# Il-Ġurnal Uffiċjali C 170/5 ta

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 170 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 575 ta' Ġunju 2014 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 170

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 575 ta' Ġunju 2014

---

| Avviż Nru | Werrej | Paġna |
| --- | --- | --- |
| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet |
| | OPINJONIJIET |
| | Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew |
| | L-494 sessjoni plenarja tal-KESE tal-10 u l-11 ta' Diċembru 2013 |
| 2014/C 170/01 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Lejn strateġija makroreġjonali tal-UE għall-iżvilupp tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali fil-Mediterran (opinjoni fuq inizjattiva proprja) | 1 |
| 2014/C 170/02 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Għodod statistiċi biex jitkejjel il-volontarjat (opinjoni fuq inizjattiva proprja) | 11 |
| 2014/C 170/03 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-kejl tal-impatt soċjali (opinjoni fuq inizjattiva proprja) | 18 |
| 2014/C 170/04 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Introjtu minimu Ewropew u indikaturi tal-faqar (opinjoni fuq inizjattiva proprja) | 23 |
| 2014/C 170/05 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar L-isfidi għall-industrija Ewropea tal-inġinerija (mekkanika, elettrika, elettronika u tax-xogħol tal-metall) f'ekonomija globali li qed tinbidel (opinjoni fuq inizjattiva proprja) | 32 |
| 2014/C 170/06 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-settur Ewropew tal-manutenzjoni, it-tiswija u l-konverżjoni tal-bastimenti: industrija reżiljenti, kompetittiva fid-dinja u impenjata fil-politiki tal-UE għat-tkabbir sostenibbli (Opinjoni fuq inizjattiva proprja) | 38 |

Avviż Nru

Werrej

Paġna

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

OPINJONIJIET

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

L-494 sessjoni plenarja tal-KESE tal-10 u l-11 ta' Diċembru 2013

2014/C 170/01

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Lejn strateġija makroreġjonali tal-UE għall-iżvilupp tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali fil-Mediterran (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

1

2014/C 170/02

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Għodod statistiċi biex jitkejjel il-volontarjat (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

11

2014/C 170/03

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-kejl tal-impatt soċjali (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

18

2014/C 170/04

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Introjtu minimu Ewropew u indikaturi tal-faqar (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

23

2014/C 170/05

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar L-isfidi għall-industrija Ewropea tal-inġinerija (mekkanika, elettrika, elettronika u tax-xogħol tal-metall) f'ekonomija globali li qed tinbidel (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

32

2014/C 170/06

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-settur Ewropew tal-manutenzjoni, it-tiswija u l-konverżjoni tal-bastimenti: industrija reżiljenti, kompetittiva fid-dinja u impenjata fil-politiki tal-UE għat-tkabbir sostenibbli (Opinjoni fuq inizjattiva proprja)

38

| | III   Atti preparatorji |
| --- | --- |
| | IL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW |
| | L-494 sessjoni plenarja tal-KESE tal-10 u l-11 ta' Diċembru 2013 |
| 2014/C 170/07 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2012/2002 li jistabbilixxi l-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea COM(2013) 522 final – 2013/0248 (COD) | 45 |
| 2014/C 170/08 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-Fondi tas-Suq Monetarju COM(2013) 615 final – 2013/0306 (COD) | 50 |
| 2014/C 170/09 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew Sistema Bankarja Parallela – Nindirizzaw Sorsi Ġodda ta’ Riskju fis-Settur Finanzjarju COM(2013) 614 final | 55 |
| 2014/C 170/10 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Pakkett għall-Investiment fl-Innovazzjoni COM(2013) 494 final
  COM(2013) 493 final – 2013/0232 (COD)
  COM(2013) 495 final – 2013/0240 (NLE)
  COM(2013) 496 final – 2013/0241 (NLE)
  COM(2013) 497 final – 2013/0242 (COD)
  COM(2013) 498 final – 2013/0243 (COD)
  COM(2013) 500 final – 2013/0233 (COD)
  COM(2013) 501 final – 2013/0234 (NLE)
  COM(2013) 503 final – 2013/0237 (NLE)
  COM(2013) 505 final – 2013/0244 (NLE)
  COM(2013) 506 final – 2013/0245 (NLE) | 61 |
| 2014/C 170/11 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni Lejn Qafas Orizzontali Ewropew għal Rimedju Kollettiv COM(2013) 401 final | 68 |
| 2014/C 170/12 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-vjaġġi kollox kompriż (package travel) u arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti, li temenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004, id-Direttiva 2011/83/UE u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 90/314/KEE COM(2013) 512 final – 2013/0246 (COD) | 73 |
| 2014/C 170/13 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tariffi tal-interkambju għat-tranżazzjonijiet ta' pagament ibbażati fuq kard COM(2013) 550 final – 2013/0265 (COD) Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-servizzi ta' ħlas fis-suq intern li temenda d-Direttivi 2002/65/KE, 2013/36/UE u 2009/110/KE u li tħassar id-Direttiva 2007/64/KE COM(2013) 547 final – 2013/0264 (COD) | 78 |
| 2014/C 170/14 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Proposta għal Regolament tal-Kunsill dwar it-twaqqif tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew COM(2013) 534 final – 2013-255-APP | 85 |
| 2014/C 170/15 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Pjan ta' Azzjoni għall-Industrija Ewropea tal-Azzar COM(2013) 407 final | 91 |
| 2014/C 170/16 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp (2015) | 98 |
| 2014/C 170/17 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Saħħa tal-Annimali COM (2013) 260 final – 2013/0136 (COD) il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-produzzjoni u d-disponibbiltà fis-suq ta' materjal riproduttiv tal-pjanti (il-liġi tal-materjal riproduttiv tal-pjanti) COM(2013) 262 final – 2013/0137 (COD) il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-miżuri protettivi kontra l-pesti tal-pjanti COM(2013) 267 final – 2013/0141 (COD) | 104 |
| 2014/C 170/18 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) COM/2013/0521 final – 2013/0247 (COD) | 110 |
| 2014/C 170/19 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1013/2006 2006 dwar vjeġġi ta’ skart COM(2013) 516 final – 2013/0239 (COD) | 113 |
| 2014/C 170/20 | Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 216/2008 fil-qasam tal-ajrudomi, tal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru u tas-servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru u l-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew (riformulazzjoni) u l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tat-Reġjuni dwar L-aċċellerazzjoni fl-implimentazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew COM(2013) 408 final – COM(2013) 409 final – 2013/0187 (COD) and COM(2013) 410 final – 2013/0186 (COD) | 116 |

III   Atti preparatorji

IL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW

L-494 sessjoni plenarja tal-KESE tal-10 u l-11 ta' Diċembru 2013

2014/C 170/07

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2012/2002 li jistabbilixxi l-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea COM(2013) 522 final – 2013/0248 (COD)

COM(2013) 522 final – 2013/0248 (COD)

45

2014/C 170/08

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-Fondi tas-Suq Monetarju COM(2013) 615 final – 2013/0306 (COD)

COM(2013) 615 final – 2013/0306 (COD)

50

2014/C 170/09

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew Sistema Bankarja Parallela – Nindirizzaw Sorsi Ġodda ta’ Riskju fis-Settur Finanzjarju COM(2013) 614 final

COM(2013) 614 final

55

2014/C 170/10

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Pakkett għall-Investiment fl-Innovazzjoni COM(2013) 494 final
  COM(2013) 493 final – 2013/0232 (COD)
  COM(2013) 495 final – 2013/0240 (NLE)
  COM(2013) 496 final – 2013/0241 (NLE)
  COM(2013) 497 final – 2013/0242 (COD)
  COM(2013) 498 final – 2013/0243 (COD)
  COM(2013) 500 final – 2013/0233 (COD)
  COM(2013) 501 final – 2013/0234 (NLE)
  COM(2013) 503 final – 2013/0237 (NLE)
  COM(2013) 505 final – 2013/0244 (NLE)
  COM(2013) 506 final – 2013/0245 (NLE)

COM(2013) 494 final

COM(2013) 493 final – 2013/0232 (COD)

COM(2013) 495 final – 2013/0240 (NLE)

COM(2013) 496 final – 2013/0241 (NLE)

COM(2013) 497 final – 2013/0242 (COD)

COM(2013) 498 final – 2013/0243 (COD)

COM(2013) 500 final – 2013/0233 (COD)

COM(2013) 501 final – 2013/0234 (NLE)

COM(2013) 503 final – 2013/0237 (NLE)

COM(2013) 505 final – 2013/0244 (NLE)

COM(2013) 506 final – 2013/0245 (NLE)

61

2014/C 170/11

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni Lejn Qafas Orizzontali Ewropew għal Rimedju Kollettiv COM(2013) 401 final

COM(2013) 401 final

68

2014/C 170/12

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-vjaġġi kollox kompriż (package travel) u arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti, li temenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004, id-Direttiva 2011/83/UE u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 90/314/KEE COM(2013) 512 final – 2013/0246 (COD)

COM(2013) 512 final – 2013/0246 (COD)

73

2014/C 170/13

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tariffi tal-interkambju għat-tranżazzjonijiet ta' pagament ibbażati fuq kard COM(2013) 550 final – 2013/0265 (COD) Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-servizzi ta' ħlas fis-suq intern li temenda d-Direttivi 2002/65/KE, 2013/36/UE u 2009/110/KE u li tħassar id-Direttiva 2007/64/KE COM(2013) 547 final – 2013/0264 (COD)

COM(2013) 550 final – 2013/0265 (COD)

COM(2013) 547 final – 2013/0264 (COD)

78

2014/C 170/14

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Proposta għal Regolament tal-Kunsill dwar it-twaqqif tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew COM(2013) 534 final – 2013-255-APP

COM(2013) 534 final – 2013-255-APP

85

2014/C 170/15

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Pjan ta' Azzjoni għall-Industrija Ewropea tal-Azzar COM(2013) 407 final

COM(2013) 407 final

91

2014/C 170/16

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp (2015)

98

2014/C 170/17

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Saħħa tal-Annimali COM (2013) 260 final – 2013/0136 (COD) il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-produzzjoni u d-disponibbiltà fis-suq ta' materjal riproduttiv tal-pjanti (il-liġi tal-materjal riproduttiv tal-pjanti) COM(2013) 262 final – 2013/0137 (COD) il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-miżuri protettivi kontra l-pesti tal-pjanti COM(2013) 267 final – 2013/0141 (COD)

COM (2013) 260 final – 2013/0136 (COD)

COM(2013) 262 final – 2013/0137 (COD)

COM(2013) 267 final – 2013/0141 (COD)

104

2014/C 170/18

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) COM/2013/0521 final – 2013/0247 (COD)

COM/2013/0521 final – 2013/0247 (COD)

110

2014/C 170/19

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1013/2006 2006 dwar vjeġġi ta’ skart COM(2013) 516 final – 2013/0239 (COD)

COM(2013) 516 final – 2013/0239 (COD)

113

2014/C 170/20

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 216/2008 fil-qasam tal-ajrudomi, tal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru u tas-servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru u l-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew (riformulazzjoni) u l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tat-Reġjuni dwar L-aċċellerazzjoni fl-implimentazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew COM(2013) 408 final – COM(2013) 409 final – 2013/0187 (COD) and COM(2013) 410 final – 2013/0186 (COD)

COM(2013) 408 final – COM(2013) 409 final – 2013/0187 (COD) and COM(2013) 410 final – 2013/0186 (COD)

116

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

OPINJONIJIET

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

L-494 sessjoni plenarja tal-KESE tal-10 u l-11 ta' Diċembru 2013

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/1 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/1

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Lejn strateġija makroreġjonali tal-UE għall-iżvilupp tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali fil-Mediterran (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2014/C 170/01

Relatur: is-Sur MALLIA

Korelatur: is-Sur PALMIERI

Nhar l-14 ta' Frar 2013, il-Kunsill Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

Lejn strateġija makroreġjonali tal-UE għall-iżvilupp tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali fil-Mediterran

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-14 ta' Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta' Diċembru 2013 (seduta tal-10 ta' Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b' 121 vot favur, 2 voti kontra u astensjoni waħda.

Glossarju

Glossarju

| Akronimu | | |
| --- | --- | --- |
| MMR | Mediterranean Macro Region | Makroreġjun Mediterranju |
| MMRS | Mediterranenan Macro Regional Strategy | Strateġiji Makroreġjonali tal-Mediterran |
| MCR | Mediterranean Coastal Region | Reġjun Kostali tal-Mediterran |
| EMMRF | Euro-Mediterranean Macro Regional Forum | Forum Makroreġjonali tal-Ewromediterran |

Akronimu

MMR

Mediterranean Macro Region

Makroreġjun Mediterranju

MMRS

Mediterranenan Macro Regional Strategy

Strateġiji Makroreġjonali tal-Mediterran

MCR

Mediterranean Coastal Region

Reġjun Kostali tal-Mediterran

EMMRF

Euro-Mediterranean Macro Regional Forum

Forum Makroreġjonali tal-Ewromediterran

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Il-KESE jemmen li r-Reġjun Mediterranju għandu bżonn ta' Strateġija Makroreġjonali li tikkontribwixxi biex ir-reġjuni jiffaċċjaw l-isfidi li ma jistgħux jingħelbu b'mod sodisfaċenti minn reġjun jew pajjiż waħdu bil-mezzi tas-soltu. Strateġija bħal din tikkontribwixxi biex ir-reġjuni interessati jindirizzaw il-kawżi tal-inċertezza li tiddomina fir-reġjun Mediterranju billi jiżdied il-valur miżjud tal-kisbiet pożittivi tal-inizjattivi li diġà tnedew u l-miri tal-Ewropa 2020. Is-suċċess tal-MMRS ser ikollha wkoll effett pożittiv fuq l-UE kollha. |
| --- | --- |

1.1

Il-KESE jemmen li r-Reġjun Mediterranju għandu bżonn ta' Strateġija Makroreġjonali li tikkontribwixxi biex ir-reġjuni jiffaċċjaw l-isfidi li ma jistgħux jingħelbu b'mod sodisfaċenti minn reġjun jew pajjiż waħdu bil-mezzi tas-soltu. Strateġija bħal din tikkontribwixxi biex ir-reġjuni interessati jindirizzaw il-kawżi tal-inċertezza li tiddomina fir-reġjun Mediterranju billi jiżdied il-valur miżjud tal-kisbiet pożittivi tal-inizjattivi li diġà tnedew u l-miri tal-Ewropa 2020. Is-suċċess tal-MMRS ser ikollha wkoll effett pożittiv fuq l-UE kollha.

| 1.2 | Ir-reġjuni kostali Mediterranji tal-UE jinsabu f'pożizzjoni ideali biex jiffurmaw pjattaforma ta' kooperazzjoni li tista' ssir strateġikament relevanti għat-tisħiħ tar-rabtiet ekonomiċi, soċjali u politiċi bejniethom u ma' pajjiżi Mediterranji mhux membri, dwar suġġetti speċifiċi (immigrazzjoni, trasport marittimu, sigurtà marittima, ħarsien ambjentali eċċ.). Il-MCR għandhom il-potenzjali li jiffavorixxu l-proċess tat-tkabbir ekonomiku u t-trasformazzjoni b'metodi ġodda li huma uniċi. |
| --- | --- |

1.2

Ir-reġjuni kostali Mediterranji tal-UE jinsabu f'pożizzjoni ideali biex jiffurmaw pjattaforma ta' kooperazzjoni li tista' ssir strateġikament relevanti għat-tisħiħ tar-rabtiet ekonomiċi, soċjali u politiċi bejniethom u ma' pajjiżi Mediterranji mhux membri, dwar suġġetti speċifiċi (immigrazzjoni, trasport marittimu, sigurtà marittima, ħarsien ambjentali eċċ.). Il-MCR għandhom il-potenzjali li jiffavorixxu l-proċess tat-tkabbir ekonomiku u t-trasformazzjoni b'metodi ġodda li huma uniċi.

| 1.3 | Fid-dawl tal-kobor taż-żona, il-KESE jipproponi wkoll li l-Istrateġija tinqasam fi tliet sottomakroreġjuni li jiġu identifikati fuq bażi ġeografika (prossimità reġjonali) u li jsiru operattivi permezz ta' pjani ta' azzjoni bbażati fuq approċċ funzjonali biex jindirizzaw sfidi komuni. |
| --- | --- |

1.3

Fid-dawl tal-kobor taż-żona, il-KESE jipproponi wkoll li l-Istrateġija tinqasam fi tliet sottomakroreġjuni li jiġu identifikati fuq bażi ġeografika (prossimità reġjonali) u li jsiru operattivi permezz ta' pjani ta' azzjoni bbażati fuq approċċ funzjonali biex jindirizzaw sfidi komuni.

| 1.4 | Il-KESE huwa favur Strateġija tal-UE bbażata fuq ir-regola tat-tliet iva (finanzjar aktar komplementari, aktar koordinazzjoni istituzzjonali u aktar proġetti ġodda) li ssaħħaħ is-sinerġiji bejn il-politiki differenti tal-UE u tikkoordina l-isforzi ta' firxa wiesgħa ta' partijiet interessati li jinsabu fir-reġjun kostali Mediterranju tal-UE. |
| --- | --- |

1.4

Il-KESE huwa favur Strateġija tal-UE bbażata fuq ir-regola tat-tliet iva (finanzjar aktar komplementari, aktar koordinazzjoni istituzzjonali u aktar proġetti ġodda) li ssaħħaħ is-sinerġiji bejn il-politiki differenti tal-UE u tikkoordina l-isforzi ta' firxa wiesgħa ta' partijiet interessati li jinsabu fir-reġjun kostali Mediterranju tal-UE.

| 1.5 | Il-KESE japprova l-iżvilupp ta' strateġija makroreġjonali li tindirizza l-miri kollha tal-Istateġija tal-UE 2020 b'mod partikolari dawk il-prijoritajiet definiti bħala tkabbir intelliġenti (żvilupp ta' ekonomija bbażata fuq l-għarfien li tappoġġja l-innovazzjoni u t-teknoloġiji l-ġodda), tkabbir sostenibbli (il-promozzjoni ta' ekonomija sostenibbli, li tirrispetta aktar l-ambjent u li hija aktar kompetittiva), tkabbir inklussiv (il-promozzjoni ta' ekonomija b'enfasi qawwija fuq il-ħolqien tal-impjiegi u t-tnaqqis tal-faqar biex tappoġġja l-koeżjoni soċjali u territorjali). |
| --- | --- |

1.5

Il-KESE japprova l-iżvilupp ta' strateġija makroreġjonali li tindirizza l-miri kollha tal-Istateġija tal-UE 2020 b'mod partikolari dawk il-prijoritajiet definiti bħala tkabbir intelliġenti (żvilupp ta' ekonomija bbażata fuq l-għarfien li tappoġġja l-innovazzjoni u t-teknoloġiji l-ġodda), tkabbir sostenibbli (il-promozzjoni ta' ekonomija sostenibbli, li tirrispetta aktar l-ambjent u li hija aktar kompetittiva), tkabbir inklussiv (il-promozzjoni ta' ekonomija b'enfasi qawwija fuq il-ħolqien tal-impjiegi u t-tnaqqis tal-faqar biex tappoġġja l-koeżjoni soċjali u territorjali).

tkabbir intelliġenti

tkabbir sostenibbli

tkabbir inklussiv

| 1.6 | Il-KESE jidentifika ħames muturi tal-bidla li jistgħu jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-politiki ta' koeżjoni Ewropej 2014-2020 fiż-żona tal-Mediterran:






  — | il-promozzjoni ta' żvilupp poliċentriku, ibbilanċjat u integrat; |
| --- | --- | --- |

1.6

Il-KESE jidentifika ħames muturi tal-bidla li jistgħu jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-politiki ta' koeżjoni Ewropej 2014-2020 fiż-żona tal-Mediterran:

muturi tal-bidla

—

il-promozzjoni ta' żvilupp poliċentriku, ibbilanċjat u integrat;

| — | l-appoġġ għall-kooperazzjoni territorjali fir-reġjun kostali; |
| --- | --- |

—

l-appoġġ għall-kooperazzjoni territorjali fir-reġjun kostali;

| — | l-iżgurar ta' kompetittività globali tal-MCR ibbażata fuq ekonomiji lokali b'saħħithom; |
| --- | --- |

—

l-iżgurar ta' kompetittività globali tal-MCR ibbażata fuq ekonomiji lokali b'saħħithom;

| — | it-titjib tal-konnettività territorjali għall-individwi, il-komunitajiet u l-intrapriżi; |
| --- | --- |

—

it-titjib tal-konnettività territorjali għall-individwi, il-komunitajiet u l-intrapriżi;

| — | il-ġestjoni tal-valuri ekoloġiċi, tal-pajsaġġ u dawk kulturali u l-ħolqien ta' rabta bejniethom. |
| --- | --- |

—

il-ġestjoni tal-valuri ekoloġiċi, tal-pajsaġġ u dawk kulturali u l-ħolqien ta' rabta bejniethom.

| 1.7 | Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall kemm huwa ta' importanza konsiderevoli li l-istrateġija Tkabbir Blu tiġi appoġġjata, peress li għandha l-potenzjal li ssaħħaħ il-kompetittività fiż-żona tal-Mediterran, tiffaċilita l-implimentazzjoni ta' politiki li jirrispettaw aktar l-ambjent kif ukoll bħala pass lejn ekonomija b'konsum baxx tal-karbonju fis-setturi kollha. Il-Kumitat jaqbel ukoll mal-prinċipju li l-Istrateġija, tqis ukoll l-Istrateġija Ewropea dwar id-diżabbiltà
   (1) u l-Istrateġija dwar l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel
   (2). Dawn it-tliet strateġiji għandhom isaħħu lil xulxin fil-proċess ta' implimentazzjoni. |
| --- | --- |

1.7

Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall kemm huwa ta' importanza konsiderevoli li l-istrateġija Tkabbir Blu tiġi appoġġjata, peress li għandha l-potenzjal li ssaħħaħ il-kompetittività fiż-żona tal-Mediterran, tiffaċilita l-implimentazzjoni ta' politiki li jirrispettaw aktar l-ambjent kif ukoll bħala pass lejn ekonomija b'konsum baxx tal-karbonju fis-setturi kollha. Il-Kumitat jaqbel ukoll mal-prinċipju li l-Istrateġija, tqis ukoll l-Istrateġija Ewropea dwar id-diżabbiltà
   (1) u l-Istrateġija dwar l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel
   (2). Dawn it-tliet strateġiji għandhom isaħħu lil xulxin fil-proċess ta' implimentazzjoni.

Tkabbir Blu

l-Istrateġija Ewropea dwar id-diżabbiltà

1

l-Istrateġija dwar l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel

2

| 1.8 | Il-KESE jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea għall-Mediterran fil-kuntest ta' Politika Marittima Integrata. Madankollu, tixtieq tipproponi approċċ aktar ambizzjuż li jikkonsisti fi strateġija makroreġjonali li tinkorpora l-pilastri territorjali u marittimi, fiwaqt li tqis l-esperjenzi fir-reġjuni tal-Baltiku u tad-Danubju kif ukoll ir-rapport tal-Parlament Ewropew dwar l-evoluzzjoni tal-Istrateġiji makroreġjonali tal-UE fil-Mediterran u r-rapport tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-valur miżjud tal-istrateġiji makroreġjonali. |
| --- | --- |

1.8

Il-KESE jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea għall-Mediterran fil-kuntest ta' Politika Marittima Integrata. Madankollu, tixtieq tipproponi approċċ aktar ambizzjuż li jikkonsisti fi strateġija makroreġjonali li tinkorpora l-pilastri territorjali u marittimi, fiwaqt li tqis l-esperjenzi fir-reġjuni tal-Baltiku u tad-Danubju kif ukoll ir-rapport tal-Parlament Ewropew dwar l-evoluzzjoni tal-Istrateġiji makroreġjonali tal-UE fil-Mediterran u r-rapport tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-valur miżjud tal-istrateġiji makroreġjonali.

| 1.9 | Il-KESE jinnota li l-istruttura ta' governanza tal-Istrateġija għandha tkun ibbażata fuq approċċ b'diversi livelli li fih jipparteċipaw l-istituzzjonijiet reġjonali, nazzjonali u dawk Ewropej u m'għandux jidher bħala attività jew sforz addizzjonali għal dawn l-istituzzjonijiet. |
| --- | --- |

1.9

Il-KESE jinnota li l-istruttura ta' governanza tal-Istrateġija għandha tkun ibbażata fuq approċċ b'diversi livelli li fih jipparteċipaw l-istituzzjonijiet reġjonali, nazzjonali u dawk Ewropej u m'għandux jidher bħala attività jew sforz addizzjonali għal dawn l-istituzzjonijiet.

| 1.10 | Il-KESE jemmen li l-prinċipju fundamentali tal-implimentazzjoni tal-Istrateġija huwa l-approċċ integrat li l-ewwel għandu jiġi definit billi jiġu stabbiliti diskussjonijiet round table u wara msaħħa bit-twaqqif ta' Forum Makroreġjonali Ewro-Mediterranju li jippromovi l-parteċipazzjoni sħiħa tal-atturi istituzzjonali kollha u s-soċjetà ċivili (il-partijiet interessati) u jġib flimkien politiki attwali fuq il-bażi ta' struttura funzjonali biex tifforma politika komuni u kondiviża. Il-Forum ser juża l-esperjenza miksuba fit-tfassil, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-affarijiet territorjali u marittimi tal-Mediterran. Il-Forum ser isir għodda makroreġjonali li tistabbilixxi linji strateġiċi komuni ta' azzjoni u ser ikollu sehem attiv fl-identifikazzjoni tal-proġetti prijoritarji għall-koeżjoni territorjali tar-reġjuni Mediterranji. |
| --- | --- |

1.10

Il-KESE jemmen li l-prinċipju fundamentali tal-implimentazzjoni tal-Istrateġija huwa l-approċċ integrat li l-ewwel għandu jiġi definit billi jiġu stabbiliti diskussjonijiet round table u wara msaħħa bit-twaqqif ta' Forum Makroreġjonali Ewro-Mediterranju li jippromovi l-parteċipazzjoni sħiħa tal-atturi istituzzjonali kollha u s-soċjetà ċivili (il-partijiet interessati) u jġib flimkien politiki attwali fuq il-bażi ta' struttura funzjonali biex tifforma politika komuni u kondiviża. Il-Forum ser juża l-esperjenza miksuba fit-tfassil, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-affarijiet territorjali u marittimi tal-Mediterran. Il-Forum ser isir għodda makroreġjonali li tistabbilixxi linji strateġiċi komuni ta' azzjoni u ser ikollu sehem attiv fl-identifikazzjoni tal-proġetti prijoritarji għall-koeżjoni territorjali tar-reġjuni Mediterranji.

| 1.11 | Fid-dawl tal-appoġġ tal-KESE u l-Kumitat tar-Reġjuni għal strateġija li tiżviluppa l-koeżjoni fil-Mediterran, il-KESE jemmen li huwa strateġikament adatt għal dawn iż-żewġ istituzzjonijiet li jospitaw u jiġġestixxu l-Forum Makroreġjonali tal-Mediterran. Dan jintlaħaq billi jitwaqqaf grupp ta' tmexxija li jinkorpora l-Parlament Ewropew, il-Kummissjoni, il-KESE u l-KtR. Dan il-grupp ta' tmexxija ser jipprovdi appoġġ sistematiku waqt il-proċess ta' tfassil tal-istrateġija u l-koordinazzjoni fil-ġejjieni. |
| --- | --- |

1.11

Fid-dawl tal-appoġġ tal-KESE u l-Kumitat tar-Reġjuni għal strateġija li tiżviluppa l-koeżjoni fil-Mediterran, il-KESE jemmen li huwa strateġikament adatt għal dawn iż-żewġ istituzzjonijiet li jospitaw u jiġġestixxu l-Forum Makroreġjonali tal-Mediterran. Dan jintlaħaq billi jitwaqqaf grupp ta' tmexxija li jinkorpora l-Parlament Ewropew, il-Kummissjoni, il-KESE u l-KtR. Dan il-grupp ta' tmexxija ser jipprovdi appoġġ sistematiku waqt il-proċess ta' tfassil tal-istrateġija u l-koordinazzjoni fil-ġejjieni.

| 1.12 | Il-KESE jaqbel mal-fehma li l-Istrateġija mhijiex biss dokument. Fuq kollox trid tkun proċess. Dan ifisser li l-istrateġija trid tiġi implimentata maż-żmien. Il-KESE jittama li r-riżultati pożittivi li nkisbu bl-Istrateġija makroreġjonali għall-Baltiku u għad-Danubju jiġu applikati fir-Reġjun Mediterranju, biex jikkontribwixxi għal implimentazzjoni effikaċi u f'waqtha ta' strateġija makroreġjonali ġdida li ġġib benefiċċji liċ-ċittadini tar-Reġjun fi żmien raġonevoli. |
| --- | --- |

1.12

Il-KESE jaqbel mal-fehma li l-Istrateġija mhijiex biss dokument. Fuq kollox trid tkun proċess. Dan ifisser li l-istrateġija trid tiġi implimentata maż-żmien. Il-KESE jittama li r-riżultati pożittivi li nkisbu bl-Istrateġija makroreġjonali għall-Baltiku u għad-Danubju jiġu applikati fir-Reġjun Mediterranju, biex jikkontribwixxi għal implimentazzjoni effikaċi u f'waqtha ta' strateġija makroreġjonali ġdida li ġġib benefiċċji liċ-ċittadini tar-Reġjun fi żmien raġonevoli.

