kollha fil-leġislazzjoni tal-UE, filwaqt li jiġi kkunsidrat ix-xogħol li sar mill-Kummissjoni Ewropea dwar l-azzjoni 7b tal-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2020 bil-għan li jiġi evitat it-telf nett tal-bijodiversità u tas-servizzi tal-ekosistemi;

Is-segwitu u l-evalwazzjoni

| 32. | jilqa' l-proposta li fl-2017 jiġi analizzat il-progress li jkun twettaq b'rabta mal-infrastruttura ekoloġika, u jinnota li l-awtoritajiet reġjonali u lokali huma lesti jikkontribwixxu għal dan permezz tal-osservatorji lokali eżistenti tagħhom dwar il-bijodiversità, l-attività ekonomika, is-saħħa, l-inugwaljanzi soċjali, eċċ., sabiex iwasslu d-data rilevanti fil-livell Ewropew; |
| --- | --- |

32.

jilqa' l-proposta li fl-2017 jiġi analizzat il-progress li jkun twettaq b'rabta mal-infrastruttura ekoloġika, u jinnota li l-awtoritajiet reġjonali u lokali huma lesti jikkontribwixxu għal dan permezz tal-osservatorji lokali eżistenti tagħhom dwar il-bijodiversità, l-attività ekonomika, is-saħħa, l-inugwaljanzi soċjali, eċċ., sabiex iwasslu d-data rilevanti fil-livell Ewropew;

| 33. | jistaqsi kif ser titkejjel l-effikaċja tal-infrastruttura ekoloġika, u jinsisti li hemm bżonn li jiġi appoġġjat l-iżvilupp ta' mekkaniżmu ta' evalwazzjoni rapida tas-saħħa funzjonali tal-ekosistemi, liema mekkaniżmu jkun jista' jintuża u jinfehem b'mod faċli mill-partijiet interessati biex jevalwaw l-effikaċja tal-infrastruttura ekoloġika u jqabbluha mal-infrastrutturi “griżi”'; |
| --- | --- |

33.

jistaqsi kif ser titkejjel l-effikaċja tal-infrastruttura ekoloġika, u jinsisti li hemm bżonn li jiġi appoġġjat l-iżvilupp ta' mekkaniżmu ta' evalwazzjoni rapida tas-saħħa funzjonali tal-ekosistemi, liema mekkaniżmu jkun jista' jintuża u jinfehem b'mod faċli mill-partijiet interessati biex jevalwaw l-effikaċja tal-infrastruttura ekoloġika u jqabbluha mal-infrastrutturi “griżi”';

| 34. | jemmen li għandu jkun possibbli li ssir evalwazzjoni sħiħa tar-relazzjonijiet man-natura tal-infrastrutturi “griżi”, u jappoġġja l-ħidma tal-Kummissjoni biex tagħmel kartografija u evalwazzjoni tas-servizzi tal-ekosistemi u tal-benefiċċji tagħhom għall-Ewropa (MAES); barra minn hekk, jinsisti li hemm bżonn jiġi appoġġjat l-iżvilupp ta' metodoloġiji u għodod tal-kejl u tal-kalkolu li jiddeskrivu b'mod trasparenti l-attivitajiet ekonomiċi u l-prodotti fir-relazzjonijiet tagħhom kollha man-natura u s-servizzi tal-ekosistemi abbażi ta' analiżi taċ-ċiklu tal-ħajja; |
| --- | --- |

34.

jemmen li għandu jkun possibbli li ssir evalwazzjoni sħiħa tar-relazzjonijiet man-natura tal-infrastrutturi “griżi”, u jappoġġja l-ħidma tal-Kummissjoni biex tagħmel kartografija u evalwazzjoni tas-servizzi tal-ekosistemi u tal-benefiċċji tagħhom għall-Ewropa (MAES); barra minn hekk, jinsisti li hemm bżonn jiġi appoġġjat l-iżvilupp ta' metodoloġiji u għodod tal-kejl u tal-kalkolu li jiddeskrivu b'mod trasparenti l-attivitajiet ekonomiċi u l-prodotti fir-relazzjonijiet tagħhom kollha man-natura u s-servizzi tal-ekosistemi abbażi ta' analiżi taċ-ċiklu tal-ħajja;

Komunikazzjoni, sensibilizzazzjoni u tagħlim

| 35. | jirrakkomanda li ssir kampanja ta' komunikazzjoni kbira mill-UE fi sħubija mal-livelli l-oħra ta' gvern, li titħaddan b'mod partikolari mill-awtoritajiet lokali u reġjonali (8) kif ukoll mill-atturi lokali l-oħra (assoċjazzjonijiet, intrapriżi, eċċ.). Din il-kampanja tista' tissejjes fuq it-tliet tipi ta' benefiċċji tal-infrastruttura ekoloġika: ambjentali, ekonomiċi u soċjali, u fuq il-prattiki tajbin attwali tal-Istati Membri; |
| --- | --- |

35.

jirrakkomanda li ssir kampanja ta' komunikazzjoni kbira mill-UE fi sħubija mal-livelli l-oħra ta' gvern, li titħaddan b'mod partikolari mill-awtoritajiet lokali u reġjonali (8) kif ukoll mill-atturi lokali l-oħra (assoċjazzjonijiet, intrapriżi, eċċ.). Din il-kampanja tista' tissejjes fuq it-tliet tipi ta' benefiċċji tal-infrastruttura ekoloġika: ambjentali, ekonomiċi u soċjali, u fuq il-prattiki tajbin attwali tal-Istati Membri;

| 36. | jisħaq li hemm bżonn li l-prattiki tajbin jiġu valorizzati aktar. Il-Kummissjoni, flimkien ma' atturi istituzzjonali oħra, l-assoċjazzjonijiet u l-awtoritajiet lokali u reġjonali li diġà jiġbru din l-informazzjoni, għandha tkompli tidentifika, ixxerred u tivvalorizza l-esperjenzi ta' suċċess permezz ta' pjattaforma ta' skambju kif ukoll permezz ta' laqgħat u sessjonijiet ta' taħriġ regolari li r-reġjuni u l-awtoritajiet lokali huma lesti li jorganizzaw bl-appoġġ tagħha, għaliex huma jaqdu rwol ewlieni fis-sensibilizzazzjoni dwar l-infrastruttura ekoloġika; |
| --- | --- |

36.

jisħaq li hemm bżonn li l-prattiki tajbin jiġu valorizzati aktar. Il-Kummissjoni, flimkien ma' atturi istituzzjonali oħra, l-assoċjazzjonijiet u l-awtoritajiet lokali u reġjonali li diġà jiġbru din l-informazzjoni, għandha tkompli tidentifika, ixxerred u tivvalorizza l-esperjenzi ta' suċċess permezz ta' pjattaforma ta' skambju kif ukoll permezz ta' laqgħat u sessjonijiet ta' taħriġ regolari li r-reġjuni u l-awtoritajiet lokali huma lesti li jorganizzaw bl-appoġġ tagħha, għaliex huma jaqdu rwol ewlieni fis-sensibilizzazzjoni dwar l-infrastruttura ekoloġika;

| 37. | jinkoraġġixxi lill-Kummissjoni Ewropea tinkludi l-elementi tal-infrastruttura ekoloġika fil-programmi tat-tikketti ekoloġiċi Ewropej li jeżistu diġà jew li għad iridu jiġu żviluppati, kemm dawk relatati mal-ispazji (parks naturali rurali, periurbani jew urbani, eċċ.) kif ukoll dawk relatati mal-prodotti (materjali, bini, eċċ.); |
| --- | --- |

37.

jinkoraġġixxi lill-Kummissjoni Ewropea tinkludi l-elementi tal-infrastruttura ekoloġika fil-programmi tat-tikketti ekoloġiċi Ewropej li jeżistu diġà jew li għad iridu jiġu żviluppati, kemm dawk relatati mal-ispazji (parks naturali rurali, periurbani jew urbani, eċċ.) kif ukoll dawk relatati mal-prodotti (materjali, bini, eċċ.);

Il-finanzjament

| 38. | filwaqt li jirrikonoxxi s-siwi tat-transfinanzjament għall-mobilizzazzjoni tal-politiki settorjali rigward il-bijodiversità, il-Kumitat tar-Reġjuni jenfasizza kemm hija diffiċli l-mobilizzazzjoni ta' dawn il-finanzjamenti għal diversi raġunijiet, li jvarjaw mill-ismijiet differenti bejn strument finanzjarju u ieħor sal-inġinerija finanzjarja kumplessa; għalhekk jitlob gwidi speċifiċi dwar l-użu tagħhom; |
| --- | --- |

38.

filwaqt li jirrikonoxxi s-siwi tat-transfinanzjament għall-mobilizzazzjoni tal-politiki settorjali rigward il-bijodiversità, il-Kumitat tar-Reġjuni jenfasizza kemm hija diffiċli l-mobilizzazzjoni ta' dawn il-finanzjamenti għal diversi raġunijiet, li jvarjaw mill-ismijiet differenti bejn strument finanzjarju u ieħor sal-inġinerija finanzjarja kumplessa; għalhekk jitlob gwidi speċifiċi dwar l-użu tagħhom;

| 39. | jenfasizza li hemm bżonn urġenti li jiġi stabbilit mod kif l-infrastruttura ekoloġika u n-natura prijoritarja tagħha jiġu integrati fil-ftehimiet ta' sħubija u l-programmi operattivi tal-finanzjamenti kif qed jiġu definiti bħalissa għall-fondi ta' koeżjoni u dawk strutturali 2014-2020, sabiex l-awtoritajiet responsabbli jerfgħu r-responsabbiltà kollha tagħhom għall-finanzjament f'dan ir-rigward; iħeġġeġ lill-awtoritajiet reġjonali u lokali responsabbli li jieħdu l-opportunitajiet li jiffinanzjaw soluzzjonijiet ta' infrastruttura ekoloġika adattati għas-sit u proposti fil-programmi operattivi filwaqt li jinvestu fil-bini meħtieġ tal-kapaċità transettorjali, il-kofinanzjament u n-netwerking biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni tagħhom b'suċċess; |
| --- | --- |

39.

jenfasizza li hemm bżonn urġenti li jiġi stabbilit mod kif l-infrastruttura ekoloġika u n-natura prijoritarja tagħha jiġu integrati fil-ftehimiet ta' sħubija u l-programmi operattivi tal-finanzjamenti kif qed jiġu definiti bħalissa għall-fondi ta' koeżjoni u dawk strutturali 2014-2020, sabiex l-awtoritajiet responsabbli jerfgħu r-responsabbiltà kollha tagħhom għall-finanzjament f'dan ir-rigward; iħeġġeġ lill-awtoritajiet reġjonali u lokali responsabbli li jieħdu l-opportunitajiet li jiffinanzjaw soluzzjonijiet ta' infrastruttura ekoloġika adattati għas-sit u proposti fil-programmi operattivi filwaqt li jinvestu fil-bini meħtieġ tal-kapaċità transettorjali, il-kofinanzjament u n-netwerking biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni tagħhom b'suċċess;

| 40. | jaqbel li hemm bżonn strument ta' finanzjament maħsub għall-proġetti tal-infrastruttura ekoloġika, u jilqa' bis-sħiħ li fil-Komunikazzjoni l-Kummissjoni ħabbret li flimkien mal-BEI ser timpenja ruħha biex sal-2014 tistabbilixxi faċilità speċifika ta' finanzjament mill-UE li tgħin lil dawk li jkunu qed jippruvaw jiżviluppaw proġetti tal-infrastruttura ekoloġika. Il-KtR jixtieq li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu involuti fid-definizzjoni tiegħu; |
| --- | --- |

40.

jaqbel li hemm bżonn strument ta' finanzjament maħsub għall-proġetti tal-infrastruttura ekoloġika, u jilqa' bis-sħiħ li fil-Komunikazzjoni l-Kummissjoni ħabbret li flimkien mal-BEI ser timpenja ruħha biex sal-2014 tistabbilixxi faċilità speċifika ta' finanzjament mill-UE li tgħin lil dawk li jkunu qed jippruvaw jiżviluppaw proġetti tal-infrastruttura ekoloġika. Il-KtR jixtieq li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu involuti fid-definizzjoni tiegħu;

| 41. | jipproponi li jittieħed ċertu perċentwali mis-sussidji Ewropej kollha allokati għall-implimentazzjoni tal-infrastrutturi “griżi” u jitpoġġew f'Fond tal-Bijodiversità li jikkomplementa dan il-finanzjament; dan il-Fond jintuża għall-implimentazzjoni tal-infrastruttura ekoloġika fl-Istati Membri fejn jinsabu dawn l-infrastrutturi “griżi” sabiex ikun hemm rikapitalizzazzjoni; |
| --- | --- |

41.

jipproponi li jittieħed ċertu perċentwali mis-sussidji Ewropej kollha allokati għall-implimentazzjoni tal-infrastrutturi “griżi” u jitpoġġew f'Fond tal-Bijodiversità li jikkomplementa dan il-finanzjament; dan il-Fond jintuża għall-implimentazzjoni tal-infrastruttura ekoloġika fl-Istati Membri fejn jinsabu dawn l-infrastrutturi “griżi” sabiex ikun hemm rikapitalizzazzjoni;

| 42. | jappella lill-Kummissjoni, l-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali biex jaħdmu b'mod effikaċi f'kull livell ta' finanzjament bil-għan li jwaqqfu s-sussidji u l-mekkaniżmi fiskali li jagħmlu ħsara lill-bijodiversità; |
| --- | --- |

42.

jappella lill-Kummissjoni, l-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali biex jaħdmu b'mod effikaċi f'kull livell ta' finanzjament bil-għan li jwaqqfu s-sussidji u l-mekkaniżmi fiskali li jagħmlu ħsara lill-bijodiversità;

| 43. | jitlob lill-Kummissjoni żżomm u testendi l-ekokundizzjonalità (9) u l-prova tar-reżistenza tal-bijodiversità (10) għall-fondi Ewropej sabiex jiġi evalwat l-impatt fuq l-infrastruttura ekoloġika u l-bijodiversità ta' kull proġett appoġġjat mill-fondi tal-UE u l-iskala tal-fondi tal-UE tiġi adattata b'mod konsegwenti; |
| --- | --- |

43.

jitlob lill-Kummissjoni żżomm u testendi l-ekokundizzjonalità (9) u l-prova tar-reżistenza tal-bijodiversità (10) għall-fondi Ewropej sabiex jiġi evalwat l-impatt fuq l-infrastruttura ekoloġika u l-bijodiversità ta' kull proġett appoġġjat mill-fondi tal-UE u l-iskala tal-fondi tal-UE tiġi adattata b'mod konsegwenti;

| 44. | jitlob lill-Kummissjoni biex, fir-reviżjoni ta' nofs it-terminu tal-Fondi Strutturali fil-perjodu 2014-2020 u tal-Faċilità Nikkolegaw l-Ewropa, tidentifika u tenfasizza aktar azzjonijiet li għandhom jittieħdu b'rabta mal-infrastruttura ekoloġika; |
| --- | --- |

44.

jitlob lill-Kummissjoni biex, fir-reviżjoni ta' nofs it-terminu tal-Fondi Strutturali fil-perjodu 2014-2020 u tal-Faċilità Nikkolegaw l-Ewropa, tidentifika u tenfasizza aktar azzjonijiet li għandhom jittieħdu b'rabta mal-infrastruttura ekoloġika;

L-inizjattiva TEN-G

| 45. | jilqa' b'entużjażmu l-proġett TEN-G u jitlob li kull studju preliminari jinkludi d-dimensjonijiet reġjonali u lokali marbutin mal-infrastruttura ekoloġika fil-livell Ewropew, bil-għan li jiġi garantit li l-proġett ikun koerenti u jkollu effetti effikaċi fuq ir-riġenerazzjoni tal-ekosistemi u b'hekk fuq il-preservazzjoni tal-bijodiversità u r-reżiljenza tagħha għat-tibdil fil-klima u li ċ-ċittadini u l-partijiet interessati jħossuh li hu tagħhom; |
| --- | --- |

45.

jilqa' b'entużjażmu l-proġett TEN-G u jitlob li kull studju preliminari jinkludi d-dimensjonijiet reġjonali u lokali marbutin mal-infrastruttura ekoloġika fil-livell Ewropew, bil-għan li jiġi garantit li l-proġett ikun koerenti u jkollu effetti effikaċi fuq ir-riġenerazzjoni tal-ekosistemi u b'hekk fuq il-preservazzjoni tal-bijodiversità u r-reżiljenza tagħha għat-tibdil fil-klima u li ċ-ċittadini u l-partijiet interessati jħossuh li hu tagħhom;

| 46. | jixtieq li jiġi rikonoxxut l-interess Komunitarju tat-TEN-G bl-istess mod bħan-netwerks tat-trasport, tal-enerġija jew tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, u jitlob lill-Kummissjoni tesplora l-possibbiltajiet ta' leġislazzjoni Ewropea f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

46.

jixtieq li jiġi rikonoxxut l-interess Komunitarju tat-TEN-G bl-istess mod bħan-netwerks tat-trasport, tal-enerġija jew tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, u jitlob lill-Kummissjoni tesplora l-possibbiltajiet ta' leġislazzjoni Ewropea f'dan ir-rigward;

L-isfidi transkonfinali u pan-Ewropej

| 47. | jinkoraġġixxi lill-awtoritajiet reġjonali u lokali jikkollaboraw fir-rigward tal-konnessjonijiet ekoloġiċi komuni bil-għan li jiżguraw il-koerenza tal-infrastruttura ekoloġika, u jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tpoġġi din il-kooperazzjoni transkonfinali f'qafas globali fil-livell tal-UE; |
| --- | --- |

47.

jinkoraġġixxi lill-awtoritajiet reġjonali u lokali jikkollaboraw fir-rigward tal-konnessjonijiet ekoloġiċi komuni bil-għan li jiżguraw il-koerenza tal-infrastruttura ekoloġika, u jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tpoġġi din il-kooperazzjoni transkonfinali f'qafas globali fil-livell tal-UE;

| 48. | jitlob li l-approċċ tal-infrastruttura ekoloġika tal-Ewropa jmur lil hinn mill-fruntieri Ewropej billi jżid l-istrumenti tal-viċinat tal-UE għall-investimenti fl-infrastruttura ekoloġika fiż-żoni rurali u urbani. Inizjattivi attwali bħan-netwerks Emeraude, Man and Biosphere (Il-Bniedem u l-Bijosfera) u l-Pan-European Ecological Network (in-Netwerk Ekoloġiku Pan-Ewropew) jistgħu jikkontribwixxu għal dan il-għan; |
| --- | --- |

48.

jitlob li l-approċċ tal-infrastruttura ekoloġika tal-Ewropa jmur lil hinn mill-fruntieri Ewropej billi jżid l-istrumenti tal-viċinat tal-UE għall-investimenti fl-infrastruttura ekoloġika fiż-żoni rurali u urbani. Inizjattivi attwali bħan-netwerks Emeraude, Man and Biosphere (Il-Bniedem u l-Bijosfera) u l-Pan-European Ecological Network (in-Netwerk Ekoloġiku Pan-Ewropew) jistgħu jikkontribwixxu għal dan il-għan;

Sussidjarjetà

| 49. | jemmen li l-proposti tal-Kummissjoni Ewropea biex tinkludi l-infrastruttura ekoloġika fil-politiki Ewropej l-oħra u l-appoġġ li tipproponi li tagħti lil-livelli ta' gvern l-oħra biex jiżviluppaw il-politiki tagħhom f'dan il-qasam huma konformi mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità. |
| --- | --- |

49.

jemmen li l-proposti tal-Kummissjoni Ewropea biex tinkludi l-infrastruttura ekoloġika fil-politiki Ewropej l-oħra u l-appoġġ li tipproponi li tagħti lil-livelli ta' gvern l-oħra biex jiżviluppaw il-politiki tagħhom f'dan il-qasam huma konformi mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità.

Brussell, 8 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  CdR 22/2009 fin, CdR 112/2010 fin.

1

(2)  CdR 22/2009 fin, CdR 112/2010 fin.

2

(3)  CdR 112/2010 fin.

3

(4)  CdR 112/2010 fin.

4

(5)  http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docgener/studies/pdf/guide_multi_benefit_nature.pdf

5

(6)  “Reference Framework for Sustainable European Cities” (RFSC), inizjattiva konġunta tal-Istati Membri tal-UE, il-Kummissjoni Ewropea u l-organizzazzjonijiet Ewropej tal-gvernijiet lokali. Ara http://www.rfsc-community.eu/

6

(7)  Sabiex jintlaħaq l-għan li ma jkun hemm l-ebda telf nett tal-bijodiversità.

7

(8)  CdR 112/2010 fin.

8

(9)  CdR 22/2009 fin, CdR 218/2009 fin.

9

(10)  IEEP, Diċembru 2012: Background Study towards biodiversity proofing of the EU budget.

10

---

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/49 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/49

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Il-politika industrijali spazjali tal-UE”

2013/C 356/09

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | juri l-aspetti rilevanti li għandhom jiġu regolati fil-kuntest tal-politika spazjali l-ġdida tal-UE: l-istandards industrijali, il-kwistjonijiet relatati mal-operazzjonijiet tekniċi u l-isfruttament kummerċjali tal-infrastruttura tal-komunikazzjoni bis-satellita; |
| --- | --- |

—

juri l-aspetti rilevanti li għandhom jiġu regolati fil-kuntest tal-politika spazjali l-ġdida tal-UE: l-istandards industrijali, il-kwistjonijiet relatati mal-operazzjonijiet tekniċi u l-isfruttament kummerċjali tal-infrastruttura tal-komunikazzjoni bis-satellita;

| — | jaqbel li t-tfassil tal-politika pubblika orjentata lejn id-domanda għas-settur spazjali tal-UE huwa maħsub sabiex jagħti s-setgħa lill-utenti, iżda ma għandux ikun magħmul minn sempliċement sussidji għall-konsumatur; |
| --- | --- |

—

jaqbel li t-tfassil tal-politika pubblika orjentata lejn id-domanda għas-settur spazjali tal-UE huwa maħsub sabiex jagħti s-setgħa lill-utenti, iżda ma għandux ikun magħmul minn sempliċement sussidji għall-konsumatur;

| — | iħeġġeġ lill-Kummissjoni sabiex tistabbilixxi l-kriterji ta' utilità għall-pubbliku fis-servizz tal-kompetenzi u l-ħtiġijiet tal-awtoritajiet pubbliċi li ser jintużaw għall-valutazzjoni tad-domanda tal-utent; |
| --- | --- |

—

iħeġġeġ lill-Kummissjoni sabiex tistabbilixxi l-kriterji ta' utilità għall-pubbliku fis-servizz tal-kompetenzi u l-ħtiġijiet tal-awtoritajiet pubbliċi li ser jintużaw għall-valutazzjoni tad-domanda tal-utent;

| — | juri li relazzjoni mill-qrib bejn il-livell lokali/reġjonali, li qed jaħdem mal-industriji sabiex jidentifika u jappoġġja l-ewwel passi tagħhom, u l-livelli nazzjonali/komunitarji għandha tkun aspett vitali tal-politika industrijali tal-UE; |
| --- | --- |

—

juri li relazzjoni mill-qrib bejn il-livell lokali/reġjonali, li qed jaħdem mal-industriji sabiex jidentifika u jappoġġja l-ewwel passi tagħhom, u l-livelli nazzjonali/komunitarji għandha tkun aspett vitali tal-politika industrijali tal-UE;

| — | jixtieq jiġbed l-attenzjoni għall-evidenza miġjuba mill-aqwa prattiki lokali u reġjonali li, fil-maġġoranza kbira ħafna tal-każijiet, is-servizzi downstream ta' Copernicus/GMES jaqdu l-ħtiġijiet tal-politika pubblika u taw prova tal-użu tagħhom għal għanijiet pubbliċi; |
| --- | --- |

—

jixtieq jiġbed l-attenzjoni għall-evidenza miġjuba mill-aqwa prattiki lokali u reġjonali li, fil-maġġoranza kbira ħafna tal-każijiet, is-servizzi downstream ta' Copernicus/GMES jaqdu l-ħtiġijiet tal-politika pubblika u taw prova tal-użu tagħhom għal għanijiet pubbliċi;

| — | jissuġġerixxi li s-servizzi u l-applikazzjonijiet żviluppati fuq il-bażi ta' teknoloġiji spazjali jistgħu jkunu kofinanzjati mill-Fondi Strutturali, bil-kundizzjoni li hemm rieda politika u għarfien biżżejjed min-naħa ta' dawk li jiġġestjonaw il-fondi. Mekkaniżmu ta' dat-tip diġà intuża fil-Qafas Finanzjarju 2007-2013, fejn fondi ta' koeżjoni/FEŻR mhux użati ġew allokati mill-ġdid għal prijorità ġdida: internet bi broadband bis-satellita għal reġjuni mbiegħda; |
| --- | --- |

—

jissuġġerixxi li s-servizzi u l-applikazzjonijiet żviluppati fuq il-bażi ta' teknoloġiji spazjali jistgħu jkunu kofinanzjati mill-Fondi Strutturali, bil-kundizzjoni li hemm rieda politika u għarfien biżżejjed min-naħa ta' dawk li jiġġestjonaw il-fondi. Mekkaniżmu ta' dat-tip diġà intuża fil-Qafas Finanzjarju 2007-2013, fejn fondi ta' koeżjoni/FEŻR mhux użati ġew allokati mill-ġdid għal prijorità ġdida: internet bi broadband bis-satellita għal reġjuni mbiegħda;

| — | jesprimi l-fehma li l-fażi operattiva ta' Copernicus hija kruċjali għall-iskoperta ekonomika ta' żviluppi teknoloġiċi ġodda, iżda dak l-appoġġ finanzjarju ser ikun meħtieġ sabiex jingħelbu l-ispejjeż tal-bidu tan-negozju marbuta mal-użu tat-teknoloġija l-ġdida minn varjetà ta' utenti. |
| --- | --- |

—

jesprimi l-fehma li l-fażi operattiva ta' Copernicus hija kruċjali għall-iskoperta ekonomika ta' żviluppi teknoloġiċi ġodda, iżda dak l-appoġġ finanzjarju ser ikun meħtieġ sabiex jingħelbu l-ispejjeż tal-bidu tan-negozju marbuta mal-użu tat-teknoloġija l-ġdida minn varjetà ta' utenti.

| Relatur | Is-Sur STRUZIK (PL/PPE), Marixxal tar-Reġjun ta' Mazovia |
| --- | --- |
| Dokument ta' referenza | Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Il-politika industrijali spazjali tal-UE. Ir-rilaxx tal-potenzjal għat-tkabbir ekonomiku fis-settur spazjali.
  COM(2013) 108 final |

Relatur

Is-Sur STRUZIK (PL/PPE), Marixxal tar-Reġjun ta' Mazovia

Dokument ta' referenza

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Il-politika industrijali spazjali tal-UE. Ir-rilaxx tal-potenzjal għat-tkabbir ekonomiku fis-settur spazjali.

COM(2013) 108 final

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jilqa' l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, li turi b'mod ċar l-importanza tal-politika industrijali spazjali tal-UE; |
| --- | --- |

1.

jilqa' l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, li turi b'mod ċar l-importanza tal-politika industrijali spazjali tal-UE;

Kummenti preliminari

| 2. | jenfasizza li s-settur spazjali huwa element ewlieni tal-Istrateġija Ewropa 2020 u l-Inizjattivi Ewlenin tagħha, b'mod partikolari l-Unjoni tal-Innovazzjoni u l-Politika Industrijali. It-teknoloġija spazjali hija ta' importanza partikolari għall-ekonomija tal-għarfien, hija tinfluwenza l-kompetittività ekonomika tal-ġejjieni u tipprovdi l-għodda sabiex jissolvew problemi pressanti oħra fuq l-art. Spin-off spazjali tista' tiġi definita bħala xi ħaġa skoperta jew mibdula waqt attivitajiet spazjali, li mbagħad tintuża jew tiġi trasferita għal kuntesti oħra u b'hekk jinħoloq valur ekonomiku addizzjonali; |
| --- | --- |

2.

jenfasizza li s-settur spazjali huwa element ewlieni tal-Istrateġija Ewropa 2020 u l-Inizjattivi Ewlenin tagħha, b'mod partikolari l-Unjoni tal-Innovazzjoni u l-Politika Industrijali. It-teknoloġija spazjali hija ta' importanza partikolari għall-ekonomija tal-għarfien, hija tinfluwenza l-kompetittività ekonomika tal-ġejjieni u tipprovdi l-għodda sabiex jissolvew problemi pressanti oħra fuq l-art. Spin-off spazjali tista' tiġi definita bħala xi ħaġa skoperta jew mibdula waqt attivitajiet spazjali, li mbagħad tintuża jew tiġi trasferita għal kuntesti oħra u b'hekk jinħoloq valur ekonomiku addizzjonali;

| 3. | jinnota li skont il-valutazzjoni tal-ESA dwar is-setturi downstream li jżidu l-valur tal-applikazzjonijiet ibbażati fuq it-teknoloġija spazjali, is-suq Ewropew huwa iżgħar u inqas speċjalizzat fis-suq privat meta mqabbel mas-suq dinji. Barra minn hekk, bil-kontra tan-nazzjonijiet spazjali oħra, l-industrija tad-difiża ma tistabbilixxix standards u attivitajiet inizjali. Madwar id-dinja kollha, ħafna kumpaniji joperaw fuq bosta segmenti u tul il-katina tal-valur. Fl-Ewropa, bilkemm insibu atturi li jikkontrollaw il-katina tal-valur kollha. B'mod ġenerali, ir-rata tal-ispeċjalizzazzjoni fl-Ewropa (li tiffoka fuq applikazzjonijiet speċifiċi ta' navigazzjoni tas-satellita) hija ftit inqas minn dik fil-livell dinji; |
| --- | --- |

3.

jinnota li skont il-valutazzjoni tal-ESA dwar is-setturi downstream li jżidu l-valur tal-applikazzjonijiet ibbażati fuq it-teknoloġija spazjali, is-suq Ewropew huwa iżgħar u inqas speċjalizzat fis-suq privat meta mqabbel mas-suq dinji. Barra minn hekk, bil-kontra tan-nazzjonijiet spazjali oħra, l-industrija tad-difiża ma tistabbilixxix standards u attivitajiet inizjali. Madwar id-dinja kollha, ħafna kumpaniji joperaw fuq bosta segmenti u tul il-katina tal-valur. Fl-Ewropa, bilkemm insibu atturi li jikkontrollaw il-katina tal-valur kollha. B'mod ġenerali, ir-rata tal-ispeċjalizzazzjoni fl-Ewropa (li tiffoka fuq applikazzjonijiet speċifiċi ta' navigazzjoni tas-satellita) hija ftit inqas minn dik fil-livell dinji;

| 4. | huwa konxju sew mill-kwistjonijiet ta' politika ewlenin għas-settur spazjali tal-UE, li jinkludu l-organizzazzjoni tas-suq, is-semplifikazzjoni amministrattiva, il-prinċipji tal-akkwist, l-aċċess għad-data, ir-rwol ta' klijenti li jaqdu l-istituzzjonijiet pubbliċi u l-qafas regolatorju. |
| --- | --- |

4.

huwa konxju sew mill-kwistjonijiet ta' politika ewlenin għas-settur spazjali tal-UE, li jinkludu l-organizzazzjoni tas-suq, is-semplifikazzjoni amministrattiva, il-prinċipji tal-akkwist, l-aċċess għad-data, ir-rwol ta' klijenti li jaqdu l-istituzzjonijiet pubbliċi u l-qafas regolatorju.

| 5. | jagħraf li, b'mod ġenerali, l-industrija spazjali tal-UE għandha impatt kbir fuq il-pożizzjoni xjentifika u teknoloġika tal-Ewropa. Dan jinkludi inkoraġġiment għall-bażi xjentifika u teknoloġika Ewropea u l-effetti usa' tat-teknoloġija spazjali fuq l-ekonomija aktar fil-wisa'; |
| --- | --- |

5.

jagħraf li, b'mod ġenerali, l-industrija spazjali tal-UE għandha impatt kbir fuq il-pożizzjoni xjentifika u teknoloġika tal-Ewropa. Dan jinkludi inkoraġġiment għall-bażi xjentifika u teknoloġika Ewropea u l-effetti usa' tat-teknoloġija spazjali fuq l-ekonomija aktar fil-wisa';

| 6. | jaqbel mal-Konklużjonijiet tal-Kunsill tat-30 ta' Mejju 2013 dwar il-“Politika Industrijali Spazjali tal-UE: Ir-rilaxx tal-potenzjal għat-tkabbir ekonomiku fis-settur spazjali” li, fl-interessi ta' bażi industrijali bilanċjata, il-parteċipazzjoni tal-SMEs fil-katina tal-provvista hija komponent essenzjali tal-kompetittività tal-industrija spazjali Ewropea, u jingħaqad mal-Kunsill biex iħeġġeġ lill-Kummissjoni tivvaluta aktar il-ħtieġa għal strumenti finanzjarji innovattivi ġodda; |
| --- | --- |

6.

jaqbel mal-Konklużjonijiet tal-Kunsill tat-30 ta' Mejju 2013 dwar il-“Politika Industrijali Spazjali tal-UE: Ir-rilaxx tal-potenzjal għat-tkabbir ekonomiku fis-settur spazjali” li, fl-interessi ta' bażi industrijali bilanċjata, il-parteċipazzjoni tal-SMEs fil-katina tal-provvista hija komponent essenzjali tal-kompetittività tal-industrija spazjali Ewropea, u jingħaqad mal-Kunsill biex iħeġġeġ lill-Kummissjoni tivvaluta aktar il-ħtieġa għal strumenti finanzjarji innovattivi ġodda;

| 7. | iqis li, mill-perspettiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, huwa partikolarment importanti li jiġi promoss l-użu ta' applikazzjonijiet ibbażati fuq it-teknoloġija spazjali fil-politiki tal-UE u li għaldaqstant l-UE għandha tfassal miżuri ta' appoġġ adegwati sabiex jiġu stimolati l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' applikazzjonijiet ibbażati fuq it-teknoloġija spazjali fost l-utenti pubbliċi u privati, b'mod partikolari fl-awtoritajiet lokali u s-settur tal-SMEs, flimkien mal-miżuri ta' appoġġ għall-innovazzjoni marbuta magħhom; |
| --- | --- |

7.

iqis li, mill-perspettiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, huwa partikolarment importanti li jiġi promoss l-użu ta' applikazzjonijiet ibbażati fuq it-teknoloġija spazjali fil-politiki tal-UE u li għaldaqstant l-UE għandha tfassal miżuri ta' appoġġ adegwati sabiex jiġu stimolati l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' applikazzjonijiet ibbażati fuq it-teknoloġija spazjali fost l-utenti pubbliċi u privati, b'mod partikolari fl-awtoritajiet lokali u s-settur tal-SMEs, flimkien mal-miżuri ta' appoġġ għall-innovazzjoni marbuta magħhom;

A.   Objettivi u azzjonijiet tal-politika industrijali spazjali

| 8. | huwa tal-fehma tal-Kummissjoni li l-ispazju huwa estremament importanti għall-UE u ċ-ċittadini tagħha u, bħall-Kummissjoni, iqis l-isfidi kbar li l-industrija spazjali tal-UE għandha tiffaċċja minħabba l-iżviluppi li qed isiru fi ħdan is-setgħat spazjali li qed jikbru (bħaċ-Ċina u l-Indja). Kif ġie analizzat fil-Komunikazzjoni, din is-sitwazzjoni hija r-riżultat ta' finanzjament insuffiċjenti iktar milli ta' nuqqas ta' effiċjenza min-naħa tas-settur spazjali Ewropew; |
| --- | --- |

8.

huwa tal-fehma tal-Kummissjoni li l-ispazju huwa estremament importanti għall-UE u ċ-ċittadini tagħha u, bħall-Kummissjoni, iqis l-isfidi kbar li l-industrija spazjali tal-UE għandha tiffaċċja minħabba l-iżviluppi li qed isiru fi ħdan is-setgħat spazjali li qed jikbru (bħaċ-Ċina u l-Indja). Kif ġie analizzat fil-Komunikazzjoni, din is-sitwazzjoni hija r-riżultat ta' finanzjament insuffiċjenti iktar milli ta' nuqqas ta' effiċjenza min-naħa tas-settur spazjali Ewropew;

| 9. | jifhem li, fi żmien meta l-UE u l-Istati Membri tagħha qed jiffaċċjaw diffikultajiet finanzjarji, il-punt fokali tal-politika industrijali spazjali tal-UE għandu jkun fuq it-tqegħid tal-pedimenti għal spinta futura tas-settur fis-suq globali u fuq it-tneħħija tal-ostakli li jistgħu jxekklu dan il-proċess. Għaldaqstant, il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ l-objettivi deskritti fil-Komunikazzjoni: lit-twaqqif ta' qafas regolatorju, l-iżvilupp ta' bażi industrijali aktar kompetittiva, it-tħeġġiġ tal-kosteffiċjenza, l-iżvilupp tas-swieq fl-applikazzjonijiet u s-servizzi spazjali u l-iżgurar tal-awtonomija teknoloġika u l-aċċess indipendenti għall-ispazju; |
| --- | --- |

9.

jifhem li, fi żmien meta l-UE u l-Istati Membri tagħha qed jiffaċċjaw diffikultajiet finanzjarji, il-punt fokali tal-politika industrijali spazjali tal-UE għandu jkun fuq it-tqegħid tal-pedimenti għal spinta futura tas-settur fis-suq globali u fuq it-tneħħija tal-ostakli li jistgħu jxekklu dan il-proċess. Għaldaqstant, il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ l-objettivi deskritti fil-Komunikazzjoni: lit-twaqqif ta' qafas regolatorju, l-iżvilupp ta' bażi industrijali aktar kompetittiva, it-tħeġġiġ tal-kosteffiċjenza, l-iżvilupp tas-swieq fl-applikazzjonijiet u s-servizzi spazjali u l-iżgurar tal-awtonomija teknoloġika u l-aċċess indipendenti għall-ispazju;

| 10. | jappoġġja l-argument li l-governanza spazjali effiċjenti fl-Ewropa teħtieġ ftehim bejn il-partijiet interessati ewlenin, jiġifieri l-KE, l-ESA u l-Istati Membri, filwaqt li jinnota li, mill-pespettiva politika, deċiżjoni konġunta Ewropea tal-politika ta' difiża għandha tiffaċilita l-kooperazzjoni fost is-setturi militari nazzjonali, li minnhom għandu jibbenefika wkoll is-settur tal-ispazju ċivili; |
| --- | --- |

10.

jappoġġja l-argument li l-governanza spazjali effiċjenti fl-Ewropa teħtieġ ftehim bejn il-partijiet interessati ewlenin, jiġifieri l-KE, l-ESA u l-Istati Membri, filwaqt li jinnota li, mill-pespettiva politika, deċiżjoni konġunta Ewropea tal-politika ta' difiża għandha tiffaċilita l-kooperazzjoni fost is-setturi militari nazzjonali, li minnhom għandu jibbenefika wkoll is-settur tal-ispazju ċivili;

| 11. | jagħraf il-kisbiet tas-suq tas-settur spazjali Ewropew, b'mod speċjali fil-qasam tas-SatCom, u jappoġġja l-Kummissjoni fl-isforzi tagħha biex iżżomm dan is-segment kompetittiv fis-suq globali. Minn din il-perspettiva, il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ l-inizjattiva li jiġi garantit aċċess lill-operaturi Ewropej għall-kanali tal-frekwenza tar-radju. Din il-kwistjoni hija ta' importanza għar-reġjuni, peress li s-SatCom tipprovdi l-mezzi biex jonqos id-distakk fil-broadband fiż-żoni b'popolazzjoni baxxa; |
| --- | --- |

11.

jagħraf il-kisbiet tas-suq tas-settur spazjali Ewropew, b'mod speċjali fil-qasam tas-SatCom, u jappoġġja l-Kummissjoni fl-isforzi tagħha biex iżżomm dan is-segment kompetittiv fis-suq globali. Minn din il-perspettiva, il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ l-inizjattiva li jiġi garantit aċċess lill-operaturi Ewropej għall-kanali tal-frekwenza tar-radju. Din il-kwistjoni hija ta' importanza għar-reġjuni, peress li s-SatCom tipprovdi l-mezzi biex jonqos id-distakk fil-broadband fiż-żoni b'popolazzjoni baxxa;

| 12. | jagħraf l-importanza tal-indipendenza teknoloġika tas-settur spazjali Ewropew u jaqbel mas-soluzzjonijiet proposti, bħall-fertilizzazzjoni trasversali ma' setturi mhux spazjali, it-tnedija ta' offerti rilevanti għal proġetti taħt il-Programm Orizzont 2020 u l-investiment fit-taħriġ ta' forza tax-xogħol b'ħiliet kbar għall-industrija spazjali; |
| --- | --- |

12.

jagħraf l-importanza tal-indipendenza teknoloġika tas-settur spazjali Ewropew u jaqbel mas-soluzzjonijiet proposti, bħall-fertilizzazzjoni trasversali ma' setturi mhux spazjali, it-tnedija ta' offerti rilevanti għal proġetti taħt il-Programm Orizzont 2020 u l-investiment fit-taħriġ ta' forza tax-xogħol b'ħiliet kbar għall-industrija spazjali;

| 13. | madankollu huwa mħasseb dwar jekk il-fondi disponibbli (eż. taħt l-Orizzont 2020) hux ser ikunu biżżejjed biex jittieħed pass importanti 'l quddiem fl-iżvilupp tal-indipendenza teknoloġika. Għaldaqstant, iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tippreżenta pjan dettaljat li juri kif għandu jintlaħaq dan l-għan; |
| --- | --- |

13.

madankollu huwa mħasseb dwar jekk il-fondi disponibbli (eż. taħt l-Orizzont 2020) hux ser ikunu biżżejjed biex jittieħed pass importanti 'l quddiem fl-iżvilupp tal-indipendenza teknoloġika. Għaldaqstant, iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tippreżenta pjan dettaljat li juri kif għandu jintlaħaq dan l-għan;

| 14. | jissuġġerixxi li, fir-rigward tal-forza tax-xogħol b'ħiliet kbar, il-prijorità inizjali għandha tkun li t-tfittxija tibda fl-Istati Membri l-ġodda tal-UE, li kollha urew l-interess tagħhom, kif ukoll l-ambizzjoni, li jingħaqdu fil-klabb tan-nazzjonijiet spazjali u, ukoll, urew livell għoli ta' edukazzjoni fl-inġinerija u x-xjenzi fiżiċi; |
| --- | --- |

14.

jissuġġerixxi li, fir-rigward tal-forza tax-xogħol b'ħiliet kbar, il-prijorità inizjali għandha tkun li t-tfittxija tibda fl-Istati Membri l-ġodda tal-UE, li kollha urew l-interess tagħhom, kif ukoll l-ambizzjoni, li jingħaqdu fil-klabb tan-nazzjonijiet spazjali u, ukoll, urew livell għoli ta' edukazzjoni fl-inġinerija u x-xjenzi fiżiċi;

| 15. | jappoġġja bis-sħiħ l-iżvilupp tas-suq għall-applikazzjonijiet u servizzi spazjali u jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jista' jkollhom rwol fundamentali f'dan il-proċess; |
| --- | --- |

15.

jappoġġja bis-sħiħ l-iżvilupp tas-suq għall-applikazzjonijiet u servizzi spazjali u jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jista' jkollhom rwol fundamentali f'dan il-proċess;

| 16. | f'dan il-kuntest jixtieq ifakkar li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma utent aħħari importanti tas-servizzi spazjali. Madankollu, sabiex jiġi sfruttat bis-sħiħ il-potenzjal tal-applikazzjonijiet spazjali, l-awtoritajiet lokali u reġjonali li huma utenti għandhom jiġu esposti aktar għall-benefiċċji tagħhom. Jinħtieġ djalogu aktar intensiv bejn il-provveditur tas-servizz u l-utent aħħari; |
| --- | --- |

16.

f'dan il-kuntest jixtieq ifakkar li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma utent aħħari importanti tas-servizzi spazjali. Madankollu, sabiex jiġi sfruttat bis-sħiħ il-potenzjal tal-applikazzjonijiet spazjali, l-awtoritajiet lokali u reġjonali li huma utenti għandhom jiġu esposti aktar għall-benefiċċji tagħhom. Jinħtieġ djalogu aktar intensiv bejn il-provveditur tas-servizz u l-utent aħħari;

| 17. | barra minn hekk jemmen li, fit-territorji tagħhom, l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġbru flimkien atturi u parteċipanti ekonomiċi differenti involuti fit-trijanglu tal-innovazzjoni. L-awtoritajiet lokali u reġjonali huma responsabbli għall-programmi tal-innovazzjoni u l-SMEs li jistgħu jkunu marbuta mal-ispazju u għaldaqstant jikkontribwixxu strateġikament sabiex is-suq tal-ispazju jikber; |
| --- | --- |

17.

barra minn hekk jemmen li, fit-territorji tagħhom, l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġbru flimkien atturi u parteċipanti ekonomiċi differenti involuti fit-trijanglu tal-innovazzjoni. L-awtoritajiet lokali u reġjonali huma responsabbli għall-programmi tal-innovazzjoni u l-SMEs li jistgħu jkunu marbuta mal-ispazju u għaldaqstant jikkontribwixxu strateġikament sabiex is-suq tal-ispazju jikber;

| 18. | jinnota wkoll li, minħabba l-prossimità tagħhom għall-pubbliku, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom aċċess uniku għall-gruppi soċjetali differenti fit-territorji tagħhom u għaldaqstant għandhom pożizzjoni ideali biex jinformaw lill-pubbliku dwar il-benefiċċji tas-servizzi spazjali; f'dan il-kuntest, in-netwerks tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, bħal pereżempju n-netwerk NEREUS (Netwerk tar-reġjuni Ewropej li jużaw teknoloġiji spazjali) huma ta' importanza partikolari; |
| --- | --- |

18.

jinnota wkoll li, minħabba l-prossimità tagħhom għall-pubbliku, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom aċċess uniku għall-gruppi soċjetali differenti fit-territorji tagħhom u għaldaqstant għandhom pożizzjoni ideali biex jinformaw lill-pubbliku dwar il-benefiċċji tas-servizzi spazjali; f'dan il-kuntest, in-netwerks tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, bħal pereżempju n-netwerk NEREUS (Netwerk tar-reġjuni Ewropej li jużaw teknoloġiji spazjali) huma ta' importanza partikolari;

B.   Tħassib lokali u reġjonali ġenerali

| 19. | jagħraf, mill-pożizzjoni tar-reġjuni bħala wieħed mill-utenti ewlenin tal-applikazzjonijiet tas-satellita, b'mod partikolari servizzi u prodotti Copernicus/GMES, li l-politika industrijali spazjali tal-UE għandha tappoġġja l-innovazzjoni teknika u tneħħi l-ostakli li jxekklu l-iżvilupp tagħha. Is-suċċess tal-politika spazjali tal-UE ser jitkejjel f'termini ta' tkabbir, iffrankar ta' spejjeż, effett konsekwenzjali transsettorjali u opportunitajiet ta' impjieg produttiv u b'livell għoli ta' ħiliet; |
| --- | --- |

19.

jagħraf, mill-pożizzjoni tar-reġjuni bħala wieħed mill-utenti ewlenin tal-applikazzjonijiet tas-satellita, b'mod partikolari servizzi u prodotti Copernicus/GMES, li l-politika industrijali spazjali tal-UE għandha tappoġġja l-innovazzjoni teknika u tneħħi l-ostakli li jxekklu l-iżvilupp tagħha. Is-suċċess tal-politika spazjali tal-UE ser jitkejjel f'termini ta' tkabbir, iffrankar ta' spejjeż, effett konsekwenzjali transsettorjali u opportunitajiet ta' impjieg produttiv u b'livell għoli ta' ħiliet;

| 20. | huwa tal-istess fehma tal-Kummissjoni li l-isfida ewlenija li għandha tindirizza l-politika spazjali tal-UE sabiex twassal benefiċċji ekonomiċi lir-reġjuni u ċ-ċittadini tal-UE minn fondi li diġà ġew investiti għall-ispazju mill-Programmi ta' Qafas hija li titħeġġeġ l-innovazzjoni min-naħa tad-domanda; |
| --- | --- |

20.

huwa tal-istess fehma tal-Kummissjoni li l-isfida ewlenija li għandha tindirizza l-politika spazjali tal-UE sabiex twassal benefiċċji ekonomiċi lir-reġjuni u ċ-ċittadini tal-UE minn fondi li diġà ġew investiti għall-ispazju mill-Programmi ta' Qafas hija li titħeġġeġ l-innovazzjoni min-naħa tad-domanda;

| 21. | jaqbel li t-tfassil tal-politika pubblika orjentata lejn id-domanda għas-settur spazjali tal-UE huwa maħsub sabiex jagħti s-setgħa lill-utenti, iżda ma għandux ikun magħmul minn sempliċement sussidji għall-konsumatur; |
| --- | --- |

21.

jaqbel li t-tfassil tal-politika pubblika orjentata lejn id-domanda għas-settur spazjali tal-UE huwa maħsub sabiex jagħti s-setgħa lill-utenti, iżda ma għandux ikun magħmul minn sempliċement sussidji għall-konsumatur;

| 22. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni sabiex tistabbilixxi l-kriterji ta' utilità għall-pubbliku fis-servizz tal-kompetenzi u l-ħtiġijiet tal-awtoritajiet pubbliċi li ser jintużaw għall-valutazzjoni tad-domanda tal-utent; |
| --- | --- |

22.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni sabiex tistabbilixxi l-kriterji ta' utilità għall-pubbliku fis-servizz tal-kompetenzi u l-ħtiġijiet tal-awtoritajiet pubbliċi li ser jintużaw għall-valutazzjoni tad-domanda tal-utent;

| 23. | josserva, mill-perspettiva reġjonali, li l-utenti aħħara lokali u reġjonali jagħmlu użu mis-servizzi u l-prodotti Copernicus biss jekk jaraw każ ċar ta' negozju fl-użu tagħhom; |
| --- | --- |

23.

josserva, mill-perspettiva reġjonali, li l-utenti aħħara lokali u reġjonali jagħmlu użu mis-servizzi u l-prodotti Copernicus biss jekk jaraw każ ċar ta' negozju fl-użu tagħhom;

| 24. | jirrakkomanda li l-Kummissjoni tindirizza l-kwistjoni tal-mekkaniżmi ta' finanzjament għall-utenti reali u dawk potenzjali li jistgħu jsiru disponibbli mill-UE u l-Istati Membri tagħha meta s-servizzi jibdew joperaw. Fl-Ewropa, kif ukoll fil-bqija tad-dinja, l-osservazzjoni tad-dinja hija infrastruttura pubblika u l-eżerċizzju tal-interess pubbliku jinvolvi dipendenza mill-fondi pubbliċi għar-riċerka u l-iżvilupp kif ukoll għall-implimentazzjoni operattiva tas-servizzi; |
| --- | --- |

24.

jirrakkomanda li l-Kummissjoni tindirizza l-kwistjoni tal-mekkaniżmi ta' finanzjament għall-utenti reali u dawk potenzjali li jistgħu jsiru disponibbli mill-UE u l-Istati Membri tagħha meta s-servizzi jibdew joperaw. Fl-Ewropa, kif ukoll fil-bqija tad-dinja, l-osservazzjoni tad-dinja hija infrastruttura pubblika u l-eżerċizzju tal-interess pubbliku jinvolvi dipendenza mill-fondi pubbliċi għar-riċerka u l-iżvilupp kif ukoll għall-implimentazzjoni operattiva tas-servizzi;

| 25. | jesprimi l-fehma li l-fażi operattiva ta' Copernicus hija kruċjali għall-iskoperta ekonomika ta' żviluppi teknoloġiċi ġodda, iżda dak l-appoġġ finanzjarju ser ikun meħtieġ sabiex jingħelbu l-ispejjeż tal-bidu tan-negozju marbuta mal-użu tat-teknoloġija l-ġdida minn varjetà ta' utenti; |
| --- | --- |

25.

jesprimi l-fehma li l-fażi operattiva ta' Copernicus hija kruċjali għall-iskoperta ekonomika ta' żviluppi teknoloġiċi ġodda, iżda dak l-appoġġ finanzjarju ser ikun meħtieġ sabiex jingħelbu l-ispejjeż tal-bidu tan-negozju marbuta mal-użu tat-teknoloġija l-ġdida minn varjetà ta' utenti;

| 26. | jistenna li utenti bħalma huma l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-SMEs ser ikomplu jeħtieġu inċentivi u appoġġ mill-UE u mill-Istati Membri u jinnota li l-ESA tista' tkun involuta wkoll fl-għoti ta' appoġġ lill-utenti; |
| --- | --- |

26.

jistenna li utenti bħalma huma l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-SMEs ser ikomplu jeħtieġu inċentivi u appoġġ mill-UE u mill-Istati Membri u jinnota li l-ESA tista' tkun involuta wkoll fl-għoti ta' appoġġ lill-utenti;

| 27. | jixtieq jiġbed l-attenzjoni għall-evidenza miġjuba mill-aqwa prattiki lokali u reġjonali li, fil-maġġoranza kbira ħafna tal-każijiet, is-servizzi downstream ta' Copernicus/GMES jaqdu l-ħtiġijiet tal-politika pubblika u taw prova tal-użu tagħhom għal għanijiet pubbliċi; |
| --- | --- |

27.

jixtieq jiġbed l-attenzjoni għall-evidenza miġjuba mill-aqwa prattiki lokali u reġjonali li, fil-maġġoranza kbira ħafna tal-każijiet, is-servizzi downstream ta' Copernicus/GMES jaqdu l-ħtiġijiet tal-politika pubblika u taw prova tal-użu tagħhom għal għanijiet pubbliċi;

| 28. | jissuġġerixxi li s-servizzi u l-applikazzjonijiet żviluppati fuq il-bażi ta' teknoloġiji spazjali jistgħu jkunu kofinanzjati mill-Fondi Strutturali, bil-kundizzjoni li hemm rieda politika u għarfien biżżejjed min-naħa ta' dawk li jiġġestjonaw il-fondi. Mekkaniżmu ta' dat-tip diġà intuża fil-Qafas Finanzjarju 2007-2013, fejn fondi ta' koeżjoni/FEŻR mhux użati ġew allokati mill-ġdid għal prijorità ġdida: internet bi broadband bis-satellita għal reġjuni mbiegħda; |
| --- | --- |

28.

jissuġġerixxi li s-servizzi u l-applikazzjonijiet żviluppati fuq il-bażi ta' teknoloġiji spazjali jistgħu jkunu kofinanzjati mill-Fondi Strutturali, bil-kundizzjoni li hemm rieda politika u għarfien biżżejjed min-naħa ta' dawk li jiġġestjonaw il-fondi. Mekkaniżmu ta' dat-tip diġà intuża fil-Qafas Finanzjarju 2007-2013, fejn fondi ta' koeżjoni/FEŻR mhux użati ġew allokati mill-ġdid għal prijorità ġdida: internet bi broadband bis-satellita għal reġjuni mbiegħda;

C.   L-indirizzar tal-problemi tas-settur

| 29. | jinnota li s-settur spazjali huwa karatterizzat minn ċikli ta' żvilupp twal. Dan iżid ir-riskji tas-suq, peress li l-potenzjal tas-suq għal applikazzjonijiet ġodda jirrikjedi li jiġi valutat ħafna minn qabel. B'riżultat ta' dan, huwa diffiċli biex l-intraprendituri fil-qasam tal-ispazju jattiraw l-investituri. Barra minn hekk, il-ħajja operattiva twil tal-assi spazjali (10-15-il sena għal satellita tat-telekomunikazzjonijiet) tagħmel is-suq ċikliku ħafna, u huwa diffiċli ħafna biex il-provvista tiġi aġġustata malajr għall-kundizzjonijiet tad-domanda li qed jinbidlu; |
| --- | --- |

29.

jinnota li s-settur spazjali huwa karatterizzat minn ċikli ta' żvilupp twal. Dan iżid ir-riskji tas-suq, peress li l-potenzjal tas-suq għal applikazzjonijiet ġodda jirrikjedi li jiġi valutat ħafna minn qabel. B'riżultat ta' dan, huwa diffiċli biex l-intraprendituri fil-qasam tal-ispazju jattiraw l-investituri. Barra minn hekk, il-ħajja operattiva twil tal-assi spazjali (10-15-il sena għal satellita tat-telekomunikazzjonijiet) tagħmel is-suq ċikliku ħafna, u huwa diffiċli ħafna biex il-provvista tiġi aġġustata malajr għall-kundizzjonijiet tad-domanda li qed jinbidlu;

| 30. | jagħraf li fis-settur upstream, spejjeż fissi għoljin li ġejjin minn investimenti kbar ta' riċerka u żvilupp u perjodi twal ta' żvilupp u d-daqs żgħir tas-suq jimpedixxu l-ħolqien ta' ekonomiji ta' skala, liema ħaġa tħeġġeġ it-tendenza għal konċentrazzjoni (eż. f'operazzjonijiet ta' lanċar). Min-naħa l-oħra, l-ekonomiji ta' skala kbar huma possibbli fis-settur downstream, u jagħmlu s-swieq akbar aktar ekonomikament vijabbli. In-natura nnifisha ta' dawn l-isfidi tfisser li r-rwol ċentrali tal-gvernijijet fl-ekonomija spazjali Ewropea ma jistax jiġi injorat; |
| --- | --- |

30.

jagħraf li fis-settur upstream, spejjeż fissi għoljin li ġejjin minn investimenti kbar ta' riċerka u żvilupp u perjodi twal ta' żvilupp u d-daqs żgħir tas-suq jimpedixxu l-ħolqien ta' ekonomiji ta' skala, liema ħaġa tħeġġeġ it-tendenza għal konċentrazzjoni (eż. f'operazzjonijiet ta' lanċar). Min-naħa l-oħra, l-ekonomiji ta' skala kbar huma possibbli fis-settur downstream, u jagħmlu s-swieq akbar aktar ekonomikament vijabbli. In-natura nnifisha ta' dawn l-isfidi tfisser li r-rwol ċentrali tal-gvernijijet fl-ekonomija spazjali Ewropea ma jistax jiġi injorat;

| 31. | jenfasizza li huwa assolutament kruċjali għall-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, f'koordinazzjoni mal-ESA, li mingħajr l-ebda dewmien jieħdu d-deċiżjonijiet politiċi, legali u tekniċi meħtieġa sabiex jipprovdu għar-riżorsi finanzjarji meħtieġa u jiġi żgurat aċċess indipendenti għall-ispazju, jiġu kompletati s-sistemi spazjali li attwalment qed jiġu żviluppati jew ippjanati u jiġu promossi r-riċerka u l-iżvilupp kif ukoll l-iżvilupp ta' servizzi spazjali u applikazzjonijiet innovattivi; |
| --- | --- |

31.

jenfasizza li huwa assolutament kruċjali għall-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, f'koordinazzjoni mal-ESA, li mingħajr l-ebda dewmien jieħdu d-deċiżjonijiet politiċi, legali u tekniċi meħtieġa sabiex jipprovdu għar-riżorsi finanzjarji meħtieġa u jiġi żgurat aċċess indipendenti għall-ispazju, jiġu kompletati s-sistemi spazjali li attwalment qed jiġu żviluppati jew ippjanati u jiġu promossi r-riċerka u l-iżvilupp kif ukoll l-iżvilupp ta' servizzi spazjali u applikazzjonijiet innovattivi;

| 32. | jara li minkejja li l-manifattura spazjali hija ta' importanza strateġika, din għadha mhix forza kbira fl-ekonomiji nazzjonali meta mqabbla ma' setturi industrijali oħra fl-Ewropa u jitlob biex il-politika industrijali spazjali futura tal-UE tiżgura aktar indipendenza tal-UE mill-provvista ta' komponenti strateġiċi minn pajjiżi terzi; |
| --- | --- |

32.

jara li minkejja li l-manifattura spazjali hija ta' importanza strateġika, din għadha mhix forza kbira fl-ekonomiji nazzjonali meta mqabbla ma' setturi industrijali oħra fl-Ewropa u jitlob biex il-politika industrijali spazjali futura tal-UE tiżgura aktar indipendenza tal-UE mill-provvista ta' komponenti strateġiċi minn pajjiżi terzi;

| 33. | iħeġġeġ lill-ESA sabiex tkompli tappoġġja lil organizzazzjonijiet interessati fit-trasferiment ta' teknoloġija spazjali f'industriji oħra permezz ta' finanzjament għal studji ta' fattibbiltà, analiżi u prototipar tas-suq. L-appoġġ għall-kumpaniji li qed jibdew in-negozju tagħhom huwa disponibbli permezz ta' inkubaturi ta' negozju kif ukoll mill-'inċentiv' (finanzjament tal-bidu) disponibbli mill-Uffiċċju tal-Programm tat-Trasferiment tat-Teknoloġija (TTPO) tal-ESA. Il-Kumitat jitlob ukoll għal djalogu li jista' jwassal għal żieda fl-opportunitajiet għal atturi fil-livell lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

33.

iħeġġeġ lill-ESA sabiex tkompli tappoġġja lil organizzazzjonijiet interessati fit-trasferiment ta' teknoloġija spazjali f'industriji oħra permezz ta' finanzjament għal studji ta' fattibbiltà, analiżi u prototipar tas-suq. L-appoġġ għall-kumpaniji li qed jibdew in-negozju tagħhom huwa disponibbli permezz ta' inkubaturi ta' negozju kif ukoll mill-'inċentiv' (finanzjament tal-bidu) disponibbli mill-Uffiċċju tal-Programm tat-Trasferiment tat-Teknoloġija (TTPO) tal-ESA. Il-Kumitat jitlob ukoll għal djalogu li jista' jwassal għal żieda fl-opportunitajiet għal atturi fil-livell lokali u reġjonali;

| 34. | jesprimi l-fehma li huwa vitali li l-UE tippromovi “speċjalizzazzjoni intelliġenti” u kooperazzjoni bejn il-programmi reġjonali u ta' finanzjament għall-innovazzjoni tagħha jekk trid tevita li tibqa' lura fil-konfront tal-kompetituri internazzjonali tagħha; |
| --- | --- |

34.

jesprimi l-fehma li huwa vitali li l-UE tippromovi “speċjalizzazzjoni intelliġenti” u kooperazzjoni bejn il-programmi reġjonali u ta' finanzjament għall-innovazzjoni tagħha jekk trid tevita li tibqa' lura fil-konfront tal-kompetituri internazzjonali tagħha;

| 35. | jaqbel mal-Konklużjonijiet tal-Kunsill li element ewlieni tal-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti huwa l-involviment tar-reġjuni bħala parteċipanti ewlenin fil-politika Ewropea tal-innovazzjoni, ħaġa li tista' jgħin ukoll biex is-settur tar-riċerka jillibera l-potenzjal finanzjarju tal-fondi reġjonali tal-UE. L-iżvilupp ta' mudelli ta' negozju u l-aġġornament tal-ħiliet ta' negozju disponibbli fl-SMEs fil-qasam tas-servizzi relatati mal-osservazzjoni tad-dinja huma partikolarment importanti mill-perspettiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

35.

jaqbel mal-Konklużjonijiet tal-Kunsill li element ewlieni tal-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti huwa l-involviment tar-reġjuni bħala parteċipanti ewlenin fil-politika Ewropea tal-innovazzjoni, ħaġa li tista' jgħin ukoll biex is-settur tar-riċerka jillibera l-potenzjal finanzjarju tal-fondi reġjonali tal-UE. L-iżvilupp ta' mudelli ta' negozju u l-aġġornament tal-ħiliet ta' negozju disponibbli fl-SMEs fil-qasam tas-servizzi relatati mal-osservazzjoni tad-dinja huma partikolarment importanti mill-perspettiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 36. | jitlob biex politiki koordinati tal-UE u nazzjonali jħaffu l-proċess ta' maturazzjoni tas-settur Ewropew tal-osservazzjoni tad-dinja kemm mil-lat ta' provvista kif ukoll ta' domanda. Il-mewġa reċenti ta' konsolidazzjoni hija sinjal li l-industrija nnifisha qed tħejji għall-fażi li jmiss. Iż-żmien huwa propizju biex gruppi ta' klijenti kruċjali bħalma huma l-gvernijiet iħaddnu applikazzjonijiet tal-osservazzjoni tad-dinja fuq skala kbira. Meta l-gvernijiet jirnexxilhom jgħaqqdu d-domanda f'kuntest tal-UE, dan, minn naħa, ser iżid id-domanda u, min-naħa l-oħra, ser jippermetti l-istandardizzazzjoni (u ekonomiji ta' skala għall-industrija); |
| --- | --- |

36.

jitlob biex politiki koordinati tal-UE u nazzjonali jħaffu l-proċess ta' maturazzjoni tas-settur Ewropew tal-osservazzjoni tad-dinja kemm mil-lat ta' provvista kif ukoll ta' domanda. Il-mewġa reċenti ta' konsolidazzjoni hija sinjal li l-industrija nnifisha qed tħejji għall-fażi li jmiss. Iż-żmien huwa propizju biex gruppi ta' klijenti kruċjali bħalma huma l-gvernijiet iħaddnu applikazzjonijiet tal-osservazzjoni tad-dinja fuq skala kbira. Meta l-gvernijiet jirnexxilhom jgħaqqdu d-domanda f'kuntest tal-UE, dan, minn naħa, ser iżid id-domanda u, min-naħa l-oħra, ser jippermetti l-istandardizzazzjoni (u ekonomiji ta' skala għall-industrija);

D.   L-impatt tas-settur spazjali

| 37. | jinnota li, attwalment, għadd ta' spin-offs teknoloġiċi relatati max-xjenzi tal-ħajja mis-settur spazjali mhux qed jiġu sfruttati biżżejjed fl-UE, u li strateġija ta' spin-off immirata kif imiss fil-bidu ta' programm spazjali, li tinvolvi parteċipazzjoni usa' ta' rappreżentanti ta' industriji oħra, toffri benefiċċji kbar ħafna fil-livell Ewropew; |
| --- | --- |

37.

jinnota li, attwalment, għadd ta' spin-offs teknoloġiċi relatati max-xjenzi tal-ħajja mis-settur spazjali mhux qed jiġu sfruttati biżżejjed fl-UE, u li strateġija ta' spin-off immirata kif imiss fil-bidu ta' programm spazjali, li tinvolvi parteċipazzjoni usa' ta' rappreżentanti ta' industriji oħra, toffri benefiċċji kbar ħafna fil-livell Ewropew;

| 38. | jenfasizza l-importanza tat-teknoloġija tas-satellita fis-settur spazjali tal-UE u jinnota li madwar żewġ terzi tal-bejgħ kollu tas-satelliti huwa għal applikazzjonijiet tat-telekomunikazzjonijiet. Fil-kuntest tal-politika industrijali spazjali tal-UE huwa għaldaqstant importanti li jitqies il-fatt li dan is-suq ilu jkun soġġett għal varjazzjonijiet ċikliċi, li jirriflettu l-ewwel nett il-bidliet fid-domanda għal satelliti ta' telekomunikazzjoni GEO u servizzi ta' lanċar marbuta magħhom; |
| --- | --- |

38.

jenfasizza l-importanza tat-teknoloġija tas-satellita fis-settur spazjali tal-UE u jinnota li madwar żewġ terzi tal-bejgħ kollu tas-satelliti huwa għal applikazzjonijiet tat-telekomunikazzjonijiet. Fil-kuntest tal-politika industrijali spazjali tal-UE huwa għaldaqstant importanti li jitqies il-fatt li dan is-suq ilu jkun soġġett għal varjazzjonijiet ċikliċi, li jirriflettu l-ewwel nett il-bidliet fid-domanda għal satelliti ta' telekomunikazzjoni GEO u servizzi ta' lanċar marbuta magħhom;

| 39. | josserva li l-mowbajls, l-internet, il-karti ta' kreditu, in-nollijiet fit-toroq, ix-xandiriet televiżivi u t-tbassir tat-temp huma biss ftit eżempji ta' funzjonijiet ta' kuljum li jiddependu parzjalment jew kompletament mis-satelliti. Funzjonijiet aktar strateġiċi jinkludu pereżempju l-biedja, il-monitoraġġ tal-kurrenti tal-oċean u tar-riħ, in-navigazzjoni tal-bastimenti u l-inġenji tal-ajru, il-monitoraġġ tal-emerġenzi, it-tniġġis, il-klima u l-ambjent; |
| --- | --- |

39.

josserva li l-mowbajls, l-internet, il-karti ta' kreditu, in-nollijiet fit-toroq, ix-xandiriet televiżivi u t-tbassir tat-temp huma biss ftit eżempji ta' funzjonijiet ta' kuljum li jiddependu parzjalment jew kompletament mis-satelliti. Funzjonijiet aktar strateġiċi jinkludu pereżempju l-biedja, il-monitoraġġ tal-kurrenti tal-oċean u tar-riħ, in-navigazzjoni tal-bastimenti u l-inġenji tal-ajru, il-monitoraġġ tal-emerġenzi, it-tniġġis, il-klima u l-ambjent;

| 40. | jinnota wkoll li ż-żieda tal-atturi privati fil-qasam tal-ispazju għenet biex it-teknoloġiji u s-servizzi spazjali jsiru orħos u aktar aċċessibbli, liema ħaġa ppermettiet biex stati mingħajr programmi spazjali nazzjonali u stati li qed jiżviluppaw jibbenefikaw minn uħud mill-benefiċċji li l-ispazju jista' jipprovdi; |
| --- | --- |

40.

jinnota wkoll li ż-żieda tal-atturi privati fil-qasam tal-ispazju għenet biex it-teknoloġiji u s-servizzi spazjali jsiru orħos u aktar aċċessibbli, liema ħaġa ppermettiet biex stati mingħajr programmi spazjali nazzjonali u stati li qed jiżviluppaw jibbenefikaw minn uħud mill-benefiċċji li l-ispazju jista' jipprovdi;

| 41. | jagħraf li s-Seba' Programm Kwadru Ewropew (FP7) diġà kien kontributur importanti għall-promozzjoni tal-innovazzjoni fil-Galileo/EGNOS u servizzi li jakkumpanjawhom; madankollu, ir-relatur jista' jiddeplora l-fatt li fi ħdan l-FP7 l-attenzjoni għall-applikazzjonijiet kienet baxxa immens, filwaqt li kienet konċentrata fuq is-settur upstream; |
| --- | --- |

41.

jagħraf li s-Seba' Programm Kwadru Ewropew (FP7) diġà kien kontributur importanti għall-promozzjoni tal-innovazzjoni fil-Galileo/EGNOS u servizzi li jakkumpanjawhom; madankollu, ir-relatur jista' jiddeplora l-fatt li fi ħdan l-FP7 l-attenzjoni għall-applikazzjonijiet kienet baxxa immens, filwaqt li kienet konċentrata fuq is-settur upstream;

E.   L-approċċ futur għall-politika industrijali spazjali tal-UE

| 42. | jistaqsi jekk l-enfasi, li s'issa kienet limitata għas-suq tax-xoħgol, l-infrastruttura u l-konformità mal-kompetizzjoni (fi kliem ieħor, il-kwalità tal-ambjent ekonomiku), hijiex biżżejjed, jew jekk il-punt fokali għandux jitqiegħed fuq il-kapaċità ta' produzzjoni ta' beni u servizzi esportabbli; |
| --- | --- |

42.

jistaqsi jekk l-enfasi, li s'issa kienet limitata għas-suq tax-xoħgol, l-infrastruttura u l-konformità mal-kompetizzjoni (fi kliem ieħor, il-kwalità tal-ambjent ekonomiku), hijiex biżżejjed, jew jekk il-punt fokali għandux jitqiegħed fuq il-kapaċità ta' produzzjoni ta' beni u servizzi esportabbli;

| 43. | jilqa' b'sodisfazzjon li l-programmi GALILEO u Copernicus ġew ikkunsidrati fl-ambitu tal-qafas finanzjarju pluriennali 2014-2020; |
| --- | --- |

43.

jilqa' b'sodisfazzjon li l-programmi GALILEO u Copernicus ġew ikkunsidrati fl-ambitu tal-qafas finanzjarju pluriennali 2014-2020;

| 44. | juri li, minkejja l-fatt li l-istrateġija Ewropea għall-perjodu 2014-2020 hija konċentrata fuq ir-riċerka u l-iżvilupp u t-teknoloġija għolja, l-UE tista' titlef il-vantaġġ kompetittiv tagħha f'dan il-qasam kontra l-pajjiżi industrijalizzanti li qed jiżviluppaw malajr bħalma huma l-Indja, iċ-Ċina u l-Brażil, jekk il-baġits tal-Istati Membri għar-riċerka u l-iżvilupp jibqgħu taħt il-mira ffissata fl-Istrateġija ta' Lisbona. |
| --- | --- |

44.

juri li, minkejja l-fatt li l-istrateġija Ewropea għall-perjodu 2014-2020 hija konċentrata fuq ir-riċerka u l-iżvilupp u t-teknoloġija għolja, l-UE tista' titlef il-vantaġġ kompetittiv tagħha f'dan il-qasam kontra l-pajjiżi industrijalizzanti li qed jiżviluppaw malajr bħalma huma l-Indja, iċ-Ċina u l-Brażil, jekk il-baġits tal-Istati Membri għar-riċerka u l-iżvilupp jibqgħu taħt il-mira ffissata fl-Istrateġija ta' Lisbona.

| 45. | jinnota li s-suċċess ta' kwalunkwe politika industrijali hija marbuta bis-sħiħ mat-tendenzi makroekonomiċi fl-UE u l-ekonomiji nazzjonali u jitlob għal żvilupp tal-produzzjoni industrijali b'riċerka intensiva u teknoloġija għolja, fejn il-vantaġġ kompetittiv jista' jintuża; |
| --- | --- |

45.

jinnota li s-suċċess ta' kwalunkwe politika industrijali hija marbuta bis-sħiħ mat-tendenzi makroekonomiċi fl-UE u l-ekonomiji nazzjonali u jitlob għal żvilupp tal-produzzjoni industrijali b'riċerka intensiva u teknoloġija għolja, fejn il-vantaġġ kompetittiv jista' jintuża;

| 46. | jikkunsidra bħala importanti l-implimentazzjoni bilanċjata tal-Istrateġija Ewropa 2020, u għaldaqstant jistaqsi jekk il-kompetittività f'setturi innovattivi hijiex biżżejjed biex jitjiebu l-impjieg u t-tkabbir madwar l-ekonomija kollha tal-UE u jitlob biex jingħata appoġġ lis-settur spazjali kollu sabiex l-istruttura tas-settur tkun aktar bilanċjata fil-każ ta' kumpaniji kbar, medji u żgħar; |
| --- | --- |

46.

jikkunsidra bħala importanti l-implimentazzjoni bilanċjata tal-Istrateġija Ewropa 2020, u għaldaqstant jistaqsi jekk il-kompetittività f'setturi innovattivi hijiex biżżejjed biex jitjiebu l-impjieg u t-tkabbir madwar l-ekonomija kollha tal-UE u jitlob biex jingħata appoġġ lis-settur spazjali kollu sabiex l-istruttura tas-settur tkun aktar bilanċjata fil-każ ta' kumpaniji kbar, medji u żgħar;

| 47. | jagħraf li filwaqt li l-Kummissjoni Ewropea għandha l-għodda disponibbli (bħall-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti) sabiex ikun żgurat approċċ aktar ġeografiku għall-politika industrijali fis-setturi ewlenin, għad fadal ħafna xi jsir biex jiġi żgurat aċċess suffiċjenti għall-finanzjament (kapital ta' riskju) minn sorsi li ma jibżgħux ħafna mir-riskju; |
| --- | --- |

47.

jagħraf li filwaqt li l-Kummissjoni Ewropea għandha l-għodda disponibbli (bħall-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti) sabiex ikun żgurat approċċ aktar ġeografiku għall-politika industrijali fis-setturi ewlenin, għad fadal ħafna xi jsir biex jiġi żgurat aċċess suffiċjenti għall-finanzjament (kapital ta' riskju) minn sorsi li ma jibżgħux ħafna mir-riskju;

| 48. | juri li relazzjoni mill-qrib bejn il-livell lokali/reġjonali, li qed jaħdem mal-industriji sabiex jidentifika u jappoġġja l-ewwel passi tagħhom, u l-livelli nazzjonali/komunitarji għandha tkun aspett vitali tal-politika industrijali tal-UE; |
| --- | --- |

48.

juri li relazzjoni mill-qrib bejn il-livell lokali/reġjonali, li qed jaħdem mal-industriji sabiex jidentifika u jappoġġja l-ewwel passi tagħhom, u l-livelli nazzjonali/komunitarji għandha tkun aspett vitali tal-politika industrijali tal-UE;

F.   Sussidjarjetà u proporzjonalità

| 49. | jaqbel mal-fehma tal-Kummissjoni li b'konformità mal-Artikolu 4.3 tat-TFUE, fl-oqsma tar-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku u l-ispjazju, l-Unjoni għandha l-kompetenza sabiex tieħu azzjonijiet, b'mod partikolari sabiex tiddefinixxi u timplimenta programmi mingħajr ma l-eżerċizzju ta' din il-kompetenza jkun jista' jimpedixxi lill-Istati Membri milli jeżerċitaw tagħhom. Il-kompetenzi kondiviżi ser jibqgħu sa ma l-UE toħloq leġislazzjoni sekondarja tal-UE f'dawn l-oqsma, u hemmhekk il-parlamenti nazzjonali jkollhom ineħħu kwalunkwe liġi nazzjonali kunfliġġenti; |
| --- | --- |

49.

jaqbel mal-fehma tal-Kummissjoni li b'konformità mal-Artikolu 4.3 tat-TFUE, fl-oqsma tar-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku u l-ispjazju, l-Unjoni għandha l-kompetenza sabiex tieħu azzjonijiet, b'mod partikolari sabiex tiddefinixxi u timplimenta programmi mingħajr ma l-eżerċizzju ta' din il-kompetenza jkun jista' jimpedixxi lill-Istati Membri milli jeżerċitaw tagħhom. Il-kompetenzi kondiviżi ser jibqgħu sa ma l-UE toħloq leġislazzjoni sekondarja tal-UE f'dawn l-oqsma, u hemmhekk il-parlamenti nazzjonali jkollhom ineħħu kwalunkwe liġi nazzjonali kunfliġġenti;

| 50. | jinnota li l-finanzjament frammentat u limitat disponibbli għar-riċerka spazjali huwa meqjus bħala wieħed mill-ostakli għal aktar żvilupp tal-attivitajiet spazjali u għaldaqstant jitlob li jkun hemm koordinazzjoni aħjar tal-attivitajiet spazjali bejn l-UE, l-ESA u l-Istati Membri rispettivi tagħhom, biex b'hekk l-Ewropa tkun tista' tapplika tmexxija globali fis-settur spazjali. L-importanza tal-involviment tal-UE fil-finanzjament tal-attivitajiet ta' riċerka spazjali hija appoġġjata mill-fatt li ħafna attivitajiet ta' riċerka spazjali ma jitwettqux mingħajr l-appoġġ tal-KE. Għaldaqstant, l-azzjoni tal-UE hija meqjusa indispensabbli f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

50.

jinnota li l-finanzjament frammentat u limitat disponibbli għar-riċerka spazjali huwa meqjus bħala wieħed mill-ostakli għal aktar żvilupp tal-attivitajiet spazjali u għaldaqstant jitlob li jkun hemm koordinazzjoni aħjar tal-attivitajiet spazjali bejn l-UE, l-ESA u l-Istati Membri rispettivi tagħhom, biex b'hekk l-Ewropa tkun tista' tapplika tmexxija globali fis-settur spazjali. L-importanza tal-involviment tal-UE fil-finanzjament tal-attivitajiet ta' riċerka spazjali hija appoġġjata mill-fatt li ħafna attivitajiet ta' riċerka spazjali ma jitwettqux mingħajr l-appoġġ tal-KE. Għaldaqstant, l-azzjoni tal-UE hija meqjusa indispensabbli f'dan ir-rigward;

| 51. | huwa tal-fehma li l-azzjoni proposta fil-Komunikazzjoni hija meħtieġa peress li l-kwistjoni li qed tiġi indirizzata għandha aspetti transnazzjonali li ma jistgħux jiġu regolati b'mod sodisfaċenti mill-Istati Membri u peress li l-miżuri eżistenti u l-assistenza mmirata tal-UE pprovduti f'dan il-qafas mhumiex biżżejjed biex jintlaħqu l-objettivi mixtieqa. L-azzjoni proposta ser tipprovdi benefiċċju ċar, minħabba l-iskala u l-effettività tagħha, meta mqabbla mal-azzjoni frammentata fil-livell nazzjonali, reġjonali jew lokali, l-aktar minħabba l-ekonomiji ta' skala, peress li programmi spazjali komprensivi jeħtieġu livell ta' investiment li l-Istati Membri ma jifilħux jagħmlu waħidhom; |
| --- | --- |

51.

huwa tal-fehma li l-azzjoni proposta fil-Komunikazzjoni hija meħtieġa peress li l-kwistjoni li qed tiġi indirizzata għandha aspetti transnazzjonali li ma jistgħux jiġu regolati b'mod sodisfaċenti mill-Istati Membri u peress li l-miżuri eżistenti u l-assistenza mmirata tal-UE pprovduti f'dan il-qafas mhumiex biżżejjed biex jintlaħqu l-objettivi mixtieqa. L-azzjoni proposta ser tipprovdi benefiċċju ċar, minħabba l-iskala u l-effettività tagħha, meta mqabbla mal-azzjoni frammentata fil-livell nazzjonali, reġjonali jew lokali, l-aktar minħabba l-ekonomiji ta' skala, peress li programmi spazjali komprensivi jeħtieġu livell ta' investiment li l-Istati Membri ma jifilħux jagħmlu waħidhom;

| 52. | jinnota, barra minn hekk, li l-inizjattiva attwali ma tippruvax tissostitwixxi l-inizjattivi meħuda mill-Istati Membri. Hija tipprova tikkomplementa l-azzjoni meħuda fil-livell tagħhom u ssaħħaħ il-koordinazzjoni meta tali koordinazzjoni tkun meħtieġa biex jintlaħqu l-objettivi komuni; |
| --- | --- |

52.

jinnota, barra minn hekk, li l-inizjattiva attwali ma tippruvax tissostitwixxi l-inizjattivi meħuda mill-Istati Membri. Hija tipprova tikkomplementa l-azzjoni meħuda fil-livell tagħhom u ssaħħaħ il-koordinazzjoni meta tali koordinazzjoni tkun meħtieġa biex jintlaħqu l-objettivi komuni;

| 53. | iqis li l-argumenti huma ċari, adegwati u konvinċenti. Għaldaqstant, l-azzjoni tal-UE prevista f'din il-Komunikazzjoni tikkonforma mal-prinċipju tas-sussidjarjetà; |
| --- | --- |

53.

iqis li l-argumenti huma ċari, adegwati u konvinċenti. Għaldaqstant, l-azzjoni tal-UE prevista f'din il-Komunikazzjoni tikkonforma mal-prinċipju tas-sussidjarjetà;

| 54. | jaqbel mal-Kummissjoni li, fir-rigward tal-proporzjonalità, l-UE għandha toħloq leġislazzjoni biss sa fejn hu meħtieġ. Għandha tingħata preferenza biex titħeġġeġ il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri, tiġi koordinata azzjoni nazzjonali jew biex din l-azzjoni tiġi komplementata jew appoġġjata minn linji gwida, it-twaqqif ta' mekkaniżmi ta' skambju tal-informazzjoni, eċċ. L-aspetti rilevanti li għandhom jiġu regolati fil-kuntest tal-politika spazjali l-ġdida tal-UE ser ikunu l-istandards industrijali, il-kwistjonijiet relatati mal-operazzjonijiet tekniċi u l-isfruttament kummerċjali tal-infrastruttura tal-komunikazzjoni bis-satellita; |
| --- | --- |

54.

jaqbel mal-Kummissjoni li, fir-rigward tal-proporzjonalità, l-UE għandha toħloq leġislazzjoni biss sa fejn hu meħtieġ. Għandha tingħata preferenza biex titħeġġeġ il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri, tiġi koordinata azzjoni nazzjonali jew biex din l-azzjoni tiġi komplementata jew appoġġjata minn linji gwida, it-twaqqif ta' mekkaniżmi ta' skambju tal-informazzjoni, eċċ. L-aspetti rilevanti li għandhom jiġu regolati fil-kuntest tal-politika spazjali l-ġdida tal-UE ser ikunu l-istandards industrijali, il-kwistjonijiet relatati mal-operazzjonijiet tekniċi u l-isfruttament kummerċjali tal-infrastruttura tal-komunikazzjoni bis-satellita;

Brussell, 8 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/55 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/55

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-“CARS 2020: Pjan ta’ azzjoni għal industrija tal-karozzi kompetittiva u sostenibbli fl-Ewropa”

2013/C 356/10

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jinnota li f'ħafna Stati Membri d-diffikultajiet tal-industrija tal-karozzi huma ta' natura strutturali u jeħtieġu bidliet drastiċi; |
| --- | --- |

—

jinnota li f'ħafna Stati Membri d-diffikultajiet tal-industrija tal-karozzi huma ta' natura strutturali u jeħtieġu bidliet drastiċi;

| — | jenfasizza li huwa importanti li jintużaw il-possibbiltajiet kollha fil-livell tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Dawn jinkludu, skont kif inhuma mqassmin il-kompetenzi f'pajjiżhom, it-tneħħija tal-ostakli burokratiċi, l-aċċellerazzjoni tal-proċeduri ta' awtorizzazzjoni, l-azzjonijiet ta' edukazzjoni u taħriġ kontinwu, it-twaqqif ta' ċentri tal-kompetenzi u l-innovazzjoni, u s-sejħiet għall-offerti għal proġetti innovattivi; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li huwa importanti li jintużaw il-possibbiltajiet kollha fil-livell tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Dawn jinkludu, skont kif inhuma mqassmin il-kompetenzi f'pajjiżhom, it-tneħħija tal-ostakli burokratiċi, l-aċċellerazzjoni tal-proċeduri ta' awtorizzazzjoni, l-azzjonijiet ta' edukazzjoni u taħriġ kontinwu, it-twaqqif ta' ċentri tal-kompetenzi u l-innovazzjoni, u s-sejħiet għall-offerti għal proġetti innovattivi;

| — | jiġbed l-attenzjoni għall-possibbiltajiet li joffru l-fondi għall-proġetti fil-qasam tar-riċerka u l-iżvilupp u l-ħolqien ta' clusters. Ċerti reġjuni qed jiżviluppaw il-clusters tal-vetturi fi “clusters tal-mobbiltà” billi jinkludu s-sistemi ferrovjarji, it-trasport bl-ajru u saħansitra r-roti, speċjalment ir-roti elettriċi u l-pedelecs. Bis-saħħa tad-diversifikazzjoni fil-produzzjoni, il-kumpaniji jistgħu jibqgħu dejjem operattivi, anke fi żminijiet ta' kriżi. Din it-tendenza tiġi appoġġjata b'mod partikolari permezz tas-sinerġiji fil-qasam tal-innovazzjoni u t-teknoloġija; |
| --- | --- |

—

jiġbed l-attenzjoni għall-possibbiltajiet li joffru l-fondi għall-proġetti fil-qasam tar-riċerka u l-iżvilupp u l-ħolqien ta' clusters. Ċerti reġjuni qed jiżviluppaw il-clusters tal-vetturi fi “clusters tal-mobbiltà” billi jinkludu s-sistemi ferrovjarji, it-trasport bl-ajru u saħansitra r-roti, speċjalment ir-roti elettriċi u l-pedelecs. Bis-saħħa tad-diversifikazzjoni fil-produzzjoni, il-kumpaniji jistgħu jibqgħu dejjem operattivi, anke fi żminijiet ta' kriżi. Din it-tendenza tiġi appoġġjata b'mod partikolari permezz tas-sinerġiji fil-qasam tal-innovazzjoni u t-teknoloġija;

| — | jilqa' bis-sħiħ l-approċċ tal-Kummissjoni Ewropea li toħloq Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli li l-kompitu tiegħu hu li josserva l-implimentazzjoni tal-miżuri tal-pjan ta' azzjoni u jaġġustahom skont il-bżonn, u jilqa' wkoll l-inklużjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni fil-ħidma tiegħu. |
| --- | --- |

—

jilqa' bis-sħiħ l-approċċ tal-Kummissjoni Ewropea li toħloq Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli li l-kompitu tiegħu hu li josserva l-implimentazzjoni tal-miżuri tal-pjan ta' azzjoni u jaġġustahom skont il-bżonn, u jilqa' wkoll l-inklużjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni fil-ħidma tiegħu.

| Relatur | Is-Sur Christian BUCHMANN (AT/PPE), Membru tal-Gvern Reġjonali tal-Land ta' Steiermark |
| --- | --- |
| Dokument ta' referenza | Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – CARS 2020: Pjan ta' azzjoni għal industrija tal-karozzi kompetittiva u sostenibbli fl-Ewropa
  COM(2012) 636 final |

Relatur

Is-Sur Christian BUCHMANN (AT/PPE), Membru tal-Gvern Reġjonali tal-Land ta' Steiermark

Dokument ta' referenza

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – CARS 2020: Pjan ta' azzjoni għal industrija tal-karozzi kompetittiva u sostenibbli fl-Ewropa

COM(2012) 636 final

I.   KUMMENTI ĠENERALI

| 1. | l-industrija tal-karozzi tirrappreżenta 12-il miljun impjieg dirett u indirett fl-UE kif ukoll EUR 28 biljun f'investimenti fir-riċerka u l-iżvilupp (2009). Hi timmultiplika t-tkabbir u tagħti kontribut pożittiv konsiderevoli fil-bilanċ kummerċjali tal-UE; |
| --- | --- |

1.

l-industrija tal-karozzi tirrappreżenta 12-il miljun impjieg dirett u indirett fl-UE kif ukoll EUR 28 biljun f'investimenti fir-riċerka u l-iżvilupp (2009). Hi timmultiplika t-tkabbir u tagħti kontribut pożittiv konsiderevoli fil-bilanċ kummerċjali tal-UE;

| 2. | l-industrija Ewropea tal-karozzi għaddejja minn kriżi serja li x'aktarx ser tkompli tiggrava; din il-kriżi għandha riperkussjonijiet fuq l-ekonomija Ewropea kollha; |
| --- | --- |

2.

l-industrija Ewropea tal-karozzi għaddejja minn kriżi serja li x'aktarx ser tkompli tiggrava; din il-kriżi għandha riperkussjonijiet fuq l-ekonomija Ewropea kollha;

| 3. | filwaqt li s-swieq barra l-Ewropa, pereżempju fl-Istati BRIC, jinsabu f'perjodu ta' prosperità, id-domanda Ewropea għall-karozzi hija staġnata kif turi b'mod ċar l-evoluzzjoni tar-reġistrazzjonijiet ġodda tal-karozzi tal-passiġġieri fl-Ewropa. F'Jannar 2013 in-numru ta' reġistrazzjonijiet ġodda tal-karozzi niżel bi 8,7 % għal 885 159 reġistrazzjoni, u b'hekk kien l-aktar wieħed baxx għal Jannar sa minn meta bdiet tinżamm l-istatistika (1); |
| --- | --- |

3.

filwaqt li s-swieq barra l-Ewropa, pereżempju fl-Istati BRIC, jinsabu f'perjodu ta' prosperità, id-domanda Ewropea għall-karozzi hija staġnata kif turi b'mod ċar l-evoluzzjoni tar-reġistrazzjonijiet ġodda tal-karozzi tal-passiġġieri fl-Ewropa. F'Jannar 2013 in-numru ta' reġistrazzjonijiet ġodda tal-karozzi niżel bi 8,7 % għal 885 159 reġistrazzjoni, u b'hekk kien l-aktar wieħed baxx għal Jannar sa minn meta bdiet tinżamm l-istatistika (1);

| 4. | il-manifatturi Ewropej jistgħu jew setgħu jibbenefikaw mill-potenzjal tas-swieq barranin b'mod limitat biss u f'livelli differenti. Filwaqt li l-PSA, il-Peugeot, is-Citroën, il-Ford jew il-Fiat qed jirreġistraw telf konsiderevoli, għall-bidu l-kumpaniji premium bħall-BMW, l-Audi u d-Daimler baqgħu jaraw żieda fin-numru ta' karozzi mibjugħa. Għall-manifatturi tal-massa li s'issa kienu jbigħu l-karozzi ta' daqs żgħir u medju tagħhom l-aktar fl-Ewropa, is-sitwazzjoni ekonomika qed issir dejjem aktar diffiċli; |
| --- | --- |

4.

il-manifatturi Ewropej jistgħu jew setgħu jibbenefikaw mill-potenzjal tas-swieq barranin b'mod limitat biss u f'livelli differenti. Filwaqt li l-PSA, il-Peugeot, is-Citroën, il-Ford jew il-Fiat qed jirreġistraw telf konsiderevoli, għall-bidu l-kumpaniji premium bħall-BMW, l-Audi u d-Daimler baqgħu jaraw żieda fin-numru ta' karozzi mibjugħa. Għall-manifatturi tal-massa li s'issa kienu jbigħu l-karozzi ta' daqs żgħir u medju tagħhom l-aktar fl-Ewropa, is-sitwazzjoni ekonomika qed issir dejjem aktar diffiċli;

| 5. | l-esperti mhux qed jistennew li din is-sitwazzjoni titjieb fit-tliet snin li ġejjin. Huwa mistenni li jkompli jsir ristrutturar, jonqsu l-impjiegi u jagħlqu l-fabbriki fis-settur tal-karozzi. Fl-istess ħin wieħed jistaqsi sa liema punt l-attivitajiet ta' riċerka u innovazzjoni jistgħu jiġu appoġġjati u jiżdiedu; |
| --- | --- |

5.

l-esperti mhux qed jistennew li din is-sitwazzjoni titjieb fit-tliet snin li ġejjin. Huwa mistenni li jkompli jsir ristrutturar, jonqsu l-impjiegi u jagħlqu l-fabbriki fis-settur tal-karozzi. Fl-istess ħin wieħed jistaqsi sa liema punt l-attivitajiet ta' riċerka u innovazzjoni jistgħu jiġu appoġġjati u jiżdiedu;

II.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA' POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 6. | jinnota li f'ħafna Stati Membri d-diffikultajiet tal-industrija tal-karozzi huma ta' natura strutturali u jeħtieġu bidliet drastiċi; |
| --- | --- |

6.

jinnota li f'ħafna Stati Membri d-diffikultajiet tal-industrija tal-karozzi huma ta' natura strutturali u jeħtieġu bidliet drastiċi;

| 7. | jenfasizza li dawn il-bidliet għandhom isiru fil-kuntest ta' djalogu soċjali intensiv sabiex jiġu limitati kemm jista' jkun il-konsegwenzi għal dawk milquta; |
| --- | --- |

7.

jenfasizza li dawn il-bidliet għandhom isiru fil-kuntest ta' djalogu soċjali intensiv sabiex jiġu limitati kemm jista' jkun il-konsegwenzi għal dawk milquta;

| 8. | jilqa' bi pjaċir il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni CARS 2020 li fiha jiġi propost pjan ta' azzjoni għal industrija tal-karozzi kompetittiva u sostenibbli fl-Ewropa; |
| --- | --- |

8.

jilqa' bi pjaċir il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni CARS 2020 li fiha jiġi propost pjan ta' azzjoni għal industrija tal-karozzi kompetittiva u sostenibbli fl-Ewropa;

| 9. | jaqbel mal-Kummissjoni Ewropea li dawn il-miżuri jridu jiġu implimentati minnufih minħabba s-sitwazzjoni tat-tluq deskritta; |
| --- | --- |

9.

jaqbel mal-Kummissjoni Ewropea li dawn il-miżuri jridu jiġu implimentati minnufih minħabba s-sitwazzjoni tat-tluq deskritta;

| 10. | jisħaq li huwa importanti li l-industrija tal-karozzi fl-Ewropa tagħti kontribut favur soċjetà sostenibbli fit-tul. F'dan il-kuntest, il-miżuri relatati mal-ambjent, il-klima u s-sigurtà fit-toroq huma ferm importanti; |
| --- | --- |

10.

jisħaq li huwa importanti li l-industrija tal-karozzi fl-Ewropa tagħti kontribut favur soċjetà sostenibbli fit-tul. F'dan il-kuntest, il-miżuri relatati mal-ambjent, il-klima u s-sigurtà fit-toroq huma ferm importanti;

| 11. | jilqa' bis-sħiħ l-approċċ tal-Kummissjoni Ewropea li toħloq Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli li l-kompitu tiegħu hu li josserva l-implimentazzjoni tal-miżuri tal-pjan ta' azzjoni u jaġġustahom skont il-bżonn, u jilqa' wkoll l-inklużjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni fil-ħidma ta' dan il-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli; |
| --- | --- |

11.

jilqa' bis-sħiħ l-approċċ tal-Kummissjoni Ewropea li toħloq Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli li l-kompitu tiegħu hu li josserva l-implimentazzjoni tal-miżuri tal-pjan ta' azzjoni u jaġġustahom skont il-bżonn, u jilqa' wkoll l-inklużjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni fil-ħidma ta' dan il-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli;

| 12. | jinsab imħasseb ħafna minħabba n-nuqqas tal-koerenza meħtieġa fil-proposti tal-Kummissjoni Ewropea. Id-Direttorati Ġenerali għall-Intrapriża, il-Klima, l-Ambjent, l-Impjiegi, is-Suq Intern jew il-Kummerċ sikwit jaħdmu għal rashom, u l-inizjattivi tal-oqsma differenti ma jkunux ikkoordinati biżżejjed ma' xulxin; |
| --- | --- |

12.

jinsab imħasseb ħafna minħabba n-nuqqas tal-koerenza meħtieġa fil-proposti tal-Kummissjoni Ewropea. Id-Direttorati Ġenerali għall-Intrapriża, il-Klima, l-Ambjent, l-Impjiegi, is-Suq Intern jew il-Kummerċ sikwit jaħdmu għal rashom, u l-inizjattivi tal-oqsma differenti ma jkunux ikkoordinati biżżejjed ma' xulxin;

| 13. | jirreferi, pereżempju, għar-restrizzjonijiet fuq l-għajnuna għall-intrapriżi l-kbar kif ukoll għal-livell limitu attwali baxx ħafna għad-definizzjoni tal-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju (SMEs), kif ingħad diġà fl-Opinjoni tal-KtR dwar Il-linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għar-reġjuni għall-perjodu 2014-2020 (CdR 2232/2012_00_00_TRA_AC); |
| --- | --- |

13.

jirreferi, pereżempju, għar-restrizzjonijiet fuq l-għajnuna għall-intrapriżi l-kbar kif ukoll għal-livell limitu attwali baxx ħafna għad-definizzjoni tal-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju (SMEs), kif ingħad diġà fl-Opinjoni tal-KtR dwar Il-linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għar-reġjuni għall-perjodu 2014-2020 (CdR 2232/2012_00_00_TRA_AC);

| 14. | f'dan ir-rigward jisħaq fuq l-importanza kbira ta' strumenti flessibbli li jappoġġjaw lill-intrapriżi f'diffikultà, u hawnhekk jagħmel referenza għall-Opinjoni tal-KtR dwar Il-linji gwida tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat għas-salvataġġ u r-ristrutturar ta' kumpaniji f'diffikultà (CdR 240/2013_00_00_TRA_AC); |
| --- | --- |

14.

f'dan ir-rigward jisħaq fuq l-importanza kbira ta' strumenti flessibbli li jappoġġjaw lill-intrapriżi f'diffikultà, u hawnhekk jagħmel referenza għall-Opinjoni tal-KtR dwar Il-linji gwida tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat għas-salvataġġ u r-ristrutturar ta' kumpaniji f'diffikultà (CdR 240/2013_00_00_TRA_AC);

| 15. | ifakkar li t-tfassil ta' linji gwida Ewropej dwar l-inċentivi finanzjarji għall-promozzjoni tal-vetturi nodfa kienet waħda mir-rakkomandazzjonijiet imsemmija fir-rapport finali CARS 21 adottat f'Ġunju 2012. F'dan il-kuntest jiddispjaċih li l-Kummissjoni Ewropea fasslet linji gwida dwar l-inċentivi finanzjarji fil-forma ta' dokument ta' ħidma biss aktar milli bħala dokument leġislattiv. Jiddispjaċih ukoll li dan id-dokument ta' ħidma fih biss ħames “prinċipji rakkomandati” li mhumiex vinkolanti u li huma vagi dwar l-impatt tad-differenzi kbar fl-inċentivi fiskali fuq it-tħaddim tas-suq intern; |
| --- | --- |

15.

ifakkar li t-tfassil ta' linji gwida Ewropej dwar l-inċentivi finanzjarji għall-promozzjoni tal-vetturi nodfa kienet waħda mir-rakkomandazzjonijiet imsemmija fir-rapport finali CARS 21 adottat f'Ġunju 2012. F'dan il-kuntest jiddispjaċih li l-Kummissjoni Ewropea fasslet linji gwida dwar l-inċentivi finanzjarji fil-forma ta' dokument ta' ħidma biss aktar milli bħala dokument leġislattiv. Jiddispjaċih ukoll li dan id-dokument ta' ħidma fih biss ħames “prinċipji rakkomandati” li mhumiex vinkolanti u li huma vagi dwar l-impatt tad-differenzi kbar fl-inċentivi fiskali fuq it-tħaddim tas-suq intern;

| 16. | jenfasizza li huwa importanti li jintużaw il-possibbiltajiet kollha fil-livell tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Dawn jinkludu, skont kif inhuma mqassmin il-kompetenzi f'pajjiżhom, it-tneħħija tal-ostakli burokratiċi, l-aċċellerazzjoni tal-proċeduri ta' awtorizzazzjoni, l-azzjonijiet ta' edukazzjoni u taħriġ kontinwu, it-twaqqif ta' ċentri tal-kompetenzi u l-innovazzjoni, u s-sejħiet għall-offerti għal proġetti innovattivi; |
| --- | --- |