2.   Strateġija Makroreġjonali tal-UE għall-Mediterran

Strateġija Makroreġjonali tal-UE għall-Mediterran

| 2.1 | Huwa importanti li tiġi stabbilita definizzjoni komuni ta' x'jifforma makroreġjun. Is-soltu, makroreġjun jiġi definit bħala “żona li fl-estensjoni tagħha tkopri territorju minn għadd ta' pajjiżi jew reġjuni differenti assoċjati ma' karattiristika jew sfida waħda jew aktar li jkunu komuni (...) ta' natura ġeografika, kulturali, ekonomika jew ta' tip ieħor” (3). |
| --- | --- |

2.1

Huwa importanti li tiġi stabbilita definizzjoni komuni ta' x'jifforma makroreġjun. Is-soltu, makroreġjun jiġi definit bħala “żona li fl-estensjoni tagħha tkopri territorju minn għadd ta' pajjiżi jew reġjuni differenti assoċjati ma' karattiristika jew sfida waħda jew aktar li jkunu komuni (...) ta' natura ġeografika, kulturali, ekonomika jew ta' tip ieħor” (3).

3

| 2.1.1 | Il-Kummissjoni stabbiliet qafas ta' SM li jiġbor dawn it-tliet elementi li ġejjin:






  1) | qafas integrat marbut mal-Istati Membri u pajjiżi terzi fl-istess żona ġeografika; |
| --- | --- | --- |

2.1.1

Il-Kummissjoni stabbiliet qafas ta' SM li jiġbor dawn it-tliet elementi li ġejjin:

1)

qafas integrat marbut mal-Istati Membri u pajjiżi terzi fl-istess żona ġeografika;

| 2) | jindirizza sfidi komuni; |
| --- | --- |

2)

jindirizza sfidi komuni;

| 3) | igawdi minn kooperazzjoni msaħħa għall-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali. |
| --- | --- |

3)

igawdi minn kooperazzjoni msaħħa għall-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali.

| 2.2 | S'issa ġew adottati żewġ strateġiji makroreġjonali mill-UE, waħda għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku li ġiet approvata fl-2009 u l-oħra għar-Reġjun tad-Danubju li ġiet approvata fl-2011. Strateġija makroreġjonali Adriatiku-Joniku, li oriġinarjament ġiet proposta mill-Kumitat tar-Reġjuni (KtR) fl-2011 (4) għaddejja mill-proċess ta' approvazzjoni filwaqt li Strateġija għall-Atlantiku li hija bbażata fuq il-baċir tal-baħar diġà ġiet approvata. |
| --- | --- |

2.2

S'issa ġew adottati żewġ strateġiji makroreġjonali mill-UE, waħda għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku li ġiet approvata fl-2009 u l-oħra għar-Reġjun tad-Danubju li ġiet approvata fl-2011. Strateġija makroreġjonali Adriatiku-Joniku, li oriġinarjament ġiet proposta mill-Kumitat tar-Reġjuni (KtR) fl-2011 (4) għaddejja mill-proċess ta' approvazzjoni filwaqt li Strateġija għall-Atlantiku li hija bbażata fuq il-baċir tal-baħar diġà ġiet approvata.

4

| 2.2.1 | Id-dibattitu dwar l-istrateġiji makroreġjonali jrid jinftiehem b'rabta mal-iżviluppi varji fil-qafas ta' politika tal-UE: mat-Trattat ta' Lisbona, il-koeżjoni territorjali saret għan ċentrali tal-politika tal-UE, bl-istrateġija Ewropa 2020 il-governanza territorjali hija l-fattur ewlieni li jappoġġja l-ilħiq tal-miri tal-politika tal-koeżjoni tal-UE għall-perjodu ta' programmazzjoni li jmiss (Qafas Finanzjarju Pluriennali 2014-2020). |
| --- | --- |

2.2.1

Id-dibattitu dwar l-istrateġiji makroreġjonali jrid jinftiehem b'rabta mal-iżviluppi varji fil-qafas ta' politika tal-UE: mat-Trattat ta' Lisbona, il-koeżjoni territorjali saret għan ċentrali tal-politika tal-UE, bl-istrateġija Ewropa 2020 il-governanza territorjali hija l-fattur ewlieni li jappoġġja l-ilħiq tal-miri tal-politika tal-koeżjoni tal-UE għall-perjodu ta' programmazzjoni li jmiss (Qafas Finanzjarju Pluriennali 2014-2020).

| 2.2.2 | Fl-2012, il-Kummissjoni ppubblikat komunikazzjoni li fiha vvalutat il-ħtiġijiet u l-potenzjal ta' attivitajiet marbutin mal-baħar fiż-żona Adrijatika u Jonika, filwaqt li stabbiliet pjan ta' qafas “lejn strateġija marittima koerenti u Pjan ta' Azzjoni korrispondenti sal-2013”, filwaqt li żiedet, “Jekk l-Istati Membri tal-UE jiddeċiedu li jitolbu lill-Kummissjoni tħejji strateġija tal-UE għar-reġjun tal-Adrijatiku u tal-Jonju, din l-istrateġija marittima tista' tikkostitwixxi l-ewwel komponent ta' din it-tip ta' strateġija makroreġjonali tal-UE li tkopri oqsma addizzjonali” (5). |
| --- | --- |

2.2.2

Fl-2012, il-Kummissjoni ppubblikat komunikazzjoni li fiha vvalutat il-ħtiġijiet u l-potenzjal ta' attivitajiet marbutin mal-baħar fiż-żona Adrijatika u Jonika, filwaqt li stabbiliet pjan ta' qafas “lejn strateġija marittima koerenti u Pjan ta' Azzjoni korrispondenti sal-2013”, filwaqt li żiedet, “Jekk l-Istati Membri tal-UE jiddeċiedu li jitolbu lill-Kummissjoni tħejji strateġija tal-UE għar-reġjun tal-Adrijatiku u tal-Jonju, din l-istrateġija marittima tista' tikkostitwixxi l-ewwel komponent ta' din it-tip ta' strateġija makroreġjonali tal-UE li tkopri oqsma addizzjonali” (5).

5

| 2.3 | Peress li l-approċċ “makroreġjonali” qed jidher aktar ta' spiss fil-politika tal-UE, il-KESE jemmen li t-terminu stess “makroreġjun” għandu bżonn definizzjoni aktar ċara. Barra minn hekk – b'koerenza mal-opinjonijiet preċedenti (6) – il-KESE jappoġġja din l-istrateġija politika importanti kif ukoll ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar perspettivi makroreġjonali fil-baċir tal-Mediterran (7). |
| --- | --- |

2.3

Peress li l-approċċ “makroreġjonali” qed jidher aktar ta' spiss fil-politika tal-UE, il-KESE jemmen li t-terminu stess “makroreġjun” għandu bżonn definizzjoni aktar ċara. Barra minn hekk – b'koerenza mal-opinjonijiet preċedenti (6) – il-KESE jappoġġja din l-istrateġija politika importanti kif ukoll ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar perspettivi makroreġjonali fil-baċir tal-Mediterran (7).

6

7

| 2.3.1 | Qed issir distinzjoni bejn iż-żewġ għanijiet prinċipali tal-strateġiji makroreġjonali: l-ewwel jitratta problemi li ma jistgħux jiġu indirizzati b'mod sodisfaċenti minn reġjuni jew pajjiżi li jkunu qed jaġixxu għal rashom (pereżempju sfidi ambjentali); it-tieni jitratta l-kooperazzjoni li tibbenefika lir-reġjuni u l-pajjiżi parteċipanti. Din il-klassifika tirrifletti d-distinzjoni bejn kwistjoni transnazzjonali u kwistjoni komuni (li ssir fid-dibattitu dwar it-transnazzjonalità u s-sussidjarjetà fil-fondi tal-UE). Il-karatteristiċi ġeografiċi, soċjo-ekonomiċi u amministrattivi tal-Mediterran jagħtu indikazzjoni qawwija li l-ewwel kategorija ta' għanijiet huma l-aktar rilevanti għall-MMRS. |
| --- | --- |

2.3.1

Qed issir distinzjoni bejn iż-żewġ għanijiet prinċipali tal-strateġiji makroreġjonali: l-ewwel jitratta problemi li ma jistgħux jiġu indirizzati b'mod sodisfaċenti minn reġjuni jew pajjiżi li jkunu qed jaġixxu għal rashom (pereżempju sfidi ambjentali); it-tieni jitratta l-kooperazzjoni li tibbenefika lir-reġjuni u l-pajjiżi parteċipanti. Din il-klassifika tirrifletti d-distinzjoni bejn kwistjoni transnazzjonali u kwistjoni komuni (li ssir fid-dibattitu dwar it-transnazzjonalità u s-sussidjarjetà fil-fondi tal-UE). Il-karatteristiċi ġeografiċi, soċjo-ekonomiċi u amministrattivi tal-Mediterran jagħtu indikazzjoni qawwija li l-ewwel kategorija ta' għanijiet huma l-aktar rilevanti għall-MMRS.

| 2.4 | Il-baċir tal-Mediterran jaqsam karatteristiċi ambjentali, storiċi u kulturali simili u għal dawn ir-raġunijiet jista' jitqies bħala makroreġjun wieħed (8). Il-KESE huwa tal-fehma li trid tiġi implimentata strateġija makroreġjonali waħda fil-baċir tal-Mediterran bejn il-149 reġjun Ewropew fuq il-kosta tal-Mediterran (inklużi s-7 mill-Kroazja) ta' Spanja, Franza, Kroazja, l-Italja, Malta, Slovenja, il-Greċja u Ċipru definiti bħala NUTs 3 (9). |
| --- | --- |

2.4

Il-baċir tal-Mediterran jaqsam karatteristiċi ambjentali, storiċi u kulturali simili u għal dawn ir-raġunijiet jista' jitqies bħala makroreġjun wieħed (8). Il-KESE huwa tal-fehma li trid tiġi implimentata strateġija makroreġjonali waħda fil-baċir tal-Mediterran bejn il-149 reġjun Ewropew fuq il-kosta tal-Mediterran (inklużi s-7 mill-Kroazja) ta' Spanja, Franza, Kroazja, l-Italja, Malta, Slovenja, il-Greċja u Ċipru definiti bħala NUTs 3 (9).

8

9

| 2.5 | Fl-2009 il-popolazzjoni attiva residenti fir-reġjuni Ewropej fuq il-kosta tal-Mediterran kienet ta' 32,4 miljun persuna li minnhom madwar 41 % huma nisa. Fil-medja din il-popolazzjoni tinsab f'periklu akbar ta' qgħad b'rata medja ta' qgħad fir-reġjuni Ewropej fuq il-kosta tal-Mediterran ta' madwar 12,9% fl-2009 (8,9% għall-UE). Fl-2007, il-prodott domestiku gross (PDG) tar-reġjuni kostali Mediterranji tal-UE kien 1 715 biljun PPS (l-istandards tal-poter tal-akkwist) jew 13,9% tal-PDG tal-UE. Il-PDG medju per capita, f'dawn ir-reġjuni kien ta' 23 000 PPS per capita, li huwa aktar baxxi milli fl-UE 24 000 PPS per capita) (10). |
| --- | --- |

2.5

Fl-2009 il-popolazzjoni attiva residenti fir-reġjuni Ewropej fuq il-kosta tal-Mediterran kienet ta' 32,4 miljun persuna li minnhom madwar 41 % huma nisa. Fil-medja din il-popolazzjoni tinsab f'periklu akbar ta' qgħad b'rata medja ta' qgħad fir-reġjuni Ewropej fuq il-kosta tal-Mediterran ta' madwar 12,9% fl-2009 (8,9% għall-UE). Fl-2007, il-prodott domestiku gross (PDG) tar-reġjuni kostali Mediterranji tal-UE kien 1 715 biljun PPS (l-istandards tal-poter tal-akkwist) jew 13,9% tal-PDG tal-UE. Il-PDG medju per capita, f'dawn ir-reġjuni kien ta' 23 000 PPS per capita, li huwa aktar baxxi milli fl-UE 24 000 PPS per capita) (10).

per capita

10

| 2.5.1 | Għalhekk, fid-dawl tal-kobor taż-żona, il-KESE huwa tal-fehma li l-Markroreġjun Mediterranju tal-UE għandu jinqasam f'tal-anqas tliet sottomakro-reġjuni. Il-konsultazzjonijiet reċenti li saru mill-Parlament Ewropew dwar l-iżvilupp tal-makroreġjuni esprimew pożizzjoni li xxaqleb favur iż-żamma tal-għażla ta' tliet sottomakroreġjuni distinti fil-Mediterran: (i) wieħed fil-punent tal-Mediterran, (ii) wieħed fiċ-ċentru tal-Mediterran – li jimplimenta l-makroreġjun Adrijatiku-Joniku – u (iii) it-tielet fil-Lvant tal-Mediterran, bi pjanijiet ta' azzjoni speċifiċi koordinati flimkien. |
| --- | --- |

2.5.1

Għalhekk, fid-dawl tal-kobor taż-żona, il-KESE huwa tal-fehma li l-Markroreġjun Mediterranju tal-UE għandu jinqasam f'tal-anqas tliet sottomakro-reġjuni. Il-konsultazzjonijiet reċenti li saru mill-Parlament Ewropew dwar l-iżvilupp tal-makroreġjuni esprimew pożizzjoni li xxaqleb favur iż-żamma tal-għażla ta' tliet sottomakroreġjuni distinti fil-Mediterran: (i) wieħed fil-punent tal-Mediterran, (ii) wieħed fiċ-ċentru tal-Mediterran – li jimplimenta l-makroreġjun Adrijatiku-Joniku – u (iii) it-tielet fil-Lvant tal-Mediterran, bi pjanijiet ta' azzjoni speċifiċi koordinati flimkien.

| 2.5.2 | Fir-rigward tas-sottomakroreġjuni għaċ-ċentru tal-Mediterran, u bi qbil mal-opinjonijiet tal-Parlament Ewropew u d-distribuzzjoni ġeografika li saret mill-Eurostat, il-KESE jqis li huwa essenzjali li Sqallija u Malta jiddaħħlu fil-makroreġjun Adrijatiku-Joniku. -. Aktar importanti, il-pajjiżi u r-reġjuni li jinsabu fuq il-fruntieri immaġinarji tas-sottomakroreġjuni għandhom ikunu jistgħu jipparteċipaw f'aktar minn sottomakroreġjun wieħed sabiex tkun tista' tiġi assigurata koordinazzjoni aħjar u l-eliminazzjoni ta' dupplikazzjonijiet u kunflitti li jwasslu għall-ħela |
| --- | --- |

2.5.2

Fir-rigward tas-sottomakroreġjuni għaċ-ċentru tal-Mediterran, u bi qbil mal-opinjonijiet tal-Parlament Ewropew u d-distribuzzjoni ġeografika li saret mill-Eurostat, il-KESE jqis li huwa essenzjali li Sqallija u Malta jiddaħħlu fil-makroreġjun Adrijatiku-Joniku. -. Aktar importanti, il-pajjiżi u r-reġjuni li jinsabu fuq il-fruntieri immaġinarji tas-sottomakroreġjuni għandhom ikunu jistgħu jipparteċipaw f'aktar minn sottomakroreġjun wieħed sabiex tkun tista' tiġi assigurata koordinazzjoni aħjar u l-eliminazzjoni ta' dupplikazzjonijiet u kunflitti li jwasslu għall-ħela

3.   X'inhuma l-prekundizzjonijiet li jeżistu?

X'inhuma l-prekundizzjonijiet li jeżistu?

| 3.1 | Il-Mediterran kollu kemm hu sofra minn approċċ tal-Unjoni Ewropea nieqes mill-kontinwità b'inizjattivi differenti u strumenti li tnedew tul is-snin. Dawn l-inizjattivi wasslu għal xi kisbiet pożittivi iżda ma rnexxielhomx jindirizzaw għal kollox il-miri ta' żvilupp soċjali, politiċi u ekonomiċi li ġew stabbiliti fil-bidu. Issa huwa ż-żmien li l-UE tkompli ma' dak li qed tagħmel permezz tal-Unjoni għall-Mediterran u l-Politika ta' Viċinat tagħha, bħala parti mill-politiki esterni tagħha biex tniedi politika aktar integrata għar-reġjuni tagħha tal-Mediterran. |
| --- | --- |

3.1

Il-Mediterran kollu kemm hu sofra minn approċċ tal-Unjoni Ewropea nieqes mill-kontinwità b'inizjattivi differenti u strumenti li tnedew tul is-snin. Dawn l-inizjattivi wasslu għal xi kisbiet pożittivi iżda ma rnexxielhomx jindirizzaw għal kollox il-miri ta' żvilupp soċjali, politiċi u ekonomiċi li ġew stabbiliti fil-bidu. Issa huwa ż-żmien li l-UE tkompli ma' dak li qed tagħmel permezz tal-Unjoni għall-Mediterran u l-Politika ta' Viċinat tagħha, bħala parti mill-politiki esterni tagħha biex tniedi politika aktar integrata għar-reġjuni tagħha tal-Mediterran.

| 3.1.1 | Strateġiji ċari u kondiviżi għar-reġjun kollu kif ukoll għas-sottoreġjuni akkumpanjati minn pjan ta' azzjoni relevanti jistgħu jgħinu biex jissolvew xi wħud mill-inċertezzi dwar il-politika reġjonali li rriżultaw mill-fallimenti ta' politika assoċjati mal-politiki esterni tal-UE fir-reġjun bħall-Unjoni għall-Mediterran u l-Politika ta' Viċinat tal-UE. Strateġiji ċari bħal dawn jistgħu jgħinu wkoll biex xi wħud mill-kisbiet pożittivi u l-proġetti li għaddejjin fil-poltiki esterni tal-UE attwali jiġu inklużi u salvati. |
| --- | --- |

3.1.1

Strateġiji ċari u kondiviżi għar-reġjun kollu kif ukoll għas-sottoreġjuni akkumpanjati minn pjan ta' azzjoni relevanti jistgħu jgħinu biex jissolvew xi wħud mill-inċertezzi dwar il-politika reġjonali li rriżultaw mill-fallimenti ta' politika assoċjati mal-politiki esterni tal-UE fir-reġjun bħall-Unjoni għall-Mediterran u l-Politika ta' Viċinat tal-UE. Strateġiji ċari bħal dawn jistgħu jgħinu wkoll biex xi wħud mill-kisbiet pożittivi u l-proġetti li għaddejjin fil-poltiki esterni tal-UE attwali jiġu inklużi u salvati.

| 3.2 | Il-KESE jiffavorixxi approċċ makroreġjonali, li jsaħħaħ is-sinerġiji bejn il-politiki differenti tal-UE u jikkoordina l-isforzi ta' firxa wiesgħa ta' partijiet interessati li jinsabu fir-reġjuni Ewropej fuq il-kosta tal-Mediterran. B'mod ġenerali l-istrateġiji makroreġjonali għandhom ifittxu li jipprovdu valur miżjud għall-azzjonijiet li diġà huma fis-seħħ ġewwa l-makroreġjun biex jikkoordinaw fondi Ewropej, nazzjonali u reġjonali fis-segwitu ta' għanijiet u miri kondiviżi, biex jinħoloq sens ta' kisba kondiviża mill-protagonisti involuti u biex iġibu flimkien organizzazzjonijiet u awtoritajiet fi kwalunkwe livell iffukati fuq opportunitajiet u sfidi ewlenin. F'termini aktar konkreti, f'dan il-perjodu partikolari ħafna ta' restrizzjonijiet fiskali kbar li qed ikollhom impatt qawwi fuq il-kapaċità tas-settur privat li jerġa' jqabbad il-magna ekonomika, huwa essenzjali li jinkiseb l-akbar grad possibbli tal-effiċjenza Pareto mill-użu tar-riżorsi disponibbli. |
| --- | --- |

3.2

Il-KESE jiffavorixxi approċċ makroreġjonali, li jsaħħaħ is-sinerġiji bejn il-politiki differenti tal-UE u jikkoordina l-isforzi ta' firxa wiesgħa ta' partijiet interessati li jinsabu fir-reġjuni Ewropej fuq il-kosta tal-Mediterran. B'mod ġenerali l-istrateġiji makroreġjonali għandhom ifittxu li jipprovdu valur miżjud għall-azzjonijiet li diġà huma fis-seħħ ġewwa l-makroreġjun biex jikkoordinaw fondi Ewropej, nazzjonali u reġjonali fis-segwitu ta' għanijiet u miri kondiviżi, biex jinħoloq sens ta' kisba kondiviża mill-protagonisti involuti u biex iġibu flimkien organizzazzjonijiet u awtoritajiet fi kwalunkwe livell iffukati fuq opportunitajiet u sfidi ewlenin. F'termini aktar konkreti, f'dan il-perjodu partikolari ħafna ta' restrizzjonijiet fiskali kbar li qed ikollhom impatt qawwi fuq il-kapaċità tas-settur privat li jerġa' jqabbad il-magna ekonomika, huwa essenzjali li jinkiseb l-akbar grad possibbli tal-effiċjenza Pareto mill-użu tar-riżorsi disponibbli.

| 3.3 | Il-kriżi ekonomika attwali li bdiet mill-kriżi finanzjarja globali fl-2008, tirrikjedi sforz kontinwu biex jiġu inkuraġġuti oqsma ġodda ta' tkabbir li jistgħu jikkontribwixxu biex jiġbdu lill-pajjiżi mill-kriżijiet ekonomiċi u jippermettulhom joħolqu l-impjiegi li huma tant meħtieġa. Iż-żoni kostali tal-UE fin-nofsinhar tal-Mediterran għandhom il-potenzjal li jsiru ċentri innovattivi ta' tkabbir dinamiku billi jisfruttaw il-karatteristiċi uniċi tagħhom. |
| --- | --- |

3.3

Il-kriżi ekonomika attwali li bdiet mill-kriżi finanzjarja globali fl-2008, tirrikjedi sforz kontinwu biex jiġu inkuraġġuti oqsma ġodda ta' tkabbir li jistgħu jikkontribwixxu biex jiġbdu lill-pajjiżi mill-kriżijiet ekonomiċi u jippermettulhom joħolqu l-impjiegi li huma tant meħtieġa. Iż-żoni kostali tal-UE fin-nofsinhar tal-Mediterran għandhom il-potenzjal li jsiru ċentri innovattivi ta' tkabbir dinamiku billi jisfruttaw il-karatteristiċi uniċi tagħhom.

| 3.3.1 | Madankollu dan jirrikjedi sforz bla preċedent biex il-ħidma kollha li tkun qed issir mill-partijiet interessati ewlenin fir-reġjun tiġi koordinata bil-għan li tinkiseb integrazzjoni akbar bejn iż-żoni kkonċernati, u billi l-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili jkollhom sehem ewlieni. |
| --- | --- |

3.3.1

Madankollu dan jirrikjedi sforz bla preċedent biex il-ħidma kollha li tkun qed issir mill-partijiet interessati ewlenin fir-reġjun tiġi koordinata bil-għan li tinkiseb integrazzjoni akbar bejn iż-żoni kkonċernati, u billi l-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili jkollhom sehem ewlieni.

| 3.3.2 | Fil-fehma tagħna diġà hemm għadd ta' strumenti u politiki li jistgħu jikkontribwixxu b'mod sinifikanti għall-implimentazzjon tal-istrateġija makroreġjonali. Hawnhekk qed nirreferu għall-proġetti finanzjati mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), l-hekk imsejħa Fondi Strutturali u fondi li jitqassmu taħt l-Għan tal-Konverġenza, l-Objettiv tal-Kompetittività Reġjonali u tal-Impjiegi, il-Kooperazzjoni territorjali Ewropea, programmi li jiżviluppaw it-trasport u l-koeżjoni territorjali (allokati għall-Ewropa 2020), b'mod partikolari dawk li għandhom orjentazzjoni marittima speċifika bħall-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd kif ukoll il-Bank Ewropew tal-Investiment u l-fondi nazzjonali. |
| --- | --- |

3.3.2

Fil-fehma tagħna diġà hemm għadd ta' strumenti u politiki li jistgħu jikkontribwixxu b'mod sinifikanti għall-implimentazzjon tal-istrateġija makroreġjonali. Hawnhekk qed nirreferu għall-proġetti finanzjati mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), l-hekk imsejħa Fondi Strutturali u fondi li jitqassmu taħt l-Għan tal-Konverġenza, l-Objettiv tal-Kompetittività Reġjonali u tal-Impjiegi, il-Kooperazzjoni territorjali Ewropea, programmi li jiżviluppaw it-trasport u l-koeżjoni territorjali (allokati għall-Ewropa 2020), b'mod partikolari dawk li għandhom orjentazzjoni marittima speċifika bħall-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd kif ukoll il-Bank Ewropew tal-Investiment u l-fondi nazzjonali.

| 3.3.2.1 | F'dan ir-rigward huwa pertinenti li nindikaw li l-Istati Membri kollha tal-UE (u b'mod aktar speċifiku l-163 reġjun fil-Mediterran) bħalissa qed ifasslu l-Ftehimiet ta' Sħubija individwali tagħhom li ser jindikaw kif kull Stat Membru ser juża l-fondi tal-Qafas Strateġiku Komuni. Filwaqt li huwa minnu li hemm element ta' kooperazzjoni territorjali fi ħdan dawn il-Ftehimiet, il-KESE jqis li qed tintilef l-opportunità għal koordinazzjoni akbar bejn il-pajjiżi u r-reġjuni fil-Mediterran. |
| --- | --- |

3.3.2.1

F'dan ir-rigward huwa pertinenti li nindikaw li l-Istati Membri kollha tal-UE (u b'mod aktar speċifiku l-163 reġjun fil-Mediterran) bħalissa qed ifasslu l-Ftehimiet ta' Sħubija individwali tagħhom li ser jindikaw kif kull Stat Membru ser juża l-fondi tal-Qafas Strateġiku Komuni. Filwaqt li huwa minnu li hemm element ta' kooperazzjoni territorjali fi ħdan dawn il-Ftehimiet, il-KESE jqis li qed tintilef l-opportunità għal koordinazzjoni akbar bejn il-pajjiżi u r-reġjuni fil-Mediterran.

| 3.3.2.2 | Madankollu, il-KESE jinsisti fuq l-arranġamenti intermedji li jiffavorixxu l-implimentazzjoni ta' SM u sar-reviżjoni ta' nofs iż-żmien tal-Ftehimiet ta' Sħubija li jkunu saru mal-Istati Membri tal-UE, dawn il-miżuri għandhom ikunu stabbiliti għal kollox. |
| --- | --- |

3.3.2.2

Madankollu, il-KESE jinsisti fuq l-arranġamenti intermedji li jiffavorixxu l-implimentazzjoni ta' SM u sar-reviżjoni ta' nofs iż-żmien tal-Ftehimiet ta' Sħubija li jkunu saru mal-Istati Membri tal-UE, dawn il-miżuri għandhom ikunu stabbiliti għal kollox.

| 3.3.3 | Biex jiġi żgurat li dawn l-istrumenti huma ffukati u ottimizzati, hemm bżonn ta' koordinazzjoni f'diversi livelli bejn l-istituzzjonijiet involuti biex imexxu l-proċess u ħalli jiżguraw li r-riżorsi jintużaw b'mod sħiħ u tiġi evitata d-dupplikazzjoni. Il-koordinazzjoni interreġjonali issa saret essenzjali u urġenti partikolarment peress li hemm bżonn li jinkiseb aktar bl-istess livell (jekk mhux inqas) ta' fondi. B'hekk iridu jitwaqqfu strumenti adatti li jkunu effikaċi biex jiżguraw koordinazzjoni u effiċjenza. |
| --- | --- |

3.3.3

Biex jiġi żgurat li dawn l-istrumenti huma ffukati u ottimizzati, hemm bżonn ta' koordinazzjoni f'diversi livelli bejn l-istituzzjonijiet involuti biex imexxu l-proċess u ħalli jiżguraw li r-riżorsi jintużaw b'mod sħiħ u tiġi evitata d-dupplikazzjoni. Il-koordinazzjoni interreġjonali issa saret essenzjali u urġenti partikolarment peress li hemm bżonn li jinkiseb aktar bl-istess livell (jekk mhux inqas) ta' fondi. B'hekk iridu jitwaqqfu strumenti adatti li jkunu effikaċi biex jiżguraw koordinazzjoni u effiċjenza.

| 3.3.3.1 | F'dinja globalizzata u kompetittiva, il-163 reġjun iridu jkunu jistgħu jikkompetu ma' kompetituri viċini u mbiegħda, u minħabba f'hekk il-ħtieġa ta' tmexxija u deċiżjonijiet f'waqthom hija essenzjali. |
| --- | --- |

3.3.3.1

F'dinja globalizzata u kompetittiva, il-163 reġjun iridu jkunu jistgħu jikkompetu ma' kompetituri viċini u mbiegħda, u minħabba f'hekk il-ħtieġa ta' tmexxija u deċiżjonijiet f'waqthom hija essenzjali.

| 3.3.4 | Ir-reġjuni periferiċi u marittimi li huma membri tal-Konferenza tar-reġjuni periferiċi u marittimi (CPMR) u l-KtR repetutament stiednu lill-Kummissjoni Ewropea biex tintroduċi Patt Territorjali biex l-Istrateġija UE2020 tiġi mħaddna aktar mill-gruppi ekonomiċi kollha fir-Reġjuni tal-Ewropa (11). |
| --- | --- |

3.3.4

Ir-reġjuni periferiċi u marittimi li huma membri tal-Konferenza tar-reġjuni periferiċi u marittimi (CPMR) u l-KtR repetutament stiednu lill-Kummissjoni Ewropea biex tintroduċi Patt Territorjali biex l-Istrateġija UE2020 tiġi mħaddna aktar mill-gruppi ekonomiċi kollha fir-Reġjuni tal-Ewropa (11).

11

| 3.4 | Hija meħtieġa kombinazzjoni ta' politiki rilevanti b'teħid tad-deċiżjonijiet deċentralizzat li jikkontribwixxi biex jassiguraw li r-riżorsi jiġu koordinati b'mod li jiġu użati fejn l-aktar jista' jkollhom impatt f'termini ta' tkabbir u impjiegi. |
| --- | --- |

3.4

Hija meħtieġa kombinazzjoni ta' politiki rilevanti b'teħid tad-deċiżjonijiet deċentralizzat li jikkontribwixxi biex jassiguraw li r-riżorsi jiġu koordinati b'mod li jiġu użati fejn l-aktar jista' jkollhom impatt f'termini ta' tkabbir u impjiegi.

| 3.4.1 | Hija biss strateġija maħsuba tajba u li tinżamm sempliċi filwaqt li sserraħ fuq l-aktar kunsens mifrux possibbli li tista' tikxef it-toroq u l-għażliet quddiem ir-reġjuni, l-irħula, il-bliet u l-portijiet tar-reġjuni Ewropej fuq il-kosta tal-Mediterran. |
| --- | --- |

3.4.1

Hija biss strateġija maħsuba tajba u li tinżamm sempliċi filwaqt li sserraħ fuq l-aktar kunsens mifrux possibbli li tista' tikxef it-toroq u l-għażliet quddiem ir-reġjuni, l-irħula, il-bliet u l-portijiet tar-reġjuni Ewropej fuq il-kosta tal-Mediterran.

| 3.4.2 | Huwa importanti wkoll li jitfassal metodu biex titkejjel l-effikaċja tal-politika fi ħdan il-makroreġjun tal-Mediterran biex tkun tista' tittieħed azzjoni korrettiva f'waqtha. Fil-passat, in-nuqqas ta' kejl biex jiġi stabbilit b'mod preċiż is-suċċess jew il-falliment ta' politika flimkien man-nuqqas ta' koordinazzjoni, sforzi doppji u għall-ħela, u nuqqas ta' trasparenza, żammu milli tittieħed azzjoni korrettiva f'waqtha li fl-aħħar mill-aħħar kabbru l-fallimenti tal-politika. |
| --- | --- |

3.4.2

Huwa importanti wkoll li jitfassal metodu biex titkejjel l-effikaċja tal-politika fi ħdan il-makroreġjun tal-Mediterran biex tkun tista' tittieħed azzjoni korrettiva f'waqtha. Fil-passat, in-nuqqas ta' kejl biex jiġi stabbilit b'mod preċiż is-suċċess jew il-falliment ta' politika flimkien man-nuqqas ta' koordinazzjoni, sforzi doppji u għall-ħela, u nuqqas ta' trasparenza, żammu milli tittieħed azzjoni korrettiva f'waqtha li fl-aħħar mill-aħħar kabbru l-fallimenti tal-politika.

| 3.4.3 | L-istrateġija trid tiġi akkumpanjata minn Pjan ta' Azzjoni li jidentifika b'mod ċar il-proġetti li l-aktar li jintgħażlu għall-impatt transreġjonali tagħhom u l-importanza għat-tkabbir ekonomiku, kif ukoll is-sorsi ta' finanzjament li ser jiġu mobilizzati biex jitwettqu. Dan huwa essenzjali u preferibbilment għandu jitwettaq fl-ewwel sentejn wara t-tnedija tal-QFP 2014-2020. |
| --- | --- |

3.4.3

L-istrateġija trid tiġi akkumpanjata minn Pjan ta' Azzjoni li jidentifika b'mod ċar il-proġetti li l-aktar li jintgħażlu għall-impatt transreġjonali tagħhom u l-importanza għat-tkabbir ekonomiku, kif ukoll is-sorsi ta' finanzjament li ser jiġu mobilizzati biex jitwettqu. Dan huwa essenzjali u preferibbilment għandu jitwettaq fl-ewwel sentejn wara t-tnedija tal-QFP 2014-2020.

| 3.4.4 | Huwa estremament importanti li jonqsu r-rekwiżiti burokratiċi tar-rappurtaġġ u tal-mili ta' formoli mill-partijiet interessati u mill-operaturi. NGOs, SMEs u awtoritajiet reġjonali, partikolarment dawk f'reġjuni żgħar, spiss jiġu skoraġġuti milli jipparteċipaw minħabba n-nuqqas ta' kapaċità u minħabba l-isforz esaġerat meħtieġ biex ikunu aġġornati mal-proċeduri burokratiċi. Filwaqt li l-ħtieġa ta' verifiki u bilanċi hija ċara, huwa essenzjali li l-benefiċċjarji tal-proġetti jkunu jistgħu jiddedikaw ħinhom u r-riżorsi tagħhom biex fil-fatt iwasslu l-benefiċċji lis-soċjetà u l-ekonomija inġenerali. |
| --- | --- |

3.4.4

Huwa estremament importanti li jonqsu r-rekwiżiti burokratiċi tar-rappurtaġġ u tal-mili ta' formoli mill-partijiet interessati u mill-operaturi. NGOs, SMEs u awtoritajiet reġjonali, partikolarment dawk f'reġjuni żgħar, spiss jiġu skoraġġuti milli jipparteċipaw minħabba n-nuqqas ta' kapaċità u minħabba l-isforz esaġerat meħtieġ biex ikunu aġġornati mal-proċeduri burokratiċi. Filwaqt li l-ħtieġa ta' verifiki u bilanċi hija ċara, huwa essenzjali li l-benefiċċjarji tal-proġetti jkunu jistgħu jiddedikaw ħinhom u r-riżorsi tagħhom biex fil-fatt iwasslu l-benefiċċji lis-soċjetà u l-ekonomija inġenerali.

| 3.4.5 | Il-KESE jemmen li l-fatt li l-Pjani ta' Azzjoni fallew milli jitwettqu ser iżomm ir-reġjuni milli jisfruttaw l-opportunità għall-ħolqien tat-tkabbir. Il-prezz li jrid jitħallas fir-rigward tat-telf ta' opportunitajiet minħabba dan il-falliment ser ikun għoli ferm partikolarment f'dawn iż-żminijiet ta' kriżi. Il-KESE jemmen b'fermezza li permezz ta' kollaborazzjoni innovattiva hemm gwadanji importanti fl-effiċjenza li jistgħu jinkisbu fl-użu ta' riżorsi biex jinkiseb tkabbir aktar b'saħħtu. Ir-riskji ta' falliment huma gravi wkoll għall-mexxejja politiċi reġjonali u għaċ-ċittadini tagħhom. Il-prospetti għat-tkabbir mhumiex tajbin ħafna għas-sentejn li ġejjin għal ħafna mir-reġjuni interessati u dan l-ostaklu ser ikompli jikber jekk ir-reġjuni jieħdu toroq li jinjoraw l-opportunitajiet li tipprovdi SM u ma jużawx ir-riżorsi umani u naturali tar-reġjun b'mod effikaċi u sostenibbli (12). |
| --- | --- |

3.4.5

Il-KESE jemmen li l-fatt li l-Pjani ta' Azzjoni fallew milli jitwettqu ser iżomm ir-reġjuni milli jisfruttaw l-opportunità għall-ħolqien tat-tkabbir. Il-prezz li jrid jitħallas fir-rigward tat-telf ta' opportunitajiet minħabba dan il-falliment ser ikun għoli ferm partikolarment f'dawn iż-żminijiet ta' kriżi. Il-KESE jemmen b'fermezza li permezz ta' kollaborazzjoni innovattiva hemm gwadanji importanti fl-effiċjenza li jistgħu jinkisbu fl-użu ta' riżorsi biex jinkiseb tkabbir aktar b'saħħtu. Ir-riskji ta' falliment huma gravi wkoll għall-mexxejja politiċi reġjonali u għaċ-ċittadini tagħhom. Il-prospetti għat-tkabbir mhumiex tajbin ħafna għas-sentejn li ġejjin għal ħafna mir-reġjuni interessati u dan l-ostaklu ser ikompli jikber jekk ir-reġjuni jieħdu toroq li jinjoraw l-opportunitajiet li tipprovdi SM u ma jużawx ir-riżorsi umani u naturali tar-reġjun b'mod effikaċi u sostenibbli (12).

12

| 3.4.6 | Il-punt ta' tluq ta' din l-istrateġija għandu jkun l-iffissar tal-għanijiet ewlenin u l-identifikazzjoni ta' programmi tal-UE, nazzjonali u reġjonali eżistenti, kif ukoll l-awtoritajiet reġjonali u lokali u l-assoċjazzjonijiet tas-soċjetà ċivili eżistenti li jistgħu joffru l-isforz ta' koordinazzjoni meħtieġ. Hemm diversi proġetti ffinanzjati mill-UE fl-istrateġiji makroreġjonali tal-UE li jekk jiġu koordinati b'mod adegwat jistgħu jkabbru l-valur miżjud li jipproduċu. Dawn it-tipi ta' proġetti li diġà jeżistu, tal-anqas fuq il-karta, u oħrajn ġodda li żgur jitniedu fil-futur, jistgħu ikunu utli biex jintlaħqu xi wħud mill-għanijiet tal-istrateġiji makroreġjonali tal-UE. |
| --- | --- |

3.4.6

Il-punt ta' tluq ta' din l-istrateġija għandu jkun l-iffissar tal-għanijiet ewlenin u l-identifikazzjoni ta' programmi tal-UE, nazzjonali u reġjonali eżistenti, kif ukoll l-awtoritajiet reġjonali u lokali u l-assoċjazzjonijiet tas-soċjetà ċivili eżistenti li jistgħu joffru l-isforz ta' koordinazzjoni meħtieġ. Hemm diversi proġetti ffinanzjati mill-UE fl-istrateġiji makroreġjonali tal-UE li jekk jiġu koordinati b'mod adegwat jistgħu jkabbru l-valur miżjud li jipproduċu. Dawn it-tipi ta' proġetti li diġà jeżistu, tal-anqas fuq il-karta, u oħrajn ġodda li żgur jitniedu fil-futur, jistgħu ikunu utli biex jintlaħqu xi wħud mill-għanijiet tal-istrateġiji makroreġjonali tal-UE.

4.   X'għandu jkun l-iskop?

X'għandu jkun l-iskop?

| 4.1 | L-għan ewlieni li tiġi inkoraġġita d-definizzjoni f'diversi livelli ta' MM akkumpanjata minn strateġija makroreġjonali fil-Mediterran, li fiha l-attivitajiet jiġu implimentati permezz ta' pjan ta' azzjoni speċifiku ibbażat fuq ir-“regola tat-tliet ivajiet”: aktar fondi kumplimentari, aktar koordinazzjoni istituzzjonali u aktar proġetti ġodda. |
| --- | --- |

4.1

L-għan ewlieni li tiġi inkoraġġita d-definizzjoni f'diversi livelli ta' MM akkumpanjata minn strateġija makroreġjonali fil-Mediterran, li fiha l-attivitajiet jiġu implimentati permezz ta' pjan ta' azzjoni speċifiku ibbażat fuq ir-“regola tat-tliet ivajiet”: aktar fondi kumplimentari, aktar koordinazzjoni istituzzjonali u aktar proġetti ġodda.

| 4.2 | Ir-reġjuni tal-Mediterran jeħtieġu impenn komuni biex issir ħidma flimkien mal-istrateġija fil-livelli kollha ta' azzjoni, li permezz tagħha għandu jkun possibbli li l-għanijiet tal-Ewropa 2020 jiġu sfruttati u b'hekk tiġi promossa l-integrazzjoni bejn il-politiki u l-fondi tal-UE (Kooperazzjoni territorjali). L-istrateġiji makroreġjonali għandhom jiġu implimentati biex jassistu lir-reġjuni u t-territorji jiffaċċjaw l-isfidi li ma jistgħux jingħelbu bil-mezzi nazzjonali biss. |
| --- | --- |

4.2

Ir-reġjuni tal-Mediterran jeħtieġu impenn komuni biex issir ħidma flimkien mal-istrateġija fil-livelli kollha ta' azzjoni, li permezz tagħha għandu jkun possibbli li l-għanijiet tal-Ewropa 2020 jiġu sfruttati u b'hekk tiġi promossa l-integrazzjoni bejn il-politiki u l-fondi tal-UE (Kooperazzjoni territorjali). L-istrateġiji makroreġjonali għandhom jiġu implimentati biex jassistu lir-reġjuni u t-territorji jiffaċċjaw l-isfidi li ma jistgħux jingħelbu bil-mezzi nazzjonali biss.

| 4.3 | Il-KESE huwa tal-fehma li l-iżvilupp ta' strateġija makroreġjonali għall-Mediterran għandha tkun ibbażata fuq it-tliet pilastri tat-tkabbir:






  — | Tkabbir intelliġenti (b'enfasi partikolari fuq “tkabbir blu”)

  It-trawwim ta' ekonomija msejsa fuq l-għarfien li tappoġġja l-innovazzjoni u t-teknoloġiji l-ġodda; |
| --- | --- | --- |

4.3

Il-KESE huwa tal-fehma li l-iżvilupp ta' strateġija makroreġjonali għall-Mediterran għandha tkun ibbażata fuq it-tliet pilastri tat-tkabbir:

—

Tkabbir intelliġenti (b'enfasi partikolari fuq “tkabbir blu”)

It-trawwim ta' ekonomija msejsa fuq l-għarfien li tappoġġja l-innovazzjoni u t-teknoloġiji l-ġodda;

It-trawwim ta' ekonomija msejsa fuq l-għarfien li tappoġġja l-innovazzjoni u t-teknoloġiji l-ġodda;

| — | Tkabbir sostenibbli

  Il-promozzjoni ta' ekonomija aktar sostenibbli, ekoloġika u kompetittiva; |
| --- | --- |

—

Tkabbir sostenibbli

Il-promozzjoni ta' ekonomija aktar sostenibbli, ekoloġika u kompetittiva;

Il-promozzjoni ta' ekonomija aktar sostenibbli, ekoloġika u kompetittiva;

| — | Tkabbir inklużiv

  Il-promozzjoni ta' ekonomija b'enfasi akbar fuq il-ħolqien tal-impjiegi u t-tnaqqis tal-faqar biex tappoġġja l-koeżjoni soċjali u territorjali. |
| --- | --- |

—

Tkabbir inklużiv

Il-promozzjoni ta' ekonomija b'enfasi akbar fuq il-ħolqien tal-impjiegi u t-tnaqqis tal-faqar biex tappoġġja l-koeżjoni soċjali u territorjali.

Il-promozzjoni ta' ekonomija b'enfasi akbar fuq il-ħolqien tal-impjiegi u t-tnaqqis tal-faqar biex tappoġġja l-koeżjoni soċjali u territorjali.

| 4.3.1 | “Tkabbir intelliġenti” ser jiġi appoġġjat billi jiġi kkunsidrat il-kunċett ta' “Tkabbir blu”. Fit-13 ta' Settembru 2012, il-Kummissjoni Ewropea ppubblikat Komunikazzjoni dwar it-Tkabbir Blu li fiha identifikat ħames “katini ta' valur” li għandhom il-potenzjali li jwasslu għat-tkabbir sostenibbli u l-impjiegi f'ekonomija blu. Dawn huma: l-enerġija blu, l-akwakultura, it-turiżmu marittimu, kostali u tal-kruċieri, riżorsi minerali marini u bijoteknoloġija blu (13). |
| --- | --- |

4.3.1

“Tkabbir intelliġenti” ser jiġi appoġġjat billi jiġi kkunsidrat il-kunċett ta' “Tkabbir blu”. Fit-13 ta' Settembru 2012, il-Kummissjoni Ewropea ppubblikat Komunikazzjoni dwar it-Tkabbir Blu li fiha identifikat ħames “katini ta' valur” li għandhom il-potenzjali li jwasslu għat-tkabbir sostenibbli u l-impjiegi f'ekonomija blu. Dawn huma: l-enerġija blu, l-akwakultura, it-turiżmu marittimu, kostali u tal-kruċieri, riżorsi minerali marini u bijoteknoloġija blu (13).

Tkabbir intelliġenti

Tkabbir blu

13

| 4.3.1.1 | It-Tkabbir Blu jirrifletti l-għażliet li jkunu saru mir-reġjuni marittimi biex itejbu l-kompetittività u t-tkabbir ekonomiku tagħhom billi jużaw il-pożizzjoni ġeografika u l-ispeċifiċitajiet tagħhom, b'mod partikolari l-attivitajiet marini u marittimi – fil-qosor jiffukaw fuq dak li jagħmlu l-aħjar. |
| --- | --- |

4.3.1.1

It-Tkabbir Blu jirrifletti l-għażliet li jkunu saru mir-reġjuni marittimi biex itejbu l-kompetittività u t-tkabbir ekonomiku tagħhom billi jużaw il-pożizzjoni ġeografika u l-ispeċifiċitajiet tagħhom, b'mod partikolari l-attivitajiet marini u marittimi – fil-qosor jiffukaw fuq dak li jagħmlu l-aħjar.

It-Tkabbir Blu

| 4.3.1.2 | L-isfida tat-Tkabbir Intelliġenti għar-reġjuni kostali tal-Markroreġjun Mediterranju tal-UE hija doppja:






  — | dik li tinħoloq biżżejjed attività ekonomika li fl-aħħar mill-aħħar ser tikkontribwixxi biex toħroġ lill-Ewropa barra mill-kriżi ekonomika u soċjali attwali; |
| --- | --- | --- |

4.3.1.2

L-isfida tat-Tkabbir Intelliġenti għar-reġjuni kostali tal-Markroreġjun Mediterranju tal-UE hija doppja:

Tkabbir Intelliġenti

—

dik li tinħoloq biżżejjed attività ekonomika li fl-aħħar mill-aħħar ser tikkontribwixxi biex toħroġ lill-Ewropa barra mill-kriżi ekonomika u soċjali attwali;

| — | dik li tagħmel l-investiment meħtieġ f'infrastruttura, speċjalment portijiet, ajruporti, linji tal-ferrovija, ċentri ta' trasport u faċilitajiet oħra li jiżgura li l-Makroreġjun Mediterranju tal-UE ser ikun f'pożizzjoni li jipparteċipa bi sħiħ darba jibda l-irkupru. |
| --- | --- |

—

dik li tagħmel l-investiment meħtieġ f'infrastruttura, speċjalment portijiet, ajruporti, linji tal-ferrovija, ċentri ta' trasport u faċilitajiet oħra li jiżgura li l-Makroreġjun Mediterranju tal-UE ser ikun f'pożizzjoni li jipparteċipa bi sħiħ darba jibda l-irkupru.

| 4.3.1.3 | L-użu sostenibbli tar-riżorsi Mediterranji joffri opportunità biex jinħolqu l-ġid u l-impjiegi. Ir-riċerka f'sistemi ambjentali u teknoloġiji avvanzati għandu jiġi żviluppat biex jappoġġja l-attivitajiet tradizzjonali Mediterranji li jinsabu f'deklin u b'hekk jinfetħu opportunitajiet ġodda. |
| --- | --- |

4.3.1.3

L-użu sostenibbli tar-riżorsi Mediterranji joffri opportunità biex jinħolqu l-ġid u l-impjiegi. Ir-riċerka f'sistemi ambjentali u teknoloġiji avvanzati għandu jiġi żviluppat biex jappoġġja l-attivitajiet tradizzjonali Mediterranji li jinsabu f'deklin u b'hekk jinfetħu opportunitajiet ġodda.

| 4.3.1.4 | Dawn l-isfidi jeħtieġu l-parteċipazzjoni tal-komunitajiet xjentifiċi, teknoloġiċi u ekonomiċi flimkien mal-imsieħba soċjali. Għandhom jitqiesu l-attivitajiet ta' appoġġ f'oqsma bħal dawk tal-infrastruttura, l-industrija, it-taħriġ, ir-riċerka u l-iżvilupp, il-politiki ta' investiment, il-kooperazzjoni bejn l-universitajiet u l-ħolqien ta' clusters. |
| --- | --- |

4.3.1.4

Dawn l-isfidi jeħtieġu l-parteċipazzjoni tal-komunitajiet xjentifiċi, teknoloġiċi u ekonomiċi flimkien mal-imsieħba soċjali. Għandhom jitqiesu l-attivitajiet ta' appoġġ f'oqsma bħal dawk tal-infrastruttura, l-industrija, it-taħriġ, ir-riċerka u l-iżvilupp, il-politiki ta' investiment, il-kooperazzjoni bejn l-universitajiet u l-ħolqien ta' clusters.

| 4.3.1.5 | Is-settur nawtiku huwa qawwi ħafna u jikkontribwixxi għall-istrateġiji ta' żvilupp. It-turiżmu nawtiku jiġġenera attività ekonomika u impjiegi, u barra minn hekk jikkontribwixxi għall-iżvilupp tal-identità Ewromediterranja. |
| --- | --- |

4.3.1.5

Is-settur nawtiku huwa qawwi ħafna u jikkontribwixxi għall-istrateġiji ta' żvilupp. It-turiżmu nawtiku jiġġenera attività ekonomika u impjiegi, u barra minn hekk jikkontribwixxi għall-iżvilupp tal-identità Ewromediterranja.

| 4.3.2 | L-impeti ewlenin tat-“Tkabbir Sostenibbli” u s-setturi involuti huma kollha konnessi bejniethom b'ħafna modi. Il-kisba tas-sostenibbiltà u l-implimentazzjoni ta' politiki li jiffavorixxu aktar l-ambjent kif ukoll il-bidla għal ekonomija b'dipendenza baxxa fuq il-karbonju fis-setturi kollha, jikkontribwixxu għall-kisba tal-miri fit-tibdil tal-klima u l-adattar għalih. Ir-riżorsi jridu jintużaw b'mod effiċjenti, is-sinerġiji jridu jissaħħu, il-ħela u l-isforzi doppji jridu jiġu identifikati u skoraġġuti. L-infrastrutturi ewlenin, fosthom dawk tat-trasport tal-art u tal-baħar, it-trasmissjoni tal-enerġija u n-netwerks tal-IT għandhom bżonn jittejbu b'mod kostanti biex jiġi żgurat li ma jiżviluppa ebda ostaklu li jkun ta' xkiel. |
| --- | --- |

4.3.2

L-impeti ewlenin tat-“Tkabbir Sostenibbli” u s-setturi involuti huma kollha konnessi bejniethom b'ħafna modi. Il-kisba tas-sostenibbiltà u l-implimentazzjoni ta' politiki li jiffavorixxu aktar l-ambjent kif ukoll il-bidla għal ekonomija b'dipendenza baxxa fuq il-karbonju fis-setturi kollha, jikkontribwixxu għall-kisba tal-miri fit-tibdil tal-klima u l-adattar għalih. Ir-riżorsi jridu jintużaw b'mod effiċjenti, is-sinerġiji jridu jissaħħu, il-ħela u l-isforzi doppji jridu jiġu identifikati u skoraġġuti. L-infrastrutturi ewlenin, fosthom dawk tat-trasport tal-art u tal-baħar, it-trasmissjoni tal-enerġija u n-netwerks tal-IT għandhom bżonn jittejbu b'mod kostanti biex jiġi żgurat li ma jiżviluppa ebda ostaklu li jkun ta' xkiel.