16.

jenfasizza li huwa importanti li jintużaw il-possibbiltajiet kollha fil-livell tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Dawn jinkludu, skont kif inhuma mqassmin il-kompetenzi f'pajjiżhom, it-tneħħija tal-ostakli burokratiċi, l-aċċellerazzjoni tal-proċeduri ta' awtorizzazzjoni, l-azzjonijiet ta' edukazzjoni u taħriġ kontinwu, it-twaqqif ta' ċentri tal-kompetenzi u l-innovazzjoni, u s-sejħiet għall-offerti għal proġetti innovattivi;

| 17. | f'dan il-kuntest jixtieq jinnota li waħda mill-inizjattivi fil-livell reġjonali u lokali tista' tkun li jkun hemm kooperazzjoni rigward l-ambjenti komuni għat-testijiet tal-industrija Ewropea tal-karozzi. Dawn il-proġetti konġunti jistgħu jinvolvu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali, l-industrija, ir-riċerkaturi, eċċ., u għandhom potenzjal kbir biex inaqqsu l-ispejjeż globali tal-iżvilupp tal-industrija tal-karozzi, u jħallu impatt pożittiv fit-tul fuq il-kompetittività fis-suq dinji; |
| --- | --- |

17.

f'dan il-kuntest jixtieq jinnota li waħda mill-inizjattivi fil-livell reġjonali u lokali tista' tkun li jkun hemm kooperazzjoni rigward l-ambjenti komuni għat-testijiet tal-industrija Ewropea tal-karozzi. Dawn il-proġetti konġunti jistgħu jinvolvu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali, l-industrija, ir-riċerkaturi, eċċ., u għandhom potenzjal kbir biex inaqqsu l-ispejjeż globali tal-iżvilupp tal-industrija tal-karozzi, u jħallu impatt pożittiv fit-tul fuq il-kompetittività fis-suq dinji;

| 18. | jindika li l-Komunikazzjoni tiffoka fuq li tkompli t-tiftixa għall-vetturi li jużaw l-enerġija b'mod effiċjenti filwaqt li tevita punt partikolarment importanti għall-kompetittività tal-intrapriżi u l-ambjent, jiġifieri l-użu effiċjenti tal-enerġija fl-istess fabbriki li jipproduċu l-vetturi u l-industrija awżiljari, li għandu jidher bħala linja ta' ħidma li għandha titqies bħala parti mill-Pjan Cars 2020; |
| --- | --- |

18.

jindika li l-Komunikazzjoni tiffoka fuq li tkompli t-tiftixa għall-vetturi li jużaw l-enerġija b'mod effiċjenti filwaqt li tevita punt partikolarment importanti għall-kompetittività tal-intrapriżi u l-ambjent, jiġifieri l-użu effiċjenti tal-enerġija fl-istess fabbriki li jipproduċu l-vetturi u l-industrija awżiljari, li għandu jidher bħala linja ta' ħidma li għandha titqies bħala parti mill-Pjan Cars 2020;

L-INVESTIMENTI FIR-RIĊERKA U L-IŻVILUPP

| 19. | jaqbel mal-Kummissjoni Ewropea li l-investimenti fir-riċerka u l-iżvilupp jaqdu rwol ċentrali għall-iżvilupp futur tal-industrija Ewropea tal-karozzi, kif ingħad diġà wkoll fl-Opinjoni tal-KtR dwar Orizzont 2020 – Il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (CdR 402/2011 fin); |
| --- | --- |

19.

jaqbel mal-Kummissjoni Ewropea li l-investimenti fir-riċerka u l-iżvilupp jaqdu rwol ċentrali għall-iżvilupp futur tal-industrija Ewropea tal-karozzi, kif ingħad diġà wkoll fl-Opinjoni tal-KtR dwar Orizzont 2020 – Il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (CdR 402/2011 fin);

| 20. | jisħaq fost aspetti oħra fuq l-iżvilupp demografiku, li joħroġ fid-dieher b'mod aktar ċar il-ħtieġa li jsiru investimenti kbar fir-riċerka u l-iżvilupp. Popolazzjoni li qed tixjieħ toħloq bżonnijiet ġodda f'dak li hu adattament tat-teknoloġija u l-funzjonijiet tal-vetturi, sabiex dawn jirriflettu l-bidliet fil-ħtiġijiet ta' utenti tal-vetturi li dejjem jixjieħu. B'dan il-mod, il-vetturi aktar effiċjenti, komdi, siguri, silenzjużi, konnessi u aktar faċli għall-utenti jistgħu jirrappreżentaw fattur kompetittiv modern li jista' jsaħħaħ l-industrija Ewropea tal-karozzi fuq perjodu twil ta' żmien; |
| --- | --- |

20.

jisħaq fost aspetti oħra fuq l-iżvilupp demografiku, li joħroġ fid-dieher b'mod aktar ċar il-ħtieġa li jsiru investimenti kbar fir-riċerka u l-iżvilupp. Popolazzjoni li qed tixjieħ toħloq bżonnijiet ġodda f'dak li hu adattament tat-teknoloġija u l-funzjonijiet tal-vetturi, sabiex dawn jirriflettu l-bidliet fil-ħtiġijiet ta' utenti tal-vetturi li dejjem jixjieħu. B'dan il-mod, il-vetturi aktar effiċjenti, komdi, siguri, silenzjużi, konnessi u aktar faċli għall-utenti jistgħu jirrappreżentaw fattur kompetittiv modern li jista' jsaħħaħ l-industrija Ewropea tal-karozzi fuq perjodu twil ta' żmien;

| 21. | jenfasizza li l-SMEs, b'mod partikolari, jaqdu rwol importanti fl-industrija tal-karozzi bħala innovaturi fil-qasam tal-forniment kif ukoll fil-ħolqien tal-impjiegi. L-appoġġ mil-livell Ewropew li jissemma f'CARS 2020 huwa importanti ferm f'dan il-kuntest; |
| --- | --- |

21.

jenfasizza li l-SMEs, b'mod partikolari, jaqdu rwol importanti fl-industrija tal-karozzi bħala innovaturi fil-qasam tal-forniment kif ukoll fil-ħolqien tal-impjiegi. L-appoġġ mil-livell Ewropew li jissemma f'CARS 2020 huwa importanti ferm f'dan il-kuntest;

| 22. | jirreferi għall-esperjenzi mill-programmi qafas ta' riċerka tal-aħħar snin li juru li l-SMEs ftit li xejn jibbenefikaw mill-fondi tal-programmi ta' riċerka Ewropej minkejja l-isforzi tal-Kummissjoni Ewropea biex ittejjeb din is-sitwazzjoni, liema sitwazzjoni tirriżulta mill-piż amministrattiv kbir, il-perjodi twal ta' tħejjija (lead times), kif ukoll mill-fatt li b'mod globali l-allokazzjoni tal-fondi hi żgħira wisq u għalhekk in-numru ta' proġetti li jiġu appoġġjati huwa żgħir; |
| --- | --- |

22.

jirreferi għall-esperjenzi mill-programmi qafas ta' riċerka tal-aħħar snin li juru li l-SMEs ftit li xejn jibbenefikaw mill-fondi tal-programmi ta' riċerka Ewropej minkejja l-isforzi tal-Kummissjoni Ewropea biex ittejjeb din is-sitwazzjoni, liema sitwazzjoni tirriżulta mill-piż amministrattiv kbir, il-perjodi twal ta' tħejjija (lead times), kif ukoll mill-fatt li b'mod globali l-allokazzjoni tal-fondi hi żgħira wisq u għalhekk in-numru ta' proġetti li jiġu appoġġjati huwa żgħir;

| 23. | jappoġġja l-proposti tal-Kummissjoni Ewropea biex jiġi ssemplifikat l-appoġġ għall-proġetti fl-Orizzont 2020, u jitlob lill-Parlament Ewropew jagħti l-kontribut korrispondenti tiegħu rigward il-proposti ppreżentati għat-tnaqqis tal-burokrazija sabiex jonqos ukoll il-piż marbut mal-kontroll; |
| --- | --- |

23.

jappoġġja l-proposti tal-Kummissjoni Ewropea biex jiġi ssemplifikat l-appoġġ għall-proġetti fl-Orizzont 2020, u jitlob lill-Parlament Ewropew jagħti l-kontribut korrispondenti tiegħu rigward il-proposti ppreżentati għat-tnaqqis tal-burokrazija sabiex jonqos ukoll il-piż marbut mal-kontroll;

| 24. | jiddispjaċih li ma nżammewx il-proposti kollha tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-allokazzjoni tal-fondi għall-Orizzont 2020; |
| --- | --- |

24.

jiddispjaċih li ma nżammewx il-proposti kollha tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-allokazzjoni tal-fondi għall-Orizzont 2020;

IR-RWOL TAL-FONDI STRUTTURALI

| 25. | huwa favur li l-Fondi Strutturali jintużaw bl-aħjar mod mill-awtoritajiet reġjonali u lokali fil-qafas tal-possibbiltajiet li toffri l-leġislazzjoni dwar l-għajnuna; |
| --- | --- |

25.

huwa favur li l-Fondi Strutturali jintużaw bl-aħjar mod mill-awtoritajiet reġjonali u lokali fil-qafas tal-possibbiltajiet li toffri l-leġislazzjoni dwar l-għajnuna;

| 26. | jiġbed l-attenzjoni għall-possibbiltajiet li joffru l-Fondi Strutturali, fosthom l-appoġġ għall-proġetti fil-qasam tar-riċerka u l-iżvilupp u l-ħolqien ta' clusters. Ċerti reġjuni qed jiżviluppaw il-clusters tal-vetturi fi “clusters tal-mobbiltà” billi jinkludu s-sistemi ferrovjarji, it-trasport bl-ajru u saħansitra r-roti, speċjalment ir-roti elettriċi u l-pedelecs. Bis-saħħa tad-diversifikazzjoni fil-produzzjoni, il-kumpaniji jistgħu jibqgħu dejjem operattivi, anke fi żminijiet ta' kriżi. Din it-tendenza tiġi appoġġjata b'mod partikolari permezz tas-sinerġiji fil-qasam tal-innovazzjoni u t-teknoloġija; |
| --- | --- |

26.

jiġbed l-attenzjoni għall-possibbiltajiet li joffru l-Fondi Strutturali, fosthom l-appoġġ għall-proġetti fil-qasam tar-riċerka u l-iżvilupp u l-ħolqien ta' clusters. Ċerti reġjuni qed jiżviluppaw il-clusters tal-vetturi fi “clusters tal-mobbiltà” billi jinkludu s-sistemi ferrovjarji, it-trasport bl-ajru u saħansitra r-roti, speċjalment ir-roti elettriċi u l-pedelecs. Bis-saħħa tad-diversifikazzjoni fil-produzzjoni, il-kumpaniji jistgħu jibqgħu dejjem operattivi, anke fi żminijiet ta' kriżi. Din it-tendenza tiġi appoġġjata b'mod partikolari permezz tas-sinerġiji fil-qasam tal-innovazzjoni u t-teknoloġija;

IL-ĦILIET

| 27. | jisħaq fuq il-problemi li jiġu indirizzati wkoll fil-Komunikazzjoni CARS 2020, jiġifieri l-problemi tal-edukazzjoni u t-taħriġ kontinwu, it-tibdil demografiku, in-nuqqas ta' ħaddiema speċjalizzati, kif ukoll in-nuqqas konsiderevoli ta' żgħażagħ gradwati minn universitajiet tekniċi; |
| --- | --- |

27.

jisħaq fuq il-problemi li jiġu indirizzati wkoll fil-Komunikazzjoni CARS 2020, jiġifieri l-problemi tal-edukazzjoni u t-taħriġ kontinwu, it-tibdil demografiku, in-nuqqas ta' ħaddiema speċjalizzati, kif ukoll in-nuqqas konsiderevoli ta' żgħażagħ gradwati minn universitajiet tekniċi;

| 28. | jagħmel enfasi fuq il-ħtieġa li r-riżorsi tal-Fond Soċjali Ewropew jintużaw b'mod għaqli biex il-ħaddiema li għadhom mhumiex fir-riskju li jisfaw qiegħda jkomplu jiżviluppaw il-ħiliet tagħhom. Hija r-responsabbiltà tal-Istati Membri li jippjanaw l-użu tar-riżorsi tal-Fond Soċjali Ewropew. B'dan il-mod għandhom jiġu kkunsidrati l-ħtiġijiet speċifiċi ta' żvilupp li jkollu kull reġjun; |
| --- | --- |

28.

jagħmel enfasi fuq il-ħtieġa li r-riżorsi tal-Fond Soċjali Ewropew jintużaw b'mod għaqli biex il-ħaddiema li għadhom mhumiex fir-riskju li jisfaw qiegħda jkomplu jiżviluppaw il-ħiliet tagħhom. Hija r-responsabbiltà tal-Istati Membri li jippjanaw l-użu tar-riżorsi tal-Fond Soċjali Ewropew. B'dan il-mod għandhom jiġu kkunsidrati l-ħtiġijiet speċifiċi ta' żvilupp li jkollu kull reġjun;

| 29. | f'dan il-kuntest jappoġġja t-talba tal-Parlament Ewropew biex il-Kummissjoni tippreżenta proposta għal direttiva dwar l-informazzjoni u l-konsultazzjoni tal-ħaddiema, l-antiċipazzjoni u l-ġestjoni tar-ristrutturar; |
| --- | --- |

29.

f'dan il-kuntest jappoġġja t-talba tal-Parlament Ewropew biex il-Kummissjoni tippreżenta proposta għal direttiva dwar l-informazzjoni u l-konsultazzjoni tal-ħaddiema, l-antiċipazzjoni u l-ġestjoni tar-ristrutturar;

| 30. | jappella li l-Fond Ewropew ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni jkollu allokazzjoni suffiċjenti u organizzazzjoni flessibbli, sabiex jittaffew il-konsegwenzi negattivi tal-globalizzazzjoni fuq l-intrapriżi Ewropej u/jew l-impjegati tagħhom; |
| --- | --- |

30.

jappella li l-Fond Ewropew ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni jkollu allokazzjoni suffiċjenti u organizzazzjoni flessibbli, sabiex jittaffew il-konsegwenzi negattivi tal-globalizzazzjoni fuq l-intrapriżi Ewropej u/jew l-impjegati tagħhom;

| 31. | jiġbed l-attenzjoni għall-esperjenzi pożittivi tat-taħriġ bikri taż-żgħażagħ fis-sistema ta' taħriġ fuq żewġ binarji, li fiha l-intrapriżi stess iħarrġu lill-ħaddiema speċjalizzati li jkollhom bżonn u ż-żgħażagħ ikollhom opportunitajiet tajbin li jsibu xogħol mill-ewwel wara li jlestu t-taħriġ tagħhom; |
| --- | --- |

31.

jiġbed l-attenzjoni għall-esperjenzi pożittivi tat-taħriġ bikri taż-żgħażagħ fis-sistema ta' taħriġ fuq żewġ binarji, li fiha l-intrapriżi stess iħarrġu lill-ħaddiema speċjalizzati li jkollhom bżonn u ż-żgħażagħ ikollhom opportunitajiet tajbin li jsibu xogħol mill-ewwel wara li jlestu t-taħriġ tagħhom;

| 32. | jappoġġja l-miżuri intiżi biex jattiraw lin-nisa lejn professjonijiet tekniċi. Ir-rata ta' nisa gradwati minn universitajiet tekniċi fl-Ewropa hi inqas minn 10 %. L-esperjenzi f'reġjuni individwali wrew li n-nisa jipprovdu sensittività siewja ħafna, b'mod speċjali fir-riċerka u l-iżvilupp, u huma partikolarment apprezzati fl-iżvilupp tal-karozzi. Barra minn hekk, in-nisa jirrappreżentaw aktar minn 50 % tax-xerrejja, jiġifieri huma l-akbar grupp ta' xerrejja; |
| --- | --- |

32.

jappoġġja l-miżuri intiżi biex jattiraw lin-nisa lejn professjonijiet tekniċi. Ir-rata ta' nisa gradwati minn universitajiet tekniċi fl-Ewropa hi inqas minn 10 %. L-esperjenzi f'reġjuni individwali wrew li n-nisa jipprovdu sensittività siewja ħafna, b'mod speċjali fir-riċerka u l-iżvilupp, u huma partikolarment apprezzati fl-iżvilupp tal-karozzi. Barra minn hekk, in-nisa jirrappreżentaw aktar minn 50 % tax-xerrejja, jiġifieri huma l-akbar grupp ta' xerrejja;

| 33. | iħeġġeġ li jkun hemm kooperazzjoni kontinwa bejn is-sistemi edukattivi vokazzjonali u l-intrapriża, ħaġa li jqis bħala mezz biex il-kurrikuli jiġu allinjati aħjar mal-ħtiġijiet tas-suq li qed jinbidlu; |
| --- | --- |

33.

iħeġġeġ li jkun hemm kooperazzjoni kontinwa bejn is-sistemi edukattivi vokazzjonali u l-intrapriża, ħaġa li jqis bħala mezz biex il-kurrikuli jiġu allinjati aħjar mal-ħtiġijiet tas-suq li qed jinbidlu;

IL-KARBURANTI ALTERNATTIVI U L-INFRASTRUTTURA MEĦTIEĠA GĦALIHOM

| 34. | jappella lill-industrija biex tkompli ssaħħaħ l-iżvilupp ta' teknoloġiji ta' propulsjoni alternattivi, u tpoġġi fis-suq soluzzjonijiet adatti għall-ħajja ta' kuljum biex jintlaħqu l-għanijiet klimatiċi stabbiliti kif ukoll biex l-avvanz fit-teknoloġija jkun jista' jintuża mil-lat ekonomiku (tnaqqis tal-ispejjeż tal-kombustibbli użati, bilanċ kummerċjali, impjiegi li joħolqu l-bijokombustibbli, eċċ.) u l-iffrankar tal-enerġija. Dan jinkludi wkoll il-proċeduri u teknoloġiji għall-ħżin ta' riżorsi ġodda tal-enerġija; |
| --- | --- |

34.

jappella lill-industrija biex tkompli ssaħħaħ l-iżvilupp ta' teknoloġiji ta' propulsjoni alternattivi, u tpoġġi fis-suq soluzzjonijiet adatti għall-ħajja ta' kuljum biex jintlaħqu l-għanijiet klimatiċi stabbiliti kif ukoll biex l-avvanz fit-teknoloġija jkun jista' jintuża mil-lat ekonomiku (tnaqqis tal-ispejjeż tal-kombustibbli użati, bilanċ kummerċjali, impjiegi li joħolqu l-bijokombustibbli, eċċ.) u l-iffrankar tal-enerġija. Dan jinkludi wkoll il-proċeduri u teknoloġiji għall-ħżin ta' riżorsi ġodda tal-enerġija;

| 35. | jipproponi li jsir skambju ta' informazzjoni intensiv bejn l-Istati Membri kollha dwar l-aħjar prattiki tal-kooperazzjoni bejn is-sistema edukattiva vokazzjonali u l-intrapriżi, b'mod li minnu jibbenefikaw ir-reġjuni kollha; |
| --- | --- |

35.

jipproponi li jsir skambju ta' informazzjoni intensiv bejn l-Istati Membri kollha dwar l-aħjar prattiki tal-kooperazzjoni bejn is-sistema edukattiva vokazzjonali u l-intrapriżi, b'mod li minnu jibbenefikaw ir-reġjuni kollha;

| 36. | f'dan il-kuntest jitlob li jitħeġġeġ l-iżvilupp ta' teknoloġiji differenti b'għanijiet preċiżi, u li ma tiġi eskluża l-ebda alternattiva. Skont l-applikazzjoni ppjanata tagħha, kull teknoloġija għandha sew punti b'saħħithom u sew punti dgħajfa. Fl-istess ħin, ir-regolamentazzjoni dwar l-użu tal-karburanti alternattivi minn sorsi rinnovabbli għandha tikkunsidra l-bilanċ totali tal-enerġija, inkluż il-konsum tal-enerġija fil-ġenerazzjoni tal-karburanti. |
| --- | --- |

36.

f'dan il-kuntest jitlob li jitħeġġeġ l-iżvilupp ta' teknoloġiji differenti b'għanijiet preċiżi, u li ma tiġi eskluża l-ebda alternattiva. Skont l-applikazzjoni ppjanata tagħha, kull teknoloġija għandha sew punti b'saħħithom u sew punti dgħajfa. Fl-istess ħin, ir-regolamentazzjoni dwar l-użu tal-karburanti alternattivi minn sorsi rinnovabbli għandha tikkunsidra l-bilanċ totali tal-enerġija, inkluż il-konsum tal-enerġija fil-ġenerazzjoni tal-karburanti.

| 37. | b'rabta ma' dan jenfasizza l-importanza li jkun hemm l-infrastruttura adegwata, li mingħajrha l-penetrazzjoni fis-suq tkun diffiċli. Għalhekk, għandhom isiru sforzi konġunti sabiex jiġu promossi l-karburanti alternattivi u biex tinħoloq l-infrastruttura meħtieġa għalihom. Għal dan ser ikun hemm bżonn li jinħolqu kumitat speċifiċi għall-koordinazzjoni bejn is-settur u dawk responsabbli mill-ippjanar tal-infrastrutturi. L-iżvilupp ta' dawn l-infrastrutturi għandu jkun ibbażat fuq studji minn qabel u pjani integrati ta' mobbiltà li jippermettu li jiġu analizzati l-għażliet distinti b'rabta mal-mezzi differenti tat-trasport u l-bżonnijiet tar-reġjun jew l-awtorità lokali; |
| --- | --- |

37.

b'rabta ma' dan jenfasizza l-importanza li jkun hemm l-infrastruttura adegwata, li mingħajrha l-penetrazzjoni fis-suq tkun diffiċli. Għalhekk, għandhom isiru sforzi konġunti sabiex jiġu promossi l-karburanti alternattivi u biex tinħoloq l-infrastruttura meħtieġa għalihom. Għal dan ser ikun hemm bżonn li jinħolqu kumitat speċifiċi għall-koordinazzjoni bejn is-settur u dawk responsabbli mill-ippjanar tal-infrastrutturi. L-iżvilupp ta' dawn l-infrastrutturi għandu jkun ibbażat fuq studji minn qabel u pjani integrati ta' mobbiltà li jippermettu li jiġu analizzati l-għażliet distinti b'rabta mal-mezzi differenti tat-trasport u l-bżonnijiet tar-reġjun jew l-awtorità lokali;

| 38. | jappella għat-tfassil ta' linji gwida Ewropej dwar l-inċentivi finanzjarji favur il-vetturi ekoloġiċi, li għandhom ikunu bbażati fuq data oġġettiva u disponibbli bħall-emissjonijiet ta' CO2; |
| --- | --- |

38.

jappella għat-tfassil ta' linji gwida Ewropej dwar l-inċentivi finanzjarji favur il-vetturi ekoloġiċi, li għandhom ikunu bbażati fuq data oġġettiva u disponibbli bħall-emissjonijiet ta' CO2;

| 39. | f'dan ir-rigward jilqa' l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea “Enerġija nadifa għat-trasport” u jagħmel referenza għall-Opinjoni tal-KtR dwar dan (CdR 28/2013_00_00_TRA_AC); |
| --- | --- |

39.

f'dan ir-rigward jilqa' l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea “Enerġija nadifa għat-trasport” u jagħmel referenza għall-Opinjoni tal-KtR dwar dan (CdR 28/2013_00_00_TRA_AC);

| 40. | jinnota li fil-qasam tal-akkwisti pubbliċi jeżistu soluzzjonijiet innovattivi. Fiż-żoni urbani, b'mod speċjali, it-tekniki ta' propulsjoni alternattivi jistgħu jiġu partikolarment appoġġjati permezz tal-investimenti pubbliċi (bdil tal-flotta). |
| --- | --- |

40.

jinnota li fil-qasam tal-akkwisti pubbliċi jeżistu soluzzjonijiet innovattivi. Fiż-żoni urbani, b'mod speċjali, it-tekniki ta' propulsjoni alternattivi jistgħu jiġu partikolarment appoġġjati permezz tal-investimenti pubbliċi (bdil tal-flotta).

| 41. | jinnota li r-reġjuni u l-muniċipalitajiet joffru bosta eżempji ta' suċċess li jiftħu toroq ġodda permezz ta' taħlita ta' appoġġ għall-vetturi elettriċi, il-ġestjoni tal-parkeġġi u l-infrastruttura (stazzjonijiet tal-iċċarġjar); |
| --- | --- |

41.

jinnota li r-reġjuni u l-muniċipalitajiet joffru bosta eżempji ta' suċċess li jiftħu toroq ġodda permezz ta' taħlita ta' appoġġ għall-vetturi elettriċi, il-ġestjoni tal-parkeġġi u l-infrastruttura (stazzjonijiet tal-iċċarġjar);

IL-KUNSIDERAZZJONI TAĊ-ĊIKLU TAL-ĦAJJA U R-RIĊIKLAĠĠ

| 42. | jiġbed l-attenzjoni għad-Direttiva tal-UE 2000/53/KE tat-18 ta' Settembru 2000 li tistabbilixxi li, mill-2015, 95 % tal-piż ta' vettura jrid ikun jista' jiġi rkuprat. B'dan il-mod ikun jista' jonqos il-konsum tar-riżorsi billi jintużaw riżorsi rkuprati, u tkun tista' titnaqqas ukoll id-dipendenza mill-importazzjoni tal-materja prima. Fl-istess ħin, ir-riċiklaġġ iffokat fuq il-proċess qed isir il-bażi għall-ħolqien kontinwu tal-valur, u joħloq impjiegi għal nies kwalifikati fir-reġjuni Ewropej; |
| --- | --- |

42.

jiġbed l-attenzjoni għad-Direttiva tal-UE 2000/53/KE tat-18 ta' Settembru 2000 li tistabbilixxi li, mill-2015, 95 % tal-piż ta' vettura jrid ikun jista' jiġi rkuprat. B'dan il-mod ikun jista' jonqos il-konsum tar-riżorsi billi jintużaw riżorsi rkuprati, u tkun tista' titnaqqas ukoll id-dipendenza mill-importazzjoni tal-materja prima. Fl-istess ħin, ir-riċiklaġġ iffokat fuq il-proċess qed isir il-bażi għall-ħolqien kontinwu tal-valur, u joħloq impjiegi għal nies kwalifikati fir-reġjuni Ewropej;

| 43. | jenfasizza li l-kunsiderazzjoni konsistenti taċ-ċiklu tal-ħajja tibda mid-disinn ta' vettura u tkopri l-impatti ambjentali kollha fil-proċess tal-produzzjoni, inkluża l-fażi operattiva u fl-aħħar ir-riċiklaġġ u/jew l-ipproċessar tal-vetturi għall-ikrupru tagħhom aktar tard; |
| --- | --- |

43.

jenfasizza li l-kunsiderazzjoni konsistenti taċ-ċiklu tal-ħajja tibda mid-disinn ta' vettura u tkopri l-impatti ambjentali kollha fil-proċess tal-produzzjoni, inkluża l-fażi operattiva u fl-aħħar ir-riċiklaġġ u/jew l-ipproċessar tal-vetturi għall-ikrupru tagħhom aktar tard;

| 44. | jinnota li l-kunsiderazzjoni komprensiva toffri fuq kollox opportunitajiet kbar fl-iżvilupp ta' materjali sostenibbli ġodda u tgħin biex jinkisbu l-għanijiet relatati mas-CO2 stabbiliti fl-Istrateġija Ewropa 2020; |
| --- | --- |

44.

jinnota li l-kunsiderazzjoni komprensiva toffri fuq kollox opportunitajiet kbar fl-iżvilupp ta' materjali sostenibbli ġodda u tgħin biex jinkisbu l-għanijiet relatati mas-CO2 stabbiliti fl-Istrateġija Ewropa 2020;

| 45. | jenfasizza li bl-esportazzjoni ta' aktar minn 75 % tal-vetturi qodma fi tmiem iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom qed jintilef potenzjal enormi ta' riżorsi, u b'hekk għall-vetturi l-ġodda jkollhom jintużaw riżorsi primarji ġodda li jridu jinxtraw mill-Asja (elementi terrestri rari); |
| --- | --- |

45.

jenfasizza li bl-esportazzjoni ta' aktar minn 75 % tal-vetturi qodma fi tmiem iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom qed jintilef potenzjal enormi ta' riżorsi, u b'hekk għall-vetturi l-ġodda jkollhom jintużaw riżorsi primarji ġodda li jridu jinxtraw mill-Asja (elementi terrestri rari);

| 46. | f'dan il-kuntest jisħaq fuq il-funzjoni importanti tar-riċiklaġġ biex jinħolqu l-impjiegi u tonqos id-dipendenza mill-fornituri tal-materja prima; |
| --- | --- |

46.

f'dan il-kuntest jisħaq fuq il-funzjoni importanti tar-riċiklaġġ biex jinħolqu l-impjiegi u tonqos id-dipendenza mill-fornituri tal-materja prima;

| 47. | għaldaqstant jitlob li jiżdiedu l-isforzi konġunti biex aktar vetturi qodma jintużaw bħala riżorsi. L-għan għandu jkun li jinħolqu regolamenti ċari dwar l-obbligu tar-riċiklaġġ u li jiġi promoss l-iżvilupp ta' materjali sostenibbli; |
| --- | --- |

47.

għaldaqstant jitlob li jiżdiedu l-isforzi konġunti biex aktar vetturi qodma jintużaw bħala riżorsi. L-għan għandu jkun li jinħolqu regolamenti ċari dwar l-obbligu tar-riċiklaġġ u li jiġi promoss l-iżvilupp ta' materjali sostenibbli;

| 48. | jitlob li tingħata attenzjoni ikbar lis-suq tal-karozzi użati u l-analiżi tad-drawwiet tal-konsumaturi matul il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet fir-rigward tal-valutazzjoni tal-industrija tal-karozzi u l-kwistjonijiet relatati; |
| --- | --- |

48.

jitlob li tingħata attenzjoni ikbar lis-suq tal-karozzi użati u l-analiżi tad-drawwiet tal-konsumaturi matul il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet fir-rigward tal-valutazzjoni tal-industrija tal-karozzi u l-kwistjonijiet relatati;

| 49. | hija b'xorti ħażina li l-pjan ta' azzjoni jsemmi biss paragrafu wieħed dwar il-karozzi użati u jindika l-karatteristika tal-flotta tal-karozzi li qed tixjieħ fil-pajjiżi tal-Lvant tal-UE. Dan huwa kkawżat mir-rabta bejn il-bejgħ ta' karozzi użati irħas, il-prezzijiet tal-karozzi l-ġodda u l-paga medja netta, kif ukoll minħabba t-tnaqqis fil-livell ta' għajxien. |
| --- | --- |

49.

hija b'xorti ħażina li l-pjan ta' azzjoni jsemmi biss paragrafu wieħed dwar il-karozzi użati u jindika l-karatteristika tal-flotta tal-karozzi li qed tixjieħ fil-pajjiżi tal-Lvant tal-UE. Dan huwa kkawżat mir-rabta bejn il-bejgħ ta' karozzi użati irħas, il-prezzijiet tal-karozzi l-ġodda u l-paga medja netta, kif ukoll minħabba t-tnaqqis fil-livell ta' għajxien.

Brussell, 9 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Skont id-data maħruġa mill-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Manifatturi tal-Karozzi (ACEA – European Automobile Manufacturers' Association):

1

http://www.acea.be/index.php/news/news_detail/passenger_car_registrations_-8.7_in_january_2013 [21.2.2013].

---

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/60 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/60

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Il-pakkett ta’ investiment soċjali tal-UE”

2013/C 356/11

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | japprezza l-approċċ strateġiku propost mill-Kummissjoni li permezz tal-Pakkett ta’ Investiment Soċjali hija aktar attenta biex ittejjeb il-kapaċitajiet tan-nies u tappoġġja l-parteċipazzjoni tagħhom fis-soċjetà u s-suq tax-xogħol sabiex tiżdied il-prosperità tal-individwi, tissaħħaħ l-ekonomija u l-UE tiġi megħjuna toħroġ mill-kriżi aktar b’saħħitha, aktar koeżiva u aktar kompetittiva; |
| --- | --- |

—

japprezza l-approċċ strateġiku propost mill-Kummissjoni li permezz tal-Pakkett ta’ Investiment Soċjali hija aktar attenta biex ittejjeb il-kapaċitajiet tan-nies u tappoġġja l-parteċipazzjoni tagħhom fis-soċjetà u s-suq tax-xogħol sabiex tiżdied il-prosperità tal-individwi, tissaħħaħ l-ekonomija u l-UE tiġi megħjuna toħroġ mill-kriżi aktar b’saħħitha, aktar koeżiva u aktar kompetittiva;

| — | jiddispjaċih li l-Pakkett ta' Investiment Soċjali tal-Kummissjoni jinjora r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom għarfien dirett tal-problemi soċjali u jaqdu rwol ċentrali fil-koordinazzjoni u l-implimentazzjoni tal-azzjonijiet li jindirizzawhom; |
| --- | --- |

—

jiddispjaċih li l-Pakkett ta' Investiment Soċjali tal-Kummissjoni jinjora r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom għarfien dirett tal-problemi soċjali u jaqdu rwol ċentrali fil-koordinazzjoni u l-implimentazzjoni tal-azzjonijiet li jindirizzawhom;

| — | jinnota li bosta awtoritajiet lokali u reġjonali diġà qed jiżviluppaw u jimplimentaw programmi li kellhom suċċess biex jindirizzaw l-isfidi msemmijin fil-Pakkett ta’ Investiment Soċjali. Għalhekk għandu jiġi promoss l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali. |
| --- | --- |

—

jinnota li bosta awtoritajiet lokali u reġjonali diġà qed jiżviluppaw u jimplimentaw programmi li kellhom suċċess biex jindirizzaw l-isfidi msemmijin fil-Pakkett ta’ Investiment Soċjali. Għalhekk għandu jiġi promoss l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali.

| — | jappella lill-UE biex tikkunsidra l-possibbiltà, bi qbil mal-Istati Membri, li tistabbilixxi qafas Ewropew għall-akkomodazzjoni soċjali, peress li l-akkomodazzjoni soċjali għandha rwol ewlieni fl-indirizzar tas-sitwazzjoni ta' nies bla dar u biex jiġu implimentati l-istrateġiji tal-akkomodazzjoni u dawk li jevitaw li n-nies jisfaw bla dar kif qed titlob il-Kummissjoni; |
| --- | --- |

—

jappella lill-UE biex tikkunsidra l-possibbiltà, bi qbil mal-Istati Membri, li tistabbilixxi qafas Ewropew għall-akkomodazzjoni soċjali, peress li l-akkomodazzjoni soċjali għandha rwol ewlieni fl-indirizzar tas-sitwazzjoni ta' nies bla dar u biex jiġu implimentati l-istrateġiji tal-akkomodazzjoni u dawk li jevitaw li n-nies jisfaw bla dar kif qed titlob il-Kummissjoni;

| — | jiġbed l-attenzjoni li l-FSE għandu jindirizza aħjar il-ħtiġijiet reali taċ-ċittadini billi l-awtoritajiet lokali u reġjonali jingħataw flessibbiltà akbar biex jiġu stabbiliti miri fil-livell lokali; |
| --- | --- |

—

jiġbed l-attenzjoni li l-FSE għandu jindirizza aħjar il-ħtiġijiet reali taċ-ċittadini billi l-awtoritajiet lokali u reġjonali jingħataw flessibbiltà akbar biex jiġu stabbiliti miri fil-livell lokali;

| — | jappella lill-Kummissjoni biex tiżviluppa pjan ta' implimentazzjoni konkret għall-Pakkett ta’ Investiment Soċjali. Dan għandu jinkludi mekkaniżmi ta' monitoraġġ, koordinazzjoni, skambju transnazzjonali u tagħlim reċiproku dwar il-prijoritajiet tematiċi bħall-qgħad fost iż-żgħażagħ, l-edukazzjoni, it-telf tad-dar, il-faqar fost it-tfal u l-kura tal-persuni b'diżabbiltà u ta' persuni dipendenti. |
| --- | --- |

—

jappella lill-Kummissjoni biex tiżviluppa pjan ta' implimentazzjoni konkret għall-Pakkett ta’ Investiment Soċjali. Dan għandu jinkludi mekkaniżmi ta' monitoraġġ, koordinazzjoni, skambju transnazzjonali u tagħlim reċiproku dwar il-prijoritajiet tematiċi bħall-qgħad fost iż-żgħażagħ, l-edukazzjoni, it-telf tad-dar, il-faqar fost it-tfal u l-kura tal-persuni b'diżabbiltà u ta' persuni dipendenti.

| Relatur | Ahmed ABOUTALEB (NL/PSE) Sindku tal-Belt ta’ Rotterdam |
| --- | --- |
| Dokument ta' referenza | Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni: Lejn Investiment Soċjali għat-Tkabbir u l-Koeżjoni – inkluża l-implimentazzjoni tal-Fond Soċjali Ewropew 2014-2020
  COM(2013) 83 final |

Relatur

Ahmed ABOUTALEB (NL/PSE) Sindku tal-Belt ta’ Rotterdam

Dokument ta' referenza

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni: Lejn Investiment Soċjali għat-Tkabbir u l-Koeżjoni – inkluża l-implimentazzjoni tal-Fond Soċjali Ewropew 2014-2020

COM(2013) 83 final

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Sfond u motivazzjoni

| 1. | japprezza l-approċċ strateġiku propost mill-Kummissjoni li permezz tal-Pakkett ta’ Investiment Soċjali tiddedika aktar attenzjoni sabiex ittejjeb il-kapaċitajiet tan-nies u tappoġġja l-parteċipazzjoni tagħhom fis-soċjetà u s-suq tax-xogħol sabiex tiżdied il-prosperità tal-individwi, tissaħħaħ l-ekonomija u l-UE tiġi megħjuna toħroġ mill-kriżi aktar b’saħħitha, aktar koeżiva u aktar kompetittiva; |
| --- | --- |

1.

japprezza l-approċċ strateġiku propost mill-Kummissjoni li permezz tal-Pakkett ta’ Investiment Soċjali tiddedika aktar attenzjoni sabiex ittejjeb il-kapaċitajiet tan-nies u tappoġġja l-parteċipazzjoni tagħhom fis-soċjetà u s-suq tax-xogħol sabiex tiżdied il-prosperità tal-individwi, tissaħħaħ l-ekonomija u l-UE tiġi megħjuna toħroġ mill-kriżi aktar b’saħħitha, aktar koeżiva u aktar kompetittiva;

| 2. | ifakkar fl-Opinjoni tiegħu dwar l-inklużjoni attiva (2008/C 257/01), li enfasizzat l-importanza tal-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala atturi ewlenin fil-politiki ta’ inklużjoni attiva; |
| --- | --- |

2.

ifakkar fl-Opinjoni tiegħu dwar l-inklużjoni attiva (2008/C 257/01), li enfasizzat l-importanza tal-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala atturi ewlenin fil-politiki ta’ inklużjoni attiva;

| 3. | huwa tal-fehma li t-tkabbir sostenibbli, il-baġits bilanċjati u l-koeżjoni soċjali jistgħu jinkisbu biss jekk isiru iżjed sforzi sabiex jinħolqu impjiegi ġodda, u jittejbu l-protezzjoni u l-inklużjoni soċjali. Dan għandu jiġi rifless għal kollox fis-Semestru Ewropew billi jiġi żgurat li jiddaħħlu għanijiet relatati b'mod partikolari ma' impjiegi deċenti u t-tnaqqis tal-inugwaljanzi fil-mekkaniżmi ta' sorveljanza u ta' koordinazzjoni u b'hekk bilanċ bejn l-għanijiet ekonomiċi u soċjali u l-isforzi kontinwi għall-promozzjoni tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali biex titnaqqas id-disparità ekonomika u soċjali bejn ir-reġjuni; |
| --- | --- |

3.

huwa tal-fehma li t-tkabbir sostenibbli, il-baġits bilanċjati u l-koeżjoni soċjali jistgħu jinkisbu biss jekk isiru iżjed sforzi sabiex jinħolqu impjiegi ġodda, u jittejbu l-protezzjoni u l-inklużjoni soċjali. Dan għandu jiġi rifless għal kollox fis-Semestru Ewropew billi jiġi żgurat li jiddaħħlu għanijiet relatati b'mod partikolari ma' impjiegi deċenti u t-tnaqqis tal-inugwaljanzi fil-mekkaniżmi ta' sorveljanza u ta' koordinazzjoni u b'hekk bilanċ bejn l-għanijiet ekonomiċi u soċjali u l-isforzi kontinwi għall-promozzjoni tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali biex titnaqqas id-disparità ekonomika u soċjali bejn ir-reġjuni;

| 4. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-isfidi marbutin mal-faqar u l-esklużjoni soċjali huma partikolarment sensittivi f'termini assoluti fiż-żoni urbani fejn tgħix 80 % tal-popolazzjoni Ewropea u li jirrapreżentaw 85 % tal-PDG tal-UE, filwaqt li ż-żoni rurali jiffaċċjaw problemi soċjali serji f'termini relattivi minħabba dħul iktar baxx u inqas densità tal-popolazzjoni. Fiż-żoni urbani hemm tendenza li l-problemi soċjali jikkonċentraw f'ċerti viċinati, fejn jinħolqu żoni ta' deprivazzjoni minkejja l-prosperità tal-belt. |
| --- | --- |

4.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-isfidi marbutin mal-faqar u l-esklużjoni soċjali huma partikolarment sensittivi f'termini assoluti fiż-żoni urbani fejn tgħix 80 % tal-popolazzjoni Ewropea u li jirrapreżentaw 85 % tal-PDG tal-UE, filwaqt li ż-żoni rurali jiffaċċjaw problemi soċjali serji f'termini relattivi minħabba dħul iktar baxx u inqas densità tal-popolazzjoni. Fiż-żoni urbani hemm tendenza li l-problemi soċjali jikkonċentraw f'ċerti viċinati, fejn jinħolqu żoni ta' deprivazzjoni minkejja l-prosperità tal-belt.

Kummenti Ġenerali

| 5. | jenfasizza li fil-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali huwa essenzjali li jiġi garantit, kif inhu mniżżel fil-Karta tal-UE dwar id-Drittijiet Fundamentali aċċess ugwali liċ-ċittadini kollha għal servizzi bażiċi ta' interess ġenerali, bħall-akkomodazzjoni, l-edukazzjoni, il-kura tas-saħħa, l-impjieg u l-aċċess għas-servizzi soċjali. Is-solidarjetà fost iċ-ċittadini mil-livelli kollha tas-soċjetà hija waħda mill-prekundizzjonijiet sabiex jintlaħaq dan il-għan. Id-distribuzzjoni ta’ dawn is-servizzi bażiċi titlob approċċ komprensiv, b’attenzjoni kemm għaż-żmien immedjat kif ukoll għal tul ta' żmien u li jpoġġi liċ-ċittadini fil-qalba tal-proċess biex jinstabu s-soluzzjonijiet; |
| --- | --- |

5.

jenfasizza li fil-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali huwa essenzjali li jiġi garantit, kif inhu mniżżel fil-Karta tal-UE dwar id-Drittijiet Fundamentali aċċess ugwali liċ-ċittadini kollha għal servizzi bażiċi ta' interess ġenerali, bħall-akkomodazzjoni, l-edukazzjoni, il-kura tas-saħħa, l-impjieg u l-aċċess għas-servizzi soċjali. Is-solidarjetà fost iċ-ċittadini mil-livelli kollha tas-soċjetà hija waħda mill-prekundizzjonijiet sabiex jintlaħaq dan il-għan. Id-distribuzzjoni ta’ dawn is-servizzi bażiċi titlob approċċ komprensiv, b’attenzjoni kemm għaż-żmien immedjat kif ukoll għal tul ta' żmien u li jpoġġi liċ-ċittadini fil-qalba tal-proċess biex jinstabu s-soluzzjonijiet;

| 6. | jappella għal impenn ċar mill-istituzzjonijiet kollha tal-UE dwar il-parteċipazzjoni taċ-ċittadini fil-fażijiet kollha tal-iżvilupp tal-politiki, mid-deliberazzjoni sal-implimentazzjoni. Huwa importantissimu li f’dan il-mument partikolari nerġgħu niksbu l-fiduċja fl-istituzzjonijiet demokratiċi tagħna billi nuru r-rispons sħiħ tagħna lejn il-bżonnijiet u l-aspirazzjonijiet taċ-ċittadini. Barra minn hekk, jekk infittxu r-risposti fil-livell komunitarju u nużaw l-enerġija, l-impenn u l-għarfien lokali taċ-ċittadini, inkunu mgħammra aħjar sabiex insibu soluzzjonijiet realistiċi u effettivi għall-isfidi soċjali. L-investiment fil-komunitajiet fil-livell sottolokali joħloq viċinati stabbli u għandu jkollu impatt pożittiv fuq il-perċezzjoni tas-sigurtà; |
| --- | --- |

6.

jappella għal impenn ċar mill-istituzzjonijiet kollha tal-UE dwar il-parteċipazzjoni taċ-ċittadini fil-fażijiet kollha tal-iżvilupp tal-politiki, mid-deliberazzjoni sal-implimentazzjoni. Huwa importantissimu li f’dan il-mument partikolari nerġgħu niksbu l-fiduċja fl-istituzzjonijiet demokratiċi tagħna billi nuru r-rispons sħiħ tagħna lejn il-bżonnijiet u l-aspirazzjonijiet taċ-ċittadini. Barra minn hekk, jekk infittxu r-risposti fil-livell komunitarju u nużaw l-enerġija, l-impenn u l-għarfien lokali taċ-ċittadini, inkunu mgħammra aħjar sabiex insibu soluzzjonijiet realistiċi u effettivi għall-isfidi soċjali. L-investiment fil-komunitajiet fil-livell sottolokali joħloq viċinati stabbli u għandu jkollu impatt pożittiv fuq il-perċezzjoni tas-sigurtà;

| 7. | japprezza l-fatt li l-Kummissjoni tagħraf l-impjieg u l-politika soċjali bħala r-responsabblità primarja tal-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali, u b'hekk tirrispetta l-prinċipju tas-solidarjetà; |
| --- | --- |

7.

japprezza l-fatt li l-Kummissjoni tagħraf l-impjieg u l-politika soċjali bħala r-responsabblità primarja tal-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali, u b'hekk tirrispetta l-prinċipju tas-solidarjetà;

| 8. | jappoġġja l-fehma tal-Kummissjoni li fil-ġlieda kontra l-qgħad huwa essenzjali li titpoġġa enfasi akbar fuq il-miżuri li għandhom bħala għan il-ħolqien ta' impjiegi ġodda, it-tnaqqis tal-qgħad, u l-promozzjoni tat-tagħlim tul il-ħajja, l-azzjonijiet maħsuba biex tiżdied il-kompetittività fis-suq tax-xogħol, l-edukazzjoni, it-taħriġ u l-opportunitajiet indaqs, flimkien ma' miżuri oħra li jtejbu l-ħiliet u l-opportunitajiet tan-nies. Fost dawn il-miżuri hemm il-faċilitazzjoni tal-mobbiltà tal-ħaddiema u l-mikrokreditu għal dawk li jixtiequ jwaqqfu jew jespandu n-negozju tagħhom; |
| --- | --- |

8.

jappoġġja l-fehma tal-Kummissjoni li fil-ġlieda kontra l-qgħad huwa essenzjali li titpoġġa enfasi akbar fuq il-miżuri li għandhom bħala għan il-ħolqien ta' impjiegi ġodda, it-tnaqqis tal-qgħad, u l-promozzjoni tat-tagħlim tul il-ħajja, l-azzjonijiet maħsuba biex tiżdied il-kompetittività fis-suq tax-xogħol, l-edukazzjoni, it-taħriġ u l-opportunitajiet indaqs, flimkien ma' miżuri oħra li jtejbu l-ħiliet u l-opportunitajiet tan-nies. Fost dawn il-miżuri hemm il-faċilitazzjoni tal-mobbiltà tal-ħaddiema u l-mikrokreditu għal dawk li jixtiequ jwaqqfu jew jespandu n-negozju tagħhom;

| 9. | jiddispjaċih li l-Pakkett ta' Investiment Soċjali tal-Kummissjoni jinjora r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom impatt kbir ħafna fuq il-ħajja tal-maġġoranza taċ-ċittadini Ewropej li jgħixu, jaħdmu u jistudjaw, jew jirċievu l-kura fil-każ ta' nies b'disabbiltà jew dipendenti, f'oqsma li huma ġestiti minnhom. L-awtoritajiet lokali u reġjonali huma l-livell li fih jiġu pprovduti ħafna mis-servizzi soċjali u titħallas il-parti l-kbira tal-benefiċċji soċjali; |
| --- | --- |

9.

jiddispjaċih li l-Pakkett ta' Investiment Soċjali tal-Kummissjoni jinjora r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom impatt kbir ħafna fuq il-ħajja tal-maġġoranza taċ-ċittadini Ewropej li jgħixu, jaħdmu u jistudjaw, jew jirċievu l-kura fil-każ ta' nies b'disabbiltà jew dipendenti, f'oqsma li huma ġestiti minnhom. L-awtoritajiet lokali u reġjonali huma l-livell li fih jiġu pprovduti ħafna mis-servizzi soċjali u titħallas il-parti l-kbira tal-benefiċċji soċjali;

| 10. | huwa tal-fehma li l-implimentazzjoni integrata ta’ strateġiji attivi ta' inklużjoni li l-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni qed jitolbu tibbenefika jekk l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkollhom rwol aktar b’saħħtu fit-teħid ta' deċiżjonijiet. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom għarfien dirett tal-problemi soċjali u jaqdu rwol ċentrali fil-koordinazzjoni u l-implimentazzjoni tal-azzjonijiet li jindirizzawhom. L-esperjenza fil-mod li bih jiġu trattati l-isfidi soċjali huwa essenzjali biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Ewropa 2020. Għal din ir-raġuni, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jaqdu rwol ewlieni fis-Semestru Ewropew u fin-negozjati dwar il-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma (PNR) u l-implimentazzjoni tagħhom; |
| --- | --- |

10.

huwa tal-fehma li l-implimentazzjoni integrata ta’ strateġiji attivi ta' inklużjoni li l-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni qed jitolbu tibbenefika jekk l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkollhom rwol aktar b’saħħtu fit-teħid ta' deċiżjonijiet. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom għarfien dirett tal-problemi soċjali u jaqdu rwol ċentrali fil-koordinazzjoni u l-implimentazzjoni tal-azzjonijiet li jindirizzawhom. L-esperjenza fil-mod li bih jiġu trattati l-isfidi soċjali huwa essenzjali biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Ewropa 2020. Għal din ir-raġuni, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jaqdu rwol ewlieni fis-Semestru Ewropew u fin-negozjati dwar il-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma (PNR) u l-implimentazzjoni tagħhom;

| 11. | jisħaq li x-xogħol għandu jrendi. Dan ifisser li tiġi żgurata paga minima adatta u kwalità tajba ta' impjiegi. Jekk persuna (temporanjament) ma tkunx (għadha) tista' taħdem, għandu jiġi żgurat għixien tajjeb b'aċċess ugwali għal servizzi bażiċi fil-qasam tal-prevenzjoni, it-tisħiħ tal-ħiliet u l-attivazzjoni. Għalhekk il-KtR jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tindirizza l-ħtieġa tal-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar l-Introjtu Minimu tal-1992; |
| --- | --- |

11.

jisħaq li x-xogħol għandu jrendi. Dan ifisser li tiġi żgurata paga minima adatta u kwalità tajba ta' impjiegi. Jekk persuna (temporanjament) ma tkunx (għadha) tista' taħdem, għandu jiġi żgurat għixien tajjeb b'aċċess ugwali għal servizzi bażiċi fil-qasam tal-prevenzjoni, it-tisħiħ tal-ħiliet u l-attivazzjoni. Għalhekk il-KtR jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tindirizza l-ħtieġa tal-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar l-Introjtu Minimu tal-1992;

| 12. | jinnota li l-awtoritajiet lokali għandhom bżonn jimmobilizzaw l-enerġija tal-individwi, is-soċjetà ċivili u n-negozji kollha li jinġabru fiż-żoni urbani tagħhom. Għandu jiġi mrawwem l-ispirtu innovattiv tal-imprendituri soċjali li jistgħu jipprovdu soluzzjonijiet ġodda biex jilqgħu t-talba għas-servizzi u l-infrastruttura. Ir-reġjuni u l-bliet għandhom iħabirku għal proċess ta’ kokreazzjoni billi jiffurmaw sħubijiet produttivi mas-settur privat u l-gruppi tas-soċjetà ċivili, filwaqt li fl-istess ħin jippromovu l-involviment ġenwin u fil-fond taċ-ċittadini fl-istadji kollha tal-innovazzjoni soċjali (l-ideat, l-ippjanar, l-ixprunar, l-iżvilupp u l-implimentazzjoni). |
| --- | --- |

12.

jinnota li l-awtoritajiet lokali għandhom bżonn jimmobilizzaw l-enerġija tal-individwi, is-soċjetà ċivili u n-negozji kollha li jinġabru fiż-żoni urbani tagħhom. Għandu jiġi mrawwem l-ispirtu innovattiv tal-imprendituri soċjali li jistgħu jipprovdu soluzzjonijiet ġodda biex jilqgħu t-talba għas-servizzi u l-infrastruttura. Ir-reġjuni u l-bliet għandhom iħabirku għal proċess ta’ kokreazzjoni billi jiffurmaw sħubijiet produttivi mas-settur privat u l-gruppi tas-soċjetà ċivili, filwaqt li fl-istess ħin jippromovu l-involviment ġenwin u fil-fond taċ-ċittadini fl-istadji kollha tal-innovazzjoni soċjali (l-ideat, l-ippjanar, l-ixprunar, l-iżvilupp u l-implimentazzjoni).

| 13. | jikkunsidra li fil-livell lokali u reġjonali, fil-politiki ta' inklużjoni soċjali u ta' integrazzjoni, il-parteċipazzjoni tar-residenti kollha hija essenzjali; m'għandha ssir l-ebda distinzjoni bejn ċittadini minn pajjiżi terzi u dawk tal-UE. Jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-fluss ta' persuni ġodda li jirriżulta mill-mobbiltà ġewwa l-UE joħloq sfidi f'termini ta' aġġustament fis-servizzi pubbliċi u l-provvista tal-kura għaċ-ċittadini fir-rigward tal-akkomodazzjoni, ix-xogħol u l-edukazzjoni. Il-ħtiġijiet ta' integrazzjoni taċ-ċittadini tal-UE b'mod ġenerali m'humiex differenti minn dawk ta' persuni oħra li jkunu ġodda għall-post. Huma jkunu jridu jitgħallmu lingwa ġdida, kif jaħdmu istituzzjonijiet ġodda u xi drabi regoli soċjali differenti; |
| --- | --- |

13.

jikkunsidra li fil-livell lokali u reġjonali, fil-politiki ta' inklużjoni soċjali u ta' integrazzjoni, il-parteċipazzjoni tar-residenti kollha hija essenzjali; m'għandha ssir l-ebda distinzjoni bejn ċittadini minn pajjiżi terzi u dawk tal-UE. Jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-fluss ta' persuni ġodda li jirriżulta mill-mobbiltà ġewwa l-UE joħloq sfidi f'termini ta' aġġustament fis-servizzi pubbliċi u l-provvista tal-kura għaċ-ċittadini fir-rigward tal-akkomodazzjoni, ix-xogħol u l-edukazzjoni. Il-ħtiġijiet ta' integrazzjoni taċ-ċittadini tal-UE b'mod ġenerali m'humiex differenti minn dawk ta' persuni oħra li jkunu ġodda għall-post. Huma jkunu jridu jitgħallmu lingwa ġdida, kif jaħdmu istituzzjonijiet ġodda u xi drabi regoli soċjali differenti;

| 14. | jiddispjaċih li l-Kummissjoni rrispondiet b’mod parzjali biss għar-rapport fuq inizjattiva proprja tal-Parlament Ewropew dwar l-investiment soċjali (25.7.2012, 2012/2003 INI) li appella għal governanza aħjar sabiex jinkisbu l-miri soċjali u tal-impjieg fl-Istrateġija Ewropa 2020, u li l-Kummissjoni mhi tipproponi l-ebda riżorsa addizzjonali. Il-Pakkett ta’ Investiment Soċjali għandu jmur lil hinn mir-rakkomandazzjonijiet ta’ politika indirizzati lejn l-Istati Membri u t-tħabbir ta’ għadd żgħir ta' inizjattivi leġislattivi. Speċjalment f’dawn iż-żminijiet ta’ kriżi, il-Baġit Ewropew u l-baġits nazzjonali għandhom jimmiraw biex jinkludu programmi għall-impjieg u l-investiment soċjali; |
| --- | --- |

14.

jiddispjaċih li l-Kummissjoni rrispondiet b’mod parzjali biss għar-rapport fuq inizjattiva proprja tal-Parlament Ewropew dwar l-investiment soċjali (25.7.2012, 2012/2003 INI) li appella għal governanza aħjar sabiex jinkisbu l-miri soċjali u tal-impjieg fl-Istrateġija Ewropa 2020, u li l-Kummissjoni mhi tipproponi l-ebda riżorsa addizzjonali. Il-Pakkett ta’ Investiment Soċjali għandu jmur lil hinn mir-rakkomandazzjonijiet ta’ politika indirizzati lejn l-Istati Membri u t-tħabbir ta’ għadd żgħir ta' inizjattivi leġislattivi. Speċjalment f’dawn iż-żminijiet ta’ kriżi, il-Baġit Ewropew u l-baġits nazzjonali għandhom jimmiraw biex jinkludu programmi għall-impjieg u l-investiment soċjali;

| 15. | jinnota li l-Pakkett jippreżenta informazzjoni approfondita dwar ix-xejriet soċjali fl-Ewropa. Id-data u l-informazzjoni li ntużat kienet ibbażata fuq xejriet u statistika nazzjonali jew reġjonali. Informazzjoni aggregata ta' din ix-xorta ma tirrappreżentax biżżejjed l-isfidi fil-livell lokali u l-ħtiġijiet soċjali u d-deprivazzjonijiet differenti bejn il-livelli tal-belt, ir-reġjun u n-nazzjon. Il-ġbir tal-evidenza dwar x'jaħdem u x'ma jaħdimx fil-livell lokali huwa essenzjali biex jiżgura li l-miżuri li jiġu implimentati jkunu kemm effiċjenti kif ukoll effikaċi biex jintlaħqu l-għanijiet tal-politika soċjali. Il-KtR iħeġġeġ lill-istituzzjonijiet Ewropej biex jiġbru data u informazzjoni fil-livell lokali u reġjonali dwar xejriet soċjali u jivvalutaw il-politiki tal-inklużjoni soċjali li ġejjin mill-awtoritajiet lokali u reġjonali u b'mod partikolari mill-bliet ewlenin; |
| --- | --- |

15.

jinnota li l-Pakkett jippreżenta informazzjoni approfondita dwar ix-xejriet soċjali fl-Ewropa. Id-data u l-informazzjoni li ntużat kienet ibbażata fuq xejriet u statistika nazzjonali jew reġjonali. Informazzjoni aggregata ta' din ix-xorta ma tirrappreżentax biżżejjed l-isfidi fil-livell lokali u l-ħtiġijiet soċjali u d-deprivazzjonijiet differenti bejn il-livelli tal-belt, ir-reġjun u n-nazzjon. Il-ġbir tal-evidenza dwar x'jaħdem u x'ma jaħdimx fil-livell lokali huwa essenzjali biex jiżgura li l-miżuri li jiġu implimentati jkunu kemm effiċjenti kif ukoll effikaċi biex jintlaħqu l-għanijiet tal-politika soċjali. Il-KtR iħeġġeġ lill-istituzzjonijiet Ewropej biex jiġbru data u informazzjoni fil-livell lokali u reġjonali dwar xejriet soċjali u jivvalutaw il-politiki tal-inklużjoni soċjali li ġejjin mill-awtoritajiet lokali u reġjonali u b'mod partikolari mill-bliet ewlenin;

| 16. | jiġbed l-attenzjoni għad-diskriminazzjoni persistenti abbażi tas-sess li hija akbar fost il-gruppi ta' nies b'diversi żvantaġġi (bħan-nisa u l-ġenituri li jrabbu t-tfal waħedhom), u jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni Ewropea hija konxja ta' din l-isfida partikolari u beħsiebha tagħtihom l-attenzjoni li jixirqilhom; |
| --- | --- |

16.

jiġbed l-attenzjoni għad-diskriminazzjoni persistenti abbażi tas-sess li hija akbar fost il-gruppi ta' nies b'diversi żvantaġġi (bħan-nisa u l-ġenituri li jrabbu t-tfal waħedhom), u jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni Ewropea hija konxja ta' din l-isfida partikolari u beħsiebha tagħtihom l-attenzjoni li jixirqilhom;

| 17. | madankollu jagħraf li l-komunikazzjoni tista' timmarka punt ta' bidla billi tiddefinixxi l-politika soċjali bħala investiment fis-soċjetà aktar milli l-prezz li jrid jitħallas għall-falliment tas-suq. Id-deskrizzjoni tal-politika soċjali f'dawn it-termini tista' tippromovi bidla fil-politika minn miżuri korrettivi għal miżuri preventivi, b'mod li kwistjonijiet bħall-esklużjoni soċjali jiġu trattati qabel ma jiżviluppaw jew it-tnaqqis tad-dipendenza permezz tal-promozzjoni tal-indipendenza personali u t-tixjiħ attiv; |
| --- | --- |

17.

madankollu jagħraf li l-komunikazzjoni tista' timmarka punt ta' bidla billi tiddefinixxi l-politika soċjali bħala investiment fis-soċjetà aktar milli l-prezz li jrid jitħallas għall-falliment tas-suq. Id-deskrizzjoni tal-politika soċjali f'dawn it-termini tista' tippromovi bidla fil-politika minn miżuri korrettivi għal miżuri preventivi, b'mod li kwistjonijiet bħall-esklużjoni soċjali jiġu trattati qabel ma jiżviluppaw jew it-tnaqqis tad-dipendenza permezz tal-promozzjoni tal-indipendenza personali u t-tixjiħ attiv;

| 18. | jilqa' b'sodisfazzjoni l-għarfien mill-Kunsill Ewropew tas-27 u t-28 ta' Ġunju 2013 dwar il-ħtieġa li tissaħħaħ id-dimensjoni soċjali tal-UEM. L-isfida tinsab fl-għoti ta' għodod lill-UE għas-sostenn tal-potenzjal għal konverġenza ekonomika u progress soċjali reali għall-Istati Membri kollha minflok wieħed iserraħ biss fuq mekkaniżmi ta' żvalutar intern biex jindirizza xokkijiet asimmetriċi. Għaldaqstant qed jistenna bil-ħerqa l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar id-dimensjoni soċjali tal-UEM ippjanata għall-bidu ta' Ottubru 2013; |
| --- | --- |

18.

jilqa' b'sodisfazzjoni l-għarfien mill-Kunsill Ewropew tas-27 u t-28 ta' Ġunju 2013 dwar il-ħtieġa li tissaħħaħ id-dimensjoni soċjali tal-UEM. L-isfida tinsab fl-għoti ta' għodod lill-UE għas-sostenn tal-potenzjal għal konverġenza ekonomika u progress soċjali reali għall-Istati Membri kollha minflok wieħed iserraħ biss fuq mekkaniżmi ta' żvalutar intern biex jindirizza xokkijiet asimmetriċi. Għaldaqstant qed jistenna bil-ħerqa l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar id-dimensjoni soċjali tal-UEM ippjanata għall-bidu ta' Ottubru 2013;

| 19. | iqis li d-dimensjoni soċjali tal-UEM tista', kif ġie ssuġġerit mill-Parlament Ewropew (1), tibni fuq il-“Patt dwar l-Investiment Soċjali” ibbażat fuq il-mudell tal-“Patt Euro Plus”. Dan għandu jistabbilixxi miri għall-investiment soċjali li l-Istati Membri jkollhom jadottaw sabiex jilħqu l-objettivi dwar l-impjieg, dawk soċjali u tal-edukazzjoni taħt l-Istrateġija Ewropa 2020. Il-Patt dwar l-Investiment Soċjali għandu jiġi kumplementat minn tabella ta' valutazzjoni għall-Politika Soċjali u tal-Impjieg li trid tiddaħħal b'konformità mal-Artikolu 148 tat-TFUE u taħt ir-responsabbiltà tal-EPSCO biex jiġu nnotati l-iżbilanċi fl-impjieg u dawk soċjali li jistgħu jheddu l-istabbiltà tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja; |
| --- | --- |

19.

iqis li d-dimensjoni soċjali tal-UEM tista', kif ġie ssuġġerit mill-Parlament Ewropew (1), tibni fuq il-“Patt dwar l-Investiment Soċjali” ibbażat fuq il-mudell tal-“Patt Euro Plus”. Dan għandu jistabbilixxi miri għall-investiment soċjali li l-Istati Membri jkollhom jadottaw sabiex jilħqu l-objettivi dwar l-impjieg, dawk soċjali u tal-edukazzjoni taħt l-Istrateġija Ewropa 2020. Il-Patt dwar l-Investiment Soċjali għandu jiġi kumplementat minn tabella ta' valutazzjoni għall-Politika Soċjali u tal-Impjieg li trid tiddaħħal b'konformità mal-Artikolu 148 tat-TFUE u taħt ir-responsabbiltà tal-EPSCO biex jiġu nnotati l-iżbilanċi fl-impjieg u dawk soċjali li jistgħu jheddu l-istabbiltà tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja;

| 20. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea biex tkompli tistħarreġ il-vijabbiltà ta' skema ta' assigurazzjoni tal-benefiċċji tal-qgħad tal-Unjoni Ewropea li jkollha l-potenzjal li sservi bħala stabilizzatur awtomatiku fil-livell tal-UEM; |
| --- | --- |

20.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea biex tkompli tistħarreġ il-vijabbiltà ta' skema ta' assigurazzjoni tal-benefiċċji tal-qgħad tal-Unjoni Ewropea li jkollha l-potenzjal li sservi bħala stabilizzatur awtomatiku fil-livell tal-UEM;

| 21. | jesprimi s-sodisfazzjon tiegħu għall-fatt li l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew (2) jisħqu li "l-possibbiltajiet offruti mill-qafas baġitarju eżistenti tal-UE biex il-ħtiġijiet tal-investiment pubbliku produttiv jiġu bbilanċjati mal-objettivi tad-dixxiplina baġitarja jistgħu jiġu sfruttati fil-parti preventiva tal-Patt ta' Stabbiltá u Tkabbir"; b'hekk jistenna li l-Kummissjoni tkompli tindirizza l-kwistjoni tal-kwalità tan-nefqa pubblika, fost affarijiet oħra billi tivvaluta s-separazzjoni tan-nefqa attwali u l-investiment fil-kalkoli tad-defiċit tal-baġit biex tevita li jiġu blokkati investimenti pubbliċi li jagħtu benefiċċji netti fuq żmien twil; |
| --- | --- |

21.

jesprimi s-sodisfazzjon tiegħu għall-fatt li l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew (2) jisħqu li "l-possibbiltajiet offruti mill-qafas baġitarju eżistenti tal-UE biex il-ħtiġijiet tal-investiment pubbliku produttiv jiġu bbilanċjati mal-objettivi tad-dixxiplina baġitarja jistgħu jiġu sfruttati fil-parti preventiva tal-Patt ta' Stabbiltá u Tkabbir"; b'hekk jistenna li l-Kummissjoni tkompli tindirizza l-kwistjoni tal-kwalità tan-nefqa pubblika, fost affarijiet oħra billi tivvaluta s-separazzjoni tan-nefqa attwali u l-investiment fil-kalkoli tad-defiċit tal-baġit biex tevita li jiġu blokkati investimenti pubbliċi li jagħtu benefiċċji netti fuq żmien twil;

Rakkomandazzjonijiet

| 22. | jinsisti li l-edukazzjoni (kemm formali kif ukoll informali) għandha tkun fil-qalba tal-Pakkett ta’ Investiment Soċjali. L-inugwaljanzi fl-aċċess għall-edukazzjoni – b’mod speċjali l-edukazzjoni ta’ kwalità għolja li tħejji liż-żgħażagħ għal opportunitajiet ta’ impjieg f’soċjetà tal-informazzjoni inklużiva, u tgħinhom biex isiru ċittadini attivi f’soċjetajiet demokratiċi kumplessi – huma ostaklu serju għat-tnaqqis tal-faqar u biex jiżdied it-tkabbir ekonomiku. L-Istati Membri għandhom juru impenn biex jinvestu fl-edukazzjoni, it-tagħlim tul il-ħajja u t-taħriġ għall-gruppi kollha, billi jagħmlu enfasi speċjali fuq l-edukazzjoni bikrija tat-tfal u l-aċċess għall-edukazzjoni terzjarja, il-kooperazzjoni bejn in-negozji u l-iskejjel, it-taħriġ fuq il-post tax-xogħol u t-taħriġ speċjali għas-setturi b’nuqqas ta’ ħaddiema (eż: is-settur mediku, it-teknoloġija nadifa, l-ICT) kif ukoll fuq it-tnaqqis tar-rata tat-tluq bikri mill-iskola; |
| --- | --- |

22.

jinsisti li l-edukazzjoni (kemm formali kif ukoll informali) għandha tkun fil-qalba tal-Pakkett ta’ Investiment Soċjali. L-inugwaljanzi fl-aċċess għall-edukazzjoni – b’mod speċjali l-edukazzjoni ta’ kwalità għolja li tħejji liż-żgħażagħ għal opportunitajiet ta’ impjieg f’soċjetà tal-informazzjoni inklużiva, u tgħinhom biex isiru ċittadini attivi f’soċjetajiet demokratiċi kumplessi – huma ostaklu serju għat-tnaqqis tal-faqar u biex jiżdied it-tkabbir ekonomiku. L-Istati Membri għandhom juru impenn biex jinvestu fl-edukazzjoni, it-tagħlim tul il-ħajja u t-taħriġ għall-gruppi kollha, billi jagħmlu enfasi speċjali fuq l-edukazzjoni bikrija tat-tfal u l-aċċess għall-edukazzjoni terzjarja, il-kooperazzjoni bejn in-negozji u l-iskejjel, it-taħriġ fuq il-post tax-xogħol u t-taħriġ speċjali għas-setturi b’nuqqas ta’ ħaddiema (eż: is-settur mediku, it-teknoloġija nadifa, l-ICT) kif ukoll fuq it-tnaqqis tar-rata tat-tluq bikri mill-iskola;

| 23. | japprezza l-attenzjoni li l-Kummissjoni tagħti lill-edukazzjoni u t-taħriġ u jemmen li b'hekk għandna nagħtu attenzjoni akbar lit-taħriġ vokazzjonali u l-kwalità tiegħu, permezz tal-implimentazzjoni ta' miżuri konkreti, kemm fil-fażi tal-orjentazzjoni, kif ukoll f'dik tal-edukazzjoni u t-taħriġ. Għandna bżonn aktar nies tas-sengħa, inġiniera u nies tekniċi fl-ekonomija tal-UE sabiex inkunu kompetittivi fid-dinja globalizzata. Huwa ta' dispjaċir li l-ammont ta’ persuni fl-UE interessati fit-taħriġ vokazzjonali dejjem qed jonqos, filwaqt li dan joffri opportunitajiet ferm tajbin għall-ġlieda kontra l-qgħad u għall-iżvilupp sostenibbli tal-ekonomija; |
| --- | --- |

23.

japprezza l-attenzjoni li l-Kummissjoni tagħti lill-edukazzjoni u t-taħriġ u jemmen li b'hekk għandna nagħtu attenzjoni akbar lit-taħriġ vokazzjonali u l-kwalità tiegħu, permezz tal-implimentazzjoni ta' miżuri konkreti, kemm fil-fażi tal-orjentazzjoni, kif ukoll f'dik tal-edukazzjoni u t-taħriġ. Għandna bżonn aktar nies tas-sengħa, inġiniera u nies tekniċi fl-ekonomija tal-UE sabiex inkunu kompetittivi fid-dinja globalizzata. Huwa ta' dispjaċir li l-ammont ta’ persuni fl-UE interessati fit-taħriġ vokazzjonali dejjem qed jonqos, filwaqt li dan joffri opportunitajiet ferm tajbin għall-ġlieda kontra l-qgħad u għall-iżvilupp sostenibbli tal-ekonomija;

| 24. | jinsisti li jitkompla t-taħriġ vokazzjonali kontinwu u tul il-ħajja jingħataw valur kbir. L-Unjoni Ewropea għandha tippreżenta miżuri suffiċjenti fuq perjodu twil ta’ żmien, u tirriżerva biżżejjed finanzjament mill-Fond Soċjali Ewropew (FSE) biex ittejjeb il-livell tat-taħriġ vokazzjonali; |
| --- | --- |

24.

jinsisti li jitkompla t-taħriġ vokazzjonali kontinwu u tul il-ħajja jingħataw valur kbir. L-Unjoni Ewropea għandha tippreżenta miżuri suffiċjenti fuq perjodu twil ta’ żmien, u tirriżerva biżżejjed finanzjament mill-Fond Soċjali Ewropew (FSE) biex ittejjeb il-livell tat-taħriġ vokazzjonali;

| 25. | jenfasizza li minbarra l-enfasi qawwija fuq il-lat tal-provvista fl-impjegabbiltà, teħtieġ aktar attenzjoni fuq il-lat tad-domanda fis-suq tax-xogħol. Huwa fatt li n-nies bla xogħol fil-parti l-kbira huma dawk bi ftit kwalifiki u l-impjiegi vakanti jeħtieġu speċjalizzazzjonijiet għolja, u, f'dawn iż-żminijiet ta' kriżi hemm bżonn li l-miżuri mmirati lejn id-domanda jiġu kumplementati b'miżuri ffukati fuq il-provvista li jmorru lil hinn mid-deregolarizzazzjoni tas-swieq tax-xogħol, li jbaxxu l-ispejjeż tax-xogħol u l-offerta ta' inċentivi biex persuni qiegħda jaċċettaw xogħol b'paga baxxa. Għandna ntejbu l-ħiliet tal-persuni qiegħda u dawk bi ftit kwalifiki billi jingħatawlhom il-kapaċitajiet għat-tagħlim meħtieġa; |
| --- | --- |

25.

jenfasizza li minbarra l-enfasi qawwija fuq il-lat tal-provvista fl-impjegabbiltà, teħtieġ aktar attenzjoni fuq il-lat tad-domanda fis-suq tax-xogħol. Huwa fatt li n-nies bla xogħol fil-parti l-kbira huma dawk bi ftit kwalifiki u l-impjiegi vakanti jeħtieġu speċjalizzazzjonijiet għolja, u, f'dawn iż-żminijiet ta' kriżi hemm bżonn li l-miżuri mmirati lejn id-domanda jiġu kumplementati b'miżuri ffukati fuq il-provvista li jmorru lil hinn mid-deregolarizzazzjoni tas-swieq tax-xogħol, li jbaxxu l-ispejjeż tax-xogħol u l-offerta ta' inċentivi biex persuni qiegħda jaċċettaw xogħol b'paga baxxa. Għandna ntejbu l-ħiliet tal-persuni qiegħda u dawk bi ftit kwalifiki billi jingħatawlhom il-kapaċitajiet għat-tagħlim meħtieġa;

| 26. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni, l-Istati Membri u l-awtoritajiet reġjonali u lokali biex jippromovu antiċipazzjoni aħjar tal-bżonnijiet futuri fil-ħiliet, jiżviluppaw tqabbil aħjar tal-ħiliet mal-bżonnijiet tas-suq tax-xogħol u jagħlqu d-distakk bejn id-dinja tal-edukazzjoni u dik tax-xogħol. Dan għandu jsir b’mod partikolari fil-livelli l-aktar baxxi tas-suq tax-xogħol fejn il-parteċipazzjoni fix-xogħol għandha tiġi mħeġġa b’mod flessibbli u mhux burokratiku; Pereżempju, fil-Pajjiżi l-Baxxi, il-gvern, in-negozji u l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni iffirmaw Patt għat-Teknoloġija, li għandu l-għan li jtejjeb ir-rabta bejn l-edukazzjoni u s-suq tax-xogħol fis-settur tat-teknoloġija u b'hekk jingħeleb in-nuqqas ta' persunal tekniku. Il-Patt għat-Teknoloġija sar fuq livell nazzjonali, iżda jikkonsisti f'azzjonjiet li fil-parti l-kbira tagħhom jitwettqu b'approċċ reġjonali u settorjali, u juża l-istrutturi eżistenti, pereżempju ċentri lokali differenti ta' għarfien, imsejħa "kenniswerkplaatsen", dwar l-iżvilupp tat-talenti, bliet konvivjali u s-saħħa pubblika f'Rotterdam; |
| --- | --- |

26.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni, l-Istati Membri u l-awtoritajiet reġjonali u lokali biex jippromovu antiċipazzjoni aħjar tal-bżonnijiet futuri fil-ħiliet, jiżviluppaw tqabbil aħjar tal-ħiliet mal-bżonnijiet tas-suq tax-xogħol u jagħlqu d-distakk bejn id-dinja tal-edukazzjoni u dik tax-xogħol. Dan għandu jsir b’mod partikolari fil-livelli l-aktar baxxi tas-suq tax-xogħol fejn il-parteċipazzjoni fix-xogħol għandha tiġi mħeġġa b’mod flessibbli u mhux burokratiku; Pereżempju, fil-Pajjiżi l-Baxxi, il-gvern, in-negozji u l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni iffirmaw Patt għat-Teknoloġija, li għandu l-għan li jtejjeb ir-rabta bejn l-edukazzjoni u s-suq tax-xogħol fis-settur tat-teknoloġija u b'hekk jingħeleb in-nuqqas ta' persunal tekniku. Il-Patt għat-Teknoloġija sar fuq livell nazzjonali, iżda jikkonsisti f'azzjonjiet li fil-parti l-kbira tagħhom jitwettqu b'approċċ reġjonali u settorjali, u juża l-istrutturi eżistenti, pereżempju ċentri lokali differenti ta' għarfien, imsejħa "kenniswerkplaatsen", dwar l-iżvilupp tat-talenti, bliet konvivjali u s-saħħa pubblika f'Rotterdam;

| 27. | jisħaq li huwa importanti li wieħed jisfrutta għal kollox il-potenzjal tal-ħaddiema. Fil-każ ta' persuni li jinsabu fil-marġni tas-suq tax-xogħol, jistgħu jiġu introdotti miżuri ta' appoġġ li jkunu jaqgħu fi ħdan il-kompetenzi tal-awtoritajiet nazzjonali u/jew l-awtoritajiet reġjonali; |
| --- | --- |

27.

jisħaq li huwa importanti li wieħed jisfrutta għal kollox il-potenzjal tal-ħaddiema. Fil-każ ta' persuni li jinsabu fil-marġni tas-suq tax-xogħol, jistgħu jiġu introdotti miżuri ta' appoġġ li jkunu jaqgħu fi ħdan il-kompetenzi tal-awtoritajiet nazzjonali u/jew l-awtoritajiet reġjonali;

| 28. | jirrakkomanda li l-partiċipazzjoni (soċjali) tiżdied mat-tliet pilasti attwali tal-approċċ tal-Kummissjoni li ġew proposti biex itejbu l-inklużjoni attiva tal-persuni li huma l-aktar imbiegħda mis-suq tax-xogħol: appoġġ għad-dħul suffiċjenti, integrazzjoni attiva u servizzi ta' kwalità. Il-parteċipazzjoni u l-inklużjoni soċjali għandhom ikunu l-għodod li permezz tagħhom niksbu l-ambizzjonijiet soċjali tagħna, niżviluppaw is-servizzi soċjali tagħna u nżommuhom b’saħħithom. Liċ-ċittadini għandha tingħatalhom is-setgħa li jilħqu l-potenzjal tagħhom b’mod sħiħ u li jużaw u jkomplu jiżviluppaw il-ħiliet partikolari tagħhom kemm jistgħu, bil-għan li jiksbu l-awtosuffiċjenza ekonomika; |
| --- | --- |

28.

jirrakkomanda li l-partiċipazzjoni (soċjali) tiżdied mat-tliet pilasti attwali tal-approċċ tal-Kummissjoni li ġew proposti biex itejbu l-inklużjoni attiva tal-persuni li huma l-aktar imbiegħda mis-suq tax-xogħol: appoġġ għad-dħul suffiċjenti, integrazzjoni attiva u servizzi ta' kwalità. Il-parteċipazzjoni u l-inklużjoni soċjali għandhom ikunu l-għodod li permezz tagħhom niksbu l-ambizzjonijiet soċjali tagħna, niżviluppaw is-servizzi soċjali tagħna u nżommuhom b’saħħithom. Liċ-ċittadini għandha tingħatalhom is-setgħa li jilħqu l-potenzjal tagħhom b’mod sħiħ u li jużaw u jkomplu jiżviluppaw il-ħiliet partikolari tagħhom kemm jistgħu, bil-għan li jiksbu l-awtosuffiċjenza ekonomika;

| 29. | jitlob li jingħataw kjarifiki fil-qasam tal-kondizzjonalità fl-aċċess għall-ħarsien soċjali. Il-kondizzjonalità tista' titqies aċċettabbli jekk ikun hemm trasferimenti soċjali li jipprovdu lill-individwi kemm bl-appoġġ kif ukoll bl-inċentivi ħalli jergħu jibdew jaħdmu, jirċievu edukazzjoni jew taħriġ; |
| --- | --- |

29.

jitlob li jingħataw kjarifiki fil-qasam tal-kondizzjonalità fl-aċċess għall-ħarsien soċjali. Il-kondizzjonalità tista' titqies aċċettabbli jekk ikun hemm trasferimenti soċjali li jipprovdu lill-individwi kemm bl-appoġġ kif ukoll bl-inċentivi ħalli jergħu jibdew jaħdmu, jirċievu edukazzjoni jew taħriġ;

| 30. | meta jiġi kkunsidrat li qed jiġi stmat li madwar 56 miljun persuna fl-UE 'il fuq minn 15-il sena m'għandiex kont tal-bank, il-KtR japprezza l-proposta tal-Kummissjoni li tagħti lil kull individwu fl-Unjoni Ewropea id-dritt għal kont tal-bank bażiku; |
| --- | --- |

30.

meta jiġi kkunsidrat li qed jiġi stmat li madwar 56 miljun persuna fl-UE 'il fuq minn 15-il sena m'għandiex kont tal-bank, il-KtR japprezza l-proposta tal-Kummissjoni li tagħti lil kull individwu fl-Unjoni Ewropea id-dritt għal kont tal-bank bażiku;

| 31. | japprezza l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tesplora l-użu ta' strumenti finanzjarji ġodda u b'mod partikolari l-"qligħ" soċjali fuq l-investiment u bonds ta' investiment soċjali biex tiżdied il-lieva ta' investimenti pubbliċi soċjali u jappella lill-Kummissjoni biex tressaq proposti aktar iddettaljati li għandhom importanza billi jwasslu biex ir-regoli tax-xiri pubbliku tal-UE ikunu "protetti għall-"qligħ" soċjali fuq l-investiment". F'dan il-kuntest jappoġġja l-proposta għal introduzzjoni ta' kont tat-tfaddil tal-UE li jista' jipprovdi l-UE b'finanzi kumplementari li jikkontribwixxu għall-għanijiet ta' impjieg u tkabbir tal-Ewropa 2020 fil-livelli lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

31.

japprezza l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tesplora l-użu ta' strumenti finanzjarji ġodda u b'mod partikolari l-"qligħ" soċjali fuq l-investiment u bonds ta' investiment soċjali biex tiżdied il-lieva ta' investimenti pubbliċi soċjali u jappella lill-Kummissjoni biex tressaq proposti aktar iddettaljati li għandhom importanza billi jwasslu biex ir-regoli tax-xiri pubbliku tal-UE ikunu "protetti għall-"qligħ" soċjali fuq l-investiment". F'dan il-kuntest jappoġġja l-proposta għal introduzzjoni ta' kont tat-tfaddil tal-UE li jista' jipprovdi l-UE b'finanzi kumplementari li jikkontribwixxu għall-għanijiet ta' impjieg u tkabbir tal-Ewropa 2020 fil-livelli lokali u reġjonali;

| 32. | jisħaq li l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-komunitajiet lokali għandhom jagħmlu użu mid-diversità taċ-ċittadini tagħhom. Kultura inklużiva, fejn m'hemmx periklu f'li tkun uniku filwaqt li tibni kuntatt mal-oħrajn permezz tad-diversità, hija prerekwiżit għall-innovazzjoni; |
| --- | --- |

32.

jisħaq li l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-komunitajiet lokali għandhom jagħmlu użu mid-diversità taċ-ċittadini tagħhom. Kultura inklużiva, fejn m'hemmx periklu f'li tkun uniku filwaqt li tibni kuntatt mal-oħrajn permezz tad-diversità, hija prerekwiżit għall-innovazzjoni;

| 33. | jinnota li bosta awtoritajiet lokali u reġjonali diġà qed jiżviluppaw u jimplimentaw programmi li kellhom suċċess biex jindirizzaw l-isfidi msemmijin fil-Pakkett ta’ Investiment Soċjali. Fost l-eżempji hemm punti uniċi ta' servizz (uffiċċju żgħażagħ), Ċentri reġjonali għaż-Żgħażagħ u l-Familja, strateġiji ta' alloġġjar u li jevitaw li n-nies jisfaw bla dar, ritorn soċjali fuq l-istrateġiji tal-investiment, bonds ta' impatt soċjali, djar tat-talent, viċinati adatti għat-tfal u impenn sħiħ. Għalhekk għandu jiġi promoss l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali. Is-sħubija u l-kollaborazzjoni bejn l-awtoritajiet lokali jagħtuhom aċċess għal ammont akbar ta’ riżorsi u esperjenzi, filwaqt li jippromovu l-parteċipazzjoni fuq medda wiesgħa fl-iżvilupp mal-imsieħba tagħhom minn setturi differenti;; Għandna nqisu dawn l-esperjenzi b'mod sħiħ fil-bini tal-bank ta' għarfien issuġġerit fil-Pakkett ta’ Investiment Soċjali u b'appoġġ għal dawn l-iskambji fil-kuntest tal-Programm tal-Unjoni Ewropea għall-Bidla u l-Innovazzjoni Soċjali; |
| --- | --- |

33.

jinnota li bosta awtoritajiet lokali u reġjonali diġà qed jiżviluppaw u jimplimentaw programmi li kellhom suċċess biex jindirizzaw l-isfidi msemmijin fil-Pakkett ta’ Investiment Soċjali. Fost l-eżempji hemm punti uniċi ta' servizz (uffiċċju żgħażagħ), Ċentri reġjonali għaż-Żgħażagħ u l-Familja, strateġiji ta' alloġġjar u li jevitaw li n-nies jisfaw bla dar, ritorn soċjali fuq l-istrateġiji tal-investiment, bonds ta' impatt soċjali, djar tat-talent, viċinati adatti għat-tfal u impenn sħiħ. Għalhekk għandu jiġi promoss l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali. Is-sħubija u l-kollaborazzjoni bejn l-awtoritajiet lokali jagħtuhom aċċess għal ammont akbar ta’ riżorsi u esperjenzi, filwaqt li jippromovu l-parteċipazzjoni fuq medda wiesgħa fl-iżvilupp mal-imsieħba tagħhom minn setturi differenti;; Għandna nqisu dawn l-esperjenzi b'mod sħiħ fil-bini tal-bank ta' għarfien issuġġerit fil-Pakkett ta’ Investiment Soċjali u b'appoġġ għal dawn l-iskambji fil-kuntest tal-Programm tal-Unjoni Ewropea għall-Bidla u l-Innovazzjoni Soċjali;

| 34. | jiġbed l-attenzjoni li kemm il-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni kif ukoll il-FSE għandhom programmi ta' integrazzjoni ffinanzjati. Madankollu, spiss, is-sors tal-iffinanzjar illimita l-ambitu tal-offerta tas-servizz. Għandu jiġi enfasizzat li, fid-dawl taż-żieda progressiva tal-mobbiltà fl-UE, il-programm baġitarju li jmiss għandu jalloka fondi għall-appoġġ taċ-ċittadini tal-UE li jiċċaqilqu, billi jġib flimkien prijoritajiet miż-żewġ fondi u joħloq programm ta' finanzjament għaċ-ċittadini kollha, irrispettivament miċ-ċittadinanza. Dawn il-baġits ta' fondi ġodda jistgħu jintużaw biex iċ-ċittadini tal-UE jidħlu għal programmi ta' tagħlim tal-lingwa u ta' orjentazzjoni, b'kooperazzjoni mill-viċin ma' partijiet interessati oħra bħal NGOs u b'mod partikolari mas-settur privat. Il-Kummissjoni trid tuża l-influenza tagħha biex tħeġġġeġ xi awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiż li jibagħtu lin-nies biex jużaw il-FSE u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali ħalli jinvestu b'mod qawwi fl-iżvilupp soċjali u ekonomiku tal-popolazzjonijiet tagħhom; |
| --- | --- |

34.

jiġbed l-attenzjoni li kemm il-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni kif ukoll il-FSE għandhom programmi ta' integrazzjoni ffinanzjati. Madankollu, spiss, is-sors tal-iffinanzjar illimita l-ambitu tal-offerta tas-servizz. Għandu jiġi enfasizzat li, fid-dawl taż-żieda progressiva tal-mobbiltà fl-UE, il-programm baġitarju li jmiss għandu jalloka fondi għall-appoġġ taċ-ċittadini tal-UE li jiċċaqilqu, billi jġib flimkien prijoritajiet miż-żewġ fondi u joħloq programm ta' finanzjament għaċ-ċittadini kollha, irrispettivament miċ-ċittadinanza. Dawn il-baġits ta' fondi ġodda jistgħu jintużaw biex iċ-ċittadini tal-UE jidħlu għal programmi ta' tagħlim tal-lingwa u ta' orjentazzjoni, b'kooperazzjoni mill-viċin ma' partijiet interessati oħra bħal NGOs u b'mod partikolari mas-settur privat. Il-Kummissjoni trid tuża l-influenza tagħha biex tħeġġġeġ xi awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiż li jibagħtu lin-nies biex jużaw il-FSE u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali ħalli jinvestu b'mod qawwi fl-iżvilupp soċjali u ekonomiku tal-popolazzjonijiet tagħhom;

| 35. | jinnota li għalkemm il-migrazzjoni ġewwa u bejn l-Istati Membri pprovdiet mod li bih l-individwi jirrispondu għat-tnaqqis fl-attività ekonomika, investiment soċjali aktar komprensiv u fit-tul fir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali, li jinsabu fl-aħjar pożizzjoni biex jifhmu l-ispeċifiċitajiet tar-reġjuni u l-komunitajiet tagħhom jistgħu jindirizzaw il-kriżi b'mod aktar sostenibbli billi jtaffu l-pressjonijiet fuq l-individwi ħalli jitilqu djarhom, il-familji u l-komunitajiet tagħhom biex ifittxu x-xogħol. Barra minn hekk, il-kapaċità tal-individwi li jiċċaqilqu għal Stat Membru ieħor biex ifittxu impjieg jew opportunitajiet tal-edukazzjoni jistgħu jiġu mfixxkla minħabba nuqqas ta' għarfien tal-lingwa; jista' jkun hemm bżonn li jiġġeddu l-isforzi biex jissaħħaħ it-tagħlim tal-lingwi biex jappoġġjaw il-migrazzjoni fl-immedjat sakemm jinstabu soluzzjonijiet aktar dejjiema. Barra minn hekk, dan ser ikompli jippromovi l-inklużjoni soċjali; |
| --- | --- |

35.

jinnota li għalkemm il-migrazzjoni ġewwa u bejn l-Istati Membri pprovdiet mod li bih l-individwi jirrispondu għat-tnaqqis fl-attività ekonomika, investiment soċjali aktar komprensiv u fit-tul fir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali, li jinsabu fl-aħjar pożizzjoni biex jifhmu l-ispeċifiċitajiet tar-reġjuni u l-komunitajiet tagħhom jistgħu jindirizzaw il-kriżi b'mod aktar sostenibbli billi jtaffu l-pressjonijiet fuq l-individwi ħalli jitilqu djarhom, il-familji u l-komunitajiet tagħhom biex ifittxu x-xogħol. Barra minn hekk, il-kapaċità tal-individwi li jiċċaqilqu għal Stat Membru ieħor biex ifittxu impjieg jew opportunitajiet tal-edukazzjoni jistgħu jiġu mfixxkla minħabba nuqqas ta' għarfien tal-lingwa; jista' jkun hemm bżonn li jiġġeddu l-isforzi biex jissaħħaħ it-tagħlim tal-lingwi biex jappoġġjaw il-migrazzjoni fl-immedjat sakemm jinstabu soluzzjonijiet aktar dejjiema. Barra minn hekk, dan ser ikompli jippromovi l-inklużjoni soċjali;

| 36. | jappoġġja l-fehma tal-Kummissjoni dwar l-impatt lokali tat-tibdil demografiku u t-tixjiħ tal-popolazzjoni, li qed joħolqu ħtiġijiet ġodda għall-infrastruttura soċjali u l-aċċessibbiltà taż-żoni pubbliċi. Il-fenomenu dejjem jikber tal-faqar fix-xjuħija qed joħloq il-ħtieġa ta’ sistemi sostenibbli tas-sigurtà soċjali u servizzi li jridu jkunu aċċessibbli u li jista’ jlaħħaq magħhom kulħadd. Il-mudell korrettiv għandu jinbidel f'mudell preventiv li jtawwal iż-żamma ta' indipendenza funzjonali u tal-integrazzjoni tar-relazzjonijiet. Attenzjoni speċjali għandha tingħata lill-promozzjoni tat-tixjiħ attiv u b’saħħtu fost il-poplu Ewropew, u l-approċċ għandu jinbidel minn wieħed istituzzjonali għal wieħed ibbażat fuq il-komunità; |
| --- | --- |

36.

jappoġġja l-fehma tal-Kummissjoni dwar l-impatt lokali tat-tibdil demografiku u t-tixjiħ tal-popolazzjoni, li qed joħolqu ħtiġijiet ġodda għall-infrastruttura soċjali u l-aċċessibbiltà taż-żoni pubbliċi. Il-fenomenu dejjem jikber tal-faqar fix-xjuħija qed joħloq il-ħtieġa ta’ sistemi sostenibbli tas-sigurtà soċjali u servizzi li jridu jkunu aċċessibbli u li jista’ jlaħħaq magħhom kulħadd. Il-mudell korrettiv għandu jinbidel f'mudell preventiv li jtawwal iż-żamma ta' indipendenza funzjonali u tal-integrazzjoni tar-relazzjonijiet. Attenzjoni speċjali għandha tingħata lill-promozzjoni tat-tixjiħ attiv u b’saħħtu fost il-poplu Ewropew, u l-approċċ għandu jinbidel minn wieħed istituzzjonali għal wieħed ibbażat fuq il-komunità;

| 37. | jiddispjaċih li d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni dwar il-Kura fit-Tul f’Soċjetajiet li qed jixjieħu ma jindirizzax it-temi tal-faqar, l-esklużjoni soċjali u d-dħul deċenti tal-persuni aktar anzjani li jistgħu jwasslu għal kura fit-tul. Il-KtR jara wkoll in-nuqqas ta' analiżi aktar profonda dwar kif il-fondi strutturali jistgħu jsostnu l-investiment fil-kura fit-tul; |
| --- | --- |

37.

jiddispjaċih li d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni dwar il-Kura fit-Tul f’Soċjetajiet li qed jixjieħu ma jindirizzax it-temi tal-faqar, l-esklużjoni soċjali u d-dħul deċenti tal-persuni aktar anzjani li jistgħu jwasslu għal kura fit-tul. Il-KtR jara wkoll in-nuqqas ta' analiżi aktar profonda dwar kif il-fondi strutturali jistgħu jsostnu l-investiment fil-kura fit-tul;

| 38. | iqis li l-Pakkett ta' Investiment Soċjali għandu jimxi id f'id ma' għarfien akbar tar-rwol tal-ekonomija soċjali fid-dawl tal-fatt li fil-livell tal-UE l-intrapriżi tal-ekonomija soċjali jirrappreżentaw 2 miljun intrapriża (jiġifieri 10 % tan-negozji kollha tal-UE) u jimpjegaw 'il fuq minn 11-il miljun ħaddiem imħallsa (l-ekwivalenti ta' 6 % tal-popolazzjoni li taħdem fl-UE). Għalhekk itenni l-appell tiegħu għal Statut għal Soċjetà Mutwa Ewropea li dwarha kien qabel ukoll il-Parlament Ewropew f'Marzu 2013; |
| --- | --- |

38.

iqis li l-Pakkett ta' Investiment Soċjali għandu jimxi id f'id ma' għarfien akbar tar-rwol tal-ekonomija soċjali fid-dawl tal-fatt li fil-livell tal-UE l-intrapriżi tal-ekonomija soċjali jirrappreżentaw 2 miljun intrapriża (jiġifieri 10 % tan-negozji kollha tal-UE) u jimpjegaw 'il fuq minn 11-il miljun ħaddiem imħallsa (l-ekwivalenti ta' 6 % tal-popolazzjoni li taħdem fl-UE). Għalhekk itenni l-appell tiegħu għal Statut għal Soċjetà Mutwa Ewropea li dwarha kien qabel ukoll il-Parlament Ewropew f'Marzu 2013;

| 39. | jisħaq fuq l-importanza ta' kooperazzjoni bejn il-professjonisti fis-setturi tas-saħħa u l-ħarsien soċjali u bejn netwerks formali u informali fil-komunità. Hemm bżonn ta' għarfien dwar it-tipi differenti ta' appoġġ mill-viċinat u r-rwol kumplementari tal-volontiera, il-professjonisti u l-ġirien li jipprovdu l-appoġġ. Il-professjonisti għandhom jidentifikaw aktar mill-qrib mal-viċinat lokali, li fih rwol kooperattiv jew ta' faċilitazzjoni li jista' jsaħħaħ u jimmedja l-appoġġ fil-viċinat u l-ħidma volontarja. L-approċċ il-ġdid ta' governanza, li għandu suċċess f'xi bliet Ewropej, għandu jiġi appoġġjat bi strumenti fil-livell Ewropew ħalli jinxterdu l-aħjar prattiki madwar l-Ewropa. Approċċ pożittiv huwa l-implimentazzjoni ta' sistemi li fihom jingħaqdu flimkien kemm l-informazzjoni dwar iċ-ċittadini (storja soċjali u medika) kif ukoll l-aċċess għall-informazzjoni dwar ir-riżorsi u s-servizzi disponibbli (katalgi jew portafolji tas-servizzi u r-riżorsi, it-teknoloġiji innovattivi disponibbli, bħas-sistemi ta' telegħajnuna avvanzata, monitoraġġ mill-bogħod, eċċ.); |
| --- | --- |

39.

jisħaq fuq l-importanza ta' kooperazzjoni bejn il-professjonisti fis-setturi tas-saħħa u l-ħarsien soċjali u bejn netwerks formali u informali fil-komunità. Hemm bżonn ta' għarfien dwar it-tipi differenti ta' appoġġ mill-viċinat u r-rwol kumplementari tal-volontiera, il-professjonisti u l-ġirien li jipprovdu l-appoġġ. Il-professjonisti għandhom jidentifikaw aktar mill-qrib mal-viċinat lokali, li fih rwol kooperattiv jew ta' faċilitazzjoni li jista' jsaħħaħ u jimmedja l-appoġġ fil-viċinat u l-ħidma volontarja. L-approċċ il-ġdid ta' governanza, li għandu suċċess f'xi bliet Ewropej, għandu jiġi appoġġjat bi strumenti fil-livell Ewropew ħalli jinxterdu l-aħjar prattiki madwar l-Ewropa. Approċċ pożittiv huwa l-implimentazzjoni ta' sistemi li fihom jingħaqdu flimkien kemm l-informazzjoni dwar iċ-ċittadini (storja soċjali u medika) kif ukoll l-aċċess għall-informazzjoni dwar ir-riżorsi u s-servizzi disponibbli (katalgi jew portafolji tas-servizzi u r-riżorsi, it-teknoloġiji innovattivi disponibbli, bħas-sistemi ta' telegħajnuna avvanzata, monitoraġġ mill-bogħod, eċċ.);

| 40. | jappella lill-UE biex tikkunsidra l-possibbiltà li, flimkien mal-Istati Membri, tfassal qafas Ewropew għall-akkomodazzjoni soċjali kif mitlub mill-KtR fl-Opinjoni tiegħu ta' Ottubru 2011, u mill-Parlament Ewropew fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta' Ġunju 2013. Filwaqt li l-akkomodazzjoni soċjali mhijiex il-kompetenza espliċita tal-UE, ħafna politiki tal-UE (politika tal-kompetizzjoni, suq intern, fondi strutturali, politika dwar l-effiċjenza enerġetika, standards ambjentali ...) għandhom impatt dirett fuq l-akkomodazzjoni soċjali. Għaldaqstant huwa meħtieġ qafas ta' koordinazzjoni sabiex tiġi żgurata konsistenza mad-drittijiet fundamentali u bejn il-politiki tal-UE li għandhom impatt fuq l-akkomodazzjoni. F'dan il-kuntest il-KtR ifakkar li skont it-Trattat tal-UE l-awtoritajiet pubbliċi għandhom id-dritt li jiddeċiedu kif tiġi organizzata l-akkomodazzjoni soċjali u liema unitajiet domestiċi huma eliġibbli. Il-KtR jemmen ukoll li l-akkomodazzjoni soċjali hija importanti għall-koeżjoni u m'għandiex tiġi limitata għall-iżvantaġġjati biex tippromovi t-taħlit soċjali; |
| --- | --- |

40.

jappella lill-UE biex tikkunsidra l-possibbiltà li, flimkien mal-Istati Membri, tfassal qafas Ewropew għall-akkomodazzjoni soċjali kif mitlub mill-KtR fl-Opinjoni tiegħu ta' Ottubru 2011, u mill-Parlament Ewropew fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta' Ġunju 2013. Filwaqt li l-akkomodazzjoni soċjali mhijiex il-kompetenza espliċita tal-UE, ħafna politiki tal-UE (politika tal-kompetizzjoni, suq intern, fondi strutturali, politika dwar l-effiċjenza enerġetika, standards ambjentali ...) għandhom impatt dirett fuq l-akkomodazzjoni soċjali. Għaldaqstant huwa meħtieġ qafas ta' koordinazzjoni sabiex tiġi żgurata konsistenza mad-drittijiet fundamentali u bejn il-politiki tal-UE li għandhom impatt fuq l-akkomodazzjoni. F'dan il-kuntest il-KtR ifakkar li skont it-Trattat tal-UE l-awtoritajiet pubbliċi għandhom id-dritt li jiddeċiedu kif tiġi organizzata l-akkomodazzjoni soċjali u liema unitajiet domestiċi huma eliġibbli. Il-KtR jemmen ukoll li l-akkomodazzjoni soċjali hija importanti għall-koeżjoni u m'għandiex tiġi limitata għall-iżvantaġġjati biex tippromovi t-taħlit soċjali;

| 41. | 36. Ifakkar lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni li l-infiq fuq l-akkomodazzjoni soċjali jgħin sabiex jintlaħqu l-bżonnijiet soċjali urġenti bħala bażi għal investiment strateġiku soċjali; jgħin ukoll biex jipprovdi impjiegi lokali li ma jistgħux ikunu esternalizzati b’mod sostenibbli, biex jistabbilizza l-ekonomija billi jimpedixxi l-bżieżaq immobiljari, biex jindirizza t-tibdil fil-klima u jiġġieled il-faqar enerġetiku. Barra minn hekk, il-KtR jenfasizza li l-akkomodazzjoni soċjali għandha rwol ewlieni fit-trattar man-nies li jisfaw bla dar u biex jiġu implimentati l-istrateġiji tal-akkomodazzjoni u li jevitaw li n-nies jisfaw bla dar li qed titlob il-Kummissjoni; |
| --- | --- |

41.