Tkabbir Sostenibbli”

| 4.3.2.1 | Is-sostenibbiltà kostali u marina huma marbutin flimkien u t-tnejn li huma huma vulnerabbli għall-pressjoni mill-attività umana, fosthom it-tniġġis tal-art li eventwalment inixxi fil-Mediterran u l-emissjonijiet tad-CO2 mill-bastimenti (14). Il-ġestjoni integrata taż-żoni kostali m'għandhiex tiġi limitata biss għall-attività ekonomika kostali u t-tniġġis. Irid jingħata kull inċentiv biex is-settur marittimu u l-vapuri li jsalpaw fil-Mediterran jiġu mħeġġa li jaqilbu għall-aktar forom moderni ta' teknoloġiji “ħodor”. |
| --- | --- |

4.3.2.1

Is-sostenibbiltà kostali u marina huma marbutin flimkien u t-tnejn li huma huma vulnerabbli għall-pressjoni mill-attività umana, fosthom it-tniġġis tal-art li eventwalment inixxi fil-Mediterran u l-emissjonijiet tad-CO2 mill-bastimenti (14). Il-ġestjoni integrata taż-żoni kostali m'għandhiex tiġi limitata biss għall-attività ekonomika kostali u t-tniġġis. Irid jingħata kull inċentiv biex is-settur marittimu u l-vapuri li jsalpaw fil-Mediterran jiġu mħeġġa li jaqilbu għall-aktar forom moderni ta' teknoloġiji “ħodor”.

2

14

| 4.3.2.2 | L-Unjoni Ewropea u tmienja mill-Istati Membri tagħha huma firmatarji tal-Konvenzjoni ta' Barċellona tal-1975 għall-ħarsien tal-Baħar Mediterran mit-tniġġis u l-protokolli tiegħu konklużi taħt l-awspiċi tal-UNEP. B'Att tal-Kunsill, approvat fl-aħħar tal-2012, l-UE saret firmatarja tal-Protokoll Offshore ta' din il-Konvenzjoni biex tħares żoni kostali Mediterranji mit-tniġġis ikkawżat mill-attività offshore. Ir-reġjuni Mediterranji tal-UE għandhom ħafna x'jiggwadanjaw minn din il-Konvenzjoni u għandhom jagħtuha ħafna attenzjoni anke fil-kuntest tal-għan tagħhom li jiksbu “tkabbir blu”. |
| --- | --- |

4.3.2.2

L-Unjoni Ewropea u tmienja mill-Istati Membri tagħha huma firmatarji tal-Konvenzjoni ta' Barċellona tal-1975 għall-ħarsien tal-Baħar Mediterran mit-tniġġis u l-protokolli tiegħu konklużi taħt l-awspiċi tal-UNEP. B'Att tal-Kunsill, approvat fl-aħħar tal-2012, l-UE saret firmatarja tal-Protokoll Offshore ta' din il-Konvenzjoni biex tħares żoni kostali Mediterranji mit-tniġġis ikkawżat mill-attività offshore. Ir-reġjuni Mediterranji tal-UE għandhom ħafna x'jiggwadanjaw minn din il-Konvenzjoni u għandhom jagħtuha ħafna attenzjoni anke fil-kuntest tal-għan tagħhom li jiksbu “tkabbir blu”.

| 4.3.2.3 | Il-potenzjal tal-enerġija rinnovabbli fil-Mediterran jikkostitwixxi sors kbir ta' enerġija nadifa, li s'issa għadha ma ġietx żviluppata. B'koerenza mal-miri tal-Ewropa 2020, il-miżuri tal-adattar għat-tibdil fil-klima u tal-prevenzjoni tagħha għandhom jiddaħħlu fl-istrateġiji makroreġjonali tal-UE. |
| --- | --- |

4.3.2.3

Il-potenzjal tal-enerġija rinnovabbli fil-Mediterran jikkostitwixxi sors kbir ta' enerġija nadifa, li s'issa għadha ma ġietx żviluppata. B'koerenza mal-miri tal-Ewropa 2020, il-miżuri tal-adattar għat-tibdil fil-klima u tal-prevenzjoni tagħha għandhom jiddaħħlu fl-istrateġiji makroreġjonali tal-UE.

| 4.3.2.4 | L-SM tal-UE għandha bżonn miżuri dwar it-trasport sostenibbli biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tad-dijossidu tal-karbonju. It-traffiku tat-trasport fit-triq għandu jiġi trasferit għal trasport marittimu (15). Mill-banda l-oħra, it-trasport marittimu għandu bżonn ikompli fit-triq tiegħu lejn użu akbar ta' karburanti aktar nodfa. Is-sigurtà marittima u l-kooperazzjoni fil-prevenzjoni għad-diżastri u r-reazzjoni għalihom għandhom jiġu inklużi. |
| --- | --- |

4.3.2.4

L-SM tal-UE għandha bżonn miżuri dwar it-trasport sostenibbli biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tad-dijossidu tal-karbonju. It-traffiku tat-trasport fit-triq għandu jiġi trasferit għal trasport marittimu (15). Mill-banda l-oħra, it-trasport marittimu għandu bżonn ikompli fit-triq tiegħu lejn użu akbar ta' karburanti aktar nodfa. Is-sigurtà marittima u l-kooperazzjoni fil-prevenzjoni għad-diżastri u r-reazzjoni għalihom għandhom jiġu inklużi.

15

| 4.3.3 | L-istrateġija makroreġjonali tal-UE għandha tinkludi dimensjoni soċjali qawwija biex tappoġġja t-“Tkabbir Inklussiv” fir-reġjuni Ewropej fuq il-kosta tal-Mediterran. L-iżvilupp ekonomiku u l-ħolqien ta' impjiegi ġodda għandhom jagħmluha aktar faċli għall-abitanti fir-reġjuni biex igawdu kwalità tal-ħajja aħjar. L-awtoritajiet reġjonali għandhom jippromovu d-djalogu soċjali u l-parteċipazzjoni tal-imsieħba soċjali u tas-soċjetà ċivili. Fuq il-bażi ta' approċċ integrat għall-koeżjoni territorjali, għandu titqies is-sitwazzjoni “inklussiva” tal-bliet u ż-żoni metropolitani, iż-żoni rurali, bliet kostali żgħar u gżejjer. L-aċċessibbiltà tal-infrastruttura, it-teknoloġiji u s-servizzi għall-persuni b'diżabbiltà għandhom jintrabtu mal-iżvilupp sostenibbli bħala kundizzjoni bażika tat-Tkabbir Inklussiv. |
| --- | --- |

4.3.3

L-istrateġija makroreġjonali tal-UE għandha tinkludi dimensjoni soċjali qawwija biex tappoġġja t-“Tkabbir Inklussiv” fir-reġjuni Ewropej fuq il-kosta tal-Mediterran. L-iżvilupp ekonomiku u l-ħolqien ta' impjiegi ġodda għandhom jagħmluha aktar faċli għall-abitanti fir-reġjuni biex igawdu kwalità tal-ħajja aħjar. L-awtoritajiet reġjonali għandhom jippromovu d-djalogu soċjali u l-parteċipazzjoni tal-imsieħba soċjali u tas-soċjetà ċivili. Fuq il-bażi ta' approċċ integrat għall-koeżjoni territorjali, għandu titqies is-sitwazzjoni “inklussiva” tal-bliet u ż-żoni metropolitani, iż-żoni rurali, bliet kostali żgħar u gżejjer. L-aċċessibbiltà tal-infrastruttura, it-teknoloġiji u s-servizzi għall-persuni b'diżabbiltà għandhom jintrabtu mal-iżvilupp sostenibbli bħala kundizzjoni bażika tat-Tkabbir Inklussiv.

| 4.3.3.1 | It-teknoloġiji tal-informazzjoni żviluppaw b'mod partikolari fiż-żoni periferiċi permezz ta' konnettività aħjar, biex jappoġġjaw il-koeżjoni territorjali u soċjali tar-reġjuni tal-Mediterran permezz ta' approċċ tematiku trasversali. Għandu jitrawwem l-iżvilupp tal-ICT. |
| --- | --- |

4.3.3.1

It-teknoloġiji tal-informazzjoni żviluppaw b'mod partikolari fiż-żoni periferiċi permezz ta' konnettività aħjar, biex jappoġġjaw il-koeżjoni territorjali u soċjali tar-reġjuni tal-Mediterran permezz ta' approċċ tematiku trasversali. Għandu jitrawwem l-iżvilupp tal-ICT.

| 4.3.3.2 | Huwa importanti wkoll li tiġi enfasizzata l-ħtieġa ta' żvilupp ulterjuri tal-ajruporti u s-servizzi tal-ajru fl-MM sabiex tissaħħaħ l-integrazzjoni ekonomika reġjonali. Is-servizzi u l-infrastruttura tat-trasport tal-ajru għad għandhom potenzjal qawwi li għadu mhux sfruttat u għandhom bżonn ta' investiment akbar. |
| --- | --- |

4.3.3.2

Huwa importanti wkoll li tiġi enfasizzata l-ħtieġa ta' żvilupp ulterjuri tal-ajruporti u s-servizzi tal-ajru fl-MM sabiex tissaħħaħ l-integrazzjoni ekonomika reġjonali. Is-servizzi u l-infrastruttura tat-trasport tal-ajru għad għandhom potenzjal qawwi li għadu mhux sfruttat u għandhom bżonn ta' investiment akbar.

| 4.3.3.3 | L-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u t-taħriġ għandhom sehem ewlieni fl-appoġġ ta' “Tkabbir Inklussiv” fiż-żona tal-Mediterran. Hemm bżonn li jiġu identifikati għanijiet edukattivi komuni għall-Makroreġjun Mediterranju tal-UE kollu. |
| --- | --- |

4.3.3.3

L-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u t-taħriġ għandhom sehem ewlieni fl-appoġġ ta' “Tkabbir Inklussiv” fiż-żona tal-Mediterran. Hemm bżonn li jiġu identifikati għanijiet edukattivi komuni għall-Makroreġjun Mediterranju tal-UE kollu.

Tkabbir Inklussiv

| 4.3.3.4 | Il-KESE jħoss li d-djalogu bejn l-imsieħba soċjali u ċivili u l-istituzzjonijiet edukattivi u ta' taħriġ għandu bżonn jissaħħaħ. Hija prijorità li jittejjeb it-taħriġ fuq suġġetti marittimi u nawtiċi, kif ukoll li tittejjeb il-kooperazzjoni bejn l-universitajiet u ċ-ċentri ta' taħriġ |
| --- | --- |

4.3.3.4

Il-KESE jħoss li d-djalogu bejn l-imsieħba soċjali u ċivili u l-istituzzjonijiet edukattivi u ta' taħriġ għandu bżonn jissaħħaħ. Hija prijorità li jittejjeb it-taħriġ fuq suġġetti marittimi u nawtiċi, kif ukoll li tittejjeb il-kooperazzjoni bejn l-universitajiet u ċ-ċentri ta' taħriġ

| 4.3.3.5 | Dawk qiegħda fir-reġjuni Ewropej fuq il-kosta tal-Mediterran għandhom bżonn jinstemgħu ukoll fit-tfassil ta' strateġija futura li tfittex li tipprovdilhom opportunitajiet biex jerġgħu jidħlu fis-suq tax-xogħol. Huwa essenzjali wkoll li jsiru sforzi reali u tanġibbli biex jiġu inklużi mexxejja minn gruppi soċjali “esklużi” bħall-komunitajiet tal-migranti, persuni b'diżabbiltà u l-organizzazzjonijiet tan-nisa. Il-KESE jappoġġja għal kollox il-politiki tal-UE mmirati li jevitaw id-diskriminazzjoni fuq il-bażi ta' razza, oriġini etnika, reliġjon jew twemmin, diżabbiltà, età, orjentazzjoni sesswali jew ġeneru. |
| --- | --- |

4.3.3.5

Dawk qiegħda fir-reġjuni Ewropej fuq il-kosta tal-Mediterran għandhom bżonn jinstemgħu ukoll fit-tfassil ta' strateġija futura li tfittex li tipprovdilhom opportunitajiet biex jerġgħu jidħlu fis-suq tax-xogħol. Huwa essenzjali wkoll li jsiru sforzi reali u tanġibbli biex jiġu inklużi mexxejja minn gruppi soċjali “esklużi” bħall-komunitajiet tal-migranti, persuni b'diżabbiltà u l-organizzazzjonijiet tan-nisa. Il-KESE jappoġġja għal kollox il-politiki tal-UE mmirati li jevitaw id-diskriminazzjoni fuq il-bażi ta' razza, oriġini etnika, reliġjon jew twemmin, diżabbiltà, età, orjentazzjoni sesswali jew ġeneru.

| 4.3.3.6 | Fid-dawl tal-perspettiva Ewropea għat-tixjiħ demografiku, għandu jkun hemm azzjoni speċifika biex tappoġġja t-tixjiħ b'saħħtu u attiv fir-reġjuni Ewropej fuq il-kosta tal-Mediterran. Ir-reġjuni tal-Mediterran għandhom bżonn ukoll iniedu pjan fit-tul u vijabbli ta' immigrazzjoni kontrollata u ta' ħaddiema staġjonali biex jimlew il-vojt li tħalli popolazzjoni li qed tixjiħ u tindirizza l-proporzjon ta' persuni dipendenti li qed jikber. Il-KESE huwa favur sforzi aktar serji min-naħa tal-UE biex tgħin lir-reġjuni tal-Mediterran ikampaw mal-isfida tal-migrazzjoni u biex il-migranti jiġu integrati fis-soċjetà. |
| --- | --- |

4.3.3.6

Fid-dawl tal-perspettiva Ewropea għat-tixjiħ demografiku, għandu jkun hemm azzjoni speċifika biex tappoġġja t-tixjiħ b'saħħtu u attiv fir-reġjuni Ewropej fuq il-kosta tal-Mediterran. Ir-reġjuni tal-Mediterran għandhom bżonn ukoll iniedu pjan fit-tul u vijabbli ta' immigrazzjoni kontrollata u ta' ħaddiema staġjonali biex jimlew il-vojt li tħalli popolazzjoni li qed tixjiħ u tindirizza l-proporzjon ta' persuni dipendenti li qed jikber. Il-KESE huwa favur sforzi aktar serji min-naħa tal-UE biex tgħin lir-reġjuni tal-Mediterran ikampaw mal-isfida tal-migrazzjoni u biex il-migranti jiġu integrati fis-soċjetà.

| 4.3.3.7 | Il-KESE jemmen li huwa essenzjali li l-Istrateġija tiġi żviluppata fid-dawl tal-prijoritajiet immirati li jtejbu l-inklużjoni soċjali, il-benesseri u r-rispett sħiħ għad-drittijiet tal-persuni b'diżabbiltà, kif ukoll li l-ugwaljanza bejn is-sessi tiġi promossa fiż-żona tal-Mediterran. Għaldaqstant huwa essenzjali li jiġu garantiti l-awtonomija, id-dinjità u l-libertà tal-persuni b'diżabbiltà u li tissaħħaħ il-pożizzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol Mediterranju, fis-soċjetà u fil-pożizzjonijiet tat-teħid tad-deċiżjoni. |
| --- | --- |

4.3.3.7

Il-KESE jemmen li huwa essenzjali li l-Istrateġija tiġi żviluppata fid-dawl tal-prijoritajiet immirati li jtejbu l-inklużjoni soċjali, il-benesseri u r-rispett sħiħ għad-drittijiet tal-persuni b'diżabbiltà, kif ukoll li l-ugwaljanza bejn is-sessi tiġi promossa fiż-żona tal-Mediterran. Għaldaqstant huwa essenzjali li jiġu garantiti l-awtonomija, id-dinjità u l-libertà tal-persuni b'diżabbiltà u li tissaħħaħ il-pożizzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol Mediterranju, fis-soċjetà u fil-pożizzjonijiet tat-teħid tad-deċiżjoni.

5.   X'benefiċċji huma mistennija?

X'benefiċċji huma mistennija?

| 5.1 | L-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali tal-Mediterran toffri ħafna opportunitajiet, speċjalment billi tipprovdi qafas ta' referenza rilevanti għall-politika ta' koeżjoni u l-inkoraġġiment ta' kooperazzjoni intersettorjali f'żona komuni ta' xogħol fis-servizzi. Dan il-qafas jista' jindirizza l-investiment lejn komplimentarjetà akbar u jista' jinfluwenza l-prijoritajiet rispettivi ta' kull pjan ta' żvilupp reġjonali għal makroreġjun Ewropew, li jiżgura ħarsa globali u sinerġiji ġenwini b'approċċ integrat. |
| --- | --- |

5.1

L-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali tal-Mediterran toffri ħafna opportunitajiet, speċjalment billi tipprovdi qafas ta' referenza rilevanti għall-politika ta' koeżjoni u l-inkoraġġiment ta' kooperazzjoni intersettorjali f'żona komuni ta' xogħol fis-servizzi. Dan il-qafas jista' jindirizza l-investiment lejn komplimentarjetà akbar u jista' jinfluwenza l-prijoritajiet rispettivi ta' kull pjan ta' żvilupp reġjonali għal makroreġjun Ewropew, li jiżgura ħarsa globali u sinerġiji ġenwini b'approċċ integrat.

| 5.2 | Strateġija makroreġjonali tal-UE taċċerta li jkun hemm parteċipazzjoni akbar u kooperazzjoni aħjar bejn il-mekkaniżmi ta' intervent varji tal-UE, li jmorru lil hinn mill-approprjazzjonijiet allokati għall-politika ta' koeżjoni, biex iġibu flimkien ir-riżorsi tar-reġjuni u l-Istati Membri permezz ta' governanza f'diversi livelli. Din tirrappreżenta strateġija li permezz tagħha kull parti interessata lokali tirbaħ. |
| --- | --- |

5.2

Strateġija makroreġjonali tal-UE taċċerta li jkun hemm parteċipazzjoni akbar u kooperazzjoni aħjar bejn il-mekkaniżmi ta' intervent varji tal-UE, li jmorru lil hinn mill-approprjazzjonijiet allokati għall-politika ta' koeżjoni, biex iġibu flimkien ir-riżorsi tar-reġjuni u l-Istati Membri permezz ta' governanza f'diversi livelli. Din tirrappreżenta strateġija li permezz tagħha kull parti interessata lokali tirbaħ.

| 5.3 | Fil-parti l-kbira, il-benefiċċji tal-istrateġiji makroreġjonali tal-Mediterran jirriżultaw mill-approċċ tagħha li huwa komprensiv ħafna u li jintegra l-livelli differenti, biex b'hekk jippromovi s-sinerġiji bejn il-politiki u l-programmi tal-UE filwaqt li jiffinanzja l-komplimentaritajiet. |
| --- | --- |

5.3

Fil-parti l-kbira, il-benefiċċji tal-istrateġiji makroreġjonali tal-Mediterran jirriżultaw mill-approċċ tagħha li huwa komprensiv ħafna u li jintegra l-livelli differenti, biex b'hekk jippromovi s-sinerġiji bejn il-politiki u l-programmi tal-UE filwaqt li jiffinanzja l-komplimentaritajiet.

| 5.4 | L-implimentazzjoni tal-istrateġija makroreġjonali tal-Mediterran ser trawwem attivitajiet strateġiċi fiż-żoni kostali u l-gżejjer, kif ukoll tkabbar il-kooperazzjoni bejn l-amministrazzjonijiet, ir-reġjuni, il-bliet u l-portijiet Mediterranji u kull fejn jinħass il-bżonn bejn l-awtoritajiet nazzjonali. |
| --- | --- |

5.4

L-implimentazzjoni tal-istrateġija makroreġjonali tal-Mediterran ser trawwem attivitajiet strateġiċi fiż-żoni kostali u l-gżejjer, kif ukoll tkabbar il-kooperazzjoni bejn l-amministrazzjonijiet, ir-reġjuni, il-bliet u l-portijiet Mediterranji u kull fejn jinħass il-bżonn bejn l-awtoritajiet nazzjonali.

| 5.5 | Ikunu jistgħu jitwettqu attivitajiet marbutin ma' “Politika Marittima Integrata” u t-“Tkabbir Blu”, filwaqt li ssir enfasi fuq l-interdipendenzi u s-sinerġiji li jeżistu bejn attivitajiet li apparentement m'għandhomx rabta mas-settur marittimu. |
| --- | --- |

5.5

Ikunu jistgħu jitwettqu attivitajiet marbutin ma' “Politika Marittima Integrata” u t-“Tkabbir Blu”, filwaqt li ssir enfasi fuq l-interdipendenzi u s-sinerġiji li jeżistu bejn attivitajiet li apparentement m'għandhomx rabta mas-settur marittimu.

Tkabbir Blu

| 5.6 | L-azzjonijiet proposti ser jindirizzaw it-tliet pilastri ta' tkabbir li ġew identifikati preċedentement. Fl-għażla ta' azzjonijiet proposti, kull wieħed irid jissodisfa l-kriterji li ġejjin:






  — | irid ikollhom impatt fuq il-makroreġjun u jġibu benefiċċji konkreti liċ-ċittadini tal-Markroreġjun Mediterranju tal-UE f'perjodu ta' żmien raġonevoli; |
| --- | --- | --- |

5.6

L-azzjonijiet proposti ser jindirizzaw it-tliet pilastri ta' tkabbir li ġew identifikati preċedentement. Fl-għażla ta' azzjonijiet proposti, kull wieħed irid jissodisfa l-kriterji li ġejjin:

—

irid ikollhom impatt fuq il-makroreġjun u jġibu benefiċċji konkreti liċ-ċittadini tal-Markroreġjun Mediterranju tal-UE f'perjodu ta' żmien raġonevoli;

| — | iridu jkunu koerenti mal-prinċipju tal-iżvilupp sostenibbli u b'hekk ikunu mmirati lejn il-ħolqien tat-tkabbir ekonomiku filwaqt li jimminimizzaw l-effetti negattivi fuq l-ambjent; |
| --- | --- |

—

iridu jkunu koerenti mal-prinċipju tal-iżvilupp sostenibbli u b'hekk ikunu mmirati lejn il-ħolqien tat-tkabbir ekonomiku filwaqt li jimminimizzaw l-effetti negattivi fuq l-ambjent;

| — | jistgħu jiġu implimentati fi żmien qasir u medju (massimu 7 snin); |
| --- | --- |

—

jistgħu jiġu implimentati fi żmien qasir u medju (massimu 7 snin);

| — | x'aktarx jattiraw fondi mis-settur privat li jikkomplimentaw il-fondi pubbliċi (l-UE u l-gvern). |
| --- | --- |

—

x'aktarx jattiraw fondi mis-settur privat li jikkomplimentaw il-fondi pubbliċi (l-UE u l-gvern).

6.   Xi jwassal għal bidla

Xi jwassal għal bidla

6.1   Il-KESE jemmen li l-isfidi għall-iżvilupp soċjali u ekonomiku fiż-żona tal-Mediterran jeħtieġu sforzi komuni u konġunti biex il-potenzjal territorjali jiġi ġestit u sfruttat. Il-KESE jidentifika ħames fatturi li jwasslu għal bidla li jistgħu jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-politiki ta' koeżjoni Ewropej 2014-2020 fir-reġjuni kostali Mediterranji tal-UE.

6.1.1   Il-promozzjoni ta' żvilupp poliċentriku, bilanċjat u integrat

Il-promozzjoni ta' żvilupp poliċentriku, bilanċjat u integrat

L-iżvilupp territorjali bbilanċjat huwa strateġiku biex jappoġġja l-koeżjoni soċjali u ekonomika tar-reġjuni kostali Mediterranji tal-UE. Ir-reġjuni kostali Mediterranji tal-UE jridu jikkooperaw biex joħolqu netwerks sabiex inaqqsu l-polarizzazzjoni territorjali tal-prestazzjoni ekonomika, id-diverġenzi reġjonali u biex il-prosperità ekonomika tiġi indirizzata lejn l-iżvilupp sostenibbli fiż-żona tal-Mediterran.

6.1.2   L-appoġġ għall-kooperazzjoni territorjali fir-reġjun kostali Mediterranji tal-UE

L-appoġġ għall-kooperazzjoni territorjali fir-reġjun kostali Mediterranji tal-UE

Il-kooperazzjoni territorjali hija fattur importanti fit-tisħiħ tal-kompetittività tal-Mediterran u, fl-istess waqt, biex il-frammentazzjoni ekonomika, soċjali u ekoloġika titnaqqas. Huwa importanti li tissaħħaħ il-koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet li jitrattaw il-programmi transkonfinali u transnazzjonali, li jintegraw il-prijoritajiet identifikati mal-istrateġiji fil-livelli nazzjonali, reġjonali u lokali biex jiġi appoġġjat l-iżvilupp ta' miżuri koerenti mal-Istrateġija Ewropa 2020 u l-politiki ta' koeżjoni 2014-2020.

6.1.3   L-iżgurar ta' kompetittività globali tar-reġjuni kostali Mediterranji tal-UE bbażata fuq ekonomiji lokali b'saħħithom

L-iżgurar ta' kompetittività globali tar-reġjuni kostali Mediterranji tal-UE bbażata fuq ekonomiji lokali b'saħħithom

Il-kompetittività globali u l-koeżjoni tal-reġjuni kostali Mediterranji tal-UE tista' tintlaħaq billi n-nies jitħeġġu jitgħallmu, jistudjaw u jaġġornaw il-ħiliet tagħhom, billi l-innovazzjoni ispirata mis-suq tingħata importanza biex jinħolqu prodotti u servizzi ġodda li jiġġeneraw it-tkabbir u l-impjiegi, filwaqt li l-komunitajiet lokali jiġu megħjuna jiffaċċjaw l-isfidi soċjali. It-tisħiħ tal-użu tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni u l-ħolqien ta' suq diġitali uniku ibbażat fuq internet veloċi u veloċi ħafna u applikazzjonijiet interoperabbli huma strateġiċi għall-iżvilupp ta' ekonomiji lokali b'saħħithom.

6.1.4   It-titjib tal-konnettività territorjali għall-individwi, il-komunitajiet u l-intrapriżi

It-titjib tal-konnettività territorjali għall-individwi, il-komunitajiet u l-intrapriżi

L-aċċessibbiltà tas-servizzi ta' interess ġenerali bi prezzijiet li jintlaħqu bħall-informazzjoni, l-għarfien u l-mobbiltà, kif ukoll soluzzjonijiet tat-trasport intermodali effikaċi u sistemi ta' produzzjoni li jirrispettaw l-ambjent huma prijoritajiet essenzjali għall-koeżjoni tal-Mediterran. It-tisħiħ tar-rabtiet bejn iċ-ċentri ewlenin tar-reġjuni kostali Mediterranji tal-UE man-nodi tat-trasport permezz tan-netwerk trans-Ewropew (TEN-T) u l-iżvilupp ta' netwerks ta' sistemi sekondarji fil-livelli reġjonali u lokali biex jingħelbu l-ostakli territorjali bħal dawk tal-ġżejjer Mediterranji huma ta' importanza strateġika għat-tisħiħ tal-kompetittività u l-koeżjoni fil-baċir tal-Mediterran

6.1.5   Il-ġestjoni tal-valuri ekoloġiċi, tal-pajsaġġ u kulturali u l-ħolqien ta' rabta bejniethom

Il-ġestjoni tal-valuri ekoloġiċi, tal-pajsaġġ u kulturali u l-ħolqien ta' rabta bejniethom

Il-ħarsien u t-tisħiħ tal-wirt kulturali u naturali huma kundizzjoni importanti għall-iżvilupp tar-reġjuni kostali Mediterranji tal-UE. Huwa importanti li l-integrazzjoni sħiħa taż-żoni mħarsa tiġi appoġġata permezz tal-komunitajiet u l-ekonomiji lokali. Il-valur għoli tal-pajsaġġi Mediterranji għandu jiġi żviluppat f'termini kwalitattivi u żoni għonja fir-riżorsi naturali u kulturali jridu jingħataw il-valur xieraq tagħhom sabiex isir l-aħjar użu minn dawn l-assi. Għalhekk huwa importanti li tiġi żviluppata identità reġjonali u lokali filwaqt li tissaħħaħ il-konsapevolezza u r-responsabbiltà ta' dawn il-komunitajiet Mediterranji b'rabta mal-ambjenti, ix-xenarji u l-kulturi u valuri oħra uniċi.

Brussell, 10 ta' Diċembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni: Strateġija Ewropea tad-Diżabilità 2010-2020: Impenn mill-Ġdid għal Ewropa Mingħajr Ostakoli, COM(2010) 636 final.

1

Strateġija Ewropea tad-Diżabilità 2010-2020: Impenn mill-Ġdid għal Ewropa Mingħajr Ostakoli,

(2)  Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Strateġija għall-ugwaljanza, COM(2010) 491 finali.

2

Strateġija għall-ugwaljanza,

(3)  Macro-regional strategies in the EU, Discussion Paper presented by Commissioner Pawel Samecki in Stockholm (Strateġiji markroreġjonali fl-UE, Dokument ta' Diskussjoni mressaq mill-Kummissarju Pawl Samecki fi Stokkolma) (16/09/2009): http://ec.europa.eu/regional_policy/archive/cooperation/baltic/pdf/macroregional_strategies_2009.pdf.

3

(4)  Opinjoni fuq inizjattiva proprja tal-Kumitat dwar “Il-kooperazzjoni territorjali fil-baċir tal-Mediterran permezz tal-makroreġjun Adrijatiku-Joniku”, ĠU C 9, 11.1.2012, p. 8.

4

“Il-kooperazzjoni territorjali fil-baċir tal-Mediterran permezz tal-makroreġjun Adrijatiku-Joniku”,

(5)  Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, il-Kunsill, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni Strateġija marittima għall-Baħar Adrijatiku u l-Baħar Jonju, COM(2012)713 final, Brussell, 30.11.2012.

5

Strateġija marittima għall-Baħar Adrijatiku u l-Baħar Jonju

(6)  Opinjoni esploratorja tal-KESE għall-Presidenza Ċiprijotta dwar “L-iżvilupp ta' strateġija makroreġjonali fil-Mediterran”, ĠU C 44, 15.2.2013, p.1, Opinjoni tal-KESE “Niżviluppaw Strateġija Marittima għaż-Żona tal-Oċean Atlantiku” ĠU C 229, 31.7.2012, p. 24

6

L-iżvilupp ta' strateġija makroreġjonali fil-Mediterran

“Niżviluppaw Strateġija Marittima għaż-Żona tal-Oċean Atlantiku”

(7)  Mozzjoni għal Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar L-evoluzzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali tal-UE: Prassi attwali u prospettivi futuri, b'mod partikolari fil-Mediterran – 2011/2179(INI), 27.6.2012.

7

L-evoluzzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali tal-UE: Prassi attwali u prospettivi futuri, b'mod partikolari fil-Mediterran

(8)  “The Mediterranean Sea area comprises all the Marine waters bounded to the west by the Strait of Gibraltar and to the East by the Marmara Sea, Marmara Sea excluded. (Iż-żona tal-baħar Mediterran tkopri l-ilmijiet kollha marini li fil-punent jaslu sal-Istrett ta' Ġibilterra u fil-Lvant sal-Baħar Marmara, bl-esklużjoni tal-Baħar Marmara.) (NUTS3)”. 142 EU coastal regions border the Mediterranean Sea (NUTS3)". (142 reġjun kostali tal-UE jinsabu fix-xatt tal-Baħar Mediterran (NUTS3)"). EUROSTAT, 2011, Statistics in focus, The Mediterranean and Black Sea basin (Statistika fil-mira, Il-Baċir tal-Mediterran u l-Baħar l-Iswed).

8

(9)  Reġjun kostali tal-UE huwa reġjun statistiku definit fil-livell ta' NUTS3, li jirrispondi għal wieħed minn dawn il-kriterji:

9

| — | Reġjun bi fruntiera mal-baħar (372 jikkorrispondu għal dan il-kriterju); |
| --- | --- |

—

Reġjun bi fruntiera mal-baħar (372 jikkorrispondu għal dan il-kriterju);

| — | Reġjun li aktar min-nofs il-popolazzjoni tiegħu tinsab sa 50 km mill-baħar (73 reġjun jikkorrispondu għal dan il-kriterju); |
| --- | --- |

—

Reġjun li aktar min-nofs il-popolazzjoni tiegħu tinsab sa 50 km mill-baħar (73 reġjun jikkorrispondu għal dan il-kriterju);

| — | Hamburg, reġjun Ġermaniż, li ma jikkorrispondix mal-kriterji tad-definizzjoni, ġie miżjud mal-lista tar-reġjuni kostali tal-UE, fid-dawl tal-influwenza marittima qawwija tiegħu. |
| --- | --- |

—

Hamburg, reġjun Ġermaniż, li ma jikkorrispondix mal-kriterji tad-definizzjoni, ġie miżjud mal-lista tar-reġjuni kostali tal-UE, fid-dawl tal-influwenza marittima qawwija tiegħu.

Sors: EUROSTAT, 2011, Op. cit.

(10)  Bid-dħul tal-Kroazja, is-7 MCR Kroati juru 527 700 persuna bħala popolazzjoni attiva (44,7 % nisa), ir-rata tal-qgħad hija ta' 17,8 % u l-PDG medju huwa ta' 20 785 PPS (Ewrostat 2013). Għall-pajjiżi l-oħra: Eurostat, 2011, Op. cit.

10

(11)  Marsilja, 27 ta' Novembru 2009, Seminar tas-CPMR dwar “Leading Europe out of the Crisis: initial proposals from the Regions on the future of the EU budget and policies” (Noħorġu l-Ewropa mill-Kriżi: proposti inizjali mir-Reġjuni dwar il-futur tal-baġit u l-politiki tal-UE) Fl-ewwel Riżoluzzjoni (KtR 199/2010), il-Kumitat tar-Reġjuni jipproponi li jappoġġja b'qawwa il-proposta li tnediet mill-Parlament Ewropew li jiġi stabbilit “Patt Territorjali ta' Awtoritajiet Reġjonali u Lokali dwar l-Istrateġija Ewropa 2020”.

11

“Leading Europe out of the Crisis: initial proposals from the Regions on the future of the EU budget and policies”

(12)  Scenarios for the Mediterranean (Xenarji għall-Mediterran)– World Economic Forum 2011.

12

(13)  Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni It-Tkabbir Blu: opportunitajiet għal tkabbir sostenibbli fis-settur tal-baħar u dak marittimu, COM(2012)494 final,, Brussell, 13.9.2012.

13

It-Tkabbir Blu: opportunitajiet għal tkabbir sostenibbli fis-settur tal-baħar u dak marittimu,

(14)  COM(2013) 480 final – 2013/0224 (COD).

14

(15)  Ibidem.

15

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/11 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/11

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Għodod statistiċi biex jitkejjel il-volontarjat (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2014/C 170/02

Korelatur: is-Sur PATER

Nhar l-14 ta’ Frar 2013, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b’konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

Għodod ta' statistika biex jitkejjel il-volontarjat

(opinjoni fuq inizjattiva proprja).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-14 ta' Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta' Diċembru 2013 (seduta tal-10 ta' Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b’109 voti favur, vot 1 kontra u 5 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Billi l-volontarjat huwa: |
| --- | --- |

1.1

Billi l-volontarjat huwa:

| 1.1.1 | motivatur importanti għat-tkabbir inklużiv, li jikkontribwixxi kemm għall-kapital soċjali kif ukoll għal dak uman, u jrawwem is-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, filwaqt li joffri valur ekonomiku sinifikanti, |
| --- | --- |

1.1.1

motivatur importanti għat-tkabbir inklużiv, li jikkontribwixxi kemm għall-kapital soċjali kif ukoll għal dak uman, u jrawwem is-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, filwaqt li joffri valur ekonomiku sinifikanti,

| 1.1.2 | fattur ewlieni f'bosta politiki soċjali u indikatur tal-impatt tal-politika pubblika, li għandu jitkejjel b'mod effettiv u jiġi sorveljat biex jingħata tagħrif adegwat lil dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet, |
| --- | --- |

1.1.2

fattur ewlieni f'bosta politiki soċjali u indikatur tal-impatt tal-politika pubblika, li għandu jitkejjel b'mod effettiv u jiġi sorveljat biex jingħata tagħrif adegwat lil dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet,

| 1.1.3 | suġġett ta' riċerka, li attwalment mhuwiex imkejjel biżżejjed għax l-istħarriġiet mhumiex konsistenti u huma ristrettivi żżejjed, iħallu barra kwistjonijiet bħall-għajnuna voluntarja li tingħata direttament lill-persuni barra minn kwalunkwe struttura ta' organizzazzjoni, u jinjoraw il-valur ekonomiku tax-xogħol volontarju, |
| --- | --- |

1.1.3

suġġett ta' riċerka, li attwalment mhuwiex imkejjel biżżejjed għax l-istħarriġiet mhumiex konsistenti u huma ristrettivi żżejjed, iħallu barra kwistjonijiet bħall-għajnuna voluntarja li tingħata direttament lill-persuni barra minn kwalunkwe struttura ta' organizzazzjoni, u jinjoraw il-valur ekonomiku tax-xogħol volontarju,

| 1.2 | Il-Kumitat jappella lill-Kummissjoni Ewropea: |
| --- | --- |

1.2

Il-Kumitat jappella lill-Kummissjoni Ewropea:

| 1.2.1 | biex iddaħħal kundizzjonijiet biex jinbeda xogħol metodoloġiku u riċerka pilota, immirati biex jiddefinixxu l-prinċipji li fuqhom trid tkun ibbażata r-riċerka dwar ix-xogħol volontarju mill-uffiċċji nazzjonali tal-istatistika fl-Istati Membri tal-UE. F'dan il-proċess għandhom jintużaw il-Manwal tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) dwar it-Tkejjil tal-Volontarjat u l-esperjenzi tal-passat ta' pajjiżi li diġà wettqu riċerka bl-użu tas-soluzzjonijiet rakkomandati f'dan il-manwal; |
| --- | --- |

1.2.1

biex iddaħħal kundizzjonijiet biex jinbeda xogħol metodoloġiku u riċerka pilota, immirati biex jiddefinixxu l-prinċipji li fuqhom trid tkun ibbażata r-riċerka dwar ix-xogħol volontarju mill-uffiċċji nazzjonali tal-istatistika fl-Istati Membri tal-UE. F'dan il-proċess għandhom jintużaw il-Manwal tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) dwar it-Tkejjil tal-Volontarjat u l-esperjenzi tal-passat ta' pajjiżi li diġà wettqu riċerka bl-użu tas-soluzzjonijiet rakkomandati f'dan il-manwal;

| 1.2.2 | biex, fil-ftit snin li ġejjin, taħdem fuq metodoloġija standardizzata għar-riċerka dwar ix-xogħol volontarju u biex tiżgura l-adozzjoni tagħha permezz ta' regolament adegwat tal-Kummissjoni Ewropea għall-fini ta' riċerka regolari mwettqa mill-Istati Membri; |
| --- | --- |

1.2.2

biex, fil-ftit snin li ġejjin, taħdem fuq metodoloġija standardizzata għar-riċerka dwar ix-xogħol volontarju u biex tiżgura l-adozzjoni tagħha permezz ta' regolament adegwat tal-Kummissjoni Ewropea għall-fini ta' riċerka regolari mwettqa mill-Istati Membri;

| 1.2.3 | biex tieħu passi biex tinkoraġġixxi lill-uffiċċji tal-istatistika fl-Istati Membri biex isiru involuti fir-riċerka dwar ix-xogħol volontarju qabel ma jiddaħħal ir-regolament; |
| --- | --- |

1.2.3

biex tieħu passi biex tinkoraġġixxi lill-uffiċċji tal-istatistika fl-Istati Membri biex isiru involuti fir-riċerka dwar ix-xogħol volontarju qabel ma jiddaħħal ir-regolament;

| 1.2.4 | biex tiġbor u tagħmel disponibbli informazzjoni konsistenti li toħroġ mir-riċerka dwar il-volontarjat li jitwettaq f'pajjiżi individwali jew fil-livell tal-UE, |
| --- | --- |

1.2.4

biex tiġbor u tagħmel disponibbli informazzjoni konsistenti li toħroġ mir-riċerka dwar il-volontarjat li jitwettaq f'pajjiżi individwali jew fil-livell tal-UE,

| 1.2.5 | biex tintroduċi miżuri legali vinkolanti fil-livell tal-UE u tal-Istati Membri, u permezz tagħhom is-settur mingħajr skop ta' qligħ ikun jista' jikkofinanzja l-għotjiet pubbliċi bil-valur ekonomiku tax-xogħol volontarju stmat abbażi ta' data statistika soda ġġenerata b'għodod ta' statistika żviluppati skont din l-Opinjoni. |
| --- | --- |

1.2.5

biex tintroduċi miżuri legali vinkolanti fil-livell tal-UE u tal-Istati Membri, u permezz tagħhom is-settur mingħajr skop ta' qligħ ikun jista' jikkofinanzja l-għotjiet pubbliċi bil-valur ekonomiku tax-xogħol volontarju stmat abbażi ta' data statistika soda ġġenerata b'għodod ta' statistika żviluppati skont din l-Opinjoni.

| 1.3 | Barra dan, il-KESE jieħu din l-opportunità biex itenni l-ħtieġa għal ambjent favorevoli u għal appoġġ għall-attivitajiet tal-volontarjat. Suġġerimenti preċiżi biex ikun hemm ambjent favorevoli li jattira l-volontarjat ġew żviluppati fi ħdan il-qafas tas-Sena Ewropea tal-Volontarjat 2011, u dawn jinkludu l-appoġġ sostenibbli għall-attivitajiet ta' volontarjat, li jikkontribwixxu b'mod sinifikanti għall-ġid komuni (1). |
| --- | --- |

1.3

Barra dan, il-KESE jieħu din l-opportunità biex itenni l-ħtieġa għal ambjent favorevoli u għal appoġġ għall-attivitajiet tal-volontarjat. Suġġerimenti preċiżi biex ikun hemm ambjent favorevoli li jattira l-volontarjat ġew żviluppati fi ħdan il-qafas tas-Sena Ewropea tal-Volontarjat 2011, u dawn jinkludu l-appoġġ sostenibbli għall-attivitajiet ta' volontarjat, li jikkontribwixxu b'mod sinifikanti għall-ġid komuni (1).

2.   Il-kuntest

| 2.1 | Skont id-definizzjoni tat-terminu li jintuża ħafna (fl-istituzzjonijiet tal-UE), “il-volontarjat” jirreferi għall-forom kollha ta' attività volontarja, kemm formali kif ukoll informali, li titwettaq skont ir-rieda ħielsa, l-għażla u l-motivazzjoni tal-persuna, mingħajr attenzjoni għall-gwadann finanzjarju. |
| --- | --- |

2.1

Skont id-definizzjoni tat-terminu li jintuża ħafna (fl-istituzzjonijiet tal-UE), “il-volontarjat” jirreferi għall-forom kollha ta' attività volontarja, kemm formali kif ukoll informali, li titwettaq skont ir-rieda ħielsa, l-għażla u l-motivazzjoni tal-persuna, mingħajr attenzjoni għall-gwadann finanzjarju.

| 2.2 | Konsistenti ma' dan il-fehim dwar il-vololntarjat, għalkemm aktar preċiża, hemm id-definizzjoni tax-xogħol volontarju fil-Manwal tal-ILO dwar it-Tkejjil tal-Volontarjat, li tintuża bħala qafas kunċettwali biex jitkejjel il-volontarjat formali u dak informali f'diversi xenarji kulturali u legali. Skont din id-definizzjoni, ix-xogħol volontarju jfisser “xogħol mhux ta' bilfors u bla ħlas"; jiġifieri, ħin li l-individwi jagħtu mingħajr ħlas għal attivitajiet imwettqa permezz ta' organizzazzjoni jew direttament lill-oħrajn barra mill-familja tagħhom” (2). Din id-definizzjoni, li toħroġ b'mod preċiż il-karatteristiċi tal-volontarjat, għandha tintuża fir-riċerka komparattiva internazzjonali. Dan joħroġ mill-bżonn li jitqiesu l-karatteristiċi importanti kollha tax-xogħol volontarju fid-definizzjonijiet użati f'pajjiżi individwali, u b'hekk jiġi żgurat li l-qasam ta' studju jiġi definit b'mod uniformi, irrispettivament miċ-ċirkostanzi lokali. |
| --- | --- |

2.2

Konsistenti ma' dan il-fehim dwar il-vololntarjat, għalkemm aktar preċiża, hemm id-definizzjoni tax-xogħol volontarju fil-Manwal tal-ILO dwar it-Tkejjil tal-Volontarjat, li tintuża bħala qafas kunċettwali biex jitkejjel il-volontarjat formali u dak informali f'diversi xenarji kulturali u legali. Skont din id-definizzjoni, ix-xogħol volontarju jfisser “xogħol mhux ta' bilfors u bla ħlas"; jiġifieri, ħin li l-individwi jagħtu mingħajr ħlas għal attivitajiet imwettqa permezz ta' organizzazzjoni jew direttament lill-oħrajn barra mill-familja tagħhom” (2). Din id-definizzjoni, li toħroġ b'mod preċiż il-karatteristiċi tal-volontarjat, għandha tintuża fir-riċerka komparattiva internazzjonali. Dan joħroġ mill-bżonn li jitqiesu l-karatteristiċi importanti kollha tax-xogħol volontarju fid-definizzjonijiet użati f'pajjiżi individwali, u b'hekk jiġi żgurat li l-qasam ta' studju jiġi definit b'mod uniformi, irrispettivament miċ-ċirkostanzi lokali.

| 2.3 | Fis-snin reċenti, speċjalment b'rabta mas-Sena Ewropea tal-Volontarjat tal-2011, ħafna dokumenti tal-KE, il-PE u tal-Kunsill, kif ukoll tal-KESE, il-KtR u l-organizzazzjonijiet Ewropej tas-soċjetà ċivili innotaw li l-volontarjat huwa assoċjat ma' valuri ewlenin tal-UE bħalma huma l-parteċipazzjoni ċivika u s-solidarjetà ma' dawk fil-bżonn. Ġie enfasizzat li l-volontarjat joffri kontribut kbir għal dik il-parti tal-benesseri soċjali li ma titkejjilx mill-PDG, u dan għandu influwenza importanti fuq il-kwalità tal-ħajja. Mill-perspettiva sistemika, ix-xogħol volontarju jgħin biex jinħoloq il-kapital soċjali, u biex jiżviluppaw u jissaħħu r-rabtiet ta' fiduċja u kooperazzjoni, filwaqt li jitrawmu normi u valuri soċjali li huma aċċettati b'mod mifrux. Il-volontarjat informali huwa forma importanti ta' investiment fil-kapital uman, pereżempju permezz tal-kura u l-edukazzjoni informali tat-tfal u ż-żgħażagħ, filwaqt li l-volontarjat formali jaqdi rwol ewlieni, fost oħrajn, fl-iżvilupp ta' ħiliet trasversali u fl-akkwist ta' ħiliet vokazzjonali ġodda. Barra minn hekk il-kura volontarja li tingħata lix-xjuħ kif ukoll dik li ġejja mingħand ix-xjuħ, hija importanti ferm għas-soċjetajiet Ewropej li kulma jmur qed jixjieħu. Dawn il-karatteristiċi kollha, li juru r-rwol tal-volontarjat fl-iżvilupp tal-koeżjoni soċjali u biex jiffaċilita l-impjieg, ifissru li l-volontarjat jitqies bħala element importanti ta' tkabbir inklużiv, u jifforma wieħed mit-tliet pilastri tal-istrateġija tal-UE għall-iżvilupp – l-Ewropa 2020. |
| --- | --- |

2.3

Fis-snin reċenti, speċjalment b'rabta mas-Sena Ewropea tal-Volontarjat tal-2011, ħafna dokumenti tal-KE, il-PE u tal-Kunsill, kif ukoll tal-KESE, il-KtR u l-organizzazzjonijiet Ewropej tas-soċjetà ċivili innotaw li l-volontarjat huwa assoċjat ma' valuri ewlenin tal-UE bħalma huma l-parteċipazzjoni ċivika u s-solidarjetà ma' dawk fil-bżonn. Ġie enfasizzat li l-volontarjat joffri kontribut kbir għal dik il-parti tal-benesseri soċjali li ma titkejjilx mill-PDG, u dan għandu influwenza importanti fuq il-kwalità tal-ħajja. Mill-perspettiva sistemika, ix-xogħol volontarju jgħin biex jinħoloq il-kapital soċjali, u biex jiżviluppaw u jissaħħu r-rabtiet ta' fiduċja u kooperazzjoni, filwaqt li jitrawmu normi u valuri soċjali li huma aċċettati b'mod mifrux. Il-volontarjat informali huwa forma importanti ta' investiment fil-kapital uman, pereżempju permezz tal-kura u l-edukazzjoni informali tat-tfal u ż-żgħażagħ, filwaqt li l-volontarjat formali jaqdi rwol ewlieni, fost oħrajn, fl-iżvilupp ta' ħiliet trasversali u fl-akkwist ta' ħiliet vokazzjonali ġodda. Barra minn hekk il-kura volontarja li tingħata lix-xjuħ kif ukoll dik li ġejja mingħand ix-xjuħ, hija importanti ferm għas-soċjetajiet Ewropej li kulma jmur qed jixjieħu. Dawn il-karatteristiċi kollha, li juru r-rwol tal-volontarjat fl-iżvilupp tal-koeżjoni soċjali u biex jiffaċilita l-impjieg, ifissru li l-volontarjat jitqies bħala element importanti ta' tkabbir inklużiv, u jifforma wieħed mit-tliet pilastri tal-istrateġija tal-UE għall-iżvilupp – l-Ewropa 2020.

| 2.4 | Element ewlieni tad-dibattitu kienu r-rakkomandazzjonijiet li jenfasizzaw il-ħtieġa li tinġabar data komparabbli li turi l-importanza tal-volontarjat, kemm dik soċjali kif ukoll dik ekonomika. F'dan il-kuntest, saret ukoll referenza għall-metodoloġija proposta fil-Manwal tal-ILO bħala mudell adegwat biex titwettaq ir-riċerka statistika f'dan il-qasam (3). |
| --- | --- |

2.4

Element ewlieni tad-dibattitu kienu r-rakkomandazzjonijiet li jenfasizzaw il-ħtieġa li tinġabar data komparabbli li turi l-importanza tal-volontarjat, kemm dik soċjali kif ukoll dik ekonomika. F'dan il-kuntest, saret ukoll referenza għall-metodoloġija proposta fil-Manwal tal-ILO bħala mudell adegwat biex titwettaq ir-riċerka statistika f'dan il-qasam (3).