36. Ifakkar lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni li l-infiq fuq l-akkomodazzjoni soċjali jgħin sabiex jintlaħqu l-bżonnijiet soċjali urġenti bħala bażi għal investiment strateġiku soċjali; jgħin ukoll biex jipprovdi impjiegi lokali li ma jistgħux ikunu esternalizzati b’mod sostenibbli, biex jistabbilizza l-ekonomija billi jimpedixxi l-bżieżaq immobiljari, biex jindirizza t-tibdil fil-klima u jiġġieled il-faqar enerġetiku. Barra minn hekk, il-KtR jenfasizza li l-akkomodazzjoni soċjali għandha rwol ewlieni fit-trattar man-nies li jisfaw bla dar u biex jiġu implimentati l-istrateġiji tal-akkomodazzjoni u li jevitaw li n-nies jisfaw bla dar li qed titlob il-Kummissjoni;

| 42. | japprezza li t-telf tad-dar qed jiġi kkunsidrat bħala prijorità tematika fil-Pakkett ta’ Investiment Soċjali u jappella lill-Istati Membri biex jindirizzaw il-problema tal-persuni mingħajr dar permezz ta' strateġiji komprensivi bbażati fuq il-prevenzjoni, approċċi li jagħtu prijorità lid-dar u jirrevedu r-regolamenti u l-prassi dwar l-iżgumbrament, filwaqt li jqisu s-sejbiet ewlenin dwar il-gwida dwar l-indirizzar tal-problema tal-persuni mingħajr dar ipprovduta f' dan il-Pakkett; F'dan il-kuntest, il-KtR jappella lill-Kummissjoni li tiżviluppa qafas konkret għall-UE li jappoġġja lill-partijiet interessati, partikolarment awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali relevanti biex jimxu 'l quddiem fl-indirizzar tat-telfien tad-dar, filwaqt li tiġi kkunsidrata l-opinjoni fuq inizjattiva proprja tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-kwestjoni; |
| --- | --- |

42.

japprezza li t-telf tad-dar qed jiġi kkunsidrat bħala prijorità tematika fil-Pakkett ta’ Investiment Soċjali u jappella lill-Istati Membri biex jindirizzaw il-problema tal-persuni mingħajr dar permezz ta' strateġiji komprensivi bbażati fuq il-prevenzjoni, approċċi li jagħtu prijorità lid-dar u jirrevedu r-regolamenti u l-prassi dwar l-iżgumbrament, filwaqt li jqisu s-sejbiet ewlenin dwar il-gwida dwar l-indirizzar tal-problema tal-persuni mingħajr dar ipprovduta f' dan il-Pakkett; F'dan il-kuntest, il-KtR jappella lill-Kummissjoni li tiżviluppa qafas konkret għall-UE li jappoġġja lill-partijiet interessati, partikolarment awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali relevanti biex jimxu 'l quddiem fl-indirizzar tat-telfien tad-dar, filwaqt li tiġi kkunsidrata l-opinjoni fuq inizjattiva proprja tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-kwestjoni;

| 43. | jenfasizza li, biex niksbu l-miri soċjali tagħna b'suċċess, irridu nirriformaw l-approċċi tagħna biex intejbu l-kwalità tar-riżultati għall-benefiċċjarji, u niksbu l-effikaċja u l-effiċjenza. L-innovazzjoni soċjali hija meħtieġa biex niġġieldu l-faqar u l-esklużjoni soċjali, u għandha tkun inkluża fir-regolamenti tal-Fondi Strutturali, iżda wkoll ikollha rwol prominenti fl-Orizzont 2020 u jkollha l-appoġġ effettiv tal-Programm tal-Unjoni Ewropea għall-Bidla u l-Innovazzjoni Soċjali. Għal dan il-għan, l-inizjattiva ewlenija Ewropa 2020, u b'mod partikolari l-Pjattaforma Ewropea kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali, iridu jipprovdu referenza qafas sabiex jintlaħqu iktar faċilment l-objettivi previsti; |
| --- | --- |

43.

jenfasizza li, biex niksbu l-miri soċjali tagħna b'suċċess, irridu nirriformaw l-approċċi tagħna biex intejbu l-kwalità tar-riżultati għall-benefiċċjarji, u niksbu l-effikaċja u l-effiċjenza. L-innovazzjoni soċjali hija meħtieġa biex niġġieldu l-faqar u l-esklużjoni soċjali, u għandha tkun inkluża fir-regolamenti tal-Fondi Strutturali, iżda wkoll ikollha rwol prominenti fl-Orizzont 2020 u jkollha l-appoġġ effettiv tal-Programm tal-Unjoni Ewropea għall-Bidla u l-Innovazzjoni Soċjali. Għal dan il-għan, l-inizjattiva ewlenija Ewropa 2020, u b'mod partikolari l-Pjattaforma Ewropea kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali, iridu jipprovdu referenza qafas sabiex jintlaħqu iktar faċilment l-objettivi previsti;

| 44. | jiġbed l-attenzjoni li s-soċjetajiet kontemporanji jserrħu fuq ix-xjenza u t-teknoloġija mhux biss għat-tkabbir ekonomiku, iżda wkoll għall-benesseri u l-progress soċjali. Madankollu, spiss m'hemmx biżżejjed interazzjoni bejn ix-xjenza u r-riċerka, u ċ-ċittadini u s-soċjetà u xi drabi din tkun nieqsa għal kollox. Għaldaqstant, il-fondi Ewropej għar-riċerka futuri jridu jqisu mhux biss ix-xjenzi teknoloġiċi, iżda wkoll ix-xjenzi soċjali u l-istudji umanistiċi biex jiġi żviluppat għarfien u riċerka ta' relevanza prattika dwar il-problemi u l-adegwatezza għall-għixien f'ċerti żoni urbani u żoni b'popolazzjoni baxxa u biex dan l-għarfien ta' rilevanza prattika jitwassal lil dawk huma responsabbli għall-politika urbana u l-politika tal-ippjanar spazjali. B'mod partikolari qed jiġu rakkomandati disinji ta' riċerka tal-aħħar ġenerazzjoni biex jinbena għarfien sistematiku għall-effikaċja tal-interventi ta' politika, għalfejn jaħdmu, għal liema gruppi soċjali u f'liema ċirkostanzi; jinsab sodisfatt dwar l-inizjattivi li l-Kummissjoni qed tieħu biex tappoġġja l-innovazzjoni soċjali u l-isforzi biex ikun hemm skambju ta' informazzjoni dwar l-esperjenzi ta' innovazzjoni; |
| --- | --- |

44.

jiġbed l-attenzjoni li s-soċjetajiet kontemporanji jserrħu fuq ix-xjenza u t-teknoloġija mhux biss għat-tkabbir ekonomiku, iżda wkoll għall-benesseri u l-progress soċjali. Madankollu, spiss m'hemmx biżżejjed interazzjoni bejn ix-xjenza u r-riċerka, u ċ-ċittadini u s-soċjetà u xi drabi din tkun nieqsa għal kollox. Għaldaqstant, il-fondi Ewropej għar-riċerka futuri jridu jqisu mhux biss ix-xjenzi teknoloġiċi, iżda wkoll ix-xjenzi soċjali u l-istudji umanistiċi biex jiġi żviluppat għarfien u riċerka ta' relevanza prattika dwar il-problemi u l-adegwatezza għall-għixien f'ċerti żoni urbani u żoni b'popolazzjoni baxxa u biex dan l-għarfien ta' rilevanza prattika jitwassal lil dawk huma responsabbli għall-politika urbana u l-politika tal-ippjanar spazjali. B'mod partikolari qed jiġu rakkomandati disinji ta' riċerka tal-aħħar ġenerazzjoni biex jinbena għarfien sistematiku għall-effikaċja tal-interventi ta' politika, għalfejn jaħdmu, għal liema gruppi soċjali u f'liema ċirkostanzi; jinsab sodisfatt dwar l-inizjattivi li l-Kummissjoni qed tieħu biex tappoġġja l-innovazzjoni soċjali u l-isforzi biex ikun hemm skambju ta' informazzjoni dwar l-esperjenzi ta' innovazzjoni;

| 45. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-politika reġjonali tal-UE ilha tippromovi l-iżvilupp urban sostenibbli mill-1989. Permezz tal-fondi strutturali tagħha, il-politika reġjonali tinvesti f’proġetti li jippromovu governanza lokali tajba, jiżguraw ambjent urban sostenibbli, irawmu l-inklużjoni soċjali u l-ugwaljanza, jirriġġeneraw iż-żoni urbani u jsaħħu t-tkabbir ekonomiku u l-impjiegi. Fid-dawl tal-qrubija tal-awtoritajiet lokali u reġjonali maċ-ċittadini tagħhom u l-għarfien espert tagħhom fl-identifikazzjoni tal-bżonnijiet u l-aspirazzjonijiet lokali, għandu jiġi enfasizzat li l-istruttura attwali tal-finanzjament għandha tkun aktar adattabbli għall-bżonnijiet lokali. B’hekk il-bliet u ż-żoni urbani jkunu jistgħu jieħdu responsabbiltà u rwol ta’ tmexxija akbar fil-koordinazzjoni ta’ approċċi integrati fil-livell tal-belt jew taż-żona metropolitana. Biex jiġu appoġġjati l-approċċi bbażati fuq il-koeżjoni territorjali u ż-żoni integrati, għandha tittejjeb il-koordinazzjoni bejn il-FSE u l-FEŻR; |
| --- | --- |

45.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-politika reġjonali tal-UE ilha tippromovi l-iżvilupp urban sostenibbli mill-1989. Permezz tal-fondi strutturali tagħha, il-politika reġjonali tinvesti f’proġetti li jippromovu governanza lokali tajba, jiżguraw ambjent urban sostenibbli, irawmu l-inklużjoni soċjali u l-ugwaljanza, jirriġġeneraw iż-żoni urbani u jsaħħu t-tkabbir ekonomiku u l-impjiegi. Fid-dawl tal-qrubija tal-awtoritajiet lokali u reġjonali maċ-ċittadini tagħhom u l-għarfien espert tagħhom fl-identifikazzjoni tal-bżonnijiet u l-aspirazzjonijiet lokali, għandu jiġi enfasizzat li l-istruttura attwali tal-finanzjament għandha tkun aktar adattabbli għall-bżonnijiet lokali. B’hekk il-bliet u ż-żoni urbani jkunu jistgħu jieħdu responsabbiltà u rwol ta’ tmexxija akbar fil-koordinazzjoni ta’ approċċi integrati fil-livell tal-belt jew taż-żona metropolitana. Biex jiġu appoġġjati l-approċċi bbażati fuq il-koeżjoni territorjali u ż-żoni integrati, għandha tittejjeb il-koordinazzjoni bejn il-FSE u l-FEŻR;

| 46. | jilqa' b'sodisfazzjon il-proposta li jitwarrbu tal-anqas 20 % tal-FSE f'kull Stat Membru biex tiġi promossa l-inklużjoni soċjali u jiġi indirizzat il-faqar. Il-KtR jixtieq li tingħata assigurazzjoni akbar f'dan il-qasam biex jiġi żgurat li l-fondi jiġu ġestiti tajjeb u mmirati li jgħinu lil dawk li huma l-aktar fil-bżonn. Dan jista' jinkludi li jitwarrbu fondi f'kull Stat Membru fil-livell reġjonali iktar milli dak ċentrali, abbażi ta' għadd ta' fatturi li jiddefinixxu l-ikbar ħtieġa għal interventi ta' appoġġ (indikaturi tal-faqar, il-PDG per capita, l-impjieg, l-edukazzjoni skolari, l-immigrazzjoni ...); |
| --- | --- |

46.

jilqa' b'sodisfazzjon il-proposta li jitwarrbu tal-anqas 20 % tal-FSE f'kull Stat Membru biex tiġi promossa l-inklużjoni soċjali u jiġi indirizzat il-faqar. Il-KtR jixtieq li tingħata assigurazzjoni akbar f'dan il-qasam biex jiġi żgurat li l-fondi jiġu ġestiti tajjeb u mmirati li jgħinu lil dawk li huma l-aktar fil-bżonn. Dan jista' jinkludi li jitwarrbu fondi f'kull Stat Membru fil-livell reġjonali iktar milli dak ċentrali, abbażi ta' għadd ta' fatturi li jiddefinixxu l-ikbar ħtieġa għal interventi ta' appoġġ (indikaturi tal-faqar, il-PDG per capita, l-impjieg, l-edukazzjoni skolari, l-immigrazzjoni ...);

| 47. | jitlob li tiġi implimentata minnufih l-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ u li ż-żgħażagħ taħt it-tletin sena jiddaħħlu fi skemi ta' garanzija għaż-żgħażagħ. Jaqbel mar-rakkomandazzjoni ta' Garanzija għaż-Żgħażagħ tal-Kummissjoni, immirata lejn intervent bikri għall-individwi f'riskju li jisfaw barra mill-edukazzjoni, impjieg jew taħriġ. Jenfasizza r-rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tagħha. Huwa jesprimi tħassib serju dwar in-nuqqas ta' fondi suffiċjenti għall-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ għall-perjodu ta' programmazzjoni kollu li jmiss (EUR 6 biljun) u jitlob b'urġenza li parti sinifikanti mil-linja baġitarja l-ġdida tal-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ tiġi allokata bil-quddiem fl-ewwel snin tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali. Il-kriterji tal-eliġibbiltà tan-NUTS II m’għandhomx jiddependu biss fuq il-kriterju ta’ 25 % tal-qgħad fost iż-żgħażagħ, iżda jqisu wkoll id-devjazzjoni sinifikanti fil-livell reġjonali mir-rata medja tal-qgħad fost iż-żgħażagħ fil-livell nazzjonali; |
| --- | --- |

47.

jitlob li tiġi implimentata minnufih l-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ u li ż-żgħażagħ taħt it-tletin sena jiddaħħlu fi skemi ta' garanzija għaż-żgħażagħ. Jaqbel mar-rakkomandazzjoni ta' Garanzija għaż-Żgħażagħ tal-Kummissjoni, immirata lejn intervent bikri għall-individwi f'riskju li jisfaw barra mill-edukazzjoni, impjieg jew taħriġ. Jenfasizza r-rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tagħha. Huwa jesprimi tħassib serju dwar in-nuqqas ta' fondi suffiċjenti għall-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ għall-perjodu ta' programmazzjoni kollu li jmiss (EUR 6 biljun) u jitlob b'urġenza li parti sinifikanti mil-linja baġitarja l-ġdida tal-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ tiġi allokata bil-quddiem fl-ewwel snin tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali. Il-kriterji tal-eliġibbiltà tan-NUTS II m’għandhomx jiddependu biss fuq il-kriterju ta’ 25 % tal-qgħad fost iż-żgħażagħ, iżda jqisu wkoll id-devjazzjoni sinifikanti fil-livell reġjonali mir-rata medja tal-qgħad fost iż-żgħażagħ fil-livell nazzjonali;

| 48. | jiġbed l-attenzjoni li għalhekk il-FSE għandu jindirizza aħjar il-ħtiġijiet reali taċ-ċittadini billi l-awtoritajiet lokali u reġjonali jingħataw flessibbiltà akbar biex jiġu stabbiliti miri fil-livell lokali. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jipparteċipaw fit-tfassil tal-prijoritajiet tal-FSE u l-ġestjoni tal-fondi tal-FSE. F'termini ta' leġislazzjoni, ir-regolamentazzjoni li tiggoverna l-futur tal-FSE għandha tagħti rwol akbar lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-governanza strateġika tal-FSE. Il-KtR jitlob ukoll li jiddaħħal obbligu min-naħa tal-awtoritajiet amministrattivi tal-FSE biex juru li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkunu ipparteċipaw fit-tfassil tal-prijoritajiet ta' programmi operattivi u l-ġestjoni strateġika sussegwenti tal-FSE; |
| --- | --- |

48.

jiġbed l-attenzjoni li għalhekk il-FSE għandu jindirizza aħjar il-ħtiġijiet reali taċ-ċittadini billi l-awtoritajiet lokali u reġjonali jingħataw flessibbiltà akbar biex jiġu stabbiliti miri fil-livell lokali. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jipparteċipaw fit-tfassil tal-prijoritajiet tal-FSE u l-ġestjoni tal-fondi tal-FSE. F'termini ta' leġislazzjoni, ir-regolamentazzjoni li tiggoverna l-futur tal-FSE għandha tagħti rwol akbar lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-governanza strateġika tal-FSE. Il-KtR jitlob ukoll li jiddaħħal obbligu min-naħa tal-awtoritajiet amministrattivi tal-FSE biex juru li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkunu ipparteċipaw fit-tfassil tal-prijoritajiet ta' programmi operattivi u l-ġestjoni strateġika sussegwenti tal-FSE;

| 49. | B'mod iktar speċifiku, b'referenza għall-opinjonijiet preċedenti tiegħu relatati mal-aġenda urbana tal-UE u s-Summit ta' Kopenħagen ta' 2012, il-KtR huwa tal-fehma li hemm għadd ta' għażliet li jsaħħu l-parteċipazzjoni prattika tal-bliet: programmi operattivi b'attenzjoni ċara fuq l-urbaniżmu; il-parteċipazzjoni tal-bliet bħala Korpi Intermedji u fuq il-bordijiet tal-FSE, il-kumitati ta' tmexxija u l-gruppi konsultattivi; u l-fatt li l-awtoritajiet ta' tmexxi tal-FSE jaħdmu fi sħubija mal-bliet fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-programmi. Jista' jkun adatt li xi bliet ewlenin ikollhom il-programmi operattivi tagħhom; |
| --- | --- |

49.

B'mod iktar speċifiku, b'referenza għall-opinjonijiet preċedenti tiegħu relatati mal-aġenda urbana tal-UE u s-Summit ta' Kopenħagen ta' 2012, il-KtR huwa tal-fehma li hemm għadd ta' għażliet li jsaħħu l-parteċipazzjoni prattika tal-bliet: programmi operattivi b'attenzjoni ċara fuq l-urbaniżmu; il-parteċipazzjoni tal-bliet bħala Korpi Intermedji u fuq il-bordijiet tal-FSE, il-kumitati ta' tmexxija u l-gruppi konsultattivi; u l-fatt li l-awtoritajiet ta' tmexxi tal-FSE jaħdmu fi sħubija mal-bliet fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-programmi. Jista' jkun adatt li xi bliet ewlenin ikollhom il-programmi operattivi tagħhom;

| 50. | jappella li l-FSE jippromovi mudelli innovattivi ta' servizzi u li l-qafas legali l-ġdid jiffaċilita u jiffinanzja l-iżvilupp ta' servizzi bbażati fil-komunità fil-livell l-iktar bażiku bħala appoġġ għall-miżuri tas-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

50.

jappella li l-FSE jippromovi mudelli innovattivi ta' servizzi u li l-qafas legali l-ġdid jiffaċilita u jiffinanzja l-iżvilupp ta' servizzi bbażati fil-komunità fil-livell l-iktar bażiku bħala appoġġ għall-miżuri tas-suq tax-xogħol;

| 51. | jinnota li l-baġit għall-Politika Agrikola Komuni (PAK) huwa ħames darbiet akbar mill-baġit tal-FSE. Naturalment dan huwa marbut mal-fatt li l-PAK hija esklussivament politika komuni tal-UE, filwaqt li l-finanzjament tal-politika soċjali jiddependi b’mod qawwi fuq il-baġits nazzjonali u sottonazzjonali. Minkejja dan, dan l-iżbilanċ jista’ jiġi interpretat ukoll mill-opinjoni pubblika bħala nuqqas ta’ prijorità mogħtija lill-politika soċjali tal-UE. Il-KtR għalhekk jinsisti li l-enfasi mġedda fuq il-politiki soċjali tal-UE tkun akkumpanjata minn żieda fir-riżorsi tal-FSE; |
| --- | --- |

51.

jinnota li l-baġit għall-Politika Agrikola Komuni (PAK) huwa ħames darbiet akbar mill-baġit tal-FSE. Naturalment dan huwa marbut mal-fatt li l-PAK hija esklussivament politika komuni tal-UE, filwaqt li l-finanzjament tal-politika soċjali jiddependi b’mod qawwi fuq il-baġits nazzjonali u sottonazzjonali. Minkejja dan, dan l-iżbilanċ jista’ jiġi interpretat ukoll mill-opinjoni pubblika bħala nuqqas ta’ prijorità mogħtija lill-politika soċjali tal-UE. Il-KtR għalhekk jinsisti li l-enfasi mġedda fuq il-politiki soċjali tal-UE tkun akkumpanjata minn żieda fir-riżorsi tal-FSE;

| 52. | jilqa' b'sodisfazzjon l-approċċ ta’ Investiment Territorjali Integrat tal-Kummissjoni fil-perjodu l-ġdid tal-FSE għall-konsolidazzjoni tal-iżvilupp soċjali, ekonomiku u fiżiku. Minħabba fl-importanza ewlenija tal-bliet għall-koeżjoni soċjali, ekonomika u territorjali, l-appoġġ Ewropew li jingħata jrid jaqbeż ferm aktar il-mira minima ta' 5 %; |
| --- | --- |

52.

jilqa' b'sodisfazzjon l-approċċ ta’ Investiment Territorjali Integrat tal-Kummissjoni fil-perjodu l-ġdid tal-FSE għall-konsolidazzjoni tal-iżvilupp soċjali, ekonomiku u fiżiku. Minħabba fl-importanza ewlenija tal-bliet għall-koeżjoni soċjali, ekonomika u territorjali, l-appoġġ Ewropew li jingħata jrid jaqbeż ferm aktar il-mira minima ta' 5 %;

| 53. | jinnota li r-regolamentazzjoni stretta tal-UE dwar l-akkwist pubbliku u l-għajnuna mill-Istat għandhom jintrabtu aħjar mal-politiki soċjali, li jippermettu li dawn tal-aħħar jiżviluppaw u jiġu implimentati b'mod aktar effettiv. Sabiex jissawwar dan l-allinjament, il-KtR jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tippreżenta proposta sabiex jittejbu -kwalità u l-aċċessibbiltà tas-servizzi soċjali ta' interess ġenerali skont l-Artikolu 14 tat-TFUE; |
| --- | --- |

53.

jinnota li r-regolamentazzjoni stretta tal-UE dwar l-akkwist pubbliku u l-għajnuna mill-Istat għandhom jintrabtu aħjar mal-politiki soċjali, li jippermettu li dawn tal-aħħar jiżviluppaw u jiġu implimentati b'mod aktar effettiv. Sabiex jissawwar dan l-allinjament, il-KtR jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tippreżenta proposta sabiex jittejbu -kwalità u l-aċċessibbiltà tas-servizzi soċjali ta' interess ġenerali skont l-Artikolu 14 tat-TFUE;

| 54. | jirrakkomanda li d-dokument għandu jiġi implimentat f'sinerġija stretta mad-Dokumenti ta' Ħidma tal-Persunal tal-Komunikazzjoni l-oħra biex tiġi assigurata implimentazzjoni konsistenti u effikaċi. Il-KtR jħeġġeġ lill-Kummissjoni li tadotta approċċ olistiku għal din il-ħaġa u li titratta b'mod dirett mal-awtoritajiet lokali u reġjonali f'dan il-proċess; |
| --- | --- |

54.

jirrakkomanda li d-dokument għandu jiġi implimentat f'sinerġija stretta mad-Dokumenti ta' Ħidma tal-Persunal tal-Komunikazzjoni l-oħra biex tiġi assigurata implimentazzjoni konsistenti u effikaċi. Il-KtR jħeġġeġ lill-Kummissjoni li tadotta approċċ olistiku għal din il-ħaġa u li titratta b'mod dirett mal-awtoritajiet lokali u reġjonali f'dan il-proċess;

| 55. | jappella lill-Kummissjoni li tiżviluppa pjan ta' implimentazzjoni konkret għall-Pakkett ta’ Investiment Soċjali. Dan għandu jinkludi mekkaniżmi ta' monitoraġġ, koordinazzjoni, skambju transnazzjonali u tagħlim reċiproku dwar il-prijoritajiet tematiċi bħall-qgħad fost iż-żgħażagħ, l-edukazzjoni, it-telf tad-dar, u l-faqar fost it-tfal u l-kura ta' persuni b'diżabbiltà jew persuni li jinsabu f'sitwazzjoni ta' dipendenza. Fil-qafas tas-Semestru Ewropew, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jiġu konsultati dwar it-tfassil ta' stħarriġ annwali dwar it-tkabbir u jassumu rwol akbar fil-proċess ta' monitoraġġ. L-Istati Membri għandhom jiġu mħeġġa li jtejbu kemm l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu konsultati, informati u jipparteċipaw fit-teħid tad-deċiżjonjiet, peress li ħafna mill-investiment soċjali jolqot fil-qalba l-awtoritajiet lokali u reġjonali. |
| --- | --- |

55.

jappella lill-Kummissjoni li tiżviluppa pjan ta' implimentazzjoni konkret għall-Pakkett ta’ Investiment Soċjali. Dan għandu jinkludi mekkaniżmi ta' monitoraġġ, koordinazzjoni, skambju transnazzjonali u tagħlim reċiproku dwar il-prijoritajiet tematiċi bħall-qgħad fost iż-żgħażagħ, l-edukazzjoni, it-telf tad-dar, u l-faqar fost it-tfal u l-kura ta' persuni b'diżabbiltà jew persuni li jinsabu f'sitwazzjoni ta' dipendenza. Fil-qafas tas-Semestru Ewropew, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jiġu konsultati dwar it-tfassil ta' stħarriġ annwali dwar it-tkabbir u jassumu rwol akbar fil-proċess ta' monitoraġġ. L-Istati Membri għandhom jiġu mħeġġa li jtejbu kemm l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu konsultati, informati u jipparteċipaw fit-teħid tad-deċiżjonjiet, peress li ħafna mill-investiment soċjali jolqot fil-qalba l-awtoritajiet lokali u reġjonali.

Brussell, 9 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Riżoluzzjoni tal-20 ta’ Novembru 2012 dwar 'Il-Patt ta’ Investiment Soċjali – b’reazzjoni għall-kriżi'.

1

(2)  Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew, 13 u 14 ta’ Diċembru 2012, I. Politka Ekonomika Pt.2.

2

---

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/68 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/68

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-“Pjan ta’ azzjoni dwar l-intraprenditorija 2020”

2013/C 356/12

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jagħraf x'ifisser il-Pjan ta' Azzjoni, jenfasizza l-importanza tal-azzjoni ta' koordinazzjoni mill-awtoritajiet fil-livell sovranazzjonali, nazzjonali u qabel kollox il-livell reġjonali u lokali biex l-għanijiet tal-Pjan jiġu implimentati b'suċċess; |
| --- | --- |

—

jagħraf x'ifisser il-Pjan ta' Azzjoni, jenfasizza l-importanza tal-azzjoni ta' koordinazzjoni mill-awtoritajiet fil-livell sovranazzjonali, nazzjonali u qabel kollox il-livell reġjonali u lokali biex l-għanijiet tal-Pjan jiġu implimentati b'suċċess;

| — | jenfasizza li l-involviment tal-awtoritajiet u l-partijiet interessati lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tal-Pjan ta' Azzjoni huwa kruċjali peress li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma l-eqreb livell ta' governanza għall-SMEs u għall-fornituri tal-appoġġ għall-intrapriżi, u peress li l-biċċa l-kbira tal-SMEs huma integrati fis-swieq reġjonali u lokali u joperaw fihom; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li l-involviment tal-awtoritajiet u l-partijiet interessati lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tal-Pjan ta' Azzjoni huwa kruċjali peress li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma l-eqreb livell ta' governanza għall-SMEs u għall-fornituri tal-appoġġ għall-intrapriżi, u peress li l-biċċa l-kbira tal-SMEs huma integrati fis-swieq reġjonali u lokali u joperaw fihom;

| — | jenfasizza li l-premju tar-Reġjuni Intraprenditorjali Ewropej (EER), mogħti mill-Kumitat tar-Reġjuni mill-2010 'l hawn, jista' jservi bħala punt ta' riferiment Ewropew għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' politiki favur l-intraprenditorija u għall-appoġġ adattat għall-SMEs u għall-istrateġiji li jħarsu 'l quddiem; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li l-premju tar-Reġjuni Intraprenditorjali Ewropej (EER), mogħti mill-Kumitat tar-Reġjuni mill-2010 'l hawn, jista' jservi bħala punt ta' riferiment Ewropew għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' politiki favur l-intraprenditorija u għall-appoġġ adattat għall-SMEs u għall-istrateġiji li jħarsu 'l quddiem;

| — | jenfasizza li għandu jingħata rwol iktar prominenti lill-impjieg indipendenti u l-iżvilupp tal-intrapriżi, u li dawn jitqiesu bħala alternattiva realistika u pożittiva. Jenfasizza wkoll li huwa importanti li l-intraprenditorija soċjali tiġi promossa iktar bħala alternattiva ta' valur għall-modi tradizzjonali tal-kummerċ kemm f'forma għall-profitt kif ukoll mhux għall-profitt; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li għandu jingħata rwol iktar prominenti lill-impjieg indipendenti u l-iżvilupp tal-intrapriżi, u li dawn jitqiesu bħala alternattiva realistika u pożittiva. Jenfasizza wkoll li huwa importanti li l-intraprenditorija soċjali tiġi promossa iktar bħala alternattiva ta' valur għall-modi tradizzjonali tal-kummerċ kemm f'forma għall-profitt kif ukoll mhux għall-profitt;

| — | jenfasizza li l-Ewropa jrid jirnexxilha tippreżenta l-intraprenditorija liż-żgħażagħ bħala karriera futura vijabbli u promettenti, u b'hekk tkebbes mill-ġdid l-ispirtu intraprenditorjali. Jisħaq li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom il-kompitu li jippromovu l-edukazzjoni u jdaħħlu fiha l-aspett intraprenditorjali. |
| --- | --- |

—

jenfasizza li l-Ewropa jrid jirnexxilha tippreżenta l-intraprenditorija liż-żgħażagħ bħala karriera futura vijabbli u promettenti, u b'hekk tkebbes mill-ġdid l-ispirtu intraprenditorjali. Jisħaq li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom il-kompitu li jippromovu l-edukazzjoni u jdaħħlu fiha l-aspett intraprenditorjali.

| Relatur | Is-Sur ADAMOWICZ (PL/PPE), Sindku tal-Belt ta' Gdańsk |
| --- | --- |
| Dokument ta' referenza | Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Pjan ta' Azzjoni dwar l-Intraprenditorija 2020 – Tkebbis mill-ġdid tal-ispirtu tal-intraprendenza fl-Ewropa
  COM(2012) 795 final |

Relatur

Is-Sur ADAMOWICZ (PL/PPE), Sindku tal-Belt ta' Gdańsk

Dokument ta' referenza

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Pjan ta' Azzjoni dwar l-Intraprenditorija 2020 – Tkebbis mill-ġdid tal-ispirtu tal-intraprendenza fl-Ewropa

COM(2012) 795 final

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA' POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jilqa' l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-Pjan ta' Azzjoni dwar l-Intraprenditorija 2020, li għandha l-għan li trawwem kultura ta' intraprenditorija fl-Ewropa, tipprovdi aċċess aħjar għall-finanzi, twassal servizzi ta' appoġġ ta' kwalità għolja għall-intrapriżi, tiżviluppa mudelli eżemplari u l-mira lejn gruppi speċifiċi; |
| --- | --- |

1.

jilqa' l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-Pjan ta' Azzjoni dwar l-Intraprenditorija 2020, li għandha l-għan li trawwem kultura ta' intraprenditorija fl-Ewropa, tipprovdi aċċess aħjar għall-finanzi, twassal servizzi ta' appoġġ ta' kwalità għolja għall-intrapriżi, tiżviluppa mudelli eżemplari u l-mira lejn gruppi speċifiċi;

| 2. | jistqarr mill-ġdid l-appoġġ tiegħu għall-azzjonijiet immirati lejn it-trawwim tal-intraprenditorija u t-tneħħija tal-ostakli għall-iżvilupp tal-SMEs, u b'hekk jirrikonoxxi r-rwol ewlieni tagħhom fil-proċess biex l-Unjoni Ewropea ssir iktar kompetittiva; |
| --- | --- |

2.

jistqarr mill-ġdid l-appoġġ tiegħu għall-azzjonijiet immirati lejn it-trawwim tal-intraprenditorija u t-tneħħija tal-ostakli għall-iżvilupp tal-SMEs, u b'hekk jirrikonoxxi r-rwol ewlieni tagħhom fil-proċess biex l-Unjoni Ewropea ssir iktar kompetittiva;

| 3. | jenfasizza li l-awtoritajiet fil-livelli kollha għandhom jippruvaw jissemplifikaw il-proċeduri tagħhom ta' approvazzjoni u kontroll kif ukoll il-miżuri amministrattivi l-oħra. Huma għandhom jaħdmu favur skambju ta' informazzjoni iktar faċli, terminoloġija standardizzata u sistemi operattivi li permezz tagħhom tkun tista' tiġi aċċessata awtomatikament informazzjoni minn sistemi u bażijiet tad-data oħrajn; |
| --- | --- |

3.

jenfasizza li l-awtoritajiet fil-livelli kollha għandhom jippruvaw jissemplifikaw il-proċeduri tagħhom ta' approvazzjoni u kontroll kif ukoll il-miżuri amministrattivi l-oħra. Huma għandhom jaħdmu favur skambju ta' informazzjoni iktar faċli, terminoloġija standardizzata u sistemi operattivi li permezz tagħhom tkun tista' tiġi aċċessata awtomatikament informazzjoni minn sistemi u bażijiet tad-data oħrajn;

| 4. | jenfasizza kemm huwa importanti li d-deċiżjonijiet li ttieħdu diġà jiġu implimentati malajr. Aktar diskussjonijiet teoretiċi mhuma ser jikkontribwixxu xejn għall-iżvilupp tal-ambjent intraprenditorjali; |
| --- | --- |

4.

jenfasizza kemm huwa importanti li d-deċiżjonijiet li ttieħdu diġà jiġu implimentati malajr. Aktar diskussjonijiet teoretiċi mhuma ser jikkontribwixxu xejn għall-iżvilupp tal-ambjent intraprenditorjali;

| 5. | jenfasizza li t-tnaqqis riċenti fl-attività ekonomika kien ferm diffiċli għall-intraprendituri tal-SMEs Ewropej, b'mod partikolari fir-reġjuni periferiċi li raw żieda konsiderevoli fir-rati tal-fallimenti tal-intrapriżi; |
| --- | --- |

5.

jenfasizza li t-tnaqqis riċenti fl-attività ekonomika kien ferm diffiċli għall-intraprendituri tal-SMEs Ewropej, b'mod partikolari fir-reġjuni periferiċi li raw żieda konsiderevoli fir-rati tal-fallimenti tal-intrapriżi;

| 6. | jagħraf l-importanza kritika ta' ambjent intraprenditorjali adegwat u ta' suq intern kompletat għall-irkupru u t-tkabbir ekonomiku tal-Ewropa u livell ta' koeżjoni soċjali ogħla; |
| --- | --- |

6.

jagħraf l-importanza kritika ta' ambjent intraprenditorjali adegwat u ta' suq intern kompletat għall-irkupru u t-tkabbir ekonomiku tal-Ewropa u livell ta' koeżjoni soċjali ogħla;

| 7. | jisħaq li l-ambjent lokali u reġjonali ta' negozju huwa fattur kritiku għas-suċċess: għandhom jittieħdu passi sabiex jiġu żviluppati l-kapaċità tal-innovazzjoni u mentalità li tiffavorixxi l-innovazzjoni miftuħa, li fost il-pedamenti tagħhom hemm l-użu effettiv tal-għarfien minn sorsi differenti, id-djalogu li jimmotiva, il-kollaborazzjoni u l-kokreattività; |
| --- | --- |

7.

jisħaq li l-ambjent lokali u reġjonali ta' negozju huwa fattur kritiku għas-suċċess: għandhom jittieħdu passi sabiex jiġu żviluppati l-kapaċità tal-innovazzjoni u mentalità li tiffavorixxi l-innovazzjoni miftuħa, li fost il-pedamenti tagħhom hemm l-użu effettiv tal-għarfien minn sorsi differenti, id-djalogu li jimmotiva, il-kollaborazzjoni u l-kokreattività;

| 8. | iqis lill-Pjan ta' Azzjoni bħala pass meħtieġ biex jitħeġġeġ il-ħolqien ta' ambjent li jappoġġja lill-intraprendituri fi ħdan is-Suq Uniku u b'hekk jikkontribwixxi bħall-irkupru ekonomiku fl-UE; |
| --- | --- |

8.

iqis lill-Pjan ta' Azzjoni bħala pass meħtieġ biex jitħeġġeġ il-ħolqien ta' ambjent li jappoġġja lill-intraprendituri fi ħdan is-Suq Uniku u b'hekk jikkontribwixxi bħall-irkupru ekonomiku fl-UE;

| 9. | jappoġġja l-għażla tal-prijoritajiet tal-Pjan ta' Azzjoni kif inhi rappreżentata mit-tliet pilastri tagħha (jiġifieri l-iżvilupp tal-edukazzjoni u t-taħriġ fl-intraprenditorija; il-ħolqien ta' ambjent kummerċjali xieraq; il-mudelli eżemplari u l-mira lejn gruppi speċifiċi) u jilqa' r-riżultati mistennija minn dan il-Pjan ta' Azzjoni; |
| --- | --- |

9.

jappoġġja l-għażla tal-prijoritajiet tal-Pjan ta' Azzjoni kif inhi rappreżentata mit-tliet pilastri tagħha (jiġifieri l-iżvilupp tal-edukazzjoni u t-taħriġ fl-intraprenditorija; il-ħolqien ta' ambjent kummerċjali xieraq; il-mudelli eżemplari u l-mira lejn gruppi speċifiċi) u jilqa' r-riżultati mistennija minn dan il-Pjan ta' Azzjoni;

| 10. | jenfasizza li għandu jingħata rwol iktar prominenti lill-impjieg indipendenti u l-iżvilupp tal-intrapriżi, u li dawn jitqiesu bħala alternattiva realistika u pożittiva. Dawn huma element essenzjali biex tissaħħaħ il-kompetittività tal-ekonomija Ewropea, u għalhekk jeħtieġu appoġġ f'diversi livelli li jkun integrat. Dan jimplika li l-livelli kollha ta' governanza jieħdu miżuri biex inaqqsu drastikament il-burokrazija għal dawk li jaħdmu għal rashom, itejbu l-protezzjoni soċjali u d-drittijiet tal-pensjoni tagħhom u jnaqqsu l-pressjoni tat-taxxi; |
| --- | --- |

10.

jenfasizza li għandu jingħata rwol iktar prominenti lill-impjieg indipendenti u l-iżvilupp tal-intrapriżi, u li dawn jitqiesu bħala alternattiva realistika u pożittiva. Dawn huma element essenzjali biex tissaħħaħ il-kompetittività tal-ekonomija Ewropea, u għalhekk jeħtieġu appoġġ f'diversi livelli li jkun integrat. Dan jimplika li l-livelli kollha ta' governanza jieħdu miżuri biex inaqqsu drastikament il-burokrazija għal dawk li jaħdmu għal rashom, itejbu l-protezzjoni soċjali u d-drittijiet tal-pensjoni tagħhom u jnaqqsu l-pressjoni tat-taxxi;

| 11. | jagħraf li n-nisa mhux qed jaslu biżżejjed fl-isfera tan-negozju, fejn in-nisa intraprendituri jirrappreżentaw biss 30 %. Jagħraf ukoll l-impatt sinifikanti ta' taħriġ u appoġġ li jkun speċifiku għall-ġeneru biex jiżdied l-għadd ta' intraprendituri nisa, u jappella għall-ħolqien ta' ċentri tan-negozju ddedikati għan-nisa; |
| --- | --- |

11.

jagħraf li n-nisa mhux qed jaslu biżżejjed fl-isfera tan-negozju, fejn in-nisa intraprendituri jirrappreżentaw biss 30 %. Jagħraf ukoll l-impatt sinifikanti ta' taħriġ u appoġġ li jkun speċifiku għall-ġeneru biex jiżdied l-għadd ta' intraprendituri nisa, u jappella għall-ħolqien ta' ċentri tan-negozju ddedikati għan-nisa;

| 12. | itenni t-talba tiegħu lill-Kummissjoni, li ressaq fl-Opinjonijiet reċenti tiegħu dwar il-politika industrijali (1) u l-għajnuna mill-Istat għar-reġjuni (2), biex tindirizza l-kwistjoni tal-“effetti ta' livell limitu” marbutin mad-definizzjoni tal-kategoriji ta' intrapriżi u tirrevedi d-definizzjoni tal-SMEs. B'mod konkret, il-Kummissjoni għandha "tirfina l-kapaċità ta’ analiżi tagħha kif ukoll l-għodda ta’ appoġġ għall-intrapriżi billi tistudja l-possibbiltà li toħloq, kif aċċettat li tagħmel għall-industriji agroalimentari, kategorija ġdida ta’ intrapriżi medji, bejn l-SMEs u l-intrapriżi l-kbar, li jkollhom bejn 250 u 750 ħaddiem u valur ta' bejgħ ta’ anqas minn EUR 200 miljun. Il-Kumitat tar-Reġjuni jappella wkoll biex tinbeda diskussjoni sabiex jiġu kkunsidrati l-intrapriżi ta’ daqs intermedju, li jħaddmu bejn 250 u 5 000 impjegat, li jkunu ħarġu minn SMEs li jkunu kibru u li fil-ġejjieni ser jagħtu kontribut importanti għar-rikkezza Ewropea. Dawn il-kategoriji ġodda ta’ intrapriżi jistgħu jibbenefikaw minn rati ta’ appoġġ adatti, ogħla minn dawk għall-intrapriżi l-kbar u inqas minn dawk għall-SMEs; |
| --- | --- |

12.

itenni t-talba tiegħu lill-Kummissjoni, li ressaq fl-Opinjonijiet reċenti tiegħu dwar il-politika industrijali (1) u l-għajnuna mill-Istat għar-reġjuni (2), biex tindirizza l-kwistjoni tal-“effetti ta' livell limitu” marbutin mad-definizzjoni tal-kategoriji ta' intrapriżi u tirrevedi d-definizzjoni tal-SMEs. B'mod konkret, il-Kummissjoni għandha "tirfina l-kapaċità ta’ analiżi tagħha kif ukoll l-għodda ta’ appoġġ għall-intrapriżi billi tistudja l-possibbiltà li toħloq, kif aċċettat li tagħmel għall-industriji agroalimentari, kategorija ġdida ta’ intrapriżi medji, bejn l-SMEs u l-intrapriżi l-kbar, li jkollhom bejn 250 u 750 ħaddiem u valur ta' bejgħ ta’ anqas minn EUR 200 miljun. Il-Kumitat tar-Reġjuni jappella wkoll biex tinbeda diskussjoni sabiex jiġu kkunsidrati l-intrapriżi ta’ daqs intermedju, li jħaddmu bejn 250 u 5 000 impjegat, li jkunu ħarġu minn SMEs li jkunu kibru u li fil-ġejjieni ser jagħtu kontribut importanti għar-rikkezza Ewropea. Dawn il-kategoriji ġodda ta’ intrapriżi jistgħu jibbenefikaw minn rati ta’ appoġġ adatti, ogħla minn dawk għall-intrapriżi l-kbar u inqas minn dawk għall-SMEs;

| 13. | jenfasizza li l-artiġjanat – parti mis-settur tal-SMEs – kellu u għad għandu rwol importanti fit-tkabbir tal-ekonomija Ewropea bħala bażi għall-iżvilupp industrijali u l-bżonnijiet speċifiċi tiegħu għandhom jitqiesu iktar; dan japplika b'mod partikolari għall-iżvilupp u t-titjib taċ-ċentri ta' taħriġ vokazzjonali; |
| --- | --- |

13.

jenfasizza li l-artiġjanat – parti mis-settur tal-SMEs – kellu u għad għandu rwol importanti fit-tkabbir tal-ekonomija Ewropea bħala bażi għall-iżvilupp industrijali u l-bżonnijiet speċifiċi tiegħu għandhom jitqiesu iktar; dan japplika b'mod partikolari għall-iżvilupp u t-titjib taċ-ċentri ta' taħriġ vokazzjonali;

| 14. | jixtieq jenfasizza wkoll ir-rwol partikolari tal-intrapriżi li qed jevolvu fis-settur tal-ekonomija soċjali u solidali. Dawn l-intrapriżi jikkontribwixxu għall-attività ekonomika u biex jissaħħu r-rabtiet soċjali fiż-żoni żvantaġġati u jwettqu missjonijiet ta' interess ġenerali li jiġġustifikaw trattament divrenzjat, b'mod partikolari f'dak li jirrigwarda r-regolazzjoni/l-issettjar tar-rati ta' intervenzjoni pubblika; |
| --- | --- |

14.

jixtieq jenfasizza wkoll ir-rwol partikolari tal-intrapriżi li qed jevolvu fis-settur tal-ekonomija soċjali u solidali. Dawn l-intrapriżi jikkontribwixxu għall-attività ekonomika u biex jissaħħu r-rabtiet soċjali fiż-żoni żvantaġġati u jwettqu missjonijiet ta' interess ġenerali li jiġġustifikaw trattament divrenzjat, b'mod partikolari f'dak li jirrigwarda r-regolazzjoni/l-issettjar tar-rati ta' intervenzjoni pubblika;

| 15. | jinnota li aktar deindustrijalizzazzjoni tista' tħalli impatt fuq l-impjieg u l-prosperità Ewropea u għalhekk l-UE trid twettaq riformi strutturali li jistimolaw il-kompetittività internazzjonali b'mod partikolari f'termini ta' potenzjal industrijali; |
| --- | --- |

15.

jinnota li aktar deindustrijalizzazzjoni tista' tħalli impatt fuq l-impjieg u l-prosperità Ewropea u għalhekk l-UE trid twettaq riformi strutturali li jistimolaw il-kompetittività internazzjonali b'mod partikolari f'termini ta' potenzjal industrijali;

| 16. | jaqbel li r-rwol tal-imprendituri fis-soċjetà jistħoqqlu iktar rikonoxximent u għandu jissaħħaħ b'mod konsiderevoli; |
| --- | --- |

16.

jaqbel li r-rwol tal-imprendituri fis-soċjetà jistħoqqlu iktar rikonoxximent u għandu jissaħħaħ b'mod konsiderevoli;

| 17. | jilqa' l-approċċ miftuħ u inklużiv tal-Pjan ta' Azzjoni mmirat lejn grupp mifrux ta' partijiet interessati u li għandu l-għan li jiġi involut f'varjetà wiesgħa ta' SMEs stabbiliti, imprendituri li għadhom jibdew u imprendituri ġodda potenzjali; |
| --- | --- |

17.

jilqa' l-approċċ miftuħ u inklużiv tal-Pjan ta' Azzjoni mmirat lejn grupp mifrux ta' partijiet interessati u li għandu l-għan li jiġi involut f'varjetà wiesgħa ta' SMEs stabbiliti, imprendituri li għadhom jibdew u imprendituri ġodda potenzjali;

| 18. | ħa l-impenn li jippromovi Ewropa iktar intraprenditorjali u l-implimentazzjoni sħiħa tal-Pjan ta' Azzjoni għall-Intraprenditorija 2020 u l-Att dwar in-Negozji ż-Żgħar (SBA) għall-Ewropa fil-livell lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

18.

ħa l-impenn li jippromovi Ewropa iktar intraprenditorjali u l-implimentazzjoni sħiħa tal-Pjan ta' Azzjoni għall-Intraprenditorija 2020 u l-Att dwar in-Negozji ż-Żgħar (SBA) għall-Ewropa fil-livell lokali u reġjonali;

| 19. | jinsab diżappuntat li r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali ma ngħatax ir-rikonoxximent li jistħoqqlu fil-Pjan ta' Azzjoni minkejja l-fatt li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jingħataw rwol sinifikanti indispensabbli fit-twettiq tal-għanijiet kollha stabbiliti fi ħdan it-tliet pilastri ewlenin tal-Pjan ta' Azzjoni; |
| --- | --- |

19.

jinsab diżappuntat li r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali ma ngħatax ir-rikonoxximent li jistħoqqlu fil-Pjan ta' Azzjoni minkejja l-fatt li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jingħataw rwol sinifikanti indispensabbli fit-twettiq tal-għanijiet kollha stabbiliti fi ħdan it-tliet pilastri ewlenin tal-Pjan ta' Azzjoni;

| 20. | jenfasizza r-rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-oqsma ewlenin tal-Pjan ta' Azzjoni Intraprenditorija 2020, jiġifieri l-edukazzjoni u t-taħriġ, il-provvista ta' prattiki amministrattivi trasparenti, il-ħolqien ta' ambjent li jappoġġja lill-imprendituri u l-promozzjoni tal-intraprenditorija; |
| --- | --- |

20.

jenfasizza r-rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-oqsma ewlenin tal-Pjan ta' Azzjoni Intraprenditorija 2020, jiġifieri l-edukazzjoni u t-taħriġ, il-provvista ta' prattiki amministrattivi trasparenti, il-ħolqien ta' ambjent li jappoġġja lill-imprendituri u l-promozzjoni tal-intraprenditorija;

| 21. | jenfasizza li ħafna miżuri u inizjattivi importanti fl-oqsma tal-Pjan ta' Azzjoni diġà ttieħdu mill-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-Istati Membri kollha; |
| --- | --- |

21.

jenfasizza li ħafna miżuri u inizjattivi importanti fl-oqsma tal-Pjan ta' Azzjoni diġà ttieħdu mill-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-Istati Membri kollha;

| 22. | jinsab diżappuntat li r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tal-Pjan ta' Azzjoni ma ġiex ikkunsidrat biżżejjed, filwaqt li d-dimensjoni reġjonali tissemma biss bħala parti min-netwerk orizzontali għall-appoġġ tal-intrapriżi; |
| --- | --- |

22.

jinsab diżappuntat li r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tal-Pjan ta' Azzjoni ma ġiex ikkunsidrat biżżejjed, filwaqt li d-dimensjoni reġjonali tissemma biss bħala parti min-netwerk orizzontali għall-appoġġ tal-intrapriżi;

| 23. | jenfasizza li l-involviment tal-awtoritajiet u l-partijiet interessati lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tal-Pjan ta' Azzjoni huwa kruċjali peress li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma l-eqreb livell ta' governanza għall-SMEs u għall-fornituri tal-appoġġ għall-intrapriżi, u peress li l-biċċa l-kbira tal-SMEs huma integrati fis-swieq reġjonali u lokali u joperaw fihom; |
| --- | --- |

23.

jenfasizza li l-involviment tal-awtoritajiet u l-partijiet interessati lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tal-Pjan ta' Azzjoni huwa kruċjali peress li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma l-eqreb livell ta' governanza għall-SMEs u għall-fornituri tal-appoġġ għall-intrapriżi, u peress li l-biċċa l-kbira tal-SMEs huma integrati fis-swieq reġjonali u lokali u joperaw fihom;

| 24. | jenfasizza r-rwol ċentrali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali f'li jagħtu l-momentum organizzattiv u politiku li jirrilaxxa s-sinerġiji tal-kooperazzjoni fost l-atturi stabbiliti fil-livell reġjonali, bħall-kmamar tal-kummerċ jew l-artiġjanat, l-organizzazzjonijiet professjonali, iċ-ċentri tat-teknoloġija, il-parks tat-teknoloġija, l-inkubaturi tan-negozji (business incubators), l-universitajiet, l-inizjattivi tal-clusters jew oħrajn li huma msieħba adatti biex jgħinu lill-SMEs, l-imprendituri li għadhom jibdew, l-istartups b'rata għolja ta' tkabbir u oħrajn fil-proġetti tagħhom; |
| --- | --- |

24.

jenfasizza r-rwol ċentrali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali f'li jagħtu l-momentum organizzattiv u politiku li jirrilaxxa s-sinerġiji tal-kooperazzjoni fost l-atturi stabbiliti fil-livell reġjonali, bħall-kmamar tal-kummerċ jew l-artiġjanat, l-organizzazzjonijiet professjonali, iċ-ċentri tat-teknoloġija, il-parks tat-teknoloġija, l-inkubaturi tan-negozji (business incubators), l-universitajiet, l-inizjattivi tal-clusters jew oħrajn li huma msieħba adatti biex jgħinu lill-SMEs, l-imprendituri li għadhom jibdew, l-istartups b'rata għolja ta' tkabbir u oħrajn fil-proġetti tagħhom;

| 25. | jenfasizza li l-atturi lokali u reġjonali huma responsabbli għat-tfassil tal-istrateġiji intraprenditorjali reġjonali li jistgħu jiġu appoġġjati iktar minn qatt qabel matul il-perspettiva finanzjarja li jmiss tal-UE, jiġifieri mill-Fondi Strutturali; |
| --- | --- |

25.

jenfasizza li l-atturi lokali u reġjonali huma responsabbli għat-tfassil tal-istrateġiji intraprenditorjali reġjonali li jistgħu jiġu appoġġjati iktar minn qatt qabel matul il-perspettiva finanzjarja li jmiss tal-UE, jiġifieri mill-Fondi Strutturali;

| 26. | jisħaq li hemm bżonn iktar intervent u appoġġ pubbliku fl-għoti tas-servizzi u l-prodotti pubbliċi, l-informazzjoni, l-għarfien u l-finanzi għall-SMEs u l-istartups innovattivi, inkluż l-iżvilupp tal-ġestjoni u t-taħriġ għal intraprendituri progressivi, partikolarment fl-ippjanar finanzjarju, l-istrateġiji u l-kummerċjalizzazzjoni; |
| --- | --- |

26.

jisħaq li hemm bżonn iktar intervent u appoġġ pubbliku fl-għoti tas-servizzi u l-prodotti pubbliċi, l-informazzjoni, l-għarfien u l-finanzi għall-SMEs u l-istartups innovattivi, inkluż l-iżvilupp tal-ġestjoni u t-taħriġ għal intraprendituri progressivi, partikolarment fl-ippjanar finanzjarju, l-istrateġiji u l-kummerċjalizzazzjoni;

| 27. | jemmen li hemm bżonn ta' titjib fl-approċċ u fil-proċeduri ta' ħafna banek fil-valutazzjoni tar-riskju intraprenditorjali u fil-finanzjament tal-kumpaniji li jkunu qed jibdew u tal-SMEs; fejn l-awtoritajiet pubbliċi għadhom jappoġġjaw lill-banek, dan għandu jingħata prijorità; |
| --- | --- |

27.

jemmen li hemm bżonn ta' titjib fl-approċċ u fil-proċeduri ta' ħafna banek fil-valutazzjoni tar-riskju intraprenditorjali u fil-finanzjament tal-kumpaniji li jkunu qed jibdew u tal-SMEs; fejn l-awtoritajiet pubbliċi għadhom jappoġġjaw lill-banek, dan għandu jingħata prijorità;

| 28. | jenfasizza li l-premju tar-Reġjuni Intraprenditorjali Ewropej (EER), mogħti mill-Kumitat tar-Reġjuni mill-2010 'l hawn, jista' jservi bħala punt ta' riferiment Ewropew għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' politiki favur l-intraprenditorija u għall-appoġġ adattat għall-SMEs u għall-istrateġiji li jħarsu 'l quddiem. L-EER jistgħu jappoġġjaw ukoll l-iżvilupp ta' “sħubijiet tal-SBA” lokali u reġjonali għal “sħubijiet intraprenditorjali”, u jgħinu biex jiġu implimentati l-għanijiet tal-Pjan ta' Azzjoni u l-Programm COSME; |
| --- | --- |

28.

jenfasizza li l-premju tar-Reġjuni Intraprenditorjali Ewropej (EER), mogħti mill-Kumitat tar-Reġjuni mill-2010 'l hawn, jista' jservi bħala punt ta' riferiment Ewropew għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' politiki favur l-intraprenditorija u għall-appoġġ adattat għall-SMEs u għall-istrateġiji li jħarsu 'l quddiem. L-EER jistgħu jappoġġjaw ukoll l-iżvilupp ta' “sħubijiet tal-SBA” lokali u reġjonali għal “sħubijiet intraprenditorjali”, u jgħinu biex jiġu implimentati l-għanijiet tal-Pjan ta' Azzjoni u l-Programm COSME;

| 29. | jagħraf ir-rwol kritiku tal-SMEs bħala l-ixprun ewlieni għall-ħolqien tal-impjiegi u t-tkabbir ekonomiku fl-Ewropa (85 % tal-impjiegi ġodda netti fl-UE bejn l-2002 u l-2010 inħolqu mill-SMEs), jenfasizza l-isfida għall-awtoritajiet lokali u reġjonali f'li jimmiraw lejn l-SMEs, jadattaw l-appoġġ għal ħafna tipi differenti ta' SMEs – speċjalment il-mikrointrapriżi – u jipprovdu miżuri ta' appoġġ eċċellenti; |
| --- | --- |

29.

jagħraf ir-rwol kritiku tal-SMEs bħala l-ixprun ewlieni għall-ħolqien tal-impjiegi u t-tkabbir ekonomiku fl-Ewropa (85 % tal-impjiegi ġodda netti fl-UE bejn l-2002 u l-2010 inħolqu mill-SMEs), jenfasizza l-isfida għall-awtoritajiet lokali u reġjonali f'li jimmiraw lejn l-SMEs, jadattaw l-appoġġ għal ħafna tipi differenti ta' SMEs – speċjalment il-mikrointrapriżi – u jipprovdu miżuri ta' appoġġ eċċellenti;

| 30. | jagħraf li għalkemm l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol ewlieni fit-tneħħija tal-ostakli għall-intraprenditorija, l-UE għandha parti ewlieni fil-proċess billi tneħħi t-tfixkil fit-tħaddim tas-Suq Uniku u ttejjeb l-ambjent tal-intrapriżi; |
| --- | --- |

30.

jagħraf li għalkemm l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol ewlieni fit-tneħħija tal-ostakli għall-intraprenditorija, l-UE għandha parti ewlieni fil-proċess billi tneħħi t-tfixkil fit-tħaddim tas-Suq Uniku u ttejjeb l-ambjent tal-intrapriżi;

| 31. | jagħraf x'ifisser il-Pjan ta' Azzjoni, jenfasizza l-importanza tal-azzjoni ta' koordinazzjoni mill-awtoritajiet fil-livell sovranazzjonali, nazzjonali u qabel kollox il-livell reġjonali u lokali biex l-għanijiet tal-Pjan jiġu implimentati b'suċċess; |
| --- | --- |

31.

jagħraf x'ifisser il-Pjan ta' Azzjoni, jenfasizza l-importanza tal-azzjoni ta' koordinazzjoni mill-awtoritajiet fil-livell sovranazzjonali, nazzjonali u qabel kollox il-livell reġjonali u lokali biex l-għanijiet tal-Pjan jiġu implimentati b'suċċess;

| 32. | fil-kuntest tan-natura orizzontali u trasversali tal-proġetti biex titrawwem l-intraprenditorija, jenfasizza l-bżonn ta' kooperazzjoni mtejba bejn id-diversi Direttorati Ġenerali tal-Kummissjoni Ewropea; |
| --- | --- |

32.

fil-kuntest tan-natura orizzontali u trasversali tal-proġetti biex titrawwem l-intraprenditorija, jenfasizza l-bżonn ta' kooperazzjoni mtejba bejn id-diversi Direttorati Ġenerali tal-Kummissjoni Ewropea;

| 33. | fid-dawl ta' dan kollu, jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tiżgura komplementarjetà sħiħa bejn id-diversi programmi ta' finanzjament tal-UE għall-intrapriżi, speċjalment bejn COSME, il-Fondi Strutturali u l-Programm Orizzont 2020 sabiex jiġu sfruttati sal-massimu s-sinerġiji u tiġi evitata d-duplikazzjoni ineffiċjenti; |
| --- | --- |

33.

fid-dawl ta' dan kollu, jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tiżgura komplementarjetà sħiħa bejn id-diversi programmi ta' finanzjament tal-UE għall-intrapriżi, speċjalment bejn COSME, il-Fondi Strutturali u l-Programm Orizzont 2020 sabiex jiġu sfruttati sal-massimu s-sinerġiji u tiġi evitata d-duplikazzjoni ineffiċjenti;

| 34. | jenfasizza li d-duplikazzjoni potenzjali tal-isforzi tista' tkun ineffettiva u ineffiċjenti u għalhekk jappella għall-integrazzjoni u l-koordinazzjoni bejn il-miżuri ta' politika implimentati fid-diversi livelli ta' governanza; |
| --- | --- |

34.

jenfasizza li d-duplikazzjoni potenzjali tal-isforzi tista' tkun ineffettiva u ineffiċjenti u għalhekk jappella għall-integrazzjoni u l-koordinazzjoni bejn il-miżuri ta' politika implimentati fid-diversi livelli ta' governanza;

| 35. | fid-dawl ta' kemm hija sinifikanti l-problema, jitlob informazzjoni iktar dettaljata dwar il-fondi speċifiċi allokati għall-implimentazzjoni tad-diversi miżuri proposti; |
| --- | --- |

35.

fid-dawl ta' kemm hija sinifikanti l-problema, jitlob informazzjoni iktar dettaljata dwar il-fondi speċifiċi allokati għall-implimentazzjoni tad-diversi miżuri proposti;

| 36. | jinsab diżappuntat li l-Komunikazzjoni ma tqisx l-ispeċifiċità tad-diversi kulturi u ekosistemi intraprenditorjali li jeżistu fir-reġjuni Ewropej, b'differenzi maġġuri speċjalment bejn l-Istati Membri l-“antiki” u dawk il-“ġodda”, bejn ir-reġjuni metropolitani u dawk li mhumiex metropolitani kif ukoll ir-reġjuni ċentrali u periferiċi; |
| --- | --- |

36.

jinsab diżappuntat li l-Komunikazzjoni ma tqisx l-ispeċifiċità tad-diversi kulturi u ekosistemi intraprenditorjali li jeżistu fir-reġjuni Ewropej, b'differenzi maġġuri speċjalment bejn l-Istati Membri l-“antiki” u dawk il-“ġodda”, bejn ir-reġjuni metropolitani u dawk li mhumiex metropolitani kif ukoll ir-reġjuni ċentrali u periferiċi;

| 37. | jistieden lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex iżidu l-interess fil-promozzjoni tad-dinamika tal-intrapriżi u l-istimolu tat-tkabbir sostenibbli permezz ta' kumpaniji innovattivi fir-reġjuni tagħhom; |
| --- | --- |

37.

jistieden lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex iżidu l-interess fil-promozzjoni tad-dinamika tal-intrapriżi u l-istimolu tat-tkabbir sostenibbli permezz ta' kumpaniji innovattivi fir-reġjuni tagħhom;

| 38. | jenfasizza l-miżuri li għandhom l-għan li jimplimentaw l-iskoperta intraprenditorjali, li hija meqjusa bħala waħda mill-pedamenti tal-użu tal-fondi strutturali u tal-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti; |
| --- | --- |

38.

jenfasizza l-miżuri li għandhom l-għan li jimplimentaw l-iskoperta intraprenditorjali, li hija meqjusa bħala waħda mill-pedamenti tal-użu tal-fondi strutturali u tal-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti;

| 39. | jappella lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jiżviluppaw il-Programmi Operattivi tagħhom b'tali mod li jantiċipaw il-miżuri adatti biex jippromovu l-għanijiet tal-Pjan ta' Azzjoni u jiżguraw li d-diversità u l-ugwaljanza bejn is-sessi tiġi riflessa fis-Sħubijiet tal-Fondi Strutturali; |
| --- | --- |

39.

jappella lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jiżviluppaw il-Programmi Operattivi tagħhom b'tali mod li jantiċipaw il-miżuri adatti biex jippromovu l-għanijiet tal-Pjan ta' Azzjoni u jiżguraw li d-diversità u l-ugwaljanza bejn is-sessi tiġi riflessa fis-Sħubijiet tal-Fondi Strutturali;

| 40. | jenfasizza li t-tikketta tal-premju tar-Reġjun Intraprenditorjali Ewropew (EER) tal-Kumitat tar-Reġjuni hija eżempju tajjeb, li juri li r-reġjuni jistgħu jiżviluppaw strateġiji b'fokus speċifiku fuq l-intraprenditorija u appoġġ adattat għall-SMEs sabiex jiġu indirizzati aħjar l-isfidi li jiffaċċjaw li huma komuni u speċifiċi għar-reġjun; |
| --- | --- |

40.

jenfasizza li t-tikketta tal-premju tar-Reġjun Intraprenditorjali Ewropew (EER) tal-Kumitat tar-Reġjuni hija eżempju tajjeb, li juri li r-reġjuni jistgħu jiżviluppaw strateġiji b'fokus speċifiku fuq l-intraprenditorija u appoġġ adattat għall-SMEs sabiex jiġu indirizzati aħjar l-isfidi li jiffaċċjaw li huma komuni u speċifiċi għar-reġjun;

| 41. | jissottolinja li r-reġjuni li rebħu l-premju EER (2011-2013) kollha taw bidu għal miżuri ġodda interessanti jew estendew dawk eżistenti biex ifasslu l-politika ekonomika reġjonali tagħhom; |
| --- | --- |

41.

jissottolinja li r-reġjuni li rebħu l-premju EER (2011-2013) kollha taw bidu għal miżuri ġodda interessanti jew estendew dawk eżistenti biex ifasslu l-politika ekonomika reġjonali tagħhom;

| 42. | jappella għall-iżvilupp tan-netwerk tal-EER, li juża l-programm ewlieni tal-Kummissjoni Ewropea COSME (2014-2020) bħala wieħed mill-mezzi adatti; |
| --- | --- |

42.

jappella għall-iżvilupp tan-netwerk tal-EER, li juża l-programm ewlieni tal-Kummissjoni Ewropea COSME (2014-2020) bħala wieħed mill-mezzi adatti;

| 43. | jappella għall-implimentazzjoni tal-għanijiet imfissra fil-COSME (Programm għall-Kompetittività tal-Intrapriżi u l-SMEs), li għandu l-għan li jiffaċilita l-aċċess għall-finanzi għall-SMEs, joħloq ambjent favorevoli għall-ħolqien u t-tkabbir tal-intrapriżi u jħeġġeġ kultura intraprenditorjali fl-Ewropa, iżid il-kompetittività sostenibbli tal-kumpaniji tal-UE, jgħin lill-intrapriżi ż-żgħar joperaw barra pajjiżhom u jtejbu l-aċċess tagħhom għas-swieq; |
| --- | --- |

43.

jappella għall-implimentazzjoni tal-għanijiet imfissra fil-COSME (Programm għall-Kompetittività tal-Intrapriżi u l-SMEs), li għandu l-għan li jiffaċilita l-aċċess għall-finanzi għall-SMEs, joħloq ambjent favorevoli għall-ħolqien u t-tkabbir tal-intrapriżi u jħeġġeġ kultura intraprenditorjali fl-Ewropa, iżid il-kompetittività sostenibbli tal-kumpaniji tal-UE, jgħin lill-intrapriżi ż-żgħar joperaw barra pajjiżhom u jtejbu l-aċċess tagħhom għas-swieq;

| 44. | jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tissemplifika l-ġestjoni tal-programm COSME meta mqabbel mal-predeċessuri tiegħu bħas-CIP (2007-2013) sabiex jitnaqqsu l-ispejjeż amministrattivi u minflok jiffoka fuq l-għoti ta' miżuri ta' appoġġ aħjar għall-intrapriżi; |
| --- | --- |

44.

jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tissemplifika l-ġestjoni tal-programm COSME meta mqabbel mal-predeċessuri tiegħu bħas-CIP (2007-2013) sabiex jitnaqqsu l-ispejjeż amministrattivi u minflok jiffoka fuq l-għoti ta' miżuri ta' appoġġ aħjar għall-intrapriżi;

| 45. | jitlob li l-Kumitat tar-Reġjuni jiġi mistieden għal-laqgħat futuri tal-Kumitat ta' Ġestjoni tal-COSME; |
| --- | --- |

45.

jitlob li l-Kumitat tar-Reġjuni jiġi mistieden għal-laqgħat futuri tal-Kumitat ta' Ġestjoni tal-COSME;

| 46. | jisħaq li l-Pjan ta' Azzjoni għandu jiffoka fuq il-qafas ta' politika ġenerali u jinsab diżappuntat li d-dilemma intraprenditorjali tidher li qed titqies mill-Kummissjoni Ewropea prinċipaliment bħala sfida kwantitattiva (iż-żieda tal-għadd ta' intrapriżi); |
| --- | --- |

46.

jisħaq li l-Pjan ta' Azzjoni għandu jiffoka fuq il-qafas ta' politika ġenerali u jinsab diżappuntat li d-dilemma intraprenditorjali tidher li qed titqies mill-Kummissjoni Ewropea prinċipaliment bħala sfida kwantitattiva (iż-żieda tal-għadd ta' intrapriżi);

| 47. | jagħti attenzjoni lill-miżuri li b'mod sinifikanti jżidu l-attivitajiet ta' twaqqif ta’ negozji marbuta mal-universitajiet u istituzzjonijiet edukattivi oħra. Għodda essenzjali tikkonsisti fl-abbozzar ta' eżempji meqjusa eċċellenti f'mod li jista' jiġi ripetut fl-UE kollha; |
| --- | --- |

47.

jagħti attenzjoni lill-miżuri li b'mod sinifikanti jżidu l-attivitajiet ta' twaqqif ta’ negozji marbuta mal-universitajiet u istituzzjonijiet edukattivi oħra. Għodda essenzjali tikkonsisti fl-abbozzar ta' eżempji meqjusa eċċellenti f'mod li jista' jiġi ripetut fl-UE kollha;

| 48. | jenfasizza li l-intrapriżi innovattivi u kompetittivi huma kruċjali għat-tkabbir ekonomiku, u barra minn hekk, hemm bżonn li nħeġġu b'mod partikolari aspirazzjoni akbar għat-tkabbir lejn is-swieq globali u li nkunu globalment kompetittivi. Sabiex ir-reġjuni li għadhom lura jilħqu (jikkonverġu) mal-oħrajn, u biex oħrajn iżommu l-kompetittività internazzjonali tagħhom, it-tħeġġiġ tat-tkabbir ta' kumpaniji effiċjenti huwa indispensabbli; |
| --- | --- |

48.

jenfasizza li l-intrapriżi innovattivi u kompetittivi huma kruċjali għat-tkabbir ekonomiku, u barra minn hekk, hemm bżonn li nħeġġu b'mod partikolari aspirazzjoni akbar għat-tkabbir lejn is-swieq globali u li nkunu globalment kompetittivi. Sabiex ir-reġjuni li għadhom lura jilħqu (jikkonverġu) mal-oħrajn, u biex oħrajn iżommu l-kompetittività internazzjonali tagħhom, it-tħeġġiġ tat-tkabbir ta' kumpaniji effiċjenti huwa indispensabbli;

| 49. | jinsab imħasseb li minħabba t-tibdil demografiku, ħafna intraprendituri tal-familja ser jilħqu l-età tal-irtirar fis-snin li ġejjin iżda mhux dejjem jirnexxilhom isibu suċċessur biex jieħu f'idejh il-kumpanija, u dan jista' jipperikola l-futur tal-kumpanija u l-impjiegi; |
| --- | --- |

49.

jinsab imħasseb li minħabba t-tibdil demografiku, ħafna intraprendituri tal-familja ser jilħqu l-età tal-irtirar fis-snin li ġejjin iżda mhux dejjem jirnexxilhom isibu suċċessur biex jieħu f'idejh il-kumpanija, u dan jista' jipperikola l-futur tal-kumpanija u l-impjiegi;

| 50. | huwa tal-fehma li sabiex tiġi promossa l-internazzjonalizzazzjoni tal-intrapriżi l-għarfien tal-lingwi barranin, kemm min-naħa tal-intraprendituri kif ukoll min-naħa tat-tfal tal-iskola u l-istudenti, għandu jittejjeb. Barra minn hekk, għandu jikber ukoll l-għarfien dwar il-possibbiltajiet tas-suq komuni tal-Unjoni Ewropea, u tal-ambjent tas-suq globali; |
| --- | --- |

50.

huwa tal-fehma li sabiex tiġi promossa l-internazzjonalizzazzjoni tal-intrapriżi l-għarfien tal-lingwi barranin, kemm min-naħa tal-intraprendituri kif ukoll min-naħa tat-tfal tal-iskola u l-istudenti, għandu jittejjeb. Barra minn hekk, għandu jikber ukoll l-għarfien dwar il-possibbiltajiet tas-suq komuni tal-Unjoni Ewropea, u tal-ambjent tas-suq globali;

| 51. | ifakkar li l-fondi tal-UE għandhom jintużaw ukoll sabiex jiġi adottat mudell ta' għalliem-apprentista fl-intraprenditorija. It-trasferiment tal-għarfien bejn il-ġenerazzjonijiet joħloq valur miżjud sinifikanti, peress li ħaddiema akbar fl-età jkunu jistgħu jgħaddu modi ta' ħsieb u għarfien prattiku filwaqt li ħaddiema iżgħar joffru ideat friski u entużjażmu. Għaldaqstant, il-mudell tal-għalliem-apprentista huwa bidirezzjonali (3); |
| --- | --- |

51.

ifakkar li l-fondi tal-UE għandhom jintużaw ukoll sabiex jiġi adottat mudell ta' għalliem-apprentista fl-intraprenditorija. It-trasferiment tal-għarfien bejn il-ġenerazzjonijiet joħloq valur miżjud sinifikanti, peress li ħaddiema akbar fl-età jkunu jistgħu jgħaddu modi ta' ħsieb u għarfien prattiku filwaqt li ħaddiema iżgħar joffru ideat friski u entużjażmu. Għaldaqstant, il-mudell tal-għalliem-apprentista huwa bidirezzjonali (3);

| 52. | jisħaq li l-fornituri tal-appoġġ għall-intrapriżi lokali u reġjonali għandhom isaħħu l-isforzi sabiex l-SMEs jibbenefikaw mill-użu sħiħ tal-potenzjal tas-Suq Uniku tal-UE; f'dan ir-rigward, jenfasizza li l-attivitajiet tan-Netwerk Enterprise Europe għandhom jitkomplew; |
| --- | --- |

52.

jisħaq li l-fornituri tal-appoġġ għall-intrapriżi lokali u reġjonali għandhom isaħħu l-isforzi sabiex l-SMEs jibbenefikaw mill-użu sħiħ tal-potenzjal tas-Suq Uniku tal-UE; f'dan ir-rigward, jenfasizza li l-attivitajiet tan-Netwerk Enterprise Europe għandhom jitkomplew;

| 53. | jenfasizza li atturi reġjonali oħra bħall-fornituri tal-appoġġ għall-intrapriżi, l-universitajiet, iċ-ċentri ta' trasferiment teknoloġiku, il-clusters, eċċ, għandhom ifasslu mill-ġdid l-impenn tagħhom fl-iżvilupp reġjonali, sabiex jidentifikaw l-aħjar tendenzi possibbli għall-kooperazzjoni li jippermettu lill-intrapriżi reġjonali tagħhom jirċievu appoġġ professjonali u komprensiv biex jaħkmu swieq ġodda; |
| --- | --- |

53.

jenfasizza li atturi reġjonali oħra bħall-fornituri tal-appoġġ għall-intrapriżi, l-universitajiet, iċ-ċentri ta' trasferiment teknoloġiku, il-clusters, eċċ, għandhom ifasslu mill-ġdid l-impenn tagħhom fl-iżvilupp reġjonali, sabiex jidentifikaw l-aħjar tendenzi possibbli għall-kooperazzjoni li jippermettu lill-intrapriżi reġjonali tagħhom jirċievu appoġġ professjonali u komprensiv biex jaħkmu swieq ġodda;

| 54. | jaqbel li irrispettivament mill-kooperazzjoni u s-sħubijiet b'saħħithom, ir-reġjuni tal-UE għandhom ikunu jistgħu jiddefinixxu l-potenzjal proprju għat-tkabbir u jixprunaw l-innovazzjoni kemm fis-setturi b'użu kbir tat-teknoloġija kif ukoll f'dawk b'użu baxx tat-teknoloġija, b'konformità mal-prekundizzjonijiet speċifiċi skont ir-reġjun; |
| --- | --- |

54.

jaqbel li irrispettivament mill-kooperazzjoni u s-sħubijiet b'saħħithom, ir-reġjuni tal-UE għandhom ikunu jistgħu jiddefinixxu l-potenzjal proprju għat-tkabbir u jixprunaw l-innovazzjoni kemm fis-setturi b'użu kbir tat-teknoloġija kif ukoll f'dawk b'użu baxx tat-teknoloġija, b'konformità mal-prekundizzjonijiet speċifiċi skont ir-reġjun;

| 55. | jagħraf li għal xi reġjuni Ewropej it-teknoloġiji abilitanti ewlenin (il-materjali avvanzati, in-nanoteknoloġija, il-mikroelettronika u n-nanoelettronika, il-bijoteknoloġija u l-fotonika) jistgħu jkunu tal-ikbar importanza bħala xpruni ta' tkabbir u impjiegi. Dawn is-setturi huma parti minn bidla lejn ekonomija b'emissjonijiet baxxi tal-karbonju u bbażata fuq l-għarfien. L-imprendituri attivi f'dawn it-teknoloġiji jistgħu jikkontribwixxu b'mod sinifikanti biex jintlaħqu l-isfidi soċjetali tal-lum u l-modernizzazzjoni tal-industrija tal-UE; |
| --- | --- |

55.

jagħraf li għal xi reġjuni Ewropej it-teknoloġiji abilitanti ewlenin (il-materjali avvanzati, in-nanoteknoloġija, il-mikroelettronika u n-nanoelettronika, il-bijoteknoloġija u l-fotonika) jistgħu jkunu tal-ikbar importanza bħala xpruni ta' tkabbir u impjiegi. Dawn is-setturi huma parti minn bidla lejn ekonomija b'emissjonijiet baxxi tal-karbonju u bbażata fuq l-għarfien. L-imprendituri attivi f'dawn it-teknoloġiji jistgħu jikkontribwixxu b'mod sinifikanti biex jintlaħqu l-isfidi soċjetali tal-lum u l-modernizzazzjoni tal-industrija tal-UE;

| 56. | jisħaq fuq l-importanza li, flimkien mal-intraprenditorija konvenzjonali, jiġu aċċellerati miżuri sabiex tiżdied b'mod sinifikanti l-intraprenditorija akkedemika fost dawk li għandhom dottorati u l-istudenti tad-dottorati fl-Istati Membri kollha; |
| --- | --- |

56.

jisħaq fuq l-importanza li, flimkien mal-intraprenditorija konvenzjonali, jiġu aċċellerati miżuri sabiex tiżdied b'mod sinifikanti l-intraprenditorija akkedemika fost dawk li għandhom dottorati u l-istudenti tad-dottorati fl-Istati Membri kollha;

| 57. | jenfasizza li l-UE għandha kompetenzi ta' appoġġ fl-oqsma koperti mill-Pjan ta' Azzjoni, soġġetti għall-prinċipju tas-sussidjarjetà. Huwa jisħaq li l-Pjan ta' Azzjoni jipprovdi skema volontarja għall-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

57.

jenfasizza li l-UE għandha kompetenzi ta' appoġġ fl-oqsma koperti mill-Pjan ta' Azzjoni, soġġetti għall-prinċipju tas-sussidjarjetà. Huwa jisħaq li l-Pjan ta' Azzjoni jipprovdi skema volontarja għall-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 58. | jirrikonoxxi li l-azzjonijiet proposti jimmiraw speċifikament in-nuqqasijiet ta' politika u n-nuqqasijiet tas-suq, bħall-asimmetriji tal-informazzjoni li jistgħu jiġu indirizzati biss fil-livell tal-UE u għalhekk huma konformi mat-Trattat ta' Lisbona; |
| --- | --- |

58.

jirrikonoxxi li l-azzjonijiet proposti jimmiraw speċifikament in-nuqqasijiet ta' politika u n-nuqqasijiet tas-suq, bħall-asimmetriji tal-informazzjoni li jistgħu jiġu indirizzati biss fil-livell tal-UE u għalhekk huma konformi mat-Trattat ta' Lisbona;

| 59. | jagħraf li l-Pjan ta' Azzjoni huwa konformi mal-prinċipju ta' proporzjonalità. Id-daqs u l-iskala tal-azzjoni ppjanata huma mistennija jiġġeneraw impatti pożittivi permezz tal-effetti tal-crowding-in u tal-multiplikatur immirati lejn nuqqasijiet tas-suq speċifiċi; |
| --- | --- |

59.

jagħraf li l-Pjan ta' Azzjoni huwa konformi mal-prinċipju ta' proporzjonalità. Id-daqs u l-iskala tal-azzjoni ppjanata huma mistennija jiġġeneraw impatti pożittivi permezz tal-effetti tal-crowding-in u tal-multiplikatur immirati lejn nuqqasijiet tas-suq speċifiċi;

Il-promozzjoni tal-edukazzjoni u t-taħriġ tal-intraprenditorija

| 60. | jenfasizza li l-Ewropa jrid jirnexxilha tippreżenta l-intraprenditorija liż-żgħażagħ bħala karriera futura vijabbli u promettenti, u b'hekk tkebbes mill-ġdid l-ispirtu intraprenditorjali; |
| --- | --- |

60.

jenfasizza li l-Ewropa jrid jirnexxilha tippreżenta l-intraprenditorija liż-żgħażagħ bħala karriera futura vijabbli u promettenti, u b'hekk tkebbes mill-ġdid l-ispirtu intraprenditorjali;

| 61. | jissottolinja li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom il-kompitu li jippromovu l-edukazzjoni u jdaħħlu fiha l-aspett intraprenditorjali; |
| --- | --- |

61.

jissottolinja li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom il-kompitu li jippromovu l-edukazzjoni u jdaħħlu fiha l-aspett intraprenditorjali;

| 62. | jenfasizza li l-kapaċità tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li jippromovu l-intraprenditorija għandha tiġi rikonoxxuta; |
| --- | --- |

62.

jenfasizza li l-kapaċità tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li jippromovu l-intraprenditorija għandha tiġi rikonoxxuta;

| 63. | jappella lill-organizzazzjonijiet tat-taħriġ lokali u reġjonali u s-sistemi edukattivi biex jipprovdu iktar opportunitajiet ta' tagħlim formali u mhux formali iktar adattati fit-taħriġ tal-intraprenditorija u l-iżvilupp tal-intrapriżi għal udjenzi destinatarji speċifiċi; |
| --- | --- |

63.

jappella lill-organizzazzjonijiet tat-taħriġ lokali u reġjonali u s-sistemi edukattivi biex jipprovdu iktar opportunitajiet ta' tagħlim formali u mhux formali iktar adattati fit-taħriġ tal-intraprenditorija u l-iżvilupp tal-intrapriżi għal udjenzi destinatarji speċifiċi;

| 64. | jenfasizza s-sinifikanza tal-qafas Ewropew tal-kompetenzi ewlenin, li fihom l-edukazzjoni tal-intraprenditorija ġiet identifikata bħala ferm importanti, flimkien mal-matematika, it-teknika għas-soluzzjoni tal-problemi, il-komunikazzjoni, l-għarfien tal-lingwi u kompetenzi oħrajn; |
| --- | --- |

64.

jenfasizza s-sinifikanza tal-qafas Ewropew tal-kompetenzi ewlenin, li fihom l-edukazzjoni tal-intraprenditorija ġiet identifikata bħala ferm importanti, flimkien mal-matematika, it-teknika għas-soluzzjoni tal-problemi, il-komunikazzjoni, l-għarfien tal-lingwi u kompetenzi oħrajn;

| 65. | jappella lill-Kummissjoni biex tippromovi t-tagħlim intraprenditorjali fl-iskejjel li jipprovdu edukazzjoni ġenerali u fl-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni terzjarja b'enfasi fuq l-akkwist ta' ħiliet prattiċi u tagħlim informali bejn l-intraprendituri u t-tfal tal-iskola u l-istudenti; |
| --- | --- |

65.

jappella lill-Kummissjoni biex tippromovi t-tagħlim intraprenditorjali fl-iskejjel li jipprovdu edukazzjoni ġenerali u fl-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni terzjarja b'enfasi fuq l-akkwist ta' ħiliet prattiċi u tagħlim informali bejn l-intraprendituri u t-tfal tal-iskola u l-istudenti;

| 66. | jappella lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jintroduċu jew itejbu l-kwalità tal-programmi edukattivi u tat-taħriġ offruti bħalissa; |
| --- | --- |

66.

jappella lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jintroduċu jew itejbu l-kwalità tal-programmi edukattivi u tat-taħriġ offruti bħalissa;

| 67. | jenfasizza l-importanza tal-programmi tas-sensibbiltà u t-titjib tal-ħiliet intraprenditorjali minn kmieni, sa mill-edukazzjoni primarja, sabiex jitrawwem il-potenzjal innovattiv u n-natura esperimentali tal-ġenerazzjoni żagħżugħa; |
| --- | --- |

67.

jenfasizza l-importanza tal-programmi tas-sensibbiltà u t-titjib tal-ħiliet intraprenditorjali minn kmieni, sa mill-edukazzjoni primarja, sabiex jitrawwem il-potenzjal innovattiv u n-natura esperimentali tal-ġenerazzjoni żagħżugħa;

| 68. | jemmen li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma kapaċi jniedu programmi edukattivi ta' dan it-tip. Dawn il-programmi għandhom itejbu l-ispirtu intraprenditorjali taż-żgħażagħ f'setturi ekonomiċi speċifiċi għar-reġjun, b'kontribut għall-iżvilupp ta' qasam ekonomiku partikolari u anke tar-reġjun kollu kemm hu; |
| --- | --- |

68.

jemmen li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma kapaċi jniedu programmi edukattivi ta' dan it-tip. Dawn il-programmi għandhom itejbu l-ispirtu intraprenditorjali taż-żgħażagħ f'setturi ekonomiċi speċifiċi għar-reġjun, b'kontribut għall-iżvilupp ta' qasam ekonomiku partikolari u anke tar-reġjun kollu kemm hu;

| 69. | jenfasizza l-importanza tad-djalogu fost l-imprendituri li għadhom jibdew u dawk potenzjali, bħal dak promoss permezz tal-programm Ewropew “Erasmus għall-Imprendituri Żgħażagħ”; |
| --- | --- |

69.

jenfasizza l-importanza tad-djalogu fost l-imprendituri li għadhom jibdew u dawk potenzjali, bħal dak promoss permezz tal-programm Ewropew “Erasmus għall-Imprendituri Żgħażagħ”;

| 70. | jenfasizza li xi reġjuni li għandhom it-tikketta tal-EER impenjaw lilhom infushom serjament f'dan il-programm u r-riżultati għall-imprendituri tagħhom kienu ferm inkoraġġanti. Il-programm joffri lill-imprendituri futuri taħriġ f'SMEs stabbiliti, fejn l-imprendituri esperjenzati fl-istess ħin jibbenefikaw minn imprendituri (futuri) żgħażagħ motivati li jagħtuhom ħarsa ġdida lejn l-isfidi ta' kuljum (produzzjoni jew proċessi eżistenti). Għalhekk, hemm potenjal ġdid biex tiżdied il-kapaċità għall-innovazzjoni tal-kumpaniji involuti f'tali skambji; |
| --- | --- |

70.

jenfasizza li xi reġjuni li għandhom it-tikketta tal-EER impenjaw lilhom infushom serjament f'dan il-programm u r-riżultati għall-imprendituri tagħhom kienu ferm inkoraġġanti. Il-programm joffri lill-imprendituri futuri taħriġ f'SMEs stabbiliti, fejn l-imprendituri esperjenzati fl-istess ħin jibbenefikaw minn imprendituri (futuri) żgħażagħ motivati li jagħtuhom ħarsa ġdida lejn l-isfidi ta' kuljum (produzzjoni jew proċessi eżistenti). Għalhekk, hemm potenjal ġdid biex tiżdied il-kapaċità għall-innovazzjoni tal-kumpaniji involuti f'tali skambji;

| 71. | jenfasizza li huwa importanti li l-intraprenditorija soċjali tiġi promossa iktar bħala alternattiva ta' valur għall-modi tradizzjonali tal-kummerċ kemm f'forma għall-profitt kif ukoll mhux għall-profitt. L-intraprenditorija soċjali tista' tkun attività kummerċjali sodisfaċenti ħafna speċjalment peress li l-kriżi finanzjarja u ekonomika li għadha għaddejja titlob attività intraprenditorjali aktar sostenibbli; |
| --- | --- |

71.

jenfasizza li huwa importanti li l-intraprenditorija soċjali tiġi promossa iktar bħala alternattiva ta' valur għall-modi tradizzjonali tal-kummerċ kemm f'forma għall-profitt kif ukoll mhux għall-profitt. L-intraprenditorija soċjali tista' tkun attività kummerċjali sodisfaċenti ħafna speċjalment peress li l-kriżi finanzjarja u ekonomika li għadha għaddejja titlob attività intraprenditorjali aktar sostenibbli;

Noħolqu ambjent fejn l-imprendituri jistgħu jiffjorixxu u jikbru

| 72. | jagħraf li s-sensibbiltà għandha tiżdied fost l-intrapriżi u l-imprendituri futuri biex jinħatfu l-opportunitajiet offruti mis-Suq Uniku; |
| --- | --- |

72.

jagħraf li s-sensibbiltà għandha tiżdied fost l-intrapriżi u l-imprendituri futuri biex jinħatfu l-opportunitajiet offruti mis-Suq Uniku;

| 73. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex b'mod effiċjenti jneħħu l-ostakli eżistenti għall-intraprenditorija kif hemm indikat fit-tieni pilastru tal-Pjan ta' Azzjoni. Barra minn hekk, iqis li s-sistemi tas-sigurtà soċjali m'għandhomx jiddiskriminaw kontra l-intraprendituri u n-nies li jaħdmu għal rashom; |
| --- | --- |

73.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex b'mod effiċjenti jneħħu l-ostakli eżistenti għall-intraprenditorija kif hemm indikat fit-tieni pilastru tal-Pjan ta' Azzjoni. Barra minn hekk, iqis li s-sistemi tas-sigurtà soċjali m'għandhomx jiddiskriminaw kontra l-intraprendituri u n-nies li jaħdmu għal rashom;

| 74. | jirrimarka li sabiex jinħoloq ambjent favorevoli għall-iżvilupp tal-intrapriżi, l-awtoritajiet pubbliċi jridu jinvestu f'infrastruttura ta' kwalità, kemm fil-qasam tat-trasport kif ukoll f'dak diġitali, u għal dan il-għan għandhom bżonn l-appoġġ tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

74.

jirrimarka li sabiex jinħoloq ambjent favorevoli għall-iżvilupp tal-intrapriżi, l-awtoritajiet pubbliċi jridu jinvestu f'infrastruttura ta' kwalità, kemm fil-qasam tat-trasport kif ukoll f'dak diġitali, u għal dan il-għan għandhom bżonn l-appoġġ tal-Unjoni Ewropea;

| 75. | jagħraf b'mod partikolari li fis-snin li ġejjin, mijiet ta' eluf ta' sidien tal-kumpaniji fl-UE li huma mdaħħla fiż-żmien ser ikollhom jew jittrasferixxu l-intrapriżi tagħhom lill-ġenerazzjoni li jmiss jew jagħlqu; għalhekk, l-istrateġiji tas-suċċessjoni ser ikollhom jiġu implimentati u s-sensibilizzazzjoni dwar il-problema għandha tiżdied. F'dan ir-rigward, il-Kumitat tar-Reġjuni jtenni s-sejħa tiegħu espressa fl-Opinjoni dwar l-għajnuna mill-Istat għar-reġjuni (4), biex l-akkwiżizzjonijiet tal-kumpaniji (takeovers) isiru eliġibbli taħt il-linji gwida tal-għajnuna mill-Istat għar-reġjuni; |
| --- | --- |

75.

jagħraf b'mod partikolari li fis-snin li ġejjin, mijiet ta' eluf ta' sidien tal-kumpaniji fl-UE li huma mdaħħla fiż-żmien ser ikollhom jew jittrasferixxu l-intrapriżi tagħhom lill-ġenerazzjoni li jmiss jew jagħlqu; għalhekk, l-istrateġiji tas-suċċessjoni ser ikollhom jiġu implimentati u s-sensibilizzazzjoni dwar il-problema għandha tiżdied. F'dan ir-rigward, il-Kumitat tar-Reġjuni jtenni s-sejħa tiegħu espressa fl-Opinjoni dwar l-għajnuna mill-Istat għar-reġjuni (4), biex l-akkwiżizzjonijiet tal-kumpaniji (takeovers) isiru eliġibbli taħt il-linji gwida tal-għajnuna mill-Istat għar-reġjuni;

| 76. | jaqbel li l-proċeduri tal-falliment għandhom jiġu semplifikati sabiex l-imprendituri jingħataw it-tieni ċans; |
| --- | --- |

76.

jaqbel li l-proċeduri tal-falliment għandhom jiġu semplifikati sabiex l-imprendituri jingħataw it-tieni ċans;

Nippromovu mudelli eżemplari fost gruppi destinatarji speċifiċi

| 77. | jemmen li huwa essenzjali li tonqos b'mod kontinwu l-burokrazija b'rabta mat-twaqqif jew it-tkabbir tal-intrapriżi; |
| --- | --- |

77.

jemmen li huwa essenzjali li tonqos b'mod kontinwu l-burokrazija b'rabta mat-twaqqif jew it-tkabbir tal-intrapriżi;

| 78. | jappoġġja l-idea li intraprenditorija titrawwem fost il-gruppi destinatarji filwaqt li jitqiesu l-isfidi speċifiċi li jridu jiġu ffaċċjati; |
| --- | --- |

78.

jappoġġja l-idea li intraprenditorija titrawwem fost il-gruppi destinatarji filwaqt li jitqiesu l-isfidi speċifiċi li jridu jiġu ffaċċjati;

| 79. | jenfasizza r-rwol kruċjali tal-imprendituri mdaħħla fiż-żmien fl-ekonomija tal-UE u jissottolinja li minħabba l-proċessi demografiċi osservati, ir-rwol tagħhom x'aktarx jiżdied; |
| --- | --- |

79.

jenfasizza r-rwol kruċjali tal-imprendituri mdaħħla fiż-żmien fl-ekonomija tal-UE u jissottolinja li minħabba l-proċessi demografiċi osservati, ir-rwol tagħhom x'aktarx jiżdied;

| 80. | japprezza l-fatt li l-Pjan ta' Azzjoni jindirizza r-rwol tal-anzjani bħala riżorsa ta' valur għall-intraprenditorija fl-UE u li b'hekk iwassal għal sinerġiji potenzjali b'politiki soċjali li jimmiraw li jżidu l-attività ekonomika fost il-ġenerazzjoni li għandha 'l fuq minn 50 sena; |
| --- | --- |

80.

japprezza l-fatt li l-Pjan ta' Azzjoni jindirizza r-rwol tal-anzjani bħala riżorsa ta' valur għall-intraprenditorija fl-UE u li b'hekk iwassal għal sinerġiji potenzjali b'politiki soċjali li jimmiraw li jżidu l-attività ekonomika fost il-ġenerazzjoni li għandha 'l fuq minn 50 sena;

| 81. | jissottolinja li, minħabba l-esperjenza twila tax-xogħol, l-impjegati mdaħħla fiż-żmien huma sors rikk ta' għarfien u jistgħu jkunu kruċjali biex jgħinu ġenerazzjoni ġdida ta' negozjanti biex iwaqqfu jew jikkonsolidaw il-kumpaniji; |
| --- | --- |

81.

jissottolinja li, minħabba l-esperjenza twila tax-xogħol, l-impjegati mdaħħla fiż-żmien huma sors rikk ta' għarfien u jistgħu jkunu kruċjali biex jgħinu ġenerazzjoni ġdida ta' negozjanti biex iwaqqfu jew jikkonsolidaw il-kumpaniji;

| 82. | jaqbel li l-fornituri tal-appoġġ għall-intrapriżi għandhom jidentifikaw iktar mudelli li jaħdmu li jippermettu lill-ħaddiema mdaħħla fiż-żmien biex jibqgħu attivi, abbażi tar-rieda tagħhom u li jgħinu jżidu l-impjegabbiltà kemm tal-istudenti kif ukoll tal-imprendituri li għadhom jibdew (permezz ta' programmi ta' mentoring); |
| --- | --- |

82.

jaqbel li l-fornituri tal-appoġġ għall-intrapriżi għandhom jidentifikaw iktar mudelli li jaħdmu li jippermettu lill-ħaddiema mdaħħla fiż-żmien biex jibqgħu attivi, abbażi tar-rieda tagħhom u li jgħinu jżidu l-impjegabbiltà kemm tal-istudenti kif ukoll tal-imprendituri li għadhom jibdew (permezz ta' programmi ta' mentoring);

| 83. | f'dan ir-rigward, huwa jirrakkomanda li tiġi stimulata attitudni tat-tixjiħ attiv fis-soċjetà. Il-benefiċċji tat-tixjiħ attiv ma jibbenefikawx biss lil dawk konċernati direttament, imma jistgħu jkunu wkoll sors ta' tkabbir u innovazzjoni. Fil-livell lokali u reġjonali, il-persuni li jieħdu d-deċiżjonijiet jistgħu jesploraw u jippromovu iktar 'l-opportunitajiet tad-deheb' offruti mill-ekonomija tal-fidda, li ser jiddependu mill-qrib fuq l-attitudnijiet li qed jinbidlu lejn il-politiki l-ġodda sensibilizzati għall-età; |
| --- | --- |

83.

f'dan ir-rigward, huwa jirrakkomanda li tiġi stimulata attitudni tat-tixjiħ attiv fis-soċjetà. Il-benefiċċji tat-tixjiħ attiv ma jibbenefikawx biss lil dawk konċernati direttament, imma jistgħu jkunu wkoll sors ta' tkabbir u innovazzjoni. Fil-livell lokali u reġjonali, il-persuni li jieħdu d-deċiżjonijiet jistgħu jesploraw u jippromovu iktar 'l-opportunitajiet tad-deheb' offruti mill-ekonomija tal-fidda, li ser jiddependu mill-qrib fuq l-attitudnijiet li qed jinbidlu lejn il-politiki l-ġodda sensibilizzati għall-età;

| 84. | jissottolinja li xi reġjuni Ewropej diġà mmiraw lil gruppi speċifiċi sabiex iżidu l-potenzjal intraprenditorjali tagħhom, u jħeġġeġ lil oħrajn jagħmlu użu mill-għarfien miksub; a good example here is the Principi Attivi programme implemented by Puglia Region; |
| --- | --- |

84.

jissottolinja li xi reġjuni Ewropej diġà mmiraw lil gruppi speċifiċi sabiex iżidu l-potenzjal intraprenditorjali tagħhom, u jħeġġeġ lil oħrajn jagħmlu użu mill-għarfien miksub; a good example here is the Principi Attivi programme implemented by Puglia Region;

Inżidu l-potenzjal tal-Ewropa għall-innovazzjoni permezz tal-intraprenditorija

| 85. | jaqbel li l-ekonomija ekoloġika toffri potenzjal konsiderevoli għall-innovazzjoni, u li dan jista' jkun immirat b'mod iktar effettiv mill-SMEs Ewropej; |
| --- | --- |

85.

jaqbel li l-ekonomija ekoloġika toffri potenzjal konsiderevoli għall-innovazzjoni, u li dan jista' jkun immirat b'mod iktar effettiv mill-SMEs Ewropej;

| 86. | jirreferi għar-rwol importanti li l-inkubaturi tan-negozji, l-inizjattivi tal-clusters u l-clusters jistgħu jaqdu fil-promozzjoni tat-trasferiment b'inqas xkiel tal-għarfien xjentifiku u l-għarfien vijabbli lill-ekonomija reali, u t-tisħiħ tal-bażi kompetittiva u s-setgħa ta' promozzjoni tal-ekonomiji reġjonali; iħeġġeġ il-kummerċjalizzazzjoni tal-għarfien xjentifiku; |
| --- | --- |

86.

jirreferi għar-rwol importanti li l-inkubaturi tan-negozji, l-inizjattivi tal-clusters u l-clusters jistgħu jaqdu fil-promozzjoni tat-trasferiment b'inqas xkiel tal-għarfien xjentifiku u l-għarfien vijabbli lill-ekonomija reali, u t-tisħiħ tal-bażi kompetittiva u s-setgħa ta' promozzjoni tal-ekonomiji reġjonali; iħeġġeġ il-kummerċjalizzazzjoni tal-għarfien xjentifiku;

| 87. | jenfasizza li hemm eżempji promettenti f'ħafna mir-reġjuni li għandhom it-tikketta tal-EER fejn l-inizjattivi tal-clustering u ċ-ċentri ta' inkubazzjoni għall-imprendituri l-ġodda rriżultaw fi prodotti u servizzi ġodda b'potenzjal għat-tkabbir. Eżempji ta' tali suċċessi huma l-Eco World Styria (reġjun EER 2013), il-Park Xjentfiku ta' Golm fi Brandenburg (reġjun EER 2011) jew il-Park Xjentifiku b'inkubatur fir-Reġjun ta' Murcia (reġjun EER 2011); |
| --- | --- |

87.

jenfasizza li hemm eżempji promettenti f'ħafna mir-reġjuni li għandhom it-tikketta tal-EER fejn l-inizjattivi tal-clustering u ċ-ċentri ta' inkubazzjoni għall-imprendituri l-ġodda rriżultaw fi prodotti u servizzi ġodda b'potenzjal għat-tkabbir. Eżempji ta' tali suċċessi huma l-Eco World Styria (reġjun EER 2013), il-Park Xjentfiku ta' Golm fi Brandenburg (reġjun EER 2011) jew il-Park Xjentifiku b'inkubatur fir-Reġjun ta' Murcia (reġjun EER 2011);

| 88. | jilqa' t-tisħiħ tan-Netwerk Enterprise Europe u l-baġit miżjud abbinat mal-għan speċifiku “Intejbu l-aċċess għas-swieq”, li huwa appoġġjat min-Netwerk; |
| --- | --- |

88.

jilqa' t-tisħiħ tan-Netwerk Enterprise Europe u l-baġit miżjud abbinat mal-għan speċifiku “Intejbu l-aċċess għas-swieq”, li huwa appoġġjat min-Netwerk;

| 89. | jappella biex kull attur reġjonali rilevanti jiġi rappreżentat fin-Netwerk Enterprise Europe sabiex jiġu mmirati t-tipi kollha ta' SMEs u jinbnew relazzjonijiet iktar b'saħħithom. |
| --- | --- |

89.

jappella biex kull attur reġjonali rilevanti jiġi rappreżentat fin-Netwerk Enterprise Europe sabiex jiġu mmirati t-tipi kollha ta' SMEs u jinbnew relazzjonijiet iktar b'saħħithom.