| 2.5 | Kien jidher ċar li dawn ir-rakkomandazzjonijiet kienu relatati mas-sejba li ma kienx hemm biżżejjed data disponibbli dwar il-volontarjat, konklużjoni li għadha valida. |
| --- | --- |

2.5

Kien jidher ċar li dawn ir-rakkomandazzjonijiet kienu relatati mas-sejba li ma kienx hemm biżżejjed data disponibbli dwar il-volontarjat, konklużjoni li għadha valida.

| 2.6 | F'pajjiżi individwali saret xi riċerka dwar il-volontarjat li tkopri aspetti ewlenin tiegħu (mhux biss il-livell ta' parteċipazzjoni fil-volontarjat u l-profil demografiku tal-persuni involuti f'dan ix-xogħol iżda anke, pereżempju, il-motivazzjoni tagħhom). Ostaklu wieħed għall-użu ta' din ir-riċerka għal analiżi li tapplika għall-firxa kollha tal-UE huwa n-nuqqas ta' konsistenza fir-rigward tal-ambitu tad-definizzjoni tal-volontarjat u l-modi kif jiġi definit, kif ukoll fir-rigward tad-differenzi metodoloġiċi (pereżempju l-perjodu kopert mir-riċerka, inkonsistenzi fil-kategoriji tal-età użati għall-popolazzjonijiet mistħarrġa, metodi differenti ta' riċerka, preċiżjoni tar-riżultati), flimkien ma' differenzi fid-dati tar-riċerka. Kif huwa enfasizzat fir-rapport, li sar mill-kumpanija ta' konsulenza GHK fuq talba tal-Kummissjoni Ewropa, id-differenzi fir-riżultati ta' spiss jistgħu jkunu ta' aktar minn 30-40 punti perċentwali (4). |
| --- | --- |

2.6

F'pajjiżi individwali saret xi riċerka dwar il-volontarjat li tkopri aspetti ewlenin tiegħu (mhux biss il-livell ta' parteċipazzjoni fil-volontarjat u l-profil demografiku tal-persuni involuti f'dan ix-xogħol iżda anke, pereżempju, il-motivazzjoni tagħhom). Ostaklu wieħed għall-użu ta' din ir-riċerka għal analiżi li tapplika għall-firxa kollha tal-UE huwa n-nuqqas ta' konsistenza fir-rigward tal-ambitu tad-definizzjoni tal-volontarjat u l-modi kif jiġi definit, kif ukoll fir-rigward tad-differenzi metodoloġiċi (pereżempju l-perjodu kopert mir-riċerka, inkonsistenzi fil-kategoriji tal-età użati għall-popolazzjonijiet mistħarrġa, metodi differenti ta' riċerka, preċiżjoni tar-riżultati), flimkien ma' differenzi fid-dati tar-riċerka. Kif huwa enfasizzat fir-rapport, li sar mill-kumpanija ta' konsulenza GHK fuq talba tal-Kummissjoni Ewropa, id-differenzi fir-riżultati ta' spiss jistgħu jkunu ta' aktar minn 30-40 punti perċentwali (4).

| 2.7 | It-tip ta' data disponibbli dwar il-volontarjat li tinġabar regolarment u li tista' titqabbel fil-livell internazzjonali għandha ambitu pjuttost ristrett, u tirrigwarda prinċipalment il-frekwenza ta' xogħol volontarju fil-komunità (bid-definizzjonijiet varji tiegħu) imwettaq permezz ta' organizzazzjonijiet (volontarjat formali), kif ukoll il-profil demografiku tal-persuni involuti f'din l-attività. Xi kultant ir-riċerka titratta kwistjonijiet oħrajn, bħall-frekwenza tal-volontarjat (5). Uħud minn dawn l-istudji mhumiex limitati għal kwistjoni ġenerali dwar il-volontarjat, kif definit f'mod wieħed jew ieħor, iżda pjuttost jiffokaw fuq tipi multipli (bejn wieħed u ieħor sa xi tużżana) ta' organizzazzjonijiet jew attivitajiet li għalihom il-persuni jkunu dedikaw il-ħin (6). Meta mqabbla ma' mistoqsijiet oħrajn, il-mistoqsija li ġiet indirizzata l-inqas kienet in-numru ta' sigħat maħduma mill-voluntieri (7). |
| --- | --- |

2.7

It-tip ta' data disponibbli dwar il-volontarjat li tinġabar regolarment u li tista' titqabbel fil-livell internazzjonali għandha ambitu pjuttost ristrett, u tirrigwarda prinċipalment il-frekwenza ta' xogħol volontarju fil-komunità (bid-definizzjonijiet varji tiegħu) imwettaq permezz ta' organizzazzjonijiet (volontarjat formali), kif ukoll il-profil demografiku tal-persuni involuti f'din l-attività. Xi kultant ir-riċerka titratta kwistjonijiet oħrajn, bħall-frekwenza tal-volontarjat (5). Uħud minn dawn l-istudji mhumiex limitati għal kwistjoni ġenerali dwar il-volontarjat, kif definit f'mod wieħed jew ieħor, iżda pjuttost jiffokaw fuq tipi multipli (bejn wieħed u ieħor sa xi tużżana) ta' organizzazzjonijiet jew attivitajiet li għalihom il-persuni jkunu dedikaw il-ħin (6). Meta mqabbla ma' mistoqsijiet oħrajn, il-mistoqsija li ġiet indirizzata l-inqas kienet in-numru ta' sigħat maħduma mill-voluntieri (7).

| 2.8 | Minkejja differenzi kbar fir-riżultati minn studji internazzjonali individwali, kif ukoll bejn ir-riżultati nazzjonali u dawk internazzjonali, xorta nistgħu ngħidu li l-volontarjat – anke jekk jitqies biss dak formali – huwa mifrux ħafna. Stimi tan-numru ta' voluntieri fl-UE li għandhom 'il fuq minn 15-il sena jvarjaw bejn 92 u 150 miljun, li jfisser li bejn 22 % u 36 % tal-adulti mill-pajjiżi kollha tal-UE jipparteċipaw f'xogħol voluntarju, bla ħlas f'diversi tipi ta' organizzazzjonijiet (8). Il-pożizzjonijiet adottati mill-istituzzjonijiet prinċipali tal-UE dwar il-volontarjat huma bbażati fuq stima relattivament baxxa tan-numru ta' voluntieri, ta' mhux aktar minn 100 miljun (9). |
| --- | --- |

2.8

Minkejja differenzi kbar fir-riżultati minn studji internazzjonali individwali, kif ukoll bejn ir-riżultati nazzjonali u dawk internazzjonali, xorta nistgħu ngħidu li l-volontarjat – anke jekk jitqies biss dak formali – huwa mifrux ħafna. Stimi tan-numru ta' voluntieri fl-UE li għandhom 'il fuq minn 15-il sena jvarjaw bejn 92 u 150 miljun, li jfisser li bejn 22 % u 36 % tal-adulti mill-pajjiżi kollha tal-UE jipparteċipaw f'xogħol voluntarju, bla ħlas f'diversi tipi ta' organizzazzjonijiet (8). Il-pożizzjonijiet adottati mill-istituzzjonijiet prinċipali tal-UE dwar il-volontarjat huma bbażati fuq stima relattivament baxxa tan-numru ta' voluntieri, ta' mhux aktar minn 100 miljun (9).

| 2.9 | Abbażi tad-data disponibbli attwalment dwar il-volontarjat, mhuwiex possibbli li ssir l-analiżi kif tintalab fid-dokumenti tal-KE, il-Parlament, il-Kunsill Ewropew jew il-KESE. Fil-preżent, huwa impossibbli li tiġi sorveljata b'mod affidabbli l-importanza ekonomika tal-volontarjat jew il-kontribut tiegħu għall-politiki fil-livell tal-UE. Mhuwiex possibbli li jitkejjel l-ammont totali tal-ħin dedikat għax-xogħol volontarju jew tal-valur monetarju tiegħu u, għaldaqstant, biex issir evalwazzjoni ta' kemm hu mifrux f'termini ta' indikaturi ekonomiċi universali bħal pereżempju l-impjieg nazzjonali (in-numru ta' persuni li qed jaħdmu fl-ekonomija nazzjonali) jew il-PDG. L-unika data disponibbli attwalment, għalkemm din hija limitata għall-volontarjat formali li jsir minn organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ u evalwat abbażi ta' metodi li mhumiex konsistenti ħafna, toriġina mill-proġett internazzjonali imsejjaħ il-Comparative Nonprofit Sector Project u koordinat mill-Università Johns Hopkins. Din id-data stabbiliet il-proporzjon ta' xogħol volontarju li jsir minn organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ meta mqabbel mal-PDG u l-potenzjal tax-xogħol tal-popolazzjoni attiva ekonomikament fi tliet pajjiżi biss fl-UE: ir-Repubblika Ċeka (0,2 % tal-PDG, 0,5 % tal-popolazzjoni attiva ekonomikament), Franza (1,4 %, 3,2 %) u l-Belġju (0,7 %, ebda data disponibbli) (10). |
| --- | --- |

2.9

Abbażi tad-data disponibbli attwalment dwar il-volontarjat, mhuwiex possibbli li ssir l-analiżi kif tintalab fid-dokumenti tal-KE, il-Parlament, il-Kunsill Ewropew jew il-KESE. Fil-preżent, huwa impossibbli li tiġi sorveljata b'mod affidabbli l-importanza ekonomika tal-volontarjat jew il-kontribut tiegħu għall-politiki fil-livell tal-UE. Mhuwiex possibbli li jitkejjel l-ammont totali tal-ħin dedikat għax-xogħol volontarju jew tal-valur monetarju tiegħu u, għaldaqstant, biex issir evalwazzjoni ta' kemm hu mifrux f'termini ta' indikaturi ekonomiċi universali bħal pereżempju l-impjieg nazzjonali (in-numru ta' persuni li qed jaħdmu fl-ekonomija nazzjonali) jew il-PDG. L-unika data disponibbli attwalment, għalkemm din hija limitata għall-volontarjat formali li jsir minn organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ u evalwat abbażi ta' metodi li mhumiex konsistenti ħafna, toriġina mill-proġett internazzjonali imsejjaħ il-Comparative Nonprofit Sector Project u koordinat mill-Università Johns Hopkins. Din id-data stabbiliet il-proporzjon ta' xogħol volontarju li jsir minn organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ meta mqabbel mal-PDG u l-potenzjal tax-xogħol tal-popolazzjoni attiva ekonomikament fi tliet pajjiżi biss fl-UE: ir-Repubblika Ċeka (0,2 % tal-PDG, 0,5 % tal-popolazzjoni attiva ekonomikament), Franza (1,4 %, 3,2 %) u l-Belġju (0,7 %, ebda data disponibbli) (10).

| 2.10 | Abbażi tal-prinċipji ta' metodoloġija stabbiliti fil-Manwal tal-ILO, l-uffiċċji nazzjonali tal-istatistika fi tliet pajjiżi tal-UE (il-Polonja, l-Ungerija u l-Italja) diġà wettqu stħarriġ dwar il-firxa u l-valur tax-xogħol volontarju, filwaqt li f'xi pajjiżi oħrajn qed isiru t-tħejjijiet biex dan isir (11). Id-data tal-Polonja għall-2011 bħalissa hija disponibbli. Din turi li, globalment, il-volontarjat formali u dak informali jirrappreżenta l-ekwivalenti ta' 9,6 % tax-xogħol ta' dawk li jaħdmu fl-ekonomija nazzjonali aktar estiża (inkluż il-volontarjat) u 2,8 % tal-PDG fid-definizzjoni wiesgħa tiegħu. Fil-Polonja, fejn ir-rabtiet tal-familji estiżi huma partikolarment b'saħħithom, ix-xogħol volontarju li kien jinkludi prinċipalment il-volontarjat informali – is-sehem tiegħu min-numru ta' persuni li huma attivi fl-ekonomija nazzjonali, li jinkludi wkoll il-volontarjat kien jammonta għal 8 %, u l-kontribut tiegħu għall-PDG fid-definizzjoni wiesgħa tiegħu kien ta' 2,2 %. Il-volontarjat formali jirrappreżenta 1,6 % u 0,6 % tal-kategoriji li jissemmew hawn fuq rispettivament (12). |
| --- | --- |

2.10

Abbażi tal-prinċipji ta' metodoloġija stabbiliti fil-Manwal tal-ILO, l-uffiċċji nazzjonali tal-istatistika fi tliet pajjiżi tal-UE (il-Polonja, l-Ungerija u l-Italja) diġà wettqu stħarriġ dwar il-firxa u l-valur tax-xogħol volontarju, filwaqt li f'xi pajjiżi oħrajn qed isiru t-tħejjijiet biex dan isir (11). Id-data tal-Polonja għall-2011 bħalissa hija disponibbli. Din turi li, globalment, il-volontarjat formali u dak informali jirrappreżenta l-ekwivalenti ta' 9,6 % tax-xogħol ta' dawk li jaħdmu fl-ekonomija nazzjonali aktar estiża (inkluż il-volontarjat) u 2,8 % tal-PDG fid-definizzjoni wiesgħa tiegħu. Fil-Polonja, fejn ir-rabtiet tal-familji estiżi huma partikolarment b'saħħithom, ix-xogħol volontarju li kien jinkludi prinċipalment il-volontarjat informali – is-sehem tiegħu min-numru ta' persuni li huma attivi fl-ekonomija nazzjonali, li jinkludi wkoll il-volontarjat kien jammonta għal 8 %, u l-kontribut tiegħu għall-PDG fid-definizzjoni wiesgħa tiegħu kien ta' 2,2 %. Il-volontarjat formali jirrappreżenta 1,6 % u 0,6 % tal-kategoriji li jissemmew hawn fuq rispettivament (12).

3.   Il-Manwal tal-ILO bħala approċċ komprensiv u universali għar-riċerka dwar il-volontarjat

| 3.1 | Kif issemma qabel, fi kważi kull dokument tal-UE dwar il-volontarjat, il-manwal dwar it-tkejjil tax-xogħol volontarju pubbikat taħt l-awspiċju tal-ILO jissemma bħala mudell adatt biex titwettaq riċerka ta' statistika f'dan il-qasam. Is-soluzzjonijiet metodoloġiċi inklużi f'dan il-manwal ġew enfasizzati wkoll mill-Konferenza Internazzjonali tal-Uffiċjali tal-Istatistika dwar ix-Xogħol bħala bażi adatta għar-riċerka dwar ix-xogħol volontarju. Huwa propost li x-xogħol volontarju jiddaħħal fl-istatistika uffiċjali dwar ix-xogħol (13). Is-soluzzjonijiet proposti fil-manwal irċivew ukoll l-appoġġ mill-partijiet interessati tat-tielet settur, b'għadd kbir ta' NGOs li jippromovu l-mudell tiegħu biex iwettqu riċerka dwar il-volontarjat (14). |
| --- | --- |

3.1

Kif issemma qabel, fi kważi kull dokument tal-UE dwar il-volontarjat, il-manwal dwar it-tkejjil tax-xogħol volontarju pubbikat taħt l-awspiċju tal-ILO jissemma bħala mudell adatt biex titwettaq riċerka ta' statistika f'dan il-qasam. Is-soluzzjonijiet metodoloġiċi inklużi f'dan il-manwal ġew enfasizzati wkoll mill-Konferenza Internazzjonali tal-Uffiċjali tal-Istatistika dwar ix-Xogħol bħala bażi adatta għar-riċerka dwar ix-xogħol volontarju. Huwa propost li x-xogħol volontarju jiddaħħal fl-istatistika uffiċjali dwar ix-xogħol (13). Is-soluzzjonijiet proposti fil-manwal irċivew ukoll l-appoġġ mill-partijiet interessati tat-tielet settur, b'għadd kbir ta' NGOs li jippromovu l-mudell tiegħu biex iwettqu riċerka dwar il-volontarjat (14).

| 3.2 | L-approċċ metodoloġiku propost fil-Manwal tal-ILO huwa wkoll rispons għan-nuqqas, jew nuqqas ta' konsistenza, fid-data disponibbli dwar il-volontarjat fit-tielet settur, problema li ġiet identifikata mill-Proġett Comparative Nonprofit Sector, u aktar tard enfasizzata bħala xkiel serju għat-tfassil ta' statistika preċiża għall-kontijiet nazzjonali u għall-kont satellita tas-settur mingħajr skop ta' qligħ (15). |
| --- | --- |

3.2

L-approċċ metodoloġiku propost fil-Manwal tal-ILO huwa wkoll rispons għan-nuqqas, jew nuqqas ta' konsistenza, fid-data disponibbli dwar il-volontarjat fit-tielet settur, problema li ġiet identifikata mill-Proġett Comparative Nonprofit Sector, u aktar tard enfasizzata bħala xkiel serju għat-tfassil ta' statistika preċiża għall-kontijiet nazzjonali u għall-kont satellita tas-settur mingħajr skop ta' qligħ (15).

| 3.3 | L-approċċ metodoloġiku huwa bbażat fuq definizzjoni operattiva tal-fenomenu li, fil-manwal, jissejjaħ “xogħol volojntarju”. Dan mhuwiex ibbażat fuq terminu speċifiku jew fuq termini li jintużaw b'mod uniformi għar-riċerka fil-pajjiżi sorveljati iżda, pjuttost, huwa definizzjoni deskrittiva li tenfasizza tliet karatteristiċi fundamentali. Ix-xogħol volontarju huwa definit bħala azzjonijiet li:






  a) | jinvolvu xogħol produttiv; |
| --- | --- | --- |

3.3

L-approċċ metodoloġiku huwa bbażat fuq definizzjoni operattiva tal-fenomenu li, fil-manwal, jissejjaħ “xogħol volojntarju”. Dan mhuwiex ibbażat fuq terminu speċifiku jew fuq termini li jintużaw b'mod uniformi għar-riċerka fil-pajjiżi sorveljati iżda, pjuttost, huwa definizzjoni deskrittiva li tenfasizza tliet karatteristiċi fundamentali. Ix-xogħol volontarju huwa definit bħala azzjonijiet li:

a)

jinvolvu xogħol produttiv;

| b) | mhumiex imħallsa; |
| --- | --- |

b)

mhumiex imħallsa;

| c) | mhumiex obbligatorji; u |
| --- | --- |

c)

mhumiex obbligatorji; u

| d) | mhumiex għall-użu tal-membri tal-familja proprja. |
| --- | --- |

d)

mhumiex għall-użu tal-membri tal-familja proprja.

Il-Manwal tal-ILO fih ħafna spjegazzjonijiet addizzjonali, li jgħinu biex jindirizzaw kull dubju li jista' jkun hemm dwar l-interpretazzjoni tal-kriterji (16).

| 3.4 | L-ambitu wiesa' għar-riċerka kif imfassal fil-Manwal jagħmilha possibbli li jaqdi l-bżonnijet ta' informazzjoni ta' ħafna partijiet interessati. Fil-manwal, id-definizzjoni ewlenija tax-xogħol volontarju timplika firxa wiesgħa ta' riċerka, li tkopri kemm il-volontarjat formali li l-ILO jsejjaħlu xogħol volontarju indirett) kif ukoll dak informali (li l-ILO jsejjaħlu xogħol volontarju dirett). Barra minn hekk, l-enfasi mhijiex limitata għal settur wieħed biss imma, pereżempju, tkopri kemm il-volontarjat fit-tielet settur kif ukoll fl-istituzzjonijiet tas-settur pubbliku. Din l-enfasi titlob li d-data tinfired skont is-settur u l-qasam istituzzjonali. Id-data miġbura hija definita b'mod ċar u flessibbli għall-utenti. |
| --- | --- |

3.4

L-ambitu wiesa' għar-riċerka kif imfassal fil-Manwal jagħmilha possibbli li jaqdi l-bżonnijet ta' informazzjoni ta' ħafna partijiet interessati. Fil-manwal, id-definizzjoni ewlenija tax-xogħol volontarju timplika firxa wiesgħa ta' riċerka, li tkopri kemm il-volontarjat formali li l-ILO jsejjaħlu xogħol volontarju indirett) kif ukoll dak informali (li l-ILO jsejjaħlu xogħol volontarju dirett). Barra minn hekk, l-enfasi mhijiex limitata għal settur wieħed biss imma, pereżempju, tkopri kemm il-volontarjat fit-tielet settur kif ukoll fl-istituzzjonijiet tas-settur pubbliku. Din l-enfasi titlob li d-data tinfired skont is-settur u l-qasam istituzzjonali. Id-data miġbura hija definita b'mod ċar u flessibbli għall-utenti.

| 3.5 | Il-mudell ta' riċerka propost fil-Manwal tal-ILO huwa bbażat fuq numru ta' prinċipji ġenerali li jiżguraw il-konsistenza, irrispettivament mit-tip ta' stħarriġ li fuqu tkun ibbażata r-riċerka:






  a) | l-aktar kopertura wiesgħa possibbli tal-popolazzjoni, sabiex jinqabdu il-komponenti rilevanti kollha tal-popolazzjoni; |
| --- | --- | --- |

3.5

Il-mudell ta' riċerka propost fil-Manwal tal-ILO huwa bbażat fuq numru ta' prinċipji ġenerali li jiżguraw il-konsistenza, irrispettivament mit-tip ta' stħarriġ li fuqu tkun ibbażata r-riċerka:

a)

l-aktar kopertura wiesgħa possibbli tal-popolazzjoni, sabiex jinqabdu il-komponenti rilevanti kollha tal-popolazzjoni;

| b) | l-użu tad-definizzjoni ta' “xogħol volontarju” adottata fil-Manwal u t-terminoloġija li tintuża biex tfissru; |
| --- | --- |

b)

l-użu tad-definizzjoni ta' “xogħol volontarju” adottata fil-Manwal u t-terminoloġija li tintuża biex tfissru;

| c) | kopertura tal-forom kollha ta' volontarjat (jiġifieri xogħol volontarju li sar għal organizzazzjonijiet jew permezz tagħhom u xogħol volontarju li sar direttament għal individwi barra mill-unità familjali jew għall-komunitajiet); |
| --- | --- |

c)

kopertura tal-forom kollha ta' volontarjat (jiġifieri xogħol volontarju li sar għal organizzazzjonijiet jew permezz tagħhom u xogħol volontarju li sar direttament għal individwi barra mill-unità familjali jew għall-komunitajiet);

| d) | kopertura tal-varjabbli mdaħħla fil-modjul tal-istħarriġ rakkomandat: ammont ta' ħin ta' volontarjat (numru ta' sigħat fil-fatt maħduma), tip ta' attività ta' xogħol (impjieg), qasam li fih isir il-volontarjat (industrija jew settur istituzzjonali); |
| --- | --- |

d)

kopertura tal-varjabbli mdaħħla fil-modjul tal-istħarriġ rakkomandat: ammont ta' ħin ta' volontarjat (numru ta' sigħat fil-fatt maħduma), tip ta' attività ta' xogħol (impjieg), qasam li fih isir il-volontarjat (industrija jew settur istituzzjonali);

| e) | il-kapaċità biex l-attivitajiet ta' volontarjat jiġu tradotti f'kodiċi okkupazzjonali (ISCO) u industrijali (klassifikazzjoni standard tan-NACE jew il-klassifikazzjoni ICNPO maħsuba għall-attivitajiet tas-settur mingħajr skop ta' qligħ) standard sabiex ikun possibbli li ssir analiżi addizzjonali tas-suq tax-xogħol, inkluż l-istima tal-valur ekonomiku għax-xogħol volontarju (17). |
| --- | --- |

e)

il-kapaċità biex l-attivitajiet ta' volontarjat jiġu tradotti f'kodiċi okkupazzjonali (ISCO) u industrijali (klassifikazzjoni standard tan-NACE jew il-klassifikazzjoni ICNPO maħsuba għall-attivitajiet tas-settur mingħajr skop ta' qligħ) standard sabiex ikun possibbli li ssir analiżi addizzjonali tas-suq tax-xogħol, inkluż l-istima tal-valur ekonomiku għax-xogħol volontarju (17).

| 3.6 | Permezz tal-metodoloġija proposta jkun possibbli li l-isforzi tar-riċerka jiffokaw primarjament fuq l-akkwist tad-data meħtieġa biex jiġu kwantifikati l-volum u l-valur tax-xogħol volontarju f'unitajiet ekonomiċi standard, u dan jippermetti t-tqabbil mal-impjieg nazzjonali jew mal-PDG. Id-data li tinġabar tista' tintuża biex jiġu stabbiliti l-ammont u l-valur tat-tipi diversi ta' xogħol volontarju skont is-settur istituzzjonali jew ekonomiku, il-forma ta' attività, ir-reġjun, jew il-livell ta' urbanizzazzjoni, eċċ. |
| --- | --- |

3.6

Permezz tal-metodoloġija proposta jkun possibbli li l-isforzi tar-riċerka jiffokaw primarjament fuq l-akkwist tad-data meħtieġa biex jiġu kwantifikati l-volum u l-valur tax-xogħol volontarju f'unitajiet ekonomiċi standard, u dan jippermetti t-tqabbil mal-impjieg nazzjonali jew mal-PDG. Id-data li tinġabar tista' tintuża biex jiġu stabbiliti l-ammont u l-valur tat-tipi diversi ta' xogħol volontarju skont is-settur istituzzjonali jew ekonomiku, il-forma ta' attività, ir-reġjun, jew il-livell ta' urbanizzazzjoni, eċċ.

| 3.7 | Abbażi tad-data miġbura bl-użu tal-modjul tax-xogħol volontarju, ikun possibbli wkoll li jitwettqu bosta analiżi ta' natura soċjali. Huwa possibbli li jiġu analizzati l-firxa u l-livell ta' intensità tax-xogħol volontarju, il-forom tiegħu (għall-persuni u l-organizzazzjonijiet – fil-każ ta' strutturi formali, jista' jiġi speċifikat il-qasam ta' attività jew is-settur). Din l-analiżi tista' tieħu kunsiderazzjoni tal-karatteristiċi diversi tal-voluntieri: karatteristiċi demografiċi (eż. età, sess, status familjari), post (eż. reġjun, daqs tal-lokalità) u status professjonali, status ta' edukazzjoni u status materjali. Biż-żieda ta' mistoqsijiet supplimentari għall-modjul tax-xogħol volontarju, ikun possibbli wkoll li jiġu analizzati l-motivazzjoni tal-voluntieri, ir-raġunijiet għan-nuqqas ta' involviment fil-volontarjat, eċċ. |
| --- | --- |