Brussell, 9 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Opinjoni tal-KtR tal-11 ta' April 2013, CDR2255-2012_00_00_TRA_AC, punt 18.

1

(2)  Opinjoni tal-KtR tal-31 ta' Jannar 2013, CDR2232-2012_00_00_TRA_AC, punt 45.

2

(3)  CdR 14/2012 fin, ECOS-V-025, punt 64.

3

(4)  Opinjoni tal-KtR tal-31 ta' Jannar 2013, CDR2232-2012_00_00_TRA_AC, punt 49.

4

---

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/75 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/75

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-“Green paper — Il-finanzjament fuq terminu twil tal-ekonomija Ewropea”

2013/C 356/13

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | japprova l-inizjattiva f'waqtha tal-Kummissjoni “Green Paper – Il-finanzjament fuq terminu twil tal-ekonomija Ewropea” u jilqa' li fid-dawl tal-iżvilupp futur tal-UE nfetaħ dibattitu wiesa' fil-forma ta' konsultazzjoni dwar kif tista' tittejjeb il-provvista ta' finanzjament fuq terminu twil u kif tista' tiġi msaħħa u diversifikata s-sistema ta' finanzjament tal-investimenti fuq terminu twil fl-Ewropa; |
| --- | --- |

—

japprova l-inizjattiva f'waqtha tal-Kummissjoni “Green Paper – Il-finanzjament fuq terminu twil tal-ekonomija Ewropea” u jilqa' li fid-dawl tal-iżvilupp futur tal-UE nfetaħ dibattitu wiesa' fil-forma ta' konsultazzjoni dwar kif tista' tittejjeb il-provvista ta' finanzjament fuq terminu twil u kif tista' tiġi msaħħa u diversifikata s-sistema ta' finanzjament tal-investimenti fuq terminu twil fl-Ewropa;

| — | jaqbel mal-Kummissjoni li mill-kriżi finanzjarja 'l hawn is-settur finanzjarju Ewropew mhux qed jirnexxilu daqs qabel jidderieġi l-kapital imfaddal lejn l-investimenti fuq terminu twil. Fuq kollox, il-kriżi finanzjarja u s-sitwazzjoni makroekonomika dgħajfa attwali ħolqu ambjent ta' inċertezza u ta' averżjoni għar-riskju, partikolarment f'dawk l-Istati Membri li jinsabu taħt pressjoni finanzjarja; |
| --- | --- |

—

jaqbel mal-Kummissjoni li mill-kriżi finanzjarja 'l hawn is-settur finanzjarju Ewropew mhux qed jirnexxilu daqs qabel jidderieġi l-kapital imfaddal lejn l-investimenti fuq terminu twil. Fuq kollox, il-kriżi finanzjarja u s-sitwazzjoni makroekonomika dgħajfa attwali ħolqu ambjent ta' inċertezza u ta' averżjoni għar-riskju, partikolarment f'dawk l-Istati Membri li jinsabu taħt pressjoni finanzjarja;

| — | huwa mħasseb li l-ispeċifiċitajiet tal-livell lokali u reġjonali ma jiġux ikkunsidrati biżżejjed fil-provvista ta' finanzjament fuq terminu twil u fil-miżuri karatteristiċi ta' investiment fuq terminu twil; |
| --- | --- |

—

huwa mħasseb li l-ispeċifiċitajiet tal-livell lokali u reġjonali ma jiġux ikkunsidrati biżżejjed fil-provvista ta' finanzjament fuq terminu twil u fil-miżuri karatteristiċi ta' investiment fuq terminu twil;

| — | jiddispjaċih li l-UE llimitat il-kompetizzjoni u d-diskrezzjoni tal-gvernijiet f'ċerti oqsma ta' investiment li huma ta' importanza partikolari għall-awtoritajiet lokali u reġjonali. Il-proċessi ta' koordinazzjoni u l-proċeduri ta' awtorizzazzjoni huma wisq twal u kumplessi, u dan jaffettwa l-kompetittività tal-Ewropa fis-suq dinji filwaqt li reġjuni oħra fid-dinja jsiru aktar attraenti għall-investituri; |
| --- | --- |

—

jiddispjaċih li l-UE llimitat il-kompetizzjoni u d-diskrezzjoni tal-gvernijiet f'ċerti oqsma ta' investiment li huma ta' importanza partikolari għall-awtoritajiet lokali u reġjonali. Il-proċessi ta' koordinazzjoni u l-proċeduri ta' awtorizzazzjoni huma wisq twal u kumplessi, u dan jaffettwa l-kompetittività tal-Ewropa fis-suq dinji filwaqt li reġjuni oħra fid-dinja jsiru aktar attraenti għall-investituri;

| Relatur: | is-Sur SILBERG (EE/AE) Membru tal-Kunsill Muniċipali ta' Kose |
| --- | --- |
| Dokument ta' referenza | Green Paper tal-Kummissjoni Ewropea – Il-finanzjament fuq terminu twil tal-ekonomija Ewropea
  COM(2013) 150 final |

Relatur:

is-Sur SILBERG (EE/AE) Membru tal-Kunsill Muniċipali ta' Kose

Dokument ta' referenza

Green Paper tal-Kummissjoni Ewropea – Il-finanzjament fuq terminu twil tal-ekonomija Ewropea

COM(2013) 150 final

I.   KUMMENTI ĠENERALI

Il-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Tkabbir intelliġenti u inklużiv

| 1. | japprova l-inizjattiva f'waqtha tal-Kummissjoni “Green Paper – Il-finanzjament fuq terminu twil tal-ekonomija Ewropea” u jilqa' li fid-dawl tal-iżvilupp futur tal-UE nfetaħ dibattitu wiesa' fil-forma ta' konsultazzjoni dwar kif tista' tittejjeb il-provvista ta' finanzjament fuq terminu twil u kif tista' tiġi msaħħa u diversifikata s-sistema ta' finanzjament tal-investimenti fuq terminu twil fl-Ewropa; |
| --- | --- |

1.

japprova l-inizjattiva f'waqtha tal-Kummissjoni “Green Paper – Il-finanzjament fuq terminu twil tal-ekonomija Ewropea” u jilqa' li fid-dawl tal-iżvilupp futur tal-UE nfetaħ dibattitu wiesa' fil-forma ta' konsultazzjoni dwar kif tista' tittejjeb il-provvista ta' finanzjament fuq terminu twil u kif tista' tiġi msaħħa u diversifikata s-sistema ta' finanzjament tal-investimenti fuq terminu twil fl-Ewropa;

| 2. | jaqbel mal-Kummissjoni li mill-kriżi finanzjarja 'l hawn is-settur finanzjarju Ewropew mhux qed jirnexxilu daqs qabel jidderieġi l-kapital imfaddal lejn l-investimenti fuq terminu twil. Fuq kollox, il-kriżi finanzjarja u s-sitwazzjoni makroekonomika dgħajfa attwali ħolqu ambjent ta' inċertezza u ta' averżjoni għar-riskju, partikolarment f'dawk l-Istati Membri li jinsabu taħt pressjoni finanzjarja; |
| --- | --- |

2.

jaqbel mal-Kummissjoni li mill-kriżi finanzjarja 'l hawn is-settur finanzjarju Ewropew mhux qed jirnexxilu daqs qabel jidderieġi l-kapital imfaddal lejn l-investimenti fuq terminu twil. Fuq kollox, il-kriżi finanzjarja u s-sitwazzjoni makroekonomika dgħajfa attwali ħolqu ambjent ta' inċertezza u ta' averżjoni għar-riskju, partikolarment f'dawk l-Istati Membri li jinsabu taħt pressjoni finanzjarja;

| 3. | jaqbel mal-Kummissjoni li l-Ewropa għandha l-isfida urġenti li terġa' tieħu lill-UE fit-triq tat-tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv. Fl-istess ħin għandhom jiġu kkunsidrati aktar l-ispeċifiċitajiet lokali u reġjonali kif ukoll l-isfidi li qed jiffaċċjaw l-SMEs; |
| --- | --- |

3.

jaqbel mal-Kummissjoni li l-Ewropa għandha l-isfida urġenti li terġa' tieħu lill-UE fit-triq tat-tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv. Fl-istess ħin għandhom jiġu kkunsidrati aktar l-ispeċifiċitajiet lokali u reġjonali kif ukoll l-isfidi li qed jiffaċċjaw l-SMEs;

| 4. | jenfasizza li l-kooperazzjoni globali u wiesgħa bejn l-istituzzjonijiet tal-UE, l-Istati Membri, il-bliet u r-reġjun, l-awtoritajiet lokali u reġjonali kif ukoll il-gruppi ta' interess li tkun ibbażata l-aktar fuq il-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità hija kruċjali sabiex tingħeleb il-kriżi ekonomika, jiġu indirizzati l-isfidi l-ġodda u jiġu stabbiliti u miksuba għanijiet komuni; |
| --- | --- |

4.

jenfasizza li l-kooperazzjoni globali u wiesgħa bejn l-istituzzjonijiet tal-UE, l-Istati Membri, il-bliet u r-reġjun, l-awtoritajiet lokali u reġjonali kif ukoll il-gruppi ta' interess li tkun ibbażata l-aktar fuq il-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità hija kruċjali sabiex tingħeleb il-kriżi ekonomika, jiġu indirizzati l-isfidi l-ġodda u jiġu stabbiliti u miksuba għanijiet komuni;

| 5. | huwa tal-fehma li l-ekonomija tista' tagħi spinta effettiva lit-tkabbir billi żżid il-medja tal-valur miżjud tal-intrapriżi tal-ekonomija produttiva li jagħmlu parti minn setturi b'ħafna impjiegi. Jekk dawn jiġu appoġġjati permezz tal-innovazzjoni u kundizzjonijiet aktar sempliċi tal-aċċess għall-kapital, dan jista' jħalli impatt konsiderevoli fuq l-ekonomija kollha; |
| --- | --- |

5.

huwa tal-fehma li l-ekonomija tista' tagħi spinta effettiva lit-tkabbir billi żżid il-medja tal-valur miżjud tal-intrapriżi tal-ekonomija produttiva li jagħmlu parti minn setturi b'ħafna impjiegi. Jekk dawn jiġu appoġġjati permezz tal-innovazzjoni u kundizzjonijiet aktar sempliċi tal-aċċess għall-kapital, dan jista' jħalli impatt konsiderevoli fuq l-ekonomija kollha;

| 6. | jinnota li llum l-assi bbażati fuq l-għarfien tal-akbar intrapriżi fid-dinja (l-intrapriżi kkwotati fl-indiċi tal-borża S&P 500) diġà jsawru 80 % tal-valur tal-intrapriżi. Il-muturi tat-tkabbir jinsabu l-ewwel u qabel kollox fis-setturi ekonomiċi bl-akbar potenzjal ta' tkabbir fid-dinja: l-ekonomija ekoloġika, l-agrikoltura (inkluż l-użu aktar effiċjenti tal-bijoekonomija u r-riżorsi bijoloġiċi lokali), l-ekonomija tal-fidda, il-provvista ta' prodotti u servizzi fil-qasam tas-saħħa u tas-servizzi soċjali, l-użu ta' soluzzjonijiet tal-IT kif ukoll l-użu tal-intrapriżi kreattivi f'ċerti oqsma ekonomiċi u tal-ħajja. Fl-Istati Uniti, pereżempju, jista' jkun li fl-għaxar snin li ġejjin il-parti l-kbira tal-impjiegi l-ġodda (kważi 60 %) ikunu relatati ma' prodotti jew servizzi li llum għadhom lanqas biss jeżistu. Bis-saħħa tas-soluzzjonijiet tal-IT il-valur ekonomiku tal-użu jew l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku jista' jitla' sa EUR 140 biljun fis-sena, u dan iżid il-Prodott Domestiku Gross (PDG) (1); |
| --- | --- |

6.

jinnota li llum l-assi bbażati fuq l-għarfien tal-akbar intrapriżi fid-dinja (l-intrapriżi kkwotati fl-indiċi tal-borża S&P 500) diġà jsawru 80 % tal-valur tal-intrapriżi. Il-muturi tat-tkabbir jinsabu l-ewwel u qabel kollox fis-setturi ekonomiċi bl-akbar potenzjal ta' tkabbir fid-dinja: l-ekonomija ekoloġika, l-agrikoltura (inkluż l-użu aktar effiċjenti tal-bijoekonomija u r-riżorsi bijoloġiċi lokali), l-ekonomija tal-fidda, il-provvista ta' prodotti u servizzi fil-qasam tas-saħħa u tas-servizzi soċjali, l-użu ta' soluzzjonijiet tal-IT kif ukoll l-użu tal-intrapriżi kreattivi f'ċerti oqsma ekonomiċi u tal-ħajja. Fl-Istati Uniti, pereżempju, jista' jkun li fl-għaxar snin li ġejjin il-parti l-kbira tal-impjiegi l-ġodda (kważi 60 %) ikunu relatati ma' prodotti jew servizzi li llum għadhom lanqas biss jeżistu. Bis-saħħa tas-soluzzjonijiet tal-IT il-valur ekonomiku tal-użu jew l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku jista' jitla' sa EUR 140 biljun fis-sena, u dan iżid il-Prodott Domestiku Gross (PDG) (1);

| 7. | ifakkar fl-opinjonijiet preċedenti tiegħu dwar suġġetti relatati: “Sinerġiji bejn l-investiment privat u l-finanzjament pubbliku fil-livelli lokali u reġjonali” (2); “Il-mobilizzazzjoni tal-investiment privat u pubbliku għall-irkupru u tibdil strutturali fit-tul: l-iżvilupp tal-partenarjati pubbliċi privati” (3); “Programm għall-kompetittività tal-intrapriżi u l-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju (2014-2020)” (4); “Noħolqu sinerġiji ikbar bejn il-baġits tal-UE, nazzjonali u sottonazzjonali” (5); u “Ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-promozzjoni tat-tkabbir u t-tisħiħ tal-ħolqien ta' impjiegi” (6); |
| --- | --- |

7.

ifakkar fl-opinjonijiet preċedenti tiegħu dwar suġġetti relatati: “Sinerġiji bejn l-investiment privat u l-finanzjament pubbliku fil-livelli lokali u reġjonali” (2); “Il-mobilizzazzjoni tal-investiment privat u pubbliku għall-irkupru u tibdil strutturali fit-tul: l-iżvilupp tal-partenarjati pubbliċi privati” (3); “Programm għall-kompetittività tal-intrapriżi u l-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju (2014-2020)” (4); “Noħolqu sinerġiji ikbar bejn il-baġits tal-UE, nazzjonali u sottonazzjonali” (5); u “Ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-promozzjoni tat-tkabbir u t-tisħiħ tal-ħolqien ta' impjiegi” (6);

II.   IL-FEHMIET TAL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Il-provvista ta' finanzjament fuq terminu twil u l-karatteristiċi ta' investiment fuq terminu twil

| 8. | jaqbel mal-analiżi tal-Kummissjoni Ewropea li essenzjalment tgħid li l-investituri m'għandhomx ċertezza legali u huma kawti ħafna fl-investimenti tagħhom. Jippreferu investimenti fuq terminu qasir u aktar likwidi, b'mod partikolari investimenti f'assi privati. L-istituzzjonijiet finanzjarji sikwit jiffokaw fuq il-pajjiżi b'ekonomiji emerġenti li qed jiżviluppaw malajr u b'pagi baxxi; |
| --- | --- |

8.

jaqbel mal-analiżi tal-Kummissjoni Ewropea li essenzjalment tgħid li l-investituri m'għandhomx ċertezza legali u huma kawti ħafna fl-investimenti tagħhom. Jippreferu investimenti fuq terminu qasir u aktar likwidi, b'mod partikolari investimenti f'assi privati. L-istituzzjonijiet finanzjarji sikwit jiffokaw fuq il-pajjiżi b'ekonomiji emerġenti li qed jiżviluppaw malajr u b'pagi baxxi;

| 9. | huwa inkwetat ukoll li l-kompetizzjoni internazzjonali għall-kapital barrani qed tiħrax malajr peress li l-Istati mdejna għandhom bżonn urġenti ta' sorsi ġodda ta' kapital sabiex ikunu jistgħu jagħmlu investimenti li jappoġġjaw it-tkabbir u jħallsu d-djun li jkunu nġemgħu. L-attenzjoni m'għandhiex tkun jew m'għandhiex tkun biss fuq is-self, iżda wkoll fuq sorsi oħra ta' kapital; |
| --- | --- |

9.

huwa inkwetat ukoll li l-kompetizzjoni internazzjonali għall-kapital barrani qed tiħrax malajr peress li l-Istati mdejna għandhom bżonn urġenti ta' sorsi ġodda ta' kapital sabiex ikunu jistgħu jagħmlu investimenti li jappoġġjaw it-tkabbir u jħallsu d-djun li jkunu nġemgħu. L-attenzjoni m'għandhiex tkun jew m'għandhiex tkun biss fuq is-self, iżda wkoll fuq sorsi oħra ta' kapital;

| 10. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-muniċipalitajiet u r-reġjuni jaqdu ħafna rwoli differenti fis-swieq finanzjarji, billi jagħmlu l-investimenti fit-tul tagħhom stess, kif ukoll billi jinvestu xi ftit jew wisq ammonti minn jeddhom, pereżempju permezz ta' impriżi muniċipali jew għal raġunijiet ta' politika industrijali. Il-muniċipalitajiet u r-reġjuni huma fihom infushom investimenti fis-swieq finanzjarji; |
| --- | --- |

10.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-muniċipalitajiet u r-reġjuni jaqdu ħafna rwoli differenti fis-swieq finanzjarji, billi jagħmlu l-investimenti fit-tul tagħhom stess, kif ukoll billi jinvestu xi ftit jew wisq ammonti minn jeddhom, pereżempju permezz ta' impriżi muniċipali jew għal raġunijiet ta' politika industrijali. Il-muniċipalitajiet u r-reġjuni huma fihom infushom investimenti fis-swieq finanzjarji;

| 11. | jinnota li s-settur pubbliku jopera fis-swieq finanzjarji f'ambjent differenti u b'għanijiet differenti minn dawk tas-settur privat. Il-ħtieġa għal ritorn fuq l-investiment, l-orizzont tal-investiment u t-tolleranza tar-riskju, pereżempju, huma differenti ħafna għall-investituri pubbliċi u dawk privati. Għaldaqstant il-Kummissjoni għandha tagħti attenzjoni partikolari lill-attività tas-settur pubbliku fejn jidħol il-finanzjament fuq terminu twil; |
| --- | --- |

11.

jinnota li s-settur pubbliku jopera fis-swieq finanzjarji f'ambjent differenti u b'għanijiet differenti minn dawk tas-settur privat. Il-ħtieġa għal ritorn fuq l-investiment, l-orizzont tal-investiment u t-tolleranza tar-riskju, pereżempju, huma differenti ħafna għall-investituri pubbliċi u dawk privati. Għaldaqstant il-Kummissjoni għandha tagħti attenzjoni partikolari lill-attività tas-settur pubbliku fejn jidħol il-finanzjament fuq terminu twil;

| 12. | huwa mħasseb li l-ispeċifiċitajiet tal-livell lokali u reġjonali ma jiġux ikkunsidrati biżżejjed fil-provvista ta' finanzjament fuq terminu twil u fil-miżuri karatteristiċi ta' investiment fuq terminu twil; |
| --- | --- |

12.

huwa mħasseb li l-ispeċifiċitajiet tal-livell lokali u reġjonali ma jiġux ikkunsidrati biżżejjed fil-provvista ta' finanzjament fuq terminu twil u fil-miżuri karatteristiċi ta' investiment fuq terminu twil;

| 13. | jiddispjaċih li l-UE llimitat il-kompetizzjoni u d-diskrezzjoni tal-gvernijiet f'ċerti oqsma ta' investiment li huma ta' importanza partikolari għall-awtoritajiet lokali u reġjonali. Il-proċessi ta' koordinazzjoni u l-proċeduri ta' awtorizzazzjoni huma wisq twal u kumplessi, u dan jaffettwa l-kompetittività tal-Ewropa fis-suq dinji filwaqt li reġjuni oħra fid-dinja jsiru aktar attraenti għall-investituri; |
| --- | --- |

13.

jiddispjaċih li l-UE llimitat il-kompetizzjoni u d-diskrezzjoni tal-gvernijiet f'ċerti oqsma ta' investiment li huma ta' importanza partikolari għall-awtoritajiet lokali u reġjonali. Il-proċessi ta' koordinazzjoni u l-proċeduri ta' awtorizzazzjoni huma wisq twal u kumplessi, u dan jaffettwa l-kompetittività tal-Ewropa fis-suq dinji filwaqt li reġjuni oħra fid-dinja jsiru aktar attraenti għall-investituri;

| 14. | jappella għal investimenti fuq terminu twil mill-awtoritajiet muniċipali u reġjonali li joħolqu l-impjiegi, iħeġġu l-innovazzjoni teknoloġika u t-tkabbir ekoloġiku, u jiżviluppaw l-infrastrutturi tal-enerġija, it-trasport u l-komunikazzjoni biex dawn jiġu faċilitati u mħeġġa, inkluż fi żminijiet eknomiċi diffiċli; |
| --- | --- |

14.

jappella għal investimenti fuq terminu twil mill-awtoritajiet muniċipali u reġjonali li joħolqu l-impjiegi, iħeġġu l-innovazzjoni teknoloġika u t-tkabbir ekoloġiku, u jiżviluppaw l-infrastrutturi tal-enerġija, it-trasport u l-komunikazzjoni biex dawn jiġu faċilitati u mħeġġa, inkluż fi żminijiet eknomiċi diffiċli;

It-tisħiħ tal-finanzjament fuq terminu twil tal-ekonomija Ewropea. Il-kapaċità tal-istituzzjonijiet finanzjarji li jimmiraw il-finanzi fuq terminu twil. Il-banek kummerċjali

| 15. | jinnota li l-Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta' Diċembru 2012 (7) jenfasizzaw li: “il-possibilitajiet offruti mill-qafas fiskali eżistenti tal-Unjoni biex il-ħtiġijiet tal-investiment pubbliku produttiv jiġu bbilanċjati mal-objettivi tad-dixxiplina fiskali jkunu jistgħu jiġu sfruttati fil-parti preventiva tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir”. F'dan l-isfond, itenni l-appell tiegħu li l-Patt ta' Stabbiltà jiġi riformat biex issir distinzjoni bejn l-ispejjeż kurrenti u l-ispejjeż ta' investiment meta jkunu qed jiġu kalkolati d-defiċits baġitarji, bil-għan li jiġi evitat li l-investimenti pubbliċi li jirrendu fit-tul jiġu mxekkla; |
| --- | --- |

15.

jinnota li l-Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta' Diċembru 2012 (7) jenfasizzaw li: “il-possibilitajiet offruti mill-qafas fiskali eżistenti tal-Unjoni biex il-ħtiġijiet tal-investiment pubbliku produttiv jiġu bbilanċjati mal-objettivi tad-dixxiplina fiskali jkunu jistgħu jiġu sfruttati fil-parti preventiva tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir”. F'dan l-isfond, itenni l-appell tiegħu li l-Patt ta' Stabbiltà jiġi riformat biex issir distinzjoni bejn l-ispejjeż kurrenti u l-ispejjeż ta' investiment meta jkunu qed jiġu kalkolati d-defiċits baġitarji, bil-għan li jiġi evitat li l-investimenti pubbliċi li jirrendu fit-tul jiġu mxekkla;

| 16. | huwa sodisfatt li bil-mod il-mod il-banek qed jirkupraw il-kapaċità tagħhom li jimmiraw ir-riżorsi finanzjarji lejn finanzjamenti fuq terminu twil, iżda jinnota li r-riżorsi għall-investimenti lokali qed jiġu pprovduti biss b'kundizzjonijiet li xejn mhuma adegwati; |
| --- | --- |

16.

huwa sodisfatt li bil-mod il-mod il-banek qed jirkupraw il-kapaċità tagħhom li jimmiraw ir-riżorsi finanzjarji lejn finanzjamenti fuq terminu twil, iżda jinnota li r-riżorsi għall-investimenti lokali qed jiġu pprovduti biss b'kundizzjonijiet li xejn mhuma adegwati;

Il-banek nazzjonali u multilaterali tal-iżvilupp u l-inċentivi finanzjarji

| 17. | jemmen li hu importanti li l-banek nazzjonali u multilaterali tal-iżvilupp a) jappoġġjaw l-investimenti strateġikament importanti, b'mod speċjali fil-qasam tal-infrastruttura u l-provvista tal-enerġija, u b) joperaw politika finanzjarja antiċiklika, jiġifieri jirriservaw ir-riżorsi finanzjarji fi żminijiet ta' tkabbir ekonomiku u jżidu b'mod sostanzjali l-investimenti l-aktar waqt kriżi ekonomika; |
| --- | --- |

17.

jemmen li hu importanti li l-banek nazzjonali u multilaterali tal-iżvilupp a) jappoġġjaw l-investimenti strateġikament importanti, b'mod speċjali fil-qasam tal-infrastruttura u l-provvista tal-enerġija, u b) joperaw politika finanzjarja antiċiklika, jiġifieri jirriservaw ir-riżorsi finanzjarji fi żminijiet ta' tkabbir ekonomiku u jżidu b'mod sostanzjali l-investimenti l-aktar waqt kriżi ekonomika;

| 18. | jaqbel li l-UE għandha tipprojbixxi l-konsolidazzjoni esaġerata tal-banek, iżda mill-banda l-oħra jirrakkomanda li tkompli tikber il-kooperazzjoni biex il-finanzi liberi għall-investimenti fil-livell lokali u reġjonali jiġu kkombinati flimkien; |
| --- | --- |

18.

jaqbel li l-UE għandha tipprojbixxi l-konsolidazzjoni esaġerata tal-banek, iżda mill-banda l-oħra jirrakkomanda li tkompli tikber il-kooperazzjoni biex il-finanzi liberi għall-investimenti fil-livell lokali u reġjonali jiġu kkombinati flimkien;

| 19. | huwa favur li l-kontrolli tal-investimenti għat-tkabbir ekonomiku sostenibbli jsiru fuq perjodi ta' żmien itwal, u jitlob li l-pjani ta' investiment provviżorji jitkomplew. Fit-tul, il-bonds tal-proġetti għandhom jiggarantixxu wkoll is-sostenibbiltà fil-livell lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

19.

huwa favur li l-kontrolli tal-investimenti għat-tkabbir ekonomiku sostenibbli jsiru fuq perjodi ta' żmien itwal, u jitlob li l-pjani ta' investiment provviżorji jitkomplew. Fit-tul, il-bonds tal-proġetti għandhom jiggarantixxu wkoll is-sostenibbiltà fil-livell lokali u reġjonali;

| 20. | huwa tal-fehma li minbarra li jiġu appoġġjati permezz tal-oqfsa u l-istrumenti politiċi, l-investimenti fuq terminu twil fil-livell lokali u reġjonali jistgħu jiġu appoġġjati wkoll billi tonqos il-burokrazija, tiżdied il-komunikazzjoni onlajn u jiġi aċċellerat b'mod konsiderevoli l-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

20.

huwa tal-fehma li minbarra li jiġu appoġġjati permezz tal-oqfsa u l-istrumenti politiċi, l-investimenti fuq terminu twil fil-livell lokali u reġjonali jistgħu jiġu appoġġjati wkoll billi tonqos il-burokrazija, tiżdied il-komunikazzjoni onlajn u jiġi aċċellerat b'mod konsiderevoli l-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet;

L-investituri istituzzjonali

| 21. | jaqbel li l-investituri istituzzjonali jaqdu rwol essenzjali fil-finanzjament fuq terminu twil u li d-Direttiva Solvenza II għandha tiġi rispettata. Ir-rwol tal-investituri naturalment jiżdied hekk kif jiżdiedu l-ammonti investiti. Hawnhekk għandu jiġi żgurat li r-riżorsi disponibbli jiġu investiti fl-ekonomija tal-UE u mhux fl-ekonomija tal-Asja jew ta' partijiet oħra tad-dinja; |
| --- | --- |

21.

jaqbel li l-investituri istituzzjonali jaqdu rwol essenzjali fil-finanzjament fuq terminu twil u li d-Direttiva Solvenza II għandha tiġi rispettata. Ir-rwol tal-investituri naturalment jiżdied hekk kif jiżdiedu l-ammonti investiti. Hawnhekk għandu jiġi żgurat li r-riżorsi disponibbli jiġu investiti fl-ekonomija tal-UE u mhux fl-ekonomija tal-Asja jew ta' partijiet oħra tad-dinja;

L-effetti kkombinati tar-riforma regolatorja fuq l-istituzzjonijiet finanzjarji

| 22. | jisħaq li r-riformi attwali u futuri tar-regoli prudenzjali ser iwasslu għal effetti kumulattivi fit-tul. Is-sistema regolatorja għandha tinħaseb sew ħafna f'dan ir-rigward, u matul is-snin għandhom jiġu mmonitorjati mill-qrib il-konsegwenzi possibbli tagħha, anke fil-livell lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

22.

jisħaq li r-riformi attwali u futuri tar-regoli prudenzjali ser iwasslu għal effetti kumulattivi fit-tul. Is-sistema regolatorja għandha tinħaseb sew ħafna f'dan ir-rigward, u matul is-snin għandhom jiġu mmonitorjati mill-qrib il-konsegwenzi possibbli tagħha, anke fil-livell lokali u reġjonali;

L-effiċjenza u l-effikaċja tas-swieq finanzjarji li joffru strumenti ta' finanzjament fuq terminu twil

| 23. | jinnota li l-finanzjament fis-swieq ta' kapital għall-investimenti fuq terminu twil fl-Ewropa jista' jittejjeb billi jissaħħu l-kapital tas-suq intern tal-UE u tiġi żviluppata l-infrastruttura li tappoġġja lill-istituzzjonijiet finanzjarji lokali u reġjonali u billi tiġi offruta protezzjoni effettiva lill-investituri, u jinnota wkoll li għandhom jiġu inklużi l-fondi tal-pensjoni li jinvestu fl-iżvilupp lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

23.

jinnota li l-finanzjament fis-swieq ta' kapital għall-investimenti fuq terminu twil fl-Ewropa jista' jittejjeb billi jissaħħu l-kapital tas-suq intern tal-UE u tiġi żviluppata l-infrastruttura li tappoġġja lill-istituzzjonijiet finanzjarji lokali u reġjonali u billi tiġi offruta protezzjoni effettiva lill-investituri, u jinnota wkoll li għandhom jiġu inklużi l-fondi tal-pensjoni li jinvestu fl-iżvilupp lokali u reġjonali;

| 24. | iqis li hemm bżonn li jiġu żviluppati aktar il-prodotti ta' investiment jew il-pakketti ta' investimenti potenzjali (bħall-proġetti tat-toroq/tal-utilitajiet) biex isiru aktar attraenti għall-investiment dirett mill-fondi tal-pensjonijiet; |
| --- | --- |

24.

iqis li hemm bżonn li jiġu żviluppati aktar il-prodotti ta' investiment jew il-pakketti ta' investimenti potenzjali (bħall-proġetti tat-toroq/tal-utilitajiet) biex isiru aktar attraenti għall-investiment dirett mill-fondi tal-pensjonijiet;

| 25. | jemmen li hemm bżonn urġenti li tiżdied il-produttività tax-xogħol. Din għandha tadatta ruħha b'mod kontinwu għal ambjent ekonomiku li qed jinbidel il-ħin kollu. F'ambjent bħal dan jista' jkun utli li l-impjegati jkunu jistgħu u jixtiequ wkoll ikunu azzjonisti u investituri li l-interess tagħhom hu li jsir investiment fuq terminu twil fl-intrapriża fejn jaħdmu. Fil-każ tal-investiment lokali, speċjalment fis-setturi tal-enerġija u tal-ambjent, hemm bżonn li jiġu stabbiliti skemi ta' investiment fejn il-komunità lokali u reġjonali tkun tista' tidher bħala attur finanzjarju wkoll u mhux biss bħala konsumatur; |
| --- | --- |

25.

jemmen li hemm bżonn urġenti li tiżdied il-produttività tax-xogħol. Din għandha tadatta ruħha b'mod kontinwu għal ambjent ekonomiku li qed jinbidel il-ħin kollu. F'ambjent bħal dan jista' jkun utli li l-impjegati jkunu jistgħu u jixtiequ wkoll ikunu azzjonisti u investituri li l-interess tagħhom hu li jsir investiment fuq terminu twil fl-intrapriża fejn jaħdmu. Fil-każ tal-investiment lokali, speċjalment fis-setturi tal-enerġija u tal-ambjent, hemm bżonn li jiġu stabbiliti skemi ta' investiment fejn il-komunità lokali u reġjonali tkun tista' tidher bħala attur finanzjarju wkoll u mhux biss bħala konsumatur;

| 26. | jenfasizza li jista' jkun ta' benefiċċju għall-bidla u l-iżvilupp lokali li l-impjegati jkunu wkoll azzjonisti u investituri, sakemm ikunu jixtiequ dan u sakemm teżisti l-possibbiltà ta' parteċipazzjoni ta' dan it-tip fl-istruttura kkonċernata tas-suq. Riforma leġislattiva u żieda fit-trasparenza jistgħu jaqdu rwol ta' apoġġ biex iħeġġu lill-impjegati jipparteċipaw b'dan il-mod; |
| --- | --- |

26.

jenfasizza li jista' jkun ta' benefiċċju għall-bidla u l-iżvilupp lokali li l-impjegati jkunu wkoll azzjonisti u investituri, sakemm ikunu jixtiequ dan u sakemm teżisti l-possibbiltà ta' parteċipazzjoni ta' dan it-tip fl-istruttura kkonċernata tas-suq. Riforma leġislattiva u żieda fit-trasparenza jistgħu jaqdu rwol ta' apoġġ biex iħeġġu lill-impjegati jipparteċipaw b'dan il-mod;

| 27. | huwa konvint li hemm bżonn li l-mikrointrapriżi u l-SMEs jiġu involuti aktar, li titjieb it-trasparenza fiċ-ċentri ta' negozju u li jiġu involuti l-investituri. Is-sehem mis-suq tal-bonds lil hinn mis-settur finanzjarju għandu jiżdied, u l-SMEs għandu jkollhom aċċess aktar faċli għas-suq tas-self; |
| --- | --- |

27.

huwa konvint li hemm bżonn li l-mikrointrapriżi u l-SMEs jiġu involuti aktar, li titjieb it-trasparenza fiċ-ċentri ta' negozju u li jiġu involuti l-investituri. Is-sehem mis-suq tal-bonds lil hinn mis-settur finanzjarju għandu jiżdied, u l-SMEs għandu jkollhom aċċess aktar faċli għas-suq tas-self;

| 28. | jenfasizza li s-suq tat-titolizzazzjoni tal-UE jista' jieħu l-ħajja jekk jiġi kkontrollat il-mod kif l-istituzzjonijiet jużaw il-kapital, u jekk jintużaw metodi ta' stima uniformi u trasparenti li jiżguraw li jiġi kkunsidrat biss kapital kollateralizzat b'mod adatt. L-applikazzjoni tal-miżuri għandha tiġġenera kapital ħieles li jkun jista' jiġi investit, u fl-istess ħin għandu jiġi garantit is-suq likwidu tal-bonds tal-proġetti għall-SMEs; |
| --- | --- |

28.

jenfasizza li s-suq tat-titolizzazzjoni tal-UE jista' jieħu l-ħajja jekk jiġi kkontrollat il-mod kif l-istituzzjonijiet jużaw il-kapital, u jekk jintużaw metodi ta' stima uniformi u trasparenti li jiżguraw li jiġi kkunsidrat biss kapital kollateralizzat b'mod adatt. L-applikazzjoni tal-miżuri għandha tiġġenera kapital ħieles li jkun jista' jiġi investit, u fl-istess ħin għandu jiġi garantit is-suq likwidu tal-bonds tal-proġetti għall-SMEs;

Il-fatturi trażversali li jippermettu li jsiru tfaddil u finanzjamenti fuq terminu twil

| 29. | huwa tal-fehma li l-ħolqien ta' mudelli differenti għall-kontijiet tat-tfaddil speċjali fl-UE u l-benefiċċji possibbli ta' dawn il-mudelli jiddependu minn kif jiġu żgurati l-interessi fuq il-flus imfaddla; |
| --- | --- |

29.

huwa tal-fehma li l-ħolqien ta' mudelli differenti għall-kontijiet tat-tfaddil speċjali fl-UE u l-benefiċċji possibbli ta' dawn il-mudelli jiddependu minn kif jiġu żgurati l-interessi fuq il-flus imfaddla;

| 30. | jibża' li kont tat-tfaddil Ewropew obbligatorju jew parzjalment obbligatorju jista' jintlaqa' b'mod xettiku f'xi Stati Membri, u jekk dan ikun volontarju mhux ser ikun hemm xi interess kbir mill-pubbliku. Meta jkun ser jingħażel mudell ta' kont tat-tfaddil speċjali tal-UE għandha tingħata preferenza lill-aktar mudelli adatti biex terġa' tinkiseb il-fiduċja mitlufa u li jgħinu biex fil-livell lokali u reġjonali jinkisbu l-għanijiet tal-impjieg u t-tkabbir stabbiliti fl-Istrateġija Ewropa 2020; |
| --- | --- |

30.

jibża' li kont tat-tfaddil Ewropew obbligatorju jew parzjalment obbligatorju jista' jintlaqa' b'mod xettiku f'xi Stati Membri, u jekk dan ikun volontarju mhux ser ikun hemm xi interess kbir mill-pubbliku. Meta jkun ser jingħażel mudell ta' kont tat-tfaddil speċjali tal-UE għandha tingħata preferenza lill-aktar mudelli adatti biex terġa' tinkiseb il-fiduċja mitlufa u li jgħinu biex fil-livell lokali u reġjonali jinkisbu l-għanijiet tal-impjieg u t-tkabbir stabbiliti fl-Istrateġija Ewropa 2020;

It-tassazzjoni

| 31. | jemmen li għandu jiġi kkunsidrat approċċ Ewropew koordinat għall-applikazzjoni ta' rati tat-taxxa aktar baxxi fil-każ ta' investimenti kapitali; |
| --- | --- |

31.

jemmen li għandu jiġi kkunsidrat approċċ Ewropew koordinat għall-applikazzjoni ta' rati tat-taxxa aktar baxxi fil-każ ta' investimenti kapitali;

| 32. | jemmen li fir-rigward tal-inċentivi adatti għat-tfaddil fuq terminu twil, fil-livell nazzjonali għandu jiġi kkunsidrat l-użu ta' benefiċċji fiskali li jħeġġu r-riinvestiment rapidu tal-qligħ, l-investimenti fuq terminu twil u l-investiment tal-kapital fil-mikrointrapriżi u l-SMEs. F'dan il-kuntest ikun jagħmel sens li ssir distinzjoni bejn id-dħul mill-kapital u d-dħul minn sorsi oħra. Barra minn hekk, jista' jiġi kkunsidrat li jkun hemm rati tat-taxxa differenzjati u li tingħata eżenzjoni mit-taxxa għat-tfaddil fuq terminu twil; |
| --- | --- |

32.

jemmen li fir-rigward tal-inċentivi adatti għat-tfaddil fuq terminu twil, fil-livell nazzjonali għandu jiġi kkunsidrat l-użu ta' benefiċċji fiskali li jħeġġu r-riinvestiment rapidu tal-qligħ, l-investimenti fuq terminu twil u l-investiment tal-kapital fil-mikrointrapriżi u l-SMEs. F'dan il-kuntest ikun jagħmel sens li ssir distinzjoni bejn id-dħul mill-kapital u d-dħul minn sorsi oħra. Barra minn hekk, jista' jiġi kkunsidrat li jkun hemm rati tat-taxxa differenzjati u li tingħata eżenzjoni mit-taxxa għat-tfaddil fuq terminu twil;

| 33. | jissuġġerixxi li l-evalwazzjoni tal-benefiċċji tal-faċilitazzjoni tas-sistema tat-taxxa korporattiva tibda mill-esperjenzi pożittivi jew negattivi li nġabru s'issa. Pereżempju, f'ċerti Stati Membri l-qligħ globali għadu mhux intaxxat, irrispettivament minn jekk jerġax jiġi investit jew le, filwaqt li jiġu intaxxati wħud mill-użi tiegħu fil-każ li l-flus joħorġu mill-intrapriża, jiġifieri d-dividendi, benefiċċji partikolari jew benefiċċji naturali, eċċ. Fl-aħħar mill-aħħar, ir-rata tat-taxxa effettiva hi stimata għal madwar 4-5 %. Sistema bħal din ma tippromovix l-investimenti lokali; |
| --- | --- |

33.

jissuġġerixxi li l-evalwazzjoni tal-benefiċċji tal-faċilitazzjoni tas-sistema tat-taxxa korporattiva tibda mill-esperjenzi pożittivi jew negattivi li nġabru s'issa. Pereżempju, f'ċerti Stati Membri l-qligħ globali għadu mhux intaxxat, irrispettivament minn jekk jerġax jiġi investit jew le, filwaqt li jiġu intaxxati wħud mill-użi tiegħu fil-każ li l-flus joħorġu mill-intrapriża, jiġifieri d-dividendi, benefiċċji partikolari jew benefiċċji naturali, eċċ. Fl-aħħar mill-aħħar, ir-rata tat-taxxa effettiva hi stimata għal madwar 4-5 %. Sistema bħal din ma tippromovix l-investimenti lokali;

| 34. | josserva li f'diversi sondaġġi dwar id-deċiżjonijiet tal-investiment is-sistema tat-taxxa tissemma biss f'mir-raba' sas-sitt post. Dan ifisser li jeżistu fatturi aktar importanti, bħad-disponibbiltà tal-ħaddiema fir-reġjun u l-kwalifiki adegwati tagħhom, id-disponibbiltà tal-enerġija, l-ilma, eċċ., u l-ispejjeż bażiċi vantaġġużi għall-intrapriżi, kif ukoll fatturi oħra li jistgħu jaffettwaw b'mod dirett jew indirett l-attivitajiet tal-intrapriża, bħall-korruzzjoni, fost affarijiet oħra; |
| --- | --- |

34.

josserva li f'diversi sondaġġi dwar id-deċiżjonijiet tal-investiment is-sistema tat-taxxa tissemma biss f'mir-raba' sas-sitt post. Dan ifisser li jeżistu fatturi aktar importanti, bħad-disponibbiltà tal-ħaddiema fir-reġjun u l-kwalifiki adegwati tagħhom, id-disponibbiltà tal-enerġija, l-ilma, eċċ., u l-ispejjeż bażiċi vantaġġużi għall-intrapriżi, kif ukoll fatturi oħra li jistgħu jaffettwaw b'mod dirett jew indirett l-attivitajiet tal-intrapriża, bħall-korruzzjoni, fost affarijiet oħra;

| 35. | jirrakkomanda li tiġi kkunsidrata l-possibbiltà li l-parti mill-qligħ li terġa' tiġi investita u d-dħul mill-interessi fuq l-investimenti ma jiġux intaxxati u li jiġu previsti eżenzjonijiet mit-taxxi għall-proġetti ta' riċerka, żvilupp u ambjentali; |
| --- | --- |

35.

jirrakkomanda li tiġi kkunsidrata l-possibbiltà li l-parti mill-qligħ li terġa' tiġi investita u d-dħul mill-interessi fuq l-investimenti ma jiġux intaxxati u li jiġu previsti eżenzjonijiet mit-taxxi għall-proġetti ta' riċerka, żvilupp u ambjentali;

| 36. | jappoġġja wkoll li jkun hemm koordinazzjoni aktar mill-qrib biex tiġi ssemplifikata s-sistema tat-taxxa korporattiva, tiġi estiża l-bażi tat-taxxa u jonqsu r-rati tat-taxxa. L-interferenzi min-naħa tal-Istat fid-dinja ekonomika u l-ħajja tan-nies għandhom jiġu limitati, filwaqt li b'mod korrispondenti r-responsabbiltà diretta tal-intrapriżi u ċ-ċittadini għas-sitwazzjoni ekonomika tagħhom għandha tiżdied u fl-istess ħin għandhom jiġu promossi inizjattivi kollettivi differenti; |
| --- | --- |

36.

jappoġġja wkoll li jkun hemm koordinazzjoni aktar mill-qrib biex tiġi ssemplifikata s-sistema tat-taxxa korporattiva, tiġi estiża l-bażi tat-taxxa u jonqsu r-rati tat-taxxa. L-interferenzi min-naħa tal-Istat fid-dinja ekonomika u l-ħajja tan-nies għandhom jiġu limitati, filwaqt li b'mod korrispondenti r-responsabbiltà diretta tal-intrapriżi u ċ-ċittadini għas-sitwazzjoni ekonomika tagħhom għandha tiżdied u fl-istess ħin għandhom jiġu promossi inizjattivi kollettivi differenti;

Il-prinċipji tal-kontabbiltà

| 37. | jinnota li l-prinċipji tal-kontabbiltà b'valur ġust ma jiġux applikati fl-Istati Membri kollha. Huma jintużaw mill-intrapriżi li joperaw f'diversi Stati Membri tal-UE fl-istess ħin. S'issa l-prinċipji tal-kontabbiltà b'valur ġust ma biddlu bl-ebda mod l-imġiba tal-investituri; |
| --- | --- |

37.

jinnota li l-prinċipji tal-kontabbiltà b'valur ġust ma jiġux applikati fl-Istati Membri kollha. Huma jintużaw mill-intrapriżi li joperaw f'diversi Stati Membri tal-UE fl-istess ħin. S'issa l-prinċipji tal-kontabbiltà b'valur ġust ma biddlu bl-ebda mod l-imġiba tal-investituri;

| 38. | Fil-każ ta' finanzjamenti fuq terminu twil għandha tiġi garantita l-istabbiltà tal-prinċipji tal-kontabbiltà li jkunu msejsin fuq evalwazzjoni tal-assi u l-obbligazzjonijiet ibbażata fuq is-suq, u għandhom jiġu previsti miżuri alternattivi sabiex l-iskadenza tal-finanzjamenti fuq terminu twil titfassal mingħajr riskji u fid-dawl tal-valur fis-suq tal-assi u s-sorsi tagħhom; |
| --- | --- |

38.

Fil-każ ta' finanzjamenti fuq terminu twil għandha tiġi garantita l-istabbiltà tal-prinċipji tal-kontabbiltà li jkunu msejsin fuq evalwazzjoni tal-assi u l-obbligazzjonijiet ibbażata fuq is-suq, u għandhom jiġu previsti miżuri alternattivi sabiex l-iskadenza tal-finanzjamenti fuq terminu twil titfassal mingħajr riskji u fid-dawl tal-valur fis-suq tal-assi u s-sorsi tagħhom;

L-arranġamenti fil-qasam tal-governanza korporattiva

| 39. | jemmen li l-azzjonisti jistgħu jiġu mħeġġa jidħlu għal impenn aktar fit-tul jekk jingħataw benefiċċji fiskali fuq id-dividendi. Dan japplika wkoll f'każ li parti kbira mid-dividendi tingħata lil azzjonisti li jinvestu d-dħul mid-dividendi fuq terminu twil. Barra minn hekk għandu jkun hemm benefiċċji fiskali għall-investimenti fuq terminu twil fl-iżvilupp lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

39.

jemmen li l-azzjonisti jistgħu jiġu mħeġġa jidħlu għal impenn aktar fit-tul jekk jingħataw benefiċċji fiskali fuq id-dividendi. Dan japplika wkoll f'każ li parti kbira mid-dividendi tingħata lil azzjonisti li jinvestu d-dħul mid-dividendi fuq terminu twil. Barra minn hekk għandu jkun hemm benefiċċji fiskali għall-investimenti fuq terminu twil fl-iżvilupp lokali u reġjonali;

| 40. | huwa tal-fehma li fejn l-inċentivi għall-maniġers tal-fondi jsiru kontraproduttivi, ikun hemm bżonn mingħajr dubju ta' xejn li tiżdied it-trasparenza tal-kontabbiltà sabiex tinżamm il-fiduċja bejn il-pubbliku, is-sidien tal-intrapriżi, it-tmexxija tal-intrapriżi u l-ħaddiema; |
| --- | --- |

40.

huwa tal-fehma li fejn l-inċentivi għall-maniġers tal-fondi jsiru kontraproduttivi, ikun hemm bżonn mingħajr dubju ta' xejn li tiżdied it-trasparenza tal-kontabbiltà sabiex tinżamm il-fiduċja bejn il-pubbliku, is-sidien tal-intrapriżi, it-tmexxija tal-intrapriżi u l-ħaddiema;

Informazzjoni u rappurtar

| 41. | huwa tal-fehma li fid-dawl taż-żminijiet li għaddejjin minnhom u l-possibbiltajiet li toffri l-era diġitali mhux tajjeb li jitneħħa r-rappurtar ta' kull tliet xhur, anke jekk tiżdied l-informazzjoni finanzjarja u mhux finanzjarja li tippermetti lill-intrapriżi jkollhom stampa aktar ċara tas-sitwazzjoni ekonomika fit-tul tagħhom biex imbagħad ikunu jistgħu jieħdu deċiżjonijiet aħjar. Barra minn hekk, b'dan ir-rappurtar tkun tista' tiġi evalwata l-bidla fis-sitwazzjoni qabel ma jakkumulaw il-problemi jew qabel ma jkun għali wisq biex jitranġaw il-konsegwenzi; |
| --- | --- |

41.

huwa tal-fehma li fid-dawl taż-żminijiet li għaddejjin minnhom u l-possibbiltajiet li toffri l-era diġitali mhux tajjeb li jitneħħa r-rappurtar ta' kull tliet xhur, anke jekk tiżdied l-informazzjoni finanzjarja u mhux finanzjarja li tippermetti lill-intrapriżi jkollhom stampa aktar ċara tas-sitwazzjoni ekonomika fit-tul tagħhom biex imbagħad ikunu jistgħu jieħdu deċiżjonijiet aħjar. Barra minn hekk, b'dan ir-rappurtar tkun tista' tiġi evalwata l-bidla fis-sitwazzjoni qabel ma jakkumulaw il-problemi jew qabel ma jkun għali wisq biex jitranġaw il-konsegwenzi;

| 42. | iħeġġeġ li l-iskala u l-ambitu tal-indikaturi ta' kull tliet xhur jitqiesu fid-dawl tal-possibbiltajiet kollha tal-era diġitali. Fl-istess waqt huwa importanti li d-data ma tkunx tendenzjuża, iżda għandha tiġi ppubblikata b'mod oġġettiv u affidabbli flimkien ma' sommarji komprensibbli fil-mezzi speċjalizzati, u jekk ikun hemm bżonn għandhom jiġu involuti l-esperti jew għandha tinhemeż magħha analiżi qasira; |
| --- | --- |

42.

iħeġġeġ li l-iskala u l-ambitu tal-indikaturi ta' kull tliet xhur jitqiesu fid-dawl tal-possibbiltajiet kollha tal-era diġitali. Fl-istess waqt huwa importanti li d-data ma tkunx tendenzjuża, iżda għandha tiġi ppubblikata b'mod oġġettiv u affidabbli flimkien ma' sommarji komprensibbli fil-mezzi speċjalizzati, u jekk ikun hemm bżonn għandhom jiġu involuti l-esperti jew għandha tinhemeż magħha analiżi qasira;

| 43. | huwa tal-fehma li x-xjenza ekonomika u l-istatistika diġà joffru biżżejjed indikaturi komparattivi fuq terminu twil, u minħabba f'hekk l-applikazzjoni, il-kontroll u l-analiżi tal-indikaturi eżistenti joħolqu piż konsiderevoli. L-użu ta' indikaturi ġodda ma tantx jidher li jagħmel sens f'dan il-kuntest. Din is-sitwazzjoni tista' naturalment tinbidel jekk jinsab indikatur jew għadd ta' indikaturi komparattivi b'valur informattiv partikolarment għoli; |
| --- | --- |

43.

huwa tal-fehma li x-xjenza ekonomika u l-istatistika diġà joffru biżżejjed indikaturi komparattivi fuq terminu twil, u minħabba f'hekk l-applikazzjoni, il-kontroll u l-analiżi tal-indikaturi eżistenti joħolqu piż konsiderevoli. L-użu ta' indikaturi ġodda ma tantx jidher li jagħmel sens f'dan il-kuntest. Din is-sitwazzjoni tista' naturalment tinbidel jekk jinsab indikatur jew għadd ta' indikaturi komparattivi b'valur informattiv partikolarment għoli;

Il-faċilità li biha l-SMEs jaċċessaw finanzjamenti mill-banek u mhux mill-banek

| 44. | jaqbel li l-SMEs għandhom inqas aċċess għall-finanzjamenti mill-intrapriżi l-kbar, u biex tagħqad l-attività tal-SMEs f'ħafna Stati Membri hi aktar diffiċli minħabba li l-leġislazzjoni tiddiskriminahom f'diversi aspetti; |
| --- | --- |

44.

jaqbel li l-SMEs għandhom inqas aċċess għall-finanzjamenti mill-intrapriżi l-kbar, u biex tagħqad l-attività tal-SMEs f'ħafna Stati Membri hi aktar diffiċli minħabba li l-leġislazzjoni tiddiskriminahom f'diversi aspetti;

| 45. | jissuġġerixxi li ssir riflessjoni dwar il-possibbiltajiet ta' borża pubblika jew l-iżvilupp ta' suq tal-ishma fuq l-internet fejn kulħadd ikun jista' jinvesti fl-iżvilupp lokali jew reġjonali b'mod ħieles u mingħajr l-intermedjazzjoni ta' sensar; |
| --- | --- |

45.

jissuġġerixxi li ssir riflessjoni dwar il-possibbiltajiet ta' borża pubblika jew l-iżvilupp ta' suq tal-ishma fuq l-internet fejn kulħadd ikun jista' jinvesti fl-iżvilupp lokali jew reġjonali b'mod ħieles u mingħajr l-intermedjazzjoni ta' sensar;

| 46. | jirrakkomanda lill-SMEs biex jissellfu l-flus mingħand il-kooperattivi tal-kreditu, il-banek tal-bini u istituzzjonijiet finanzjarji żgħar simili, li b'xorti ħażina s-sehem tagħhom fis-suq tal-biċċa l-kbira tal-Istati tal-Ewropa tal-Lvant huwa żgħir ħafna u li l-iżvilupp tagħhom sikwit ma jkunx appoġġjat mill-Istat. Pereżempju, xi Stati Membri għandhom garanzija għall-assi tal-banek, iżda din teskludi l-kooperattivi tal-kreditu; |
| --- | --- |

46.

jirrakkomanda lill-SMEs biex jissellfu l-flus mingħand il-kooperattivi tal-kreditu, il-banek tal-bini u istituzzjonijiet finanzjarji żgħar simili, li b'xorti ħażina s-sehem tagħhom fis-suq tal-biċċa l-kbira tal-Istati tal-Ewropa tal-Lvant huwa żgħir ħafna u li l-iżvilupp tagħhom sikwit ma jkunx appoġġjat mill-Istat. Pereżempju, xi Stati Membri għandhom garanzija għall-assi tal-banek, iżda din teskludi l-kooperattivi tal-kreditu;

| 47. | jipproponi li l-gvernijiet lokali u reġjonali, l-organizzazzjonijiet ekonomiċi ta' konsulenza, l-organizzazzjonijiet li għandhom setgħa fuq il-ġid pubbliku u l-organizzazzjonijiet tas-suq tal-flus joħolqu kooperattivi lokali u reġjonali li jistgħu jipprovdu sorsi alternattivi ta' fondi għall-finanzjament lokali u reġjonali fit-tul; |
| --- | --- |

47.

jipproponi li l-gvernijiet lokali u reġjonali, l-organizzazzjonijiet ekonomiċi ta' konsulenza, l-organizzazzjonijiet li għandhom setgħa fuq il-ġid pubbliku u l-organizzazzjonijiet tas-suq tal-flus joħolqu kooperattivi lokali u reġjonali li jistgħu jipprovdu sorsi alternattivi ta' fondi għall-finanzjament lokali u reġjonali fit-tul;

| 48. | iħeġġeġ li jiġu eżaminati t-tibdiliet legali relevanti u meħtieġa biex il-kooperattivi tal-kreditu joperaw b'mod effiċjenti, u li jitressqu proposti f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

48.

iħeġġeġ li jiġu eżaminati t-tibdiliet legali relevanti u meħtieġa biex il-kooperattivi tal-kreditu joperaw b'mod effiċjenti, u li jitressqu proposti f'dan ir-rigward;

| 49. | huwa tal-fehma li dan it-tip ta' netwerk ta' istituzzjonijiet finanzjarji żgħar jista' jsolvi ħafna mill-problemi lokali u reġjonali, u li għandu jiġi żgurat li l-SMEs jirċievu perċentwal garantit ta' kapital ta' riskju. Fl-istess waqt għandu jiġi kkunsidrat kif is-self jista' jkun ta' għajnuna akbar; |
| --- | --- |

49.

huwa tal-fehma li dan it-tip ta' netwerk ta' istituzzjonijiet finanzjarji żgħar jista' jsolvi ħafna mill-problemi lokali u reġjonali, u li għandu jiġi żgurat li l-SMEs jirċievu perċentwal garantit ta' kapital ta' riskju. Fl-istess waqt għandu jiġi kkunsidrat kif is-self jista' jkun ta' għajnuna akbar;

| 50. | jenfasizza li f'ċerti ċirkostanzi l-iżvilupp ta' qafas regolatorju tal-UE għas-sorsi alternattivi ta' finanzjament mhux bankarji għall-SMEs huwa ċertament ta' benefiċċju għall-iżvilupp lokali u reġjonali, peress li l-qafas legali attwali aktar jillimita milli jgħin lill-SMEs. |
| --- | --- |

50.

jenfasizza li f'ċerti ċirkostanzi l-iżvilupp ta' qafas regolatorju tal-UE għas-sorsi alternattivi ta' finanzjament mhux bankarji għall-SMEs huwa ċertament ta' benefiċċju għall-iżvilupp lokali u reġjonali, peress li l-qafas legali attwali aktar jillimita milli jgħin lill-SMEs.

Brussell, 9 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Kummissjoni Ewropea, Informazzjoni tas-settur pubbliku – Data mhux proċessata dwar servizzi u prodotti ġodda (http://bit.ly/wa4AR).

1

(2)  CdR 272/2013.

2

(3)  CdR 21/2010.

3

(4)  CdR 98/2012.

4

(5)  CdR 1778/2012.

5

(6)  CdR 1186/2012.

6

(7)  Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew, 13 u 14 ta' Diċembru 2012, I. Politika Ekonomika, punt 2.

7

---

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/80 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/80

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Is-sostenibbiltà taż-żoni rurali”

2013/C 356/14

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jikkonferma li filwaqt li ż-żoni l-iktar rurali avvanzaw, il-livell ta' żvilupp tagħhom għadu ħafna inqas mill-medja tal-UE; |
| --- | --- |

—

jikkonferma li filwaqt li ż-żoni l-iktar rurali avvanzaw, il-livell ta' żvilupp tagħhom għadu ħafna inqas mill-medja tal-UE;

| — | jiddispjaċih li l-ammont ta' fondi allokati lill-iżvilupp rurali naqas sew meta mqabbel mal-perspettiva finanzjarja 2007-2013; |
| --- | --- |

—

jiddispjaċih li l-ammont ta' fondi allokati lill-iżvilupp rurali naqas sew meta mqabbel mal-perspettiva finanzjarja 2007-2013;

| — | jiġbed l-attenzjoni wkoll għall-kunsiderazzjoni li qed tingħata lill-espansjoni tal-oqsma fejn il-finanzjament tat-tieni pilastru jista' jintuża. Jiddispjaċih għal dan l-iżvilupp peress li jservi biss biex tiddgħajjef l-allokazzjoni ta' riżorsi għat-titjib tal-infrastruttura teknika u soċjali fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

—

jiġbed l-attenzjoni wkoll għall-kunsiderazzjoni li qed tingħata lill-espansjoni tal-oqsma fejn il-finanzjament tat-tieni pilastru jista' jintuża. Jiddispjaċih għal dan l-iżvilupp peress li jservi biss biex tiddgħajjef l-allokazzjoni ta' riżorsi għat-titjib tal-infrastruttura teknika u soċjali fiż-żoni rurali;

| — | l-identifikazzjoni tal-kwota minima ta' 5 % tal-ġabra tal-mezzi finanzjarji tal-FAEŻR identifikati għall-programm LEADER mhijiex ta' livell suffiċjenti biex l-ekonomija rurali tiġi stimulata; |
| --- | --- |

—

l-identifikazzjoni tal-kwota minima ta' 5 % tal-ġabra tal-mezzi finanzjarji tal-FAEŻR identifikati għall-programm LEADER mhijiex ta' livell suffiċjenti biex l-ekonomija rurali tiġi stimulata;

| — | jemmen li l-kooperazzjoni estensiva u diretta bejn il-muniċipalitajiet rurali li jinsabu f'żoni funzjonali hija ġustifikata, b'mod partikolari fit-tħejjija ta' strateġiji għan-negozjati fir-rigward tal-bliet f'żoni bħal dawn; |
| --- | --- |

—

jemmen li l-kooperazzjoni estensiva u diretta bejn il-muniċipalitajiet rurali li jinsabu f'żoni funzjonali hija ġustifikata, b'mod partikolari fit-tħejjija ta' strateġiji għan-negozjati fir-rigward tal-bliet f'żoni bħal dawn;

| — | jagħraf li l-istrateġiji għall-iżvilupp f'dawn iż-żoni għandhom jidentifikaw qafas pluriennali li jkopri perjodu ta' mill-inqas madwar tnax-il sena; |
| --- | --- |

—

jagħraf li l-istrateġiji għall-iżvilupp f'dawn iż-żoni għandhom jidentifikaw qafas pluriennali li jkopri perjodu ta' mill-inqas madwar tnax-il sena;

| — | jipproponi li jsir mappjar sistematiku u komplut tal-faqar fiż-żoni rurali (tal-inqas fil-livell NUTS 3), sabiex ikun hemm użu iktar effettiv tar-riżorsi biex tiġi miġġielda l-marġinalizzazzjoni soċjali; |
| --- | --- |

—

jipproponi li jsir mappjar sistematiku u komplut tal-faqar fiż-żoni rurali (tal-inqas fil-livell NUTS 3), sabiex ikun hemm użu iktar effettiv tar-riżorsi biex tiġi miġġielda l-marġinalizzazzjoni soċjali;

| — | jemmen li l-politika Ewropea għall-iżvilupp rurali għandha:






  — | tkun kompatibbli mas-sostenibbiltà taż-żoni rurali, |
| --- | --- | --- |

—

jemmen li l-politika Ewropea għall-iżvilupp rurali għandha:

—

tkun kompatibbli mas-sostenibbiltà taż-żoni rurali,

| — | tirrikonoxxi li ż-żoni rurali joffru prospetti għall-iżvilupp u għandhom rwol kruċjali x'jaqdu biex jintlaħqu l-isfidi tal-Ewropa, |
| --- | --- |

—

tirrikonoxxi li ż-żoni rurali joffru prospetti għall-iżvilupp u għandhom rwol kruċjali x'jaqdu biex jintlaħqu l-isfidi tal-Ewropa,

| — | tirrikonoxxi li d-diversità taż-żoni rurali tal-Ewropa hija fattur importanti biex jinkisbu l-isfidi tal-ġejjieni, |
| --- | --- |

—

tirrikonoxxi li d-diversità taż-żoni rurali tal-Ewropa hija fattur importanti biex jinkisbu l-isfidi tal-ġejjieni,

| — | tkun trasparenti u ċara, biex jiġi żgurat li tiġi aċċettata b'mod iktar mifrux, |
| --- | --- |

—

tkun trasparenti u ċara, biex jiġi żgurat li tiġi aċċettata b'mod iktar mifrux,

| — | tisfrutta d-diversità reġjonali biex jintlaħaq għan komuni Ewropew, u tiżgura li l-ebda reġjun ma jiġi abbandunat. |
| --- | --- |

—

tisfrutta d-diversità reġjonali biex jintlaħaq għan komuni Ewropew, u tiżgura li l-ebda reġjun ma jiġi abbandunat.

| Relatur | Is-Sur ZAJĄKAŁA (PL/AE), Sindku ta' Łubianka |
| --- | --- |

Relatur

Is-Sur ZAJĄKAŁA (PL/AE), Sindku ta' Łubianka

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

Il-KUMITAT TAR-REĠJUNI

L-importanza tal-vitalità taż-żoni rurali

| 1. | jinnota li skont il-figuri tal-Eurostat iktar minn 23 % tal-popolazzjoni tal-UE tgħix f'żoni rurali, u 35 % oħra tgħix f'żoni intermedji. Jiġbed l-attenzjoni li f'bosta Stati Membri l-parti tal-popolazzjoni li tgħix f'żoni rurali hija ogħla b'mod sinifikanti. Din is-sitwazzjoni teżisti fi 17 mis-27 Stat Membru tal-UE: l-Irlanda (73 %), is-Slovakkja (50 %), l-Estonja (48 %), ir-Rumanija (46 %), il-Finlandja, il-Greċja, il-Litwanja u d-Danimarka (43 %); |
| --- | --- |

1.

jinnota li skont il-figuri tal-Eurostat iktar minn 23 % tal-popolazzjoni tal-UE tgħix f'żoni rurali, u 35 % oħra tgħix f'żoni intermedji. Jiġbed l-attenzjoni li f'bosta Stati Membri l-parti tal-popolazzjoni li tgħix f'żoni rurali hija ogħla b'mod sinifikanti. Din is-sitwazzjoni teżisti fi 17 mis-27 Stat Membru tal-UE: l-Irlanda (73 %), is-Slovakkja (50 %), l-Estonja (48 %), ir-Rumanija (46 %), il-Finlandja, il-Greċja, il-Litwanja u d-Danimarka (43 %);

| 2. | jenfasizza li ż-żoni rurali għandhom potenzjal kbir fir-rigward tar-riżorsi umani tagħhom (kulturali u soċjali), l-ambjent naturali u l-bijodiversità tagħhom u riżorsi ekonomiċi oħra, li huma partikolarment importanti għall-ħajja soċjali tal-komunità fl-Ewropa u għall-iżvilupp tagħha. F'dan il-kuntest jagħraf l-importanza tal-miżuri għaż-żamma tal-vitalità taż-żoni rurali fil-qasam soċjali, kulturali, naturali, ambjentali u ekonomiku; |
| --- | --- |

2.

jenfasizza li ż-żoni rurali għandhom potenzjal kbir fir-rigward tar-riżorsi umani tagħhom (kulturali u soċjali), l-ambjent naturali u l-bijodiversità tagħhom u riżorsi ekonomiċi oħra, li huma partikolarment importanti għall-ħajja soċjali tal-komunità fl-Ewropa u għall-iżvilupp tagħha. F'dan il-kuntest jagħraf l-importanza tal-miżuri għaż-żamma tal-vitalità taż-żoni rurali fil-qasam soċjali, kulturali, naturali, ambjentali u ekonomiku;

| 3. | jiġbed l-attenzjoni li ż-żoni rurali huma ferm differenti. Filwaqt li għadd minnhom qed jiffaċċjaw il-problema tad-depopolazzjoni, u l-problemi assoċjati magħha, reġjuni oħra, l-iktar dawk li jinsabu ħdejn il-bliet, qed tiżdidilhom il-pressjoni demografika u l-pressjoni ta' domanda ikbar għall-art. Uħud minnhom għadhom qed ibatu minn reċessjoni serja minħabba l-kriżi finanzjarja, li laqtet ukoll lill-agrikoltura, filwaqt li oħrajn qed igawdu suċċess bis-saħħa tat-turiżmu u l-kwalità tal-ambjent naturali tagħhom; |
| --- | --- |

3.

jiġbed l-attenzjoni li ż-żoni rurali huma ferm differenti. Filwaqt li għadd minnhom qed jiffaċċjaw il-problema tad-depopolazzjoni, u l-problemi assoċjati magħha, reġjuni oħra, l-iktar dawk li jinsabu ħdejn il-bliet, qed tiżdidilhom il-pressjoni demografika u l-pressjoni ta' domanda ikbar għall-art. Uħud minnhom għadhom qed ibatu minn reċessjoni serja minħabba l-kriżi finanzjarja, li laqtet ukoll lill-agrikoltura, filwaqt li oħrajn qed igawdu suċċess bis-saħħa tat-turiżmu u l-kwalità tal-ambjent naturali tagħhom;

| 4. | jinsab imħasseb dwar it-tnaqqis drastiku u ż-żieda fit-tixjieħ tal-popolazzjoni f'parti kbira taż-żoni rurali Ewropej. Sabiex ir-reġjuni konċernati jkunu vijabbli, iż-żoni rurali għandhom jiġu stabbiliti bħala post fejn hemm il-ħajja u żona ekonomika b'attivitajiet suffiċjenti. Għalhekk għandu jsir sforz kollettiv mis-soċjetà u approċċi speċifiċi għal kull reġjun abbażi tal-potenzjal intrinsiku tiegħu; |
| --- | --- |

4.

jinsab imħasseb dwar it-tnaqqis drastiku u ż-żieda fit-tixjieħ tal-popolazzjoni f'parti kbira taż-żoni rurali Ewropej. Sabiex ir-reġjuni konċernati jkunu vijabbli, iż-żoni rurali għandhom jiġu stabbiliti bħala post fejn hemm il-ħajja u żona ekonomika b'attivitajiet suffiċjenti. Għalhekk għandu jsir sforz kollettiv mis-soċjetà u approċċi speċifiċi għal kull reġjun abbażi tal-potenzjal intrinsiku tiegħu;

| 5. | jisħaq li l-kwalità tal-ħajja fiż-żoni rurali hija fattur sinifikanti fid-deċiżjonijiet li jittieħdu mill-bdiewa, il-familji tagħhom, il-professjonisti l-oħra li jużaw ir-riżorsi primarji l-oħra u dawk li jużawhom u jipproċessawhom u residenti oħra li m'għandhomx x'jaqsmu mal-agrikoltura fil-muniċipalitajiet rurali dwar jekk għandhomx ikomplu jgħixu u jaħdmu f'dawn iż-żoni. Il-konsegwenzi ta' dawn id-deċiżjonijiet għandhom impatt fuq id-daqs u t-tip ta' demografija tal-popolazzjoni u fuq il-preservazzjoni tal-ħajja fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

5.

jisħaq li l-kwalità tal-ħajja fiż-żoni rurali hija fattur sinifikanti fid-deċiżjonijiet li jittieħdu mill-bdiewa, il-familji tagħhom, il-professjonisti l-oħra li jużaw ir-riżorsi primarji l-oħra u dawk li jużawhom u jipproċessawhom u residenti oħra li m'għandhomx x'jaqsmu mal-agrikoltura fil-muniċipalitajiet rurali dwar jekk għandhomx ikomplu jgħixu u jaħdmu f'dawn iż-żoni. Il-konsegwenzi ta' dawn id-deċiżjonijiet għandhom impatt fuq id-daqs u t-tip ta' demografija tal-popolazzjoni u fuq il-preservazzjoni tal-ħajja fiż-żoni rurali;

| 6. | jenfasizza li għandhom jinżammu u jitkebbsu mill-ġdid il-karatteristiċi kulturali fiż-żoni rurali bħala element importanti tal-identità lokali, reġjonali, nazzjonali u Ewropea; |
| --- | --- |

6.

jenfasizza li għandhom jinżammu u jitkebbsu mill-ġdid il-karatteristiċi kulturali fiż-żoni rurali bħala element importanti tal-identità lokali, reġjonali, nazzjonali u Ewropea;

| 7. | jagħraf ir-rwol importanti tal-agrikoltura fit-twassil ta' beni pubbliċi essenzjali bħall-kampanja u l-ikel sigur. Għaldaqstant, jappoġġja l-kontinwazzjoni tal-finanzjament mill-Unjoni Ewropea għall-irziezet involuti fit-twassil ta' dawn il-beni. Barra minn hekk, iqis li ż-żoni rurali ser ikunu l-iktar vulnerabbli għall-bidliet futuri fix-xenarji tal-klima li jinħolqu mit-tibdil fil-klima. Għalhekk jeħtieġ li jiġu inklużi miżuri sew ta' mitigazzjoni u sew ta' adattament fl-istrumenti tal-ippjanar u tal-ġestjoni territorjali u dawk baġitarji, sabiex il-mekkaniżmi parteċipattivi u l-prattiki agrikoli jintużaw biex isir żvilupp sostenibbli; |
| --- | --- |

7.

jagħraf ir-rwol importanti tal-agrikoltura fit-twassil ta' beni pubbliċi essenzjali bħall-kampanja u l-ikel sigur. Għaldaqstant, jappoġġja l-kontinwazzjoni tal-finanzjament mill-Unjoni Ewropea għall-irziezet involuti fit-twassil ta' dawn il-beni. Barra minn hekk, iqis li ż-żoni rurali ser ikunu l-iktar vulnerabbli għall-bidliet futuri fix-xenarji tal-klima li jinħolqu mit-tibdil fil-klima. Għalhekk jeħtieġ li jiġu inklużi miżuri sew ta' mitigazzjoni u sew ta' adattament fl-istrumenti tal-ippjanar u tal-ġestjoni territorjali u dawk baġitarji, sabiex il-mekkaniżmi parteċipattivi u l-prattiki agrikoli jintużaw biex isir żvilupp sostenibbli;

| 8. | iqis li hemm bżonn li s-soċjetà tiġi edukata kollha kemm hi, b'mod partikolari l-ġenerazzjoni żgħażugħa, biex jifhmu u japprezzaw il-valur taż-żoni rurali u jifhmu kemm huwa importanti li tiġi preservata l-vitalità tagħhom għall-popolazzjoni inġenerali; |
| --- | --- |

8.

iqis li hemm bżonn li s-soċjetà tiġi edukata kollha kemm hi, b'mod partikolari l-ġenerazzjoni żgħażugħa, biex jifhmu u japprezzaw il-valur taż-żoni rurali u jifhmu kemm huwa importanti li tiġi preservata l-vitalità tagħhom għall-popolazzjoni inġenerali;

Id-dimensjoni finanzjarja tal-iżvilupp sostenibbli taż-żoni rurali

| 9. | jagħraf il-bżonn li l-Politika Agrikola Komuni tkompli tiġi żviluppata u mtejba bħala strument importanti ta' koordinazzjoni biex jinkisbu l-għanijiet kemm fil-perjodu l-qasir kif ukoll fit-tul, b'fokus fuq it-twassil ta' riżultati tajba f'termini tal-ekonomija nazzjonali u l-kompetittività fis-suq globali u f'li tiġi żgurata l-koeżjoni territorjali fir-reġjuni kollha tal-Istati Membri; |
| --- | --- |

9.

jagħraf il-bżonn li l-Politika Agrikola Komuni tkompli tiġi żviluppata u mtejba bħala strument importanti ta' koordinazzjoni biex jinkisbu l-għanijiet kemm fil-perjodu l-qasir kif ukoll fit-tul, b'fokus fuq it-twassil ta' riżultati tajba f'termini tal-ekonomija nazzjonali u l-kompetittività fis-suq globali u f'li tiġi żgurata l-koeżjoni territorjali fir-reġjuni kollha tal-Istati Membri;

| 10. | iqis li l-ambjent rurali ser jinbidel sostanzjalment minħabba l-impatt tal-politika tal-enerġija, u tal-klima u l-użu iktar effikaċi tal-materja prima li jistgħu jagħtuh rwol iktar importanti fis-settur tal-ekonomija primarja, u li dawn il-bidliet iridu jitqiesu issa biex jiġi żgurat li jkunu sostenibbli u jintegraw il-punti ta' tħassib ekonomiċi, soċjali u ambjentali b'mod armonjuż. Barra minn hekk, jinnota li r-rotazzjoni tal-uċuh għadha ferm importanti għall-ambjent rurali għax tnaqqas id-dipendenza fuq l-importazzjonijiet tas-sojja, ittejjeb il-kwalità tal-ħamrija, tnaqqas l-użu tal-fertilizzanti, terġa' tistabbilixxi l-attività ekonomika stabbli fiż-żoni rurali u l-bilanċ kummerċjali tal-Unjoni Ewropea. Madankollu, jiddispjaċih li l-Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-limiti massimi u l-ekoloġizzazzjoni ma titqisx mid-deċiżjonijiet tal-kapijiet ta' stat u ta' gvern tas-26 ta' Ġunju li għadda peress li dawn idgħajfu ż-żoni rurali kemm mil-lat tad-diversità kif ukoll mil-lat ta' sostenibbiltà; |
| --- | --- |

10.

iqis li l-ambjent rurali ser jinbidel sostanzjalment minħabba l-impatt tal-politika tal-enerġija, u tal-klima u l-użu iktar effikaċi tal-materja prima li jistgħu jagħtuh rwol iktar importanti fis-settur tal-ekonomija primarja, u li dawn il-bidliet iridu jitqiesu issa biex jiġi żgurat li jkunu sostenibbli u jintegraw il-punti ta' tħassib ekonomiċi, soċjali u ambjentali b'mod armonjuż. Barra minn hekk, jinnota li r-rotazzjoni tal-uċuh għadha ferm importanti għall-ambjent rurali għax tnaqqas id-dipendenza fuq l-importazzjonijiet tas-sojja, ittejjeb il-kwalità tal-ħamrija, tnaqqas l-użu tal-fertilizzanti, terġa' tistabbilixxi l-attività ekonomika stabbli fiż-żoni rurali u l-bilanċ kummerċjali tal-Unjoni Ewropea. Madankollu, jiddispjaċih li l-Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-limiti massimi u l-ekoloġizzazzjoni ma titqisx mid-deċiżjonijiet tal-kapijiet ta' stat u ta' gvern tas-26 ta' Ġunju li għadda peress li dawn idgħajfu ż-żoni rurali kemm mil-lat tad-diversità kif ukoll mil-lat ta' sostenibbiltà;

| 11. | fl-istess ħin jappoġġja l-finanzjament estensiv mill-Unjoni Ewropea għall-programmi ta' inċentivi għall-bdiewa żgħażagħ, kif ukoll l-appoġġ finanzjarju għall-irziezet li huma fuq bażi ta' semisussistenza u rziezet li jinsabu f'żoni inqas vantaġġati, li huma importanti għall-preservazzjoni tal-vitalità fiż-żoni rurali. Jiġbed l-attenzjoni wkoll għall-ħtieġa li jiżdiedu l-għajnuna u s-sussidji ta' azzjonijiet relatati mar-restawrazzjoni, il-konservazzjoni u t-titjib taż-żoni protetti, bil-għan li l-konservazzjoni tal-ambjent naturali tkun kompatibbli mal-iżvilupp sostenibbli taż-żoni rurali li jieħdu ħsieb il-parti l-kbira taż-żoni protetti; |
| --- | --- |

11.

fl-istess ħin jappoġġja l-finanzjament estensiv mill-Unjoni Ewropea għall-programmi ta' inċentivi għall-bdiewa żgħażagħ, kif ukoll l-appoġġ finanzjarju għall-irziezet li huma fuq bażi ta' semisussistenza u rziezet li jinsabu f'żoni inqas vantaġġati, li huma importanti għall-preservazzjoni tal-vitalità fiż-żoni rurali. Jiġbed l-attenzjoni wkoll għall-ħtieġa li jiżdiedu l-għajnuna u s-sussidji ta' azzjonijiet relatati mar-restawrazzjoni, il-konservazzjoni u t-titjib taż-żoni protetti, bil-għan li l-konservazzjoni tal-ambjent naturali tkun kompatibbli mal-iżvilupp sostenibbli taż-żoni rurali li jieħdu ħsieb il-parti l-kbira taż-żoni protetti;

| 12. | jiġbed l-attenzjoni li d-dħul tal-bdiewa mill-attività agrikola tagħhom u mill-ħlasijiet u s-sussidji ekwivalenti li jirċievu fil-qafas taż-żewġ pilastri tal-Politika Agrikola Komuni għandhom impatt konsiderevoli fuq is-sitwazzjoni tal-muniċialitajiet rurali, fejn jgħixu u joperaw l-irziezet tagħhom. Dan id-dħul għandu impatt mhux biss fuq l-effikaċja tal-attività agrikola tagħhom u l-kwalità tal-ħajja tal-bdiewa u l-familji tagħhom, imma anke fuq il-livell tad-dħul mit-taxxi tal-muniċipalitajiet fejn jgħixu. Il-livell tad-dħul għandu wkoll impatt konsiderevoli fuq il-possibbiltajiet reali u l-impenn personali tal-bdiewa fit-titjib tal-istandard tal-ħajja fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

12.

jiġbed l-attenzjoni li d-dħul tal-bdiewa mill-attività agrikola tagħhom u mill-ħlasijiet u s-sussidji ekwivalenti li jirċievu fil-qafas taż-żewġ pilastri tal-Politika Agrikola Komuni għandhom impatt konsiderevoli fuq is-sitwazzjoni tal-muniċialitajiet rurali, fejn jgħixu u joperaw l-irziezet tagħhom. Dan id-dħul għandu impatt mhux biss fuq l-effikaċja tal-attività agrikola tagħhom u l-kwalità tal-ħajja tal-bdiewa u l-familji tagħhom, imma anke fuq il-livell tad-dħul mit-taxxi tal-muniċipalitajiet fejn jgħixu. Il-livell tad-dħul għandu wkoll impatt konsiderevoli fuq il-possibbiltajiet reali u l-impenn personali tal-bdiewa fit-titjib tal-istandard tal-ħajja fiż-żoni rurali;

| 13. | jinnota bi tħassib it-tnaqqis antiċipat fil-fondi allokati għall-iżvilupp taż-żoni rurali fil-perspettiva finanzjarja 2014-2020. Jiddispjaċih li l-ammont ta' fondi allokati lill-iżvilupp rurali naqas sew meta mqabbel mal-perspettiva finanzjarja 2007-2013, minn EUR 95,7 biljun għal inqas minn EUR 85 biljun. Il-ġabra ta' riżorsi finanzjarji realment disponibbli għall-muniċipalitajiet rurali tista' titnaqqas iktar minħabba l-pjani biex l-Istati Membri jingħataw id-dritt li jitrassferixxu sa 15 % tal-fondi mit-tieni pilastru għall-ewwel wieħed tal-PAK (f'għadd ta' Stati Membri sa 25 %); |
| --- | --- |

13.

jinnota bi tħassib it-tnaqqis antiċipat fil-fondi allokati għall-iżvilupp taż-żoni rurali fil-perspettiva finanzjarja 2014-2020. Jiddispjaċih li l-ammont ta' fondi allokati lill-iżvilupp rurali naqas sew meta mqabbel mal-perspettiva finanzjarja 2007-2013, minn EUR 95,7 biljun għal inqas minn EUR 85 biljun. Il-ġabra ta' riżorsi finanzjarji realment disponibbli għall-muniċipalitajiet rurali tista' titnaqqas iktar minħabba l-pjani biex l-Istati Membri jingħataw id-dritt li jitrassferixxu sa 15 % tal-fondi mit-tieni pilastru għall-ewwel wieħed tal-PAK (f'għadd ta' Stati Membri sa 25 %);

| 14. | jiġbed l-attenzjoni wkoll għall-kunsiderazzjoni li qed tingħata lill-espansjoni tal-oqsma fejn il-finanzjament tat-tieni pilastru jista' jintuża biex jinkludi fondi fiduċjarji li jiġu stabbiliti biex ikopru telf finanzjarju minħabba mard tal-pjanti jew tal-bhejjem, inċidenti ambjentali jew tnaqqis sostanzjali fid-dħul agrikolu, fondi li tradizzjonalment kienu parti mill-ewwel pilastru tal-PAK. Jiddispjaċih għal dan l-iżvilupp peress li jservi biss biex tiddgħajjef l-allokazzjoni ta' riżorsi għat-titjib tal-infrastruttura teknika u soċjali fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

14.

jiġbed l-attenzjoni wkoll għall-kunsiderazzjoni li qed tingħata lill-espansjoni tal-oqsma fejn il-finanzjament tat-tieni pilastru jista' jintuża biex jinkludi fondi fiduċjarji li jiġu stabbiliti biex ikopru telf finanzjarju minħabba mard tal-pjanti jew tal-bhejjem, inċidenti ambjentali jew tnaqqis sostanzjali fid-dħul agrikolu, fondi li tradizzjonalment kienu parti mill-ewwel pilastru tal-PAK. Jiddispjaċih għal dan l-iżvilupp peress li jservi biss biex tiddgħajjef l-allokazzjoni ta' riżorsi għat-titjib tal-infrastruttura teknika u soċjali fiż-żoni rurali;

| 15. | bi pjaċir jinnota li l-Qafas Strateġiku Komuni u l-ftehimiet ta' sħubija joħolqu l-kundizzjonijiet meħtieġa biex jitrawmu l-koordinazzjoni u l-integrazzjoni, biex jiġi appoġġjat l-iżvilupp sostenibbli taż-żoni rurali. L-identifikazzjoni tal-kwota minima ta' 5 % tal-ġabra tal-mezzi finanzjarji tal-FAEŻR identifikati għall-programm LEADER hija approċċ importanti għall-appoġġ tal-iżvilupp lokali; madankollu jistqarr li dan mhuwiex ta' livell suffiċjenti biex l-ekonomija rurali tiġi stimulata; |
| --- | --- |

15.

bi pjaċir jinnota li l-Qafas Strateġiku Komuni u l-ftehimiet ta' sħubija joħolqu l-kundizzjonijiet meħtieġa biex jitrawmu l-koordinazzjoni u l-integrazzjoni, biex jiġi appoġġjat l-iżvilupp sostenibbli taż-żoni rurali. L-identifikazzjoni tal-kwota minima ta' 5 % tal-ġabra tal-mezzi finanzjarji tal-FAEŻR identifikati għall-programm LEADER hija approċċ importanti għall-appoġġ tal-iżvilupp lokali; madankollu jistqarr li dan mhuwiex ta' livell suffiċjenti biex l-ekonomija rurali tiġi stimulata;

| 16. | jappoġġja l-inklużjoni tal-iżvilupp lokali mmexxi mill-komunità (community-led local development, CLLD) fil-programmi għall-fondi strutturali bħala strateġija għall-iżvilupp lokali b'implimentazzjoni fil-livell lokali. Madankollu, huwa tal-fehma li kwalunkwe strateġija bbażata fuq diversi fondi trid bilfors tiġi akkumpanjata mill-koordinazzjoni tar-regolamenti differenti relatati mal-fondi. Is-soluzzjoni intermedja proposta mill-Kummissjoni mhix biżżejjed. Għalkemm b'dan il-mod ir-responsabbiltà tingħata lil awtorità amministrattiva waħda minflok lil diversi awtoritajiet, il-proċeduri amministrattivi fihom innifishom ma jiġux semplifikati. Hemm nuqqas ta' koerenza bejn l-oqfsa regolatorji u jidher ċar li hemm ir-riskju li jintużaw aktar ħin u riżorsi biex jiġu evitati l-oġġezzjonijiet milli biex isir żvilupp; |
| --- | --- |

16.

jappoġġja l-inklużjoni tal-iżvilupp lokali mmexxi mill-komunità (community-led local development, CLLD) fil-programmi għall-fondi strutturali bħala strateġija għall-iżvilupp lokali b'implimentazzjoni fil-livell lokali. Madankollu, huwa tal-fehma li kwalunkwe strateġija bbażata fuq diversi fondi trid bilfors tiġi akkumpanjata mill-koordinazzjoni tar-regolamenti differenti relatati mal-fondi. Is-soluzzjoni intermedja proposta mill-Kummissjoni mhix biżżejjed. Għalkemm b'dan il-mod ir-responsabbiltà tingħata lil awtorità amministrattiva waħda minflok lil diversi awtoritajiet, il-proċeduri amministrattivi fihom innifishom ma jiġux semplifikati. Hemm nuqqas ta' koerenza bejn l-oqfsa regolatorji u jidher ċar li hemm ir-riskju li jintużaw aktar ħin u riżorsi biex jiġu evitati l-oġġezzjonijiet milli biex isir żvilupp;

| 17. | jiddispjaċih li għall-programmi operattivi FEMS u FSE l-użu tal-inizjattiva LEADER huwa fakultattiv u jista' jiġi finanzjat biss fil-qafas tad-disa' għan tematiku “il-promozzjoni tal-inklużjoni soċjali u l-ġlieda kontra l-faqar”. Dan il-prinċipju ser jillimita l-potenzjal tal-flessibbiltà tal-grupp ta' azzjoni lokali, u anke l-possibbiltà tal-inklużjoni ta' fondi oħra għat-tħaddim tal-istrateġiji għall-iżvilupp lokali; |
| --- | --- |

17.

jiddispjaċih li għall-programmi operattivi FEMS u FSE l-użu tal-inizjattiva LEADER huwa fakultattiv u jista' jiġi finanzjat biss fil-qafas tad-disa' għan tematiku “il-promozzjoni tal-inklużjoni soċjali u l-ġlieda kontra l-faqar”. Dan il-prinċipju ser jillimita l-potenzjal tal-flessibbiltà tal-grupp ta' azzjoni lokali, u anke l-possibbiltà tal-inklużjoni ta' fondi oħra għat-tħaddim tal-istrateġiji għall-iżvilupp lokali;

| 18. | jiġbed l-attenzjoni li ż-żamma ta' servizzi pubbliċi jew privati ta' kwalità ħafna drabi teħtieġ sforz politiku, ċivili u finanzjarju, b'ibbilanċjar aħjar tad-disparitajiet, ħaġa li teħtieġ solidarjetà akbar bejn iż-żoni rurali u urbani; |
| --- | --- |

18.

jiġbed l-attenzjoni li ż-żamma ta' servizzi pubbliċi jew privati ta' kwalità ħafna drabi teħtieġ sforz politiku, ċivili u finanzjarju, b'ibbilanċjar aħjar tad-disparitajiet, ħaġa li teħtieġ solidarjetà akbar bejn iż-żoni rurali u urbani;

| 19. | jantiċipa li d-deregolazzjoni ppjanata tas-swieq agrikoli Ewropej se żżid il-volatilità tal-prezzijiet agrikoli, ħaġa li thedded l-ewwel nett lill-irziezet iż-żgħar u ta' daqs medju. Jiġbed l-attenzjoni wkoll li l-liberalizzazzjoni tal-kwoti tal-ħalib tista' twassal għal iktar industrijalizzazzjoni u konċentrazzjoni tal-biedja tal-ħalib, ħaġa li tħaffef it-tibdil fil-klima u l-eżodu miż-żoni rurali. Jemmen li għadu importanti li l-bdiewa jingħataw kumpens għall-ġid komuni li jipprovdu, pereżempju għall-wirt naturali u kulturali bħall-bwar u l-art miftuħa, li m'għandhomx valur kummerċjali. Jekk it-tneħħija tas-sistema tal-kwoti tal-ħalib twassal għal forom mhux mixtieqa ta' trobbija tal-annimali, ikun hemm bżonn miżuri politiċi li jżidu l-informazzjoni għall-konsumaturi u s-suq b'mod ġenerali u li jiżguraw il-benesseri tal-annimali fl-UE kollha; |
| --- | --- |

19.

jantiċipa li d-deregolazzjoni ppjanata tas-swieq agrikoli Ewropej se żżid il-volatilità tal-prezzijiet agrikoli, ħaġa li thedded l-ewwel nett lill-irziezet iż-żgħar u ta' daqs medju. Jiġbed l-attenzjoni wkoll li l-liberalizzazzjoni tal-kwoti tal-ħalib tista' twassal għal iktar industrijalizzazzjoni u konċentrazzjoni tal-biedja tal-ħalib, ħaġa li tħaffef it-tibdil fil-klima u l-eżodu miż-żoni rurali. Jemmen li għadu importanti li l-bdiewa jingħataw kumpens għall-ġid komuni li jipprovdu, pereżempju għall-wirt naturali u kulturali bħall-bwar u l-art miftuħa, li m'għandhomx valur kummerċjali. Jekk it-tneħħija tas-sistema tal-kwoti tal-ħalib twassal għal forom mhux mixtieqa ta' trobbija tal-annimali, ikun hemm bżonn miżuri politiċi li jżidu l-informazzjoni għall-konsumaturi u s-suq b'mod ġenerali u li jiżguraw il-benesseri tal-annimali fl-UE kollha;

| 20. | jixtieq jiġbed l-attenzjoni għall-possibbiltà li l-attivitajiet ta' appoġġ tal-programm għall-iżvilupp rurali (it-tieni pilastru) jintrabtu mal-attivitajiet tal-fondi ta' żvilupp reġjonali, il-fondi soċjali jew tas-sajd, jiġifieri l-fondi tal-Qafas Strateġiku Komuni. Il-produzzjoni tal-bijogass, l-infrastruttura terrestri għall-ICT, l-innovazzjoni, l-iżvilupp tal-ħiliet, l-iżvilupp tal-intrapriżi u s-CLLD (żvilupp lokali mmexxi mill-komunità) huma miżuri li jagħmlu parti mill-programm tal-iżvilupp rurali iżda li huma relatati wkoll ma' fondi oħra, fejn setturi ekonomiċi differenti jistgħu jibbenefikaw minn xulxin u l-bżonnijiet u r-riżorsi tal-bliet u ż-żoni rurali jaqblu ma' xulxin; |
| --- | --- |

20.

jixtieq jiġbed l-attenzjoni għall-possibbiltà li l-attivitajiet ta' appoġġ tal-programm għall-iżvilupp rurali (it-tieni pilastru) jintrabtu mal-attivitajiet tal-fondi ta' żvilupp reġjonali, il-fondi soċjali jew tas-sajd, jiġifieri l-fondi tal-Qafas Strateġiku Komuni. Il-produzzjoni tal-bijogass, l-infrastruttura terrestri għall-ICT, l-innovazzjoni, l-iżvilupp tal-ħiliet, l-iżvilupp tal-intrapriżi u s-CLLD (żvilupp lokali mmexxi mill-komunità) huma miżuri li jagħmlu parti mill-programm tal-iżvilupp rurali iżda li huma relatati wkoll ma' fondi oħra, fejn setturi ekonomiċi differenti jistgħu jibbenefikaw minn xulxin u l-bżonnijiet u r-riżorsi tal-bliet u ż-żoni rurali jaqblu ma' xulxin;

L-importanza ta' rabtiet funzjonali bejn iż-żoni urbani u dawk rurali

| 21. | jagħraf l-isfidi partikolari li qed jiffaċċjaw il-muniċipalitajiet rurali fejn bliet ta' daqs medju u kbir għandhom impatt dirett u jirrakkomanda approċċ funzjonali biex jiġu identifikati l-istrateġiji għall-iżvilupp ta' dawn iż-żoni; |
| --- | --- |

21.

jagħraf l-isfidi partikolari li qed jiffaċċjaw il-muniċipalitajiet rurali fejn bliet ta' daqs medju u kbir għandhom impatt dirett u jirrakkomanda approċċ funzjonali biex jiġu identifikati l-istrateġiji għall-iżvilupp ta' dawn iż-żoni;

| 22. | jinnota li kemm il-bliet kif ukoll il-muniċipalitajiet rurali li jinsabu f'żoni funzjonali għandhom riżorsi soċjali u ekonomiċi prezzjużi ħafna. Huwa jirrakkomanda li fit-tħejjija ta' strateġija għall-iżvilupp ta' żona funzjonali ssir analiżi tar-riżorsi eżistenti taż-żona funzjonali sħiħa kif ukoll li jiġi żgurat li l-istrateġiji għall-iżvilupp iqisu l-potenzjal tal-muniċipalitajiet u l-bliet rurali u jisfruttaw dan il-potenzjal bl-aħjar mod u f'perspettiva ta' sostenibbiltà. Jiġbed l-attenzjoni wkoll għall-perikli potenzjali għaż-żoni rurali b'konsegwenza tan-nuqqas ta' żvilupp bilanċjat bejn il-bliet u l-muniċipalitajiet rurali, li jista' jiġri meta belt tisfrutta d-dominanza tagħha f'termini tal-ekonomija u l-popolazzjoni tagħha; |
| --- | --- |

22.

jinnota li kemm il-bliet kif ukoll il-muniċipalitajiet rurali li jinsabu f'żoni funzjonali għandhom riżorsi soċjali u ekonomiċi prezzjużi ħafna. Huwa jirrakkomanda li fit-tħejjija ta' strateġija għall-iżvilupp ta' żona funzjonali ssir analiżi tar-riżorsi eżistenti taż-żona funzjonali sħiħa kif ukoll li jiġi żgurat li l-istrateġiji għall-iżvilupp iqisu l-potenzjal tal-muniċipalitajiet u l-bliet rurali u jisfruttaw dan il-potenzjal bl-aħjar mod u f'perspettiva ta' sostenibbiltà. Jiġbed l-attenzjoni wkoll għall-perikli potenzjali għaż-żoni rurali b'konsegwenza tan-nuqqas ta' żvilupp bilanċjat bejn il-bliet u l-muniċipalitajiet rurali, li jista' jiġri meta belt tisfrutta d-dominanza tagħha f'termini tal-ekonomija u l-popolazzjoni tagħha;

| 23. | jemmen li l-kooperazzjoni estensiva u diretta bejn il-muniċipalitajiet rurali li jinsabu f'żoni funzjonali hija ġustifikata, b'mod partikolari fit-tħejjija ta' strateġiji għan-negozjati fir-rigward tal-bliet f'żoni bħal dawn; |
| --- | --- |

23.

jemmen li l-kooperazzjoni estensiva u diretta bejn il-muniċipalitajiet rurali li jinsabu f'żoni funzjonali hija ġustifikata, b'mod partikolari fit-tħejjija ta' strateġiji għan-negozjati fir-rigward tal-bliet f'żoni bħal dawn;

| 24. | iqis li l-applikazzjoni ta' metodoloġija li tiżgura l-involviment tal-awtoritajiet u r-residenti tal-bliet u l-muniċipalitajiet rurali hija rakkomandabbli fit-tħejjija ta' strateġija għall-iżvilupp sostenibbli ta' żoni funzjonali. Din il-parteċipazzjoni għandha tiġi żgurata kemm fil-ħidma ta' tħejjija (riċerka u analiżi) kif ukoll fit-teħid tad-deċiżjonijiet li jiddeterminaw l-għamla finali tal-istrateġija; |
| --- | --- |

24.

iqis li l-applikazzjoni ta' metodoloġija li tiżgura l-involviment tal-awtoritajiet u r-residenti tal-bliet u l-muniċipalitajiet rurali hija rakkomandabbli fit-tħejjija ta' strateġija għall-iżvilupp sostenibbli ta' żoni funzjonali. Din il-parteċipazzjoni għandha tiġi żgurata kemm fil-ħidma ta' tħejjija (riċerka u analiżi) kif ukoll fit-teħid tad-deċiżjonijiet li jiddeterminaw l-għamla finali tal-istrateġija;

| 25. | jenfasizza wkoll li fil-muniċipalitajiet rurali f'żoni periurbani hija biss parti mill-popolazzjoni li taqdi rwol ekonomiku. In-nies li jkunu emigraw lejn dawn iż-żoni ħafna drabi jistennew li ċerti tipi ta' attività agrikola li ddejjaqhom tieqaf, pereżempju l-użu ta' fertilizzanti naturali jew artifiċjali u tagħmir agrikolu, trobbija tal-bhejjem u ragħa, eċċ. Jirrakkomanda li fil-qafas tal-politiki ta' ġestjoni territorjali dawn il-problemi jiġu antiċipati u indirizzati b'mod partikolari permezz ta' strateġija għall-iżvilupp sostenibbli li tibbilanċja l-interessi ekonomiċi, soċjali u ambjentali ta' kull parti involuta, pereżempju, billi jiġu identifikati żoni għall-produzzjoni agrikola sabiex jiġu minimizzati kunflitti soċjali potenzjali; |
| --- | --- |

25.

jenfasizza wkoll li fil-muniċipalitajiet rurali f'żoni periurbani hija biss parti mill-popolazzjoni li taqdi rwol ekonomiku. In-nies li jkunu emigraw lejn dawn iż-żoni ħafna drabi jistennew li ċerti tipi ta' attività agrikola li ddejjaqhom tieqaf, pereżempju l-użu ta' fertilizzanti naturali jew artifiċjali u tagħmir agrikolu, trobbija tal-bhejjem u ragħa, eċċ. Jirrakkomanda li fil-qafas tal-politiki ta' ġestjoni territorjali dawn il-problemi jiġu antiċipati u indirizzati b'mod partikolari permezz ta' strateġija għall-iżvilupp sostenibbli li tibbilanċja l-interessi ekonomiċi, soċjali u ambjentali ta' kull parti involuta, pereżempju, billi jiġu identifikati żoni għall-produzzjoni agrikola sabiex jiġu minimizzati kunflitti soċjali potenzjali;

| 26. | huwa tal-fehma li l-programmi ta' integrazzjoni soċjali fiż-żoni rurali li diġà qed jesperjenzaw żieda kontinwa ta' nies miż-żoni urbani huma mezz li bih jistgħu jiġu evitati l-kunflitti soċjali li jistgħu jinħolqu meta jkun hemm kuntatt bejn stili ta' ħajja, valuri u standards soċjali differenti; |
| --- | --- |

26.

huwa tal-fehma li l-programmi ta' integrazzjoni soċjali fiż-żoni rurali li diġà qed jesperjenzaw żieda kontinwa ta' nies miż-żoni urbani huma mezz li bih jistgħu jiġu evitati l-kunflitti soċjali li jistgħu jinħolqu meta jkun hemm kuntatt bejn stili ta' ħajja, valuri u standards soċjali differenti;

| 27. | jiġbed l-attenzjoni għall-bżonn ta' diviżjoni ġusta tal-ispejjeż biex jitneħħew l-effetti ekonomiċi, ambjentali u soċjali tal-“urban sprawl” bejn iż-żoni urbani u rurali; |
| --- | --- |

27.

jiġbed l-attenzjoni għall-bżonn ta' diviżjoni ġusta tal-ispejjeż biex jitneħħew l-effetti ekonomiċi, ambjentali u soċjali tal-“urban sprawl” bejn iż-żoni urbani u rurali;

L-isfidi li qed jiffaċċjaw il-muniċipalitajiet rurali fiż-żoni periurbani

| 28. | jiġbed l-attenzjoni li l-maġġoranza ta' muniċipalitajiet rurali jinsabu barra ż-żoni fejn għandhom impatt dirett bliet kbar u ta' daqs medju. Din is-sitwazzjoni teħtieġ l-użu ta' strumenti ta' appoġġ speċifiċi għal dawn iż-żoni. Għalhekk jirrakkomanda li kemm il-Politika Agrikola Komuni kif ukoll il-Politika ta' Koeżjoni, li hija implimentata wkoll mill-istrumenti ta' żvilupp reġjonali, għandhom jinkludu soluzzjonijiet li ġenwinament jgħinu biex tinkiseb il-koeżjoni territorjali u li jiżguraw opportunitajiet ugwali għall-iżvilupp f'perspettiva sostenibbli; |
| --- | --- |

28.

jiġbed l-attenzjoni li l-maġġoranza ta' muniċipalitajiet rurali jinsabu barra ż-żoni fejn għandhom impatt dirett bliet kbar u ta' daqs medju. Din is-sitwazzjoni teħtieġ l-użu ta' strumenti ta' appoġġ speċifiċi għal dawn iż-żoni. Għalhekk jirrakkomanda li kemm il-Politika Agrikola Komuni kif ukoll il-Politika ta' Koeżjoni, li hija implimentata wkoll mill-istrumenti ta' żvilupp reġjonali, għandhom jinkludu soluzzjonijiet li ġenwinament jgħinu biex tinkiseb il-koeżjoni territorjali u li jiżguraw opportunitajiet ugwali għall-iżvilupp f'perspettiva sostenibbli;

| 29. | huwa u jagħraf l-importanza taż-żamma taż-żoni rurali, il-KtR jappella għal appoġġ ikbar għall-awtoritajiet lokali li jgħinhom joħolqu u jżommu l-infrastruttura teknika u soċjali li għandha impatt fuq iż-żamma tal-vitalità ta' dawn iż-żoni; |
| --- | --- |

29.

huwa u jagħraf l-importanza taż-żamma taż-żoni rurali, il-KtR jappella għal appoġġ ikbar għall-awtoritajiet lokali li jgħinhom joħolqu u jżommu l-infrastruttura teknika u soċjali li għandha impatt fuq iż-żamma tal-vitalità ta' dawn iż-żoni;

| 30. | jiġbed l-attenzjoni għar-rabtiet funzjonali li jeżistu bejn iż-żoni rurali periurbani u l-bliet iż-żgħar u jappella għall-ħolqien ta' mekkaniżmi adatti biex tiġi xprunata azzjoni konġunta biex tittejjeb il-kwalita tal-ħajja f'dawn iż-żoni, b'mod partikolari billi jiġi żgurat li l-bliet iż-żgħar jipprovdu s-servizzi lokali kollha meħtieġa biex dawn iż-żoni jiffunzjonaw sew; |
| --- | --- |

30.

jiġbed l-attenzjoni għar-rabtiet funzjonali li jeżistu bejn iż-żoni rurali periurbani u l-bliet iż-żgħar u jappella għall-ħolqien ta' mekkaniżmi adatti biex tiġi xprunata azzjoni konġunta biex tittejjeb il-kwalita tal-ħajja f'dawn iż-żoni, b'mod partikolari billi jiġi żgurat li l-bliet iż-żgħar jipprovdu s-servizzi lokali kollha meħtieġa biex dawn iż-żoni jiffunzjonaw sew;

| 31. | jinnota li d-dokumenti strateġiċi li stabbilixxew il-politika tal-iżvilupp għal dawn l-oqsma għandhom ikunu r-riżultat ta' azzjoni konġunta u ftehimiet bejn il-muniċipalitajiet ġirien (kooperazzjoni bilaterali u usa'), u frott il-kooperazzjoni fil-politika reġjonali; |
| --- | --- |

31.

jinnota li d-dokumenti strateġiċi li stabbilixxew il-politika tal-iżvilupp għal dawn l-oqsma għandhom ikunu r-riżultat ta' azzjoni konġunta u ftehimiet bejn il-muniċipalitajiet ġirien (kooperazzjoni bilaterali u usa'), u frott il-kooperazzjoni fil-politika reġjonali;

Ir-relazzjonijiet rurali-urbani u l-impatt sinifikanti tagħhom fuq l-iżvilupp reġjonali

| 32. | jenfasizza mill-ġdid l-importanza partikolari u l-bżonn ta' attivitajiet konġunti fil-muniċipalitajiet u l-bliet rurali fil-qafas taż-żoni funzjonali. Bl-istess mod, jagħraf li l-istrateġiji għall-iżvilupp f'dawn iż-żoni għandhom jidentifikaw qafas pluriennali li jkopri perjodu ta' mill-inqas madwar tnax-il sena; |
| --- | --- |

32.

jenfasizza mill-ġdid l-importanza partikolari u l-bżonn ta' attivitajiet konġunti fil-muniċipalitajiet u l-bliet rurali fil-qafas taż-żoni funzjonali. Bl-istess mod, jagħraf li l-istrateġiji għall-iżvilupp f'dawn iż-żoni għandhom jidentifikaw qafas pluriennali li jkopri perjodu ta' mill-inqas madwar tnax-il sena;

| 33. | jirrakkomanda li l-attivitajiet konġunti fil-muniċipalitajiet u l-bliet rurali jsiru fil-forma ta' sħubija territorjali; |
| --- | --- |

33.

jirrakkomanda li l-attivitajiet konġunti fil-muniċipalitajiet u l-bliet rurali jsiru fil-forma ta' sħubija territorjali;

| 34. | iqis li għandu jsir dibattitu pubbliku wiesa' qabel ma titnieda azzjoni konġunta f'żona funzjonali, ħaġa li twassal għal deċiżjoni sovrana tal-awtoritajiet lokali involuti. Madankollu, l-irtirar potenzjali ta' muniċipalità minn tali kooperazzjoni f'żona funzjonali, minħabba l-eżistenza ta' netwerk ta' infrastruttura u rabtiet soċjali, għandu jkun soġġett għall-approvazzjoni tal-bliet u l-muniċipalitajiet kollha f'kooperazzjoni ma' żona funzjonali partikolari; |
| --- | --- |

34.

iqis li għandu jsir dibattitu pubbliku wiesa' qabel ma titnieda azzjoni konġunta f'żona funzjonali, ħaġa li twassal għal deċiżjoni sovrana tal-awtoritajiet lokali involuti. Madankollu, l-irtirar potenzjali ta' muniċipalità minn tali kooperazzjoni f'żona funzjonali, minħabba l-eżistenza ta' netwerk ta' infrastruttura u rabtiet soċjali, għandu jkun soġġett għall-approvazzjoni tal-bliet u l-muniċipalitajiet kollha f'kooperazzjoni ma' żona funzjonali partikolari;

| 35. | jiġbed l-attenzjoni għad-dipendenzi reċiproċi bejn il-bliet u muniċipalitajiet rurali li jinsabu f'żoni funzjonali u li huma bbażati fuq l-użu konġunt ta' riżorsi umani, ambjentali u ekonomiċi u fl-operat konġunt ta' servizzi pubbliċi; |
| --- | --- |

35.

jiġbed l-attenzjoni għad-dipendenzi reċiproċi bejn il-bliet u muniċipalitajiet rurali li jinsabu f'żoni funzjonali u li huma bbażati fuq l-użu konġunt ta' riżorsi umani, ambjentali u ekonomiċi u fl-operat konġunt ta' servizzi pubbliċi;

| 36. | fid-dawl tat-tendenzi attwali tal-istil ta' ħajja fil-komunitajiet rurali, jipproponi li jiġu promossi l-benefiċċji tal-ħajja rurali. Jiġbed l-attenzjoni li n-netwerking jagħti opportunità mingħajr preċedent biex jinħolqu rabtiet mill-qrib bejn il-bdiewa u l-konsumaturi tal-ikel. Jinnota li inizjattivi bħal dawn jistgħu jikkontribwixxu b'mod konsiderevoli għall-iżvilupp ta' tip ġdid ta' relazzjonijiet rurali-urbani; |
| --- | --- |

36.

fid-dawl tat-tendenzi attwali tal-istil ta' ħajja fil-komunitajiet rurali, jipproponi li jiġu promossi l-benefiċċji tal-ħajja rurali. Jiġbed l-attenzjoni li n-netwerking jagħti opportunità mingħajr preċedent biex jinħolqu rabtiet mill-qrib bejn il-bdiewa u l-konsumaturi tal-ikel. Jinnota li inizjattivi bħal dawn jistgħu jikkontribwixxu b'mod konsiderevoli għall-iżvilupp ta' tip ġdid ta' relazzjonijiet rurali-urbani;

| 37. | jenfasizza li ktajjen tal-provvista qosra għall-prodotti agrikoli jgħinu fl-iżvilupp ta' produzzjoni sostenibbli u konsum responsabbli. Dawn jissodisfaw il-bżonn tal-konsumaturi għal prodotti awtentiċi, staġjonali, manifatturati lokalment u mill-komunità. Dan huwa wkoll mudell ta' konsum sensibilizzat soċjalment li jirrispetta l-ambjent, inaqqas l-imballaġġ, jillimita l-emissjonijiet CO2 u jappoġġja prattiki ta' produzzjoni sostenibbli. Madankollu, fl-istess ħin li jiġu appoġġjati l-ktajjen tal-provvista qosra għandha tiġi promossa l-integrazzjoni kooperattiva bħala fattur li jsaħħaħ il-pożizzjoni tal-bdiewa fis-swieq. Il-konċentrazzjoni tal-provvista hi mod effikaċi biex jiġu żgurati prezzijiet ġusti għall-bdiewa u tiżgura d-domanda dejjem tikber tal-ikel; |
| --- | --- |

37.

jenfasizza li ktajjen tal-provvista qosra għall-prodotti agrikoli jgħinu fl-iżvilupp ta' produzzjoni sostenibbli u konsum responsabbli. Dawn jissodisfaw il-bżonn tal-konsumaturi għal prodotti awtentiċi, staġjonali, manifatturati lokalment u mill-komunità. Dan huwa wkoll mudell ta' konsum sensibilizzat soċjalment li jirrispetta l-ambjent, inaqqas l-imballaġġ, jillimita l-emissjonijiet CO2 u jappoġġja prattiki ta' produzzjoni sostenibbli. Madankollu, fl-istess ħin li jiġu appoġġjati l-ktajjen tal-provvista qosra għandha tiġi promossa l-integrazzjoni kooperattiva bħala fattur li jsaħħaħ il-pożizzjoni tal-bdiewa fis-swieq. Il-konċentrazzjoni tal-provvista hi mod effikaċi biex jiġu żgurati prezzijiet ġusti għall-bdiewa u tiżgura d-domanda dejjem tikber tal-ikel;

| 38. | madankollu, jenfasizza li l-produtturi li jixtiequ jimpenjaw ruħhom f'dawn l-inizjattivi se jiffaċċjaw għadd ta' problemi. Ħafna drabi huwa diffiċli li tiġi żgurata offerta regolari u kontinwa lill-konsumaturi, li ġeneralment jitolbu provvista kontinwa tal-ikel fi kwantità u varjetà suffiċjenti. Ġeneralment dan jeħtieġ tagħmir li jqum il-flus (pereżempju, vetturi adattati speċifikament, sistemi ta' tkessiħ, punti ta' bejgħ u faċilitajiet ta' proċessar eċċ.). Għalhekk, jirrakkomanda li din ix-xorta ta' attività għandha tkun eliġibbli għal għajnuna adegwata; |
| --- | --- |

38.

madankollu, jenfasizza li l-produtturi li jixtiequ jimpenjaw ruħhom f'dawn l-inizjattivi se jiffaċċjaw għadd ta' problemi. Ħafna drabi huwa diffiċli li tiġi żgurata offerta regolari u kontinwa lill-konsumaturi, li ġeneralment jitolbu provvista kontinwa tal-ikel fi kwantità u varjetà suffiċjenti. Ġeneralment dan jeħtieġ tagħmir li jqum il-flus (pereżempju, vetturi adattati speċifikament, sistemi ta' tkessiħ, punti ta' bejgħ u faċilitajiet ta' proċessar eċċ.). Għalhekk, jirrakkomanda li din ix-xorta ta' attività għandha tkun eliġibbli għal għajnuna adegwata;

| 39. | jinnota li l-kwistjonijiet ta' aċċessibbiltà, tbegħid miċ-ċentri tat-teħid ta' deċiżjonijiet u riċerka u l-aċċess limitat għat-teknoloġiji kollha huma ostakli li ħafna muniċipalitajiet rurali qed isibu diffiċli biex jegħlbuhom u li huma essenzjali għall-possibbiltajiet għall-iżvilupp, l-opportunitajiet indaqs, u l-kwalità tal-ħajja. Barra minn hekk, il-parteċipazzjoni tal-forza tax-xogħol hija iktar baxxa fiż-żoni rurali mir-reġjuni urbani u jinħolqu inqas impjiegi ġodda fil-kampanja; |
| --- | --- |

39.

jinnota li l-kwistjonijiet ta' aċċessibbiltà, tbegħid miċ-ċentri tat-teħid ta' deċiżjonijiet u riċerka u l-aċċess limitat għat-teknoloġiji kollha huma ostakli li ħafna muniċipalitajiet rurali qed isibu diffiċli biex jegħlbuhom u li huma essenzjali għall-possibbiltajiet għall-iżvilupp, l-opportunitajiet indaqs, u l-kwalità tal-ħajja. Barra minn hekk, il-parteċipazzjoni tal-forza tax-xogħol hija iktar baxxa fiż-żoni rurali mir-reġjuni urbani u jinħolqu inqas impjiegi ġodda fil-kampanja;

| 40. | jinnota li l-problemi attwali qed isiru agħar minħabba sfidi ġodda bħall-effett tat-tibdil fil-klima, it-telf tal-bijodiversità u problemi oħra ambjentali, it-tnaqqis tal-kampanja, b'mod partikolari l-ammont ta' art agrikola, u t-tixjiħ tal-popolazzjoni. Jenfasizza li hemm bżonn sforz sinifikanti biex nifhmu din il-kwistjoni u biex jittieħdu l-miżuri neċessarji biex tiġi solvuta, billi nużaw politiki attivi li jevitaw id-depopolazzjoni taż-żoni rurali; |
| --- | --- |

40.

jinnota li l-problemi attwali qed isiru agħar minħabba sfidi ġodda bħall-effett tat-tibdil fil-klima, it-telf tal-bijodiversità u problemi oħra ambjentali, it-tnaqqis tal-kampanja, b'mod partikolari l-ammont ta' art agrikola, u t-tixjiħ tal-popolazzjoni. Jenfasizza li hemm bżonn sforz sinifikanti biex nifhmu din il-kwistjoni u biex jittieħdu l-miżuri neċessarji biex tiġi solvuta, billi nużaw politiki attivi li jevitaw id-depopolazzjoni taż-żoni rurali;

| 41. | jiddispjaċih li ż-żoni rurali qed jitilfu d-dinamiżmu tagħhom meta mqabbla maż-żoni urbani. Jenfasizza wkoll li l-ħames rapport dwar il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali ta' Novembru 2010 ġibed l-attenzjoni għad-diverġenza soċjoekonomika bejn ir-reġjuni Ewropej; |
| --- | --- |

41.

jiddispjaċih li ż-żoni rurali qed jitilfu d-dinamiżmu tagħhom meta mqabbla maż-żoni urbani. Jenfasizza wkoll li l-ħames rapport dwar il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali ta' Novembru 2010 ġibed l-attenzjoni għad-diverġenza soċjoekonomika bejn ir-reġjuni Ewropej;

| 42. | jikkonferma li filwaqt li ż-żoni l-iktar rurali avvanzaw, il-livell ta' żvilupp tagħhom għadu ħafna inqas mill-medja tal-UE. Jinnota li dan id-distakk huwa partikolarment qawwi meta mqabbel ma' reġjuni li huma l-iktar urbani. Il-PDG medju fiż-żoni rurali huwa 73 % inqas mill-PDG fiż-żoni urbani fl-UE-12. Id-diverġenza bejn iż-żoni rurali u dawk urbani hija partikolarment ċara fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant u anke fin-Nofsinhar tal-Ewropa; |
| --- | --- |

42.

jikkonferma li filwaqt li ż-żoni l-iktar rurali avvanzaw, il-livell ta' żvilupp tagħhom għadu ħafna inqas mill-medja tal-UE. Jinnota li dan id-distakk huwa partikolarment qawwi meta mqabbel ma' reġjuni li huma l-iktar urbani. Il-PDG medju fiż-żoni rurali huwa 73 % inqas mill-PDG fiż-żoni urbani fl-UE-12. Id-diverġenza bejn iż-żoni rurali u dawk urbani hija partikolarment ċara fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant u anke fin-Nofsinhar tal-Ewropa;

| 43. | jipproponi li jsir mappjar sistematiku u komplut tal-faqar fiż-żoni rurali (tal-inqas fil-livell NUTS 3), sabiex ikun hemm użu iktar effettiv tar-riżorsi biex tiġi miġġielda l-marġinalizzazzjoni soċjali; |
| --- | --- |

43.

jipproponi li jsir mappjar sistematiku u komplut tal-faqar fiż-żoni rurali (tal-inqas fil-livell NUTS 3), sabiex ikun hemm użu iktar effettiv tar-riżorsi biex tiġi miġġielda l-marġinalizzazzjoni soċjali;

| 44. | għal darb'oħra jiġbed l-attenzjoni li huwa kruċjali li jiġi stabbilit qafas għall-governanza f'diversi livelli biex jiġu stabbiliti kundizzjonijiet effettivi għat-trasformazzjoni tal-politiki Ewropej u nazzjonali, inkluż fil-Politika Agrikola Komuni wara l-2013. F'dan il-kuntest tqajmu għadd ta' dubji, ħaġa li għandha tiġi indirizzata b'mod urġenti. Filwaqt li dan il-prinċipju ġie rikonoxxut b'mod ċar fil-proposta għal Regolament Ġenerali, ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għadu mhuwiex ċar. Ir-reġjuni u l-komunitajiet fiż-żoni rurali ma jistgħux jibqgħu jikkuntentaw bl-istatus tagħhom bħala entitajiet ta' kofinanzjament li m'għandhomx leħen fil-proċess tal-għażla tal-prijoritajiet jew il-metodi ta' implimentazzjoni u ġestjoni. Il-linji gwida li tfasslu mill-Kummissjoni Ewropea dwar il-kontenut tal-ftehimiet ta' sħubija għandhom jenfasizzaw b'mod ċar l-importanza li jiġu involuti r-rappreżentanti taż-żoni rurali fit-tħejjija ta' dawn il-ftehimiet; |
| --- | --- |

44.

għal darb'oħra jiġbed l-attenzjoni li huwa kruċjali li jiġi stabbilit qafas għall-governanza f'diversi livelli biex jiġu stabbiliti kundizzjonijiet effettivi għat-trasformazzjoni tal-politiki Ewropej u nazzjonali, inkluż fil-Politika Agrikola Komuni wara l-2013. F'dan il-kuntest tqajmu għadd ta' dubji, ħaġa li għandha tiġi indirizzata b'mod urġenti. Filwaqt li dan il-prinċipju ġie rikonoxxut b'mod ċar fil-proposta għal Regolament Ġenerali, ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għadu mhuwiex ċar. Ir-reġjuni u l-komunitajiet fiż-żoni rurali ma jistgħux jibqgħu jikkuntentaw bl-istatus tagħhom bħala entitajiet ta' kofinanzjament li m'għandhomx leħen fil-proċess tal-għażla tal-prijoritajiet jew il-metodi ta' implimentazzjoni u ġestjoni. Il-linji gwida li tfasslu mill-Kummissjoni Ewropea dwar il-kontenut tal-ftehimiet ta' sħubija għandhom jenfasizzaw b'mod ċar l-importanza li jiġu involuti r-rappreżentanti taż-żoni rurali fit-tħejjija ta' dawn il-ftehimiet;

L-istrateġija u l-politiki Ewropej għaż-żoni rurali sal-2030

| 45. | jemmen li l-politika Ewropea għall-iżvilupp rurali għandha:






  — | tkun kompatibbli mas-sostenibbiltà taż-żoni rurali, |
| --- | --- | --- |

45.

jemmen li l-politika Ewropea għall-iżvilupp rurali għandha:

—

tkun kompatibbli mas-sostenibbiltà taż-żoni rurali,

| — | tirrikonoxxi li ż-żoni rurali joffru prospetti għall-iżvilupp u għandhom rwol kruċjali x'jaqdu biex jiġu indirizzati l-isfidi tal-Ewropa, |
| --- | --- |

—

tirrikonoxxi li ż-żoni rurali joffru prospetti għall-iżvilupp u għandhom rwol kruċjali x'jaqdu biex jiġu indirizzati l-isfidi tal-Ewropa,

| — | tirrikonoxxi li d-diversità taż-żoni rurali tal-Ewropa hija fattur importanti biex jinkisbu l-isfidi tal-ġejjieni, |
| --- | --- |

—

tirrikonoxxi li d-diversità taż-żoni rurali tal-Ewropa hija fattur importanti biex jinkisbu l-isfidi tal-ġejjieni,

| — | tkun trasparenti u ċara, biex jiġi żgurat li tiġi aċċettata b'mod iktar mifrux, |
| --- | --- |

—

tkun trasparenti u ċara, biex jiġi żgurat li tiġi aċċettata b'mod iktar mifrux,

| — | tisfrutta d-diversità reġjonali biex jintlaħaq għan komuni Ewropew, u tiżgura li l-ebda reġjun ma jiġi abbandunat; |
| --- | --- |

—

tisfrutta d-diversità reġjonali biex jintlaħaq għan komuni Ewropew, u tiżgura li l-ebda reġjun ma jiġi abbandunat;

| 46. | iqis li, sabiex jintlaħqu dawn l-objettivi, il-politika futura tal-iżvilupp rurali ser ikollha tiżgura li l-bdiewa jkunu iktar involuti fl-għoti tas-servizzi pubbliċi; |
| --- | --- |

46.

iqis li, sabiex jintlaħqu dawn l-objettivi, il-politika futura tal-iżvilupp rurali ser ikollha tiżgura li l-bdiewa jkunu iktar involuti fl-għoti tas-servizzi pubbliċi;

| 47. | iqis li, fil-perjodu ta' programmazzjoni li jmiss, it-tendenza attwali li l-fondi għall-iżvilupp rurali jiffokaw l-iktar fuq is-settur agrikolu ser ikollha ssir iktar bbilanċjata, sabiex jiġi żgurat żvilupp ekonomiku ġenwin fiż-żoni rurali. |
| --- | --- |

47.

iqis li, fil-perjodu ta' programmazzjoni li jmiss, it-tendenza attwali li l-fondi għall-iżvilupp rurali jiffokaw l-iktar fuq is-settur agrikolu ser ikollha ssir iktar bbilanċjata, sabiex jiġi żgurat żvilupp ekonomiku ġenwin fiż-żoni rurali.

Brussell, 9 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/86 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/86

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar ir-“Responsabbilizzazzjoni tal-awtoritajiet lokali fil-pajjiżi msieħba għal governanza aħjar u iktar effettiva tal-eżiti tal-iżvilupp”

2013/C 356/15

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | japprova bis-sħiħ l-approċċ tal-Kummissjoni f'din il-Komunikazzjoni, fejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma rikonoxxuti fir-rwol politiku tagħhom bħala entitajiet li jfasslu l-politika u li jieħdu d-deċiżjonijiet, li jeħtieġu livell adegwat ta' awtonomija, kapaċità għall-iżvilupp u riżorsi finanzjarji; |
| --- | --- |

—

japprova bis-sħiħ l-approċċ tal-Kummissjoni f'din il-Komunikazzjoni, fejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma rikonoxxuti fir-rwol politiku tagħhom bħala entitajiet li jfasslu l-politika u li jieħdu d-deċiżjonijiet, li jeħtieġu livell adegwat ta' awtonomija, kapaċità għall-iżvilupp u riżorsi finanzjarji;

| — | jilqa' l-idea li l-appoġġ għas-settur pubbliku fil-pajjiżi msieħba, bil-għan li jiġi mħeġġeġ tfassil iktar effettiv u effiċjenti u implimentazzjoni ta' politiki u pjani tal-iżvilupp nazzjonali, għandu jinkludi wkoll ir-rwol importanti tas-settur pubbliku fil-livell lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

—

jilqa' l-idea li l-appoġġ għas-settur pubbliku fil-pajjiżi msieħba, bil-għan li jiġi mħeġġeġ tfassil iktar effettiv u effiċjenti u implimentazzjoni ta' politiki u pjani tal-iżvilupp nazzjonali, għandu jinkludi wkoll ir-rwol importanti tas-settur pubbliku fil-livell lokali u reġjonali;

| — | jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tadotta r-regoli (Ir-Regoli ta' Implimentazzjoni tar-Regolamenti Finanzjarji) għal finanzjament sħiħ “fejn ikun fl-interessi tal-Komunità li tkun id-donatur uniku għal azzjoni” fil-programmi tagħha, pereżempju għall-Atturi mhux Statali u l-Awtoritajiet Lokali; |
| --- | --- |

—

jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tadotta r-regoli (Ir-Regoli ta' Implimentazzjoni tar-Regolamenti Finanzjarji) għal finanzjament sħiħ “fejn ikun fl-interessi tal-Komunità li tkun id-donatur uniku għal azzjoni” fil-programmi tagħha, pereżempju għall-Atturi mhux Statali u l-Awtoritajiet Lokali;

| — | jaqbel mal-Kummissjoni li l-UE għandha tadatta l-appoġġ tagħha għal rwol, potenzjal u bżonnijiet dejjem ikbar tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi msieħba, bil-għan li tmur lil hinn mill-effikaċja tal-għajnuna u timxi lejn l-effikaċja tal-iżvilupp; u jenfasizza li dan ifisser żieda fl-allokazzjonijiet finanzjarji għall-attivitajiet li jappoġġjaw lid-deċentralizzazzjoni u r-responsabbilizzazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjonijiet tagħhom; |
| --- | --- |

—

jaqbel mal-Kummissjoni li l-UE għandha tadatta l-appoġġ tagħha għal rwol, potenzjal u bżonnijiet dejjem ikbar tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi msieħba, bil-għan li tmur lil hinn mill-effikaċja tal-għajnuna u timxi lejn l-effikaċja tal-iżvilupp; u jenfasizza li dan ifisser żieda fl-allokazzjonijiet finanzjarji għall-attivitajiet li jappoġġjaw lid-deċentralizzazzjoni u r-responsabbilizzazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjonijiet tagħhom;

| — | jesprimi r-rieda tiegħu li, flimkien mal-Kummissjoni, jikkontribwixxi għall-appoġġ tekniku u finanzjarju, biex jiġi żviluppat mezz ta' valutazzjoni u monitoraġġ ta' aspetti tad-deċentralizzazzjoni fil-pajjiżi msieħba, f'kooperazzjoni mal-partijiet kollha interessati; |
| --- | --- |

—

jesprimi r-rieda tiegħu li, flimkien mal-Kummissjoni, jikkontribwixxi għall-appoġġ tekniku u finanzjarju, biex jiġi żviluppat mezz ta' valutazzjoni u monitoraġġ ta' aspetti tad-deċentralizzazzjoni fil-pajjiżi msieħba, f'kooperazzjoni mal-partijiet kollha interessati;

| — | jistqarr li sabiex jiġi żgurat involviment mifrux tal-awtoritajiet lokali fl-aġenda għal wara l-2015, hemm bżonn proċess ġenwinament parteċipattiv, u għall-kuntrarju tal-iżvilupp tal-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju, dan l-involviment għandu jiġu żgurat kmieni fil-fażi tal-iżvilupp tal-aġenda għal wara l-2015, bir-riżorsi finanzjarji neċessarji; |
| --- | --- |

—

jistqarr li sabiex jiġi żgurat involviment mifrux tal-awtoritajiet lokali fl-aġenda għal wara l-2015, hemm bżonn proċess ġenwinament parteċipattiv, u għall-kuntrarju tal-iżvilupp tal-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju, dan l-involviment għandu jiġu żgurat kmieni fil-fażi tal-iżvilupp tal-aġenda għal wara l-2015, bir-riżorsi finanzjarji neċessarji;

| — | itenni l-appoġġ tiegħu għat-twaqqif tal-2015 bħala s-Sena Ewropea għall-Iżvilupp, u għalhekk jitlob li l-baġit jipprevedi appoġġ finanzjarju adegwat għall-inizjattivi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

—

itenni l-appoġġ tiegħu għat-twaqqif tal-2015 bħala s-Sena Ewropea għall-Iżvilupp, u għalhekk jitlob li l-baġit jipprevedi appoġġ finanzjarju adegwat għall-inizjattivi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| — | mill-ġdid jafferma li hu lest jipprovdi lill-awtoritajiet lokali u reġjonali Ewropej bi spazju politiku għall-iżvilupp tal-kooperazzjoni internazzjonali u transkonfinali tagħhom. |
| --- | --- |

—

mill-ġdid jafferma li hu lest jipprovdi lill-awtoritajiet lokali u reġjonali Ewropej bi spazju politiku għall-iżvilupp tal-kooperazzjoni internazzjonali u transkonfinali tagħhom.

| Relatur | Is-Sur JANSSEN (NL/PPE), Sindku ta' Oisterwijk |
| --- | --- |
| Dokument ta' referenza | Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Responsabbilizzazzjoni tal-Awtoritajiet Lokali fil-pajjiżi msieħba – għal governanza aħjar u iktar effettiva tal-eżiti tal-iżvilupp
  COM(2013) 280 final |

Relatur

Is-Sur JANSSEN (NL/PPE), Sindku ta' Oisterwijk

Dokument ta' referenza

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Responsabbilizzazzjoni tal-Awtoritajiet Lokali fil-pajjiżi msieħba – għal governanza aħjar u iktar effettiva tal-eżiti tal-iżvilupp

COM(2013) 280 final

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Kummenti ġenerali

| 1. | jilqa' l-Komunikazzjoni l-ġdida mill-Kummissjoni Ewropea dwar Responsabbilizzazzjoni tal-Awtoritajiet Lokali fil-pajjiżi msieħba – għal governanza aħjar u iktar effettiva tal-eżiti tal-iżvilupp. Dan huwa pass sussegwenti importanti fir-rikonoxximent ċar u t-tħejjija tal-pożizzjoni speċifika tal-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala imsieħba fil-politika tal-iżvilupp tal-UE, biswit iżda distinti mill-imsieħba u l-atturi l-oħra bħall-gvernijiet ċentrali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili; |
| --- | --- |

1.

jilqa' l-Komunikazzjoni l-ġdida mill-Kummissjoni Ewropea dwar Responsabbilizzazzjoni tal-Awtoritajiet Lokali fil-pajjiżi msieħba – għal governanza aħjar u iktar effettiva tal-eżiti tal-iżvilupp. Dan huwa pass sussegwenti importanti fir-rikonoxximent ċar u t-tħejjija tal-pożizzjoni speċifika tal-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala imsieħba fil-politika tal-iżvilupp tal-UE, biswit iżda distinti mill-imsieħba u l-atturi l-oħra bħall-gvernijiet ċentrali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili;

| 2. | ifakkar li fl-2008, il-Kummissjoni Ewropea (KE) ippubblikat l-ewwel komunikazzjoni (1) tagħha dwar ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-iżvilupp. Dan kien pass ewlieni fit-triq biex jiġi rikonoxxut il-post, ir-rwol u l-valur miżjud tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-politika tal-iżvilupp u fil-kooperazzjoni; |
| --- | --- |

2.

ifakkar li fl-2008, il-Kummissjoni Ewropea (KE) ippubblikat l-ewwel komunikazzjoni (1) tagħha dwar ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-iżvilupp. Dan kien pass ewlieni fit-triq biex jiġi rikonoxxut il-post, ir-rwol u l-valur miżjud tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-politika tal-iżvilupp u fil-kooperazzjoni;

| 3. | jirreferi għall-Opinjonijiet preċedenti tal-KtR, b'mod partikolari l-iktar riċenti dwar il-Komunikazzjoni dwar Ewropa Globali: Approċċ Ġdid għall-iffinanzjar tal-azzjoni esterna tal-UE u dwar il-Komunikazzjoni dwar Inżidu l-impatt tal-Politika tal-UE għall-Iżvilupp: Aġenda għall-Bidla, li enfasizzaw il-pożizzjoni u r-rwol speċifiku tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-azzjoni esterna tal-UE; |
| --- | --- |

3.

jirreferi għall-Opinjonijiet preċedenti tal-KtR, b'mod partikolari l-iktar riċenti dwar il-Komunikazzjoni dwar Ewropa Globali: Approċċ Ġdid għall-iffinanzjar tal-azzjoni esterna tal-UE u dwar il-Komunikazzjoni dwar Inżidu l-impatt tal-Politika tal-UE għall-Iżvilupp: Aġenda għall-Bidla, li enfasizzaw il-pożizzjoni u r-rwol speċifiku tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-azzjoni esterna tal-UE;

| 4. | japprova bis-sħiħ l-approċċ tal-Kummissjoni f'din il-Komunikazzjoni, fejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma rikonoxxuti fir-rwol politiku tagħhom bħala entitajiet li jfasslu l-politika u li jieħdu d-deċiżjonijiet, li jeħtieġu livell adegwat ta' awtonomija, kapaċità għall-iżvilupp u riżorsi finanzjarji; |
| --- | --- |

4.

japprova bis-sħiħ l-approċċ tal-Kummissjoni f'din il-Komunikazzjoni, fejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma rikonoxxuti fir-rwol politiku tagħhom bħala entitajiet li jfasslu l-politika u li jieħdu d-deċiżjonijiet, li jeħtieġu livell adegwat ta' awtonomija, kapaċità għall-iżvilupp u riżorsi finanzjarji;

| 5. | ifakkar li kull wieħed u waħda mit-tipi ta' “awtoritajiet lokali” differenti – reġjonali, provinċjali, tal-kontej, distrettwali, muniċipali, tal-irħula, eċċ. – jaqdu rwol strateġiku fit-titjib tal-governanza demokratika u jikkontribwixxu għal żvilupp aktar effettiv. Għalhekk ma jarax raġuni għad-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tiffoka l-Komunikazzjoni primarjament fuq il-livell muniċipali, kif jissemma fin-nota 1 f'qiegħ il-paġna; |
| --- | --- |

5.

ifakkar li kull wieħed u waħda mit-tipi ta' “awtoritajiet lokali” differenti – reġjonali, provinċjali, tal-kontej, distrettwali, muniċipali, tal-irħula, eċċ. – jaqdu rwol strateġiku fit-titjib tal-governanza demokratika u jikkontribwixxu għal żvilupp aktar effettiv. Għalhekk ma jarax raġuni għad-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tiffoka l-Komunikazzjoni primarjament fuq il-livell muniċipali, kif jissemma fin-nota 1 f'qiegħ il-paġna;

| 6. | jilqa' r-responsabbilizzazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi msieħba, kif tirrakkomanda l-Komunikazzjoni, peress li dan jgħin biex jitwettaq ir-rwol importanti mogħti lilhom, fost oħrajn bl-Aġenda għall-Bidla, fl-oqsma tad-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija u elementi ewlenin oħra tal-governanza tajba, kif ukoll fit-tkabbir inklużiv u sostenibbli għall-iżvilupp tal-bniedem; |
| --- | --- |

6.

jilqa' r-responsabbilizzazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi msieħba, kif tirrakkomanda l-Komunikazzjoni, peress li dan jgħin biex jitwettaq ir-rwol importanti mogħti lilhom, fost oħrajn bl-Aġenda għall-Bidla, fl-oqsma tad-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija u elementi ewlenin oħra tal-governanza tajba, kif ukoll fit-tkabbir inklużiv u sostenibbli għall-iżvilupp tal-bniedem;

| 7. | itenni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali Ewropej għandhom esperjenza vasta f'ħafna oqsma fejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi msieħba jridu jibnu l-kapaċità. Dan għandu jiġi rikonoxxut b'mod iktar ċar fil-Komunikazzjoni, li għandha wkoll tiffoka fuq kif din l-esperjenza, fost oħrajn permezz ta' skambju ta' għarfien bejn il-pari, tista' tiġi trasferita u applikata għaċ-ċirkostanzi lokali; |
| --- | --- |

7.

itenni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali Ewropej għandhom esperjenza vasta f'ħafna oqsma fejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi msieħba jridu jibnu l-kapaċità. Dan għandu jiġi rikonoxxut b'mod iktar ċar fil-Komunikazzjoni, li għandha wkoll tiffoka fuq kif din l-esperjenza, fost oħrajn permezz ta' skambju ta' għarfien bejn il-pari, tista' tiġi trasferita u applikata għaċ-ċirkostanzi lokali;

| 8. | jemmen li, abbażi tal-analiżi fil-Komunikazzjoni, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu involuti mill-qrib fit-tfassil tal-aġenda għall-iżvilupp wara l-2015. Ir-rwol importanti għall-awtoritajiet lokali u reġjonali ma japplikax biss għall-iżvilupp sostenibbli, imma anke għal oqsma relatati bħall-urbanizzazzjoni inklużiva, il-koeżjoni soċjali, l-adattar għat-tibdil fil-klima, is-sigurtà tal-bniedem, eċċ. F'dan ir-rigward:






  — | huwa jilqa' r-rapport maħruġ mill-panel ta' livell għoli ta' persuni eminenti tas-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Aġenda tal-Iżvilupp għal wara l-2015; |
| --- | --- | --- |

8.

jemmen li, abbażi tal-analiżi fil-Komunikazzjoni, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu involuti mill-qrib fit-tfassil tal-aġenda għall-iżvilupp wara l-2015. Ir-rwol importanti għall-awtoritajiet lokali u reġjonali ma japplikax biss għall-iżvilupp sostenibbli, imma anke għal oqsma relatati bħall-urbanizzazzjoni inklużiva, il-koeżjoni soċjali, l-adattar għat-tibdil fil-klima, is-sigurtà tal-bniedem, eċċ. F'dan ir-rigward:

—

huwa jilqa' r-rapport maħruġ mill-panel ta' livell għoli ta' persuni eminenti tas-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Aġenda tal-Iżvilupp għal wara l-2015;

| — | jilqa' l-fatt li l-HABITAT III (2) fl-2016 ser jikkonċentra fuq aġenda urbana ġdida; u |
| --- | --- |

—

jilqa' l-fatt li l-HABITAT III (2) fl-2016 ser jikkonċentra fuq aġenda urbana ġdida; u

| — | jisħaq il-bżonn li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkunu involuti b'mod sħiħ fl-istabbiliment tal-kontributi u l-pożizzjonijiet tal-UE, inkluż fil-proċess ta' tħejjija; |
| --- | --- |

—

jisħaq il-bżonn li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkunu involuti b'mod sħiħ fl-istabbiliment tal-kontributi u l-pożizzjonijiet tal-UE, inkluż fil-proċess ta' tħejjija;

| 9. | jagħraf il-proċess miftuħ li ġie segwit matul il-fażi ta' tħejjija tal-Komunikazzjoni. L-awtoritajiet lokali u reġjonali setgħu jressqu l-kontributi u l-ideat tagħhom, u l-iskambji ta' fehmiet saru f'diversi okkażjonijiet, inkluż matul laqgħa tal-Kummissjoni CIVEX tal-KtR; |
| --- | --- |

9.

jagħraf il-proċess miftuħ li ġie segwit matul il-fażi ta' tħejjija tal-Komunikazzjoni. L-awtoritajiet lokali u reġjonali setgħu jressqu l-kontributi u l-ideat tagħhom, u l-iskambji ta' fehmiet saru f'diversi okkażjonijiet, inkluż matul laqgħa tal-Kummissjoni CIVEX tal-KtR;

| 10. | jagħraf li l-Komunikazzjoni tirrikonoxxi r-rwol ewlieni tal-KtR fl-ixprunar u l-koordinazzjoni tal-isforzi tal-iżvilupp tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u joffri l-kooperazzjoni kontinwa tiegħu fit-tkomplija tat-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politika tal-UE għall-iżvilupp. Forums tajbin għal dan jinkludu s-seduti dwar il-kooperazzjoni deċentralizzata, li jiffaċilitaw id-djalogu bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali mill-UE u pajjiżi li fil-fażi ta' żvilupp u mal-istituzzjonijiet Ewropej, u b'mod partikolari fir-rigward tal-kooperazzjoni fl-isforzi tal-UE biex tappoġġja l-iżvilupp fil-pajjiżi ġirien, l-ARLEM u l-CORLEAP – żewġ assembleji li jlaqqgħu lir-rappreżentanti lokali u reġjonali mill-UE u mill-pajjiżi msieħba (ġirien); |
| --- | --- |

10.

jagħraf li l-Komunikazzjoni tirrikonoxxi r-rwol ewlieni tal-KtR fl-ixprunar u l-koordinazzjoni tal-isforzi tal-iżvilupp tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u joffri l-kooperazzjoni kontinwa tiegħu fit-tkomplija tat-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politika tal-UE għall-iżvilupp. Forums tajbin għal dan jinkludu s-seduti dwar il-kooperazzjoni deċentralizzata, li jiffaċilitaw id-djalogu bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali mill-UE u pajjiżi li fil-fażi ta' żvilupp u mal-istituzzjonijiet Ewropej, u b'mod partikolari fir-rigward tal-kooperazzjoni fl-isforzi tal-UE biex tappoġġja l-iżvilupp fil-pajjiżi ġirien, l-ARLEM u l-CORLEAP – żewġ assembleji li jlaqqgħu lir-rappreżentanti lokali u reġjonali mill-UE u mill-pajjiżi msieħba (ġirien);

Sfond

| 11. | jaqbel mal-Kummissjoni li politiki u programmi ċentralizzati, minn fuq għal isfel, ma jistgħux jirnexxu weħidhom f'li jindirizzaw il-kumplessitajiet tal-iżvilupp sostenibbli u l-ġlieda kontra l-faqar, u li l-atturi pubbliċi u privati għandhom ir-rwol tagħhom x'jaqdu, speċjalment fil-livell lokali; |
| --- | --- |

11.

jaqbel mal-Kummissjoni li politiki u programmi ċentralizzati, minn fuq għal isfel, ma jistgħux jirnexxu weħidhom f'li jindirizzaw il-kumplessitajiet tal-iżvilupp sostenibbli u l-ġlieda kontra l-faqar, u li l-atturi pubbliċi u privati għandhom ir-rwol tagħhom x'jaqdu, speċjalment fil-livell lokali;

| 12. | jaqbel mal-pożizzjoni bilanċjata li ħadet il-Kummissjoni fir-rigward tar-rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali: minn naħa, ir-rwol ewlieni tagħhom jista' japplika wkoll indipendentement minn kif jiffunzjonaw l-awtoritajiet ċentrali (pereżempji f'pajjiżi fraġli), min-naħa l-oħra, ir-rwol ewlieni tagħhom jista' jiġi mfixkel minn fatturi negattivi, inkluż fil-livell lokali; |
| --- | --- |

12.

jaqbel mal-pożizzjoni bilanċjata li ħadet il-Kummissjoni fir-rigward tar-rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali: minn naħa, ir-rwol ewlieni tagħhom jista' japplika wkoll indipendentement minn kif jiffunzjonaw l-awtoritajiet ċentrali (pereżempji f'pajjiżi fraġli), min-naħa l-oħra, ir-rwol ewlieni tagħhom jista' jiġi mfixkel minn fatturi negattivi, inkluż fil-livell lokali;

| 13. | jilqa' l-impenn iktar strateġiku propost mill-Kummissjoni Ewropea mal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi msieħba, bil-għan li jsiru responsabbilizzati u jinkisbu l-għanijiet tal-iżvilupp; |
| --- | --- |

13.

jilqa' l-impenn iktar strateġiku propost mill-Kummissjoni Ewropea mal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi msieħba, bil-għan li jsiru responsabbilizzati u jinkisbu l-għanijiet tal-iżvilupp;

| 14. | jaqbel mal-fehma tal-Kummissjoni li r-rikonoxximent politiku tar-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-proċessi tal-iżvilupp għandu jkun akkumpanjat minn livell adegwat ta' awtonomija, żvilupp ta' kapaċità u riżorsi finanzjarji, sabiex ir-responsabbilizzazzjoni tagħhom tkun kompluta u taqbel mat-tqassim tal-kompetenzi fost il-livelli differenti ta' gvern; |
| --- | --- |

14.

jaqbel mal-fehma tal-Kummissjoni li r-rikonoxximent politiku tar-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-proċessi tal-iżvilupp għandu jkun akkumpanjat minn livell adegwat ta' awtonomija, żvilupp ta' kapaċità u riżorsi finanzjarji, sabiex ir-responsabbilizzazzjoni tagħhom tkun kompluta u taqbel mat-tqassim tal-kompetenzi fost il-livelli differenti ta' gvern;

| 15. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni ssarraf dawn l-osservazzjonijiet veri ħafna fi prijoritajiet li tiftiehem mal-pajjiżi msieħba għall-programmi ta' kooperazzjoni tagħha. Fid-dawl tar-rilevanza tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, dawn għandhom ikunu involuti bis-sħiħ fit-tħejjija u l-implimentazzjoni ta' dawn il-programmi, inkluż permezz tal-assoċjazzjonijiet li jirrappreżentawhom; |
| --- | --- |

15.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni ssarraf dawn l-osservazzjonijiet veri ħafna fi prijoritajiet li tiftiehem mal-pajjiżi msieħba għall-programmi ta' kooperazzjoni tagħha. Fid-dawl tar-rilevanza tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, dawn għandhom ikunu involuti bis-sħiħ fit-tħejjija u l-implimentazzjoni ta' dawn il-programmi, inkluż permezz tal-assoċjazzjonijiet li jirrappreżentawhom;

Il-ftuħ tal-potenzjal tal-iżvilupp ta' awtoritajiet lokali

| 16. | jilqa' l-idea li l-appoġġ għas-settur pubbliku fil-pajjiżi msieħba, bil-għan li jiġi mħeġġeġ tfassil iktar effettiv u effiċjenti u implimentazzjoni ta' politiki u pjani tal-iżvilupp nazzjonali, għandu jinkludi wkoll ir-rwol importanti tas-settur pubbliku fil-livell lokali u reġjonali. Dan jikkoinċidi mat-talba tal-Kumitat tar-Reġjuni għal involviment aħjar tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-iżvilupp tal-politika, kemm fi ħdan l-UE kif ukoll fil-pajjiżi msieħba li qed jiżviluppaw; |
| --- | --- |

16.

jilqa' l-idea li l-appoġġ għas-settur pubbliku fil-pajjiżi msieħba, bil-għan li jiġi mħeġġeġ tfassil iktar effettiv u effiċjenti u implimentazzjoni ta' politiki u pjani tal-iżvilupp nazzjonali, għandu jinkludi wkoll ir-rwol importanti tas-settur pubbliku fil-livell lokali u reġjonali. Dan jikkoinċidi mat-talba tal-Kumitat tar-Reġjuni għal involviment aħjar tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-iżvilupp tal-politika, kemm fi ħdan l-UE kif ukoll fil-pajjiżi msieħba li qed jiżviluppaw;

| 17. | japprova l-importanza li l-Kummissjoni tagħti lis-sħubijiet tal-partijiet interessati u l-mekkaniżmi ta' djalogu fil-livell tal-benefiċjarji bħala mod kif jinfetaħ id-djalogu mal-awtoritajiet ċentrali rilevanti biex jiġu żgurati li l-bżonnijiet u t-tħassib tagħhom ikunu magħrufa u meqjusa. Dan huwa konformi mal-approċċ tal-governanza f'diversi livelli. Fl-istess ħin, l-approċċ f'diversi livelli jeħtieġ ukoll li l-awtoritajiet ċentrali min-naħa tagħhom jiftħu djalogu mal-awtoritajiet lokali u reġjonali biex isiru jafu l-bżonnijiet u t-tħassib fil-livell lokali; |
| --- | --- |

17.

japprova l-importanza li l-Kummissjoni tagħti lis-sħubijiet tal-partijiet interessati u l-mekkaniżmi ta' djalogu fil-livell tal-benefiċjarji bħala mod kif jinfetaħ id-djalogu mal-awtoritajiet ċentrali rilevanti biex jiġu żgurati li l-bżonnijiet u t-tħassib tagħhom ikunu magħrufa u meqjusa. Dan huwa konformi mal-approċċ tal-governanza f'diversi livelli. Fl-istess ħin, l-approċċ f'diversi livelli jeħtieġ ukoll li l-awtoritajiet ċentrali min-naħa tagħhom jiftħu djalogu mal-awtoritajiet lokali u reġjonali biex isiru jafu l-bżonnijiet u t-tħassib fil-livell lokali;

| 18. | Ir-rekwiżit għall-kofinanzjament jipprevjeni l-parteċipazzjoni ta' ċerti atturi kemm fl-Istati Membri tal-UE kif ukoll fil-Pajjiżi Msieħba. Fil-każ tal-Pajjiżi Msieħba, il-limitazzjonijiet tar-riżorsi finanzjarji jistgħu jipprevjenu l-involviment tal-atturi lokali, filwaqt li f'uħud mill-Istati Membri bħall-Isvezja, il-gvern lokali u reġjonali ma jistax jipparteċipa fi programmi bħal Atturi mhux Statali u Awtoritajiet Lokali peress li m'għandux permess jagħmel użu mit-taxxi lokali biex jiffinanza l-kooperazzjoni għall-iżvilupp internazzjonali. Minħabba l-għanijiet speċifiċi tal-programm, kif ukoll l-esperjenzi fuq firxa wiesgħa ta' pajjiżi differenti Ewropej (assistenza soċjali, deċentralizzazzjoni, kura tas-saħħa, eċċ.), dan ma jidhirx li huwa fl-interess tal-UE u l-programm ta' kooperazzjoni esterna tagħha. Sabiex tiġi evitata din is-sitwazzjoni, il-Kumitat tar-Reġjuni jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tadotta r-regoli (Ir-Regoli ta' Implimentazzjoni tar-Regolamenti Finanzjarji) għal finanzjament sħiħ “fejn ikun fl-interessi tal-Komunità li tkun id-donatur uniku għal azzjoni” (Artikolu 253 – 1(e)). |
| --- | --- |

18.

Ir-rekwiżit għall-kofinanzjament jipprevjeni l-parteċipazzjoni ta' ċerti atturi kemm fl-Istati Membri tal-UE kif ukoll fil-Pajjiżi Msieħba. Fil-każ tal-Pajjiżi Msieħba, il-limitazzjonijiet tar-riżorsi finanzjarji jistgħu jipprevjenu l-involviment tal-atturi lokali, filwaqt li f'uħud mill-Istati Membri bħall-Isvezja, il-gvern lokali u reġjonali ma jistax jipparteċipa fi programmi bħal Atturi mhux Statali u Awtoritajiet Lokali peress li m'għandux permess jagħmel użu mit-taxxi lokali biex jiffinanza l-kooperazzjoni għall-iżvilupp internazzjonali. Minħabba l-għanijiet speċifiċi tal-programm, kif ukoll l-esperjenzi fuq firxa wiesgħa ta' pajjiżi differenti Ewropej (assistenza soċjali, deċentralizzazzjoni, kura tas-saħħa, eċċ.), dan ma jidhirx li huwa fl-interess tal-UE u l-programm ta' kooperazzjoni esterna tagħha. Sabiex tiġi evitata din is-sitwazzjoni, il-Kumitat tar-Reġjuni jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tadotta r-regoli (Ir-Regoli ta' Implimentazzjoni tar-Regolamenti Finanzjarji) għal finanzjament sħiħ “fejn ikun fl-interessi tal-Komunità li tkun id-donatur uniku għal azzjoni” (Artikolu 253 – 1(e)).

| 19. | jenfasizza l-importanza ta' approċċ territorjali għall-iżvilupp, kif issemmi l-Komunikazzjoni, u jappella lill-UE biex taħdem flimkien ma' msieħba oħra tal-iżvilupp dwar it-tħejjija u l-implimentazzjoni ta' dan l-approċċ. L-UE għandha wkoll tħejji inċentivi dettaljati, bħal appoġġ finanzjarju addizzjonali għal pajjiżi msieħba li, fi djalogu mal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjoni(jiet) tagħhom fil-pajjiż, ġenwinament ikunu qed jieħdu passi 'l quddiem f'li japplikaw approċċ territorjali fil-pjan(i) tagħhom għall-iżvilupp nazzjonali; |
| --- | --- |

19.

jenfasizza l-importanza ta' approċċ territorjali għall-iżvilupp, kif issemmi l-Komunikazzjoni, u jappella lill-UE biex taħdem flimkien ma' msieħba oħra tal-iżvilupp dwar it-tħejjija u l-implimentazzjoni ta' dan l-approċċ. L-UE għandha wkoll tħejji inċentivi dettaljati, bħal appoġġ finanzjarju addizzjonali għal pajjiżi msieħba li, fi djalogu mal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjoni(jiet) tagħhom fil-pajjiż, ġenwinament ikunu qed jieħdu passi 'l quddiem f'li japplikaw approċċ territorjali fil-pjan(i) tagħhom għall-iżvilupp nazzjonali;

It-tfassil tal-appoġġ tal-UE għal governanza mtejba u eżiti aktar effettivi tal-iżvilupp fil-livell lokali

| 20. | jinnota li filwaqt li l-proposta tal-Kummissjoni biex taħdem favur awtoritajiet leġittimi hija pertinenti, ir-referenza speċifika tal-ewwel punt tas-sezzjoni għal “opportunitajiet għal koordinazzjoni ma’ awtoritajiet reġjonali” ma tinftehimx, fl-opinjoni tiegħu, fid-dawl tal-premessa fin-nota 1 f'qiegħ il-paġna tal-Komunikazzjoni li skontha l-espressjoni “awtoritajiet reġjonali” li tuża tkopri l-awtoritajiet territorjali ta' kwalunkwe tip, jiġifieri il-muniċipalitajiet, il-bliet, id-distretti, il-provinċji u r-reġjuni; |
| --- | --- |

20.

jinnota li filwaqt li l-proposta tal-Kummissjoni biex taħdem favur awtoritajiet leġittimi hija pertinenti, ir-referenza speċifika tal-ewwel punt tas-sezzjoni għal “opportunitajiet għal koordinazzjoni ma’ awtoritajiet reġjonali” ma tinftehimx, fl-opinjoni tiegħu, fid-dawl tal-premessa fin-nota 1 f'qiegħ il-paġna tal-Komunikazzjoni li skontha l-espressjoni “awtoritajiet reġjonali” li tuża tkopri l-awtoritajiet territorjali ta' kwalunkwe tip, jiġifieri il-muniċipalitajiet, il-bliet, id-distretti, il-provinċji u r-reġjuni;

| 21. | jaqbel mal-Kummissjoni li r-rieda politika hija kundizzjoni biex id-deċentralizzazzjoni jkollha suċċess. Madankollu, b'konformità mal-Komunikazzjoni, din ir-rieda politika għandha tiġi promossa, pereżempju fid-djalogu ta' politika. U meta din ir-rieda tintwera, għandha tiġi premjata permezz ta' inċentivi fil-kooperazzjoni mal-UE; |
| --- | --- |

21.

jaqbel mal-Kummissjoni li r-rieda politika hija kundizzjoni biex id-deċentralizzazzjoni jkollha suċċess. Madankollu, b'konformità mal-Komunikazzjoni, din ir-rieda politika għandha tiġi promossa, pereżempju fid-djalogu ta' politika. U meta din ir-rieda tintwera, għandha tiġi premjata permezz ta' inċentivi fil-kooperazzjoni mal-UE;

| 22. | jaqbel mal-fehma li l-appoġġ tal-UE għad-deċentralizzazzjoni għandu jiffoka fuq il-ħolqien ta' ambjent legali u ta' politika favorevoli u fuq l-iżvilupp tal-istituzzjonijiet u l-kapaċità. Il-KtR jappoġġja wkoll prijoritajiet addizzjonali identifikati, bħal fokus b'saħħtu fuq id-deċentralizzazzjoni fiskali, il-ġestjoni u r-responsabbiltà pubblika u finanzjarja, u approċċ fit-tul u mmexxi mid-domanda għall-iżvilupp tal-kapaċità; |
| --- | --- |

22.

jaqbel mal-fehma li l-appoġġ tal-UE għad-deċentralizzazzjoni għandu jiffoka fuq il-ħolqien ta' ambjent legali u ta' politika favorevoli u fuq l-iżvilupp tal-istituzzjonijiet u l-kapaċità. Il-KtR jappoġġja wkoll prijoritajiet addizzjonali identifikati, bħal fokus b'saħħtu fuq id-deċentralizzazzjoni fiskali, il-ġestjoni u r-responsabbiltà pubblika u finanzjarja, u approċċ fit-tul u mmexxi mid-domanda għall-iżvilupp tal-kapaċità;

| 23. | itenni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali mill-pajjiżi tal-UE għandhom għarfien u esperjenza rilevanti vasta f'ħafna oqsma fejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi msieħba jridu jiżviluppaw il-kapaċità; iħoss ukoll li minbarra u flimkien mal-kooperazzjoni bilaterali bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali l-UE u l-pajjiżi msieħba, l-assoċjazzjonijiet tagħhom għandhom jitqiesu bħala msieħba strateġiċi għall-ġestjoni ta' programmi li jibnu l-kapaċità għall-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

23.

itenni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali mill-pajjiżi tal-UE għandhom għarfien u esperjenza rilevanti vasta f'ħafna oqsma fejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi msieħba jridu jiżviluppaw il-kapaċità; iħoss ukoll li minbarra u flimkien mal-kooperazzjoni bilaterali bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali l-UE u l-pajjiżi msieħba, l-assoċjazzjonijiet tagħhom għandhom jitqiesu bħala msieħba strateġiċi għall-ġestjoni ta' programmi li jibnu l-kapaċità għall-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 24. | jaqbel mal-Kummissjoni li l-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jkunu strumentali biex tinkiseb governanza tajba u eżiti tal-iżvilupp fil-livell lokali, u jinnota li apparti mis-sitt funzjonijiet ewlenin li ġew enfasizzati fil-Komunikazzjoni, il-funzjoni tal-provvista tas-servizzi lill-membri tal-assoċjazzjoni għandha tissemma. L-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali ħafna drabi jissejħu biex jipprovdu servizzi ta' żvilupp ta' kapaċitajiet u taħriġ, b'mod partikolari f'kuntest ta' żvilupp. L-għoti ta' dawn is-servizzi wera li kien kruċjali għall-viżibbiltà, l-impenn tas-sħubija u b'hekk is-sostenibbiltà tal-assoċjazzjonijiet. Dan jiġġenera wkoll informazzjoni u għarfien li jista' jintuża fl-attivitajiet ta' lobbying u ta' appoġġ tal-assoċjazzjoni; |
| --- | --- |

24.

jaqbel mal-Kummissjoni li l-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jkunu strumentali biex tinkiseb governanza tajba u eżiti tal-iżvilupp fil-livell lokali, u jinnota li apparti mis-sitt funzjonijiet ewlenin li ġew enfasizzati fil-Komunikazzjoni, il-funzjoni tal-provvista tas-servizzi lill-membri tal-assoċjazzjoni għandha tissemma. L-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali ħafna drabi jissejħu biex jipprovdu servizzi ta' żvilupp ta' kapaċitajiet u taħriġ, b'mod partikolari f'kuntest ta' żvilupp. L-għoti ta' dawn is-servizzi wera li kien kruċjali għall-viżibbiltà, l-impenn tas-sħubija u b'hekk is-sostenibbiltà tal-assoċjazzjonijiet. Dan jiġġenera wkoll informazzjoni u għarfien li jista' jintuża fl-attivitajiet ta' lobbying u ta' appoġġ tal-assoċjazzjoni;

| 25. | jaqbel mal-fehma tal-Kummissjoni li f'ħafna pajjiżi msieħba l-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għadhom dgħajfa. Biex ikunu jistgħu jaqdu r-rwoli tagħhom sal-potenzjal sħiħ tagħhom, hemm bżonn appoġġ sostanzjali fit-tul. Dan l-appoġġ jista' jkun ta' diversi tipi. Pereżempju, bl-għoti ta' fondi diretti bħala parti mill-baġits ġestiti mid-delegazzjonijiet tal-UE, u bit-twaqqif jew il-kontinwazzjoni ta' programmi ikbar, interkonnessi bħall-programm ARIAL imsemmi fil-Komunikazzjoni. F'kull każ, l-użu tal-għarfien u l-esperjenza tal-assoċjazzjonijiet Ewropej tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, permezz tat-tagħlim bejn il-pari, u l-iskambju tal-esperjenza, huwa ta' importanza ewlenija; |
| --- | --- |

25.

jaqbel mal-fehma tal-Kummissjoni li f'ħafna pajjiżi msieħba l-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għadhom dgħajfa. Biex ikunu jistgħu jaqdu r-rwoli tagħhom sal-potenzjal sħiħ tagħhom, hemm bżonn appoġġ sostanzjali fit-tul. Dan l-appoġġ jista' jkun ta' diversi tipi. Pereżempju, bl-għoti ta' fondi diretti bħala parti mill-baġits ġestiti mid-delegazzjonijiet tal-UE, u bit-twaqqif jew il-kontinwazzjoni ta' programmi ikbar, interkonnessi bħall-programm ARIAL imsemmi fil-Komunikazzjoni. F'kull każ, l-użu tal-għarfien u l-esperjenza tal-assoċjazzjonijiet Ewropej tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, permezz tat-tagħlim bejn il-pari, u l-iskambju tal-esperjenza, huwa ta' importanza ewlenija;

It-triq ’il quddiem: modalitajiet ta’ appoġġ aktar effiċjenti u flessibbli

| 26. | jaqbel mal-Kummissjoni li l-UE għandha tadatta l-appoġġ tagħha għal rwol, potenzjal u bżonnijiet dejjem ikbar tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi msieħba, bil-għan li tmur lil hinn mill-effikaċja tal-għajnuna u timxi lejn l-effikaċja tal-iżvilupp; |
| --- | --- |

26.

jaqbel mal-Kummissjoni li l-UE għandha tadatta l-appoġġ tagħha għal rwol, potenzjal u bżonnijiet dejjem ikbar tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi msieħba, bil-għan li tmur lil hinn mill-effikaċja tal-għajnuna u timxi lejn l-effikaċja tal-iżvilupp;

| 27. | jenfasizza li dan ifisser żieda fl-allokazzjonijiet finanzjarji għall-attivitajiet li jappoġġjaw lid-deċentralizzazzjoni u r-responsabbilizzazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjonijiet tagħhom. Issa huwa ż-żmien li dan isir, fil-bidu tal-perjodu l-ġdid ta' finanzjament. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu eliġibbli b'mod ċar fl-istrumenti kollha tal-pakkett Ewropa Globali. U hemm bżonn bidla sinifikanti fi ħdan il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp. Il-Valutazzjoni tematika globali tal-appoġġ tal-Kummissjoni għall-proċessi tad-deċentralizzazzjoni
   (3) ta' Frar 2012, turi li l-kontribuzzjonijiet diretti għad-deċentralizzazzjoni kienu jirrappreżentaw biss 1 % tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji globali (is-setturi u l-pajjiżi kollha) tul il-perjodu 2000-2004, tul il-perjodu 2004-2008 kienu biss 2,5 % u terġa' ħafna inqas tul l-aħħar snin tal-valutazzjoni (2008-2009). Ir-responsabbilizzazzjoni tal-awtoritajiet lokali għall-governanza mtejba u eżiti tal-iżvilupp iktar effettivi huma ta' valur ogħla; |
| --- | --- |

27.

jenfasizza li dan ifisser żieda fl-allokazzjonijiet finanzjarji għall-attivitajiet li jappoġġjaw lid-deċentralizzazzjoni u r-responsabbilizzazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjonijiet tagħhom. Issa huwa ż-żmien li dan isir, fil-bidu tal-perjodu l-ġdid ta' finanzjament. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu eliġibbli b'mod ċar fl-istrumenti kollha tal-pakkett Ewropa Globali. U hemm bżonn bidla sinifikanti fi ħdan il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp. Il-Valutazzjoni tematika globali tal-appoġġ tal-Kummissjoni għall-proċessi tad-deċentralizzazzjoni
   (3) ta' Frar 2012, turi li l-kontribuzzjonijiet diretti għad-deċentralizzazzjoni kienu jirrappreżentaw biss 1 % tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji globali (is-setturi u l-pajjiżi kollha) tul il-perjodu 2000-2004, tul il-perjodu 2004-2008 kienu biss 2,5 % u terġa' ħafna inqas tul l-aħħar snin tal-valutazzjoni (2008-2009). Ir-responsabbilizzazzjoni tal-awtoritajiet lokali għall-governanza mtejba u eżiti tal-iżvilupp iktar effettivi huma ta' valur ogħla;

| 28. | jilqa' x-xewqa tal-Kummissjoni li tesplora l-użu ta' arranġamenti innovattivi ta' finanzjament u l-idea li dan jista' jkun marbut mal-valutazzjoni tal-prestazzjoni istituzzjonali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Madankollu, wisq drabi tali valutazzjonijiet ikunu eżerċizzji minn fuq għal isfel, li jirriżultaw f'sanzjonijiet għal dawk li jagħtu prestazzjoni inqas tajba. Ġeneralment dan iwassal għal inqas trasparenza fost il-parteċipanti. Meta jitqies il-bżonn għall-iżvilupp tal-kapaċità tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, iħeġġeġ l-użu tal-proċessi ta' tagħlim orizzontali, bl-użu ta' strumenti bħall-punti ta' riferiment, u paraguni trasparenti li bis-saħħa tagħhom jista' jissaħħaħ ir-rwol tal-bini tal-effiċjenza li jaqdu l-assoċjazzjonijiet tal-awtoriajiet lokali u reġjonali li jistgħu jintrabtu b'mod iktar faċli ma' inċentivi finanzjarji pożittivi, u li jkunu iktar adatti u jagħtu iktar frott fil-perjodu t-twil; |
| --- | --- |

28.

jilqa' x-xewqa tal-Kummissjoni li tesplora l-użu ta' arranġamenti innovattivi ta' finanzjament u l-idea li dan jista' jkun marbut mal-valutazzjoni tal-prestazzjoni istituzzjonali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Madankollu, wisq drabi tali valutazzjonijiet ikunu eżerċizzji minn fuq għal isfel, li jirriżultaw f'sanzjonijiet għal dawk li jagħtu prestazzjoni inqas tajba. Ġeneralment dan iwassal għal inqas trasparenza fost il-parteċipanti. Meta jitqies il-bżonn għall-iżvilupp tal-kapaċità tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, iħeġġeġ l-użu tal-proċessi ta' tagħlim orizzontali, bl-użu ta' strumenti bħall-punti ta' riferiment, u paraguni trasparenti li bis-saħħa tagħhom jista' jissaħħaħ ir-rwol tal-bini tal-effiċjenza li jaqdu l-assoċjazzjonijiet tal-awtoriajiet lokali u reġjonali li jistgħu jintrabtu b'mod iktar faċli ma' inċentivi finanzjarji pożittivi, u li jkunu iktar adatti u jagħtu iktar frott fil-perjodu t-twil;

| 29. | jappoġġja l-fehma li l-UE għandha tiżgura biżżejjed flessibbiltà fil-programmi tagħha biex tappoġġja l-inizjattivi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjonijiet tagħhom. Fil-fatt, dan huwa element essenzjali meta jintgħażel impenn strateġiku fir-responsabbilizzazzjoni tagħhom. Għalhekk, tali flessibbiltà għandha tinkludi l-possibbiltà ta' fondi diretti għall-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjonijiet tagħhom għal dawn “l-inizjattivi proprji” u l-fondi ta' tali inizjattivi flimkien jew permezz tal-awtoritajiet lokali u reġjonali msieħba u l-assoċjazzjonijiet imsieħba fl-Ewropa; |
| --- | --- |

29.

jappoġġja l-fehma li l-UE għandha tiżgura biżżejjed flessibbiltà fil-programmi tagħha biex tappoġġja l-inizjattivi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjonijiet tagħhom. Fil-fatt, dan huwa element essenzjali meta jintgħażel impenn strateġiku fir-responsabbilizzazzjoni tagħhom. Għalhekk, tali flessibbiltà għandha tinkludi l-possibbiltà ta' fondi diretti għall-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjonijiet tagħhom għal dawn “l-inizjattivi proprji” u l-fondi ta' tali inizjattivi flimkien jew permezz tal-awtoritajiet lokali u reġjonali msieħba u l-assoċjazzjonijiet imsieħba fl-Ewropa;

| 30. | jaqbel mal-fehma tal-Kummissjoni, li fil-kuntest tal-appoġġ baġitarju, l-UE għandha tappoġġja sistemi li jimmonitorjaw it-trasferimenti finanzjarji mill-gvern ċentrali għall-awtoritajiet lokali u reġjonali. Dan għandu jikkontribwixxi wkoll għall-iżvilupp ta' strumenti iktar komprensivi fil-livell reġjonali u dak globali li jipprovdu direzzjoni għall-proċess ta' deċentralizzazzjoni u bażi għall-monitoraġġ tas-sitwazzjoni attwali, l-istess kif tagħmel il-Karta Ewropea dwar l-Awtonomija Lokali fil-livell Ewropew; |
| --- | --- |

30.

jaqbel mal-fehma tal-Kummissjoni, li fil-kuntest tal-appoġġ baġitarju, l-UE għandha tappoġġja sistemi li jimmonitorjaw it-trasferimenti finanzjarji mill-gvern ċentrali għall-awtoritajiet lokali u reġjonali. Dan għandu jikkontribwixxi wkoll għall-iżvilupp ta' strumenti iktar komprensivi fil-livell reġjonali u dak globali li jipprovdu direzzjoni għall-proċess ta' deċentralizzazzjoni u bażi għall-monitoraġġ tas-sitwazzjoni attwali, l-istess kif tagħmel il-Karta Ewropea dwar l-Awtonomija Lokali fil-livell Ewropew;

| 31. | jesprimi r-rieda tiegħu li, flimkien mal-Kummissjoni, jikkontribwixxi għall-appoġġ tekniku u finanzjarju, biex jiġi żviluppat mezz ta' valutazzjoni u monitoraġġ ta' aspetti tad-deċentralizzazzjoni fil-pajjiżi msieħba, f'kooperazzjoni mal-partijiet kollha interessati, l-iktar l-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u organizzazzjonijiet jew entitajiet oħra (UN-Habitat; UNDP), anki f'pajjiżi li qed jiżviluppaw (is-CCT tal-UEMOA pereżempju); |
| --- | --- |

31.

jesprimi r-rieda tiegħu li, flimkien mal-Kummissjoni, jikkontribwixxi għall-appoġġ tekniku u finanzjarju, biex jiġi żviluppat mezz ta' valutazzjoni u monitoraġġ ta' aspetti tad-deċentralizzazzjoni fil-pajjiżi msieħba, f'kooperazzjoni mal-partijiet kollha interessati, l-iktar l-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u organizzazzjonijiet jew entitajiet oħra (UN-Habitat; UNDP), anki f'pajjiżi li qed jiżviluppaw (is-CCT tal-UEMOA pereżempju);

| 32. | iqis li tali strumenti komprensivi jipprovdu kontribut siewi għad-djalogu ta' politika bejn l-UE u pajjiżi msieħba. Huma jippermettu li d-djalogu jqis il-koordinazzjoni ta' politika, il-komplementarjetà u l-koerenza bejn id-diversi livelli ta' gvern f'pajjiż. Djalogu ta' politika ta' din ix-xorta jista' jissaħħaħ b'inċentivi finanzjarji relatati ma' dawn il-kwistjonijiet, b'konformità max-xewqa li jiġi esplorat l-użu ta' arranġamenti finanzjarji innovattivi; |
| --- | --- |

32.

iqis li tali strumenti komprensivi jipprovdu kontribut siewi għad-djalogu ta' politika bejn l-UE u pajjiżi msieħba. Huma jippermettu li d-djalogu jqis il-koordinazzjoni ta' politika, il-komplementarjetà u l-koerenza bejn id-diversi livelli ta' gvern f'pajjiż. Djalogu ta' politika ta' din ix-xorta jista' jissaħħaħ b'inċentivi finanzjarji relatati ma' dawn il-kwistjonijiet, b'konformità max-xewqa li jiġi esplorat l-użu ta' arranġamenti finanzjarji innovattivi;

| 33. | jaqbel mal-Kummissjoni li l-UE għandha tappoġġja kooperazzjoni deċentralizzata u transkonfinali bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali mill-Ewropa u pajjiżi msieħba abbażi ta' sħubijiet istituzzjonali fit-tul u indaqs. Mil-lat Ewropew, il-koordinazzjoni ta' sħubijiet f'netwerks usa' jew li jaħdmu flimkien fi programmi konġunti għandha tiġi mħeġġa u faċilitata. Jinnota li l-Portal dwar il-kooperazzjoni għall-iżvilupp decentralizzata jiffaċilita tali koordinazzjoni billi jipprovdi informazzjoni dwar proġetti eżistenti u jippermetti diskussjoni bil-għan li jiġu żviluppati proġetti ġodda. Il-KtR lest li jkompli r-rwol tiegħu f'dan ir-rigward, flimkien ma' assoċjazzjonijiet ta' awtoritajiet lokali u reġjonali, pereżempju. Minħabba l-impatt imtejjeb li huwa mistenni minn approċċi iktar koordinati, dan għandu jiġi mħeġġeġ billi jiżdiedu l-fondi disponibbli għal tali approċċi; |
| --- | --- |

33.

jaqbel mal-Kummissjoni li l-UE għandha tappoġġja kooperazzjoni deċentralizzata u transkonfinali bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali mill-Ewropa u pajjiżi msieħba abbażi ta' sħubijiet istituzzjonali fit-tul u indaqs. Mil-lat Ewropew, il-koordinazzjoni ta' sħubijiet f'netwerks usa' jew li jaħdmu flimkien fi programmi konġunti għandha tiġi mħeġġa u faċilitata. Jinnota li l-Portal dwar il-kooperazzjoni għall-iżvilupp decentralizzata jiffaċilita tali koordinazzjoni billi jipprovdi informazzjoni dwar proġetti eżistenti u jippermetti diskussjoni bil-għan li jiġu żviluppati proġetti ġodda. Il-KtR lest li jkompli r-rwol tiegħu f'dan ir-rigward, flimkien ma' assoċjazzjonijiet ta' awtoritajiet lokali u reġjonali, pereżempju. Minħabba l-impatt imtejjeb li huwa mistenni minn approċċi iktar koordinati, dan għandu jiġi mħeġġeġ billi jiżdiedu l-fondi disponibbli għal tali approċċi;

| 34. | jilqa' l-fehma tal-Kummissjoni li l-UE għandha tappoġġja r-rwol li jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tfassil tal-aġenda għall-iżvilupp wara l-2015. Jinnota b'sodisfazzjon li din il-fehma hija appoġġjata mill-Kunsill (4), li jappella lill-UE u lill-Istati Membri tagħha biex, f'kooperazzjoni mal-Kumitat tar-Reġjuni kif inhu xieraq, iqisu l-leħen u l-esperjenza tal-awtoritajiet lokali u jappoġġjaw ir-rappreżentanza tagħhom fid-diskussjonijiet ta' politika fil-livell nazzjonali u internazzjonali, inkluż fl-iżvilupp tal-aġenda għal wara l-2015 u t-tħejjija tal-HABITAT III; |
| --- | --- |

34.

jilqa' l-fehma tal-Kummissjoni li l-UE għandha tappoġġja r-rwol li jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tfassil tal-aġenda għall-iżvilupp wara l-2015. Jinnota b'sodisfazzjon li din il-fehma hija appoġġjata mill-Kunsill (4), li jappella lill-UE u lill-Istati Membri tagħha biex, f'kooperazzjoni mal-Kumitat tar-Reġjuni kif inhu xieraq, iqisu l-leħen u l-esperjenza tal-awtoritajiet lokali u jappoġġjaw ir-rappreżentanza tagħhom fid-diskussjonijiet ta' politika fil-livell nazzjonali u internazzjonali, inkluż fl-iżvilupp tal-aġenda għal wara l-2015 u t-tħejjija tal-HABITAT III;

| 35. | jistqarr li sabiex jiġi żgurat involviment mifrux tal-awtoritajiet lokali fl-aġenda għal wara l-2015, hemm bżonn proċess ġenwinament parteċipattiv, u għall-kuntrarju tal-iżvilupp tal-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju, dan l-involviment għandu jiġu żgurat kmieni fil-fażi tal-iżvilupp tal-aġenda għal wara l-2015. Ir-riżorsi finanzjarji neċessarji għandhom jiġu liberati biex jiġi garantit dan l-involviment; |
| --- | --- |

35.

jistqarr li sabiex jiġi żgurat involviment mifrux tal-awtoritajiet lokali fl-aġenda għal wara l-2015, hemm bżonn proċess ġenwinament parteċipattiv, u għall-kuntrarju tal-iżvilupp tal-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju, dan l-involviment għandu jiġu żgurat kmieni fil-fażi tal-iżvilupp tal-aġenda għal wara l-2015. Ir-riżorsi finanzjarji neċessarji għandhom jiġu liberati biex jiġi garantit dan l-involviment;

| 36. | itenni l-appoġġ tiegħu għat-twaqqif tal-2015 bħala s-Sena Ewropea għall-Iżvilupp (5), u jħares lejha bħala opportunità tajba biex jitnedew u jiġu appoġġjati, anke finanzjarjament, attivitajiet fil-livell lokali u reġjonali; għalhekk jitlob li l-baġit jipprevedi appoġġ finanzjarju adegwat għall-inizjattivi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

36.

itenni l-appoġġ tiegħu għat-twaqqif tal-2015 bħala s-Sena Ewropea għall-Iżvilupp (5), u jħares lejha bħala opportunità tajba biex jitnedew u jiġu appoġġjati, anke finanzjarjament, attivitajiet fil-livell lokali u reġjonali; għalhekk jitlob li l-baġit jipprevedi appoġġ finanzjarju adegwat għall-inizjattivi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 37. | mill-ġdid jafferma li hu lest jipprovdi lill-awtoritajiet lokali u reġjonali bi spazju politiku għall-iżvilupp tal-kooperazzjoni internazzjonali u transkonfinali tagħhom; |
| --- | --- |

37.

mill-ġdid jafferma li hu lest jipprovdi lill-awtoritajiet lokali u reġjonali bi spazju politiku għall-iżvilupp tal-kooperazzjoni internazzjonali u transkonfinali tagħhom;

| 38. | jikkonferma l-impenn tiegħu li jikkontribwixxi għal iktar żvilupp u innovazzjonijiet ta' politika, fost oħrajn billi jibni fuq din il-komunikazzjoni u l-esperjenza tal-kooperazzjoni deċentralizzata għall-iżvilupp, u f'kooperazzjoni man-netwerks u l-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Dan kollu huwa mmirat lejn ir-responsabbilizzazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi msieħba għal governanza aħjar u iktar effettiva tal-eżiti tal-iżvilupp. |
| --- | --- |

38.

jikkonferma l-impenn tiegħu li jikkontribwixxi għal iktar żvilupp u innovazzjonijiet ta' politika, fost oħrajn billi jibni fuq din il-komunikazzjoni u l-esperjenza tal-kooperazzjoni deċentralizzata għall-iżvilupp, u f'kooperazzjoni man-netwerks u l-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Dan kollu huwa mmirat lejn ir-responsabbilizzazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi msieħba għal governanza aħjar u iktar effettiva tal-eżiti tal-iżvilupp.

Brussell, 9 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  COM(2008) 626 final.

1

(2)  It-Tielet Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Djar u l-Iżvilupp Urban Sostenibbli.

2

(3)  http://ec.europa.eu/europaid/how/evaluation/evaluation_reports/2012/1300_docs_en.htm

3

(4)  Ara l-“Council conclusions on local authorities in development” (Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-awtoritajiet lokali u l-iżvilupp – mhux disponibbli bil-Malti), laqgħa tal-Kunsill Affarijiet Barranin, Brussell, 22 ta' Lulju 2013 u l-Konklużjonijiet adottati mill-Kunsill fil-25 ta' Ġunju 2013 dwar “Qafas Globali ta' Wara l-Aġenda 2015”, laqgħa tal-Kunsill Affarijiet Ġenerali, il-Lussemburgu.

4

(5)  Proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp (2015), COM(2013) 509 final.

5

---

III Atti preparatorji

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Il-103 Sessjoni Plenarja tas-7, it-8 u d-9 ta’ Ottubru 2013

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/92 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/92

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Ir-raba' pakkett ferrovjarju”

2013/C 356/16

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jilqa' b'sodisfazzjon ir-rieda tal-Kummissjoni Ewropea li tikkompleta l-qafas regolatorju neċessarju sabiex jinkiseb spazju ferrovjarju uniku; |
| --- | --- |

—

jilqa' b'sodisfazzjon ir-rieda tal-Kummissjoni Ewropea li tikkompleta l-qafas regolatorju neċessarju sabiex jinkiseb spazju ferrovjarju uniku;

| — | iqis li l-liberalizzazzjoni mhix riżultat fiha nnifisha – l-għan għandu jkun it-titjib tal-firxa u l-kwalità tas-servizzi. Il-ftuħ għall-kompetizzjoni ma jistax jiġi evalwat mingħajr ma jitqiesu wkoll l-investimenti fl-infrastrutturi, il-kundizzjonijiet effettivi tat-tħaddim tas-suq jew l-aspetti tekniċi tal-interoperabbiltà; |
| --- | --- |

—

iqis li l-liberalizzazzjoni mhix riżultat fiha nnifisha – l-għan għandu jkun it-titjib tal-firxa u l-kwalità tas-servizzi. Il-ftuħ għall-kompetizzjoni ma jistax jiġi evalwat mingħajr ma jitqiesu wkoll l-investimenti fl-infrastrutturi, il-kundizzjonijiet effettivi tat-tħaddim tas-suq jew l-aspetti tekniċi tal-interoperabbiltà;

| — | ifakkar li l-prinċipju ta' amministrazzjoni ħielsa jippermetti lill-awtoritajiet lokali li jagħżlu kif jixtiequ jorganizzaw is-servizzi tagħhom tat-trasport pubbliku. Iqis li l-introduzzjoni ta' limiti massimi baxxi wisq għall-għoti dirett tillimita b'mod serju l-prinċipju tal-amministrazzjoni ħielsa tal-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

—

ifakkar li l-prinċipju ta' amministrazzjoni ħielsa jippermetti lill-awtoritajiet lokali li jagħżlu kif jixtiequ jorganizzaw is-servizzi tagħhom tat-trasport pubbliku. Iqis li l-introduzzjoni ta' limiti massimi baxxi wisq għall-għoti dirett tillimita b'mod serju l-prinċipju tal-amministrazzjoni ħielsa tal-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| — | jilqa' t-tisħiħ tar-rwol tal-maniġers tal-infrastruttura u l-ħolqien ta' kumitati ta' koordinazzjoni li jissorveljaw l-attivitajiet ta' dan il-maniġer tal-infrastruttura msaħħa u jiżguraw l-effiċjenza tas-sistema kollha. L-awtoritajiet lokali għandhom jiġu involuti b'mod sistematiku u mhux biss “jekk ikun il-każ”; |
| --- | --- |

—

jilqa' t-tisħiħ tar-rwol tal-maniġers tal-infrastruttura u l-ħolqien ta' kumitati ta' koordinazzjoni li jissorveljaw l-attivitajiet ta' dan il-maniġer tal-infrastruttura msaħħa u jiżguraw l-effiċjenza tas-sistema kollha. L-awtoritajiet lokali għandhom jiġu involuti b'mod sistematiku u mhux biss “jekk ikun il-każ”;

| — | iħeġġeġ li jiġi implimentat malajr netwerk Ewropew ta' maniġers tal-infrastruttura indispensabbli għat-tħaddim ta' spazju ferrovjarju uniku Ewropew u għall-koordinazzjoni transkonfinali; |
| --- | --- |

—

iħeġġeġ li jiġi implimentat malajr netwerk Ewropew ta' maniġers tal-infrastruttura indispensabbli għat-tħaddim ta' spazju ferrovjarju uniku Ewropew u għall-koordinazzjoni transkonfinali;

| — | huwa favur li jissaħħaħ ir-rwol tal-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea li għandha l-għan li tappoġġja l-interoperabbiltà teknika u l-armonizzazzjoni tal-proċeduri tas-“sigurtà”, sabiex jiġu evitati l-problemi prinċipali li nħolqu mid-diverġenzi fost is-26 awtorità nazzjonali. |
| --- | --- |

—

huwa favur li jissaħħaħ ir-rwol tal-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea li għandha l-għan li tappoġġja l-interoperabbiltà teknika u l-armonizzazzjoni tal-proċeduri tas-“sigurtà”, sabiex jiġu evitati l-problemi prinċipali li nħolqu mid-diverġenzi fost is-26 awtorità nazzjonali.

| Relatur | is-Sur Pascal MANGIN (FR/PPE), Membru tal-Kunsill Reġjonali ta' Alsace |
| --- | --- |
| Dokumenti ta’ referenza | Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Ir-Raba’ Pakkett Ferrovjarju – it-Tlestija taż-Żona Ferrovjarja Unika Ewropea għat-Trawwim tal-Kompetittività u t-Tkabbir Ewropej”
  COM(2013) 25 final;
  Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 1192/69 tal-Kunsill dwar regoli komuni għan-normalizzazzjoni tal-kontijiet ta’ intrapriżi tal-ferrovija
  COM(2013) 26 final;
  Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Ferroviji u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 881/2004
  COM(2013) 27 final;
  Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1370/2007 fir-rigward tal-ftuħ tas-suq għas-servizzi tat-trasport ferrovjarju domestiku tal-passiġġieri
  COM(2013) 28 final;
  Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2012/34/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Novembru 2012 li tistabbilixxi żona ferrovjarja unika Ewropea, fir-rigward tal-ftuħ tas-suq tas-servizzi tat-trasport ferrovjarju domestiku tal-passiġġieri u l-governanza tal-infrastruttura ferrovjarja
  COM(2013) 29 final;
  Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-interoperabilità tas-sistema ferrovjarja fl-Unjoni Ewropea (Riformulazzjoni)
  COM(2013) 30 final;
  Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-sikurezza ferrovjarja (Riformulazzjoni)
  COM(2013) 31 final;
  Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-progress li sar sabiex tinkiseb l-interoperabilità tas-sistema ferrovjarja
  COM(2013) 32 final;
  Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-profil u l-kompiti ta’ membri oħra tal-ekwipaġġ tat-trejns
  COM(2013) 33 final;
  Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2007/58/KE dwar il-ftuħ tas-suq tat-trasport ferrovjarju internazzjonali tal-passiġġieri li jakkumpanja l-Komunikazzjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar ir-Raba’ Pakkett Ferrovjarju
  COM(2013) 34 final. |

Relatur

is-Sur Pascal MANGIN (FR/PPE), Membru tal-Kunsill Reġjonali ta' Alsace

Dokumenti ta’ referenza

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Ir-Raba’ Pakkett Ferrovjarju – it-Tlestija taż-Żona Ferrovjarja Unika Ewropea għat-Trawwim tal-Kompetittività u t-Tkabbir Ewropej”

COM(2013) 25 final;

Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 1192/69 tal-Kunsill dwar regoli komuni għan-normalizzazzjoni tal-kontijiet ta’ intrapriżi tal-ferrovija

COM(2013) 26 final;

Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Ferroviji u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 881/2004

COM(2013) 27 final;

Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1370/2007 fir-rigward tal-ftuħ tas-suq għas-servizzi tat-trasport ferrovjarju domestiku tal-passiġġieri

COM(2013) 28 final;

Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2012/34/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Novembru 2012 li tistabbilixxi żona ferrovjarja unika Ewropea, fir-rigward tal-ftuħ tas-suq tas-servizzi tat-trasport ferrovjarju domestiku tal-passiġġieri u l-governanza tal-infrastruttura ferrovjarja

COM(2013) 29 final;

Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-interoperabilità tas-sistema ferrovjarja fl-Unjoni Ewropea (Riformulazzjoni)

COM(2013) 30 final;

Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-sikurezza ferrovjarja (Riformulazzjoni)

COM(2013) 31 final;

Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-progress li sar sabiex tinkiseb l-interoperabilità tas-sistema ferrovjarja

COM(2013) 32 final;

Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-profil u l-kompiti ta’ membri oħra tal-ekwipaġġ tat-trejns

COM(2013) 33 final;

Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2007/58/KE dwar il-ftuħ tas-suq tat-trasport ferrovjarju internazzjonali tal-passiġġieri li jakkumpanja l-Komunikazzjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar ir-Raba’ Pakkett Ferrovjarju

COM(2013) 34 final.