3.7

Abbażi tad-data miġbura bl-użu tal-modjul tax-xogħol volontarju, ikun possibbli wkoll li jitwettqu bosta analiżi ta' natura soċjali. Huwa possibbli li jiġu analizzati l-firxa u l-livell ta' intensità tax-xogħol volontarju, il-forom tiegħu (għall-persuni u l-organizzazzjonijiet – fil-każ ta' strutturi formali, jista' jiġi speċifikat il-qasam ta' attività jew is-settur). Din l-analiżi tista' tieħu kunsiderazzjoni tal-karatteristiċi diversi tal-voluntieri: karatteristiċi demografiċi (eż. età, sess, status familjari), post (eż. reġjun, daqs tal-lokalità) u status professjonali, status ta' edukazzjoni u status materjali. Biż-żieda ta' mistoqsijiet supplimentari għall-modjul tax-xogħol volontarju, ikun possibbli wkoll li jiġu analizzati l-motivazzjoni tal-voluntieri, ir-raġunijiet għan-nuqqas ta' involviment fil-volontarjat, eċċ.

| 3.8 | Minħabba l-fatt li dawk li jwieġbu normalment ikunu jistgħu jagħtu data dettaljata u affidabbli għall-passat reċenti biss, il-Manwal jadotta perjodu ta' referenza ta' erba' ġimgħat għall-mistoqsijiet dwar ix-xogħol volontarju. Dan joħroġ mill-bżonn li jiġi stabbilit kemm jista' jkun b'mod preċiż in-numru ta' sigħat dedikati għall-volontarjat. Fl-istess ħin, il-perjodu ta' erba' ġimgħat huwa sostanzjalment iqsar mill-perjodu tipiku ta' 12-il xahar għal ħafna mir-riċerka dwar il-volontarjat. Il-perjodu ta' referenza iqsar jissarraf f'ċifri iżgħar għall-firxa tax-xogħol volontarju (numru ta' voluntieri), u joħloq ir-riskju li jinġabru riżultati mxattrin minħabba ċ-ċaqliq staġonali. Għaldaqstant ir-rakkomandazzjoni hija li jinżamm il-perjodu ta' erba' ġimgħat għal raġunijiet ta' tqabbil, filwaqt li jinstabu metodi biex tiġi bilanċjata l-istaġonalità u biex jinkiseb daqs ta' kampjun adatt li jipprovdi biżżejjed voluntieri fl-istħarriġ dwar stimi addizzjonali tan-numru ta' sigħat fir-raggruppamenti differenti. |
| --- | --- |

3.8

Minħabba l-fatt li dawk li jwieġbu normalment ikunu jistgħu jagħtu data dettaljata u affidabbli għall-passat reċenti biss, il-Manwal jadotta perjodu ta' referenza ta' erba' ġimgħat għall-mistoqsijiet dwar ix-xogħol volontarju. Dan joħroġ mill-bżonn li jiġi stabbilit kemm jista' jkun b'mod preċiż in-numru ta' sigħat dedikati għall-volontarjat. Fl-istess ħin, il-perjodu ta' erba' ġimgħat huwa sostanzjalment iqsar mill-perjodu tipiku ta' 12-il xahar għal ħafna mir-riċerka dwar il-volontarjat. Il-perjodu ta' referenza iqsar jissarraf f'ċifri iżgħar għall-firxa tax-xogħol volontarju (numru ta' voluntieri), u joħloq ir-riskju li jinġabru riżultati mxattrin minħabba ċ-ċaqliq staġonali. Għaldaqstant ir-rakkomandazzjoni hija li jinżamm il-perjodu ta' erba' ġimgħat għal raġunijiet ta' tqabbil, filwaqt li jinstabu metodi biex tiġi bilanċjata l-istaġonalità u biex jinkiseb daqs ta' kampjun adatt li jipprovdi biżżejjed voluntieri fl-istħarriġ dwar stimi addizzjonali tan-numru ta' sigħat fir-raggruppamenti differenti.

| 3.9 | Il-metodu li l-gwida tirrakkomanda għar-riċerka dwar ix-xogħol volontarju fil-forma ta' modjul tal-Istħarriġ dwar il-Forza tax-Xogħol jew modjul ieħor ta' stħarriġ dwar l-unità domestika. Bl-użu tal-Istħarriġ dwar il-Forza tax-Xogħol bħala pjattaforma jipprovdi sensiela ta' benefiċċji:






  (a) | komparabilità u affidabilità tar-riżultati miksuba abbażi tar-riċerka bl-użu ta' kampjun rappreżentattiv kbir u metodoloġija universali; |
| --- | --- | --- |

3.9

Il-metodu li l-gwida tirrakkomanda għar-riċerka dwar ix-xogħol volontarju fil-forma ta' modjul tal-Istħarriġ dwar il-Forza tax-Xogħol jew modjul ieħor ta' stħarriġ dwar l-unità domestika. Bl-użu tal-Istħarriġ dwar il-Forza tax-Xogħol bħala pjattaforma jipprovdi sensiela ta' benefiċċji:

(a)

komparabilità u affidabilità tar-riżultati miksuba abbażi tar-riċerka bl-użu ta' kampjun rappreżentattiv kbir u metodoloġija universali;

| (b) | minimizzazzjoni tal-piż fuq is-sistema tal-istatistika uffiċjali u fuq dawk li jagħtu rispons; |
| --- | --- |

(b)

minimizzazzjoni tal-piż fuq is-sistema tal-istatistika uffiċjali u fuq dawk li jagħtu rispons;

| (c) | possibbiltà li ssir analiżi tad-data dwar ix-xogħol volontarju b'rabta ma' data li tispeċifika l-qagħda demografika, soċjali u professjonali, miksuba fil-qafas tal-Istħarriġ dwar il-Forza tax-Xogħol; |
| --- | --- |

(c)

possibbiltà li ssir analiżi tad-data dwar ix-xogħol volontarju b'rabta ma' data li tispeċifika l-qagħda demografika, soċjali u professjonali, miksuba fil-qafas tal-Istħarriġ dwar il-Forza tax-Xogħol;

| (d) | spejjeż żgħar biex jintlaħqu dawk li mistennija jagħtu rispons; |
| --- | --- |

(d)

spejjeż żgħar biex jintlaħqu dawk li mistennija jagħtu rispons;

| (e) | possibbiltà li jsir użu mill-intervistaturi li għandhom esperjenza dwar il-kodifikazzjoni ta' diversi tipi ta' xogħol bl-għajnuna ta' klassifikazzjonijiet użati mill-istatistika uffiċjali, speċjalment il-klassifikazzjoni tal-impjiegi (ISCO); |
| --- | --- |

(e)

possibbiltà li jsir użu mill-intervistaturi li għandhom esperjenza dwar il-kodifikazzjoni ta' diversi tipi ta' xogħol bl-għajnuna ta' klassifikazzjonijiet użati mill-istatistika uffiċjali, speċjalment il-klassifikazzjoni tal-impjiegi (ISCO);

| (f) | sistema konoxxitiva adatta għar-riċerka (mistoqsijiet dwar xogħol mingħajr ħlas naturalment jikkomplimentaw il-mistoqsijiet dwar xogħol bi ħlas). |
| --- | --- |

(f)

sistema konoxxitiva adatta għar-riċerka (mistoqsijiet dwar xogħol mingħajr ħlas naturalment jikkomplimentaw il-mistoqsijiet dwar xogħol bi ħlas).

| 3.10 | Ir-riċerka dwar il-volontarjat bl-użu ta' modjul tal-Istħarriġ dwar il-Forza tax-Xogħol tinvolvi wkoll ċerti limitazzjonijiet u problemi li jissolvew skont il-kundizzjonijiet lokali jew abbażi ta' approċċ globali:






  (a) | użu tal-metodu bit-telefon għat-twettiq tar-riċerka, li kulma jmur qed isir aktar komuni fl-Istħarriġ dwar il-Forza tax-Xogħol, minflok intervisti diretti jżid il-pressjoni fuq il-ħin tal-intervista u, b'riżultat t'hekk, dan jista' jwassal għal rata aktar baxxa ta' volontarjat, speċjalment fil-pajjiżi fejn l-għarfien dwar il-volontarjat huwa limitat u ma jagħmilx parti integrali mil-lingwaġġ ta' kuljum. L-intervisti għalhekk jeħtieġu l-ħin għal spjegazzjonijiet addizzjonali jew biex jingħataw eżempji (18); |
| --- | --- | --- |

3.10

Ir-riċerka dwar il-volontarjat bl-użu ta' modjul tal-Istħarriġ dwar il-Forza tax-Xogħol tinvolvi wkoll ċerti limitazzjonijiet u problemi li jissolvew skont il-kundizzjonijiet lokali jew abbażi ta' approċċ globali:

(a)

użu tal-metodu bit-telefon għat-twettiq tar-riċerka, li kulma jmur qed isir aktar komuni fl-Istħarriġ dwar il-Forza tax-Xogħol, minflok intervisti diretti jżid il-pressjoni fuq il-ħin tal-intervista u, b'riżultat t'hekk, dan jista' jwassal għal rata aktar baxxa ta' volontarjat, speċjalment fil-pajjiżi fejn l-għarfien dwar il-volontarjat huwa limitat u ma jagħmilx parti integrali mil-lingwaġġ ta' kuljum. L-intervisti għalhekk jeħtieġu l-ħin għal spjegazzjonijiet addizzjonali jew biex jingħataw eżempji (18);

| (b) | il-problema li tissemma hawn fuq tista' tiġi solvuta billi jiddaħħlu mistoqsijiet mill-modjul għat-tkejjil tax-xogħol volontarju fl-istħarriġiet ta' firxa wiesgħa li jitwettqu permezz ta' kuntatt dirett bejn l-intervistatur u dak li jwieġeb (il-metodu wiċċ imb wiċċ) (19); |
| --- | --- |

(b)

il-problema li tissemma hawn fuq tista' tiġi solvuta billi jiddaħħlu mistoqsijiet mill-modjul għat-tkejjil tax-xogħol volontarju fl-istħarriġiet ta' firxa wiesgħa li jitwettqu permezz ta' kuntatt dirett bejn l-intervistatur u dak li jwieġeb (il-metodu wiċċ imb wiċċ) (19);

| (c) | l-awturi tal-Manwal tal-ILO jirrakkomandaw soluzzjonijiet universali għal xi wħud mill-problemi msemmija hawn fuq dwar l-implimentazzjoni tal-modjul għar-riċerka dwar ix-xogħol voluntarju. Pereżempju, minħabba li jirriżulta li l-informazzjoni li tingħata minn dawk li jwieġbu f'isem ħaddieħor tkun ta' kwalità ifqar huwa rakkomandat li l-intervisti jsiru biss ma' dawk il-persuni li dwarhom ikun l-istħarriġ, pjuttost milli tintuża informazzjoni dwar ix-xogħol volontarju ta' xi ħadd ieħor u li tkun ingħatat mill-konjugi jew minn membri oħra tal-familja. F'każ li jkun hemm diffikultajiet biex jiġu applikati klassifikazzjonijiet universali kumplessi, bħan-NACE, l-awturi ħasbu għall-possibbiltà li jintużaw klassifikazzjonijiet aktar faċli bħall-ICNPO (20). |
| --- | --- |

(c)

l-awturi tal-Manwal tal-ILO jirrakkomandaw soluzzjonijiet universali għal xi wħud mill-problemi msemmija hawn fuq dwar l-implimentazzjoni tal-modjul għar-riċerka dwar ix-xogħol voluntarju. Pereżempju, minħabba li jirriżulta li l-informazzjoni li tingħata minn dawk li jwieġbu f'isem ħaddieħor tkun ta' kwalità ifqar huwa rakkomandat li l-intervisti jsiru biss ma' dawk il-persuni li dwarhom ikun l-istħarriġ, pjuttost milli tintuża informazzjoni dwar ix-xogħol volontarju ta' xi ħadd ieħor u li tkun ingħatat mill-konjugi jew minn membri oħra tal-familja. F'każ li jkun hemm diffikultajiet biex jiġu applikati klassifikazzjonijiet universali kumplessi, bħan-NACE, l-awturi ħasbu għall-possibbiltà li jintużaw klassifikazzjonijiet aktar faċli bħall-ICNPO (20).

| 3.11 | Il-Manwal dwar it-tkejjil tax-xogħol volontarju huwa komprensiv, u jinkludi linji gwida dwar l-organizzazzjoni u t-twettiq tar-riċerka kif ukoll rakkomandazzjonijiet dwar it-tfassil u l-preżentazzjoni tar-riżultati. Meta ssir il-valutazzjoni tal-valur tax-xogħol volontarju, il-Manwal jirrakkomanda l-approċċ ta' spejjeż f'każ ta' sostituzzjoni kompleta, bl-użu tal-paga medja fl-ekonomija nazzjonali għat-tip ta' attività (vokazzjoni) u s-settur ekonomiku u istituzzjonali li għalih ikun jappartjeni l-korp li għalih ikun twettaq ix-xogħol volontarju. |
| --- | --- |

3.11

Il-Manwal dwar it-tkejjil tax-xogħol volontarju huwa komprensiv, u jinkludi linji gwida dwar l-organizzazzjoni u t-twettiq tar-riċerka kif ukoll rakkomandazzjonijiet dwar it-tfassil u l-preżentazzjoni tar-riżultati. Meta ssir il-valutazzjoni tal-valur tax-xogħol volontarju, il-Manwal jirrakkomanda l-approċċ ta' spejjeż f'każ ta' sostituzzjoni kompleta, bl-użu tal-paga medja fl-ekonomija nazzjonali għat-tip ta' attività (vokazzjoni) u s-settur ekonomiku u istituzzjonali li għalih ikun jappartjeni l-korp li għalih ikun twettaq ix-xogħol volontarju.

| 3.12 | Indipendentament mill-approċċ ġenerali tas-soluzzjonijiet proposti u l-ġustifikazzjoni soda għalihom, il-Manwal tal-ILO jżomm flessibbiltà konsiderevoli dwar bosta mistoqsijiet li jistgħu jiġu trattati minn pajjiżi individwali skont il-kundizzjonijiet lokali. Dan jirrigwarda kwistjonijiet bħall-adattar tal-frażijiet għaċ-ċirkostanzi lokali, u l-mod pjuttost dettaljat għall-kalkolu tal-valur tax-xogħol volontarju (jingħataw xi eżempji oħrajn fil-punt 3.10). Min-naħa l-oħra, għandhom jintużaw l-elementi ewlenin mid-definizzjonijiet tax-xogħol volontarju sabiex tiġi żgurata l-komparabilità tad-data. |
| --- | --- |

3.12

Indipendentament mill-approċċ ġenerali tas-soluzzjonijiet proposti u l-ġustifikazzjoni soda għalihom, il-Manwal tal-ILO jżomm flessibbiltà konsiderevoli dwar bosta mistoqsijiet li jistgħu jiġu trattati minn pajjiżi individwali skont il-kundizzjonijiet lokali. Dan jirrigwarda kwistjonijiet bħall-adattar tal-frażijiet għaċ-ċirkostanzi lokali, u l-mod pjuttost dettaljat għall-kalkolu tal-valur tax-xogħol volontarju (jingħataw xi eżempji oħrajn fil-punt 3.10). Min-naħa l-oħra, għandhom jintużaw l-elementi ewlenin mid-definizzjonijiet tax-xogħol volontarju sabiex tiġi żgurata l-komparabilità tad-data.

| 3.13 | Il-flessibbiltà tal-Manwal toħroġ mix-xewqa li dan ikun universali u biex tiġi żgurata applikazzjoni wiesgħa, irrispettivament mid-differenzi kulturali u soċjetali sinifikanti fil-livell globali. Fl-UE, dawn id-differenzi huma relattivament żgħar, u dan jippermetti li tiġi żviluppata metodoloġija aktar uniformi u, konsegwentement, biex tinkiseb data aktar komparabbli. |
| --- | --- |

3.13

Il-flessibbiltà tal-Manwal toħroġ mix-xewqa li dan ikun universali u biex tiġi żgurata applikazzjoni wiesgħa, irrispettivament mid-differenzi kulturali u soċjetali sinifikanti fil-livell globali. Fl-UE, dawn id-differenzi huma relattivament żgħar, u dan jippermetti li tiġi żviluppata metodoloġija aktar uniformi u, konsegwentement, biex tinkiseb data aktar komparabbli.

4.   X'għandu jsir?

| 4.1 | Minħabba l-bżonn konsiderevoli ta' data dwar il-volontarjat, li joriġina mir-rwol ewlieni tiegħu biex joħloq tkabbir inklużiv u jsaħħaħ il-koeżjoni soċjali, fil-kapital soċjali kif ukoll għal dak uman, fl-edukazzjoni informali, fl-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol u fis-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, hemm il-ħtieġa li fil-livell tal-UE jiġu żgurati kundizzjonijiet li jappoġġaw riċerka sistemika u komparabbli dwar il-volontarjat fl-Istati Membri. Il-KESE jifhem li l-attivitajiet kollha li jidħlu għalihom l-istituzzjonijiet tal-UE u l-Istati Membri jridu jingħataw stabbiltà finanzjarja adatta u, għaldaqstant, ser jibqa' jesplora l-mezzi possibbli kollha għall-appoġġ u l-finanzjament ta' riċerka biex jitkejjel il-volontarjat inkluża l-proposta msemmija fil-punt 4.2. |
| --- | --- |

4.1

Minħabba l-bżonn konsiderevoli ta' data dwar il-volontarjat, li joriġina mir-rwol ewlieni tiegħu biex joħloq tkabbir inklużiv u jsaħħaħ il-koeżjoni soċjali, fil-kapital soċjali kif ukoll għal dak uman, fl-edukazzjoni informali, fl-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol u fis-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, hemm il-ħtieġa li fil-livell tal-UE jiġu żgurati kundizzjonijiet li jappoġġaw riċerka sistemika u komparabbli dwar il-volontarjat fl-Istati Membri. Il-KESE jifhem li l-attivitajiet kollha li jidħlu għalihom l-istituzzjonijiet tal-UE u l-Istati Membri jridu jingħataw stabbiltà finanzjarja adatta u, għaldaqstant, ser jibqa' jesplora l-mezzi possibbli kollha għall-appoġġ u l-finanzjament ta' riċerka biex jitkejjel il-volontarjat inkluża l-proposta msemmija fil-punt 4.2.

| 4.2 | B'segwitu għar-rakkomandazzjonijiet fid-dokumenti tal-UE li jappellaw sabiex l-Istati Membri jiżviluppaw riċerka dwar il-volontarjat abbażi tal-Manwal ILO, il-KESE jħeġġeġ lill Kummissjoni Ewropea sabiex, matul il-ftit snin li ġejjin, taħdem fuq metodoloġija standard għar-riċerka dwar il-volontarjat u tiżgura li tiġi adottata permezz ta' regolament adatt sabiex l-Istati Membri jwettqu riċerka regolari. |
| --- | --- |

4.2

B'segwitu għar-rakkomandazzjonijiet fid-dokumenti tal-UE li jappellaw sabiex l-Istati Membri jiżviluppaw riċerka dwar il-volontarjat abbażi tal-Manwal ILO, il-KESE jħeġġeġ lill Kummissjoni Ewropea sabiex, matul il-ftit snin li ġejjin, taħdem fuq metodoloġija standard għar-riċerka dwar il-volontarjat u tiżgura li tiġi adottata permezz ta' regolament adatt sabiex l-Istati Membri jwettqu riċerka regolari.

| 4.3 | Qabel ma jiġi adottat ir-regolament, il-KE għandha tieħu passi biex tappoġġja x-xogħol metodoloġiku u l-istudji pilota, bl-għan li jiġu stabbiliti prinċipji konsistenti għar-riċerka dwar ix-xogħol volontarju mill-uffiċċji nazzjonali tal-istatistika, bl-użu tal-prinċipji ewlenin fil-Manwal tal-ILO u l-esperjenza tal-pajjiżi li diġà jkunu wettqu riċerka permezz tas-soluzzjonijiet deskritti fih. Meta jkunu qed jitfasslu d-dettalji tar-regolament għandhom jittieħdu passi biex jitnaqqsu kemm jista' jkun l-ispejjeż u l-burokrazija. Għal dan il-għan, l-aħjar approċċ ikun li r-riċerka dwar il-volontarjat tingħaqad flimkien ma' wieħed mill-oqsma l-oħra tar-riċerka li qed titwettaq bħalissa mill-uffiċċji tal-istatistika nazzjonali tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

4.3

Qabel ma jiġi adottat ir-regolament, il-KE għandha tieħu passi biex tappoġġja x-xogħol metodoloġiku u l-istudji pilota, bl-għan li jiġu stabbiliti prinċipji konsistenti għar-riċerka dwar ix-xogħol volontarju mill-uffiċċji nazzjonali tal-istatistika, bl-użu tal-prinċipji ewlenin fil-Manwal tal-ILO u l-esperjenza tal-pajjiżi li diġà jkunu wettqu riċerka permezz tas-soluzzjonijiet deskritti fih. Meta jkunu qed jitfasslu d-dettalji tar-regolament għandhom jittieħdu passi biex jitnaqqsu kemm jista' jkun l-ispejjeż u l-burokrazija. Għal dan il-għan, l-aħjar approċċ ikun li r-riċerka dwar il-volontarjat tingħaqad flimkien ma' wieħed mill-oqsma l-oħra tar-riċerka li qed titwettaq bħalissa mill-uffiċċji tal-istatistika nazzjonali tal-Istati Membri.

| 4.4 | Minħabba l-ħtieġa konsiderevoli ta' data dwar il-firxa tal-volontarjat formali u dak informali u l-impatti tiegħu fuq il-livell ġenerali tal-benesseri u fuq oqsma partikolari tal-ħajja pubblika f'pajjiżi individwali u mal-UE kollha, għandhom jiddaħħlu kundizzjonijiet li jiżguraw li l-Kummissjoni Ewropea tkun tista' tiġbor data armonizzata sew mill-istudji li jsiru fl-Istati Membri u fil-livell tal-UE, u tagħmilha disponibbli. Possibbiltà waħda biex titwettaq riċerka dwar l-effetti tal-volontarjat tista' tkun, pereżempju, l-Istħarriġ dwar l-Edukazzjoni tal-Adulti, li permezz tiegħu tkun tista' tinġabar u tiġi analizzata d-data dwar l-impatt tax-xogħol volontarju fuq il-kisba ta' ħiliet essenzjali biex jinstab impjieg mixtieq. |
| --- | --- |

4.4

Minħabba l-ħtieġa konsiderevoli ta' data dwar il-firxa tal-volontarjat formali u dak informali u l-impatti tiegħu fuq il-livell ġenerali tal-benesseri u fuq oqsma partikolari tal-ħajja pubblika f'pajjiżi individwali u mal-UE kollha, għandhom jiddaħħlu kundizzjonijiet li jiżguraw li l-Kummissjoni Ewropea tkun tista' tiġbor data armonizzata sew mill-istudji li jsiru fl-Istati Membri u fil-livell tal-UE, u tagħmilha disponibbli. Possibbiltà waħda biex titwettaq riċerka dwar l-effetti tal-volontarjat tista' tkun, pereżempju, l-Istħarriġ dwar l-Edukazzjoni tal-Adulti, li permezz tiegħu tkun tista' tinġabar u tiġi analizzata d-data dwar l-impatt tax-xogħol volontarju fuq il-kisba ta' ħiliet essenzjali biex jinstab impjieg mixtieq.

| 4.5 | Il-valur ekonomiku tax-xogħol volontarju għandu jiġi rikonoxxut u apprezzat mill-awtoritajiet pubbliċi. Il-Kummissjoni Ewropea u l-Istati Membri għandhom jintroduċu regoli li permezz tagħhom il-valur ekonomiku tax-xogħol volontarju jkun mezz kif jiġu kofinanzjati l-proġetti li jingħataw fondi pubbliċi. L-esperjenza u d-data li jinkisbu waqt ir-riċerka dwar il-valur ekonomiku tal-volontarjat, li titwettaq abbażi ta' metodoloġija unika madwar l-UE, tkun ta' għajnuna kbira għat-tfassil ta' soluzzjonijiet prattiċi. |
| --- | --- |

4.5

Il-valur ekonomiku tax-xogħol volontarju għandu jiġi rikonoxxut u apprezzat mill-awtoritajiet pubbliċi. Il-Kummissjoni Ewropea u l-Istati Membri għandhom jintroduċu regoli li permezz tagħhom il-valur ekonomiku tax-xogħol volontarju jkun mezz kif jiġu kofinanzjati l-proġetti li jingħataw fondi pubbliċi. L-esperjenza u d-data li jinkisbu waqt ir-riċerka dwar il-valur ekonomiku tal-volontarjat, li titwettaq abbażi ta' metodoloġija unika madwar l-UE, tkun ta' għajnuna kbira għat-tfassil ta' soluzzjonijiet prattiċi.

Brussell, 10 ta' Diċembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  ĠU C 181, 21.06.2012, p. 150.

1

(2)  Manwal dwar it-Tkejjil tal-Volontarjat, Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO), Ġinevra, 2011 (mhux disponibbli bil-Malti).

2

(3)  (1) Komunikazzjoni dwar il-Politiki tal-UE u l-Volontarjat: Ir-Rikonoxximent u l-Promozzjoni fl-UE tal-Ħidmiet Volontarji Transkonfinali, Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Soċjali u Ekonomiku Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni (COM(2011) 568 final); (2) Ir-rwol tal-attivitajiet volontarji fil-politka soċjali – Konklużjonijiet tal-Kunsill – Kunsill tal-Unjoni Ewropea, 2011; (3) OJ C 181, 21.06.2012, p.150.

3

(4)  GHK report Volunteering in the European Union, GHK 2010 (mhux disponibbli bil-Malti).

4

Volunteering in the European Union

(5)  Pereżempju, fil-qafas tal-Istħarriġ Soċjali Ewropw (ESS 2002-2010), kull sentejn tinġabar data dwar il-frekwenza tal-involviment fix-xogħol ta' partiti politiċi jew organizzazzjonijit oħrajn, jew b'xewqa biex isir il-ġid jew biex ma jitħallewx jiġru affarijiet ħżiena. Madankollu, fl-istħarriġiet għall-2006 u l-2012, in-nies intalbu jwieġbu wkoll dwar kemm-il darba pparteċipaw f'xogħol għall-komunità jew għal organizzazzjoni ta' karità fit-tnax-il xahar ta' qabel.

5

(6)  L-Istudju dwar il-Valuri Ewropej, u xi stħarriġiet oħrajn imwettqa fil-qafas tal-Istħarriġ tal-Ewrobarometru – koordinati mid-DĠ għall-Komunikazzjoni (Ewrobarometru 66.3/2006, 73.4/2010, 75.2/2011).