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

A.   
  Obbligi tas-servizz pubbliku

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI,

Kummenti ġenerali

| 1. | jilqa' b'sodisfazzjon ir-rieda tal-Kummissjoni Ewropea li tikkompleta l-qafas regolatorju neċessarju sabiex jinkiseb spazju ferrovjarju uniku; |
| --- | --- |

1.

jilqa' b'sodisfazzjon ir-rieda tal-Kummissjoni Ewropea li tikkompleta l-qafas regolatorju neċessarju sabiex jinkiseb spazju ferrovjarju uniku;

| 2. | ifakkar fil-pożizzjoni li ppreżenta kemm-il darba, pereżempju fl-Opinjoni tiegħu dwar “It-trasport aktar ekoloġiku”, jiġifieri li wieħed mill-għanijiet ewlenin tal-politika Ewropea tat-trasport hu li it-traffiku tal-persuni u l-merkanzija, b'mod partikolari t-trasport transkofinali tal-merkanzija u l-merkanzija goffa, jiġi trasferit mit-toroq lejn il-ferroviji bħala l-aktar mezz tat-trasport li jirrispetta l-ambjent, u l-UE għandha tiggarantixxi li dan l-għan jintlaħaq permezz ta' miżuri adatti meta jkun hemm biżżejjed kapaċitajiet disponibbli għalih; |
| --- | --- |

2.

ifakkar fil-pożizzjoni li ppreżenta kemm-il darba, pereżempju fl-Opinjoni tiegħu dwar “It-trasport aktar ekoloġiku”, jiġifieri li wieħed mill-għanijiet ewlenin tal-politika Ewropea tat-trasport hu li it-traffiku tal-persuni u l-merkanzija, b'mod partikolari t-trasport transkofinali tal-merkanzija u l-merkanzija goffa, jiġi trasferit mit-toroq lejn il-ferroviji bħala l-aktar mezz tat-trasport li jirrispetta l-ambjent, u l-UE għandha tiggarantixxi li dan l-għan jintlaħaq permezz ta' miżuri adatti meta jkun hemm biżżejjed kapaċitajiet disponibbli għalih;

| 3. | iqis li l-liberalizzazzjoni mhix riżultat fiha nnifisha – l-għan għandu jkun it-titjib tal-firxa u l-kwalità tas-servizzi. Il-ftuħ għall-kompetizzjoni ma jistax jiġi evalwat mingħajr ma jitqiesu wkoll l-investimenti fl-infrastrutturi, il-kundizzjonijiet effettivi tat-tħaddim tas-suq jew l-aspetti tekniċi tal-interoperabbiltà; |
| --- | --- |

3.

iqis li l-liberalizzazzjoni mhix riżultat fiha nnifisha – l-għan għandu jkun it-titjib tal-firxa u l-kwalità tas-servizzi. Il-ftuħ għall-kompetizzjoni ma jistax jiġi evalwat mingħajr ma jitqiesu wkoll l-investimenti fl-infrastrutturi, il-kundizzjonijiet effettivi tat-tħaddim tas-suq jew l-aspetti tekniċi tal-interoperabbiltà;

| 4. | jixtieq li jieħu approċċ olistiku li jgħaqqad il-proporzjonalità, is-sussidjarjetà u l-kontroll tas-suq minn regolatur b'saħħtu. Il-Kumitat tar-Reġjuni għalhekk huwa favur il-kundizzjonijiet tal-proporzjonalità tas-servizzi pubbliċi introdotti mill-Kummissjoni u l-kontroll mir-regolatur dwar kif is-servizzi kummerċjali u s-servizzi pubbliċi jintrabtu bejniethom; |
| --- | --- |

4.

jixtieq li jieħu approċċ olistiku li jgħaqqad il-proporzjonalità, is-sussidjarjetà u l-kontroll tas-suq minn regolatur b'saħħtu. Il-Kumitat tar-Reġjuni għalhekk huwa favur il-kundizzjonijiet tal-proporzjonalità tas-servizzi pubbliċi introdotti mill-Kummissjoni u l-kontroll mir-regolatur dwar kif is-servizzi kummerċjali u s-servizzi pubbliċi jintrabtu bejniethom;

| 5. | jixtieq li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkunu jistgħu jieħdu sehem bis-sħiħ fit-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-miżuri ta' politika ferrovjarja li għandhom impatt dirett fuq l-utenti u l-awtoritajiet kompetenti stess; |
| --- | --- |

5.

jixtieq li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkunu jistgħu jieħdu sehem bis-sħiħ fit-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-miżuri ta' politika ferrovjarja li għandhom impatt dirett fuq l-utenti u l-awtoritajiet kompetenti stess;

| 6. | jikkunsidra li sistemi ferrovjarji, u partikolarment kuntratti ta' servizzi pubbliċi, li jkunu aktar effettivi huma ta' benefiċċju għall-awtoritajiet lokali u reġjonali, fid-dawl tar-restrizzjonijiet baġitarji u finanzjarji b'saħħithom li hemm fuqhom; |
| --- | --- |

6.

jikkunsidra li sistemi ferrovjarji, u partikolarment kuntratti ta' servizzi pubbliċi, li jkunu aktar effettivi huma ta' benefiċċju għall-awtoritajiet lokali u reġjonali, fid-dawl tar-restrizzjonijiet baġitarji u finanzjarji b'saħħithom li hemm fuqhom;

| 7. | ifakkar li l-prinċipju ta' amministrazzjoni ħielsa jippermetti lill-awtoritajiet lokali li jagħżlu kif jixtiequ jorganizzaw is-servizzi tagħhom tat-trasport pubbliku. F'dan ir-rigward, l-Artikolu 5(2) m'għandux jiġi ddubitat peress li dan jippermetti li jintuża operatur intern; iqis li l-introduzzjoni ta' limiti massimi baxxi wisq għall-għoti dirett tillimita b'mod serju l-prinċipju tal-amministrazzjoni ħielsa tal-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

7.

ifakkar li l-prinċipju ta' amministrazzjoni ħielsa jippermetti lill-awtoritajiet lokali li jagħżlu kif jixtiequ jorganizzaw is-servizzi tagħhom tat-trasport pubbliku. F'dan ir-rigward, l-Artikolu 5(2) m'għandux jiġi ddubitat peress li dan jippermetti li jintuża operatur intern; iqis li l-introduzzjoni ta' limiti massimi baxxi wisq għall-għoti dirett tillimita b'mod serju l-prinċipju tal-amministrazzjoni ħielsa tal-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 8. | jinsisti li t-trasport pubbliku għandu jkun jista' jintlaħaq mill-but ta' kulħadd; |
| --- | --- |

8.

jinsisti li t-trasport pubbliku għandu jkun jista' jintlaħaq mill-but ta' kulħadd;

Il-qafas regolatorju

Pjani tat-trasport pubbliku

| 9. | jappella li l-pjani tat-trasport pubbliku jagħtu biżżejjed viżibbiltà u sigurtà lill-operaturi u lill-utenti tal-modi kollha tat-trasport sabiex tiġi ffaċilitata l-intermodalità. Huma għandhom iqisu l-kwistjonijiet ta' koeżjoni soċjali u territorjali kif ukoll l-iżvilupp sostenibbli; |
| --- | --- |

9.

jappella li l-pjani tat-trasport pubbliku jagħtu biżżejjed viżibbiltà u sigurtà lill-operaturi u lill-utenti tal-modi kollha tat-trasport sabiex tiġi ffaċilitata l-intermodalità. Huma għandhom iqisu l-kwistjonijiet ta' koeżjoni soċjali u territorjali kif ukoll l-iżvilupp sostenibbli;

| 10. | jappoġġja t-talba tal-Kummissjoni Ewropea li l-pjani tat-trasport ikopru l-modi kollha tat-trasport. Għandu jkun possibbli li l-awtoritajiet lokali kompetenti jadattawhom faċilment, peress li jistgħu jintlaqtu mid-diversi tipi ta' tibdil fiċ-ċirkostanzi. Barra minn hekk, jeħtieġ li titħeġġeġ u tiġi garantita l-kooperazzjoni transkonfinali effiċjenti b'mod partikolari permezz tar-REKT, bejn l-awtoritajiet kompetenti b'tali mod li jikkoordinaw il-pjani tagħhom tat-trasport għad-diversi modi; |
| --- | --- |

10.

jappoġġja t-talba tal-Kummissjoni Ewropea li l-pjani tat-trasport ikopru l-modi kollha tat-trasport. Għandu jkun possibbli li l-awtoritajiet lokali kompetenti jadattawhom faċilment, peress li jistgħu jintlaqtu mid-diversi tipi ta' tibdil fiċ-ċirkostanzi. Barra minn hekk, jeħtieġ li titħeġġeġ u tiġi garantita l-kooperazzjoni transkonfinali effiċjenti b'mod partikolari permezz tar-REKT, bejn l-awtoritajiet kompetenti b'tali mod li jikkoordinaw il-pjani tagħhom tat-trasport għad-diversi modi;

| 11. | jappella biex l-obbligi imposti fuq l-awtoritajiet lokali b'rabta mal-implimentazzjoni tal-pjani tat-trasport ma jissarfux f'piżijiet organizzattivi jew finanzjarji eċċessivi; |
| --- | --- |

11.

jappella biex l-obbligi imposti fuq l-awtoritajiet lokali b'rabta mal-implimentazzjoni tal-pjani tat-trasport ma jissarfux f'piżijiet organizzattivi jew finanzjarji eċċessivi;

Qafas soċjali

| 12. | jilqa' r-referenzi li saru għall-qafas soċjali. Madankollu dawn jeħtieġu li jiġu ppreċiżati sabiex jiġi llimitat kull riskju ta' dumping soċjali. Min-naħa l-oħra dawn m'għandhomx ikunu ostaklu għal kompetittività aħjar tas-settur ferrovjarju u għandhom iħeġġu lill-persunal sabiex jakkwista diversi ħiliet; |
| --- | --- |

12.

jilqa' r-referenzi li saru għall-qafas soċjali. Madankollu dawn jeħtieġu li jiġu ppreċiżati sabiex jiġi llimitat kull riskju ta' dumping soċjali. Min-naħa l-oħra dawn m'għandhomx ikunu ostaklu għal kompetittività aħjar tas-settur ferrovjarju u għandhom iħeġġu lill-persunal sabiex jakkwista diversi ħiliet;

Metodi għall-għażla tal-fornituri

| 13. | jinnota li l-għoti ta' kuntratti ta' servizzi pubbliċi permezz tas-sejħa għall-offerti f'ċerti kundizzjonijiet jista' jiġġenera titjib fl-effiċjenza u l-iffrankar għall-awtoritajiet kompetenti għal provvisti ekwivalenti jew aħjar; |
| --- | --- |

13.

jinnota li l-għoti ta' kuntratti ta' servizzi pubbliċi permezz tas-sejħa għall-offerti f'ċerti kundizzjonijiet jista' jiġġenera titjib fl-effiċjenza u l-iffrankar għall-awtoritajiet kompetenti għal provvisti ekwivalenti jew aħjar;

| 14. | jitlob madankollu li l-awtoritajiet lokali kompetenti jżommu l-possibbiltà li jagħżlu bejn is-sejħa għall-offerti (ftuħ parzjali jew globali tal-kuntratt ta' servizz pubbliku), akkwist intern u għoti dirett. Sabiex jiġu evitati tendenzi ta' monopolju, l-għoti dirett għandu jkun regolat b'mod aktar strett, partikolarment fir-rigward tal-kriterji tal-kwalità tal-prestazzjoni u mhux fir-rigward tal-prezz biss. L-isfida għall-awtoritajiet li jorganizzaw it-trasport hi li jkun hemm trasparenza fil-prezzijiet meta mqabbla mas-servizzi pprovduti bis-saħħa tal-kontestabbiltà tas-swieq; |
| --- | --- |

14.

jitlob madankollu li l-awtoritajiet lokali kompetenti jżommu l-possibbiltà li jagħżlu bejn is-sejħa għall-offerti (ftuħ parzjali jew globali tal-kuntratt ta' servizz pubbliku), akkwist intern u għoti dirett. Sabiex jiġu evitati tendenzi ta' monopolju, l-għoti dirett għandu jkun regolat b'mod aktar strett, partikolarment fir-rigward tal-kriterji tal-kwalità tal-prestazzjoni u mhux fir-rigward tal-prezz biss. L-isfida għall-awtoritajiet li jorganizzaw it-trasport hi li jkun hemm trasparenza fil-prezzijiet meta mqabbla mas-servizzi pprovduti bis-saħħa tal-kontestabbiltà tas-swieq;

| 15. | jenfasizza li approċċ flessibbli għall-għażla tal-operatur tat-trasport mill-awtoritajiet lokali kompetenti, inklużi r-reġjuni, għandu jqis kemm hu żviluppat is-suq tat-trasport reġjonali fl-Istati Membri individwali; |
| --- | --- |

15.

jenfasizza li approċċ flessibbli għall-għażla tal-operatur tat-trasport mill-awtoritajiet lokali kompetenti, inklużi r-reġjuni, għandu jqis kemm hu żviluppat is-suq tat-trasport reġjonali fl-Istati Membri individwali;

| 16. | għandu dubju dwar kemm huwa reali li jinfetaħ is-suq għall-kompetizzjoni peress li hemm ftit li xejn kompetizzjoni għal ċerti sejħiet għall-offerti. Huwa jistieden lill-Kummissjoni tiċċara l-kriterji għall-introduzzjoni ġenwina għall-kompetizzjoni partikolarment abbażi tal-ispejjeż amministrattivi sabiex wieħed jirrispondi għas-sejħiet għall-offerti jew tat-tul tal-kuntratti proposti mill-awtoritajiet kompetenti; |
| --- | --- |

16.

għandu dubju dwar kemm huwa reali li jinfetaħ is-suq għall-kompetizzjoni peress li hemm ftit li xejn kompetizzjoni għal ċerti sejħiet għall-offerti. Huwa jistieden lill-Kummissjoni tiċċara l-kriterji għall-introduzzjoni ġenwina għall-kompetizzjoni partikolarment abbażi tal-ispejjeż amministrattivi sabiex wieħed jirrispondi għas-sejħiet għall-offerti jew tat-tul tal-kuntratti proposti mill-awtoritajiet kompetenti;

| 17. | jinsisti sabiex l-operaturi ferrovjarji li jkunu taw servizz pubbliku jkunu wkoll responsabbli għal kemm hija eżatta l-informazzjoni pprovduta fil-kuntest tas-sejħa għall-offerti li għandha l-għan li ġġedded jew tittrasferixxi l-kuntratt, fil-limiti tal-kunfidenzjalità tan-negozju; |
| --- | --- |

17.

jinsisti sabiex l-operaturi ferrovjarji li jkunu taw servizz pubbliku jkunu wkoll responsabbli għal kemm hija eżatta l-informazzjoni pprovduta fil-kuntest tas-sejħa għall-offerti li għandha l-għan li ġġedded jew tittrasferixxi l-kuntratt, fil-limiti tal-kunfidenzjalità tan-negozju;

Aċċess għas-suq tal-vetturi ferrovjarji

| 18. | jirrikonoxxi li l-akkwist tal-vetturi ferrovjarji jista' jaġixxi ta' ostaklu għad-dħul fis-suq; |
| --- | --- |

18.

jirrikonoxxi li l-akkwist tal-vetturi ferrovjarji jista' jaġixxi ta' ostaklu għad-dħul fis-suq;

| 19. | ma jixtieq jeskludi l-ebda metodu li jiggarantixxi li l-valur residwu ta' dawn il-vetturi jiġi kopert; |
| --- | --- |

19.

ma jixtieq jeskludi l-ebda metodu li jiggarantixxi li l-valur residwu ta' dawn il-vetturi jiġi kopert;

Għajnuna mill-istat

| 20. | ifakkar li l-Parlament u l-Kunsill diġà għamluha ċara li huma joġġezzjonaw li jitneħħa l-Artikolu 9 mir-Regolament attwali; |
| --- | --- |

20.

ifakkar li l-Parlament u l-Kunsill diġà għamluha ċara li huma joġġezzjonaw li jitneħħa l-Artikolu 9 mir-Regolament attwali;

| 21. | jingħaqad mal-Parlament u l-Kunsill u jopponi huwa wkoll l-obbligu li jiġi mgħarraf b'mod sistematiku il-kontributi kollha għas-servizzi pubbliċi tat-trasport, minħabba l-karatteristiċi speċifiċi tas-settur tat-trasport; |
| --- | --- |

21.

jingħaqad mal-Parlament u l-Kunsill u jopponi huwa wkoll l-obbligu li jiġi mgħarraf b'mod sistematiku il-kontributi kollha għas-servizzi pubbliċi tat-trasport, minħabba l-karatteristiċi speċifiċi tas-settur tat-trasport;

B.   
  Ftuħ tas-swieq u governanza

| 22. | jemmen li, sakemm jiġu garantiti b'mod strett il-kondizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni u ta' ftuħ għall-intrapriżi ferrovjarji Ewropej kollha, kif ukoll in-nuqqas ta' tgħawwiġ tal-kompetizzjoni fis-suq, l-Istati Membri għandu jkollhom ċerta libertà sabiex jorganizzaw u jiżviluppaw is-sistema ferrovjarja tagħhom bejn il-mudell tas-separazzjoni u dak tal-intrapriżi integrati; |
| --- | --- |

22.

jemmen li, sakemm jiġu garantiti b'mod strett il-kondizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni u ta' ftuħ għall-intrapriżi ferrovjarji Ewropej kollha, kif ukoll in-nuqqas ta' tgħawwiġ tal-kompetizzjoni fis-suq, l-Istati Membri għandu jkollhom ċerta libertà sabiex jorganizzaw u jiżviluppaw is-sistema ferrovjarja tagħhom bejn il-mudell tas-separazzjoni u dak tal-intrapriżi integrati;

| 23. | jilqa' t-tisħiħ tar-rwol tal-maniġers tal-infrastruttura bil-għan li tiġi razzjonalizzata s-sistema ferrovjarja. Il-maniġer tal-infrastruttura għandu joffri punt uniku ta' servizz għall-aċċess għan-netwerk u partikolarment fir-rigward tal-awtoritajiet li organizzattivi. Il-bords tagħhom ta' ġestjoni jew ta' sorveljanza għalhekk għandhom jinkludu grupp ta' rappreżentanti tal-awtoritajiet organizzattivi reġjonali; |
| --- | --- |

23.

jilqa' t-tisħiħ tar-rwol tal-maniġers tal-infrastruttura bil-għan li tiġi razzjonalizzata s-sistema ferrovjarja. Il-maniġer tal-infrastruttura għandu joffri punt uniku ta' servizz għall-aċċess għan-netwerk u partikolarment fir-rigward tal-awtoritajiet li organizzattivi. Il-bords tagħhom ta' ġestjoni jew ta' sorveljanza għalhekk għandhom jinkludu grupp ta' rappreżentanti tal-awtoritajiet organizzattivi reġjonali;

| 24. | jilqa' b'sodisfazzjon il-ħolqien ta' kumitati ta' koordinazzjoni li jissorveljaw l-attivitajiet ta' dan il-maniġer tal-infrastruttura msaħħa u jiżguraw l-effiċjenza tas-sistema kollha. L-awtoritajiet lokali għandhom jiġu involuti b'mod sistematiku u mhux biss “jekk ikun il-każ”; |
| --- | --- |

24.

jilqa' b'sodisfazzjon il-ħolqien ta' kumitati ta' koordinazzjoni li jissorveljaw l-attivitajiet ta' dan il-maniġer tal-infrastruttura msaħħa u jiżguraw l-effiċjenza tas-sistema kollha. L-awtoritajiet lokali għandhom jiġu involuti b'mod sistematiku u mhux biss “jekk ikun il-każ”;

| 25. | jitlob li jinħatru persuni ta' kuntatt tal-maniġer tal-infrastruttura għar-relazzjonijiet mal-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

25.

jitlob li jinħatru persuni ta' kuntatt tal-maniġer tal-infrastruttura għar-relazzjonijiet mal-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 26. | ifakkar fl-obbligu li jiġu applikati l-prinċipji tal-proporzjonalità u s-sussidjarjetà, partikolarment meta l-Kummissjoni tixtieq tassumi poteri ġodda tat-teħid ta' deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

26.

ifakkar fl-obbligu li jiġu applikati l-prinċipji tal-proporzjonalità u s-sussidjarjetà, partikolarment meta l-Kummissjoni tixtieq tassumi poteri ġodda tat-teħid ta' deċiżjonijiet;

| 27. | iħeġġeġ li jiġi implimentat malajr netwerk Ewropew ta' maniġers tal-infrastruttura indispensabbli għat-tħaddim ta' spazju ferrovjarju uniku Ewropew u għall-koordinazzjoni transkonfinali; |
| --- | --- |

27.

iħeġġeġ li jiġi implimentat malajr netwerk Ewropew ta' maniġers tal-infrastruttura indispensabbli għat-tħaddim ta' spazju ferrovjarju uniku Ewropew u għall-koordinazzjoni transkonfinali;

| 28. | jinsisti li l-maniġers tal-istazzjon jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. L-istazzjonijiet fil-fatt huma mezz b'saħħtu ħafna ta' attrazzjoni territorjali; |
| --- | --- |

28.

jinsisti li l-maniġers tal-istazzjon jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. L-istazzjonijiet fil-fatt huma mezz b'saħħtu ħafna ta' attrazzjoni territorjali;

| 29. | ifakkar li l-liberalizzazzjoni mhix riżultat fiha nnifisha – l-għan għandu jkun it-titjib tal-firxa u l-kwalità tas-servizzi.Madankollu, l-esperjenzi ta' ftuħ għall-kompetizzjoni tas-swieq ferrovjarji interurbani tal-passiġieri għadhom wisq limitati fl-Ewropa. Dan hemm bżonn li jitħeġġeġ waqt li jiġu salvagwardjati s-servizzi pubbliċi billi jiġi applikat il-kunċett ta' ħsara għall-bilanċ ekonomiku ta' dawn is-servizzi |
| --- | --- |

29.

ifakkar li l-liberalizzazzjoni mhix riżultat fiha nnifisha – l-għan għandu jkun it-titjib tal-firxa u l-kwalità tas-servizzi.Madankollu, l-esperjenzi ta' ftuħ għall-kompetizzjoni tas-swieq ferrovjarji interurbani tal-passiġieri għadhom wisq limitati fl-Ewropa. Dan hemm bżonn li jitħeġġeġ waqt li jiġu salvagwardjati s-servizzi pubbliċi billi jiġi applikat il-kunċett ta' ħsara għall-bilanċ ekonomiku ta' dawn is-servizzi

| 30. | jinnota li huwa essenzjali li jinżammu d-dispożizzjonijiet attwali li jippermettu lin-negozji li jaqdu rwol ta' ġestjonarji tal-infrastruttura u dak ta' operaturi li joffru servizzi lokali għal infrastruttura ferrovjarja partikolari u ta' daqs żgħir li jkomplu bl-attivitajiet tagħhom taħt il-prinċipji attwali. Din l-infrastruttura lokali m'għandhiex tkun aktar minn 150 km; |
| --- | --- |

30.

jinnota li huwa essenzjali li jinżammu d-dispożizzjonijiet attwali li jippermettu lin-negozji li jaqdu rwol ta' ġestjonarji tal-infrastruttura u dak ta' operaturi li joffru servizzi lokali għal infrastruttura ferrovjarja partikolari u ta' daqs żgħir li jkomplu bl-attivitajiet tagħhom taħt il-prinċipji attwali. Din l-infrastruttura lokali m'għandhiex tkun aktar minn 150 km;

| 31. | jilqa' r-referenzi li saru għall-qafas soċjali. Madankollu dawn jeħtieġu li jiġu ppreċiżati sabiex jiġi llimitat kull riskju ta' dumping soċjali. Min-naħa l-oħra dawn m'għandhomx ikunu ostaklu għal kompetittività aħjar tas-settur ferrovjarju u għandhom iħeġġu lill-persunal sabiex jakkwista diversi ħiliet; |
| --- | --- |

31.

jilqa' r-referenzi li saru għall-qafas soċjali. Madankollu dawn jeħtieġu li jiġu ppreċiżati sabiex jiġi llimitat kull riskju ta' dumping soċjali. Min-naħa l-oħra dawn m'għandhomx ikunu ostaklu għal kompetittività aħjar tas-settur ferrovjarju u għandhom iħeġġu lill-persunal sabiex jakkwista diversi ħiliet;

| 32. | jappoġġja poteri akbar għall-korpi ta' kontroll u jħeġġeġ il-kooperazzjoni ta' bejniethom fil-livell Ewropew, b'mod partikolari sabiex tiġi evalwata l-ħsara lill-bilanċ ekonomiku ta' servizz. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jibbenefikaw ukoll minn skadenzi raġonevoli sabiex jikkonsultaw lill-korpi ta' kontroll f'każ ta' dubju dwar iż-żamm ta' bilanċ bħal dan; |
| --- | --- |

32.

jappoġġja poteri akbar għall-korpi ta' kontroll u jħeġġeġ il-kooperazzjoni ta' bejniethom fil-livell Ewropew, b'mod partikolari sabiex tiġi evalwata l-ħsara lill-bilanċ ekonomiku ta' servizz. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jibbenefikaw ukoll minn skadenzi raġonevoli sabiex jikkonsultaw lill-korpi ta' kontroll f'każ ta' dubju dwar iż-żamm ta' bilanċ bħal dan;

| 33. | ifakkar li l-bejgħ tal-biljetti jrid ikun assoċjat mal-ftuħ tas-swieq; F'dan il-qasam hemm bżonn ta' koordinazzjoni aħjar bejn l-intrapriżi ferrovjarji u mal-awtoritajiet lokali u reġjonali kompetenti; |
| --- | --- |

33.

ifakkar li l-bejgħ tal-biljetti jrid ikun assoċjat mal-ftuħ tas-swieq; F'dan il-qasam hemm bżonn ta' koordinazzjoni aħjar bejn l-intrapriżi ferrovjarji u mal-awtoritajiet lokali u reġjonali kompetenti;

| 34. | iqis li r-rekwiżit għall-kumpaniji li joperaw servizzi nazzjonali li jipparteċipaw f'sistema nazzjonali ta' informazzjoni dwar il-provvista u l-bejgħ tal-biljetti (intermodali) għandu jsir obbligatorju peress li l-iżvilupp tas-servizzi assoċjati huwa fattur prinċipali fit-titjib tal-faxxinu tat-trasport kollettiv, partikolarment dak ferrovjarju; |
| --- | --- |

34.

iqis li r-rekwiżit għall-kumpaniji li joperaw servizzi nazzjonali li jipparteċipaw f'sistema nazzjonali ta' informazzjoni dwar il-provvista u l-bejgħ tal-biljetti (intermodali) għandu jsir obbligatorju peress li l-iżvilupp tas-servizzi assoċjati huwa fattur prinċipali fit-titjib tal-faxxinu tat-trasport kollettiv, partikolarment dak ferrovjarju;

Ċ.   
  Pilastru tekniku

| 35. | jaqbel mad-deskrizzjoni tal-Kummissjoni tal-problemi prinċipali u l-limiti tal-qafas leġislattiv Ewropew fis-seħħ fil-qasam tekniku; |
| --- | --- |

35.

jaqbel mad-deskrizzjoni tal-Kummissjoni tal-problemi prinċipali u l-limiti tal-qafas leġislattiv Ewropew fis-seħħ fil-qasam tekniku;

| 36. | huwa favur li jissaħħaħ ir-rwol tal-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea bbażata f'Valencienne li għandha l-għan partikolari li tappoġġja l-interoperabbiltà teknika u l-armonizzazzjoni tal-proċeduri tas-“sigurtà”, li taċċellera l-introduzzjoni ta' awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-servizz uniku għall-vetturi u li ssaħħaħ il-poteri tal-Aġenzija stess sabiex jiġu evitati l-problemi prinċipali li nħolqu mid-diverġenzi fost is-26 awtorità nazzjonali. Il-vetturi maħsuba biex jintużaw internament biss għandhom ikomplu jiġu awtorizzati mill-awtoritajiet nazzjonali tas-sigurtà; |
| --- | --- |

36.

huwa favur li jissaħħaħ ir-rwol tal-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea bbażata f'Valencienne li għandha l-għan partikolari li tappoġġja l-interoperabbiltà teknika u l-armonizzazzjoni tal-proċeduri tas-“sigurtà”, li taċċellera l-introduzzjoni ta' awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-servizz uniku għall-vetturi u li ssaħħaħ il-poteri tal-Aġenzija stess sabiex jiġu evitati l-problemi prinċipali li nħolqu mid-diverġenzi fost is-26 awtorità nazzjonali. Il-vetturi maħsuba biex jintużaw internament biss għandhom ikomplu jiġu awtorizzati mill-awtoritajiet nazzjonali tas-sigurtà;

| 37. | jitlob madankollu li jitqies perjodu tranżitorju qabel ma l-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea tkun tista' taħdem kompletament fir-rigward tal-kompiti l-ġodda tagħha; |
| --- | --- |

37.

jitlob madankollu li jitqies perjodu tranżitorju qabel ma l-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea tkun tista' taħdem kompletament fir-rigward tal-kompiti l-ġodda tagħha;

| 38. | jappoġġja l-għan stabbilit mill-Kummissjoni li jitnaqqas in-numru ta' regoli nazzjonali billi jitneħħew dawk li m'għadhomx jintużaw jew dawk li jmorru kontra d-dritt tal-UE u l-karatteristiċi tekniċi tal-interoperabbiltà; |
| --- | --- |

38.

jappoġġja l-għan stabbilit mill-Kummissjoni li jitnaqqas in-numru ta' regoli nazzjonali billi jitneħħew dawk li m'għadhomx jintużaw jew dawk li jmorru kontra d-dritt tal-UE u l-karatteristiċi tekniċi tal-interoperabbiltà;

| 39. | jilqa' ċerti proposti tal-Kummissjoni Ewropea dwar ir-rwol tal-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea u dwar il-ħolqien fi ħdanha ta' korp ta' appell. Fil-fatt, il-Kummissjoni Ewropea tipproponi li jissaħħaħ ir-rwol tal-Aġenzija u li din issir punt ta' kuntatt wieħed fir-rigward tad-deċiżjonijiet dwar il-vetturi u ċ-ċertifikati ta' sigurtà għall-intrapriżi ferrovjarji. Għalhekk hemm bżonn li jissaħħu u jiġu ċċarati l-poteri tal-Aġenzija, il-mezzi (finanzjarji u umani) tagħha u r-responsabbiltà tagħha. L-istess jgħodd għall-korp ta' appell tagħha; |
| --- | --- |

39.

jilqa' ċerti proposti tal-Kummissjoni Ewropea dwar ir-rwol tal-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea u dwar il-ħolqien fi ħdanha ta' korp ta' appell. Fil-fatt, il-Kummissjoni Ewropea tipproponi li jissaħħaħ ir-rwol tal-Aġenzija u li din issir punt ta' kuntatt wieħed fir-rigward tad-deċiżjonijiet dwar il-vetturi u ċ-ċertifikati ta' sigurtà għall-intrapriżi ferrovjarji. Għalhekk hemm bżonn li jissaħħu u jiġu ċċarati l-poteri tal-Aġenzija, il-mezzi (finanzjarji u umani) tagħha u r-responsabbiltà tagħha. L-istess jgħodd għall-korp ta' appell tagħha;

| 40. | jitlob li l-Kumitat tar-Reġjuni jkun involut fit-tħejjija tal-programmi tal-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea; |
| --- | --- |

40.

jitlob li l-Kumitat tar-Reġjuni jkun involut fit-tħejjija tal-programmi tal-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea;

| 41. | jappella li ma jiġux injorati l-analiżi spejjeż-benefiċċji tal-miżuri tal-interoperabbiltà u b'mod partikolari l-impatt tagħhom fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali |
| --- | --- |

41.

jappella li ma jiġux injorati l-analiżi spejjeż-benefiċċji tal-miżuri tal-interoperabbiltà u b'mod partikolari l-impatt tagħhom fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali

II.   RAKKOMANDAZZJONIJIET SABIEX JITRESSQU L-EMENDI

Emenda 1

COM(2013) 28 final

Premessa ġdida wara l-premessa 9

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | Il-prinċipju tar-reċiproċità huwa għodda importanti għall-prevenzjoni ta' kwalunkwe tgħawwiġ tal-kompetizzjoni; huwa għandu japplika għan-negozji ta' pajjiżi terzi li jixtiequ jieħdu sehem fi proċeduri ta' sejħiet għall-offerti fi ħdan l-Unjoni. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Il-prinċipju tar-reċiproċità huwa għodda importanti għall-prevenzjoni ta' kwalunkwe tgħawwiġ tal-kompetizzjoni; huwa għandu japplika għan-negozji ta' pajjiżi terzi li jixtiequ jieħdu sehem fi proċeduri ta' sejħiet għall-offerti fi ħdan l-Unjoni.

Raġuni

L-operaturi ta' pajjiżi terzi m'għandhomx jingħataw il-possibbiltà li jieħdu sehem fi proċeduri ta' sejħiet għall-offerti fl-Istati Membri tal-UE sakemm il-pajjiżi terzi kkonċernati ma jkunux fetħu s-swieq tagħhom għall-operaturi tal-Istati Membri tal-UE.

Emenda 2

COM(2013) 28 final

Premessa 15

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| It-tħejjija tal-impriżi ferrovjarji għas-sejħiet tal-offerti kompetittivi obbligatorji għall-kuntratti ta’ servizz pubbliku teħtieġ aktar żmien biex tippermetti r-ristrutturar intern effettiv u sostenibbli tal-impriżi li ngħatawlhom direttament tali kuntratti fil-passat. Għaldaqstant, jeħtieġu miżuri ta’ tranżizzjoni għall-kuntratti mogħtija direttament, bejn id-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament u t-3 ta’ Diċembru 2019. | It-tħejjija tal-impriżi ferrovjarji għas-sejħiet tal-offerti kompetittivi obbligatorji għall-kuntratti ta’ servizz pubbliku teħtieġ aktar żmien biex tippermetti r-ristrutturar intern effettiv u sostenibbli tal-impriżi li ngħatawlhom direttament tali kuntratti fil-passat. Għaldaqstant, jeħtieġu miżuri ta’ tranżizzjoni għall-kuntratti mogħtija direttament, bejn id-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament u t-3 ta’ Diċembru 2019. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

It-tħejjija tal-impriżi ferrovjarji għas-sejħiet tal-offerti kompetittivi obbligatorji għall-kuntratti ta’ servizz pubbliku teħtieġ aktar żmien biex tippermetti r-ristrutturar intern effettiv u sostenibbli tal-impriżi li ngħatawlhom direttament tali kuntratti fil-passat. Għaldaqstant, jeħtieġu miżuri ta’ tranżizzjoni għall-kuntratti mogħtija direttament, bejn id-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament u t-3 ta’ Diċembru 2019.

It-tħejjija tal-impriżi ferrovjarji għas-sejħiet tal-offerti kompetittivi obbligatorji għall-kuntratti ta’ servizz pubbliku teħtieġ aktar żmien biex tippermetti r-ristrutturar intern effettiv u sostenibbli tal-impriżi li ngħatawlhom direttament tali kuntratti fil-passat. Għaldaqstant, jeħtieġu miżuri ta’ tranżizzjoni għall-kuntratti mogħtija direttament, bejn id-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament u t-3 ta’ Diċembru 2019.

Emenda 3

COM(2013) 28 final

Premessa 18

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 18. | Fil-kuntest tal-emendi għar-Regolament (KE) Nru 994/98 (ir-Regolament ta’ Abbilitazzjoni), il-Kummissjoni pproponiet ukoll emenda għar-Regolament (KE) Nru 1370/2007 (COM(2012) 730/3). Sabiex jiġi armonizzat l-approċċ għar-regolamenti ta’ eżenzjoni ta’ kategorija fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, u skont il-proċeduri previsti fl-Artikoli 108(4) u 109 tat-Trattat, l-għajnuna għall-koordinazzjoni tat-trasport jew ir-rimborż għall-qadi ta’ ċerti obbligi inerenti fil-kunċett ta’ servizz pubbliku, kif imsemmi fl-Artikolu 93 tat-Trattat, għandhom jinġiebu fil-kamp ta’ amplikazzjoni tar-Regolament ta’ Abbilitazzjoni. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

18.

Fil-kuntest tal-emendi għar-Regolament (KE) Nru 994/98 (ir-Regolament ta’ Abbilitazzjoni), il-Kummissjoni pproponiet ukoll emenda għar-Regolament (KE) Nru 1370/2007 (COM(2012) 730/3). Sabiex jiġi armonizzat l-approċċ għar-regolamenti ta’ eżenzjoni ta’ kategorija fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, u skont il-proċeduri previsti fl-Artikoli 108(4) u 109 tat-Trattat, l-għajnuna għall-koordinazzjoni tat-trasport jew ir-rimborż għall-qadi ta’ ċerti obbligi inerenti fil-kunċett ta’ servizz pubbliku, kif imsemmi fl-Artikolu 93 tat-Trattat, għandhom jinġiebu fil-kamp ta’ amplikazzjoni tar-Regolament ta’ Abbilitazzjoni.

| 18. | Fil-kuntest tal-emendi għar-Regolament (KE) Nru 994/98 (ir-Regolament ta’ Abbilitazzjoni), il-Kummissjoni pproponiet ukoll emenda għar-Regolament (KE) Nru 1370/2007 (COM(2012) 730/3). Sabiex jiġi armonizzat l-approċċ għar-regolamenti ta’ eżenzjoni ta’ kategorija fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, u skont il-proċeduri previsti fl-Artikoli 108(4) u 109 tat-Trattat, l-għajnuna għall-koordinazzjoni tat-trasport jew ir-rimborż għall-qadi ta’ ċerti obbligi inerenti fil-kunċett ta’ servizz pubbliku, kif imsemmi fl-Artikolu 93 tat-Trattat, għandhom jinġiebu fil-kamp ta’ amplikazzjoni tar-Regolament ta’ Abbilitazzjoni. |
| --- | --- |

18.

Fil-kuntest tal-emendi għar-Regolament (KE) Nru 994/98 (ir-Regolament ta’ Abbilitazzjoni), il-Kummissjoni pproponiet ukoll emenda għar-Regolament (KE) Nru 1370/2007 (COM(2012) 730/3). Sabiex jiġi armonizzat l-approċċ għar-regolamenti ta’ eżenzjoni ta’ kategorija fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, u skont il-proċeduri previsti fl-Artikoli 108(4) u 109 tat-Trattat, l-għajnuna għall-koordinazzjoni tat-trasport jew ir-rimborż għall-qadi ta’ ċerti obbligi inerenti fil-kunċett ta’ servizz pubbliku, kif imsemmi fl-Artikolu 93 tat-Trattat, għandhom jinġiebu fil-kamp ta’ amplikazzjoni tar-Regolament ta’ Abbilitazzjoni.

Raġuni

Ir-riferiment tal-prinċipju tal-eżenzjoni mill-obbligu li l-kumpens jiġi nnotifikat għal test ieħor ser ibiddel l-ekonomija kollha tar-Regolament dwar l-obbligi tas-servizzi pubbliċi u jippreżenta lis-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġieri b'riskju kbir ta' insigurtà legali.

Emenda 4

COM(2013) 28 final

Artikolu 2(c)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| (c) | “awtorità kompetenti lokali” tfisser kwalunkwe awtorità kompetenti li l-ambitu ġeografiku tal-kompetenza tagħha mhijiex nazzjonali, u li tkopri l-bżonnijiet ta’ trasport ta’ agglomerazzjoni urbana jew ta’ distrett rurali; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

(c)

“awtorità kompetenti lokali” tfisser kwalunkwe awtorità kompetenti li l-ambitu ġeografiku tal-kompetenza tagħha mhijiex nazzjonali, u li tkopri l-bżonnijiet ta’ trasport ta’ agglomerazzjoni urbana jew ta’ distrett rurali;

| (c) | “awtorità kompetenti lokali” tfisser kwalunkwe awtorità kompetenti li l-ambitu ġeografiku tal-kompetenza tagħha mhijiex nazzjonali,ma jkoprix it-territorju kollu ta' Stat Membru jew
  u li tkopri l-bżonnijiet ta’ trasport tar-reġjun jew ta’ agglomerazzjoni urbana jew ta’ distrett rurali, inkluż fil-livell transkonfinali; |
| --- | --- |

(c)

“awtorità kompetenti lokali” tfisser kwalunkwe awtorità kompetenti li l-ambitu ġeografiku tal-kompetenza tagħha mhijiex nazzjonali,ma jkoprix it-territorju kollu ta' Stat Membru jew
  u li tkopri l-bżonnijiet ta’ trasport tar-reġjun jew ta’ agglomerazzjoni urbana jew ta’ distrett rurali, inkluż fil-livell transkonfinali;

Raġuni

Il-frażi “mhijiex nazzjonali” jista' jkollha żewġ tifsiriet: jew li ma tkoprix it-territorju kollu ta' Stat Membru jew li tkun awtorità kompetenti lokali li jista' jkollha t-territorju tagħha f'żewġ Stati Membri jew aktar. It-tifsira trid tiġi ċċarata fid-dawl tal-ħolqien ta' awtoritajiet organizzattivi li għandhom kompetenzi transkonfinali.

Barra minn hekk, ir-reġjuni għandhom jiġu koperti mingħajr ambigwità minn dan ir-Regolament.

Emenda 5

COM(2013) 28 final

Artikolu 2(e)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| (e) | L-ambitu tal-obbligi tas-servizz pubbliku għandu jeskludi kull servizz tat-trasport pubbliku li jmur lil hinn minn dak li hu meħtieġ biex ikollu impatt ta’ netwerk lokali, reġjunali jew subnazzjonali. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

(e)

L-ambitu tal-obbligi tas-servizz pubbliku għandu jeskludi kull servizz tat-trasport pubbliku li jmur lil hinn minn dak li hu meħtieġ biex ikollu impatt ta’ netwerk lokali, reġjunali jew subnazzjonali.

| (e) | L-ambitu tal-obbligi tas-servizz pubbliku għandu jeskludi kull servizz tat-trasport pubbliku li jmur lil hinn minn dak li hu meħtieġ biex ikollu impatt ta’ netwerk lokali, reġjunali jew subnazzjonali.
  (e) L-ambitu tal-obbligi tas-servizz pubbliku għandu jinkludi kull servizz tat-trasport pubbliku li joħloq effett ta' netwerk fil-livell lokali, reġjonali jew sottonazzjonali. Dan l-effett ta' netwerk jista' joħroġ mit-taħlita ta' linji li jrendu l-qligħ u linji li ma jrendux. |
| --- | --- |

(e)

L-ambitu tal-obbligi tas-servizz pubbliku għandu jeskludi kull servizz tat-trasport pubbliku li jmur lil hinn minn dak li hu meħtieġ biex ikollu impatt ta’ netwerk lokali, reġjunali jew subnazzjonali.
  (e) L-ambitu tal-obbligi tas-servizz pubbliku għandu jinkludi kull servizz tat-trasport pubbliku li joħloq effett ta' netwerk fil-livell lokali, reġjonali jew sottonazzjonali. Dan l-effett ta' netwerk jista' joħroġ mit-taħlita ta' linji li jrendu l-qligħ u linji li ma jrendux.

Raġuni

Jekk rotta ta' trasport reġjonali tkun tinfeda jew inkella tħalli profitt, għandu jkun possibbli li tiġi integrata f'kuntratt ta' servizz pubbliku ma' rotot oħra li jagħmlu telf, sabiex il-profitt tal-ewwel rotta jikkontribwixxu għall-finanzjament tar-rotot l-oħra u jekk ikun il-każ tkun tista' tinsab soluzzjoni sabiex jiġu ottimizzati l-mezzi tekniċi meħtieġa għall-attività.

Emenda 6

COM(2013) 28 final

Artikolu 2(a)(1)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 1.   L-awtoritajiet kompetenti għandhom jistabbilixxu u jaġġornaw b'mod regolari l-pjani ta’ trasport pubbliku tal-passiġġieri, b'mod li jkopru l-modi kollha rilevanti ta’ trasport għat-territorju li għalih huma responsabbli. | 1.   L-awtoritajiet kompetenti għandhom jistabbilixxu u jaġġornaw b'mod regolari l-pjani ta’ trasport pubbliku tal-passiġġieri, b'mod li jkopru l-modi kollha rilevanti ta’ trasport għat-territorju li għalih huma responsabbli. Dawn l-obbligi għandhom japplikaw biss għall-agglomerazzjonijiet li għandhom iktar minn 100 000 abitant. |
| Dawn il-pjani ta’ trasport pubbliku għandhom jiddefinixxu l-għanijiet ta' politika tat-trasport pubbliku, kif ukoll il-mezzi għall-ilħiq tagħhom, b'mod li jkopru l-modi kollha rilevanti ta’ trasport għat-territorju li għalih huma responsabbli. Dawn il-pjani ta' trasport pubbliku għandhom jinkludu mill-inqas: | Dawn il-pjani ta’ trasport pubbliku għandhom jiddefinixxu l-għanijiet ta' politika tat-trasport pubbliku, kif ukoll il-mezzi għall-ilħiq tagħhom, b'mod li jkopru l-modi kollha rilevanti ta’ trasport għat-territorju li għalih huma responsabbli. Dawn il-pjani ta' trasport pubbliku għandhom jinkludu mill-inqas: |
| (a) | l-istruttura tan-netwerk jew tar-rotot; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

1.   L-awtoritajiet kompetenti għandhom jistabbilixxu u jaġġornaw b'mod regolari l-pjani ta’ trasport pubbliku tal-passiġġieri, b'mod li jkopru l-modi kollha rilevanti ta’ trasport għat-territorju li għalih huma responsabbli.

1.   L-awtoritajiet kompetenti għandhom jistabbilixxu u jaġġornaw b'mod regolari l-pjani ta’ trasport pubbliku tal-passiġġieri, b'mod li jkopru l-modi kollha rilevanti ta’ trasport għat-territorju li għalih huma responsabbli. Dawn l-obbligi għandhom japplikaw biss għall-agglomerazzjonijiet li għandhom iktar minn 100 000 abitant.

Dawn il-pjani ta’ trasport pubbliku għandhom jiddefinixxu l-għanijiet ta' politika tat-trasport pubbliku, kif ukoll il-mezzi għall-ilħiq tagħhom, b'mod li jkopru l-modi kollha rilevanti ta’ trasport għat-territorju li għalih huma responsabbli. Dawn il-pjani ta' trasport pubbliku għandhom jinkludu mill-inqas:

Dawn il-pjani ta’ trasport pubbliku għandhom jiddefinixxu l-għanijiet ta' politika tat-trasport pubbliku, kif ukoll il-mezzi għall-ilħiq tagħhom, b'mod li jkopru l-modi kollha rilevanti ta’ trasport għat-territorju li għalih huma responsabbli. Dawn il-pjani ta' trasport pubbliku għandhom jinkludu mill-inqas:

(a)

l-istruttura tan-netwerk jew tar-rotot;

| (a) | l-istruttura tan-netwerk jew tar-rotot; |
| --- | --- |

(a)

l-istruttura tan-netwerk jew tar-rotot;

| (b) | ir-rekwiżiti bażiċi li għandhom jiġu sodisfatti mill-offerta ta’ trasport pubbliku, bħall-aċċessibbiltà, il-konnettività territorjali, is-sigurtà, l-interkonnessjonijiet modali u intermodali fiċ-ċentri ewlenin ta' konnessjoni, u karatteristiċi tal-offerti, bħall-ħinijiet tal-operazzjoni, il-frekwenza tas-servizzi, u l-livell minimu ta' użu tal-kapaċità; |
| --- | --- |

(b)

ir-rekwiżiti bażiċi li għandhom jiġu sodisfatti mill-offerta ta’ trasport pubbliku, bħall-aċċessibbiltà, il-konnettività territorjali, is-sigurtà, l-interkonnessjonijiet modali u intermodali fiċ-ċentri ewlenin ta' konnessjoni, u karatteristiċi tal-offerti, bħall-ħinijiet tal-operazzjoni, il-frekwenza tas-servizzi, u l-livell minimu ta' użu tal-kapaċità;

| (b) | ir-rekwiżiti bażiċi li għandhom jiġu sodisfatti mill-offerta ta’ trasport pubbliku, bħall-aċċessibbiltà, il-konnettività territorjali, is-sigurtà, l-interkonnessjonijiet modali u intermodali fiċ-ċentri ewlenin ta' konnessjoni, u karatteristiċi tal-offerti, bħall-prinċipji li jirregolaw il-ħinijiet u tal-operazzjoni, i
  l-frekwenza tas-servizzi, u l-livell minimu ta' użu tal-kapaċità; |
| --- | --- |

(b)

ir-rekwiżiti bażiċi li għandhom jiġu sodisfatti mill-offerta ta’ trasport pubbliku, bħall-aċċessibbiltà, il-konnettività territorjali, is-sigurtà, l-interkonnessjonijiet modali u intermodali fiċ-ċentri ewlenin ta' konnessjoni, u karatteristiċi tal-offerti, bħall-prinċipji li jirregolaw il-ħinijiet u tal-operazzjoni, i
  l-frekwenza tas-servizzi, u l-livell minimu ta' użu tal-kapaċità;

| (c) | standards ta’ kwalità marbutin ma' elementi bħall-karatteristiċi tat-tagħmir tal-waqfiet jew stazzjonijiet kif ukoll tal-vetturi ferrovjarji, il-puntwalità u l-affidabbiltà, l-indafa, is-servizz u t-tagħrif għall-konsumaturi, il-ġestjoni tal-ilmenti u s-soluzzjoni tagħhom, u l-monitoraġġ tal-kwalità tas-servizz; |
| --- | --- |

(c)

standards ta’ kwalità marbutin ma' elementi bħall-karatteristiċi tat-tagħmir tal-waqfiet jew stazzjonijiet kif ukoll tal-vetturi ferrovjarji, il-puntwalità u l-affidabbiltà, l-indafa, is-servizz u t-tagħrif għall-konsumaturi, il-ġestjoni tal-ilmenti u s-soluzzjoni tagħhom, u l-monitoraġġ tal-kwalità tas-servizz;

| (c) | standards ta’ kwalità marbutin ma' elementi bħall-karatteristiċi tat-tagħmir tal-waqfiet jew stazzjonijiet kif ukoll tal-vetturi ferrovjarji, il-puntwalità u l-affidabbiltà, l-indafa, is-servizz u t-tagħrif għall-konsumaturi, il-ġestjoni tal-ilmenti u s-soluzzjoni tagħhom, u l-monitoraġġ tal-kwalità tas-servizz; |
| --- | --- |

(c)

standards ta’ kwalità marbutin ma' elementi bħall-karatteristiċi tat-tagħmir tal-waqfiet jew stazzjonijiet kif ukoll tal-vetturi ferrovjarji, il-puntwalità u l-affidabbiltà, l-indafa, is-servizz u t-tagħrif għall-konsumaturi, il-ġestjoni tal-ilmenti u s-soluzzjoni tagħhom, u l-monitoraġġ tal-kwalità tas-servizz;

| (d) | il-prinċipji tal-politika tariffarja; |
| --- | --- |

(d)

il-prinċipji tal-politika tariffarja;

| (d) | il-prinċipji tal-politika tariffarja; |
| --- | --- |

(d)

il-prinċipji tal-politika tariffarja;

| (e) | rekwiżiti operattivi, bħat-trasport tar-roti, il-ġestjoni tat-traffiku, u pjan ta’ kontinġenza fil-każ ta’ disturbi. |
| --- | --- |

(e)

rekwiżiti operattivi, bħat-trasport tar-roti, il-ġestjoni tat-traffiku, u pjan ta’ kontinġenza fil-każ ta’ disturbi.

| (e) | rekwiżiti operattivi, bħat-trasport tar-roti, il-ġestjoni tat-traffiku, u pjan ta’ kontinġenza fil-każ ta’ disturbi; |
| --- | --- |

(e)

rekwiżiti operattivi, bħat-trasport tar-roti, il-ġestjoni tat-traffiku, u pjan ta’ kontinġenza fil-każ ta’ disturbi;

| (f) | ir-rekwiżiti tal-koeżjoni soċjali u territorjali. |
| --- | --- |

(f)

ir-rekwiżiti tal-koeżjoni soċjali u territorjali.

Fit-tfassil tal-pjani ta' trasport pubbliku, l-awtoritajiet kompetenti għandhom iqisu partikularment ir-regoli applikabbli fir-rigward tad-drittijiet tal-passiġġieri, u l-ħarsien soċjali, tal-impjiegi, u tal-ambjent.

Fit-tfassil tal-pjani ta' trasport pubbliku, l-awtoritajiet kompetenti għandhom iqisu partikularment ir-regoli applikabbli fir-rigward tad-drittijiet tal-passiġġieri, u l-ħarsien soċjali, tal-impjiegi, u tal-ambjent sabiex jiġi evitat kwalunkwe dumping f'dawn l-oqsma differenti.

Il-pjani għat-trasport pubbliku għandhom jitressqu lill-korpi ta' kontroll għall-konsultazzjoni biss xahar qabel jiġu ppubblikati.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkooperaw bejniethom sabiex jikkoordinaw l-informazzjoni li tinsab fil-pjan tagħhom tat-trasport u għandhom jistabbilixxu pjani komuni tat-trasport għas-servizzi reġjonali transkonfinali tat-trasport.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jadottaw il-pjani ta’ trasport pubbliku wara konsultazzjoni mal-partijiet interessati rilevanti, u mbagħad għandhom jippubblikawhom. Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, il-partijiet interessati rilevanti li għandhom jitqiesu, iridu jkunu, tal-anqas, operaturi tat-trasport, amministratturi tal-infrastruttura fejn xieraq, u organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw il-passiġġieri u l-impjegati.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jadottaw il-pjani ta’ trasport pubbliku wara konsultazzjoni mal-partijiet interessati rilevanti, u mbagħad għandhom jippubblikawhom. Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, il-partijiet interessati rilevanti li għandhom jitqiesu, iridu jkunu, tal-anqas, operaturi tat-trasport, amministratturi tal-infrastruttura fejn xieraq, u organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw il-passiġġieri u l-impjegati.

Il-fornituri tas-servizzi pubbliċi preċedenti jew eżistenti huma obbligati li jipprovdu d-data neċessarja lill-awtoritajiet kompetenti fi żmien xahar mit-talba ta' dawn l-awtoritajiet anke jekk huma awtoritajiet ta' Stat Membri ġar.

Raġuni

Il-pjani tat-trasport pubbliku tal-passiġġieri jistgħu jkunu obbligi tqal u żejda u mingħajr effett fuq il-ferroviji tar-rotot prinċipali regolati mill-ftehim tal-ippjanar tat-territorju. L-emenda tissuġġerixxi li l-obbligu jiġi limitat għall-agglomerazzjonijiet ta' ċertu daqs biss.

Meta jitqiesu l-kumplessità u l-volatilità (għal raġunijiet li mhumiex f'idejn l-awtoritajiet kompetenti) tal-ħinijiet tat-tħaddim, ikun aktar reali li jissema l-ħin prinċipali fi pjan tat-trasport.

Għal rotot li ma tantx jintużaw, l-impenn għal livell minimu ta' użu tal-kapaċità jista' jħalli impatt negattiv fuq is-servizz pubbliku kkonċernat u għalhekk imur kontra l-interess tal-awtorità kompetenti.

L-intermodalità u l-koordinazzjoni transkonfinali għandhom jitħeġġu.

Il-pjani għat-trasport pubbliku jeħtieġu data preċiża dwar l-iżvilupp tas-swieq tal-modi differenti tat-trasport. L-operaturi tas-suq huma s-sorsi prinċipali tal-informazzjoni u għalhekk jeħtieġu jaqsmu din l-informazzjoni mal-awtorità pubblika.

Emenda 7

COM(2013) 28 final

Artikolu 2 (a) (4)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-ispeċifikazzjonijiet tal-obbligi ta’ servizz pubbliku, u l-kumpens relatat tal-impatt finanzjarju nett tal-obbligi ta’ servizz pubbliku, għandhom: | L-ispeċifikazzjonijiet tal-obbligi ta’ servizz pubbliku, u l-kumpens relatat tal-impatt finanzjarju nett tal-obbligi ta’ servizz pubbliku, għandhom: |
| (a) | jiksbu l-għanijiet tal-pjan ta’ trasport pubbliku fl-iktar mod kosteffettiv possibbli; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-ispeċifikazzjonijiet tal-obbligi ta’ servizz pubbliku, u l-kumpens relatat tal-impatt finanzjarju nett tal-obbligi ta’ servizz pubbliku, għandhom:

L-ispeċifikazzjonijiet tal-obbligi ta’ servizz pubbliku, u l-kumpens relatat tal-impatt finanzjarju nett tal-obbligi ta’ servizz pubbliku, għandhom:

(a)

jiksbu l-għanijiet tal-pjan ta’ trasport pubbliku fl-iktar mod kosteffettiv possibbli;

| (a) | jiksbu l-għanijiet tal-pjan ta’ trasport pubbliku fl-iktar mod kosteffettiv possibbli; |
| --- | --- |

(a)

jiksbu l-għanijiet tal-pjan ta’ trasport pubbliku fl-iktar mod kosteffettiv possibbli;

Emenda 8

COM(2013) 28 final

Artikolu 4(8)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 8.   L-awtoritajiet kompetenti għandhom iqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-partijiet kollha interessati tagħrif għat-tħejjija ta' offerta fil-qafas ta' proċedura ta' sejħa kompetittiva għall-offerti. | 8.   L-awtoritajiet kompetenti għandhom iqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-partijiet kollha interessati tagħrif għat-tħejjija ta' offerta fil-qafas ta' proċedura ta' sejħa kompetittiva għall-offerti. L-amministraturi tal-infrastrutturi ferrovjarji u l-intrapriżi ferrovjarji li jagħtu jew taw il-kuntratt ta' servizz pubbliku għandhom jgħinu lill-awtoritajiet kompetenti jipprovdu d-data kollha rilevanti. Huma responsabbli għall-eżattezza tad-data pprovduta lill-awtorità kompetenti. |
| Dan it-tagħrif għandu jinkludi informazzjoni dwar id-domanda ta’ passiġġieri, it-tariffi, il-kostijiet u d-dħul marbutin mat-trasport pubbliku tal-passiġġieri kopert mill-offerta, u dettalji dwar l-ispeċifikazzjonijiet tal-infrastruttura rilevanti għall-operazzjoni tal-vetturi meħtieġa jew tal-vetturi ferrovjarji, sabiex il-partijiet interessati jkunu jistgħu jfasslu pjani ta’ negozju infurmati sew. L-amministratturi tal-infrastruttura ferrovjarja għandhom jappoġġjaw lill-awtoritajiet kompetenti billi jipprovdu l-ispeċifikazzjonijiet infrastrutturali kollha rilevanti. | Dan it-tagħrif għandu jinkludi informazzjoni dwar id-domanda ta’ passiġġieri, it-tariffi, il-kostijiet u d-dħul marbutin mat-trasport pubbliku tal-passiġġieri kopert mill-offerta, u dettalji dwar l-ispeċifikazzjonijiet tal-infrastruttura rilevanti għall-operazzjoni tal-vetturi meħtieġa jew tal-vetturi ferrovjarji, sabiex il-partijiet interessati jkunu jistgħu jfasslu pjani ta’ negozju infurmati sew. L-amministratturi tal-infrastruttura ferrovjarja għandhom jappoġġjaw lill-awtoritajiet kompetenti billi jipprovdu l-ispeċifikazzjonijiet infrastrutturali kollha rilevanti. |
| In-nuqqas ta’ konformità mad-dispożizzjonijiet stipulati hawn fuq ikun suġġett għar-reviżjoni legali pprovduta fl-Artikolu 5(7). | In-nuqqas ta’ konformità mad-dispożizzjonijiet stipulati hawn fuq ikun suġġett għar-reviżjoni legali pprovduta fl-Artikolu 5(7). |
| | L-operatur attwali ta' rotta jew netwerk li jkun soġġett għal sejħa għall-offerta kompetittiva għandu jipprovdi lill-awtorità kompetenti d-data neċessarja fit-tħejjija tal-offerta, b'xejn. Din id-data għandha tkun sħiħa u preċiża, partikolarment fir-rigward tad-domanda għall-ivvjaġġar u d-dħul iġġenerat mit-trasport tal-passiġġieri, fil-limitu tal-kunfidenzjalità tan-negozju. |
| | L-operatur preċedenti u l-amministratur tal-infrastruttura għandhom jirrimburżaw lill-amministraturi l-oħra kull telfa kkważata minn offerti li saru abbażi ta' data skorretta jew nieqsa. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

8.   L-awtoritajiet kompetenti għandhom iqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-partijiet kollha interessati tagħrif għat-tħejjija ta' offerta fil-qafas ta' proċedura ta' sejħa kompetittiva għall-offerti.

8.   L-awtoritajiet kompetenti għandhom iqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-partijiet kollha interessati tagħrif għat-tħejjija ta' offerta fil-qafas ta' proċedura ta' sejħa kompetittiva għall-offerti. L-amministraturi tal-infrastrutturi ferrovjarji u l-intrapriżi ferrovjarji li jagħtu jew taw il-kuntratt ta' servizz pubbliku għandhom jgħinu lill-awtoritajiet kompetenti jipprovdu d-data kollha rilevanti. Huma responsabbli għall-eżattezza tad-data pprovduta lill-awtorità kompetenti.

Dan it-tagħrif għandu jinkludi informazzjoni dwar id-domanda ta’ passiġġieri, it-tariffi, il-kostijiet u d-dħul marbutin mat-trasport pubbliku tal-passiġġieri kopert mill-offerta, u dettalji dwar l-ispeċifikazzjonijiet tal-infrastruttura rilevanti għall-operazzjoni tal-vetturi meħtieġa jew tal-vetturi ferrovjarji, sabiex il-partijiet interessati jkunu jistgħu jfasslu pjani ta’ negozju infurmati sew. L-amministratturi tal-infrastruttura ferrovjarja għandhom jappoġġjaw lill-awtoritajiet kompetenti billi jipprovdu l-ispeċifikazzjonijiet infrastrutturali kollha rilevanti.

Dan it-tagħrif għandu jinkludi informazzjoni dwar id-domanda ta’ passiġġieri, it-tariffi, il-kostijiet u d-dħul marbutin mat-trasport pubbliku tal-passiġġieri kopert mill-offerta, u dettalji dwar l-ispeċifikazzjonijiet tal-infrastruttura rilevanti għall-operazzjoni tal-vetturi meħtieġa jew tal-vetturi ferrovjarji, sabiex il-partijiet interessati jkunu jistgħu jfasslu pjani ta’ negozju infurmati sew. L-amministratturi tal-infrastruttura ferrovjarja għandhom jappoġġjaw lill-awtoritajiet kompetenti billi jipprovdu l-ispeċifikazzjonijiet infrastrutturali kollha rilevanti.

In-nuqqas ta’ konformità mad-dispożizzjonijiet stipulati hawn fuq ikun suġġett għar-reviżjoni legali pprovduta fl-Artikolu 5(7).

In-nuqqas ta’ konformità mad-dispożizzjonijiet stipulati hawn fuq ikun suġġett għar-reviżjoni legali pprovduta fl-Artikolu 5(7).

L-operatur attwali ta' rotta jew netwerk li jkun soġġett għal sejħa għall-offerta kompetittiva għandu jipprovdi lill-awtorità kompetenti d-data neċessarja fit-tħejjija tal-offerta, b'xejn. Din id-data għandha tkun sħiħa u preċiża, partikolarment fir-rigward tad-domanda għall-ivvjaġġar u d-dħul iġġenerat mit-trasport tal-passiġġieri, fil-limitu tal-kunfidenzjalità tan-negozju.

L-operatur preċedenti u l-amministratur tal-infrastruttura għandhom jirrimburżaw lill-amministraturi l-oħra kull telfa kkważata minn offerti li saru abbażi ta' data skorretta jew nieqsa.

Raġuni

Id-data tal-amministrattur tal-infrastruttura mhix biżżejjed peress li ma tinkludix id-data kummerċjali tal-operatur ferrovjarju. Il-fornituri preċedenti u/jew attwali għandhom jipprovdu d-data, b'mod partikolari l-operaturi stabbiliti sabiex jiġi garantit aċċess mhux diskriminatorju għall-informazzjoni. Huwa essenzjali li tiġi garantita din il-koerenza, inkella l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jkunu soġġetti għal obbligi li jkun impossibbli għalihom li jirrispettaw.

Emenda 9

COM(2013) 28 final

Artikolu 5, punt ġdid wara l-punt 3

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | L-awtorità kompetenti tista' teskludi l-operaturi ta' pajjiżi terzi mill-proċeduri tal-offerti kompetittivi, jekk dawn il-pajjiżi terzi ma jipprevedux proċeduri tal-offerti kompetittivi għall-intrapriżi tal-Istati Membri tal-UE. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-awtorità kompetenti tista' teskludi l-operaturi ta' pajjiżi terzi mill-proċeduri tal-offerti kompetittivi, jekk dawn il-pajjiżi terzi ma jipprevedux proċeduri tal-offerti kompetittivi għall-intrapriżi tal-Istati Membri tal-UE.

Raġuni

L-operaturi ta' pajjiżi terzi m'għandhomx jingħataw il-possibbiltà li jieħdu sehem fi proċeduri ta' sejħiet għall-offerti fl-Istati Membri tal-UE sakemm il-pajjiżi terzi kkonċernati ma jkunux fetħu s-swieq tagħhom għall-operaturi tal-Istati Membri tal-UE.

Emenda 10

COM(2013) 28 final

Artikolu 5(4)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 4.   Għajr fejn hu pprojbit bil-liġi nazzjonali, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jiddeċiedu li jagħtu kuntratti ta’ servizz pubbliku b'mod dirett: | 4.   Għajr fejn hu pprojbit bil-liġi nazzjonali, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jiddeċiedu li jagħtu kuntratti ta’ servizz pubbliku b'mod dirett: |
| (a) | fejn il-valur annwali medju tagħhom huwa stmat għal inqas minn EUR 1 000 000, jew inqas minn EUR 5 000 000 fil-każ ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku li jinkludi t-trasport pubbliku bil-ferrovija, jew |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

4.   Għajr fejn hu pprojbit bil-liġi nazzjonali, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jiddeċiedu li jagħtu kuntratti ta’ servizz pubbliku b'mod dirett:

4.   Għajr fejn hu pprojbit bil-liġi nazzjonali, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jiddeċiedu li jagħtu kuntratti ta’ servizz pubbliku b'mod dirett:

(a)

fejn il-valur annwali medju tagħhom huwa stmat għal inqas minn EUR 1 000 000, jew inqas minn EUR 5 000 000 fil-każ ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku li jinkludi t-trasport pubbliku bil-ferrovija, jew

| (a) | fejn il-valur annwali medju tagħhom huwa stmat għal inqas minn EUR 1 000 000, jew inqas minn EUR 5 000 000 fil-każ ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku li jinkludi t-trasport pubbliku bil-ferrovija, jew |
| --- | --- |

(a)

fejn il-valur annwali medju tagħhom huwa stmat għal inqas minn EUR 1 000 000, jew inqas minn EUR 5 000 000 fil-każ ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku li jinkludi t-trasport pubbliku bil-ferrovija, jew

| (b) | fejn jikkonċernaw il-forniment annwali ta’ inqas minn 300 000 kilometru ta’ servizzi ta’ trasport ferrovjarju pubbliku tal-passiġġieri, jew inqas minn 150 000 kilometru fil-każ ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku li jinkludi t-trasport ferrovjarju pubbliku. |
| --- | --- |

(b)

fejn jikkonċernaw il-forniment annwali ta’ inqas minn 300 000 kilometru ta’ servizzi ta’ trasport ferrovjarju pubbliku tal-passiġġieri, jew inqas minn 150 000 kilometru fil-każ ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku li jinkludi t-trasport ferrovjarju pubbliku.

| (b) | fejn jikkonċernaw il-forniment annwali ta’ inqas minn 300 000 kilometru ta’ servizzi ta’ trasport ferrovjarju pubbliku tal-passiġġieri, jew inqas minn 150 000
  500 000 kilometru fil-każ ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku li jinkludi t-trasport ferrovjarju pubbliku. |
| --- | --- |

(b)

fejn jikkonċernaw il-forniment annwali ta’ inqas minn 300 000 kilometru ta’ servizzi ta’ trasport ferrovjarju pubbliku tal-passiġġieri, jew inqas minn 150 000
  500 000 kilometru fil-każ ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku li jinkludi t-trasport ferrovjarju pubbliku.

Raġuni

Il-limitu propost mill-Kummissjoni ta' 150 000 kilometru annwali għat-trasport pubbliku permezz tal-ferrovija jeskludi fil-fatt kull rotta ferrovjarja fejn dan il-mod huwa rilevanti. Il-limitu ta' 500 000 kilometru jippermetti li l-każijiet ta' eċċezzjoni għar-regola ta' proċedura tas-sejħa għall-offerti jiġu ristretti għal rotot uniċi b'tul rilevanti għall-mod ferrovjarju u b'livell ta' servizz vijabbli għall-mod ferrovjarju.

Emenda 11

COM(2013) 28 final

Artikolu 5, punt ġdid wara l-punt 4

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | Id-deċiżjoni li s-servizzi jiġu attribwiti direttament għandha titressaq għall-konsultazzjoni fi żmien xahrejn tal-korp regolatorju definit fl-Artikolu 55 tad-Direttiva 2012/34/KE. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Id-deċiżjoni li s-servizzi jiġu attribwiti direttament għandha titressaq għall-konsultazzjoni fi żmien xahrejn tal-korp regolatorju definit fl-Artikolu 55 tad-Direttiva 2012/34/KE.

Raġuni

Dan il-punt il-ġdid jippermetti li l-korp regolatorju kompetenti jiġi involut fil-proċess tal-organizzazzjoni tat-trasport bil-ferrovija, mingħajr ma jiġu limitati s-setgħat tal-korpi lokali kompetenti li b'mod dirett jagħtu s-servizzi lill-provvedituri interni. Fl-istess waqt, dan il-punt jifformula l-kundizzjonijiet għall-għoti ta' servizzi b'tali mod li jiġu limitati s-sitwazzjonijiet ta' oligopolji.

Emenda 12

COM(2013) 28 final

Artikolu 5, punt ġdid wara l-punt 6

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | Sakemm mhux ipprojbit bil-liġi nazzjonali, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jiddeċiedu li jagħtu direttament kuntratti għal servizz pubbliku fejn jikkonċernaw trasport bil-ferrovija bl-eċċezzjoni ta' mezzi ferrovjarji oħrajn bħal metro jew tramm. B'deroga mill-Artikolu 4(3), tali kuntratti m'għandhomx jeċċedu l-10 snin, ħlief fejn japplika l-Artikolu 4(4). |
| | Madankollu, jekk kuntratt diġà huwa soġġett ta' allokazzjoni diretta u l-indikaturi ta' kwalità tas-servizz jonqsu b'aktar minn medja ta' 10 % fuq it-tul kollu tal-kuntratt għal raġunijiet fil-kontroll tal-korp li jkun qed jipprovdi s-servizzi pubbliċi, dan il-kuntratt għandu jkun soġġett għal sejħa għall-offerti hekk kif jiskadi. Sitt xhur wara li jiġi adottat dan ir-Regolament, il-Kummissjoni Ewropea għandha tiddefinixxi l-kwalità permezz ta' atti delegati, skont għadd ta' indikaturi ta' prestazzjoni li jinkludu l-puntwalità. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Sakemm mhux ipprojbit bil-liġi nazzjonali, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jiddeċiedu li jagħtu direttament kuntratti għal servizz pubbliku fejn jikkonċernaw trasport bil-ferrovija bl-eċċezzjoni ta' mezzi ferrovjarji oħrajn bħal metro jew tramm. B'deroga mill-Artikolu 4(3), tali kuntratti m'għandhomx jeċċedu l-10 snin, ħlief fejn japplika l-Artikolu 4(4).

Madankollu, jekk kuntratt diġà huwa soġġett ta' allokazzjoni diretta u l-indikaturi ta' kwalità tas-servizz jonqsu b'aktar minn medja ta' 10 % fuq it-tul kollu tal-kuntratt għal raġunijiet fil-kontroll tal-korp li jkun qed jipprovdi s-servizzi pubbliċi, dan il-kuntratt għandu jkun soġġett għal sejħa għall-offerti hekk kif jiskadi. Sitt xhur wara li jiġi adottat dan ir-Regolament, il-Kummissjoni Ewropea għandha tiddefinixxi l-kwalità permezz ta' atti delegati, skont għadd ta' indikaturi ta' prestazzjoni li jinkludu l-puntwalità.

Raġuni

Hemm bżonn li terġa' tiġi inkluża l-possibbiltà li jsir użu mill-allokazzjoni diretta, iżda tkun marbuta biż-żmien. Jekk din ma tkunx taħdem tajjeb, l-awtorità kompetenti għandha ddur awtomatikament għas-sejħa għall-offerti.

Emenda 13

COM(2013) 28 final

Artikolu 5(a)(2)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| [...] | [...] |
| L-awtorità kompetenti tista' tikkonforma mar-rekwiżit stipulat fl-ewwel subparagrafu f'wieħed mill-modi li ġejjin: | L-awtorità kompetenti tista' tikkonforma mar-rekwiżit stipulat fl-ewwel subparagrafu skont modi differenti li jiffaċilitaw l-ekonomiji ta' skala bħalf'wieħed mill-modi li ġejjin
  : |
| (a) | billi tikseb hi stess il-vetturi ferrovjarji użati għall-implimentazzjoni tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku, bil-għan li tagħmlu disponibbli għall-operatur magħżul tas-servizz pubbliku bi prezz tas-suq, jew bħala parti mill-kuntratt ta' servizz pubbliku skont l-Artikolu 4(1)(b), l-Artikolu 6, u fejn applikabbli, skont l-Anness; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

[...]

[...]

L-awtorità kompetenti tista' tikkonforma mar-rekwiżit stipulat fl-ewwel subparagrafu f'wieħed mill-modi li ġejjin:

L-awtorità kompetenti tista' tikkonforma mar-rekwiżit stipulat fl-ewwel subparagrafu skont modi differenti li jiffaċilitaw l-ekonomiji ta' skala bħalf'wieħed mill-modi li ġejjin
  :

(a)

billi tikseb hi stess il-vetturi ferrovjarji użati għall-implimentazzjoni tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku, bil-għan li tagħmlu disponibbli għall-operatur magħżul tas-servizz pubbliku bi prezz tas-suq, jew bħala parti mill-kuntratt ta' servizz pubbliku skont l-Artikolu 4(1)(b), l-Artikolu 6, u fejn applikabbli, skont l-Anness;

| (a) | billi tikseb hi stess il-vetturi ferrovjarji użati għall-implimentazzjoni tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku, bil-għan li tagħmlu disponibbli għall-operatur magħżul tas-servizz pubbliku bi prezz tas-suq, jew bħala parti mill-kuntratt ta' servizz pubbliku skont l-Artikolu 4(1)(b), l-Artikolu 6, u fejn applikabbli, skont l-Anness; |
| --- | --- |

(a)

billi tikseb hi stess il-vetturi ferrovjarji użati għall-implimentazzjoni tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku, bil-għan li tagħmlu disponibbli għall-operatur magħżul tas-servizz pubbliku bi prezz tas-suq, jew bħala parti mill-kuntratt ta' servizz pubbliku skont l-Artikolu 4(1)(b), l-Artikolu 6, u fejn applikabbli, skont l-Anness;

| (b) | billi tipprovdi garanzija għall-iffinanzjar tal-vetturi ferrovjarji użati għall-implimentazzjoni tal-kuntratt ta' servizz pubbliku bi prezz tas-suq, jew bħala parti minn kuntratt ta' servizz pubbliku skont l-Artikolu 4(1)(b), l-Artikolu 6, u fejn applikabbli, skont l-Anness. Tali garanzija tista' tkopri r-riskju ta’ valur residwali filwaqt li tirrispetta r-regoli rilevanti dwar l-għajnuna mill-istat fejn applikabbli, |
| --- | --- |

(b)

billi tipprovdi garanzija għall-iffinanzjar tal-vetturi ferrovjarji użati għall-implimentazzjoni tal-kuntratt ta' servizz pubbliku bi prezz tas-suq, jew bħala parti minn kuntratt ta' servizz pubbliku skont l-Artikolu 4(1)(b), l-Artikolu 6, u fejn applikabbli, skont l-Anness. Tali garanzija tista' tkopri r-riskju ta’ valur residwali filwaqt li tirrispetta r-regoli rilevanti dwar l-għajnuna mill-istat fejn applikabbli,

| (b) | billi tipprovdi garanzija għall-iffinanzjar tal-vetturi ferrovjarji użati għall-implimentazzjoni tal-kuntratt ta' servizz pubbliku bi prezz tas-suq, jew bħala parti minn kuntratt ta' servizz pubbliku skont l-Artikolu 4(1)(b), l-Artikolu 6, u fejn applikabbli, skont l-Anness. Tali garanzija tista' tkopri r-riskju ta’ valur residwali filwaqt li tirrispetta r-regoli rilevanti dwar l-għajnuna mill-istat fejn applikabbli, |
| --- | --- |

(b)

billi tipprovdi garanzija għall-iffinanzjar tal-vetturi ferrovjarji użati għall-implimentazzjoni tal-kuntratt ta' servizz pubbliku bi prezz tas-suq, jew bħala parti minn kuntratt ta' servizz pubbliku skont l-Artikolu 4(1)(b), l-Artikolu 6, u fejn applikabbli, skont l-Anness. Tali garanzija tista' tkopri r-riskju ta’ valur residwali filwaqt li tirrispetta r-regoli rilevanti dwar l-għajnuna mill-istat fejn applikabbli,

| (c) | billi tintrabat, fil-kuntratt ta’ servizz pubbliku, li tieħu lura l-vetturi ferrovjarji fi tmiem il-kuntratt bi prezz tas-suq. |
| --- | --- |

(c)

billi tintrabat, fil-kuntratt ta’ servizz pubbliku, li tieħu lura l-vetturi ferrovjarji fi tmiem il-kuntratt bi prezz tas-suq.

| (c) | billi tintrabat, fil-kuntratt ta’ servizz pubbliku, li tieħu lura l-vetturi ferrovjarji fi tmiem il-kuntratt bi prezz tas-suq; |
| --- | --- |

(c)

billi tintrabat, fil-kuntratt ta’ servizz pubbliku, li tieħu lura l-vetturi ferrovjarji fi tmiem il-kuntratt bi prezz tas-suq;

| (d) | billi tikkoopera mal-awtoritajiet lokali ġirien sabiex jinħoloq grupp akbar ta' vetturi ferrovjarji; |
| --- | --- |

(d)

billi tikkoopera mal-awtoritajiet lokali ġirien sabiex jinħoloq grupp akbar ta' vetturi ferrovjarji;

| (e) | billi titlob kontribut mill-Istat Membru tagħhom għal wieħed mill-metodi sabiex jiġi kopert il-valur residwu tal-vetturi ferrovjarji. |
| --- | --- |

(e)

billi titlob kontribut mill-Istat Membru tagħhom għal wieħed mill-metodi sabiex jiġi kopert il-valur residwu tal-vetturi ferrovjarji.

[...]

[...]

Raġuni

M'għandu jiġi eskluż l-ebda metodu ta' finanzjament lokali (garanzija, kontroll bix-xiri, xiri dirett jew oħrajn). Fl-istess waqt l-Istati Membri m’għandhomx jinjoraw ir-responsabbiltajiet tagħhom u jitfgħu il-piżijiet tagħhom fuq l-awtoritajiet lokali bla ġustifikazzjoni. Il-qafas leġislattiv u regolatorju għandu jkun b’mod li jistimula s-settur tal-vetturi u jiffavorixxi b’mod partikolari l-ekonomiji ta’ skala u l-istrutturi finanzjarji adatti.

Emenda 14

COM(2013) 28 final

Artikolu 8(2)(a)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 2(a).   Il-kuntratti ta’ servizz pubbliku għat-trasport ferrovjarju pubbliku tal-passiġġieri li jingħataw bejn l-1 ta’ Jannar 2013 u t-2 ta’ Diċembru 2019 jistgħu jkomplu sad-data tal-iskadenza tagħhom. Madankollu, jiġri x'jigri, ma għandhomx ikomplu lil hinn mill-31 ta’ Diċembru 2022. | 2(a).   Il-kuntratti ta’ servizz pubbliku għat-trasport ferrovjarju pubbliku tal-passiġġieri li jingħataw bejn l-1 ta’ Jannar 2013
  id-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament u t-2 ta’ Diċembru 2019 jistgħu jkomplu sad-data tal-iskadenza tagħhom. Madankollu, jiġri x'jigri, ma għandhomx ikomplu lil hinn mill-31 ta’ Diċembru 2022. Din id-dispożizzjoni ma tapplikax għal dawk li jkunu saru qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

2(a).   Il-kuntratti ta’ servizz pubbliku għat-trasport ferrovjarju pubbliku tal-passiġġieri li jingħataw bejn l-1 ta’ Jannar 2013 u t-2 ta’ Diċembru 2019 jistgħu jkomplu sad-data tal-iskadenza tagħhom. Madankollu, jiġri x'jigri, ma għandhomx ikomplu lil hinn mill-31 ta’ Diċembru 2022.

2(a).   Il-kuntratti ta’ servizz pubbliku għat-trasport ferrovjarju pubbliku tal-passiġġieri li jingħataw bejn l-1 ta’ Jannar 2013
  id-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament u t-2 ta’ Diċembru 2019 jistgħu jkomplu sad-data tal-iskadenza tagħhom. Madankollu, jiġri x'jigri, ma għandhomx ikomplu lil hinn mill-31 ta’ Diċembru 2022. Din id-dispożizzjoni ma tapplikax għal dawk li jkunu saru qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament.

Raġuni

Id-data tad-dħul fis-seħħ tar-Regolament rivedut għandha tkun id-data meta jidħol fis-seħħ it-tibdil propost. Din id-dispożizzjoni m'għandhiex tapplika għall-kuntratti li ġew konklużi qabel.

Emenda 15

COM(2013) 29 final

Premessa 10

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Ir-rekwiżiti eżistenti tad-Direttiva 2012/34/UE jinkludu biss indipendenza legali, organizzattiva u ta’ teħid tad-deċiżjonijiet. Dan ma jeskludix għalkollox il-possibbiltà li tinżamm impriża integrata, diment li dawn it-tliet kategoriji ta’ indipendenza jiġu żgurati. Fir-rigward tal-indipendenza fit-teħid tad-deċiżjonijiet, għandu jiġi żgurat li s-salvagwardji xierqa jeskludu l-kontroll ta’ impriża integrata fuq it-teħid tad-deċiżjonijiet ta’ amministratur tal-infrastruttura. Madankollu, anki l-applikazzjoni sħiħa ta’ tali salvagwardji ma tneħħix għalkollox il-possibbiltajiet kollha għal imġiba diskriminatorja fir-rigward ta’ kompetituri li jeżistu fil-preżenza ta’ impriża integrata vertikalment. B’mod partikolari, il-potenzjal għal sussidju reċiproku għadu jeżisti fi strutturi integrati, jew għall-inqas huwa diffiċli ferm li l-korpi regolatorji jikkontrollaw u jinfurzaw salvagwardji stabbiliti sabiex jimpedixxu tali sussidjar reċiproku. Separazzjoni istituzzjonali tal-amministrazzjoni tal-infrastruttura hija l-aktar mod effettiv biex isolvi dawn il-problemi. | Ir-rekwiżiti eżistenti tad-Direttiva 2012/34/UE jinkludu biss indipendenza legali, organizzattiva u ta’ teħid tad-deċiżjonijiet. Dan ma jeskludix għalkollox il-possibbiltà li tinżamm impriża integrata, diment li dawn it-tliet kategoriji ta’ indipendenza jiġu żgurati
  tinżamm l-indipendenza tal-amministratur u l-operaturi fir-rigward tal-funzjonijiet essenzjali, jiġifieri t-teħid ta' deċiżjonijiet dwar it-tqassim tar-rotot u t-tariffi tal-infrastruttura, l-istazzjonijiet, l-investimenti u l-manutenzjoni. Fir-rigward tal-indipendenza fit-teħid tad-deċiżjonijiet, għandu jiġi żgurat li s-salvagwardji xierqa jeskludu l-kontroll ta’ impriża integrata fuq it-teħid tad-deċiżjonijiet ta’ amministratur tal-infrastruttura. Madankollu, anki l-applikazzjoni sħiħa ta’ tali salvagwardji ma tneħħix għalkollox il-possibbiltajiet kollha għal imġiba diskriminatorja fir-rigward ta’ kompetituri li jeżistu fil-preżenza ta’ impriża integrata vertikalment. B’mod partikolari, il-potenzjal għal sussidju reċiproku għadu jeżisti fi strutturi integrati, jew għall-inqas huwa diffiċli ferm li l-korpi regolatorji jikkontrollaw u jinfurzaw salvagwardji stabbiliti sabiex jimpedixxu tali sussidjar reċiproku. Separazzjoni istituzzjonali tal-amministrazzjoni tal-infrastruttura hija l-aktar mod effettiv biex isolvi dawn il-problemi. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Ir-rekwiżiti eżistenti tad-Direttiva 2012/34/UE jinkludu biss indipendenza legali, organizzattiva u ta’ teħid tad-deċiżjonijiet. Dan ma jeskludix għalkollox il-possibbiltà li tinżamm impriża integrata, diment li dawn it-tliet kategoriji ta’ indipendenza jiġu żgurati. Fir-rigward tal-indipendenza fit-teħid tad-deċiżjonijiet, għandu jiġi żgurat li s-salvagwardji xierqa jeskludu l-kontroll ta’ impriża integrata fuq it-teħid tad-deċiżjonijiet ta’ amministratur tal-infrastruttura. Madankollu, anki l-applikazzjoni sħiħa ta’ tali salvagwardji ma tneħħix għalkollox il-possibbiltajiet kollha għal imġiba diskriminatorja fir-rigward ta’ kompetituri li jeżistu fil-preżenza ta’ impriża integrata vertikalment. B’mod partikolari, il-potenzjal għal sussidju reċiproku għadu jeżisti fi strutturi integrati, jew għall-inqas huwa diffiċli ferm li l-korpi regolatorji jikkontrollaw u jinfurzaw salvagwardji stabbiliti sabiex jimpedixxu tali sussidjar reċiproku. Separazzjoni istituzzjonali tal-amministrazzjoni tal-infrastruttura hija l-aktar mod effettiv biex isolvi dawn il-problemi.

Ir-rekwiżiti eżistenti tad-Direttiva 2012/34/UE jinkludu biss indipendenza legali, organizzattiva u ta’ teħid tad-deċiżjonijiet. Dan ma jeskludix għalkollox il-possibbiltà li tinżamm impriża integrata, diment li dawn it-tliet kategoriji ta’ indipendenza jiġu żgurati
  tinżamm l-indipendenza tal-amministratur u l-operaturi fir-rigward tal-funzjonijiet essenzjali, jiġifieri t-teħid ta' deċiżjonijiet dwar it-tqassim tar-rotot u t-tariffi tal-infrastruttura, l-istazzjonijiet, l-investimenti u l-manutenzjoni. Fir-rigward tal-indipendenza fit-teħid tad-deċiżjonijiet, għandu jiġi żgurat li s-salvagwardji xierqa jeskludu l-kontroll ta’ impriża integrata fuq it-teħid tad-deċiżjonijiet ta’ amministratur tal-infrastruttura. Madankollu, anki l-applikazzjoni sħiħa ta’ tali salvagwardji ma tneħħix għalkollox il-possibbiltajiet kollha għal imġiba diskriminatorja fir-rigward ta’ kompetituri li jeżistu fil-preżenza ta’ impriża integrata vertikalment. B’mod partikolari, il-potenzjal għal sussidju reċiproku għadu jeżisti fi strutturi integrati, jew għall-inqas huwa diffiċli ferm li l-korpi regolatorji jikkontrollaw u jinfurzaw salvagwardji stabbiliti sabiex jimpedixxu tali sussidjar reċiproku. Separazzjoni istituzzjonali tal-amministrazzjoni tal-infrastruttura hija l-aktar mod effettiv biex isolvi dawn il-problemi.

Raġuni

Il-Kummissjoni bdiet mill-assunzjoni ideoloġika li s-separazzjoni totali tal-attivitajiet hija l-aħjar soluzzjoni possibbli. Din hija purament assuzjoni ideoloġika u m'għandhiex post fl-abbozz għad-Direttiva li għandha tibqa' newtrali fuq din il-kwistjoni.

Emenda 16

COM(2013) 29 final

Artikolu 6(2)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Il-Kummissjoni Ewropea qed tipproponi li jitneħħa l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 2012/34/UE | Għandu jinżamm l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 2012/34/UE, li jgħid: |
| | 6.2. Sabiex jiġu evitati spejjeż sproporzjonati ta' tranżazzjoni, l
  L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu wkoll li din is-separazzjoni għandha teħtieġ l-organizazzjoni ta' diviżjonijiet distinti f'impriża waħda b'kundizzjoni li din l-impriża għandha mill-inqas 3 000 impjegat u attivitajiet limitati għat-trasport lokali, fuq infrastruttura ta' inqas minn 150 km
  jew li l-infrastruttura u s-servizzi ta’ trasport għandhom ikunu immaniġġjati minn entitajiet separati. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Il-Kummissjoni Ewropea qed tipproponi li jitneħħa l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 2012/34/UE

Għandu jinżamm l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 2012/34/UE, li jgħid:

6.2. Sabiex jiġu evitati spejjeż sproporzjonati ta' tranżazzjoni, l
  L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu wkoll li din is-separazzjoni għandha teħtieġ l-organizazzjoni ta' diviżjonijiet distinti f'impriża waħda b'kundizzjoni li din l-impriża għandha mill-inqas 3 000 impjegat u attivitajiet limitati għat-trasport lokali, fuq infrastruttura ta' inqas minn 150 km
  jew li l-infrastruttura u s-servizzi ta’ trasport għandhom ikunu immaniġġjati minn entitajiet separati.

Raġuni

Fir-rigward tas-separazzjoni istituzzjonali tal-ġestjoni tal-infrastruttura mill-attività tat-trasport fil-każ tal-intrapriżi li l-attività hija limitata esklussivament għall-provvista ta' servizzi reġjonali, huwa rrakkomandat li jinżammu r-regoli fis-seħħ attwalment. Għandu jiġi nnotat li fil-każ tal-intrapriżi żgħar li jipprovdu servizzi dwar infrastruttura speċifika, din is-separazzjoni istituzzjonali tista' twassal għal frammentazzjoni sinifikanti tal-kumpaniji u żieda fl-ispejjeż tagħhom tat-tħaddim, u għalhekk fil-kumpens imħallas mir-riżorsi pubbliċi.

Emenda 17

COM(2013) 29 final

Artikolu 7(1)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amministratur tal-infrastruttura jwettaq il-funzjonijiet kollha msemmija fl-Artikolu 3(2), u li huwa indipendenti minn kwalunkwe impriża ferrovjarja. | L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amministratur tal-infrastruttura jwettaq il-funzjonijiet kollha msemmija fl-Artikolu 3(2), u li huwa indipendenti minn kwalunkwe impriża ferrovjarja f'dak li jikkonċerna l-funzjonijiet essenzjali, jiġifieri t-teħid tad-deċiżjonijiet dwar it-tqassim tar-rotot u t-tariffi tal-infrastruttura, l-istazzjonijiet, l-investimenti u l-manutenzjoni. |
| Biex jiggarantixxu l-indipendenza tal-amministratur tal-infrastruttura, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amministraturi tal-infrastruttura huma organizzati f'entità li hija legalment differenti minn kwalunkwe impriża ferrovjarja.3. L-amministratur tal-infrastruttura għandu jkollu Bord Superviżorju magħmul minn rappreżentanti tas-sidien finali tal-impriża integrata vertikalment. | Biex jiggarantixxu l-indipendenza tal-amministratur tal-infrastruttura, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amministraturi tal-infrastruttura huma organizzati f'entità li hija legalment differenti minn kwalunkwe impriża ferrovjarja.
  jistgħu jorganizzaw lilhom innifishom kif jixtiequ b'konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amministratur tal-infrastruttura jwettaq il-funzjonijiet kollha msemmija fl-Artikolu 3(2), u li huwa indipendenti minn kwalunkwe impriża ferrovjarja.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amministratur tal-infrastruttura jwettaq il-funzjonijiet kollha msemmija fl-Artikolu 3(2), u li huwa indipendenti minn kwalunkwe impriża ferrovjarja f'dak li jikkonċerna l-funzjonijiet essenzjali, jiġifieri t-teħid tad-deċiżjonijiet dwar it-tqassim tar-rotot u t-tariffi tal-infrastruttura, l-istazzjonijiet, l-investimenti u l-manutenzjoni.

Biex jiggarantixxu l-indipendenza tal-amministratur tal-infrastruttura, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amministraturi tal-infrastruttura huma organizzati f'entità li hija legalment differenti minn kwalunkwe impriża ferrovjarja.3. L-amministratur tal-infrastruttura għandu jkollu Bord Superviżorju magħmul minn rappreżentanti tas-sidien finali tal-impriża integrata vertikalment.

Biex jiggarantixxu l-indipendenza tal-amministratur tal-infrastruttura, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amministraturi tal-infrastruttura huma organizzati f'entità li hija legalment differenti minn kwalunkwe impriża ferrovjarja.
  jistgħu jorganizzaw lilhom innifishom kif jixtiequ b'konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà.

Emenda 18

COM(2013) 29 final

Artikolu 7(5)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Fejn, fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva, l-amministratur tal-infrastruttura tappartieni għal impriża integrata vertikalment, l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li ma japplikawx il-paragrafi 2 sa 4 ta’ dan l-Artikolu. F'dan il-każ, l-Istat Membru kkonċernat għandu jiżgura li l-amministratur tal-infrastruttura jwettaq il-funzjonijiet kollha msemmija fl-Artikolu 3(2), u li jkollu indipendenza effettiva organizattiva u ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet minn kwalunkwe impriża ferrovjarja skont ir-rekwiżiti stipulati fl-Artikoli 7a sa 7c. | Fejn, fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva, l-amministratur tal-infrastruttura tappartieni għal impriża integrata vertikalment, l
  L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li ma japplikawx il-paragrafi 2 sa 4 ta’ dan l-Artikolu. F'dan il-każ, l-Istat Membru kkonċernat għandu jiżgura li l-amministratur tal-infrastruttura jwettaq il-funzjonijiet kollha msemmija fl-Artikolu 3(2), u li jkollu indipendenza effettiva organizattiva u ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet minn kwalunkwe impriża ferrovjarja skont ir-rekwiżiti stipulati fl-Artikoli 7a sa 7c. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Fejn, fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva, l-amministratur tal-infrastruttura tappartieni għal impriża integrata vertikalment, l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li ma japplikawx il-paragrafi 2 sa 4 ta’ dan l-Artikolu. F'dan il-każ, l-Istat Membru kkonċernat għandu jiżgura li l-amministratur tal-infrastruttura jwettaq il-funzjonijiet kollha msemmija fl-Artikolu 3(2), u li jkollu indipendenza effettiva organizattiva u ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet minn kwalunkwe impriża ferrovjarja skont ir-rekwiżiti stipulati fl-Artikoli 7a sa 7c.

Fejn, fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva, l-amministratur tal-infrastruttura tappartieni għal impriża integrata vertikalment, l
  L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li ma japplikawx il-paragrafi 2 sa 4 ta’ dan l-Artikolu. F'dan il-każ, l-Istat Membru kkonċernat għandu jiżgura li l-amministratur tal-infrastruttura jwettaq il-funzjonijiet kollha msemmija fl-Artikolu 3(2), u li jkollu indipendenza effettiva organizattiva u ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet minn kwalunkwe impriża ferrovjarja skont ir-rekwiżiti stipulati fl-Artikoli 7a sa 7c.

Raġuni

Din l-emenda tippermetti li jerġa' jintuża mudell integrat irrispettivament mis-sitwazzjoni meta tidħol fis-seħħ id-Direttiva.

Emenda 19

COM(2013) 29 final

Artikolu 7(3)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 3.   L-amministratur tal-infrastruttura għandu jkollu Bord Superviżorju magħmul minn rappreżentanti tas-sidien finali tal-impriża integrata vertikalment. | 3.   L-amministratur tal-infrastruttura għandu jkollu Bord Superviżorju magħmul minn rappreżentanti tas-sidien finali tal-impriża integrata vertikalment u minn rappreżentanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali kompetenti jekk dawn mhumiex diġà membri fil-Bord Maniġerjali tal-Amministraturi tal-Infrastruttura. |
| [...] | [...] |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

3.   L-amministratur tal-infrastruttura għandu jkollu Bord Superviżorju magħmul minn rappreżentanti tas-sidien finali tal-impriża integrata vertikalment.

3.   L-amministratur tal-infrastruttura għandu jkollu Bord Superviżorju magħmul minn rappreżentanti tas-sidien finali tal-impriża integrata vertikalment u minn rappreżentanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali kompetenti jekk dawn mhumiex diġà membri fil-Bord Maniġerjali tal-Amministraturi tal-Infrastruttura.

[...]

[...]

Raġuni

L-awtoritajiet lokali u reġjonali huma atturi sħaħ tas-sistema ferrovjarja. Għalhekk huma jridu jiġu assoċjati mal-korpi ta' deċiżjonijiet jew ta' kontroll tal-amministratur tal-infrastruttura li jibbenefika minn monopolju naturali. Huma r-rabta bejn l-operaturi u l-utenti finali li huma jafu l-bżonnijiet tagħhom.

Emenda 20

COM(2013) 29 final

Artikolu 7(b)(5)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 5.   [...] It-trasferimenti ta' persunal li mhuwiex dak imsemmi fil-punt (c) bejn l-amministratur tal-infrastruttura u l-entitajiet legali l-oħrajn fi ħdan l-impriża integrata vertikalment għandhom ikunu possibbli biss jekk ikun jista’ jiġi ggarantit li l-informazzjoni sensittiva ma tintbagħatx bejn entità u oħra. | 5.   [...] It-trasferimenti ta' persunal li mhuwiex dak imsemmi fil-punt (c) bejn l-amministratur tal-infrastruttura u l-entitajiet legali l-oħrajn fi ħdan l-impriża integrata vertikalment m'għandhomx ikunu possibbli. Madankollu, il-persunal ikkonċernat huwa miżmum bis-sigriet professjonali dwar l-attivitajiet preċedenti tiegħu, b'konformità mal-użu tal-liġi kummerċjali.
  biss jekk ikun jista’ jiġi ggarantit li l-informazzjoni sensittiva ma tintbagħatx bejn entità u oħra. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

5.   [...] It-trasferimenti ta' persunal li mhuwiex dak imsemmi fil-punt (c) bejn l-amministratur tal-infrastruttura u l-entitajiet legali l-oħrajn fi ħdan l-impriża integrata vertikalment għandhom ikunu possibbli biss jekk ikun jista’ jiġi ggarantit li l-informazzjoni sensittiva ma tintbagħatx bejn entità u oħra.

5.   [...] It-trasferimenti ta' persunal li mhuwiex dak imsemmi fil-punt (c) bejn l-amministratur tal-infrastruttura u l-entitajiet legali l-oħrajn fi ħdan l-impriża integrata vertikalment m'għandhomx ikunu possibbli. Madankollu, il-persunal ikkonċernat huwa miżmum bis-sigriet professjonali dwar l-attivitajiet preċedenti tiegħu, b'konformità mal-użu tal-liġi kummerċjali.
  biss jekk ikun jista’ jiġi ggarantit li l-informazzjoni sensittiva ma tintbagħatx bejn entità u oħra.

Raġuni

L-applikazzjoni tal-prinċipju tal-proporzjonalità: il-kunċett ta' informazzjoni sensittiva huwa wisq vag sabiex tiġi impedita mobbiltà interna fi ħdan il-gruppi ferrovjarji. Il-perjodi ta' assenzi u limiti oħra ser ikunu biżżejjed sabiex tiġi mħarsa l-protezzjoni tal-informazzjoni sensittiva bejn il-fergħat tal-istess grupp ferrovjarju. Bħalma huwa użanza fil-qasam tal-liġi kummerċjali, dan il-persunal madankollu għandu jkun miżmum bis-sigriet professjonali.

Emenda 21

COM(2013) 29 final

Artikolu 7(b), punt ġdid wara l-punt 7

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | Il-Kummissjoni Ewropea għandha timplimenta qabel l-1 ta' Jannar 2019 dispożizzjonijiet preċiżi relatati mal-ħaddiema li jiċċaqalqu sabiex tiġi ostakolata l-prattika tad-dumping u ta' kompetizzjoni fil-pagi, waqt li tiġi kkontemplata proċedura ta' ċertifikazzjoni speċifika għall-persunal involut. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Il-Kummissjoni Ewropea għandha timplimenta qabel l-1 ta' Jannar 2019 dispożizzjonijiet preċiżi relatati mal-ħaddiema li jiċċaqalqu sabiex tiġi ostakolata l-prattika tad-dumping u ta' kompetizzjoni fil-pagi, waqt li tiġi kkontemplata proċedura ta' ċertifikazzjoni speċifika għall-persunal involut.

Raġuni

Fis-settur ferrovjarju jeħtieġ li jiġu evitati l-prattiki tad-dumping u tal-kompetizzjoni tal-pagi li huma osservati fis-setturi tat-triq u tal-baħar.

Emenda 22

COM(2013) 29 final

Artikolu 7(c)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Proċedura ta’ verifika tal-konformità | Proċedura ta’ verifika tal-konformità |
| 1.   Fuq talba mingħand Stat Membru, jew fuq inizjattiva proprja, il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi jekk l-amministraturi tal-infrastruttura li huma parti minn impriża integrata vertikalment jissodisfawx ir-rekwiżiti tal-Artikolu 7a u l-Artikolu 7b, u jekk l-implimentazzjoni ta’ dawn ir-rekwiżiti humiex xierqa biex jiżguraw kundizzjonijiet ekwi għall-impriżi ferrovjarji kollha, kif ukoll in-nuqqas ta’ tagħwiġ ta’ kompetizzjoni fis-suq rilevanti. | 1.   Fuq talba mingħand Stat Membru, jew fuq inizjattiva proprja, il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi jekk l-amministraturi tal-infrastruttura li huma parti minn impriża integrata vertikalment jissodisfawx ir-rekwiżiti tal-Artikol
  i 7
  ,u 7a u l-Artikolu 7b, u jekk l-implimentazzjoni ta’ dawn ir-rekwiżiti humiex xierqa biex jiżguraw kundizzjonijiet ekwi għall-impriżi ferrovjarji kollha, kif ukoll in-nuqqas ta’ tagħwiġ ta’ kompetizzjoni fis-suq rilevanti. |
| 2.   Il-Kummissjoni għandha tkun intitolata li tirrikjedi t-tagħrif kollu meħtieġ, bi skadenza raġonevoli, mingħand l-Istat Membru fejn hi stabbilita l-impriża integrata vertikalment. Il-Kummissjoni għandha tikkonsulta mal-korp jew korpi kkonċernata u, jekk xieraq, in-netwerk ta' korpi regolatorji msemmija fl-Artikolu 57. | 2.   Il-Kummissjoni għandha tkun intitolata li tirrikjedi t-tagħrif kollu meħtieġ, bi skadenza raġonevoli, mingħand l-Istat Membru fejn hi stabbilita l-impriża integrata vertikalment
  kkonċernat. Il-Kummissjoni għandha tikkonsulta mal-korp jew korpi kkonċernata, l-awtoritajiet kompetenti kkonċernati u, jekk xieraq, in-netwerk ta' korpi regolatorji msemmija fl-Artikolu 57. |
| 3.   L-Istati Membri jistgħu jillimitaw id-drittijiet ta’ aċċess ipprovduti fl-Artikolu 10 għall-impriżi ferrovjarji li huma parti mill-impriża integrata vertikalment li għaliha tappartieni l-amministratur tal-infrastruttura, jekk il-Kummissjoni tinforma lill-Istati Membri li l-ebda talba ma tkun saret skont il-paragrafu 1, jew skont l-eżami tat-talba mill-Kummissjoni, jew jekk tiddeċiedi, skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 62(2), li: | 3.   L-Istati Membri jistgħu jillimitaw id-drittijiet ta’ aċċess ipprovduti fl-Artikolu 10 għall-impriżi ferrovjarji jekk il-Kummissjoni tinforma lill-Istati Membri li l-ebda talba ma tkun saret skont il-paragrafu 1, jew skont l-eżami tat-talba mill-Kummissjoni, jew jekk tiddeċiedi, skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 62(2), li: |
| (a) | ma tkun saret l-ebda tweġiba xierqa għat-talba ta’ informazzjoni mingħand il-Kummissjoni skont il-paragrafu 2, jew |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Proċedura ta’ verifika tal-konformità

Proċedura ta’ verifika tal-konformità

1.   Fuq talba mingħand Stat Membru, jew fuq inizjattiva proprja, il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi jekk l-amministraturi tal-infrastruttura li huma parti minn impriża integrata vertikalment jissodisfawx ir-rekwiżiti tal-Artikolu 7a u l-Artikolu 7b, u jekk l-implimentazzjoni ta’ dawn ir-rekwiżiti humiex xierqa biex jiżguraw kundizzjonijiet ekwi għall-impriżi ferrovjarji kollha, kif ukoll in-nuqqas ta’ tagħwiġ ta’ kompetizzjoni fis-suq rilevanti.

1.   Fuq talba mingħand Stat Membru, jew fuq inizjattiva proprja, il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi jekk l-amministraturi tal-infrastruttura li huma parti minn impriża integrata vertikalment jissodisfawx ir-rekwiżiti tal-Artikol
  i 7
  ,u 7a u l-Artikolu 7b, u jekk l-implimentazzjoni ta’ dawn ir-rekwiżiti humiex xierqa biex jiżguraw kundizzjonijiet ekwi għall-impriżi ferrovjarji kollha, kif ukoll in-nuqqas ta’ tagħwiġ ta’ kompetizzjoni fis-suq rilevanti.

2.   Il-Kummissjoni għandha tkun intitolata li tirrikjedi t-tagħrif kollu meħtieġ, bi skadenza raġonevoli, mingħand l-Istat Membru fejn hi stabbilita l-impriża integrata vertikalment. Il-Kummissjoni għandha tikkonsulta mal-korp jew korpi kkonċernata u, jekk xieraq, in-netwerk ta' korpi regolatorji msemmija fl-Artikolu 57.

2.   Il-Kummissjoni għandha tkun intitolata li tirrikjedi t-tagħrif kollu meħtieġ, bi skadenza raġonevoli, mingħand l-Istat Membru fejn hi stabbilita l-impriża integrata vertikalment
  kkonċernat. Il-Kummissjoni għandha tikkonsulta mal-korp jew korpi kkonċernata, l-awtoritajiet kompetenti kkonċernati u, jekk xieraq, in-netwerk ta' korpi regolatorji msemmija fl-Artikolu 57.

3.   L-Istati Membri jistgħu jillimitaw id-drittijiet ta’ aċċess ipprovduti fl-Artikolu 10 għall-impriżi ferrovjarji li huma parti mill-impriża integrata vertikalment li għaliha tappartieni l-amministratur tal-infrastruttura, jekk il-Kummissjoni tinforma lill-Istati Membri li l-ebda talba ma tkun saret skont il-paragrafu 1, jew skont l-eżami tat-talba mill-Kummissjoni, jew jekk tiddeċiedi, skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 62(2), li:

3.   L-Istati Membri jistgħu jillimitaw id-drittijiet ta’ aċċess ipprovduti fl-Artikolu 10 għall-impriżi ferrovjarji jekk il-Kummissjoni tinforma lill-Istati Membri li l-ebda talba ma tkun saret skont il-paragrafu 1, jew skont l-eżami tat-talba mill-Kummissjoni, jew jekk tiddeċiedi, skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 62(2), li:

(a)

ma tkun saret l-ebda tweġiba xierqa għat-talba ta’ informazzjoni mingħand il-Kummissjoni skont il-paragrafu 2, jew

| (a) | ma tkun saret l-ebda tweġiba xierqa għat-talba ta’ informazzjoni mingħand il-Kummissjoni skont il-paragrafu 2, jew |
| --- | --- |

(a)

ma tkun saret l-ebda tweġiba xierqa għat-talba ta’ informazzjoni mingħand il-Kummissjoni skont il-paragrafu 2, jew

| (b) | l-amministratur tal-infrastruttura kkonċernat ma jissodisfax ir-rekwiżiti stipulati fl-Artikoli 7a u 7b, jew |
| --- | --- |

(b)

l-amministratur tal-infrastruttura kkonċernat ma jissodisfax ir-rekwiżiti stipulati fl-Artikoli 7a u 7b, jew

| (b) | l-amministratur tal-infrastruttura kkonċernat ma jissodisfax ir-rekwiżiti stipulati fl-Artikoli 7, 7a u 7b, jew |
| --- | --- |

(b)

l-amministratur tal-infrastruttura kkonċernat ma jissodisfax ir-rekwiżiti stipulati fl-Artikoli 7, 7a u 7b, jew

| (c) | l-implimentazzjoni ta’ rekwiżiti stipulati fl-Artikoli 7a u 7b mhijiex biżżejjed biex tiżgura kundizzjonijiet ekwi għall-impriżi finanzjarji kollha, u n-nuqqas ta’ tagħwiġ tal-kompetizzjoni fl-Istati Membri fejn hu stabbilt l-amministratur tal-infrastruttura kkonċernat. |
| --- | --- |

(c)

l-implimentazzjoni ta’ rekwiżiti stipulati fl-Artikoli 7a u 7b mhijiex biżżejjed biex tiżgura kundizzjonijiet ekwi għall-impriżi finanzjarji kollha, u n-nuqqas ta’ tagħwiġ tal-kompetizzjoni fl-Istati Membri fejn hu stabbilt l-amministratur tal-infrastruttura kkonċernat.

| (c) | l-implimentazzjoni ta’ rekwiżiti stipulati fl-Artikoli 7, 7a u 7b mhijiex biżżejjed biex tiżgura kundizzjonijiet ekwi għall-impriżi finanzjarji kollha, u n-nuqqas ta’ tagħwiġ tal-kompetizzjoni fl-Istati Membri fejn hu stabbilt l-amministratur tal-infrastruttura kkonċernat. |
| --- | --- |

(c)

l-implimentazzjoni ta’ rekwiżiti stipulati fl-Artikoli 7, 7a u 7b mhijiex biżżejjed biex tiżgura kundizzjonijiet ekwi għall-impriżi finanzjarji kollha, u n-nuqqas ta’ tagħwiġ tal-kompetizzjoni fl-Istati Membri fejn hu stabbilt l-amministratur tal-infrastruttura kkonċernat.

Il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi fi żmien raġonevoli.

Il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi fi żmien raġonevoli
  30 ġurnata ta' xogħol.

4.   L-Istat Membru kkonċernat jista' jitlob lill-Kummissjoni li tirrevoka d-deċiżjoni tagħha msemmija fil-paragrafu 3, skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 62(2), meta dak l-Istat Membru juri, għas-sodisfazzjon tal-Kummissjoni, li r-raġunijiet għal dik id-Deċiżjoni ma għadhomx jeżistu. Il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi fi żmien raġonevoli.

4.   L-Istat Membru kkonċernat jista' jitlob lill-Kummissjoni li tirrevoka d-deċiżjoni tagħha msemmija fil-paragrafu 3, skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 62(2), meta dak l-Istat Membru juri, għas-sodisfazzjon tal-Kummissjoni, li r-raġunijiet għal dik id-Deċiżjoni ma għadhomx jeżistu. Il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi fi żmien raġonevoli
  30 ġurnata ta' xogħol.

5.   Mingħajr ħsara għall-paragrafi 1 sa 4, il-konformità kontinwa mar-rekwiżiti stipulati fl-Artikoli 7a u 7b għandha tiġi mmonitorjata mill-korp regolatorju msemmi fl-Artikolu 55. Kwalunkwe applikant għandu jkollu d-dritt li jappella mal-korp regolatorju jekk jemmen li m'hemmx konformità ma' dawn ir-rekwiżiti. Bi tweġiba għal tali appell, il-korp regolatorju għandu jiddeċiedi, bl-iskadenza indikati fl-Artikolu 56(9), dwar il-miżuri kollha meħtieġa biex jirrimedjaw is-sitwazzjoni.

5.   Mingħajr ħsara għall-paragrafi 1 sa 4, il-konformità kontinwa mar-rekwiżiti stipulati fl-Artikoli
  7
  , 7a u 7b għandha tiġi mmonitorjata mill-korp regolatorju msemmi fl-Artikolu 55. Kwalunkwe applikant għandu jkollu d-dritt li jappella mal-korp regolatorju jekk jemmen li m'hemmx konformità ma' dawn ir-rekwiżiti. Bi tweġiba għal tali appell, il-korp regolatorju għandu jiddeċiedi, bl-iskadenza indikati fl-Artikolu 56(9), dwar il-miżuri kollha meħtieġa biex jirrimedjaw is-sitwazzjoni.

Raġuni

Il-Kummissjoni tiddiskrimina kontra impriżi integrati vertikalment. L-ambitu tal-verifiki mwettqa mill-Kummissjoni Ewropea għandu jkun l-istess kemm għall-impriżi integrati kif ukoll għal dawk separati. Bħal kull korp ta' kontroll, il-Kummissjoni għandha tirrispetta skadenzi preċiżi sabiex tissaħħaħ is-sigurtà legali għall-atturi kollha.

Emenda 23

COM(2013) 29 final

Artikolu 7(d)(1)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Kumitat ta' koordinazzjoni | Kumitat ta' koordinazzjoni |
| 1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amministraturi tal-infrastruttura jwaqqfu u jorganizzaw Kumitati ta' Koordinazzjoni għal kull netwerk. Is-sħubija ta' dan il-kumitat għandha tkun miftuħa tal-inqas għall-amministratur tal-infrastruttura, l-applikanti magħrufa skont l-Artikolu 8(3) u, fuq talba tagħhom, l-applikanti potenzjali, l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentawhom, ir-rappreżentanti ta' dawk li jużaw is-servizzi ta' merkanzija u ta' trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u, fejn relevanti, l-awtoritajiet reġjonali u lokali. Ir-rappreżentanti mill-Istati Membri u l-korp regolatorju kkonċernat għandhom jiġu mistiedna għal-laqgħat tal-Kumitat ta' Koordinazzjoni bħala osservaturi. | 1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amministraturi tal-infrastruttura jwaqqfu u jorganizzaw Kumitati ta' Koordinazzjoni għal kull netwerk, ikunx nazzjonali, reġjonali jew lokali. Is-sħubija ta' dan il-kumitat għandha tkun miftuħa tal-inqas għall-amministratur tal-infrastruttura, l-applikanti magħrufa skont l-Artikolu 8(3) u, fuq talba tagħhom, l-applikanti potenzjali, l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentawhom, ir-rappreżentanti ta' dawk li jużaw is-servizzi ta' merkanzija u ta' trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u, fejn relevanti, l-awtoritajiet reġjonali u lokali kkonċernati. Ir-rappreżentanti mill-Istati Membri u l-korp regolatorju kkonċernat għandhom jiġu mistiedna għal-laqgħat tal-Kumitat ta' Koordinazzjoni bħala osservaturi. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Kumitat ta' koordinazzjoni

Kumitat ta' koordinazzjoni

1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amministraturi tal-infrastruttura jwaqqfu u jorganizzaw Kumitati ta' Koordinazzjoni għal kull netwerk. Is-sħubija ta' dan il-kumitat għandha tkun miftuħa tal-inqas għall-amministratur tal-infrastruttura, l-applikanti magħrufa skont l-Artikolu 8(3) u, fuq talba tagħhom, l-applikanti potenzjali, l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentawhom, ir-rappreżentanti ta' dawk li jużaw is-servizzi ta' merkanzija u ta' trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u, fejn relevanti, l-awtoritajiet reġjonali u lokali. Ir-rappreżentanti mill-Istati Membri u l-korp regolatorju kkonċernat għandhom jiġu mistiedna għal-laqgħat tal-Kumitat ta' Koordinazzjoni bħala osservaturi.

1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amministraturi tal-infrastruttura jwaqqfu u jorganizzaw Kumitati ta' Koordinazzjoni għal kull netwerk, ikunx nazzjonali, reġjonali jew lokali. Is-sħubija ta' dan il-kumitat għandha tkun miftuħa tal-inqas għall-amministratur tal-infrastruttura, l-applikanti magħrufa skont l-Artikolu 8(3) u, fuq talba tagħhom, l-applikanti potenzjali, l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentawhom, ir-rappreżentanti ta' dawk li jużaw is-servizzi ta' merkanzija u ta' trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u, fejn relevanti, l-awtoritajiet reġjonali u lokali kkonċernati. Ir-rappreżentanti mill-Istati Membri u l-korp regolatorju kkonċernat għandhom jiġu mistiedna għal-laqgħat tal-Kumitat ta' Koordinazzjoni bħala osservaturi.

Raġuni

L-awtoritajiet reġjonali u lokali huma atturi prinċipali tal-politika tat-trasport u għalhekk huwa importanti li jagħmlu parti mill-kumitat ta' kooridinazzjoni.

Emenda 24

COM(2013) 29 final

Artikolu 7(f)(1)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| In-Netwerk Ewropew ta' Amministraturi tal-Infrastruttura | In-Netwerk Ewropew ta' Amministraturi tal-Infrastruttura |
| 1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amministraturi tal-infrastruttura jieħdu sehem u jikkooperaw f'netwerk biex jiżviluppaw l-infrastruttura ferrovjarja tal-Unjoni, b'mod partikolari biex jiżguraw implimentazzjoni fil-ħin u effiċjenti tan-netwerk tat-trasport trans-Ewropew, inklużi l-kurituri ewlenin tan-netwerk, il-kurituri tal-merkanzija bil-ferrovija skont ir-Regolament (UE) Nru 913/2010, u l-pjan ta' skjerament tas-Sistema Ewropea ta’ Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjajru (ERTMS) stabbilit bid-Deċiżjoni 2012/88/UE. | 1.   Fis-sentejn ta' wara l-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva, l
  L-Istati Membri jesiġu għandhom jiżguraw
  li l-amministraturi tal-infrastruttura jieħdu sehem u jikkooperaw f'netwerk biex jiżviluppaw l-infrastruttura ferrovjarja tal-Unjoni, b'mod partikolari biex jiżguraw implimentazzjoni fil-ħin u effiċjenti tan-netwerk tat-trasport trans-Ewropew, inklużi l-kurituri ewlenin tan-netwerk, il-kurituri tal-merkanzija bil-ferrovija skont ir-Regolament (UE) Nru 913/2010, u l-pjan ta' skjerament tas-Sistema Ewropea ta’ Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjajru (ERTMS) stabbilit bid-Deċiżjoni 2012/88/UE u l-effikaċja tal-kooperazzjoni reġjonali ferrovjarja fil-livell transkonfinali. |
| Il-Kummissjoni għandha tkun membru, tikkoordina u tappoġġja l-ħidma tan-Netwerk u tagħmel rakkomandazzjonijiet lin-Netwerk, kif ikun xieraq. Għandha tiżgura kooperazzjoni attiva tal-amministraturi tal-infrastruttura xierqa. | Il-Kummissjoni għandha tkun membru, tikkoordina u tappoġġja l-ħidma tan-Netwerk u tagħmel rakkomandazzjonijiet lin-Netwerk, kif ikun xieraq. Għandha tiżgura kooperazzjoni attiva tal-amministraturi tal-infrastruttura xierqa. Minn tal-inqas kull sentejn, għandha tinforma bil-progress ta' dan in-netwerk lill-Kumitat tar-Reġjuni u lin-netwerk tal-korpi tal-kontroll indikat fl-Artikolu 57. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

In-Netwerk Ewropew ta' Amministraturi tal-Infrastruttura

In-Netwerk Ewropew ta' Amministraturi tal-Infrastruttura

1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amministraturi tal-infrastruttura jieħdu sehem u jikkooperaw f'netwerk biex jiżviluppaw l-infrastruttura ferrovjarja tal-Unjoni, b'mod partikolari biex jiżguraw implimentazzjoni fil-ħin u effiċjenti tan-netwerk tat-trasport trans-Ewropew, inklużi l-kurituri ewlenin tan-netwerk, il-kurituri tal-merkanzija bil-ferrovija skont ir-Regolament (UE) Nru 913/2010, u l-pjan ta' skjerament tas-Sistema Ewropea ta’ Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjajru (ERTMS) stabbilit bid-Deċiżjoni 2012/88/UE.

1.   Fis-sentejn ta' wara l-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva, l
  L-Istati Membri jesiġu għandhom jiżguraw
  li l-amministraturi tal-infrastruttura jieħdu sehem u jikkooperaw f'netwerk biex jiżviluppaw l-infrastruttura ferrovjarja tal-Unjoni, b'mod partikolari biex jiżguraw implimentazzjoni fil-ħin u effiċjenti tan-netwerk tat-trasport trans-Ewropew, inklużi l-kurituri ewlenin tan-netwerk, il-kurituri tal-merkanzija bil-ferrovija skont ir-Regolament (UE) Nru 913/2010, u l-pjan ta' skjerament tas-Sistema Ewropea ta’ Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjajru (ERTMS) stabbilit bid-Deċiżjoni 2012/88/UE u l-effikaċja tal-kooperazzjoni reġjonali ferrovjarja fil-livell transkonfinali.

Il-Kummissjoni għandha tkun membru, tikkoordina u tappoġġja l-ħidma tan-Netwerk u tagħmel rakkomandazzjonijiet lin-Netwerk, kif ikun xieraq. Għandha tiżgura kooperazzjoni attiva tal-amministraturi tal-infrastruttura xierqa.

Il-Kummissjoni għandha tkun membru, tikkoordina u tappoġġja l-ħidma tan-Netwerk u tagħmel rakkomandazzjonijiet lin-Netwerk, kif ikun xieraq. Għandha tiżgura kooperazzjoni attiva tal-amministraturi tal-infrastruttura xierqa. Minn tal-inqas kull sentejn, għandha tinforma bil-progress ta' dan in-netwerk lill-Kumitat tar-Reġjuni u lin-netwerk tal-korpi tal-kontroll indikat fl-Artikolu 57.

Raġuni

In-netwerk Ewropew tal-amministraturi tal-infrastruttura jirrappreżenta opportunità sabiex jiġu indirizzati l-problemi operattivi transkonfinali fil-livell ġust. Għandhom jiġu involuti l-awtoritajiet lokali. Bl-istess mod, in-netwerk tar-regolaturi għandu jkun infurmat bil-progress tan-netwerk tal-amministraturi tal-infrastruttura.

Emenda 25

COM(2013) 29 final

Artikolu ġdid wara l-Artikolu 7(f)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | L-amministratur tal-infrastruttura jaħtar minn ħdanu rappreżentat responsabbli mir-relazzjonijiet mal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Dan ir-rappreżentant għandu jkun kapaċi jirrispondi, f'isem l-amministratur tal-infrastruttura, għat-talbiet ta' awtorità lokali jew reġjonali fi żmien ħamest ijiem. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-amministratur tal-infrastruttura jaħtar minn ħdanu rappreżentat responsabbli mir-relazzjonijiet mal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Dan ir-rappreżentant għandu jkun kapaċi jirrispondi, f'isem l-amministratur tal-infrastruttura, għat-talbiet ta' awtorità lokali jew reġjonali fi żmien ħamest ijiem.

Raġuni

It-tisħiħ tal-kompetenzi tal-amministraturi tal-infrastruttura għandu jkun akkumpanjat minn responsabbiltà akbar fil-livell internazzjonali, permezz tan-netwerk tal-amministraturi tal-infrastruttura, iżda wkoll fil-livell lokali. Punt ta' kuntatt uniku ġenwin, l-interlokutur tal-awtoritajiet lokali jew reġjonali għandu jkun kapaċi jirrispondi malajr għall-mistoqsijiet li jsirulu.

Emenda 26

COM(2013) 29 final

Artikolu 10, punt ġdid wara punt 2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | Sabiex jiġi garantit l-aċċess mhux diskriminatorju għall-istazzjonijiet, l-amministraturi tal-istazzjonijiet u tal-pjattaformi tagħhom għandhom iqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-operaturi u ta' kwalunkwe kandidat formola ta' ilment disponibbli onlajn. Il-korpi ta' kontroll u l-awtoritajiet kompetenti kkonċernati għandhom jirċievu rapport annwali dwar dawn l-ilmenti. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Sabiex jiġi garantit l-aċċess mhux diskriminatorju għall-istazzjonijiet, l-amministraturi tal-istazzjonijiet u tal-pjattaformi tagħhom għandhom iqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-operaturi u ta' kwalunkwe kandidat formola ta' ilment disponibbli onlajn. Il-korpi ta' kontroll u l-awtoritajiet kompetenti kkonċernati għandhom jirċievu rapport annwali dwar dawn l-ilmenti.

Raġuni

L-aċċess mhux diskriminatorju għandu jkun jista' jiġi evalwat b'mod regolari, partikolarment mill-awtoritajiet lokali u reġjonali li għandhom interess li l-utenti jibbenefikaw minn offerta ta' trasport ta' kwalità.

Emenda 27

COM(2013) 29 final

Artikolu 11(2)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Sabiex jistabbilixxi jekk l-ekwilibriju ekonomiku ta’ kuntratt pubbliku ta' servizz huwiex se jkun kompromess, il-korp jew korpi regolatorji relevanti msemmija fl-Artikolu 55 għandhom jagħmlu analiżi ekonomika oġġettiva u għandhom jibbażaw id-deċiżjoni tagħhom fuq il-bażi ta' kriterji deċiżi minn qabel. Għandhom jistabbilixxu dan wara talba mingħand kwalunkwe waħda minn dawn li ġejjin, ippreżentata fi żmien xahar mill-informazzjoni fuq is-servizz ippjanat għall-passiġġieri msemmi fl-Artikolu 38(4): | Sabiex jistabbilixxi jekk l-ekwilibriju ekonomiku ta’ kuntratt pubbliku ta' servizz huwiex se jkun kompromess, il-korp jew korpi regolatorji relevanti msemmija fl-Artikolu 55 għandhom jagħmlu analiżi ekonomika oġġettiva u għandhom jibbażaw id-deċiżjoni tagħhom fuq il-bażi ta' kriterji deċiżi minn qabel. Għandhom jistabbilixxu dan wara talba mingħand kwalunkwe waħda minn dawn li ġejjin, ippreżentata fi żmien xahar
  xahrejn mill-informazzjoni fuq is-servizz ippjanat għall-passiġġieri msemmi fl-Artikolu 38(4): |
| (a) | l-awtorità kompetenti jew l-awtoritajiet kompetenti li taw il-kuntratt ta’ servizz pubbliku; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Sabiex jistabbilixxi jekk l-ekwilibriju ekonomiku ta’ kuntratt pubbliku ta' servizz huwiex se jkun kompromess, il-korp jew korpi regolatorji relevanti msemmija fl-Artikolu 55 għandhom jagħmlu analiżi ekonomika oġġettiva u għandhom jibbażaw id-deċiżjoni tagħhom fuq il-bażi ta' kriterji deċiżi minn qabel. Għandhom jistabbilixxu dan wara talba mingħand kwalunkwe waħda minn dawn li ġejjin, ippreżentata fi żmien xahar mill-informazzjoni fuq is-servizz ippjanat għall-passiġġieri msemmi fl-Artikolu 38(4):

Sabiex jistabbilixxi jekk l-ekwilibriju ekonomiku ta’ kuntratt pubbliku ta' servizz huwiex se jkun kompromess, il-korp jew korpi regolatorji relevanti msemmija fl-Artikolu 55 għandhom jagħmlu analiżi ekonomika oġġettiva u għandhom jibbażaw id-deċiżjoni tagħhom fuq il-bażi ta' kriterji deċiżi minn qabel. Għandhom jistabbilixxu dan wara talba mingħand kwalunkwe waħda minn dawn li ġejjin, ippreżentata fi żmien xahar
  xahrejn mill-informazzjoni fuq is-servizz ippjanat għall-passiġġieri msemmi fl-Artikolu 38(4):

(a)

l-awtorità kompetenti jew l-awtoritajiet kompetenti li taw il-kuntratt ta’ servizz pubbliku;

| (a) | l-awtorità kompetenti jew l-awtoritajiet kompetenti li taw il-kuntratt ta’ servizz pubbliku; |
| --- | --- |

(a)

l-awtorità kompetenti jew l-awtoritajiet kompetenti li taw il-kuntratt ta’ servizz pubbliku;

| (b) | kwalunkwe awtorità kompetenti oħra interessata li jkollha d-dritt tillimita l-aċċess taħt dan l-Artikolu; |
| --- | --- |

(b)

kwalunkwe awtorità kompetenti oħra interessata li jkollha d-dritt tillimita l-aċċess taħt dan l-Artikolu;

| (b) | kwalunkwe awtorità kompetenti oħra interessata li jkollha d-dritt tillimita l-aċċess taħt dan l-Artikolu; |
| --- | --- |

(b)

kwalunkwe awtorità kompetenti oħra interessata li jkollha d-dritt tillimita l-aċċess taħt dan l-Artikolu;

| (c) | l-amministratur tal-infrastruttura; |
| --- | --- |

(c)

l-amministratur tal-infrastruttura;

| (c) | l-amministratur tal-infrastruttura; |
| --- | --- |

(c)

l-amministratur tal-infrastruttura;

| (d) | l-impriża ferrovjarja li tkun qed twettaq il-kuntratt ta’ servizz pubbliku. |
| --- | --- |

(d)

l-impriża ferrovjarja li tkun qed twettaq il-kuntratt ta’ servizz pubbliku.

| (d) | l-impriża ferrovjarja li tkun qed twettaq il-kuntratt ta’ servizz pubbliku. |
| --- | --- |

(d)

l-impriża ferrovjarja li tkun qed twettaq il-kuntratt ta’ servizz pubbliku.

Raġuni

L-iskadenza ta' xahar hija qasira wisq sabiex jitħejjew oġġezzjonijiet kontra servizz ġdid ta' trasport li jolqot il-bilanċ ekonomiku ta' kuntratt ta' servizz pubbliku.

Emenda 28

COM(2013) 29 final

Artikolu 13(a)(1)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Skemi ta’ informazzjoni komuni u skemi integrati ta' bejgħ ta' biljetti | Skemi ta’ informazzjoni komuni u skemi integrati ta' bejgħ ta' biljetti |
| 1.   Bla ħsara għar-Regolament (KE) Nru 1371/2007 u għad-Direttiva 2010/40/UE, l-Istati Membri jistgħu jitolbu lill-impriżi ferrovjarji li joperaw servizzi domestiċi għall-passiġġieri sabiex jieħdu sehem fi skema komuni ta' informazzjoni u skema integrata ta' bejgħ ta' biljetti għall-forniment ta' biljetti normali, biljetti li jinkludu t-trażbord u riżervazzjonijiet, jew jiddeċiedu li jagħtu s-setgħa lill-awtoritajiet kompetenti biex jistabbilixxu tali skema. Jekk tiġi stabbilita tali skema, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li din ma toħloqx tagħwiġ fis-suq jew tiddiskrimina bejn impriżi ferrovjarji, u li hija amministrata minn entità legali pubblika jew privata jew assoċjazzjoni tal-impriżi ferrovjarji kollha li joperaw servizzi għall-passiġġieri. | 1.   Bla ħsara għar-Regolament (KE) Nru 1371/2007 u għad-Direttiva 2010/40/UE, l-Istati Membri jistgħu jitolbu lill-impriżi ferrovjarji li joperaw servizzi domestiċi għall-passiġġieri sabiex jieħdu sehem fi skema komuni ta' informazzjoni u skema integrata ta' bejgħ ta' biljetti għall-forniment ta' biljetti normali, biljetti li jinkludu t-trażbord u riżervazzjonijiet, jew jiddeċiedu li jagħtu s-setgħa lill-awtoritajiet kompetenti biex jistabbilixxu tali skema. Jekk
  Meta tiġi stabbilita tali skema, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li din ma toħloqx tagħwiġ fis-suq jew tiddiskrimina bejn impriżi ferrovjarji, u li hija amministrata minn entità legali pubblika jew privata jew assoċjazzjoni tal-impriżi ferrovjarji kollha li joperaw servizzi għall-passiġġieri. |
| | Korp ta' rappreżentanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għandu jkun ibbażat fi ħdan din l-entità legali jew din l-assoċjazzjoni u jkun involut totalment fid-deċiżjonijiet tagħha. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Skemi ta’ informazzjoni komuni u skemi integrati ta' bejgħ ta' biljetti

Skemi ta’ informazzjoni komuni u skemi integrati ta' bejgħ ta' biljetti

1.   Bla ħsara għar-Regolament (KE) Nru 1371/2007 u għad-Direttiva 2010/40/UE, l-Istati Membri jistgħu jitolbu lill-impriżi ferrovjarji li joperaw servizzi domestiċi għall-passiġġieri sabiex jieħdu sehem fi skema komuni ta' informazzjoni u skema integrata ta' bejgħ ta' biljetti għall-forniment ta' biljetti normali, biljetti li jinkludu t-trażbord u riżervazzjonijiet, jew jiddeċiedu li jagħtu s-setgħa lill-awtoritajiet kompetenti biex jistabbilixxu tali skema. Jekk tiġi stabbilita tali skema, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li din ma toħloqx tagħwiġ fis-suq jew tiddiskrimina bejn impriżi ferrovjarji, u li hija amministrata minn entità legali pubblika jew privata jew assoċjazzjoni tal-impriżi ferrovjarji kollha li joperaw servizzi għall-passiġġieri.

1.   Bla ħsara għar-Regolament (KE) Nru 1371/2007 u għad-Direttiva 2010/40/UE, l-Istati Membri jistgħu jitolbu lill-impriżi ferrovjarji li joperaw servizzi domestiċi għall-passiġġieri sabiex jieħdu sehem fi skema komuni ta' informazzjoni u skema integrata ta' bejgħ ta' biljetti għall-forniment ta' biljetti normali, biljetti li jinkludu t-trażbord u riżervazzjonijiet, jew jiddeċiedu li jagħtu s-setgħa lill-awtoritajiet kompetenti biex jistabbilixxu tali skema. Jekk
  Meta tiġi stabbilita tali skema, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li din ma toħloqx tagħwiġ fis-suq jew tiddiskrimina bejn impriżi ferrovjarji, u li hija amministrata minn entità legali pubblika jew privata jew assoċjazzjoni tal-impriżi ferrovjarji kollha li joperaw servizzi għall-passiġġieri.

Korp ta' rappreżentanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għandu jkun ibbażat fi ħdan din l-entità legali jew din l-assoċjazzjoni u jkun involut totalment fid-deċiżjonijiet tagħha.

Raġuni

Dan l-Artikolu huwa l-bażi legali għall-għan tar-reġjuni li jarmonizzaw is-sistema tal-bejgħ tal-biljetti f'suq kompetittiv. Jagħtihom il-possibbiltà li jindirizzaw il-problemi differenti tagħhom li nibtu fis-sistemi tal-bejgħ tal-biljetti fl-istazzjonijiet ġestiti mill-amministraturi stabbiliti.

Ir-rekwiżit għall-kumpaniji li joperaw servizzi nazzjonali li jipparteċipaw f'sistema nazzjonali ta' informazzjoni għandu jsir obbligatorju peress li l-iżvilupp tas-servizzi assoċjati huwa fattur prinċipali fit-titjib tal-attrazzjoni tal-modi tat-trasport kollettiv, partikolarment dak ferrovjarju. F'dan ir-rigward, l-awtoritajiet lokali għandhom jiġu assoċjati mal-korpi ta' gvernanza tas-sistema.

Emenda 29

COM(2013) 29 final

Artikolu 59, punt ġdid wara l-punt 3

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | L-intrapriżi integrati vertikalment li jiġġestixxu infrastrutturi ta' inqas minn 50 km jew li jipprovdu esklussivament servizzi ferrovjarji fil-viċin mhumiex sottoposti għall-Artikoli 7 u 7(a) sa 7(c) meta dawn is-servizzi jaqgħu taħt il-ġestjoni awżiljarja tal-infrastruttura tal-portijiet marittimi u interni, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 13(3) ta' din id-Direttiva u tat-trasport tal-merkanzija msejjaħ short-liner. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-intrapriżi integrati vertikalment li jiġġestixxu infrastrutturi ta' inqas minn 50 km jew li jipprovdu esklussivament servizzi ferrovjarji fil-viċin mhumiex sottoposti għall-Artikoli 7 u 7(a) sa 7(c) meta dawn is-servizzi jaqgħu taħt il-ġestjoni awżiljarja tal-infrastruttura tal-portijiet marittimi u interni, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 13(3) ta' din id-Direttiva u tat-trasport tal-merkanzija msejjaħ short-liner.

Raġuni

Din l-emenda għandha l-għan li teskludi mill-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikoli 7 u 7(a) sa 7(c) in-netwerks ferrovjarji żgħar kif ukoll l-attivitajiet ta' viċinat li jippermettu li jirrispondu għall-bżonnijiet lokali u ftit żviluppati. Qed jitfakkar ukoll l-aċċess mhux diskriminatorju għall-installazzjonijiet tas-servizzi.

Emenda 30

COM(2013) 29 final

Artikolu 59, punt ġdid wara l-punt 3

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | L-intrapriżi vertikalment integrati li jiġġestixxu l-proġetti speċifiċi ta' investiment kif indikati fl-Artikolu 32(3) ta' din id-Direttiva li huma soġġetti għall-kompetizzjoni diretta ta' modi oħra tat-trasport mhumiex soġġetti għall-Artikolu 7 u 7(a) sa 7(c). |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-intrapriżi vertikalment integrati li jiġġestixxu l-proġetti speċifiċi ta' investiment kif indikati fl-Artikolu 32(3) ta' din id-Direttiva li huma soġġetti għall-kompetizzjoni diretta ta' modi oħra tat-trasport mhumiex soġġetti għall-Artikolu 7 u 7(a) sa 7(c).

Raġuni

Din l-emenda, b'konformità mad-dispożizzjonijiet l-oħra tad-Direttiva 2012/34/UE, għandha l-għan li teskludi mill-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikoli 7 u 7(a) sa 7(c) l-każijiet speċifiċi ta' “proġetti speċifiċi ta' investiment” li jkunu jrendu biss fuq perjodu fit-tul ħafna.

Emenda 31

COM(2013) 27 final

Premessa 29

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| (29) | Sabiex jiġi żgurat b’mod effettiv it-twettiq tal-funzjonijiet tal-Aġenzija, l-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom ikunu rappreżentati f’Bord Maniġerjali mogħti s-setgħat meħtieġa, fosthom sabiex jistabbilixxi l-baġit u japprova l-programmi ta’ ħidma annwali u pluriennali. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

(29)

Sabiex jiġi żgurat b’mod effettiv it-twettiq tal-funzjonijiet tal-Aġenzija, l-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom ikunu rappreżentati f’Bord Maniġerjali mogħti s-setgħat meħtieġa, fosthom sabiex jistabbilixxi l-baġit u japprova l-programmi ta’ ħidma annwali u pluriennali.

| (29) | Sabiex jiġi żgurat b’mod effettiv it-twettiq tal-funzjonijiet tal-Aġenzija, l-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom ikunu rappreżentati f’Bord Maniġerjali mogħti s-setgħat meħtieġa, fosthom sabiex jistabbilixxi l-baġit u japprova l-programmi ta’ ħidma annwali u pluriennali, kwistjonijiet li dwarhom għandhom jiġu kkonsultati l-Kumitat tar-Reġjuni u l-korpi rappreżentattivi. |
| --- | --- |

(29)

Sabiex jiġi żgurat b’mod effettiv it-twettiq tal-funzjonijiet tal-Aġenzija, l-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom ikunu rappreżentati f’Bord Maniġerjali mogħti s-setgħat meħtieġa, fosthom sabiex jistabbilixxi l-baġit u japprova l-programmi ta’ ħidma annwali u pluriennali, kwistjonijiet li dwarhom għandhom jiġu kkonsultati l-Kumitat tar-Reġjuni u l-korpi rappreżentattivi.

Raġuni

In-netwerk tal-korpi rappreżentattivi tas-settur ferrovjarju u l-Kumitat tar-Reġjuni għandhom jiġu kkonsultati fil-kuntest tal-programm ta' ħidma annwali u pluriennali tal-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea peress li r-riżultati u l-prijoritajiet ta' ħidma ta' din l-Aġenzija tikkonċernahom.

Emenda 32

COM(2013) 27 final

Artikolu 33(5)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-awtoritajiet nazzjonali responsabbli għall-ħruġ tal-liċenzji u ċ-ċertifikati msemmija fil-punti (c) u (d) tal-paragrafu 2 għandhom jinnotifikaw lill-Aġenzija fi żmien xahar minn kull deċiżjoni individwali ta’ ħruġ, tiġdid, emenda jew revoka ta’ dawk il-liċenzji u ċertifikati. | L-awtoritajiet nazzjonali responsabbli għall-ħruġ tal-liċenzji u ċ-ċertifikati msemmija fil-punti (c) u (d) tal-paragrafu 2 għandhom jinnotifikaw lill-Aġenzija fi żmien xahar minn kull deċiżjoni individwali ta’ ħruġ, tiġdid, emenda, rifjut jew revoka ta’ dawk il-liċenzji u ċertifikati u jiġġustifikaw kif dovut dawn id-deċiżjonijiet. L-Aġenzija għandha tikkonferma jew tirrevoka kull deċiżjoni fi żmien xagħar, wara konsultazzjoni tal-partijiet interessati. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-awtoritajiet nazzjonali responsabbli għall-ħruġ tal-liċenzji u ċ-ċertifikati msemmija fil-punti (c) u (d) tal-paragrafu 2 għandhom jinnotifikaw lill-Aġenzija fi żmien xahar minn kull deċiżjoni individwali ta’ ħruġ, tiġdid, emenda jew revoka ta’ dawk il-liċenzji u ċertifikati.

L-awtoritajiet nazzjonali responsabbli għall-ħruġ tal-liċenzji u ċ-ċertifikati msemmija fil-punti (c) u (d) tal-paragrafu 2 għandhom jinnotifikaw lill-Aġenzija fi żmien xahar minn kull deċiżjoni individwali ta’ ħruġ, tiġdid, emenda, rifjut jew revoka ta’ dawk il-liċenzji u ċertifikati u jiġġustifikaw kif dovut dawn id-deċiżjonijiet. L-Aġenzija għandha tikkonferma jew tirrevoka kull deċiżjoni fi żmien xagħar, wara konsultazzjoni tal-partijiet interessati.

Raġuni

L-għan huwa li jiġi evitat li l-awtoritajiet nazzjonali jeżawrixxu l-kanali kollha ta' rikors kontra d-deċiżjonijiet adottati, qabel ma tinfetaħ kawża quddiem il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja, u huwa għal din ir-raġuni li l-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea għandha tkun involuta fil-konferma jew fir-revoka tad-deċiżjonijiet nazzjonali li jmorru kontra l-ispirtu tal-ispazju ferrovjarju uniku Ewropew

Emenda 33

COM(2013) 27 final

Artikolu 48(5)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 5.   Il-Bord Maniġerjali għandu jadotta wkoll u jaġġorna programm ta’ ħidma strateġiku pluriennali sat-30 ta’ Novembru ta’ kull sena. Għandha tiġi kkunsidrata l-opinjoni tal-Kummissjoni. Il-Parlament Ewropew u n-netwerks imsemmija fl-Artikolu 34 għandhom jiġu kkonsultati dwar l-abbozz. Il-programm ta’ ħidma pluriennali adottat għandu jintbagħat lill-Istati Membri, lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lin-netwerks imsemmija fl-Artikolu 34. | 5.   Il-Bord Maniġerjali għandu jadotta wkoll u jaġġorna programm ta’ ħidma strateġiku pluriennali sat-30 ta’ Novembru ta’ kull sena. Għandha tiġi kkunsidrata l-opinjoni tal-Kummissjoni. Il-Parlament Ewropew, il-Kumitat tar-Reġjuni u n-netwerks imsemmija fl-Artikolu 34 għandhom jiġu kkonsultati dwar l-abbozz. Il-programm ta’ ħidma pluriennali adottat għandu jintbagħat lill-Istati Membri, lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Kumitat tar-Reġjuni u lin-netwerks imsemmija fl-Artikolu 34. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

5.   Il-Bord Maniġerjali għandu jadotta wkoll u jaġġorna programm ta’ ħidma strateġiku pluriennali sat-30 ta’ Novembru ta’ kull sena. Għandha tiġi kkunsidrata l-opinjoni tal-Kummissjoni. Il-Parlament Ewropew u n-netwerks imsemmija fl-Artikolu 34 għandhom jiġu kkonsultati dwar l-abbozz. Il-programm ta’ ħidma pluriennali adottat għandu jintbagħat lill-Istati Membri, lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lin-netwerks imsemmija fl-Artikolu 34.

5.   Il-Bord Maniġerjali għandu jadotta wkoll u jaġġorna programm ta’ ħidma strateġiku pluriennali sat-30 ta’ Novembru ta’ kull sena. Għandha tiġi kkunsidrata l-opinjoni tal-Kummissjoni. Il-Parlament Ewropew, il-Kumitat tar-Reġjuni u n-netwerks imsemmija fl-Artikolu 34 għandhom jiġu kkonsultati dwar l-abbozz. Il-programm ta’ ħidma pluriennali adottat għandu jintbagħat lill-Istati Membri, lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Kumitat tar-Reġjuni u lin-netwerks imsemmija fl-Artikolu 34.

Raġuni

Il-Kumitat tar-Reġjuni għandu jiġi kkonsultat ukoll fil-kuntest tal-programm ta' ħidma pluriennali tal-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea peress li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jipparteċipaw fil-finanzjament tal-vetturi ferrovjarji u għandhom interess dirett mit-titjib tal-interoperabbiltà u tas-sigurtà.

Emenda 34

COM(2013) 27 final

Artikolu 54(1)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 1.   Jista’ jitressaq appell quddiem il-Bord tal-Appell kontra deċiżjonijiet meħuda mill-Aġenzija skont l-Artikoli 12, 16, 17 u 18. | 1.   Jista’ jitressaq appell quddiem il-Bord tal-Appell kontra deċiżjonijiet meħuda mill-Aġenzija skont l-Artikoli 12, 16, 17 u 18 jew in-nuqqas tagħha li tirreaġixxi fiż-żmien definit. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

1.   Jista’ jitressaq appell quddiem il-Bord tal-Appell kontra deċiżjonijiet meħuda mill-Aġenzija skont l-Artikoli 12, 16, 17 u 18.

1.   Jista’ jitressaq appell quddiem il-Bord tal-Appell kontra deċiżjonijiet meħuda mill-Aġenzija skont l-Artikoli 12, 16, 17 u 18 jew in-nuqqas tagħha li tirreaġixxi fiż-żmien definit.

Raġuni

Għandu jkun possibbli li jitressaq appell fil-każ li l-Aġenzija ma taġixxix jew tieħux deċiżjoni fiż-żmien stabbilit.

Emenda 35

COM(2013) 27 final

Artikolu 56(1)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 1.   Meta jkun qiegħed jeżamina l-appell, il-Bord tal-Appell għandu jaġixxi mingħajr dewmien. Kull meta jkun meħtieġ, huwa għandu jistieden lill-partijiet involuti fil-proċedimenti tal-appell sabiex iressqu, f’termini speċifikati, osservazzjonijiet dwar in-notifiki tagħha jew dwar il-komunikazzjonijiet minn partijiet oħra fil-proċedimenti. Il-partijiet fil-proċedimenti tal-appell għandhom ikunu intitolati li jagħmlu preżentazzjonijiet orali. | 1.   Meta jkun qiegħed jeżamina l-appell, il-Bord tal-Appell għandu jaġixxi mingħajr dewmien. Kull meta jkun meħtieġ, huwa għandu jistieden lill-partijiet involuti fil-proċedimenti tal-appell sabiex iressqu, f’termini speċifikati, osservazzjonijiet dwar in-notifiki tagħha jew dwar il-komunikazzjonijiet minn partijiet oħra fil-proċedimenti. Il-partijiet fil-proċedimenti tal-appell għandhom ikunu intitolati li jagħmlu preżentazzjonijiet orali. |
| | Il-Bord tal-Appell għandu jeżamina kull ilment u skont il-każ, jitlob informazzjoni rilevanti u jniedi konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati fi żmien xahar minn meta jiġi riċevut l-ilment. Il-Bord għandu jieħu deċiżjoni dwar kull ilment u jadotta l-miżuri neċessarji sabiex tiġi rimedjata s-sitwazzjoni u jinforma lill-partijiet ikkonċernati bid-deċiżjoni motivata tiegħu fi żmien raġonevoli definit minn qabel u fi kwalunkwe każ sa perjodu massimu ta' xahrejn li jibdew jgħoddu minn meta tiġi riċevuta kull informazzjoni rilevanti. F'nuqqas ta' risposta mill-Aġenzija fiż-żmien stabbilit, il-Bord tal-Appell jista' jagħti inġuzzjoni, jekk hemm bżonn soġġetta għal multa finanzjarja. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

1.   Meta jkun qiegħed jeżamina l-appell, il-Bord tal-Appell għandu jaġixxi mingħajr dewmien. Kull meta jkun meħtieġ, huwa għandu jistieden lill-partijiet involuti fil-proċedimenti tal-appell sabiex iressqu, f’termini speċifikati, osservazzjonijiet dwar in-notifiki tagħha jew dwar il-komunikazzjonijiet minn partijiet oħra fil-proċedimenti. Il-partijiet fil-proċedimenti tal-appell għandhom ikunu intitolati li jagħmlu preżentazzjonijiet orali.

1.   Meta jkun qiegħed jeżamina l-appell, il-Bord tal-Appell għandu jaġixxi mingħajr dewmien. Kull meta jkun meħtieġ, huwa għandu jistieden lill-partijiet involuti fil-proċedimenti tal-appell sabiex iressqu, f’termini speċifikati, osservazzjonijiet dwar in-notifiki tagħha jew dwar il-komunikazzjonijiet minn partijiet oħra fil-proċedimenti. Il-partijiet fil-proċedimenti tal-appell għandhom ikunu intitolati li jagħmlu preżentazzjonijiet orali.

Il-Bord tal-Appell għandu jeżamina kull ilment u skont il-każ, jitlob informazzjoni rilevanti u jniedi konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati fi żmien xahar minn meta jiġi riċevut l-ilment. Il-Bord għandu jieħu deċiżjoni dwar kull ilment u jadotta l-miżuri neċessarji sabiex tiġi rimedjata s-sitwazzjoni u jinforma lill-partijiet ikkonċernati bid-deċiżjoni motivata tiegħu fi żmien raġonevoli definit minn qabel u fi kwalunkwe każ sa perjodu massimu ta' xahrejn li jibdew jgħoddu minn meta tiġi riċevuta kull informazzjoni rilevanti. F'nuqqas ta' risposta mill-Aġenzija fiż-żmien stabbilit, il-Bord tal-Appell jista' jagħti inġuzzjoni, jekk hemm bżonn soġġetta għal multa finanzjarja.

Raġuni

Huwa importanti li jkunu ddettaljati l-proċeduri u l-iskadenzi applikati mill-Bord tal-Appell fl-analiżi tal-ilmenti li jitressqu quddiemu (pereżempju, il-mument li fih il-petizzjoni titqies bħala riċevuta għandu jiġi definit sabiex tiġi kkalkulata l-iskadenza ġaladarba tibda l-proċedura).

Għandhom jiġu attribwiti poteri speċifiċi lill-Bord tal-Appell bil-għan li japplika d-deċiżjonijiet tiegħu, bħall-inġuzzjoni jew il-multi finanzjarji (obbligatorji), partikolarment fil-każ ta' nuqqas li tittieħed azzjoni fiż-żmien stabbilit.

Emenda 36

COM(2013) 27 final

Artikolu ġdid wara l-Artikolu 77

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | 1.   L-Aġenzija għandha tieħu d-deċiżjonijiet b'konformità mal-Artikoli 12, 16, 17 u 18 minn ... [2-il sena wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament]. Sa dik id-data, l-Istati Membri għandhom ikomplu jimplimentaw il-leġislazzjonijiet u r-regolamenti applikabbli.


  2.   Matul perjodu addizzjonali ta' transizzjoni ta' 42 xahar mid-data msemmija fil-punt 1, l-Istati Membri jibqgħu joħorġu ċertifikati u awtorizzazzjonijiet b'deroga mid-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 12, 16, 17 u 18 taħt il-kondizzjonijiet speċifikati mill-Kummissjoni fir-regoli adottati għall-applikazzjoni tagħhom b'konformità mal-Artikolu 75. Qabel ma tieħu d-deċiżjonijiet, l-Aġenzija għandha tivvaluta jekk:







  — | dan hux ser inaqqas il-livell tas-sigurtà ferrovjarja u/jew |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

1.   L-Aġenzija għandha tieħu d-deċiżjonijiet b'konformità mal-Artikoli 12, 16, 17 u 18 minn ... [2-il sena wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament]. Sa dik id-data, l-Istati Membri għandhom ikomplu jimplimentaw il-leġislazzjonijiet u r-regolamenti applikabbli.

2.   Matul perjodu addizzjonali ta' transizzjoni ta' 42 xahar mid-data msemmija fil-punt 1, l-Istati Membri jibqgħu joħorġu ċertifikati u awtorizzazzjonijiet b'deroga mid-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 12, 16, 17 u 18 taħt il-kondizzjonijiet speċifikati mill-Kummissjoni fir-regoli adottati għall-applikazzjoni tagħhom b'konformità mal-Artikolu 75. Qabel ma tieħu d-deċiżjonijiet, l-Aġenzija għandha tivvaluta jekk:

—

dan hux ser inaqqas il-livell tas-sigurtà ferrovjarja u/jew

| — | dan jikkostitwixxi diskriminazzjoni arbitrarja jew restrizzjoni eċċessiva ta' servizz tat-trasport ferrovjarju. |
| --- | --- |

—

dan jikkostitwixxi diskriminazzjoni arbitrarja jew restrizzjoni eċċessiva ta' servizz tat-trasport ferrovjarju.

L-Aġenzija tista' titlob lill-awtoritajiet nazzjonali ta' sigurtà kkonċernati sabiex ibiddlu d-deċiżjoni, jwaqqfu milli tiġi applikata jew li jneħħuha. Jekk l-Aġenzija nazzjonali tas-sigurtà tirrifjuta milli taġixxi, l-Aġenzija tista' tissottometti l-kwistjoni lill-Kummissjoni jew lill-kumitat imsemmi fl-Artikolu 75.

Raġuni

Għandu jiġi previst mekkaniżmu għall-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea abbażi tal-mudell tal-fażi ta' tranżizzjoni tal-Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni fir-rigward tar-responsabbiltà għall-akkreditazzjoni tal-ajruplani bil-għan li jkun jista' jsir ir-reklutaġġ progressiv tal-persunal addizzjonali u t-taħriġ tagħhom għall-kompiti l-ġodda.

Emenda 37

COM(2013) 30 final

Anness I, 4.2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | 3.   
  Kontroll tal-ispiża



  L-analiżi dwar il-benefiċċji meta mqabbla ma' dak li jintefaq tal-miżuri proposti għandha tikkunsidra, fost affarijiet oħra, dan li ġej:







  — | kemm tkun tiswa l-miżura proposta |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

3.   
  Kontroll tal-ispiża

L-analiżi dwar il-benefiċċji meta mqabbla ma' dak li jintefaq tal-miżuri proposti għandha tikkunsidra, fost affarijiet oħra, dan li ġej:

—

kemm tkun tiswa l-miżura proposta

| — | benefiċji għall-interoperabbiltà ta' estensjoni tal-ambitu għal sottokategoriji partikolari ta' netwerks u vetturi, |
| --- | --- |

—

benefiċji għall-interoperabbiltà ta' estensjoni tal-ambitu għal sottokategoriji partikolari ta' netwerks u vetturi,

| — | tnaqqis ta' spejjeż u nfiq kapitali minħabba l-ekonomiji ta' skali użu aħjar tal-vetturi, |
| --- | --- |

—

tnaqqis ta' spejjeż u nfiq kapitali minħabba l-ekonomiji ta' skali użu aħjar tal-vetturi,

| — | tnaqqis min-nefqa fuq investiment u spejjeż ta' manutenzjoni/operatorji minħabba żieda fil-kompetizzjoni bejn il-fabbrikanti u l-kumpanniji ta' manutenzjoni, |
| --- | --- |

—

tnaqqis min-nefqa fuq investiment u spejjeż ta' manutenzjoni/operatorji minħabba żieda fil-kompetizzjoni bejn il-fabbrikanti u l-kumpanniji ta' manutenzjoni,

| — | benefiċċji ambjentali, minħabba titjib tekniku fis-sistema tal-ferroviji, |
| --- | --- |

—

benefiċċji ambjentali, minħabba titjib tekniku fis-sistema tal-ferroviji,

| — | sigurtà akbar fl-operazzjoni. |
| --- | --- |

—

sigurtà akbar fl-operazzjoni.

Barra dan, din l-istima ser tindika l-impatt mistenni għall-operaturi u l-aġenti ekonomiċi kollha involuti, fosthom l-awtoritajiet lokali u reġjonali.

Raġuni

Din il-parti tad-Direttiva attwali (Anness I, 4.2) għandha terġa' tiddaħħal, sabiex issir valutazzjoni tal-ispejjeż u l-benefiċċji stmati tas-soluzzjonijiet tekniċi kollha mistennija għal kull speċifikazzjoni teknika għall-interoperabbiltà sabiex jiġu implimentati s-soluzzjonijiet l-aktar vijabbli, partikolarment għall-benefiċċju tal-awtoritajiet lokali u reġjonali.

Brussell, 8 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/116 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/116

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-“Linji gwida għan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej”

2013/C 356/17

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jieħu nota tal-Proposta għal Regolament emendata tal-Kummissjoni Ewropea (il-Kummissjoni) dwar linji gwida għan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej – netwerks ta’ veloċità għolja, servizzi pubbliċi transkonfinali, aċċess għall-informazzjoni tas-settur pubbliku (ISP) u għas-servizzi multilingwi li jistgħu jintużaw mill-ġdid, infrastrutturi tas-servizz tal-internet iktar sikuri – huma kollha oqsma li fihom il-bliet u r-reġjuni huma fl-istess waqt atturi, provvedituri u benefiċjarji; |
| --- | --- |

—

jieħu nota tal-Proposta għal Regolament emendata tal-Kummissjoni Ewropea (il-Kummissjoni) dwar linji gwida għan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej – netwerks ta’ veloċità għolja, servizzi pubbliċi transkonfinali, aċċess għall-informazzjoni tas-settur pubbliku (ISP) u għas-servizzi multilingwi li jistgħu jintużaw mill-ġdid, infrastrutturi tas-servizz tal-internet iktar sikuri – huma kollha oqsma li fihom il-bliet u r-reġjuni huma fl-istess waqt atturi, provvedituri u benefiċjarji;

| — | jenfasizza l-importanza tan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej għal skopijiet kemm kummerċjali u kemm mhux kummerċjali, u tal-investiment fir-riċerka għall-appoġġ ta’ attivitajiet speċifiċi u l-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet futuri sabiex jiżdied il-valur tas-settur tat-telekomunikazzjonijiet; |
| --- | --- |

—

jenfasizza l-importanza tan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej għal skopijiet kemm kummerċjali u kemm mhux kummerċjali, u tal-investiment fir-riċerka għall-appoġġ ta’ attivitajiet speċifiċi u l-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet futuri sabiex jiżdied il-valur tas-settur tat-telekomunikazzjonijiet;

| — | jipproponi li l-potenzjal sħiħ tal-Ewropa għall-iżvilupp tas-servizzi tal-ICT fis-setturi pubbliċi u privati jiġi sfruttat bis-sħiħ, u li l-ICT għandhom jintużaw bħala mezz biex jittejbu s-servizzi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali f’oqsma bħalma huma l-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni, l-akkwist pubbliku, is-sigurtà u s-servizzi soċjali iżda anke għal miżuri oħra li jgħinu lil dawn l-awtoritajiet fit-teħid tad-deċiżjonijiet tagħhom; |
| --- | --- |

—

jipproponi li l-potenzjal sħiħ tal-Ewropa għall-iżvilupp tas-servizzi tal-ICT fis-setturi pubbliċi u privati jiġi sfruttat bis-sħiħ, u li l-ICT għandhom jintużaw bħala mezz biex jittejbu s-servizzi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali f’oqsma bħalma huma l-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni, l-akkwist pubbliku, is-sigurtà u s-servizzi soċjali iżda anke għal miżuri oħra li jgħinu lil dawn l-awtoritajiet fit-teħid tad-deċiżjonijiet tagħhom;

| — | jenfasizza l-importanza li jiġi stimulat l-investiment pubbliku u privat fil-qafas ta' sħubija reċiprokament vantaġġuża għaż-żoni rurali u b'popolazzjoni baxxa kif ukoll għaż-żoni urbani li qed jiffaċċjaw diffikultajiet soċjali u ekonomiċi u jiġbed l-attenzjoni lejn il-koordinazzjoni tal-aċċess tal-broadband mill-amministrazzjoni tal-gvern, is-sigurtà pubblika, l-iskejjel lokali u l-faċilitajiet tal-kura tas-saħħa. |
| --- | --- |

—

jenfasizza l-importanza li jiġi stimulat l-investiment pubbliku u privat fil-qafas ta' sħubija reċiprokament vantaġġuża għaż-żoni rurali u b'popolazzjoni baxxa kif ukoll għaż-żoni urbani li qed jiffaċċjaw diffikultajiet soċjali u ekonomiċi u jiġbed l-attenzjoni lejn il-koordinazzjoni tal-aċċess tal-broadband mill-amministrazzjoni tal-gvern, is-sigurtà pubblika, l-iskejjel lokali u l-faċilitajiet tal-kura tas-saħħa.

| Relatur ġenerali | Is-Sur NICA (RO/ALDE), Sindku ta’ Dudeștii Noi |
| --- | --- |
| Dokument ta' referenza | Proposta emendata għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar linji gwida għan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej u li jirrevoka d-Deċiżjoni Nru 1336/97/KE,
  COM(2013) 329 final |

Relatur ġenerali

Is-Sur NICA (RO/ALDE), Sindku ta’ Dudeștii Noi

Dokument ta' referenza

Proposta emendata għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar linji gwida għan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej u li jirrevoka d-Deċiżjoni Nru 1336/97/KE,

COM(2013) 329 final

I.   IL-FEHMA TAL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jieħu nota tal-Proposta għal Regolament emendata tal-Kummissjoni Ewropea (il-Kummissjoni) dwar linji gwida għan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej u jenfasizza li l-prijoritajiet stabbiliti – netwerks ta’ veloċità għolja, servizzi pubbliċi transkonfinali, aċċess għall-informazzjoni tas-settur pubbliku (ISP) u għas-servizzi multilingwi li jistgħu jintużaw mill-ġdid, infrastrutturi tas-servizz tal-internet iktar sikuri – huma kollha oqsma li fihom il-bliet u r-reġjuni huma fl-istess waqt atturi, provvedituri u benefiċjarji; |
| --- | --- |

1.

jieħu nota tal-Proposta għal Regolament emendata tal-Kummissjoni Ewropea (il-Kummissjoni) dwar linji gwida għan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej u jenfasizza li l-prijoritajiet stabbiliti – netwerks ta’ veloċità għolja, servizzi pubbliċi transkonfinali, aċċess għall-informazzjoni tas-settur pubbliku (ISP) u għas-servizzi multilingwi li jistgħu jintużaw mill-ġdid, infrastrutturi tas-servizz tal-internet iktar sikuri – huma kollha oqsma li fihom il-bliet u r-reġjuni huma fl-istess waqt atturi, provvedituri u benefiċjarji;

| 2. | jirrikonoxxi l-importanza li jiġu riveduti bir-reqqa r-regolamenti Ewropej fis-seħħ bħalissa, kif talab il-Parlament Ewropew, u li jiġu adattati għall-bżonnijiet attwali; |
| --- | --- |

2.

jirrikonoxxi l-importanza li jiġu riveduti bir-reqqa r-regolamenti Ewropej fis-seħħ bħalissa, kif talab il-Parlament Ewropew, u li jiġu adattati għall-bżonnijiet attwali;

| 3. | jinnota bi tħassib it-tnaqqis sostanzjali fil-baġit allokat għat-telekomunikazzjonijiet fil-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (minn EUR 9,2 biljun għal EUR 1 biljun) u jistqarr li l-fatt li jiġu injorati n-netwerks ta' telekomunikazzjonijiet jista' joħloq problemi gravi fir-rigward tal-implimentazzjoni u l-iżvilupp ta' servizzi diġitali futuri iżda wkoll fir-rigward tal-ekonomija diġitali; f'dan ir-rigward il-KtR jiddispjaċih dwar it-tneħħija, għal raġunijiet baġitarji, ta' żewġ servizzi – il-“Konnessjonijiet bażi trans-Ewropej ta’ veloċità għolja għall-amministrazzjonijiet pubbliċi” u s-“Soluzzjonijiet tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni għal netwerks tal-enerġija intelliġenti u għall-forniment ta’ Servizzi tal-Enerġija Intelliġenti” – li m'għadhomx jitqiesu bħala proġetti ta' interess komuni; |
| --- | --- |

3.

jinnota bi tħassib it-tnaqqis sostanzjali fil-baġit allokat għat-telekomunikazzjonijiet fil-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (minn EUR 9,2 biljun għal EUR 1 biljun) u jistqarr li l-fatt li jiġu injorati n-netwerks ta' telekomunikazzjonijiet jista' joħloq problemi gravi fir-rigward tal-implimentazzjoni u l-iżvilupp ta' servizzi diġitali futuri iżda wkoll fir-rigward tal-ekonomija diġitali; f'dan ir-rigward il-KtR jiddispjaċih dwar it-tneħħija, għal raġunijiet baġitarji, ta' żewġ servizzi – il-“Konnessjonijiet bażi trans-Ewropej ta’ veloċità għolja għall-amministrazzjonijiet pubbliċi” u s-“Soluzzjonijiet tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni għal netwerks tal-enerġija intelliġenti u għall-forniment ta’ Servizzi tal-Enerġija Intelliġenti” – li m'għadhomx jitqiesu bħala proġetti ta' interess komuni;

| 4. | jenfasizza l-importanza tan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej għal skopijiet kemm kummerċjali u kemm mhux kummerċjali, u tal-investiment fir-riċerka għall-appoġġ ta’ attivitajiet speċifiċi u l-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet futuri sabiex jiżdied il-valur tas-settur tat-telekomunikazzjonijiet; |
| --- | --- |

4.

jenfasizza l-importanza tan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej għal skopijiet kemm kummerċjali u kemm mhux kummerċjali, u tal-investiment fir-riċerka għall-appoġġ ta’ attivitajiet speċifiċi u l-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet futuri sabiex jiżdied il-valur tas-settur tat-telekomunikazzjonijiet;

| 5. | iqis li dawn it-teknoloġiji għandhom il-potenzjal li jsiru assi ta’ valur għaċ-ċittadini, in-negozji u l-amministrazzjonijiet, u jistgħu jikkontribwixxu għat-titjib ta’ prodotti u l-kwalità tas-servizzi pubbliċi; |
| --- | --- |

5.

iqis li dawn it-teknoloġiji għandhom il-potenzjal li jsiru assi ta’ valur għaċ-ċittadini, in-negozji u l-amministrazzjonijiet, u jistgħu jikkontribwixxu għat-titjib ta’ prodotti u l-kwalità tas-servizzi pubbliċi;

| 6. | mill-ġdid jikkonferma l-importanza ta' investiment fir-riċerka tat-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u tal-Komunikazzjoni (ICT) sabiex jiġi żgurat it-tkabbir u l-iżvilupp ta’ negozji ġodda u jinnota li l-użu tal-ICT fl-innovazzjoni jista’ jindirizza sfidi soċjoekonomiċi ewlenin; |
| --- | --- |

6.

mill-ġdid jikkonferma l-importanza ta' investiment fir-riċerka tat-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u tal-Komunikazzjoni (ICT) sabiex jiġi żgurat it-tkabbir u l-iżvilupp ta’ negozji ġodda u jinnota li l-użu tal-ICT fl-innovazzjoni jista’ jindirizza sfidi soċjoekonomiċi ewlenin;

| 7. | ifakkar li l-ICT, li jifformaw is-sisien ta’ soċjetà ta’ informazzjoni miftuħa għal kulħadd, għandhom jinkludu l-bżonnijiet tal-membri kollha tas-soċjetà, inklużi dawk li jinsabu fil-periklu ta’ esklużjoni soċjali; |
| --- | --- |

7.

ifakkar li l-ICT, li jifformaw is-sisien ta’ soċjetà ta’ informazzjoni miftuħa għal kulħadd, għandhom jinkludu l-bżonnijiet tal-membri kollha tas-soċjetà, inklużi dawk li jinsabu fil-periklu ta’ esklużjoni soċjali;

| 8. | jenfasizza li fil-kuntest tal-Proposta l-awtoritajiet lokali u reġjonali m’għandhomx jitqiesu biss bħala utenti tas-servizzi elettroniċi pan-Ewropej, iżda wkoll bħala fornituri ewlenin tas-servizzi; |
| --- | --- |

8.

jenfasizza li fil-kuntest tal-Proposta l-awtoritajiet lokali u reġjonali m’għandhomx jitqiesu biss bħala utenti tas-servizzi elettroniċi pan-Ewropej, iżda wkoll bħala fornituri ewlenin tas-servizzi;

| 9. | jitlob li jiġi mħeġġeġ l-investiment privat kif ukoll dak minn sorsi pubbliċi barra l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE), inkluż kontribuzzjonijiet iktar mifruxa mill-intrapriżi u minn atturi istituzzjonali bħall-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI); |
| --- | --- |

9.

jitlob li jiġi mħeġġeġ l-investiment privat kif ukoll dak minn sorsi pubbliċi barra l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE), inkluż kontribuzzjonijiet iktar mifruxa mill-intrapriżi u minn atturi istituzzjonali bħall-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI);

| 10. | itenni l-importanza ta’ sinerġiji bejn l-Orizzont 2020, il-Fondi Stutturali u l-politiki nazzjonali b’rabta mal-objettivi usa’ tal-UE fir-rigward tal-kompetittività u l-koeżjoni; |
| --- | --- |

10.

itenni l-importanza ta’ sinerġiji bejn l-Orizzont 2020, il-Fondi Stutturali u l-politiki nazzjonali b’rabta mal-objettivi usa’ tal-UE fir-rigward tal-kompetittività u l-koeżjoni;

| 11. | jenfasizza r-rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-promozzjoni ta’ djalogu infurmat mal-pubbliku ġenerali, fl-indirizzar ta’ kwistjonijiet ta’ tħassib pubbliku li jikkonċernaw mill-qrib liċ-ċittadini, kif ukoll fl-iffaċilitar tal-kooperazzjoni bejn l-utenti u l-produtturi tal-innovazzjonijiet tal-ICT f’oqsma differenti ta’ gvern u amministrazzjoni; |
| --- | --- |

11.

jenfasizza r-rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-promozzjoni ta’ djalogu infurmat mal-pubbliku ġenerali, fl-indirizzar ta’ kwistjonijiet ta’ tħassib pubbliku li jikkonċernaw mill-qrib liċ-ċittadini, kif ukoll fl-iffaċilitar tal-kooperazzjoni bejn l-utenti u l-produtturi tal-innovazzjonijiet tal-ICT f’oqsma differenti ta’ gvern u amministrazzjoni;

| 12. | jinnota li l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn ir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali mhux biss ikun siewi imma, fil-fatt, għandu jkun parti essenzjali mill-proposta; |
| --- | --- |

12.

jinnota li l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn ir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali mhux biss ikun siewi imma, fil-fatt, għandu jkun parti essenzjali mill-proposta;

II.   IR-RAKKOMANDAZZJONIJIET TAL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 13. | iħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jieħdu sehem f’kooperazzjoni wiesgħa sabiex itejbu l-interoperabbiltà tal-amministrazzjoni pubblika u l-effikaċja tal-provvista tas-servizzi pubbliċi; |
| --- | --- |

13.

iħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jieħdu sehem f’kooperazzjoni wiesgħa sabiex itejbu l-interoperabbiltà tal-amministrazzjoni pubblika u l-effikaċja tal-provvista tas-servizzi pubbliċi;

| 14. | jenfasizza r-rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-faċilitar tat-twettiq ta' servizzi transkonfinali, kemm dawk fiżiċi kif ukoll dawk diġitali; jinsisti, għalhekk, fuq il-ħtieġa li dawn l-awtoritajiet jiġu involuti bis-sħiħ fil-governanza tal-programm; |
| --- | --- |

14.

jenfasizza r-rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-faċilitar tat-twettiq ta' servizzi transkonfinali, kemm dawk fiżiċi kif ukoll dawk diġitali; jinsisti, għalhekk, fuq il-ħtieġa li dawn l-awtoritajiet jiġu involuti bis-sħiħ fil-governanza tal-programm;

| 15. | jirrikonoxxi li barra mill-bżonn li tingħata attenzjoni kontinwa lill-kompetittività ta’ setturi partikulari, huwa importanti wkoll li ninnotaw li l-prosperità futura tal-Ewropa se tiddependi dejjem iktar minn attivitajiet intersettorjali (1); |
| --- | --- |

15.

jirrikonoxxi li barra mill-bżonn li tingħata attenzjoni kontinwa lill-kompetittività ta’ setturi partikulari, huwa importanti wkoll li ninnotaw li l-prosperità futura tal-Ewropa se tiddependi dejjem iktar minn attivitajiet intersettorjali (1);

II.1   
  Broadband

| 16. | jikkonferma mill-ġdid li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom rwol ewlieni x’jaqdu sabiex jiġi żgurat aċċess ugwali u bi prezz aċċessibbli għall-broadband f’oqsma fejn is-suq ma jkunx biżżejjed, billi jmexxu proġetti bil-għan li tingħeleb il-firda fl-aċċessibbiltà elettronika, u billi jiżviluppaw approċċi ġodda lejn servizzi elettroniċi pubbliċi ċċentrati fuq in-nies (2); |
| --- | --- |

16.

jikkonferma mill-ġdid li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom rwol ewlieni x’jaqdu sabiex jiġi żgurat aċċess ugwali u bi prezz aċċessibbli għall-broadband f’oqsma fejn is-suq ma jkunx biżżejjed, billi jmexxu proġetti bil-għan li tingħeleb il-firda fl-aċċessibbiltà elettronika, u billi jiżviluppaw approċċi ġodda lejn servizzi elettroniċi pubbliċi ċċentrati fuq in-nies (2);

| 17. | jipproponi li l-potenzjal sħiħ tal-Ewropa għall-iżvilupp tas-servizzi tal-ICT fis-setturi pubbliċi u privati jiġi sfruttat bis-sħiħ, u li l-ICT għandhom jintużaw bħala mezz biex jittejbu s-servizzi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali f’oqsma bħalma huma l-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni, l-akkwist pubbliku, is-sigurtà u s-servizzi soċjali iżda anke għal miżuri oħra li jgħinu lil dawn l-awtoritajiet fit-teħid tad-deċiżjonijiet tagħhom; |
| --- | --- |

17.

jipproponi li l-potenzjal sħiħ tal-Ewropa għall-iżvilupp tas-servizzi tal-ICT fis-setturi pubbliċi u privati jiġi sfruttat bis-sħiħ, u li l-ICT għandhom jintużaw bħala mezz biex jittejbu s-servizzi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali f’oqsma bħalma huma l-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni, l-akkwist pubbliku, is-sigurtà u s-servizzi soċjali iżda anke għal miżuri oħra li jgħinu lil dawn l-awtoritajiet fit-teħid tad-deċiżjonijiet tagħhom;

| 18. | ifakkar li s-sħubijiet pubbliċi-privati (PPPs) appoġġjati mill-UE bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-SMEs li jiżviluppaw l-ICT fil-qasam tas-servizzi pubbliċi tal-ICT jistgħu jservu bħala sisien eċċellenti għall-bini ta’ kompetenzi u għarfien fil-livell lokali fl-UE kollha (3); |
| --- | --- |

18.

ifakkar li s-sħubijiet pubbliċi-privati (PPPs) appoġġjati mill-UE bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-SMEs li jiżviluppaw l-ICT fil-qasam tas-servizzi pubbliċi tal-ICT jistgħu jservu bħala sisien eċċellenti għall-bini ta’ kompetenzi u għarfien fil-livell lokali fl-UE kollha (3);

| 19. | jinnota li anke jekk l-investiment fin-netwerks tal-broadband b'veloċità għolja jista' jiġi kkunsidrat bħala riskju għall-investituri, din hija għażla għaqlija peress li l-użu tal-internet b'veloċità għolja jiggarantixxi aċċess aħjar għas-servizzi diġitali u jipproponi li dawn il-miżuri jiġu akkumpanjati minn pjani intiżi biex iħeġġu liċ-ċittadini jirreġistraw għal dawn is-servizzi u biex jiġi ffaċilitat l-aċċess għalihom, u b'hekk jiġu rispettati l-objettivi stabbiliti fl-Aġenda Diġitali għall-Ewropa; |
| --- | --- |

19.

jinnota li anke jekk l-investiment fin-netwerks tal-broadband b'veloċità għolja jista' jiġi kkunsidrat bħala riskju għall-investituri, din hija għażla għaqlija peress li l-użu tal-internet b'veloċità għolja jiggarantixxi aċċess aħjar għas-servizzi diġitali u jipproponi li dawn il-miżuri jiġu akkumpanjati minn pjani intiżi biex iħeġġu liċ-ċittadini jirreġistraw għal dawn is-servizzi u biex jiġi ffaċilitat l-aċċess għalihom, u b'hekk jiġu rispettati l-objettivi stabbiliti fl-Aġenda Diġitali għall-Ewropa;

| 20. | ifakkar li l-fondi u miżuri oħra ta’ appoġġ għandhom jiffavorixxu l-implimentazzjoni ta’ netwerks tal-broadband b’aċċess miftuħ ibbażati fuq struttura ta’ netwerk bi strati orizzontali u jenfasizza l-ħtieġa ta’ mudell ta’ negozju li jissepara l-aċċess fiżiku għan-netwerk mill-provvista tas-servizzi, bin-netwerks tal-fibrottika moderna jinfetħu għall-kompetizzjoni; fil-prattika, dan ifisser il-promozzjoni attiva ta' mudelli tan-negozju b'aċċess miftuħ għal dik li tissejjaħ fibrottika skura (dark optic fibre) – li hija tip ta' infrastruttura passiva; |
| --- | --- |

20.

ifakkar li l-fondi u miżuri oħra ta’ appoġġ għandhom jiffavorixxu l-implimentazzjoni ta’ netwerks tal-broadband b’aċċess miftuħ ibbażati fuq struttura ta’ netwerk bi strati orizzontali u jenfasizza l-ħtieġa ta’ mudell ta’ negozju li jissepara l-aċċess fiżiku għan-netwerk mill-provvista tas-servizzi, bin-netwerks tal-fibrottika moderna jinfetħu għall-kompetizzjoni; fil-prattika, dan ifisser il-promozzjoni attiva ta' mudelli tan-negozju b'aċċess miftuħ għal dik li tissejjaħ fibrottika skura (dark optic fibre) – li hija tip ta' infrastruttura passiva;

| 21. | jenfasizza l-importanza li jiġi stimulat l-investiment pubbliku u privat fil-qafas ta' sħubija reċiprokament vantaġġuża għaż-żoni rurali u b'popolazzjoni baxxa kif ukoll għaż-żoni urbani li qed jiffaċċjaw diffikultajiet soċjali u ekonomiċi u jiġbed l-attenzjoni lejn il-koordinazzjoni tal-aċċess tal-broadband mill-amministrazzjoni tal-gvern, is-sigurtà pubblika, l-iskejjel lokali u l-faċilitajiet tal-kura tas-saħħa (4); |
| --- | --- |

21.

jenfasizza l-importanza li jiġi stimulat l-investiment pubbliku u privat fil-qafas ta' sħubija reċiprokament vantaġġuża għaż-żoni rurali u b'popolazzjoni baxxa kif ukoll għaż-żoni urbani li qed jiffaċċjaw diffikultajiet soċjali u ekonomiċi u jiġbed l-attenzjoni lejn il-koordinazzjoni tal-aċċess tal-broadband mill-amministrazzjoni tal-gvern, is-sigurtà pubblika, l-iskejjel lokali u l-faċilitajiet tal-kura tas-saħħa (4);

II.2   
  Il-gvern u l-interoperabbiltà

| 22. | jitlob li ssir enfasi akbar fuq is-sensibilizzazzjoni fil-livell reġjonali u lokali fir-rigward tal-importanza tal-interoperabbiltà ta' infrastrutturi ta' servizzi diġitali għat-twettiq effettiv ta' proġetti ta' interess komuni fil-fruntieri u anke minn fruntiera għal oħra; barra minn hekk jinsisti fuq il-ħtieġa li jiġi stimolat l-aġġornar tal-infrastruttura sabiex jiġu żgurati l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej; |
| --- | --- |

22.

jitlob li ssir enfasi akbar fuq is-sensibilizzazzjoni fil-livell reġjonali u lokali fir-rigward tal-importanza tal-interoperabbiltà ta' infrastrutturi ta' servizzi diġitali għat-twettiq effettiv ta' proġetti ta' interess komuni fil-fruntieri u anke minn fruntiera għal oħra; barra minn hekk jinsisti fuq il-ħtieġa li jiġi stimolat l-aġġornar tal-infrastruttura sabiex jiġu żgurati l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej;

| 23. | jirrikonoxxi l-bżonn li jiġi żviluppat qafas fil-livell Ewropew sabiex jiġi żgurat li l-infrastrutturi tar-riċerka jaħdmu b’mod iktar effettiv u li jitneħħew l-ostakoli għar-riċerka internazzjonali; |
| --- | --- |

23.

jirrikonoxxi l-bżonn li jiġi żviluppat qafas fil-livell Ewropew sabiex jiġi żgurat li l-infrastrutturi tar-riċerka jaħdmu b’mod iktar effettiv u li jitneħħew l-ostakoli għar-riċerka internazzjonali;

| 24. | iqis li infrastruttura effettiva tas-soċjetà tal-informazzjoni għandha tiġi garantita lill-membri kollha tal-popolazzjoni irrispettivament minn fejn jgħixu u jirrikonoxxi li l-links tal-komunikazzjoni affidabbli fil-livell operattiv, komplementati minn servizzi mobbli mingħajr fili u effiċjenti, jaqdu rwol ewlieni fil-promozzjoni tal-kompetittività reġjonali, l-aċċessibbiltà u l-ugwaljanza bejn iċ-ċittadini (5); |
| --- | --- |

24.

iqis li infrastruttura effettiva tas-soċjetà tal-informazzjoni għandha tiġi garantita lill-membri kollha tal-popolazzjoni irrispettivament minn fejn jgħixu u jirrikonoxxi li l-links tal-komunikazzjoni affidabbli fil-livell operattiv, komplementati minn servizzi mobbli mingħajr fili u effiċjenti, jaqdu rwol ewlieni fil-promozzjoni tal-kompetittività reġjonali, l-aċċessibbiltà u l-ugwaljanza bejn iċ-ċittadini (5);

| 25. | iħeġġeġ l-iżvilupp ta' servizzi transkonfinali tal-awtoritajiet pubbliċi billi jiġu koperti aspetti tal-interoperabbiltà u l-identifikazzjoni elettronika (eIdentification) taċ-ċittadini, il-firem elettroniċi (eSignatures), is-servizz elettroniku tad-dokumenti u sisien oħra tal-gvern elettroniku; |
| --- | --- |

25.

iħeġġeġ l-iżvilupp ta' servizzi transkonfinali tal-awtoritajiet pubbliċi billi jiġu koperti aspetti tal-interoperabbiltà u l-identifikazzjoni elettronika (eIdentification) taċ-ċittadini, il-firem elettroniċi (eSignatures), is-servizz elettroniku tad-dokumenti u sisien oħra tal-gvern elettroniku;

II.3   
  Aċċess għar-riżorsi diġitali

| 26. | jafferma mill-ġdid ir-rwol tas-Suq Diġitali Uniku bħala pedament essenzjali tal-Aġenda Diġitali għall-Ewropa li jippermetti li jinħoloq suq pan-Ewropew ta’ suċċess, ħaj u li qed jikber għall-forniment tal-aċċess għal servizzi elettroniċi (6); |
| --- | --- |

26.

jafferma mill-ġdid ir-rwol tas-Suq Diġitali Uniku bħala pedament essenzjali tal-Aġenda Diġitali għall-Ewropa li jippermetti li jinħoloq suq pan-Ewropew ta’ suċċess, ħaj u li qed jikber għall-forniment tal-aċċess għal servizzi elettroniċi (6);

| 27. | jenfasizza l-bżonn għal sforz koordinat fil-qasam tad-diġitalizzazzjoni u jinnota li l-aċċessibbiltà tal-materjal kulturali ser tagħmilha possibbli biex iċ-ċittadini madwar l-Ewropa jaċċessawha u jużawha għar-rekreazzjoni, l-istudju u x-xogħol; |
| --- | --- |

27.

jenfasizza l-bżonn għal sforz koordinat fil-qasam tad-diġitalizzazzjoni u jinnota li l-aċċessibbiltà tal-materjal kulturali ser tagħmilha possibbli biex iċ-ċittadini madwar l-Ewropa jaċċessawha u jużawha għar-rekreazzjoni, l-istudju u x-xogħol;

| 28. | jinkoraġġixxi l-ħolqien u d-distribuzzjoni ta’ kontenut diġitali legali u servizzi onlajn, kif ukoll biex il-konsumaturi jingħataw aċċess faċli, sigur u flessibbli għall-kontenut diġitali u s-swieq tas-servizzi; |
| --- | --- |

28.

jinkoraġġixxi l-ħolqien u d-distribuzzjoni ta’ kontenut diġitali legali u servizzi onlajn, kif ukoll biex il-konsumaturi jingħataw aċċess faċli, sigur u flessibbli għall-kontenut diġitali u s-swieq tas-servizzi;

| 29. | jilqa' b'sodisfazzjon il-fatt li riżorsi diġitali ta' wirt Ewropew huma eliġibbli a priori għal finanzjament taħt il-programm; jinnota f'dan ir-rigward l-impatt tal-aċċessibbiltà onlajn tal-materjal kulturali fuq iċ-ċittadini madwar l-Ewropa u jenfasizza li dan il-proċess jikkontribwixxi biex il-wirt divers u multilingwi tal-Ewropa jingħata profil ċar fuq l-internet; għalhekk jilqa' b'sodisfazzjon l-appoġġ kontinwu għall-portal attwali Europeana, il-librerija, mużew u arkivju onlajn tal-Ewropa; |
| --- | --- |

29.

jilqa' b'sodisfazzjon il-fatt li riżorsi diġitali ta' wirt Ewropew huma eliġibbli a priori għal finanzjament taħt il-programm; jinnota f'dan ir-rigward l-impatt tal-aċċessibbiltà onlajn tal-materjal kulturali fuq iċ-ċittadini madwar l-Ewropa u jenfasizza li dan il-proċess jikkontribwixxi biex il-wirt divers u multilingwi tal-Ewropa jingħata profil ċar fuq l-internet; għalhekk jilqa' b'sodisfazzjon l-appoġġ kontinwu għall-portal attwali Europeana, il-librerija, mużew u arkivju onlajn tal-Ewropa;

| 30. | iqis li l-materjal diġitalizzat jista' jintuża mill-ġdid – kemm għal skopijiet kummerċjali kif ukoll mhux kummerċjali – għal użi bħall-iżvilupp ta' kontenut ta' tagħlim u ta' edukazzjoni, dokumentarji, applikazzjonijiet tat-turiżmu, logħob u għodod ta' animazzjoni u disinn, sakemm dan isir b'rispett sħiħ għad-drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati; |
| --- | --- |

30.

iqis li l-materjal diġitalizzat jista' jintuża mill-ġdid – kemm għal skopijiet kummerċjali kif ukoll mhux kummerċjali – għal użi bħall-iżvilupp ta' kontenut ta' tagħlim u ta' edukazzjoni, dokumentarji, applikazzjonijiet tat-turiżmu, logħob u għodod ta' animazzjoni u disinn, sakemm dan isir b'rispett sħiħ għad-drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati;

| 31. | ifakkar li huwa kruċjali li l-istituzzjonijiet pubbliċi fil-livell reġjonali u lokali jkollhom kapaċitajiet interni adegwati u riżorsi finanzjarji sostenibbli għad-diġitalizzazzjoni sabiex igawdu minn tnaqqis konsiderevoli fl-ispejjeż; |
| --- | --- |

31.

ifakkar li huwa kruċjali li l-istituzzjonijiet pubbliċi fil-livell reġjonali u lokali jkollhom kapaċitajiet interni adegwati u riżorsi finanzjarji sostenibbli għad-diġitalizzazzjoni sabiex igawdu minn tnaqqis konsiderevoli fl-ispejjeż;

II.4   
  Aċċess għall-Informazzjoni tas-Settur Pubbliku (PSI) li tista' terġa' tintuża

| 32. | iqis li hemm bżonn issir distinzjoni bejn l-aċċess, li għandu jiġi regolat mill-Istati Membri, u l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni pubblika, b’rispett sħiħ tar-regoli tal-protezzjoni tad-dejta. Dan sabiex jittejbu l-benefiċċji għall-produttur tal-informazzjoni, li jista’ jagħti l-każ li ma jkunx qed ikopri l-ispejjeż tiegħu kollha meta jkun qed jiġġenera din l-informazzjoni, jew sabiex ikun minimizzat in-numru ta’ każijiet fejn jingħata aċċess limitat għall-informazzjoni pubblika (7); |
| --- | --- |

32.

iqis li hemm bżonn issir distinzjoni bejn l-aċċess, li għandu jiġi regolat mill-Istati Membri, u l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni pubblika, b’rispett sħiħ tar-regoli tal-protezzjoni tad-dejta. Dan sabiex jittejbu l-benefiċċji għall-produttur tal-informazzjoni, li jista’ jagħti l-każ li ma jkunx qed ikopri l-ispejjeż tiegħu kollha meta jkun qed jiġġenera din l-informazzjoni, jew sabiex ikun minimizzat in-numru ta’ każijiet fejn jingħata aċċess limitat għall-informazzjoni pubblika (7);

| 33. | mill-ġdid jikkonferma s-sinifikat u l-ħtieġa ta’ regoli u prattiki komuni li jirregolaw l-użu mill-ġdid u l-isfruttar tal-informazzjoni tas-settur pubbliku sabiex jiġi żgurat li l-istess kundizzjonijiet bażiċi jkunu applikati lill-atturi kollha fis-suq Ewropew tal-informazzjoni, li l-kundizzjonijiet dwar l-użu mill-ġdid ta’ informazzjoni bħal din ikunu aktar trasparenti, u li jiġu eliminati d-distorsjonijiet fis-suq intern kif ġiet stabbilit fid-Direttiva 2013/37/UE (8); |
| --- | --- |

33.

mill-ġdid jikkonferma s-sinifikat u l-ħtieġa ta’ regoli u prattiki komuni li jirregolaw l-użu mill-ġdid u l-isfruttar tal-informazzjoni tas-settur pubbliku sabiex jiġi żgurat li l-istess kundizzjonijiet bażiċi jkunu applikati lill-atturi kollha fis-suq Ewropew tal-informazzjoni, li l-kundizzjonijiet dwar l-użu mill-ġdid ta’ informazzjoni bħal din ikunu aktar trasparenti, u li jiġu eliminati d-distorsjonijiet fis-suq intern kif ġiet stabbilit fid-Direttiva 2013/37/UE (8);

| 34. | jinnota li l-aċċess lest għad-dejta tas-settur pubbliku li tista' terġa' tintuża jagħti spinta lit-tkabbir ekonomiku u joħloq opportunitajiet kummerċjali ġodda, inkluż għall-intrapriżi ż-żgħar, irrispettivament minn fejn ikunu jinsabu u jirrimarka li l-parteċipazzjoni fl-użu mill-ġdid mill-SMEs b'mod partikolari għandha tiġi mħeġġa u l-finanzjament mill-ġdid meħtieġ jiġi żgurat għall-produzzjoni, il-ħżin u l-aġġornament tad-dokumenti tas-settur pubbliku (9); |
| --- | --- |

34.

jinnota li l-aċċess lest għad-dejta tas-settur pubbliku li tista' terġa' tintuża jagħti spinta lit-tkabbir ekonomiku u joħloq opportunitajiet kummerċjali ġodda, inkluż għall-intrapriżi ż-żgħar, irrispettivament minn fejn ikunu jinsabu u jirrimarka li l-parteċipazzjoni fl-użu mill-ġdid mill-SMEs b'mod partikolari għandha tiġi mħeġġa u l-finanzjament mill-ġdid meħtieġ jiġi żgurat għall-produzzjoni, il-ħżin u l-aġġornament tad-dokumenti tas-settur pubbliku (9);

| 35. | jisħaq li l-potenzjal sħiħ tal-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku jista’ jintlaħaq b'involviment iktar mill-qrib tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, li jistgħu jikkontribwixxu b’mod konsiderevoli għall-promozzjoni tal-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku sabiex tiżdied il-kompetittività u jinħolqu l-impjiegi (10); |
| --- | --- |

35.

jisħaq li l-potenzjal sħiħ tal-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku jista’ jintlaħaq b'involviment iktar mill-qrib tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, li jistgħu jikkontribwixxu b’mod konsiderevoli għall-promozzjoni tal-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku sabiex tiżdied il-kompetittività u jinħolqu l-impjiegi (10);

II.5   
  Sikurezza u sigurtà

| 36. | iħeġġeġ li huma u jiġu żviluppati l-infrastrutturi u s-servizzi taħt l-Aġenda Diġitali għall-Ewropa jiġu sodisfati r-rekwiżiti kollha tas-sigurtà f'kull livell sabiex jiġu żgurati l-aħjar livelli ta’ privatezza u protezzjoni tad-dejta personali u jiġi evitat kull traċċar mhux awtorizzat ta’ kwalunkwe tip ta’ informazzjoni u profiling, inklużi l-preferenzi tax-xiri, is-sitwazzjoni medika, ir-rekords tas-saħħa, eċċ. (11); |
| --- | --- |

36.

iħeġġeġ li huma u jiġu żviluppati l-infrastrutturi u s-servizzi taħt l-Aġenda Diġitali għall-Ewropa jiġu sodisfati r-rekwiżiti kollha tas-sigurtà f'kull livell sabiex jiġu żgurati l-aħjar livelli ta’ privatezza u protezzjoni tad-dejta personali u jiġi evitat kull traċċar mhux awtorizzat ta’ kwalunkwe tip ta’ informazzjoni u profiling, inklużi l-preferenzi tax-xiri, is-sitwazzjoni medika, ir-rekords tas-saħħa, eċċ. (11);

| 37. | jirrakkomanda li l-organizzazzjonijiet, inklużi l-awtoritajiet pubbliċi, jirrikonoxxu li l-indirizzar taċ-ċiberkriminalità hija ġlieda kontinwa, u huma mħeġġa jipprijoritizzaw it-theddida ta’ attakki u interruzzjonijiet ċibernetiċi billi jidentifikaw id-dgħufijiet u jiżviluppaw kapaċitajiet organizzattivi għall-ġestjoni ta’ sitwazzjonijiet ta’ ksur; |
| --- | --- |

37.

jirrakkomanda li l-organizzazzjonijiet, inklużi l-awtoritajiet pubbliċi, jirrikonoxxu li l-indirizzar taċ-ċiberkriminalità hija ġlieda kontinwa, u huma mħeġġa jipprijoritizzaw it-theddida ta’ attakki u interruzzjonijiet ċibernetiċi billi jidentifikaw id-dgħufijiet u jiżviluppaw kapaċitajiet organizzattivi għall-ġestjoni ta’ sitwazzjonijiet ta’ ksur;

| 38. | jinnota li ċ-ċiberkriminalità, fil-forom kollha tagħha, hija theddida sofistikata ġdida, li tiżviluppa b’mod mgħaġġel, għall-Istati Membri, l-organizzazzjonijiet u ċ-ċittadini tal-UE fis-seklu 21 u hija theddida li kulma jmur qed tiżdied f’termini ta’ frekwenza u ta’ kumplessità u m’għandhiex konfini; |
| --- | --- |

38.

jinnota li ċ-ċiberkriminalità, fil-forom kollha tagħha, hija theddida sofistikata ġdida, li tiżviluppa b’mod mgħaġġel, għall-Istati Membri, l-organizzazzjonijiet u ċ-ċittadini tal-UE fis-seklu 21 u hija theddida li kulma jmur qed tiżdied f’termini ta’ frekwenza u ta’ kumplessità u m’għandhiex konfini;

| 39. | jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jista' jkollhom rwol ewlieni x'jaqdu, billi jiġbru d-dejta ċibernetika u jipproteġu s-sigurtà tad-dejta fil-kuntest li l-ksur tas-sigurtà huwa theddida għas-servizzi tal-utilitajiet – l-ilma u l-enerġija lokali – u peress li jużaw u huma sidien ta' bosta prodotti u servizzi ta' informazzjoni diġitali; |
| --- | --- |

39.

jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jista' jkollhom rwol ewlieni x'jaqdu, billi jiġbru d-dejta ċibernetika u jipproteġu s-sigurtà tad-dejta fil-kuntest li l-ksur tas-sigurtà huwa theddida għas-servizzi tal-utilitajiet – l-ilma u l-enerġija lokali – u peress li jużaw u huma sidien ta' bosta prodotti u servizzi ta' informazzjoni diġitali;

| 40. | jitlob biex jiġu mħeġġa u żviluppati s-sħubijiet bejn l-atturi rilevanti kollha biex jaħdmu fuq l-azzjonijiet koordinati għaċ-ċibersigurtà u jikkontribwixxu għal azzjonijiet taċ-ċibersigurtà fil-livell nazzjonali u dak tal-UE, bil-għan li tiġi miġġielda ċ-ċiberkriminalità u jiġi minimizzat l-impatt tagħha kkawżat minn serq dirett finanzjajru jew tal-proprjetà intellettwali, l-interruzzjoni tal-komunikazzjonijiet jew id-danni għad-dejta kruċjali għall-intrapriżi (12); |
| --- | --- |

40.

jitlob biex jiġu mħeġġa u żviluppati s-sħubijiet bejn l-atturi rilevanti kollha biex jaħdmu fuq l-azzjonijiet koordinati għaċ-ċibersigurtà u jikkontribwixxu għal azzjonijiet taċ-ċibersigurtà fil-livell nazzjonali u dak tal-UE, bil-għan li tiġi miġġielda ċ-ċiberkriminalità u jiġi minimizzat l-impatt tagħha kkawżat minn serq dirett finanzjajru jew tal-proprjetà intellettwali, l-interruzzjoni tal-komunikazzjonijiet jew id-danni għad-dejta kruċjali għall-intrapriżi (12);

II.6   
  Kummenti finali

| 41. | iqis li l-azzjonijiet proposti fil-Proposta għal Regolament, kif inhuma bħalissa, ma jidhru li qed iqajmu l-ebda kwistjoni dwar il-konformità tagħhom mal-prinċipji kemm tas-sussidjarjetà kif ukoll tal-proporzjonalità; |
| --- | --- |

41.

iqis li l-azzjonijiet proposti fil-Proposta għal Regolament, kif inhuma bħalissa, ma jidhru li qed iqajmu l-ebda kwistjoni dwar il-konformità tagħhom mal-prinċipji kemm tas-sussidjarjetà kif ukoll tal-proporzjonalità;

| 42. | jenfasizza r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-promozzjoni ta’ programmi konġunti tar-riċerka peress li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma atturi ewlenin fl-iżvilupp ta’ strateġiji reġjonali tar-riċerka u l-innovazzjoni u ħafna drabi jiġġestixxu l-istituzzjonijiet ta’ riċerka u jappoġġjaw ambjenti innovattivi; |
| --- | --- |

42.

jenfasizza r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-promozzjoni ta’ programmi konġunti tar-riċerka peress li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma atturi ewlenin fl-iżvilupp ta’ strateġiji reġjonali tar-riċerka u l-innovazzjoni u ħafna drabi jiġġestixxu l-istituzzjonijiet ta’ riċerka u jappoġġjaw ambjenti innovattivi;

| 43. | jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jiġu kkonsultati b'mod sistematiku fit-tfassil, l-implimentazzjoni u l-governanza tal-miżuri disinjati biex jipprovdu finanzjament għan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej (b'mod partikolari fir-rigward tal-aspetti relatati mat-tifrix tal-broadband f'żoni inqas popolati, il-provvista ta' servizzi transkonfinali, eċċ.). |
| --- | --- |

43.

jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jiġu kkonsultati b'mod sistematiku fit-tfassil, l-implimentazzjoni u l-governanza tal-miżuri disinjati biex jipprovdu finanzjament għan-netwerks tat-telekomunikazzjonijiet trans-Ewropej (b'mod partikolari fir-rigward tal-aspetti relatati mat-tifrix tal-broadband f'żoni inqas popolati, il-provvista ta' servizzi transkonfinali, eċċ.).

III.   RAKKOMANDAZZJONIJIET SABIEX JITRESSQU EMENDI

Emenda 1

Preambolu

| Ġdid | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | (10) | Fl-iżvilupp tal-infrastruttura tas-servizzi diġitali, ser ikun kruċjali li jiġi żgurat li l-ħtiġijiet tas-sigurtà f’kull livell jintlaħqu sabiex jiġu żgurati l-aħjar livelli adgewati ta’ privatezza u protezzjoni tad-dejta personali u jiġi evitat kull monitoraġġ mhux awtorizzat ta’ kull xorta ta’ informazzjoni personali jew il-ħolqien ta’ profili. |

Ġdid

Emenda tal-KtR

(10)

Fl-iżvilupp tal-infrastruttura tas-servizzi diġitali, ser ikun kruċjali li jiġi żgurat li l-ħtiġijiet tas-sigurtà f’kull livell jintlaħqu sabiex jiġu żgurati l-aħjar livelli adgewati ta’ privatezza u protezzjoni tad-dejta personali u jiġi evitat kull monitoraġġ mhux awtorizzat ta’ kull xorta ta’ informazzjoni personali jew il-ħolqien ta’ profili.

Raġuni

Illum il-ġurnata huwa importanti li tiġi żgurata l-protezzjoni tad-dejta personali u li jiġu applikati standards ta' privatezza bħala rekwiżiti ta' sigurtà minħabba l-punti vulnerabbli li jistgħu jikkompromettu l-informazzjoni personali individwali inkluż il-preferenzi ta' xiri, is-sitwazzjoni medika, ir-rekords tas-saħħa, eċċ.

Emenda 2

Preambolu, Punt 1

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| In-netwerks u s-servizzi tat-telekomunikazzjonijiet qegħdin isiru infrastrutturi dejjem aktar ibbażati fuq l-internet, b’interrelazzjoni mill-qrib bejn in-netwerks tal-broadband u s-servizzi diġitali. L-internet qiegħed isir il-pjattaforma dominanti għall-komunikazzjoni, is-servizzi, u biex isir in-negozju. Għalhekk, id-disponibbiltà trans-Ewropea ta’ aċċess veloċi għall-internet u s-servizzi diġitali fl-interess pubbliku hija essenzjali għat-tkabbir ekonomiku u s-Suq Uniku. | In-netwerks u s-servizzi tat-telekomunikazzjonijiet qegħdin isiru infrastrutturi dejjem aktar ibbażati fuq l-internet, b’interrelazzjoni mill-qrib bejn in-netwerks tal-broadband u s-servizzi diġitali. L-internet qiegħed isir il-pjattaforma dominanti għall-komunikazzjoni, is-servizzi, u biex isir in-negozju. Għalhekk, id-disponibbiltà fir-reġjuni kollha tal-UE trans-Ewropea
  ta’ aċċess veloċi għall-internet bi prezzijiet affordabbli, u s-servizzi diġitali fl-interess pubbliku hija essenzjali għall-kompetittività, it-għat
  -tkabbir ekonomiku, l-inklużjoni soċjali u s-Suq Uniku. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

In-netwerks u s-servizzi tat-telekomunikazzjonijiet qegħdin isiru infrastrutturi dejjem aktar ibbażati fuq l-internet, b’interrelazzjoni mill-qrib bejn in-netwerks tal-broadband u s-servizzi diġitali. L-internet qiegħed isir il-pjattaforma dominanti għall-komunikazzjoni, is-servizzi, u biex isir in-negozju. Għalhekk, id-disponibbiltà trans-Ewropea ta’ aċċess veloċi għall-internet u s-servizzi diġitali fl-interess pubbliku hija essenzjali għat-tkabbir ekonomiku u s-Suq Uniku.

In-netwerks u s-servizzi tat-telekomunikazzjonijiet qegħdin isiru infrastrutturi dejjem aktar ibbażati fuq l-internet, b’interrelazzjoni mill-qrib bejn in-netwerks tal-broadband u s-servizzi diġitali. L-internet qiegħed isir il-pjattaforma dominanti għall-komunikazzjoni, is-servizzi, u biex isir in-negozju. Għalhekk, id-disponibbiltà fir-reġjuni kollha tal-UE trans-Ewropea
  ta’ aċċess veloċi għall-internet bi prezzijiet affordabbli, u s-servizzi diġitali fl-interess pubbliku hija essenzjali għall-kompetittività, it-għat
  -tkabbir ekonomiku, l-inklużjoni soċjali u s-Suq Uniku.

Raġuni

Il-kompetittività u l-inklużjoni soċjali huma żewġ kwistjonijiet importanti li għandhom jiġu kkunsidrati.

Emenda 3

Preambolu, Punt 7

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Fir-rigward tal-infrastrutturi ta' servizzi diġitali, l-elementi modulari se jieħdu l-prijorità fuq infrastrutturi oħra ta' servizzi diġitali, billi tal-ewwel huma prekondizzjoni għal tat-tieni. Fost l-oħrajn, l-infrastrutturi ta' servizzi diġitali għandhom joħolqu valur miżjud u jilħqu bżonnijiet ipprovati. Għandhom ikunu maturi biżżejjed għall-implimentazzjoni, teknikament kif ukoll operazzjonalment, kif ikun ġie pprovat b'mod partikulari permezz ta' proġetti pilota b'suċċess. Għandhom jissejsu fuq pjan konkret ta' sostenibbiltà sabiex jiżguraw l-operat fit-tul tal-pjattaformi ta' servizzi ewlenin lil hinn mis-CEF. B'hekk, l-għajnunafinanzjarja fil-qafas ta' dan ir-Regolament, kull fejn possibbli, għandha titneħħa b'mod progressiv, u għandhom jiġu mmobilizzati fondi minn sorsi oħra lil hinn mis-CEF. | Fir-rigward tal-infrastrutturi ta' servizzi diġitali, l-elementi modulari, u l-infrastrutturi tas-servizzi diġitali b'elementi li jistgħu jintużaw minn provvedituri ta' servizzi oħrajn, se jieħdu l-prijorità fuq infrastrutturi oħra ta' servizzi diġitali, billi tal-ewwel jipprovdu bażi għat-tieni biex jibnu fuqhahuma prekondizzjoni għal tat-tieni
  . Fost l-oħrajn, l-infrastrutturi ta' servizzi diġitali għandhom joħolqu valur miżjud u jilħqu bżonnijiet ipprovati. Għandhom ikunu maturi biżżejjed għall-implimentazzjoni, teknikament kif ukoll operazzjonalment, kif ikun ġie pprovat b'mod partikulari permezz ta' proġetti pilota b'suċċess. Għandhom jissejsufuq pjan konkret ta' sostenibbiltà sabiex jiżguraw l-operat fit-tul tal-pjattaformi ta' servizzi ewlenin lil hinn mis-CEF. B'hekk, l-għajnuna finanzjarja fil-qafas ta' dan ir-Regolament, kull fejn possibbli, għandha titneħħa b'mod progressiv, u għandhom jiġu mmobilizzati fondi minn sorsi oħra lil hinn mis-CEF. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Fir-rigward tal-infrastrutturi ta' servizzi diġitali, l-elementi modulari se jieħdu l-prijorità fuq infrastrutturi oħra ta' servizzi diġitali, billi tal-ewwel huma prekondizzjoni għal tat-tieni. Fost l-oħrajn, l-infrastrutturi ta' servizzi diġitali għandhom joħolqu valur miżjud u jilħqu bżonnijiet ipprovati. Għandhom ikunu maturi biżżejjed għall-implimentazzjoni, teknikament kif ukoll operazzjonalment, kif ikun ġie pprovat b'mod partikulari permezz ta' proġetti pilota b'suċċess. Għandhom jissejsu fuq pjan konkret ta' sostenibbiltà sabiex jiżguraw l-operat fit-tul tal-pjattaformi ta' servizzi ewlenin lil hinn mis-CEF. B'hekk, l-għajnunafinanzjarja fil-qafas ta' dan ir-Regolament, kull fejn possibbli, għandha titneħħa b'mod progressiv, u għandhom jiġu mmobilizzati fondi minn sorsi oħra lil hinn mis-CEF.

Fir-rigward tal-infrastrutturi ta' servizzi diġitali, l-elementi modulari, u l-infrastrutturi tas-servizzi diġitali b'elementi li jistgħu jintużaw minn provvedituri ta' servizzi oħrajn, se jieħdu l-prijorità fuq infrastrutturi oħra ta' servizzi diġitali, billi tal-ewwel jipprovdu bażi għat-tieni biex jibnu fuqhahuma prekondizzjoni għal tat-tieni
  . Fost l-oħrajn, l-infrastrutturi ta' servizzi diġitali għandhom joħolqu valur miżjud u jilħqu bżonnijiet ipprovati. Għandhom ikunu maturi biżżejjed għall-implimentazzjoni, teknikament kif ukoll operazzjonalment, kif ikun ġie pprovat b'mod partikulari permezz ta' proġetti pilota b'suċċess. Għandhom jissejsufuq pjan konkret ta' sostenibbiltà sabiex jiżguraw l-operat fit-tul tal-pjattaformi ta' servizzi ewlenin lil hinn mis-CEF. B'hekk, l-għajnuna finanzjarja fil-qafas ta' dan ir-Regolament, kull fejn possibbli, għandha titneħħa b'mod progressiv, u għandhom jiġu mmobilizzati fondi minn sorsi oħra lil hinn mis-CEF.

Emenda 4

Preambolu, Punt 22

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Il-Kummissjoni għandha tiġi assistita minn Grupp Espert ta' rappreżentanti tal-Istati Membri, li għandu jiġi kkonsultat, u li għandu jikkontribwixxi, fost l-oħrajn, għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta' dawn il-linjigwida, għall-ippjanar, għall-valutazzjoni, u għall-indirizzar tal-problemi ta' implimentazzjoni. | Il-Kummissjoni għandha tiġi assistita minn Grupp Espert ta' rappreżentanti tal-Istati Membri u rappreżentant wieħed mill-awtoritajiet lokali u reġjonali, li għandu jiġi kkonsultat, u li għandu jikkontribwixxi, fost l-oħrajn, għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta' dawn il-linjigwida, għall-ippjanar, għall-valutazzjoni, u għall-indirizzar tal-problemi ta' implimentazzjoni. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Il-Kummissjoni għandha tiġi assistita minn Grupp Espert ta' rappreżentanti tal-Istati Membri, li għandu jiġi kkonsultat, u li għandu jikkontribwixxi, fost l-oħrajn, għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta' dawn il-linjigwida, għall-ippjanar, għall-valutazzjoni, u għall-indirizzar tal-problemi ta' implimentazzjoni.

Il-Kummissjoni għandha tiġi assistita minn Grupp Espert ta' rappreżentanti tal-Istati Membri u rappreżentant wieħed mill-awtoritajiet lokali u reġjonali, li għandu jiġi kkonsultat, u li għandu jikkontribwixxi, fost l-oħrajn, għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta' dawn il-linjigwida, għall-ippjanar, għall-valutazzjoni, u għall-indirizzar tal-problemi ta' implimentazzjoni.

Raġuni

Il-parteċipazzjoni tar-rappreżentanti mill-awtoritajiet lokali u reġjonali tista' tkun utli fil-proċess ta' konsultazzjoni minħabba r-rwol tagħhom fl-implimentazzjoni tas-servizzi.

Emenda 5

Artikolu 3.2(b)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| titjib fil-ħajja ta' kuljum għaċ-ċittadini, in-negozji u l-gvernijiet permezz tal-promozzjoni tal-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà tan-netwerks ta' telekomunikazzjonijiet nazzjonali, reġjonali u lokali, kif ukoll l-aċċess għal dawk in-netwerks. | titjib fil-ħajja ta' kuljum u l-attivitajiet soċjali u ekonomiċi għaċ-ċittadini, in-negozji u l-gvernijiet permezz tal-promozzjoni tal-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà tan-netwerks ta' telekomunikazzjonijiet nazzjonali, reġjonali u lokali, kif ukoll l-aċċess għal dawk in-netwerks. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

titjib fil-ħajja ta' kuljum għaċ-ċittadini, in-negozji u l-gvernijiet permezz tal-promozzjoni tal-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà tan-netwerks ta' telekomunikazzjonijiet nazzjonali, reġjonali u lokali, kif ukoll l-aċċess għal dawk in-netwerks.

titjib fil-ħajja ta' kuljum u l-attivitajiet soċjali u ekonomiċi għaċ-ċittadini, in-negozji u l-gvernijiet permezz tal-promozzjoni tal-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà tan-netwerks ta' telekomunikazzjonijiet nazzjonali, reġjonali u lokali, kif ukoll l-aċċess għal dawk in-netwerks.

Raġuni

L-attivitajiet soċjali u ekonomiċi huma marbuta mal-ħajja ta' kuljum u jagħmlu parti mill-prijoritajiet lokali u reġjonali u flimkien jistgħu jistimolaw l-iżvilupp u servizzi pubbliċi iktar effiċjenti kif ukoll l-intrapriżi.

Emenda 6

Artikolu 3.3(b)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| il-fluss effiċjenti ta' investimenti privati u pubbliċi għall-ixprunar tal-iskjerar u l-modernizzazzjoni tan-netwerks tal-broadband, bil-għan li jikkontribwixxu lejn l-ilħiq tal-miri tal-broadband tal-Aġenda Diġitali għall-Ewropa. | il-fluss effiċjenti ta' investimenti privati u pubbliċi u l-iżvilupp tat-tagħlim elettroniku għall-ixprunar tal-iskjerar u l-modernizzazzjoni tan-netwerks tal-broadband, bil-għan li jikkontribwixxu lejn l-ilħiq tal-miri tal-broadband tal-Aġenda Diġitali għall-Ewropa. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

il-fluss effiċjenti ta' investimenti privati u pubbliċi għall-ixprunar tal-iskjerar u l-modernizzazzjoni tan-netwerks tal-broadband, bil-għan li jikkontribwixxu lejn l-ilħiq tal-miri tal-broadband tal-Aġenda Diġitali għall-Ewropa.

il-fluss effiċjenti ta' investimenti privati u pubbliċi u l-iżvilupp tat-tagħlim elettroniku għall-ixprunar tal-iskjerar u l-modernizzazzjoni tan-netwerks tal-broadband, bil-għan li jikkontribwixxu lejn l-ilħiq tal-miri tal-broadband tal-Aġenda Diġitali għall-Ewropa.

Raġuni

L-iżvilupp ta’ swieq tat-tagħlim elettroniku (e-learning) jipprovdi alternattivi li jiffinanzjaw id-diġitalizzazzjoni tal-kontenut.

Emenda 7

Artikolu 4.2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Proġett ta’ interess komuni jista’ jinkludi ċ-ċiklu sħiħ tagħhom, inkluż l-istudji tal-fattibilità, l-implimentazzjoni, l-operat kontinwu, il-koordinazzjoni u l-evalwazzjoni. | Proġett ta’ interess komuni jista’ jinkludi ċ-ċiklu sħiħ tagħhom, inkluż l-istudji tal-fattibilità, l-implimentazzjoni, l-operat kontinwu, il-koordinazzjoni u l-evalwazzjoni. u għandu jirrispetta l-prinċipju tan-newtralità teknoloġika, li jifforma l-bażi tal-istruttura ta' komunikazzjonijiet elettroniċi tal-UE. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Proġett ta’ interess komuni jista’ jinkludi ċ-ċiklu sħiħ tagħhom, inkluż l-istudji tal-fattibilità, l-implimentazzjoni, l-operat kontinwu, il-koordinazzjoni u l-evalwazzjoni.

Proġett ta’ interess komuni jista’ jinkludi ċ-ċiklu sħiħ tagħhom, inkluż l-istudji tal-fattibilità, l-implimentazzjoni, l-operat kontinwu, il-koordinazzjoni u l-evalwazzjoni. u għandu jirrispetta l-prinċipju tan-newtralità teknoloġika, li jifforma l-bażi tal-istruttura ta' komunikazzjonijiet elettroniċi tal-UE.

Raġuni

Huwa importanti li jiġu speċifikati l-prinċipji li jistabbilixxu l-istruttura tal-komunikazzjoni elettronika, speċjalment hawnhekk fil-kuntest tat-twaqqif ta' proġetti ta' interess komuni.

Emenda 8

Artikolu 7

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-Unjoni tista’ tistabbilixxi kuntratti, tiddiskuti, tiskambja informazzjoni u tikkoopera ma’ awtoritajiet pubbliċi jew kwalunkwe organizzazzjoni oħra f’pajjiżi terzi sabiex tilħaq kwalunkwe għan segwit minn dawn il-linji gwida. Fost għanijiet oħrajn, din il-kooperazzjoni għandha tfittex li tippromwovi l-interoperabbiltà bejn netwerks tat-telekomunikazzjonijiet fl-Unjoni u bejn netwerks tat-telekomunikazzjonijiet ta' pajjiżi terzi. | L-Unjoni tista’ tistabbilixxi kuntratti, tiddiskuti, tiskambja informazzjoni u tikkoopera ma’ awtoritajiet pubbliċi jew kwalunkwe organizzazzjoni oħra f’pajjiżi terzi, fejn hemm interess pubbliku, sabiex tilħaq kwalunkwe għan segwit minn dawn il-linji gwida. Fost għanijiet oħrajn, din il-kooperazzjoni għandha tfittex li tippromwovi l-interoperabbiltà bejn netwerks tat-telekomunikazzjonijiet fl-Unjoni u bejn netwerks tat-telekomunikazzjonijiet ta' pajjiżi terzi. Din il-kooperazzjoni għandha tiġi koordinata mal-istrateġiji mfassla fil-kuntest tal-politiki esterni tal-Unjoni, b'mod partikolari dawk koperti minn kwalunkwe strateġija makroreġjonali li diġà qed tiġi implimentata jew qed tiġi preparata. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-Unjoni tista’ tistabbilixxi kuntratti, tiddiskuti, tiskambja informazzjoni u tikkoopera ma’ awtoritajiet pubbliċi jew kwalunkwe organizzazzjoni oħra f’pajjiżi terzi sabiex tilħaq kwalunkwe għan segwit minn dawn il-linji gwida. Fost għanijiet oħrajn, din il-kooperazzjoni għandha tfittex li tippromwovi l-interoperabbiltà bejn netwerks tat-telekomunikazzjonijiet fl-Unjoni u bejn netwerks tat-telekomunikazzjonijiet ta' pajjiżi terzi.

L-Unjoni tista’ tistabbilixxi kuntratti, tiddiskuti, tiskambja informazzjoni u tikkoopera ma’ awtoritajiet pubbliċi jew kwalunkwe organizzazzjoni oħra f’pajjiżi terzi, fejn hemm interess pubbliku, sabiex tilħaq kwalunkwe għan segwit minn dawn il-linji gwida. Fost għanijiet oħrajn, din il-kooperazzjoni għandha tfittex li tippromwovi l-interoperabbiltà bejn netwerks tat-telekomunikazzjonijiet fl-Unjoni u bejn netwerks tat-telekomunikazzjonijiet ta' pajjiżi terzi. Din il-kooperazzjoni għandha tiġi koordinata mal-istrateġiji mfassla fil-kuntest tal-politiki esterni tal-Unjoni, b'mod partikolari dawk koperti minn kwalunkwe strateġija makroreġjonali li diġà qed tiġi implimentata jew qed tiġi preparata.

Raġuni

L-interess pubbliku għandu jkun prijorità għat-tħejjija tat-teħid tad-deċiżjonijiet. Barra minn hekk tkun ħaġa tajba wkoll li jiġu segwiti l-politiki u l-istrateġiji eżistenti meta jkunu qed jiġu stabbiliti mekkaniżmi ta' kooperazzjoni.

Emenda 9

Artikolu 8.1

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Abbażi tal-informazzjoni riċevuta skont l-Artikolu 21 tar-Regolament XXX li jistabbilixxi s-CEF, l-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jiskambjaw informazzjoni dwar il-progress li sar bl-implimentazzjoni ta’ dawn il-linji gwida. | Abbażi tal-informazzjoni riċevuta skont l-Artikolu 21 tar-Regolament XXX li jistabbilixxi s-CEF, l-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jiskambjaw informazzjoni u l-aħjar prattiki dwar il-progress li sar bl-implimentazzjoni ta’ dawn il-linji gwida. Ħarsa ġenerali annwali ta' dik l-informazzjoni se tintbagħat lill-Parlament Ewropew. L-Istati Membri se involvu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-proċess. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Abbażi tal-informazzjoni riċevuta skont l-Artikolu 21 tar-Regolament XXX li jistabbilixxi s-CEF, l-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jiskambjaw informazzjoni dwar il-progress li sar bl-implimentazzjoni ta’ dawn il-linji gwida.

Abbażi tal-informazzjoni riċevuta skont l-Artikolu 21 tar-Regolament XXX li jistabbilixxi s-CEF, l-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jiskambjaw informazzjoni u l-aħjar prattiki dwar il-progress li sar bl-implimentazzjoni ta’ dawn il-linji gwida. Ħarsa ġenerali annwali ta' dik l-informazzjoni se tintbagħat lill-Parlament Ewropew. L-Istati Membri se involvu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-proċess.

Raġuni

Suġġeriment biex jittejjeb il-proċess ta' trasparenza.

Emenda 10

Artikolu 8.2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Il-Kummissjoni għandha tikkonsulta u tiġi assistita minn Grupp Espert, iffurmat minn rappreżentant minn kull Stat Membru. | Il-Kummissjoni għandha tikkonsulta u tiġi assistita minn Grupp Espert, iffurmat minn rappreżentant minn kull Stat Membru, inkluż rappreżentant wieħed minn gvern reġjonali u wieħed minn gvern lokali. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Il-Kummissjoni għandha tikkonsulta u tiġi assistita minn Grupp Espert, iffurmat minn rappreżentant minn kull Stat Membru.

Il-Kummissjoni għandha tikkonsulta u tiġi assistita minn Grupp Espert, iffurmat minn rappreżentant minn kull Stat Membru, inkluż rappreżentant wieħed minn gvern reġjonali u wieħed minn gvern lokali.

Raġuni

Il-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-kumitat tista’ tkun siewja peress li s-servizzi pubbliċi fl-Ewropa jiġu pprovduti l-aktar mill-awtoritajiet lokali u reġjonali, u huma dawn is-servizzi li għandhom sehem importanti fil-ħajja ta’ kuljum u l-moviment liberu tan-negozji u l-persuni.

Emenda 11

Anness – Sezzjoni 1-2(g)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Infrastruttura għal servizzi ta' internet aktar sikur: Tirreferi għall-pjattaforma għall-ksib, l-operat u l-manutenzjoni ta' faċilitajiet informatiċi maqsuma, bażijiet tad-dejta u għodod ta' software għaċ-Ċentri għal Internet aktar Sikur (SICs) fl-Istati Membri. L-operati tal-back office għall-ġestjoni tar-rappurtar ta' kontenut ta' abbuż sesswali huma inklużi, kif ukoll il-konnessjoni ma' awtoritajiet ta' pulizija, inklużi organizzazzjonijiet internazzjonali bħall-Interpol, u fejn xieraq, il-ġestjoni tat-tneħħija ta' dan il-kontenut mill-websajts relevanti. Dan għandu jiġi appoġġjat minn bażijiet tad-dejta komuni. | Infrastruttura għal servizzi ta' internet aktar sikur: Tirreferi għall-pjattaforma għall-ksib, l-operat u l-manutenzjoni ta' faċilitajiet informatiċi maqsuma, bażijiet tad-dejta u għodod ta' software, kif ukoll l-iskambju tal-aħjar prattiki, għaċ-Ċentri għal Internet aktar Sikur (SICs) fl-Istati Membri. Is-SICs fl-Istati Membri li jiżguraw valur miżjud għall-Unjoni huma element prinċipali tal-infrastruttura għal servizzi ta' internet aktar sikur, li fosthom, ta' importanza partikolari huma l-linji telefoniċi nazzjonali bla ħlas, hotlines, ċentri ta' sensibilizzazzjoni u attivitajiet oħrajn ta' sensibilizzazzjoni. L-operati tal-back office għall-ġestjoni tar-rappurtar ta' kontenut ta' abbuż sesswali huma inklużi, kif ukoll il-konnessjoni ma' awtoritajiet ta' pulizija, inklużi organizzazzjonijiet internazzjonali bħall-Interpol, u fejn adatt, il-ġestjoni tat-tneħħija ta' dan il-kontenut mill-websajts relevanti. Dan għandu jiġi appoġġjat minn bażijiet tad-dejta komuni u minn sistemi tas-software komuni. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Infrastruttura għal servizzi ta' internet aktar sikur: Tirreferi għall-pjattaforma għall-ksib, l-operat u l-manutenzjoni ta' faċilitajiet informatiċi maqsuma, bażijiet tad-dejta u għodod ta' software għaċ-Ċentri għal Internet aktar Sikur (SICs) fl-Istati Membri. L-operati tal-back office għall-ġestjoni tar-rappurtar ta' kontenut ta' abbuż sesswali huma inklużi, kif ukoll il-konnessjoni ma' awtoritajiet ta' pulizija, inklużi organizzazzjonijiet internazzjonali bħall-Interpol, u fejn xieraq, il-ġestjoni tat-tneħħija ta' dan il-kontenut mill-websajts relevanti. Dan għandu jiġi appoġġjat minn bażijiet tad-dejta komuni.

Infrastruttura għal servizzi ta' internet aktar sikur: Tirreferi għall-pjattaforma għall-ksib, l-operat u l-manutenzjoni ta' faċilitajiet informatiċi maqsuma, bażijiet tad-dejta u għodod ta' software, kif ukoll l-iskambju tal-aħjar prattiki, għaċ-Ċentri għal Internet aktar Sikur (SICs) fl-Istati Membri. Is-SICs fl-Istati Membri li jiżguraw valur miżjud għall-Unjoni huma element prinċipali tal-infrastruttura għal servizzi ta' internet aktar sikur, li fosthom, ta' importanza partikolari huma l-linji telefoniċi nazzjonali bla ħlas, hotlines, ċentri ta' sensibilizzazzjoni u attivitajiet oħrajn ta' sensibilizzazzjoni. L-operati tal-back office għall-ġestjoni tar-rappurtar ta' kontenut ta' abbuż sesswali huma inklużi, kif ukoll il-konnessjoni ma' awtoritajiet ta' pulizija, inklużi organizzazzjonijiet internazzjonali bħall-Interpol, u fejn adatt, il-ġestjoni tat-tneħħija ta' dan il-kontenut mill-websajts relevanti. Dan għandu jiġi appoġġjat minn bażijiet tad-dejta komuni u minn sistemi tas-software komuni.

Raġuni

L-eżempji tal-aħjar prattika jistgħu jgħinu ħafna lill-attività tas-SICs.

Brussell, 8 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  CdR 39/2006.

1

(2)  CdR 5/2008 fin.

2

(3)  CdR 156/2009 fin.

3

(4)  CdR 10/2009 fin.

4

(5)  CdR 104/2010 fin.

5

(6)  CdR 104/2010 fin.

6

(7)  CdR 247/2009 fin.

7

(8)  CdR 247/2009 fin.

8

(9)  CdR 626/2012 fin.

9

(10)  CdR 247/2009 fin.

10

(11)  CdR 247/2009 fin.

11

(12)  CDR1646-2013.

12

---

| 5.12.2013 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 356/124 |
| --- | --- | --- | --- |

5.12.2013

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 356/124

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-“Proposta għal direttiva għall-ippjanar spazjali marittimu u għall-ġestjoni integrata tal-kosta”

2013/C 356/18

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jenfasizza li d-Direttiva proposta saret fil-kuntest ta' għadd ta' Stati Membri li diġà għandhom politiki tal-MSP u tal-ICM, u li fihom huma atturi ewlenin l-awtoritajiet lokali u reġjonali; barra minn hekk, jixtieq li l-proposta ma jkollha l-ebda impatt fuq il-kompetenzi li jeżistu mal-Istati Membri u fi ħdanhom fil-qasam tal-ippjanar spazjali; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li d-Direttiva proposta saret fil-kuntest ta' għadd ta' Stati Membri li diġà għandhom politiki tal-MSP u tal-ICM, u li fihom huma atturi ewlenin l-awtoritajiet lokali u reġjonali; barra minn hekk, jixtieq li l-proposta ma jkollha l-ebda impatt fuq il-kompetenzi li jeżistu mal-Istati Membri u fi ħdanhom fil-qasam tal-ippjanar spazjali;

| — | jaħseb li għadha miftuħa l-kwistjoni dwar jekk l-UE għandhiex toħloq leġislazzjoni u trid tiġi indirizzata wkoll il-mistoqsija dwar kif għandha toħloq leġislazzjoni; jissuġġerixxi f'dan ir-rigward li l-proposta kif inhi miktuba bħalissa tikser il-prinċipju tal-proporzjonalità; |
| --- | --- |

—

jaħseb li għadha miftuħa l-kwistjoni dwar jekk l-UE għandhiex toħloq leġislazzjoni u trid tiġi indirizzata wkoll il-mistoqsija dwar kif għandha toħloq leġislazzjoni; jissuġġerixxi f'dan ir-rigward li l-proposta kif inhi miktuba bħalissa tikser il-prinċipju tal-proporzjonalità;

| — | jissuġġerixxi li d-Direttiva proposta ma tipprovdix biżżejjed flessibilità għall-implimentazzjoni peress li: (a) ma tirrispettax proċessi informali li ilhom stabbiliti sew għall-ICM f'uħud mill-Istati Membri; u (b) il-proposti dwar l-ICM b'mod partikolari jmorru kontra b'mod dirett il-kompetenzi attwali għall-politika u l-prattika tal-ippjanar spazjali li huma fil-livell reġjonali u/jew lokali; |
| --- | --- |

—

jissuġġerixxi li d-Direttiva proposta ma tipprovdix biżżejjed flessibilità għall-implimentazzjoni peress li: (a) ma tirrispettax proċessi informali li ilhom stabbiliti sew għall-ICM f'uħud mill-Istati Membri; u (b) il-proposti dwar l-ICM b'mod partikolari jmorru kontra b'mod dirett il-kompetenzi attwali għall-politika u l-prattika tal-ippjanar spazjali li huma fil-livell reġjonali u/jew lokali;

| — | jenfasizza li Direttiva qafas m'għandhiex tistabbilixxi l-kontenut tal-pjani spazjali marittimi; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li Direttiva qafas m'għandhiex tistabbilixxi l-kontenut tal-pjani spazjali marittimi;

| — | jemmen li Direttiva qafas għandha tistabbilixxi prinċipji komuni u tiffaċilita l-kooperazzjoni transkonfinali u l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali li huma kompetenti għall-kosti tagħhom, u tħalli d-definizzjoni ta' “żoni kostali” għall-awtoritajiet tal-Istati Membri; |
| --- | --- |

—

jemmen li Direttiva qafas għandha tistabbilixxi prinċipji komuni u tiffaċilita l-kooperazzjoni transkonfinali u l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali li huma kompetenti għall-kosti tagħhom, u tħalli d-definizzjoni ta' “żoni kostali” għall-awtoritajiet tal-Istati Membri;

| — | jenfasizza li d-Direttiva proposta, kif inhi miktuba bħalissa, se jkollha konsegwenzi negattivi għall-politika u l-proċedura ta' ppjanar lokali/reġjonali, peress li l-proposta se tissuġġetta l-pjani spazjali b'dimensjoni kostali għal rekwiżiti minimi ta' kontenut speċifiċi għas-settur, li jdgħajfu bil-kbir l-awtonomija tal-awtoritajiet tal-ippjanar biex iżommu bilanċ bejn il-ħtiġijiet tal-użijiet adatti kollha; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li d-Direttiva proposta, kif inhi miktuba bħalissa, se jkollha konsegwenzi negattivi għall-politika u l-proċedura ta' ppjanar lokali/reġjonali, peress li l-proposta se tissuġġetta l-pjani spazjali b'dimensjoni kostali għal rekwiżiti minimi ta' kontenut speċifiċi għas-settur, li jdgħajfu bil-kbir l-awtonomija tal-awtoritajiet tal-ippjanar biex iżommu bilanċ bejn il-ħtiġijiet tal-użijiet adatti kollha;

| Relatur | Is-Sur Paul O’DONOGHUE, Membru tal-Kunsill tal-Kontea ta’ Kerry u tas-South West Regional Authority (IE/ALDE) |
| --- | --- |
| Dokument ta' referenza | Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi qafas għall-ippjanar spazjali marittimu u l-ġestjoni integrata tal-kosta
  COM(2013) 133 final |

Relatur

Is-Sur Paul O’DONOGHUE, Membru tal-Kunsill tal-Kontea ta’ Kerry u tas-South West Regional Authority (IE/ALDE)

Dokument ta' referenza

Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi qafas għall-ippjanar spazjali marittimu u l-ġestjoni integrata tal-kosta

COM(2013) 133 final

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Kummenti ġenerali

| 1. | jappoġġja l-għanijiet ġenerali tad-Direttiva proposta: li jkun hemm ġestjoni iktar effettiva tal-attivitajiet marittimi u użu effiċjenti tar-riżorsi tal-baħar; li jiġi żviluppat proċess konsistenti u msejjes fuq l-evidenza- għat-teħid tad-deċiżjonijiet u kooperazzjoni msaħħa tal-ġestjoni kostali u marittima; li tiġi faċilitata l-implimentazzjoni koerenti ta' objettivi ta' politika ewlenin tal-UE (1) u tikkontribwixxi għat-tkabbir sostenibbli u l-iżvilupp tal-ekonomija “blu”; |
| --- | --- |

1.

jappoġġja l-għanijiet ġenerali tad-Direttiva proposta: li jkun hemm ġestjoni iktar effettiva tal-attivitajiet marittimi u użu effiċjenti tar-riżorsi tal-baħar; li jiġi żviluppat proċess konsistenti u msejjes fuq l-evidenza- għat-teħid tad-deċiżjonijiet u kooperazzjoni msaħħa tal-ġestjoni kostali u marittima; li tiġi faċilitata l-implimentazzjoni koerenti ta' objettivi ta' politika ewlenin tal-UE (1) u tikkontribwixxi għat-tkabbir sostenibbli u l-iżvilupp tal-ekonomija “blu”;

| 2. | jilqa' b'sodisfazzjon l-isforzi sabiex ikun hemm koordinazzjoni aħjar bejn attivitajiet ibbażati fuq l-art u dawk fuq il-baħar; jappoġġja politika Ewropea koerenti msejsa fuq l-aħjar prattiki internazzjonali u jifhem u jaqbel mal-prattiki nazzjonali stabbiliti; u jappoġġja l-iżvilupp ta' prinċipji komuni għall-Ippjanar Spazjali Marittimu (MSP) u l-Ġestjoni Integrata tal-Kosta (ICM); |
| --- | --- |

2.

jilqa' b'sodisfazzjon l-isforzi sabiex ikun hemm koordinazzjoni aħjar bejn attivitajiet ibbażati fuq l-art u dawk fuq il-baħar; jappoġġja politika Ewropea koerenti msejsa fuq l-aħjar prattiki internazzjonali u jifhem u jaqbel mal-prattiki nazzjonali stabbiliti; u jappoġġja l-iżvilupp ta' prinċipji komuni għall-Ippjanar Spazjali Marittimu (MSP) u l-Ġestjoni Integrata tal-Kosta (ICM);

| 3. | jenfasizza li d-Direttiva proposta saret fil-kuntest ta' għadd ta' Stati Membri li diġà għandhom politiki tal-MSP u tal-ICM, jew qed jiżviluppaw politiki bħal dawn, u li fihom huma atturi ewlenin l-awtoritajiet lokali u reġjonali; barra minn hekk, jixtieq li l-proposta ma jkollha l-ebda impatt fuq il-kompetenzi li jeżistu mal-Istati Membri u fi ħdanhom fil-qasam tal-ippjanar spazjali; |
| --- | --- |

3.

jenfasizza li d-Direttiva proposta saret fil-kuntest ta' għadd ta' Stati Membri li diġà għandhom politiki tal-MSP u tal-ICM, jew qed jiżviluppaw politiki bħal dawn, u li fihom huma atturi ewlenin l-awtoritajiet lokali u reġjonali; barra minn hekk, jixtieq li l-proposta ma jkollha l-ebda impatt fuq il-kompetenzi li jeżistu mal-Istati Membri u fi ħdanhom fil-qasam tal-ippjanar spazjali;

| 4. | peress li “l-ippjanar spazjali marittimu” jirrikjedi konsultazzjonijiet regolari bejn l-Istati Membri, ir-rwol tal-UE f'dan il-qasam għandu jkun limitat għat-tfassil ta' qafas proċedurali jew standards proċedurali; |
| --- | --- |

4.

peress li “l-ippjanar spazjali marittimu” jirrikjedi konsultazzjonijiet regolari bejn l-Istati Membri, ir-rwol tal-UE f'dan il-qasam għandu jkun limitat għat-tfassil ta' qafas proċedurali jew standards proċedurali;

| 5. | jiddispjaċih li għall-Valutazzjoni tal-Impatt ma saritx konsultazzjoni mmirata mal-awtoritajiet lokali u reġjonali, bħala awtoritajiet tal-ippjanar u implimentaturi ewlenin tad-Direttiva proposta; |
| --- | --- |

5.

jiddispjaċih li għall-Valutazzjoni tal-Impatt ma saritx konsultazzjoni mmirata mal-awtoritajiet lokali u reġjonali, bħala awtoritajiet tal-ippjanar u implimentaturi ewlenin tad-Direttiva proposta;

Bażi legali

| 6. | jagħraf li d-Direttiva proposta tkompli fuq it-twaqqif tal-Politika Marittima Integrata fl-2007 u l-adozzjoni tal-aġenda ta' “Tkabbir Blu” fl-2012, iżda minkejja dan jifhem parti mit-tħassib li ġie espress dwar il-bażi legali multipla tad-Direttiva proposta; |
| --- | --- |

6.

jagħraf li d-Direttiva proposta tkompli fuq it-twaqqif tal-Politika Marittima Integrata fl-2007 u l-adozzjoni tal-aġenda ta' “Tkabbir Blu” fl-2012, iżda minkejja dan jifhem parti mit-tħassib li ġie espress dwar il-bażi legali multipla tad-Direttiva proposta;

| 7. | f'dan ir-rigward jinnota l-opinjoni tas-Servizz Legali tal-Kunsill (2) dwar il-bażi legali multipla li tintuża għad-Direttiva proposta; iqis li se tkun meħtieġa aktar ċarezza meta l-Kummissjoni Ewropea tressaq proposti oħra fil-futur li jużaw bażi legali multipla jew l-Artikolu 3 (TUE-koeżjoni territorjali) li jista' jkollhom implikazzjonijiet diretti u/jew indiretti għall-politika u t-twettiq tal-ippjanar spazjali fl-Istati Membri; |
| --- | --- |

7.

f'dan ir-rigward jinnota l-opinjoni tas-Servizz Legali tal-Kunsill (2) dwar il-bażi legali multipla li tintuża għad-Direttiva proposta; iqis li se tkun meħtieġa aktar ċarezza meta l-Kummissjoni Ewropea tressaq proposti oħra fil-futur li jużaw bażi legali multipla jew l-Artikolu 3 (TUE-koeżjoni territorjali) li jista' jkollhom implikazzjonijiet diretti u/jew indiretti għall-politika u t-twettiq tal-ippjanar spazjali fl-Istati Membri;

Il-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità

| 8. | jenfasizza li l-kontroll tas-sussidjarjetà minn parlamenti nazzjonali (u reġjonali) ipproduċa disa' opinjonijiet b'raġunar negattiv (3); jaqbel li elementi tad-Direttiva proposta jonqsu milli jissodisfaw b'mod adegwat ir-rekwiżiti ta' neċessità u ta' valur miżjud għal leġislazzjoni fil-livell tal-UE; |
| --- | --- |

8.

jenfasizza li l-kontroll tas-sussidjarjetà minn parlamenti nazzjonali (u reġjonali) ipproduċa disa' opinjonijiet b'raġunar negattiv (3); jaqbel li elementi tad-Direttiva proposta jonqsu milli jissodisfaw b'mod adegwat ir-rekwiżiti ta' neċessità u ta' valur miżjud għal leġislazzjoni fil-livell tal-UE;

| 9. | japprezza li hemm tħassib fir-rigward ta': (a) kompetenza – nuqqas ta' kompetenza ċara fil-livell tal-UE, filwaqt li l-MSP u l-ICM diġà huma kompetenza nazzjonali, reġjonali u/jew lokali f'xi Stati Membri; (b) id-Direttiva proposta tonqos milli tqis b'mod adegwat l-ispeċifiċitajiet reġjonali/lokali ta' żoni kostali u prattiki attwali ta' ppjanar u ġestjoni; u (c) kemm huwa adatt li l-leġislazzjoni tal-UE tintuża biex jiġu indirizzati kwistjonijiet transkonfinali speċifiċi u l-adegwatezza tal-livell tal-UE biex toħloq qafas għal kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi, fejn diġà joperaw konvenzjonijiet marittimi internazzjonali; |
| --- | --- |

9.

japprezza li hemm tħassib fir-rigward ta': (a) kompetenza – nuqqas ta' kompetenza ċara fil-livell tal-UE, filwaqt li l-MSP u l-ICM diġà huma kompetenza nazzjonali, reġjonali u/jew lokali f'xi Stati Membri; (b) id-Direttiva proposta tonqos milli tqis b'mod adegwat l-ispeċifiċitajiet reġjonali/lokali ta' żoni kostali u prattiki attwali ta' ppjanar u ġestjoni; u (c) kemm huwa adatt li l-leġislazzjoni tal-UE tintuża biex jiġu indirizzati kwistjonijiet transkonfinali speċifiċi u l-adegwatezza tal-livell tal-UE biex toħloq qafas għal kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi, fejn diġà joperaw konvenzjonijiet marittimi internazzjonali;

| 10. | jaħseb li għadha miftuħa l-kwistjoni dwar jekk l-UE għandhiex toħloq leġislazzjoni u trid tiġi indirizzata wkoll il-mistoqsija dwar kif għandha toħloq leġislazzjoni; jissuġġerixxi f'dan ir-rigward li l-proposta kif inhi miktuba bħalissa tikser il-prinċipju tal-proporzjonalità |
| --- | --- |

10.

jaħseb li għadha miftuħa l-kwistjoni dwar jekk l-UE għandhiex toħloq leġislazzjoni u trid tiġi indirizzata wkoll il-mistoqsija dwar kif għandha toħloq leġislazzjoni; jissuġġerixxi f'dan ir-rigward li l-proposta kif inhi miktuba bħalissa tikser il-prinċipju tal-proporzjonalità

| 11. | jaħseb li d-Direttiva proposta hija wisq preskrittiva; ma jaqbilx mal-elenekar tar-rekwiżiti minimi fl-Artikoli 6-8 peress li dawn jillimitaw l-ambitu għall-istabbiliment tal-prijoritajiet reġjonali u lokali u jmorru kontra l-objettivi ddikjarati tad-Direttiva, billi huma proċedurali biss u ma jintervjenux fid-dettalji tal-ippjanar; |
| --- | --- |

11.

jaħseb li d-Direttiva proposta hija wisq preskrittiva; ma jaqbilx mal-elenekar tar-rekwiżiti minimi fl-Artikoli 6-8 peress li dawn jillimitaw l-ambitu għall-istabbiliment tal-prijoritajiet reġjonali u lokali u jmorru kontra l-objettivi ddikjarati tad-Direttiva, billi huma proċedurali biss u ma jintervjenux fid-dettalji tal-ippjanar;

| 12. | jissuġġerixxi li d-Direttiva proposta ma tipprovdix biżżejjed flessibilità għall-implimentazzjoni peress li: (a) ma tirrispettax proċessi informali li ilhom stabbiliti sew għall-ICM f'uħud mill-Istati Membri; u (b) il-proposti dwar l-ICM b'mod partikolari jmorru kontra b'mod dirett il-kompetenzi attwali għall-politika u l-prattika tal-ippjanar spazjali li huma fil-livell reġjonali u/jew lokali; |
| --- | --- |

12.

jissuġġerixxi li d-Direttiva proposta ma tipprovdix biżżejjed flessibilità għall-implimentazzjoni peress li: (a) ma tirrispettax proċessi informali li ilhom stabbiliti sew għall-ICM f'uħud mill-Istati Membri; u (b) il-proposti dwar l-ICM b'mod partikolari jmorru kontra b'mod dirett il-kompetenzi attwali għall-politika u l-prattika tal-ippjanar spazjali li huma fil-livell reġjonali u/jew lokali;

| 13. | barra minn hekk, jesprimi d-dubji tiegħu dwar l-approċċ preskrittiv lejn aspetti oħrajn tal-proposta, bħall-istabbiliment ta' perjodi fissi għar-reviżjoni ta' pjani u strateġiji (Artikolu 6) u r-rekwiżiti dwar rapportar (Artikolu 15); jaħseb li ż-żidiet assoċjati fil-burokrazija, il-piż amministrattiv u l-ispejjeż addizzjonali fl-implimentazzjoni tad-Direttiva, b'mod partikolari fil-livell lokali, idgħajfu dejjem iżjed il-valur miżjud tagħha; |
| --- | --- |

13.

barra minn hekk, jesprimi d-dubji tiegħu dwar l-approċċ preskrittiv lejn aspetti oħrajn tal-proposta, bħall-istabbiliment ta' perjodi fissi għar-reviżjoni ta' pjani u strateġiji (Artikolu 6) u r-rekwiżiti dwar rapportar (Artikolu 15); jaħseb li ż-żidiet assoċjati fil-burokrazija, il-piż amministrattiv u l-ispejjeż addizzjonali fl-implimentazzjoni tad-Direttiva, b'mod partikolari fil-livell lokali, idgħajfu dejjem iżjed il-valur miżjud tagħha;

| 14. | għandu riżervi dwar l-użu propost ta' aktar Atti ta' Implimentazzjoni dwar l-istadji operattivi għall-istabbiliment ta' pjani u strateġiji (Artikolu 16); iħoss li dan imur lil hinn minn dak li hu meħtieġ biex jgħin jimplimenta l-obbligi tad-Direttiva u jagħti x'jifhem li l-Kummissjoni Ewropea tikkunsidra li d-Direttiva, kif inhi proposta bħalissa, trid tissaħħaħ iżjed; jissuġġerixxi li l-użu propost tal-Atti ta' Implimentazzjoni jiġi kkunsidrat mill-ġdid sabiex jiffokaw fuq aspetti proċedurali biss; |
| --- | --- |

14.

għandu riżervi dwar l-użu propost ta' aktar Atti ta' Implimentazzjoni dwar l-istadji operattivi għall-istabbiliment ta' pjani u strateġiji (Artikolu 16); iħoss li dan imur lil hinn minn dak li hu meħtieġ biex jgħin jimplimenta l-obbligi tad-Direttiva u jagħti x'jifhem li l-Kummissjoni Ewropea tikkunsidra li d-Direttiva, kif inhi proposta bħalissa, trid tissaħħaħ iżjed; jissuġġerixxi li l-użu propost tal-Atti ta' Implimentazzjoni jiġi kkunsidrat mill-ġdid sabiex jiffokaw fuq aspetti proċedurali biss;

Ippjanar Spazjali Marittimu (MSP)

| 15. | jappoġġja bis-sħiħ l-iżvilupp tal-MSP bħala għodda multisettorjali li tiffaċilita l-implimentazzjoni tal-approċċ ta' ekosistema, sabiex jiġi appoġġjat l-użu razzjonali tar-riżorsi tal-baħar, jiġu rikonċiljati attivitajiet tal-bniedem konkurrenti u jiġi minimizzat l-impatt fuq l-ambjent marittimu, kif ukoll jiġi assigurat li ż-żoni marittimi u kostali jkunu reżistenti għat-tibdil fil-klima; jappoġġja wkoll approċċ immexxi minn pjan li jipprovdi regoli ċari sabiex jikkontribwixxi għat-trawwim ta' investiment fit-tul u b'hekk jiżdied il-kontribut tal-attivitajiet marittimi lejn it-tilħiq tal-objettivi tal-Istrateġija Ewropa 2020; |
| --- | --- |

15.

jappoġġja bis-sħiħ l-iżvilupp tal-MSP bħala għodda multisettorjali li tiffaċilita l-implimentazzjoni tal-approċċ ta' ekosistema, sabiex jiġi appoġġjat l-użu razzjonali tar-riżorsi tal-baħar, jiġu rikonċiljati attivitajiet tal-bniedem konkurrenti u jiġi minimizzat l-impatt fuq l-ambjent marittimu, kif ukoll jiġi assigurat li ż-żoni marittimi u kostali jkunu reżistenti għat-tibdil fil-klima; jappoġġja wkoll approċċ immexxi minn pjan li jipprovdi regoli ċari sabiex jikkontribwixxi għat-trawwim ta' investiment fit-tul u b'hekk jiżdied il-kontribut tal-attivitajiet marittimi lejn it-tilħiq tal-objettivi tal-Istrateġija Ewropa 2020;

| 16. | jenfasizza li l-MSP jrid jiġi żviluppat bħala għodda ta' ppjanar newtrali li tinkorpora ċertu livell ta' flessibilità sabiex jiġu akkomodati proċessi ta' politika adatti għal diversi ambjenti marittimi; barra minn hekk jappella għaċ-ċarezza fir-rigward tal-ambitu tal-approċċ imsejjes fuq l-ekosistema tal-abbozz tad-Direttiva peress li se jkun hemm bżonn ta' bilanċ bejn żvilupp ekonomiku u ħarsien ambjentali; għaldaqstant jirrifjuta l-istabbiliment ta' prijoritajiet minn fuq għal isfel u r-rekwiżiti minimi għall-pjani ta' ġestjoni u l-użu tal-MSP bħala strument sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni ta' objettivi ta' politika speċifiċi għas-settur; |
| --- | --- |

16.

jenfasizza li l-MSP jrid jiġi żviluppat bħala għodda ta' ppjanar newtrali li tinkorpora ċertu livell ta' flessibilità sabiex jiġu akkomodati proċessi ta' politika adatti għal diversi ambjenti marittimi; barra minn hekk jappella għaċ-ċarezza fir-rigward tal-ambitu tal-approċċ imsejjes fuq l-ekosistema tal-abbozz tad-Direttiva peress li se jkun hemm bżonn ta' bilanċ bejn żvilupp ekonomiku u ħarsien ambjentali; għaldaqstant jirrifjuta l-istabbiliment ta' prijoritajiet minn fuq għal isfel u r-rekwiżiti minimi għall-pjani ta' ġestjoni u l-użu tal-MSP bħala strument sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni ta' objettivi ta' politika speċifiċi għas-settur;

| 17. | jaħseb li d-Direttiva proposta, kif inhi miktuba bħalissa, hija ddettaljata wisq u mhux flessibbli biżżejjed biex tqis bis-sħiħ: il-prattiki attwali tal-MSP; il-ħtieġa biex l-istabbiliment tal-prijoritajiet ta' ġestjoni jibqa' fil-livell nazzjonali jew sottonazzjonali; u l-ispeċifiċità reġjonali tar-riżorsa tal-baħar; |
| --- | --- |

17.

jaħseb li d-Direttiva proposta, kif inhi miktuba bħalissa, hija ddettaljata wisq u mhux flessibbli biżżejjed biex tqis bis-sħiħ: il-prattiki attwali tal-MSP; il-ħtieġa biex l-istabbiliment tal-prijoritajiet ta' ġestjoni jibqa' fil-livell nazzjonali jew sottonazzjonali; u l-ispeċifiċità reġjonali tar-riżorsa tal-baħar;

| 18. | madankollu, jappoġġja l-adozzjoni ta' direttiva qafas għall-istabbiliment tal-MSP fl-Unjoni Ewropea, li meta tqis il-prattiki attwali f'xi Stati Membri, għandha: tistabbilixxi l-obbligu għal pjani spazjali marittimi; tistabbilixxi prinċipji komuni; tistabbilixxi rekwiżiti minimi għal kooperazzjoni transkonfinali u l-koordinazzjoni ta' pjani marittimi; u tiddefinixxi l-prinċipji għar-rikonċiljazzjoni ta' użijiet differenti li jikkompetu ma' xulxin fl-ispazju marittimu u l-objettivi ta' Pjani Spazjali Marittimi differenti li jikkompetu bejniethom; |
| --- | --- |

18.

madankollu, jappoġġja l-adozzjoni ta' direttiva qafas għall-istabbiliment tal-MSP fl-Unjoni Ewropea, li meta tqis il-prattiki attwali f'xi Stati Membri, għandha: tistabbilixxi l-obbligu għal pjani spazjali marittimi; tistabbilixxi prinċipji komuni; tistabbilixxi rekwiżiti minimi għal kooperazzjoni transkonfinali u l-koordinazzjoni ta' pjani marittimi; u tiddefinixxi l-prinċipji għar-rikonċiljazzjoni ta' użijiet differenti li jikkompetu ma' xulxin fl-ispazju marittimu u l-objettivi ta' Pjani Spazjali Marittimi differenti li jikkompetu bejniethom;

| 19. | jenfasizza li Direttiva qafas m'għandhiex tistabbilixxi l-kontenut tal-pjani spazjali marittimi; |
| --- | --- |

19.

jenfasizza li Direttiva qafas m'għandhiex tistabbilixxi l-kontenut tal-pjani spazjali marittimi;

| 20. | jenfasizza li, fl-appoġġ għall-MSP, l-iżvilupp tal-ekonomija “blu” jeħtieġ ġestjoni integrata bl-MSP bħala parti mis-soluzzjoni għaliha, iżda mhux is-soluzzjoni, u li l-governanza marittima trid titjieb; |
| --- | --- |

20.

jenfasizza li, fl-appoġġ għall-MSP, l-iżvilupp tal-ekonomija “blu” jeħtieġ ġestjoni integrata bl-MSP bħala parti mis-soluzzjoni għaliha, iżda mhux is-soluzzjoni, u li l-governanza marittima trid titjieb;

| 21. | għalhekk huwa sorpriż li, meta wieħed iqis in-natura preskrittiva tiegħu, l-abbozz ta' Direttiva ma jgħid xejn dwar il-prinċipji ta' governanza meħtieġa; b'hekk jaħseb li l-politika marittima u l-MSP b'mod partikolari jeħtieġu approċċ ta' governanza transsettorjali u f'diversi livelli; jirrikonoxxi li filwaqt li l-Istati Membri huma responsabbli għall-amministrazzjoni tal-ibħra territorjali u ż-ŻEE, l-awtoritajiet lokali u reġjonali, bis-saħħa tal-kompetenzi tagħhom fil-qasam tal-ippjanar u l-ġestjoni spazjali, jistgħu jiżguraw koerenza u koordinazzjoni bejn approċċi ta' ppjanar spazjali marittimu u terrestru; |
| --- | --- |

21.

għalhekk huwa sorpriż li, meta wieħed iqis in-natura preskrittiva tiegħu, l-abbozz ta' Direttiva ma jgħid xejn dwar il-prinċipji ta' governanza meħtieġa; b'hekk jaħseb li l-politika marittima u l-MSP b'mod partikolari jeħtieġu approċċ ta' governanza transsettorjali u f'diversi livelli; jirrikonoxxi li filwaqt li l-Istati Membri huma responsabbli għall-amministrazzjoni tal-ibħra territorjali u ż-ŻEE, l-awtoritajiet lokali u reġjonali, bis-saħħa tal-kompetenzi tagħhom fil-qasam tal-ippjanar u l-ġestjoni spazjali, jistgħu jiżguraw koerenza u koordinazzjoni bejn approċċi ta' ppjanar spazjali marittimu u terrestru;

Ġestjoni Integrata tal-Kosta (ICM)

| 22. | jenfasizza li ilu żmien sostenitur tal-ICM (li qabel kienet l-ICZM) u jirrikonoxxi li l-ICM tista' taqdi twol sinifikanti fil-kisba ta' sinerġiji bejn l-oqfsa ta' ppjanar għall-ambjenti marittimi u terrestri u l-bini ta' kunsens fost il-partijiet interessati kkonċernati; |
| --- | --- |

22.

jenfasizza li ilu żmien sostenitur tal-ICM (li qabel kienet l-ICZM) u jirrikonoxxi li l-ICM tista' taqdi twol sinifikanti fil-kisba ta' sinerġiji bejn l-oqfsa ta' ppjanar għall-ambjenti marittimi u terrestri u l-bini ta' kunsens fost il-partijiet interessati kkonċernati;

| 23. | jiġbed l-attenzjoni għad-definizzjoni ta' “żona kostali” (Artikolu 3(1)) u b'mod partikolari l-implikazzjonijiet li din għandha fuq l-awtoritajiet ta' ppjanar lokali/reġjonali; b'mod partikolari, jaħseb li d-definizzjoni tan-naħa tal-baħar taż-żona għandha tinkludi l-baħar territorjali kollu bħala delimitazzjoni wiesgħa ħafna u lil hinn mill-ambitu tal-awtoritajiet ta' ppjanar attwali (inklużi r-riżorsi umani u finanzjarji tagħhom) f'għadd ta' Stati Membri, u li d-definizzjoni tan-naħa tal-art taż-żona mhux ċara biżżejjed u jidher b'mod ċar li għandha implikazzjonijiet diretti għall-pjani u l-prattiki attwali tal-użu tal-art; |
| --- | --- |

23.

jiġbed l-attenzjoni għad-definizzjoni ta' “żona kostali” (Artikolu 3(1)) u b'mod partikolari l-implikazzjonijiet li din għandha fuq l-awtoritajiet ta' ppjanar lokali/reġjonali; b'mod partikolari, jaħseb li d-definizzjoni tan-naħa tal-baħar taż-żona għandha tinkludi l-baħar territorjali kollu bħala delimitazzjoni wiesgħa ħafna u lil hinn mill-ambitu tal-awtoritajiet ta' ppjanar attwali (inklużi r-riżorsi umani u finanzjarji tagħhom) f'għadd ta' Stati Membri, u li d-definizzjoni tan-naħa tal-art taż-żona mhux ċara biżżejjed u jidher b'mod ċar li għandha implikazzjonijiet diretti għall-pjani u l-prattiki attwali tal-użu tal-art;

| 24. | jemmen li Direttiva qafas għandha tistabbilixxi prinċipji komuni u tiffaċilita l-kooperazzjoni transkonfinali u l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali li huma kompetenti għall-kosti tagħhom, u tħalli d-definizzjoni ta' “żoni kostali” għall-awtoritajiet tal-Istati Membri, fejn dan hu meħtieġ u kif ikun adatt għall-politika u l-prattika tal-ippjanar fil-ġurisdizzjonijiet tagħhom; |
| --- | --- |

24.

jemmen li Direttiva qafas għandha tistabbilixxi prinċipji komuni u tiffaċilita l-kooperazzjoni transkonfinali u l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali li huma kompetenti għall-kosti tagħhom, u tħalli d-definizzjoni ta' “żoni kostali” għall-awtoritajiet tal-Istati Membri, fejn dan hu meħtieġ u kif ikun adatt għall-politika u l-prattika tal-ippjanar fil-ġurisdizzjonijiet tagħhom;

| 25. | jaħseb li l-interfaċċja bejn l-ippjanar tal-art u dak tal-baħar trid tieħu approċċ iktar olistiku, meta wieħed iqis li l-interkonnessjonijiet bejn l-art u l-baħar imorru lil hinn miż-“żona kostali” (bħall-influwenza tal-baċini tax-xmajjar iktar 'il ġewwa fit-territorju, l-impatt tal-portijiet bħala ċentri ta' żvilupp rurali, l-interkonnessjoni tar-rotot tat-trasportazzjoni u s-sistemi tal-ġenerazzjoni u t-trażimissjoni tal-enerġija; eċċ.) u jissuġġerixxi li l-Istati Membri jrid ikollhom flessibbiltà ikbar biex jiddeterminaw liema għodod għandhom jużaw biex jippermettu koordinazzjoni effettiva bejn l-attivitajiet ibbażati fuq l-art u dawk ibbażati fil-baħar; |
| --- | --- |

25.

jaħseb li l-interfaċċja bejn l-ippjanar tal-art u dak tal-baħar trid tieħu approċċ iktar olistiku, meta wieħed iqis li l-interkonnessjonijiet bejn l-art u l-baħar imorru lil hinn miż-“żona kostali” (bħall-influwenza tal-baċini tax-xmajjar iktar 'il ġewwa fit-territorju, l-impatt tal-portijiet bħala ċentri ta' żvilupp rurali, l-interkonnessjoni tar-rotot tat-trasportazzjoni u s-sistemi tal-ġenerazzjoni u t-trażimissjoni tal-enerġija; eċċ.) u jissuġġerixxi li l-Istati Membri jrid ikollhom flessibbiltà ikbar biex jiddeterminaw liema għodod għandhom jużaw biex jippermettu koordinazzjoni effettiva bejn l-attivitajiet ibbażati fuq l-art u dawk ibbażati fil-baħar;

| 26. | għalhekk jesprimi d-dubji tiegħu dwar il-valur li jiġi trasformat dak li bħalissa huwa approċċ ta' ġestjoni informali f'għodda ta' ppjanar formali addizzjonali; mhuwiex konvint mill-Artikolu 2(3) li jgħid li “id-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva għandhom ikunu mingħajr preġudizzju għall-kompetenzi tal-Istati Membri għall-ippjanar urban u rurali” peress li jqis it-tfassil ta' leġislazzjoni għal Ġestjoni Integrata tal-Kosta bħala leġislazzjoni dwar l-ippjanar terrestru, li hija primarjament kompetenza tal-livell tal-Istat Membru, għalkemm f'xi Stati Membri din il-kompetenza leġislattiva hija tar-reġjuni; jemmen li l-implimentazzjoni tad-Direttiva ser ikollha impatt dirett fuq il-prattika tal-ippjanar fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali u għal dawn ir-raġunijiet għandu riżervi qawwija dwar li l-produzzjoni ta' strateġiji tal-ICM issir obbligu fl-Istati Membri kostali kollha (4); |
| --- | --- |

26.

għalhekk jesprimi d-dubji tiegħu dwar il-valur li jiġi trasformat dak li bħalissa huwa approċċ ta' ġestjoni informali f'għodda ta' ppjanar formali addizzjonali; mhuwiex konvint mill-Artikolu 2(3) li jgħid li “id-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva għandhom ikunu mingħajr preġudizzju għall-kompetenzi tal-Istati Membri għall-ippjanar urban u rurali” peress li jqis it-tfassil ta' leġislazzjoni għal Ġestjoni Integrata tal-Kosta bħala leġislazzjoni dwar l-ippjanar terrestru, li hija primarjament kompetenza tal-livell tal-Istat Membru, għalkemm f'xi Stati Membri din il-kompetenza leġislattiva hija tar-reġjuni; jemmen li l-implimentazzjoni tad-Direttiva ser ikollha impatt dirett fuq il-prattika tal-ippjanar fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali u għal dawn ir-raġunijiet għandu riżervi qawwija dwar li l-produzzjoni ta' strateġiji tal-ICM issir obbligu fl-Istati Membri kostali kollha (4);

| 27. | ifakkar fir-Rakkomandazzjoni tal-ICZM (2002) li kkunsidrat li meta wieħed iqis id-diversità tal-kundizzjonijiet fiż-żona kostali u l-oqfsa legali u istituzzjonali fl-Istati Membri, l-objettivi tal-azzjoni proposta (l-implimentazzjoni tal-ICZM fl-Ewropa) jistgħu jinkisbu bl-aħjar mod permezz ta' gwida fil-livell Komunitarju (5); jissuġġerixxi li ftit li xejn inbidel minn dak iż-żmien 'l hawn u jiddispjaċih li l-Kummissjoni Ewropea ma kkunsidratx b'mod sħiħ l-għażliet kollha mhux vinkolanti biex tissaħħaħ l-implimentazzjoni tal-ICM; |
| --- | --- |

27.

ifakkar fir-Rakkomandazzjoni tal-ICZM (2002) li kkunsidrat li meta wieħed iqis id-diversità tal-kundizzjonijiet fiż-żona kostali u l-oqfsa legali u istituzzjonali fl-Istati Membri, l-objettivi tal-azzjoni proposta (l-implimentazzjoni tal-ICZM fl-Ewropa) jistgħu jinkisbu bl-aħjar mod permezz ta' gwida fil-livell Komunitarju (5); jissuġġerixxi li ftit li xejn inbidel minn dak iż-żmien 'l hawn u jiddispjaċih li l-Kummissjoni Ewropea ma kkunsidratx b'mod sħiħ l-għażliet kollha mhux vinkolanti biex tissaħħaħ l-implimentazzjoni tal-ICM;

| 28. | madankollu jaħseb li l-ICM trid tkompli taqdi rwol importanti billi tikkomplementa l-MSP u tgħin fil-ġestjoni tar-riżorsi kostali u fl-involviment tal-partijiet interessati kkonċernati; jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tikkunsidra mill-ġdid kif dan jista' jingħata ħajja ġdida permezz tal-iżvilupp ta' miżuri mhux vinkolanti iktar adatti; jipproponi li l-Istati Membri jevalwaw liema miżuri speċifiċi jridu jittieħdu sabiex tiġi żgurata konsistenza aħjar bejn l-użu tal-art u pjani spazjali marittimi; |
| --- | --- |

28.

madankollu jaħseb li l-ICM trid tkompli taqdi rwol importanti billi tikkomplementa l-MSP u tgħin fil-ġestjoni tar-riżorsi kostali u fl-involviment tal-partijiet interessati kkonċernati; jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tikkunsidra mill-ġdid kif dan jista' jingħata ħajja ġdida permezz tal-iżvilupp ta' miżuri mhux vinkolanti iktar adatti; jipproponi li l-Istati Membri jevalwaw liema miżuri speċifiċi jridu jittieħdu sabiex tiġi żgurata konsistenza aħjar bejn l-użu tal-art u pjani spazjali marittimi;

L-impatti lokali u reġjonali

| 29. | jenfasizza r-rwol li jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-politika tal-ippjanar spazjali, inkluż fil-prattiki attwali tal-MSP u l-ICM; jenfasizza wkoll li l-awtoritajiet lokali u reġjonali diġà jieħdu sehem f'koordinazzjoni transkonfinali bilaterali fil-politika tal-ippjanar spazjali; |
| --- | --- |

29.

jenfasizza r-rwol li jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-politika tal-ippjanar spazjali, inkluż fil-prattiki attwali tal-MSP u l-ICM; jenfasizza wkoll li l-awtoritajiet lokali u reġjonali diġà jieħdu sehem f'koordinazzjoni transkonfinali bilaterali fil-politika tal-ippjanar spazjali;

| 30. | jappoġġja inizjattivi ta' kooperazzjoni reġjonali li diġà jeżistu, fil-livell makroreġjonali u tal-baċin tal-baħar; jiddispjaċih li d-Direttiva proposta ma tipprovdix b'mod speċifiku għad-diversità tal-ambjenti marittimi u l-kooperazzjoni potenzjali iktar mill-qrib fejn jitqiesu speċifiċitajiet reġjonali bħal dawn; barra minn hekk, jaħseb li se jkollhom jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet għan-nuqqas ta' prevedibilità fir-rigward ta' negozjati ma' ċerti pajjiżi terzi u l-kumplessità għar-Reġjuni Ultraperiferiċi; |
| --- | --- |

30.

jappoġġja inizjattivi ta' kooperazzjoni reġjonali li diġà jeżistu, fil-livell makroreġjonali u tal-baċin tal-baħar; jiddispjaċih li d-Direttiva proposta ma tipprovdix b'mod speċifiku għad-diversità tal-ambjenti marittimi u l-kooperazzjoni potenzjali iktar mill-qrib fejn jitqiesu speċifiċitajiet reġjonali bħal dawn; barra minn hekk, jaħseb li se jkollhom jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet għan-nuqqas ta' prevedibilità fir-rigward ta' negozjati ma' ċerti pajjiżi terzi u l-kumplessità għar-Reġjuni Ultraperiferiċi;

| 31. | jaħseb li l-impatti potenzjali intenzjonati u mhux intenzjonalti tad-Direttiva proposta fil-livell lokali/reġjonali se jkunu sinifikanti, b'mod partikolari f'termini ta' (a) l-impatt fuq il-kompetenzi attwali fil-livell lokali/reġjonali fil-politika u l-prattika tal-ippjanar; u (b) l-impożizzjoni ta' piżijiet amministrattivi u finanzjarji addizzjonali; |
| --- | --- |

31.

jaħseb li l-impatti potenzjali intenzjonati u mhux intenzjonalti tad-Direttiva proposta fil-livell lokali/reġjonali se jkunu sinifikanti, b'mod partikolari f'termini ta' (a) l-impatt fuq il-kompetenzi attwali fil-livell lokali/reġjonali fil-politika u l-prattika tal-ippjanar; u (b) l-impożizzjoni ta' piżijiet amministrattivi u finanzjarji addizzjonali;

| 32. | jenfasizza li d-Direttiva proposta, kif inhi miktuba bħalissa, se jkollha konsegwenzi negattivi għall-politika u l-proċedura ta' ppjanar lokali/reġjonali, peress li l-proposta se tissuġġetta l-pjani spazjali b'dimensjoni kostali għal rekwiżi minimi ta' kontenut speċifiċi għas-settur, li jdgħajfu bil-kbir l-awtonomija tal-awtoritajiet tal-ippjanar biex iżommu bilanċ bejn il-ħtiġijiet tal-użijiet adatti kollha; |
| --- | --- |

32.

jenfasizza li d-Direttiva proposta, kif inhi miktuba bħalissa, se jkollha konsegwenzi negattivi għall-politika u l-proċedura ta' ppjanar lokali/reġjonali, peress li l-proposta se tissuġġetta l-pjani spazjali b'dimensjoni kostali għal rekwiżi minimi ta' kontenut speċifiċi għas-settur, li jdgħajfu bil-kbir l-awtonomija tal-awtoritajiet tal-ippjanar biex iżommu bilanċ bejn il-ħtiġijiet tal-użijiet adatti kollha;

| 33. | jaħseb li l-perjodu ta' żmien propost sabiex ikunu implimentati pjani marittimi u strateġiji kostali fi żmien 36 xahar wara li tidħol fis-seħħ id-Direttiva huwa ambizzjuż ħafna; jenfasizza li huwa impossibbli li mira ta' żmien bħal din tiġi rispettata billi l-MSP u l-ICM għadhom fl-infanzja tagħhom; jipproponi għalhekk li dawn il-perjodi ta' żmien jiġu estiżi; |
| --- | --- |

33.

jaħseb li l-perjodu ta' żmien propost sabiex ikunu implimentati pjani marittimi u strateġiji kostali fi żmien 36 xahar wara li tidħol fis-seħħ id-Direttiva huwa ambizzjuż ħafna; jenfasizza li huwa impossibbli li mira ta' żmien bħal din tiġi rispettata billi l-MSP u l-ICM għadhom fl-infanzja tagħhom; jipproponi għalhekk li dawn il-perjodi ta' żmien jiġu estiżi;

| 34. | b'mod iktar speċifiku, jesprimi d-dubji tiegħu dwar il-loġika li tirrikjedi li ssir reviżjoni tal-pjani spazjali marittimi u tal-istrateġiji tal-ġestjoni integrata tal-kosta tal-inqas kull sitt snin, fuq il-bażi li dan ikun eżerċizzju diffiċli u li jqum ħafna flus għall-awtoritajiet kompetenti u li ma jikkonformax neċessarjament maċ-ċikli stabbiliti sew tar-reviżjoni tal-pjani fl-Istati Membri; |
| --- | --- |

34.

b'mod iktar speċifiku, jesprimi d-dubji tiegħu dwar il-loġika li tirrikjedi li ssir reviżjoni tal-pjani spazjali marittimi u tal-istrateġiji tal-ġestjoni integrata tal-kosta tal-inqas kull sitt snin, fuq il-bażi li dan ikun eżerċizzju diffiċli u li jqum ħafna flus għall-awtoritajiet kompetenti u li ma jikkonformax neċessarjament maċ-ċikli stabbiliti sew tar-reviżjoni tal-pjani fl-Istati Membri;

| 35. | jenfasizza li l-implimentazzjoni se toħloq piżijiet addizzjonali sinifikanti fuq l-awtoritajiet tal-ippjanar fil-livell lokali u reġjonali, kif ukoll titlob lil dawn l-awtoritajiet, fi żmien ta' awsterità baġitarja, biex isibu riżorsi finanzjarji u umani addizzjonali, inklużi pjanifikaturi kwalifikati (skarsi) fil-qasam tal-ippjanar spazjali marittimu, biex jikkonformaw mad-Direttiva; |
| --- | --- |

35.

jenfasizza li l-implimentazzjoni se toħloq piżijiet addizzjonali sinifikanti fuq l-awtoritajiet tal-ippjanar fil-livell lokali u reġjonali, kif ukoll titlob lil dawn l-awtoritajiet, fi żmien ta' awsterità baġitarja, biex isibu riżorsi finanzjarji u umani addizzjonali, inklużi pjanifikaturi kwalifikati (skarsi) fil-qasam tal-ippjanar spazjali marittimu, biex jikkonformaw mad-Direttiva;

| 36. | huwa mħasseb li ma saritx valutazzjoni dettaljata mill-Kummissjoni Ewropea dwar l-iskala tal-piż amministrattiv u l-ispejjeż ta' implimentazzjoni addizzjonali, li ammont sinifikanti minnhom se jġarrbuh l-awtoritajiet lokali u reġjonali; jissuġġerixxi li dawn l-impatti jdgħafju l-aspetti ta' valur miżjud tad-Direttiva proposta għal dawn l-awtoritajiet; |
| --- | --- |

36.

huwa mħasseb li ma saritx valutazzjoni dettaljata mill-Kummissjoni Ewropea dwar l-iskala tal-piż amministrattiv u l-ispejjeż ta' implimentazzjoni addizzjonali, li ammont sinifikanti minnhom se jġarrbuh l-awtoritajiet lokali u reġjonali; jissuġġerixxi li dawn l-impatti jdgħafju l-aspetti ta' valur miżjud tad-Direttiva proposta għal dawn l-awtoritajiet;

| 37. | għalhekk jipproponi li l-Kummissjoni Ewropea twettaq valutazzjoni ex-ante dettaljata ta': (a) l-impatt tad-Direttiva fuq il-prattika u l-politika eżistenti tal-ippjanar fir-reġjuni kostali; u (b) l-ispejjeż addizzjonali biex tiġi implimentata d-Direttiva, b'mod partikolari fil-livell lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

37.

għalhekk jipproponi li l-Kummissjoni Ewropea twettaq valutazzjoni ex-ante dettaljata ta': (a) l-impatt tad-Direttiva fuq il-prattika u l-politika eżistenti tal-ippjanar fir-reġjuni kostali; u (b) l-ispejjeż addizzjonali biex tiġi implimentata d-Direttiva, b'mod partikolari fil-livell lokali u reġjonali;

II.   RAKKOMANDAZZJONIJIET SABIEX JITRESSQU EMENDI

Emenda 1

Premessa 3

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Il-Politika Marittima Integrata tidentifika l-ippjanar spazjali marittimu u l-ġestjoni integrata tal-kosta bħala għodod ta’ politika trasversali sabiex l-awtoritajiet pubbliċi u l-partijiet interessati japplikaw approċċ integrat u koordinat. L-applikazzjoni ta’ approċċ ibbażat fuq l-ekosistemi se tikkontribwixxi għall-promozzjoni tat-tkabbir sostenibbli tal-ekonomiji marittimi u kostali u l-użu sostenibbli ta' riżorsi tal-baħar u kostalii. | Il-Politika Marittima Integrata tidentifika l-ippjanar spazjali marittimu u l-ġestjoni integrata tal-kosta bħala għodod ta’ politika trasversali sabiex l-awtoritajiet pubbliċi u l-partijiet interessati japplikaw approċċ integrat u, koordinat u transkonfinali. L-applikazzjoni ta’ approċċ ibbażat fuq l-ekosistemi se tikkontribwixxi għall-promozzjoni tat-tkabbir sostenibbli tal-ekonomiji marittimi u kostali u l-użu sostenibbli ta' riżorsi tal-baħar u kostalii. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Il-Politika Marittima Integrata tidentifika l-ippjanar spazjali marittimu u l-ġestjoni integrata tal-kosta bħala għodod ta’ politika trasversali sabiex l-awtoritajiet pubbliċi u l-partijiet interessati japplikaw approċċ integrat u koordinat. L-applikazzjoni ta’ approċċ ibbażat fuq l-ekosistemi se tikkontribwixxi għall-promozzjoni tat-tkabbir sostenibbli tal-ekonomiji marittimi u kostali u l-użu sostenibbli ta' riżorsi tal-baħar u kostalii.

Il-Politika Marittima Integrata tidentifika l-ippjanar spazjali marittimu u l-ġestjoni integrata tal-kosta bħala għodod ta’ politika trasversali sabiex l-awtoritajiet pubbliċi u l-partijiet interessati japplikaw approċċ integrat u, koordinat u transkonfinali. L-applikazzjoni ta’ approċċ ibbażat fuq l-ekosistemi se tikkontribwixxi għall-promozzjoni tat-tkabbir sostenibbli tal-ekonomiji marittimi u kostali u l-użu sostenibbli ta' riżorsi tal-baħar u kostalii.

Raġuni

Kooperazzjoni transkonfinali iktar b'saħħitha hija kruċjali għall-politika marittima integrata, b'mod partikolari għall-ippjanar spazjali marittimu (MSP) u l-ġestjoni integrata taż-żoni kostali (ICZM).

Emenda 2

Premessa 12

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Filwaqt li huwa xieraq li l-Unjoni tistabbilixxi regoli dwar pjanijiet spazjali marittimi u strateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta, l-Istati Membri u l-awtoritajiet kompetenti tagħhom jibqgħu responsabbli għat-tfassil u d-determinazzjoni, fi ħdan l-ilmijiet tal-ibħra u ż-żoni kostali tagħhom, tal-kontenut ta' dawn il-pjanijiet u l-istrateġiji, inkluż it-tqassim tal-ispazju marittimu għall-attivitajiet tas-setturi differenti. | Filwaqt li huwa xieraq li l-Unjoni tistabbilixxi regoli
  qafas dwar pjanijiet spazjali marittimi u strateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta, l-Istati Membri u l-awtoritajiet kompetenti tagħhom jibqgħu responsabbli għat-tfassil u d-determinazzjoni, fi ħdan l-ilmijiet tal-ibħra u ż-żoni kostali tagħhom, tal-kontenut ta' dawn il-pjanijiet u l-istrateġiji, inkluż it-tqassim tal-ispazju marittimu għall-attivitajiet tas-setturi u l-użijiet marittimi differenti. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Filwaqt li huwa xieraq li l-Unjoni tistabbilixxi regoli dwar pjanijiet spazjali marittimi u strateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta, l-Istati Membri u l-awtoritajiet kompetenti tagħhom jibqgħu responsabbli għat-tfassil u d-determinazzjoni, fi ħdan l-ilmijiet tal-ibħra u ż-żoni kostali tagħhom, tal-kontenut ta' dawn il-pjanijiet u l-istrateġiji, inkluż it-tqassim tal-ispazju marittimu għall-attivitajiet tas-setturi differenti.

Filwaqt li huwa xieraq li l-Unjoni tistabbilixxi regoli
  qafas dwar pjanijiet spazjali marittimi u strateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta, l-Istati Membri u l-awtoritajiet kompetenti tagħhom jibqgħu responsabbli għat-tfassil u d-determinazzjoni, fi ħdan l-ilmijiet tal-ibħra u ż-żoni kostali tagħhom, tal-kontenut ta' dawn il-pjanijiet u l-istrateġiji, inkluż it-tqassim tal-ispazju marittimu għall-attivitajiet tas-setturi u l-użijiet marittimi differenti.

Emenda 3

Artikolu 3.2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 2. | “Politika Marittima Integrata” tfisser il-politika tal-Unjoni bl-għan li trawwem teħid tad-deċiżjonijiet koordinat u koerenti biex jiġi mmassimizzat l-iżvilupp sostenibbli, it-tkabbir ekonomiku u l-koeżjoni soċjali tal-Istati Membri, b'mod partikolari fir-rigward tar-reġjunijiet kostali, insulari u l-aktar imbiegħda fl-Unjoni, kif ukoll is-setturi marittimi, permezz ta' politiki koerenti relatati mas-settur marittimu u kooperazzjoni internazzjonali rilevanti. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

2.

“Politika Marittima Integrata” tfisser il-politika tal-Unjoni bl-għan li trawwem teħid tad-deċiżjonijiet koordinat u koerenti biex jiġi mmassimizzat l-iżvilupp sostenibbli, it-tkabbir ekonomiku u l-koeżjoni soċjali tal-Istati Membri, b'mod partikolari fir-rigward tar-reġjunijiet kostali, insulari u l-aktar imbiegħda fl-Unjoni, kif ukoll is-setturi marittimi, permezz ta' politiki koerenti relatati mas-settur marittimu u kooperazzjoni internazzjonali rilevanti.

| 2. | “Politika Marittima Integrata” tfisser il-politika tal-Unjoni bl-għan li trawwem teħid tad-deċiżjonijiet
  governanza marittima intersettorjali u transkonfinali koordinata u koerenti biex jiġu
  i mmassimizzati l-iżvilupp sostenibbli, it-tkabbir ekonomiku u l-koeżjoni soċjali tal-Istati Membri, b'mod partikolari fir-rigward tar-reġjunijiet kostali, insulari u l-aktar imbiegħda fl-Unjoni, kif ukoll is-setturi marittimi, permezz ta' politiki koerenti relatati mas-settur marittimu u kooperazzjoni internazzjonali rilevanti. |
| --- | --- |

2.

“Politika Marittima Integrata” tfisser il-politika tal-Unjoni bl-għan li trawwem teħid tad-deċiżjonijiet
  governanza marittima intersettorjali u transkonfinali koordinata u koerenti biex jiġu
  i mmassimizzati l-iżvilupp sostenibbli, it-tkabbir ekonomiku u l-koeżjoni soċjali tal-Istati Membri, b'mod partikolari fir-rigward tar-reġjunijiet kostali, insulari u l-aktar imbiegħda fl-Unjoni, kif ukoll is-setturi marittimi, permezz ta' politiki koerenti relatati mas-settur marittimu u kooperazzjoni internazzjonali rilevanti.

Emenda 4

Artikolu 5

Għanijiet tal-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Il-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta għandhom japplikaw approċċ ibbażat fuq l-ekosistema biex jiffaċilitaw il-koeżistenza u jevitaw il-kunflitti bejn attivitajiet ta' setturi li jikkompetu bejniethom fl-ilmijiet tal-ibħra u ż-żoni kostali, u għandhom l-għan li jikkontribwixxu biex:






  (a) | ... |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Il-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta għandhom japplikaw approċċ ibbażat fuq l-ekosistema biex jiffaċilitaw il-koeżistenza u jevitaw il-kunflitti bejn attivitajiet ta' setturi li jikkompetu bejniethom fl-ilmijiet tal-ibħra u ż-żoni kostali, u għandhom l-għan li jikkontribwixxu biex:

(a)

...

| (b) | ... |
| --- | --- |

(b)

...

Il-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta għandhom japplikaw approċċ ibbażat fuq l-ekosistema biex jiffaċilitaw il-koeżistenza u jevitaw il-kunflitti bejn attivitajiet ta' setturi li jikkompetu bejniethom fl-ilmijiet tal-ibħra u ż-żoni kostali, u għandhom jistabbilixxu objettivi li jistgħu l-għan li
  jikkontribwixxu biex:

| (a) | ... |
| --- | --- |

(a)

...

| (b) | ... |
| --- | --- |

(b)

...

Raġuni

Għandu jkun ċar li l-objettivi fit-test legali propost ikunu illustrattivi. Irid ikun hemm biżżejjed flessibilità sabiex l-awtoritajiet kompetenti jkunu jistgħu jiddeċiedu liema huma l-prijoritajiet adatti għall-ambjenti marittimi tagħhom, u kif dawn jistgħu jitwettqu.

Emenda 5

Artikolu 6

Rekwiżiti minimi komuni għall-pjanijiet spazjali marittimi u għall-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 1.   Il-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta għandhom jistabbilixxu passi operattivi sabiex jintlaħqu l-għanijiet stipulati fl-Artikolu 5 filwaqt li jqisu l-attivitajiet kollha rilevanti u l-miżuri applikabbli għalihom.
  2.   B'hekk, il-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta għandhom, tal-inqas:






  (a) | ikunu reċiprokament koordinati, sakemm ma jkunux integrati; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

1.   Il-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta għandhom jistabbilixxu passi operattivi sabiex jintlaħqu l-għanijiet stipulati fl-Artikolu 5 filwaqt li jqisu l-attivitajiet kollha rilevanti u l-miżuri applikabbli għalihom.

2.   B'hekk, il-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta għandhom, tal-inqas:

(a)

ikunu reċiprokament koordinati, sakemm ma jkunux integrati;

| (b) | jiżguraw kooperazzjoni transkonfinali effettiva bejn l-Istati Membri, u bejn l-awtoritajiet nazzjonali u l-partijiet interessati tas-setturi ta' politika rilevanti; |
| --- | --- |

(b)

jiżguraw kooperazzjoni transkonfinali effettiva bejn l-Istati Membri, u bejn l-awtoritajiet nazzjonali u l-partijiet interessati tas-setturi ta' politika rilevanti;

| (c) | jidentifikaw l-effetti transkonfinali tal-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta fuq l-ilmijiet tal-ibħra u ż-żoni kostali taħt is-sovranità u/jew il-ġuriżdizzjoni ta' pajjiżi terzi fl-istess reġjun jew subreġjun tal-baħar u jittrattawhom b'kooperazzjoni mal-awtoritajiet kompetenti ta' dawn il-pajjiżi skont l-Artikoli 12 u 13. |
| --- | --- |

(c)

jidentifikaw l-effetti transkonfinali tal-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta fuq l-ilmijiet tal-ibħra u ż-żoni kostali taħt is-sovranità u/jew il-ġuriżdizzjoni ta' pajjiżi terzi fl-istess reġjun jew subreġjun tal-baħar u jittrattawhom b'kooperazzjoni mal-awtoritajiet kompetenti ta' dawn il-pajjiżi skont l-Artikoli 12 u 13.

3.   Il-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta għandhom jiġu rriveduti tal-inqas kull 6 snin.

1.   Il-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta għandhom jistabbilixxu passi operattivi sabiex jintlaħqu l-għanijiet stipulati fl-Artikolu 5 filwaqt li jqisu l-attivitajiet kollha rilevanti u l-miżuri applikabbli għalihom.

2.   B'hekk, il-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta għandhom, tal-inqas:

| (a) | ikunu reċiprokament koordinati, sakemm ma jkunux integrati; |
| --- | --- |

(a)

ikunu reċiprokament koordinati, sakemm ma jkunux integrati;

| (b) | jiżguraw kooperazzjoni transkonfinali effettiva bejn l-Istati Membri, u bejn l-awtoritajiet nazzjonali u l-partijiet interessati tas-setturi ta' politika rilevanti; |
| --- | --- |

(b)

jiżguraw kooperazzjoni transkonfinali effettiva bejn l-Istati Membri, u bejn l-awtoritajiet nazzjonali u l-partijiet interessati tas-setturi ta' politika rilevanti;

| (c) | jidentifikaw l-effetti transkonfinali tal-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta fuq l-ilmijiet tal-ibħra u ż-żoni kostali taħt is-sovranità u/jew il-ġuriżdizzjoni ta' pajjiżi terzi fl-istess reġjun jew subreġjun tal-baħar u jittrattawhom b'kooperazzjoni mal-awtoritajiet kompetenti ta' dawn il-pajjiżi skont l-Artikoli 12 u 13. |
| --- | --- |

(c)

jidentifikaw l-effetti transkonfinali tal-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta fuq l-ilmijiet tal-ibħra u ż-żoni kostali taħt is-sovranità u/jew il-ġuriżdizzjoni ta' pajjiżi terzi fl-istess reġjun jew subreġjun tal-baħar u jittrattawhom b'kooperazzjoni mal-awtoritajiet kompetenti ta' dawn il-pajjiżi skont l-Artikoli 12 u 13.

3.   Il-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta għandhom jiġu rriveduti f'konformità maċ-ċikli ta' reviżjoni tal-pjani nazzjonali
  jew tal-inqas kull 6 snin.

Raġuni

Iċ-ċikli ta' implimentazzjoni se jkollhom ivarjaw minn Stat Membru għal ieħor sabiex jitnaqqas il-piż amministrattiv meħtieġ u sabiex jiġi żgurat li l-implimentazzjoni tad-Direttiva tkun konformi mal-prattika attwali u li ilha stabbilita sew fl-Istati Membri.

Emenda 6

Artikolu 7

Rekwiżiti minimi speċifiċi għall-pjanijiet spazjali marittimi

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 1.   Il-pjanijiet spazjali marittimi għandu jkun fihom tal-anqas immappjar tal-ilmijiet tal-baħar li jidentifikaw id-distribuzzjoni spazjali u temporali attwali u potenzjali tal-attivitajiet marittimi kollha rilevanti sabiex jinkisbu l-għanijiet kif stipulat fl-Artikolu 5.
  2.   Meta jkunu qed jistabbilixxu l-pjanijiet spazjali marittimi l-Istati Membri għandhom iqisu, tal-anqas, l-attivitajiet li ġejjin:






  (a) | l-impjanti għall-estrazzjoni tal-enerġija u l-produzzjoni ta' enerġija rinnovabbli; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

1.   Il-pjanijiet spazjali marittimi għandu jkun fihom tal-anqas immappjar tal-ilmijiet tal-baħar li jidentifikaw id-distribuzzjoni spazjali u temporali attwali u potenzjali tal-attivitajiet marittimi kollha rilevanti sabiex jinkisbu l-għanijiet kif stipulat fl-Artikolu 5.

2.   Meta jkunu qed jistabbilixxu l-pjanijiet spazjali marittimi l-Istati Membri għandhom iqisu, tal-anqas, l-attivitajiet li ġejjin:

(a)

l-impjanti għall-estrazzjoni tal-enerġija u l-produzzjoni ta' enerġija rinnovabbli;

| (b) | is-siti u l-infrastrutturi tal-estrazzjoni taż-żejt u tal-gass; |
| --- | --- |

(b)

is-siti u l-infrastrutturi tal-estrazzjoni taż-żejt u tal-gass;

| (c) | ir-rotot tat-trasport marittimu; |
| --- | --- |

(c)

ir-rotot tat-trasport marittimu;

| (d) | il-kejbil ta' taħt il-baħar u r-rotot tal-pipeline; |
| --- | --- |

(d)

il-kejbil ta' taħt il-baħar u r-rotot tal-pipeline;

| (e) | iż-żoni tas-sajd; |
| --- | --- |

(e)

iż-żoni tas-sajd;

| (f) | is-siti ta' trobbija fuq il-baħar; |
| --- | --- |

(f)

is-siti ta' trobbija fuq il-baħar;

| (g) | is-siti ta' konservazzjoni tan-natura. |
| --- | --- |

(g)

is-siti ta' konservazzjoni tan-natura.

1.   Il-pjanijiet spazjali marittimi għandu jkun fihom tal-anqas immappjar tal-ilmijiet tal-baħar li jidentifikaw id-distribuzzjoni spazjali u temporali attwali u potenzjali tal-attivitajiet marittimi kollha rilevanti sabiex jinkisbu l-għanijiet kif stipulat fl-Artikolu 5.

2.   Meta jkunu qed jistabbilixxu l-pjanijiet spazjali marittimi l-Istati Membri għandhom iqisu attivitajiet li huma jqisu rilevanti u li jistgħu jinkludu, tal-anqas, l-attivitajiet li ġejjin
  :

| (a) | l-impjanti għall-estrazzjoni tal-enerġija u l-produzzjoni ta' enerġija rinnovabbli; |
| --- | --- |

(a)

l-impjanti għall-estrazzjoni tal-enerġija u l-produzzjoni ta' enerġija rinnovabbli;

| (b) | is-siti u l-infrastrutturi tal-estrazzjoni taż-żejt u tal-gass; |
| --- | --- |

(b)

is-siti u l-infrastrutturi tal-estrazzjoni taż-żejt u tal-gass;

| (c) | ir-rotot tat-trasport marittimu u ż-żoni ta' navigazzjoni rikreattiva; |
| --- | --- |

(c)

ir-rotot tat-trasport marittimu u ż-żoni ta' navigazzjoni rikreattiva;

| (d) | il-kejbil ta' taħt il-baħar u r-rotot tal-pipeline; |
| --- | --- |

(d)

il-kejbil ta' taħt il-baħar u r-rotot tal-pipeline;

| (e) | iż-żoni tas-sajd; |
| --- | --- |

(e)

iż-żoni tas-sajd;

| (f) | is-siti ta' trobbija fuq il-baħar; |
| --- | --- |

(f)

is-siti ta' trobbija fuq il-baħar;

| (g) | is-siti ta' konservazzjoni tan-natura;. |
| --- | --- |

(g)

is-siti ta' konservazzjoni tan-natura;.

| (h) | żoni portwarji (kummerċ, sajd, rikreazzjoni). |
| --- | --- |

(h)

żoni portwarji (kummerċ, sajd, rikreazzjoni).

Raġuni

Irid ikun hemm biżżejjed flessibilità sabiex l-awtoritajiet kompetenti jkunu jistgħu jiddeċiedu liema huma l-prijoritajiet adatti għall-ambjenti marittimi tagħhom, u kif dawn jistgħu jitwettqu.

Attivitajiet marittimi relatati man-navigazzjoni rikreattiva huma żviluppati ħafna f'xi reġjuni tal-Ewropa u jridu jitqiesu fl-ippjanar spazjali, kif għandhom ikunu wkoll żoni portwarji li huma ċentri importanti kemm għall-ippjanar marittimu kif ukoll tal-art (netwerks ferrovjarji u tat-triq).

Emenda 7

Artikolu 8

Rekwiżiti minimi speċifiċi għall-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 1.   L-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta għandu jkun fihom tal-anqas, inventarju tal-miżuri eżistenti applikati f'żoni kostali u analiżi tal-ħtieġa għal azzjonijiet addizzjonali sabiex jintlaħqu l-għanijiet stipulati fl-Artikolu 5. L-istrateġiji għandhom jipprovdu għal-implimentazzjoni ta' politika integrata u transsettorjali u jikkunsidraw l-interazzjonijiet bejn l-attivitajiet terrestri u marittimi.
  2.   Meta jkunu qed jistabbilixxu l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta, l-Istati Membri għandhom iqisu, tal-inqas, l-attivitajiet li ġejjin






  (a) | l-utilizzazzjoni ta' riżorsi naturali speċifiċi inklużi l-impjanti għall-estrazzjoni tal-enerġija u l-produzzjoni ta' enerġija rinnovabbli; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

1.   L-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta għandu jkun fihom tal-anqas, inventarju tal-miżuri eżistenti applikati f'żoni kostali u analiżi tal-ħtieġa għal azzjonijiet addizzjonali sabiex jintlaħqu l-għanijiet stipulati fl-Artikolu 5. L-istrateġiji għandhom jipprovdu għal-implimentazzjoni ta' politika integrata u transsettorjali u jikkunsidraw l-interazzjonijiet bejn l-attivitajiet terrestri u marittimi.

2.   Meta jkunu qed jistabbilixxu l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta, l-Istati Membri għandhom iqisu, tal-inqas, l-attivitajiet li ġejjin

(a)

l-utilizzazzjoni ta' riżorsi naturali speċifiċi inklużi l-impjanti għall-estrazzjoni tal-enerġija u l-produzzjoni ta' enerġija rinnovabbli;

| (b) | l-iżvilupp tal-infrastruttura, tal-faċilitajiet tal-enerġija, tat-trasport, tal-portijiet, tax-xogħlijiet marittimi u ta' strutturi oħra inkluża l-infrastruttura ekoloġika; |
| --- | --- |

(b)

l-iżvilupp tal-infrastruttura, tal-faċilitajiet tal-enerġija, tat-trasport, tal-portijiet, tax-xogħlijiet marittimi u ta' strutturi oħra inkluża l-infrastruttura ekoloġika;

| (c) | l-agrikoltura u l-industrija; |
| --- | --- |

(c)

l-agrikoltura u l-industrija;

| (d) | is-sajd u l-akkwakultura; |
| --- | --- |

(d)

is-sajd u l-akkwakultura;

| (e) | il-konservazzjoni, ir-restawr u l-ġestjoni tal-ekosistemi kostali, is-servizzi tal-ekosistema u n-natura, il-pajsaġġi kostali u l-gżejjer; |
| --- | --- |

(e)

il-konservazzjoni, ir-restawr u l-ġestjoni tal-ekosistemi kostali, is-servizzi tal-ekosistema u n-natura, il-pajsaġġi kostali u l-gżejjer;

| (f) | il-mitigazzjoni u l-adattament għat-tibdil fil-klima. |
| --- | --- |

(f)

il-mitigazzjoni u l-adattament għat-tibdil fil-klima.

1.   L-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta għandu jkun fihom tal-anqas, inventarju tal-miżuri eżistenti applikati f'żoni kostali u analiżi tal-ħtieġa għal azzjonijiet addizzjonali sabiex jintlaħqu l-għanijiet stipulati fl-Artikolu 5. L-istrateġiji għandhom jipprovdu għal-implimentazzjoni ta' politika integrata u transsettorjali u jikkunsidraw l-interazzjonijiet bejn l-attivitajiet terrestri u marittimi.

2.   Meta jkunu qed jistabbilixxu l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta, l-Istati Membri għandhom iqisu, tal-inqas, l-attivitajiet li ġejjin

| (a) | l-utilizzazzjoni ta' riżorsi naturali speċifiċi inklużi l-impjanti għall-estrazzjoni tal-enerġija u l-produzzjoni ta' enerġija rinnovabbli; |
| --- | --- |

(a)

l-utilizzazzjoni ta' riżorsi naturali speċifiċi inklużi l-impjanti għall-estrazzjoni tal-enerġija u l-produzzjoni ta' enerġija rinnovabbli;

| (b) | l-iżvilupp tal-infrastruttura, tal-faċilitajiet tal-enerġija, tat-trasport, tal-portijiet, tax-xogħlijiet marittimi u ta' strutturi oħra inkluża l-infrastruttura ekoloġika; |
| --- | --- |

(b)

l-iżvilupp tal-infrastruttura, tal-faċilitajiet tal-enerġija, tat-trasport, tal-portijiet, tax-xogħlijiet marittimi u ta' strutturi oħra inkluża l-infrastruttura ekoloġika;

| (c) | l-agrikoltura u l-industrija; |
| --- | --- |

(c)

l-agrikoltura u l-industrija;

| (d) | is-sajd u l-akkwakultura; |
| --- | --- |

(d)

is-sajd u l-akkwakultura;

| (e) | il-konservazzjoni, ir-restawr u l-ġestjoni tal-ekosistemi kostali, is-servizzi tal-ekosistema u n-natura, il-pajsaġġi kostali u l-gżejjer; |
| --- | --- |

(e)

il-konservazzjoni, ir-restawr u l-ġestjoni tal-ekosistemi kostali, is-servizzi tal-ekosistema u n-natura, il-pajsaġġi kostali u l-gżejjer;

| (f) | il-mitigazzjoni u l-adattament għat-tibdil fil-klima. |
| --- | --- |

(f)

il-mitigazzjoni u l-adattament għat-tibdil fil-klima.

Raġuni

Jaħseb li leġislazzjoni għall-ICM hija l-ekwivalenti tal-leġislazzjoni dwar l-ippjanar tal-użu tal-art, li hija l-kompetenza tal-Istati Membri. Barra minn hekk, ma jarax wisq valur miżjud fil-formalizzar ta' għodda ta' ġestjoni informali li diġà teżisti.

Emenda 8

Artikolu 14

Awtoritajiet kompetenti

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 1.   Kull Stat Membru għandu jaħtar għal kull żona kostali u reġjun jew subreġjun tal-baħar ikkonċernat, l-awtorità jew l-awtoritajiet kompetenti għall-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva, inkluż biex jiżgura l-kooperazzjoni ma' Stati Membri oħra kif definit fl-Artikolu 12 u l-kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi kif definit fl-Artikolu 13.
  2.   Kull Stat Membru għandu jipprovdi lill-Kummissjoni b'lista tal-awtoritajiet kompetenti, flimkien mal-elementi ta’ informazzjoni elenkati fl-Anness I ta' din id-Direttiva.
  3.   Fl-istess waqt, l-Istati Membri għandhom jibagħtu lill-Kummissjoni lista tal-awtoritajiet kompetenti tagħhom fir-rigward ta’ dawk il-korpi internazzjonali li fihom huma jipparteċipaw u li huma rilevanti għall-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva.
  4.   Kull Stat Membru għandu jinforma lill-Kummissjoni bi kwalunkwe tibdil fl-informazzjoni pprovduta skont il-paragrafu 1 sa sitt xhur minn meta jidħol fis-seħħ tibdil bħal dan. | 1.   Kull Stat Membru, filwaqt li jqis il-ħtieġa għal governanza b'saħħitha f'diversi livelli u approċċ transsettorjali, għandu jaħtar għal kull żona kostali u reġjun jew subreġjun tal-baħar ikkonċernat, l-awtorità jew l-awtoritajiet kompetenti għall-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva, inkluż biex jiżgura l-kooperazzjoni ma' Stati Membri oħra kif definit fl-Artikolu 12 u l-kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi kif definit fl-Artikolu 13.
  2.   Kull Stat Membru għandu jipprovdi lill-Kummissjoni b'lista tal-awtoritajiet kompetenti, flimkien mal-elementi ta’ informazzjoni elenkati fl-Anness I ta' din id-Direttiva.
  3.   Fl-istess waqt, l-Istati Membri għandhom jibagħtu lill-Kummissjoni lista tal-awtoritajiet kompetenti tagħhom fir-rigward ta’ dawk il-korpi internazzjonali li fihom huma jipparteċipaw u li huma rilevanti għall-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva.
  4.   Kull Stat Membru għandu jinforma lill-Kummissjoni bi kwalunkwe tibdil fl-informazzjoni pprovduta skont il-paragrafu 1 sa sitt xhur minn meta jidħol fis-seħħ tibdil bħal dan. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

1.   Kull Stat Membru għandu jaħtar għal kull żona kostali u reġjun jew subreġjun tal-baħar ikkonċernat, l-awtorità jew l-awtoritajiet kompetenti għall-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva, inkluż biex jiżgura l-kooperazzjoni ma' Stati Membri oħra kif definit fl-Artikolu 12 u l-kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi kif definit fl-Artikolu 13.

2.   Kull Stat Membru għandu jipprovdi lill-Kummissjoni b'lista tal-awtoritajiet kompetenti, flimkien mal-elementi ta’ informazzjoni elenkati fl-Anness I ta' din id-Direttiva.

3.   Fl-istess waqt, l-Istati Membri għandhom jibagħtu lill-Kummissjoni lista tal-awtoritajiet kompetenti tagħhom fir-rigward ta’ dawk il-korpi internazzjonali li fihom huma jipparteċipaw u li huma rilevanti għall-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva.

4.   Kull Stat Membru għandu jinforma lill-Kummissjoni bi kwalunkwe tibdil fl-informazzjoni pprovduta skont il-paragrafu 1 sa sitt xhur minn meta jidħol fis-seħħ tibdil bħal dan.

1.   Kull Stat Membru, filwaqt li jqis il-ħtieġa għal governanza b'saħħitha f'diversi livelli u approċċ transsettorjali, għandu jaħtar għal kull żona kostali u reġjun jew subreġjun tal-baħar ikkonċernat, l-awtorità jew l-awtoritajiet kompetenti għall-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva, inkluż biex jiżgura l-kooperazzjoni ma' Stati Membri oħra kif definit fl-Artikolu 12 u l-kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi kif definit fl-Artikolu 13.

2.   Kull Stat Membru għandu jipprovdi lill-Kummissjoni b'lista tal-awtoritajiet kompetenti, flimkien mal-elementi ta’ informazzjoni elenkati fl-Anness I ta' din id-Direttiva.

3.   Fl-istess waqt, l-Istati Membri għandhom jibagħtu lill-Kummissjoni lista tal-awtoritajiet kompetenti tagħhom fir-rigward ta’ dawk il-korpi internazzjonali li fihom huma jipparteċipaw u li huma rilevanti għall-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva.

4.   Kull Stat Membru għandu jinforma lill-Kummissjoni bi kwalunkwe tibdil fl-informazzjoni pprovduta skont il-paragrafu 1 sa sitt xhur minn meta jidħol fis-seħħ tibdil bħal dan.

Raġuni

Jenfasizza fit-test legali l-ħtieġa għal approċċ ta' goveranza f'diversi livelli fir-rigward tal-implimentazzjoni tad-Direttiva.

Emenda 9

Artikolu 16

Atti ta’ implimentazzjoni

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 1.   Il-Kummissjoni għandha, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, tadotta regoli dwar:






  (a) | l-ispeċifikazzjonijiet operattivi għall-ġestjoni tad-dejta msemmija fl-Artikolu 10, sakemm dawn ma jkunux ġew stabbiliti minn leġiżlazzjoni oħra tal-UE, bħad-Direttiva 2007/2/KE jew 2008/56/KE, dwar






  — | il-qsim tad-dejta, u l-ħidma f'konnessjoni ma' proċessi eżistenti tal-ġestjoni u l-ġbir tad-dejta; kif ukoll |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

1.   Il-Kummissjoni għandha, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, tadotta regoli dwar:

(a)

l-ispeċifikazzjonijiet operattivi għall-ġestjoni tad-dejta msemmija fl-Artikolu 10, sakemm dawn ma jkunux ġew stabbiliti minn leġiżlazzjoni oħra tal-UE, bħad-Direttiva 2007/2/KE jew 2008/56/KE, dwar

—

il-qsim tad-dejta, u l-ħidma f'konnessjoni ma' proċessi eżistenti tal-ġestjoni u l-ġbir tad-dejta; kif ukoll

| (b) | l-istadji operattivi għall-istabbiliment u r-rappurtar dwar il-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta li jikkonċernaw:






  — | il-koerenza tal-obbligi tar-rappurtar taħt din id-Direttiva ma' leġiżlazzjoni oħra rilevanti tal-Unjoni; |
| --- | --- | --- |

(b)

l-istadji operattivi għall-istabbiliment u r-rappurtar dwar il-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta li jikkonċernaw:

—

il-koerenza tal-obbligi tar-rappurtar taħt din id-Direttiva ma' leġiżlazzjoni oħra rilevanti tal-Unjoni;

| — | iċ-ċikli ta' monitoraġġ u reviżjoni; |
| --- | --- |

—

iċ-ċikli ta' monitoraġġ u reviżjoni;

| — | il-modalitajiet ta' kooperazzjoni transkonfinali; |
| --- | --- |

—

il-modalitajiet ta' kooperazzjoni transkonfinali;

| — | il-konsultazzjoni pubblika. |
| --- | --- |

—

il-konsultazzjoni pubblika.

1.   Il-Kummissjoni għandha, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, tadotta regoli dwar:

| (a) | l-ispeċifikazzjonijiet operattivi għall-ġestjoni tad-dejta msemmija fl-Artikolu 10, sakemm dawn ma jkunux ġew stabbiliti minn leġiżlazzjoni oħra tal-UE, bħad-Direttiva 2007/2/KE jew 2008/56/KE, dwar






  — | il-qsim tad-dejta, u l-ħidma f'konnessjoni ma' proċessi eżistenti tal-ġestjoni u l-ġbir tad-dejta; kif ukoll |
| --- | --- | --- |

(a)

l-ispeċifikazzjonijiet operattivi għall-ġestjoni tad-dejta msemmija fl-Artikolu 10, sakemm dawn ma jkunux ġew stabbiliti minn leġiżlazzjoni oħra tal-UE, bħad-Direttiva 2007/2/KE jew 2008/56/KE, dwar

—

il-qsim tad-dejta, u l-ħidma f'konnessjoni ma' proċessi eżistenti tal-ġestjoni u l-ġbir tad-dejta; kif ukoll

| (b) | l-istadji operattivi għall-istabbiliment u r-rappurtar dwar il-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta li jikkonċernaw:







  — | il-koerenza tal-obbligi tar-rappurtar taħt din id-Direttiva ma' leġiżlazzjoni oħra rilevanti tal-Unjoni; |
| --- | --- | --- |

(b)

l-istadji operattivi għall-istabbiliment u r-rappurtar dwar il-pjanijiet spazjali marittimi u l-istrateġiji għall-ġestjoni integrata tal-kosta li jikkonċernaw:

—

il-koerenza tal-obbligi tar-rappurtar taħt din id-Direttiva ma' leġiżlazzjoni oħra rilevanti tal-Unjoni;

| — | iċ-ċikli ta' monitoraġġ u reviżjoni; |
| --- | --- |

—

iċ-ċikli ta' monitoraġġ u reviżjoni;

| — | il-modalitajiet ta' kooperazzjoni transkonfinali; |
| --- | --- |

—

il-modalitajiet ta' kooperazzjoni transkonfinali;

| — | il-konsultazzjoni pubblika. |
| --- | --- |

—

il-konsultazzjoni pubblika.

2.   L-atti ta’ implimentazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 għandhom jiġu adottati skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 17(2).

2.   L-atti ta’ implimentazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 għandhom jiġu adottati skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 17(2).

Raġuni

Hemm riżervi sinifikanti fir-rigward l-użu tal-Atti ta' Implimentazzjoni, b'mod partikolari fl-aspetti operattivi għall-istabbiliment ta' pjani u strateġiji, li jmorru lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-obbligi tad-Direttiva.

Brussell, 9 ta’ Ottubru 2013.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  B'mod partikolari d-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina, id-Direttivi dwar l-Għasafar u l-Ħabitats u l-Politika Komuni tas-Sajd riformata.

1

(2)  Opinjoni tas-Servizz Legali tal-Kunsill maħruġa fit-12 ta' Lulju 2013 (12283/13).

2

(3)  Opinjonijiet b'raġunar negattiv ħarġu minn BE, DE, FI, IE, LT, NL, PL, SV, b'żewġ opinjonijiet pożittivi minn PT u RO.

3

(4)  Il-Konvenzjoni ta' Barċellona diġà tistipula xi obbligi fuq l-Istati Membri fil-Mediterran.

4

(5)  Recommendation concerning the implementation of Integrated Coastal Zone Management in Europe (2002/413/EC), Recital 17 (mhux disponibbli bil-Malti)

5

---