6

(7)  Stħarriġ dwar il-Kwalità tal-Ħajja Ewropea (EQLS 2003, 2007), Ewrobarometru 60.3 (2003/2004). L-aktar data komprensiva dwar il-ħin iddedikat għax-xogħol bla ħlas fil-qafas ta' organizzazzjonijiet, l-għajnuna informali għal unitajiet familjali oħrajn jew il-parteċipazzjoni fil-laqgħat ta' organizzazzjonijiet, gruppi jew komunitajiet, li tqis ukoll id-differenzi staġonali matul is-sena – id-data tinġabar fil-qafas tat-Time Use Survey.

7

(8)  L-istimi t'hawn fuq joħorġu mir-rapport tal-GHK dwar il-Volontarjat fl-Unjoni Ewropea, 2010 (mhux disponibbli bil-Malti).

8

(9)  Iċ-ċifra ta' 100 miljun voluntier kienet inkluża fir-Rapport dwar l-irwol tal-volontarjat fil-kontribuzzjoni għal koeżjoni ekonomika u soċjali, Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali tal-Parlament Ewropew (2008) (2007/2149 (INI) dokument A6- 0070/2008.

9

Rapport dwar l-irwol tal-volontarjat fil-kontribuzzjoni għal koeżjoni ekonomika u soċjali

(10)  Dawn ir-riżultati huma bbażati fuq studji ta' organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ. Ir-riċerka saret bil-kalkolu tan-numru totali ta' sigħat ta' xogħol volontarju fis-settur mingħajr skop ta' qligħ (li nqalbu f'numru ta' impjiegi ekwivalenti għall-full-time) biex b'hekk ikunu jistgħu jitqabblu mal-għadd ta' persuni attivi professjonalment fil-pajjiż konċernat. Imbagħad dan il-valur tax-xogħol volontarju nħadem permezz tal-multiplikazzjoni tan-numru ta' impjiegi ekwivalenti bis-salarji medji fis-settur mingħajr skop ta' qligħ. Dan il-metodu jista' jwassal għal stimi tal-kwantità u l-valur tax-xogħol volontarju aktar baxxi milli fil-każ tal-metodu deskritt fil-Manwal tal-ILO, għax ġeneralment l-organizzazzjonijiet ma jirreġistrawx in-numru ta' sigħat ta' xogħol volontarju li jsir u għandhom tendenza li ma jqisux ix-xogħol volontarju li ma jitwettaqx regolarment. Barra dan, ir-riżultati miksuba jikkonċernaw is-settur mingħajr skop ta' qligħ biss, filwaqt li l-metodoloġija tal-ILO tippermetti li jitkejjel il-volontarjat formali kollu fis-setturi istituzzjonali kollha. Ir-riżultati li jissemmew f'dan il-paragrafu ttieħdu minn din il-pubblikazzjoni: Salamon, L. M., Sokolowski, S. W., Haddock, M. A., Tice, H.S, The State of Global Civil Society and Volunteering. Latest findings from the implementation of the UN Nonprofit Handbook, Center for Civil Society Studies – Johns Hopkins University, 2013 (mhux disponibbli bil-Malti).

10

The State of Global Civil Society and Volunteering

Latest findings from the implementation of the UN Nonprofit Handbook, Center for Civil Society Studies

(11)  L-uffiċċju tal-istatistika pubblika fil-Portugall diġà wettaq modjul pilota tal-Istħarriġ dwar il-Forza tax-Xogħol skont il-Manwal tal-ILO; u ntwera interess biex jinbdew studji bħal dan mill-uffiċċji tal-istatistika pubblika fl-Irlanda u fi Spanja.

11

(12)  Nałęcz, S., Goś-Wójcicka, K., (edituri) Volunteering through organizations and other forms of volunteer work outside own household – 2011. Uffiċċju Ċentrali tal-Istatistika tal-Polonja, Warsaw, 2012.

12

Volunteering through organizations and other forms of volunteer work outside own household – 2011

(13)  Skont ir-riżoluzzjoni adottata fil-11 ta' Ottubru 2013 mid-19-il Konferenza Internazzjonali tal-Uffiċjali tal-Istatistika dwar ix-Xogħol, id-definizzjoni statistika tax-xogħol tinkludi x-xogħol volontarju. B'riżultat t'hekk huwa propost li dan ikun soġġett għal osservazzjoni statistika regolari.

13

(14)  Pereżempju: EYV 2011 Alliance, European Volunteer Centre (CEV), Johns Hopkins Center for Civil Society Studies (CCSS), u Associazione Promozione e Solidarietà (SPES).

14

(15)  Handbook on non-profit institutions in the System of National Accounts, United Nations Statistics Division, New York, 2003.

15

Handbook on non-profit institutions in the System of National Accounts

(16)  Traduzzjonijiet uffiċjali tal-Manwal huma disponibbli bil-Franċiż, l-Ispanjol, it-Taljan u l-Montenegrin u jistgħu jitniżżlu minn www.ilo.org u www.evmp.eu.

16

(17)  Abridged and modified version of the provisions set out in the Manual on the Measurement of Volunteer Work (p. 10). ISCO – International Standard Classification of Occupations, NACE – Statistical Classification of Economic Activities in the EU; ICNPO – International Classification of Nonprofit Organizations

17

Abridged and modified version of the provisions set out in the Manual on the Measurement of Volunteer Work

International Classification of Nonprofit Organizations

(18)  Nałęcz, S., Sharing the Experience of Volunteer Work Measurement. Lessons from pioneer implementation of the ILO methodology by the Central Statistical Office of Poland, http://evmp.eu/wp-content/uploads/Lessons-Podgorica-GUSISP.pdf.

18

Sharing the Experience of Volunteer Work Measurement. Lessons from pioneer implementation of the ILO methodology by the Central Statistical Office of Poland

(19)  Cappadozzi, T., Sharing the Italian experience on the project of measurement of unpaid volunteer work. http://evmp.eu/wp-content/uploads/Cappadozzi_Presentation_EVMP-Conference_Madrid_3.28.2012.pdf.

19

Sharing the Italian experience on the project of measurement of unpaid volunteer work.

(20)  Ġew applikati klassifikazzjonijiet aktar sempliċi fit-tliet pajjiżi li s'issa kejlu ix-xogħol volontarju skont il-Manwal tal-ILO.

20

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/18 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/18

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-kejl tal-impatt soċjali (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2014/C 170/03

Relatur: is-Sinjura RODERT

Nhar id-19 ta’ Settembru 2013, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b’konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

Il-kejl tal-impatt soċjali

(opinjoni fuq inizjattiva proprja).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-13 ta’ Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fl-10 u l-11 ta’ Diċembru 2013 (seduta tal-10 ta’ Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’146 vot favur, 5 voti kontra u 3 astensjoni.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon id-dibattitu dwar il-kejl tal-impatt soċjali għal intrapriżi soċjali, iżda jenfasizza l-importanza li jingħata iżjed ħin lil dan is-suġġett kumpless. L-ewwel pass huwa li l-Kummissjoni tibda proċess ta' ġbir ta' data għal analiżi komparabbli tal-kejl tal-impatt soċjali fl-Istati Membri, kif ukoll li tistħarreġ iktar dan is-suġġett fil-kuntest tad-dimensjoni soċjali tal-Ewropa. |
| --- | --- |

1.1

Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon id-dibattitu dwar il-kejl tal-impatt soċjali għal intrapriżi soċjali, iżda jenfasizza l-importanza li jingħata iżjed ħin lil dan is-suġġett kumpless. L-ewwel pass huwa li l-Kummissjoni tibda proċess ta' ġbir ta' data għal analiżi komparabbli tal-kejl tal-impatt soċjali fl-Istati Membri, kif ukoll li tistħarreġ iktar dan is-suġġett fil-kuntest tad-dimensjoni soċjali tal-Ewropa.

| 1.2 | Il-KESE jaħseb li approċċ mhux korrett jew mgħaġġel wisq jista' jmur kontra l-għan tal-istituzzjoni tal-UE li tappoġġa l-iżvilupp u t-tkabbir tas-settur tal-intrapriża soċjali. Peress li ma tantx hemm sensibilizzazzjoni dwar dan is-settur f'ħafna Stati Membri, il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tipprijoritizza aktar sensibilizzazzjoni u implimentazzjoni sħiħa tal-aġenda tal-Inizjattiva ta' Negozju Soċjali. |
| --- | --- |

1.2

Il-KESE jaħseb li approċċ mhux korrett jew mgħaġġel wisq jista' jmur kontra l-għan tal-istituzzjoni tal-UE li tappoġġa l-iżvilupp u t-tkabbir tas-settur tal-intrapriża soċjali. Peress li ma tantx hemm sensibilizzazzjoni dwar dan is-settur f'ħafna Stati Membri, il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tipprijoritizza aktar sensibilizzazzjoni u implimentazzjoni sħiħa tal-aġenda tal-Inizjattiva ta' Negozju Soċjali.

| 1.3 | Il-kejl tal-impatt soċjali għandu l-għan li jkejjel l-effetti soċjali u l-impatt maħluq minn attivitajiet speċifiċi ta' intrapriża soċjali u mhux mill-intrapriżi nfushom, anke jekk l-istrutturi tal-intrapriżi tal-ekonomija soċjali fihom infushom jikkontribwixxu għall-ħolqien ta' valur soċjali. Huwa proċess kontinwu u parti integrali tal-attività ta' intrapriża u għodda ta' ppjanar strateġiku importanti. |
| --- | --- |

1.3

Il-kejl tal-impatt soċjali għandu l-għan li jkejjel l-effetti soċjali u l-impatt maħluq minn attivitajiet speċifiċi ta' intrapriża soċjali u mhux mill-intrapriżi nfushom, anke jekk l-istrutturi tal-intrapriżi tal-ekonomija soċjali fihom infushom jikkontribwixxu għall-ħolqien ta' valur soċjali. Huwa proċess kontinwu u parti integrali tal-attività ta' intrapriża u għodda ta' ppjanar strateġiku importanti.

| 1.4 | Huwa diffiċli li wieħed japprova metodu wieħed biss, u huwa għalhekk li l-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni biex minflok tiżviluppa metodu ġdid, tibni għarfien dwar il-prinċipji l-iktar użati. Aspett komuni bejniethom huwa li huma inizjattivi minn isfel għal fuq maħsuba biex jirreġistraw impressjoni tal-bidla soċjali abbażi ta' ħtieġa reali u attivitajiet reali. |
| --- | --- |

1.4

Huwa diffiċli li wieħed japprova metodu wieħed biss, u huwa għalhekk li l-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni biex minflok tiżviluppa metodu ġdid, tibni għarfien dwar il-prinċipji l-iktar użati. Aspett komuni bejniethom huwa li huma inizjattivi minn isfel għal fuq maħsuba biex jirreġistraw impressjoni tal-bidla soċjali abbażi ta' ħtieġa reali u attivitajiet reali.

| 1.5 | Kull metodu ta' kejl irid jiġi żviluppat mill-effetti/riżultati ewlenin tal-intrapriża soċjali, u jservi ta' appoġġ għall-attivitajiet tagħha, b'mod proporzjonat mingħajr ma joħnoq l-innovazzjoni soċjali. Dan il-metodu għandu jfittex bilanċ bejn data kwalitattiva u kwantitattiva, billi jagħraf li l-“istorja” hija essenzjali għall-kejl tas-suċċess. Wieħed għandu jinnota wkoll il-bżonn ta' aktar stħarriġ dwar id-diffikultajiet fl-assorbiment tar-riżultat tal-kejl tal-impatt soċjali mil-livell mikro għal dak makro (mil-lokal għall-UE). |
| --- | --- |

1.5

Kull metodu ta' kejl irid jiġi żviluppat mill-effetti/riżultati ewlenin tal-intrapriża soċjali, u jservi ta' appoġġ għall-attivitajiet tagħha, b'mod proporzjonat mingħajr ma joħnoq l-innovazzjoni soċjali. Dan il-metodu għandu jfittex bilanċ bejn data kwalitattiva u kwantitattiva, billi jagħraf li l-“istorja” hija essenzjali għall-kejl tas-suċċess. Wieħed għandu jinnota wkoll il-bżonn ta' aktar stħarriġ dwar id-diffikultajiet fl-assorbiment tar-riżultat tal-kejl tal-impatt soċjali mil-livell mikro għal dak makro (mil-lokal għall-UE).

| 1.6 | Filwaqt li jirrikonoxxi l-ħtieġa għal metodi ta' kejl tal-impatt soċjali speċifikament għar-Regolamenti dwar il-EuSEF (1) u l-PESI (2), il-KESE jirrakkomanda li l-metodi żviluppati għal dawn ir-Regolamenti jitmexxew, jiġu monitorjati mill-qrib u anke riveduti jekk hemm bżonn. B'dan il-mod jiġi żgurat li ma jxekklux l-aċċess tal-intrapriżi soċjali għal finanzjament permezz ta' dawn l-istrumenti. Dan għandu jippermetti lill-Kummissjoni tfassal linji gwida u prinċipji komuni dwar x'għandu jitkejjel minflok dwar kif għandu jsir il-kejl. |
| --- | --- |

1.6

Filwaqt li jirrikonoxxi l-ħtieġa għal metodi ta' kejl tal-impatt soċjali speċifikament għar-Regolamenti dwar il-EuSEF (1) u l-PESI (2), il-KESE jirrakkomanda li l-metodi żviluppati għal dawn ir-Regolamenti jitmexxew, jiġu monitorjati mill-qrib u anke riveduti jekk hemm bżonn. B'dan il-mod jiġi żgurat li ma jxekklux l-aċċess tal-intrapriżi soċjali għal finanzjament permezz ta' dawn l-istrumenti. Dan għandu jippermetti lill-Kummissjoni tfassal linji gwida u prinċipji komuni dwar x'għandu jitkejjel minflok dwar kif għandu jsir il-kejl.

| 1.7 | Il-KESE se jkompli janalizza dan is-suġġett u se jsegwi mill-qrib il-ħidma tal-Kummissjoni fl-implimentazzjoni ta' metodu li jiżgura li ma jiġix imxekkel l-iżvilupp tal-intraprenditorija soċjali fl-Ewropa. Barra minn hekk, se jkompli jinvolvi ruħu f'diskussjoni usa' dwar kif l-impatt soċjali jista', biż-żmien, jiġi kkunsidrat għal oqsma oħra. |
| --- | --- |

1.7

Il-KESE se jkompli janalizza dan is-suġġett u se jsegwi mill-qrib il-ħidma tal-Kummissjoni fl-implimentazzjoni ta' metodu li jiżgura li ma jiġix imxekkel l-iżvilupp tal-intraprenditorija soċjali fl-Ewropa. Barra minn hekk, se jkompli jinvolvi ruħu f'diskussjoni usa' dwar kif l-impatt soċjali jista', biż-żmien, jiġi kkunsidrat għal oqsma oħra.

2.   Introduzzjoni

| 2.1 | Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-Att dwar is-Suq Uniku II – Flimkien għal tkabbir ġdid (3) tenfasizza l-ħtieġa li jiġu żviluppati metodi għall-kejl tal-benefiċċji soċjali u ekonomiċi li jinħolqu minn intrapriżi soċjali fl-implimentazzjoni tal-EuSEF u l-PESI. |
| --- | --- |

2.1

Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-Att dwar is-Suq Uniku II – Flimkien għal tkabbir ġdid (3) tenfasizza l-ħtieġa li jiġu żviluppati metodi għall-kejl tal-benefiċċji soċjali u ekonomiċi li jinħolqu minn intrapriżi soċjali fl-implimentazzjoni tal-EuSEF u l-PESI.

| 2.2 | Bħala risposta, sottogrupp (4) tal-grupp konsultattiv dwar l-intrapriża soċjali (GECES) tal-Kummissjoni, li jinkludi diversi partijiet interessati, ingħata l-kompitu li jagħti lill-Kummissjoni linji gwida dwar kif l-intrapriża soċjali tkun tista' tkejjel l-impatt soċjali tagħhom. |
| --- | --- |

2.2

Bħala risposta, sottogrupp (4) tal-grupp konsultattiv dwar l-intrapriża soċjali (GECES) tal-Kummissjoni, li jinkludi diversi partijiet interessati, ingħata l-kompitu li jagħti lill-Kummissjoni linji gwida dwar kif l-intrapriża soċjali tkun tista' tkejjel l-impatt soċjali tagħhom.

| 2.3 | Din l-Opinjoni tiddeskrivi l-perspettiva ta' intrapriżi soċjali fl-iżvilupp ta' metodu ta' kejl tal-impatt soċjali tal-UE primarjament fil-kuntest tal-EuSEF u l-PESI. Madankollu, billi dan huwa suġġett importanti, il-KESE jenfasizza li idealment il-kejl tal-impatt soċjali għandu biż-żmien jiġi kkunsidrat ukoll għal oqsma oħra sabiex jiġi evitat approċċ ifframmentat. |
| --- | --- |

2.3

Din l-Opinjoni tiddeskrivi l-perspettiva ta' intrapriżi soċjali fl-iżvilupp ta' metodu ta' kejl tal-impatt soċjali tal-UE primarjament fil-kuntest tal-EuSEF u l-PESI. Madankollu, billi dan huwa suġġett importanti, il-KESE jenfasizza li idealment il-kejl tal-impatt soċjali għandu biż-żmien jiġi kkunsidrat ukoll għal oqsma oħra sabiex jiġi evitat approċċ ifframmentat.

| 2.4 | L-intrapriża soċjali hija enfasizzata f'diversi inizjattivi reċenti tal-UE. Barra minnhekk, il-KESE ħadem b'mod sinifikanti fuq dan is-suġġett (5) bħall-indirizzar tal-isfidi mal-EuSEF u l-intrapriżi soċjali (6). F'pożizzjoni ċentrali hemm it-tnedija tal-Inizjattiva għan-negozju soċjali tal-Kummissjoni (SBI) (7), li għandha l-għan li tippromovi l-iżvilupp u t-tkabbir tal-intraprenditorija soċjali u l-intrapriża soċjali fl-UE. |
| --- | --- |

2.4

L-intrapriża soċjali hija enfasizzata f'diversi inizjattivi reċenti tal-UE. Barra minnhekk, il-KESE ħadem b'mod sinifikanti fuq dan is-suġġett (5) bħall-indirizzar tal-isfidi mal-EuSEF u l-intrapriżi soċjali (6). F'pożizzjoni ċentrali hemm it-tnedija tal-Inizjattiva għan-negozju soċjali tal-Kummissjoni (SBI) (7), li għandha l-għan li tippromovi l-iżvilupp u t-tkabbir tal-intraprenditorija soċjali u l-intrapriża soċjali fl-UE.

| 2.5 | L-intrapriżi soċjali jinħolqu għal għan soċjali u joperaw fl-ekonomija soċjali. Sabiex jiġi salvagwardjat dan il-mudell, il-KESE jenfasizza li d-deskrizzjoni tal-intrapriżi soċjali mill-Inizjattiva għan-negozju soċjali għandha tkun il-bażi għal kwalunkwe regolament, standard jew programm idderivat, peress li tqiegħed lill-intrapriżi soċjali f'kuntest usa' li jaqbel mad-diversi mudelli fl-Istati Membri. |
| --- | --- |

2.5

L-intrapriżi soċjali jinħolqu għal għan soċjali u joperaw fl-ekonomija soċjali. Sabiex jiġi salvagwardjat dan il-mudell, il-KESE jenfasizza li d-deskrizzjoni tal-intrapriżi soċjali mill-Inizjattiva għan-negozju soċjali għandha tkun il-bażi għal kwalunkwe regolament, standard jew programm idderivat, peress li tqiegħed lill-intrapriżi soċjali f'kuntest usa' li jaqbel mad-diversi mudelli fl-Istati Membri.

| 2.6 | Huwa importanti li wieħed jinnota li l-intenzjoni ta' din l-Opinjoni mhijiex li jitressqu argumenti għall-kejl tal-impatt soċjali tan-negozji b'mod ġenerali. Barra minn hekk, il-kwistjoni m'għandhiex tiġi konfuża ma' b'inizjattivi relatati mar-responsabbiltà soċjali korporattiva jew l-obbligu, bħalma hu għall-impjegaturi kollha, li jiġu pprovduti kundizzjonijiet tax-xogħol diċenti u li jkunu konformi ma' kull ftehim kollettiv li jeżisti. Barra minn hekk, wieħed għandu jinnota li prestazzjoni soċjali u infrastruttura effettivi jibqgħu r-responsabbiltà tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

2.6

Huwa importanti li wieħed jinnota li l-intenzjoni ta' din l-Opinjoni mhijiex li jitressqu argumenti għall-kejl tal-impatt soċjali tan-negozji b'mod ġenerali. Barra minn hekk, il-kwistjoni m'għandhiex tiġi konfuża ma' b'inizjattivi relatati mar-responsabbiltà soċjali korporattiva jew l-obbligu, bħalma hu għall-impjegaturi kollha, li jiġu pprovduti kundizzjonijiet tax-xogħol diċenti u li jkunu konformi ma' kull ftehim kollettiv li jeżisti. Barra minn hekk, wieħed għandu jinnota li prestazzjoni soċjali u infrastruttura effettivi jibqgħu r-responsabbiltà tal-Istati Membri.

| 2.7 | Anke jekk din l-Opinjoni tikkunsidra biss l-impatt soċjali tal-effetti tal-attivitajiet tal-intrapriżi soċjali, u mhux l-intrapriżi soċjali infushom, l-istruttura u l-mudelli operattivi tagħhom stess huma komponenti ewlenin fi-ħolqien ta' impatt soċjali, permezz tal-internalizzazzjoni tal-ispejjeż soċjali u l-ħolqien ta' esternalitajiet pożittivi. |
| --- | --- |

2.7

Anke jekk din l-Opinjoni tikkunsidra biss l-impatt soċjali tal-effetti tal-attivitajiet tal-intrapriżi soċjali, u mhux l-intrapriżi soċjali infushom, l-istruttura u l-mudelli operattivi tagħhom stess huma komponenti ewlenin fi-ħolqien ta' impatt soċjali, permezz tal-internalizzazzjoni tal-ispejjeż soċjali u l-ħolqien ta' esternalitajiet pożittivi.

3.   L-impatt soċjali f'kuntest soċjetali

| 3.1 | L-effetti ekonomiċi kienu għal ħafna żmien l-indikatur ewlieni għall-kejl tal-iżvilupp ta' organizzazzjonijiet u pajjiżi, tkun xi tkun il-motivazzjoni ewlenija, kemm progress ekonomiku kif ukoll dak soċjali. Għal dinja sostenibbli, irid ikun hemm perspettiva iżjed olistika li tmexxi u li tikkunsidra l-konsegwenzi soċjali, ambjentali u ekonomiċi. |
| --- | --- |

3.1

L-effetti ekonomiċi kienu għal ħafna żmien l-indikatur ewlieni għall-kejl tal-iżvilupp ta' organizzazzjonijiet u pajjiżi, tkun xi tkun il-motivazzjoni ewlenija, kemm progress ekonomiku kif ukoll dak soċjali. Għal dinja sostenibbli, irid ikun hemm perspettiva iżjed olistika li tmexxi u li tikkunsidra l-konsegwenzi soċjali, ambjentali u ekonomiċi.

| 3.2 | In-nies saru iżjed sensibbli għal dan f'dawn l-aħħar snin. Fl-2008 il-KESE adotta Opinjoni fuq inizjattiva proprja bit-titlu Lil hinn mill-PGD – Indikaturi għal żvilupp sostenibbli
   (8), li enfasizzat il-ħtieġa għal metodi ġodda ta' kejl tas-sostenibbiltà u l-benessri sabiex jiġu indirizzati l-isfidi soċjali. Il-Kummissjoni ppubblikat segwitu għal dan b'rapport fl-2009 bl-isem Il-PDG u lil hinn – Inkejlu l-progress f'dinja li dejjem tinbidel
   (9), li ġibdet l-attenzjoni għall-ħtieġa għal strumenti ġodda li jimmonitorjaw u jkejlu l-iżvilupp soċjali. Barra minn hekk, atturi oħrajn ukoll ħadu passi biex jintroduċu stumenti ġodda, pereżempju l-OECD bl-Indiċi ta' Ħajja Aħjar (10). |
| --- | --- |

3.2

In-nies saru iżjed sensibbli għal dan f'dawn l-aħħar snin. Fl-2008 il-KESE adotta Opinjoni fuq inizjattiva proprja bit-titlu Lil hinn mill-PGD – Indikaturi għal żvilupp sostenibbli
   (8), li enfasizzat il-ħtieġa għal metodi ġodda ta' kejl tas-sostenibbiltà u l-benessri sabiex jiġu indirizzati l-isfidi soċjali. Il-Kummissjoni ppubblikat segwitu għal dan b'rapport fl-2009 bl-isem Il-PDG u lil hinn – Inkejlu l-progress f'dinja li dejjem tinbidel
   (9), li ġibdet l-attenzjoni għall-ħtieġa għal strumenti ġodda li jimmonitorjaw u jkejlu l-iżvilupp soċjali. Barra minn hekk, atturi oħrajn ukoll ħadu passi biex jintroduċu stumenti ġodda, pereżempju l-OECD bl-Indiċi ta' Ħajja Aħjar (10).

| 3.3 | Għall-Ewropa, li tinsab f'nofs kriżi b'mudelli ta' għajnuna soċjali li qed jinbidlu, huwa dejjem iżjed importanti li l-enfasi tkun fuq il-ħolqien ta' valur reali. Reċentement dan ġie enfasizzat fl-inizjattivi li jippromovu dimensjoni soċjali għall-UEM (11), fejn ġew proposti indikaturi u azzjonijiet soċjali biex jikkomplementaw ir-rappurtar ekonomiku. Dan it-tip ta' raġunar issa jidher f'ħafna dokumenti tal-UE, fejn il-kejl u l-monitoraġġ ta' valur soċjali miżjud, tal-bidla u tal-impatt huma prerekwiżiti għall-implimentazzjoni effettiva ta' direttivi, programmi jew attivitajiet. |
| --- | --- |

3.3

Għall-Ewropa, li tinsab f'nofs kriżi b'mudelli ta' għajnuna soċjali li qed jinbidlu, huwa dejjem iżjed importanti li l-enfasi tkun fuq il-ħolqien ta' valur reali. Reċentement dan ġie enfasizzat fl-inizjattivi li jippromovu dimensjoni soċjali għall-UEM (11), fejn ġew proposti indikaturi u azzjonijiet soċjali biex jikkomplementaw ir-rappurtar ekonomiku. Dan it-tip ta' raġunar issa jidher f'ħafna dokumenti tal-UE, fejn il-kejl u l-monitoraġġ ta' valur soċjali miżjud, tal-bidla u tal-impatt huma prerekwiżiti għall-implimentazzjoni effettiva ta' direttivi, programmi jew attivitajiet.

| 3.4 | Il-kejl tal-impatt soċjali huwa suġġett importanti u ċentrali għall-bini mill-ġdid tad-dimensjoni soċjali fl-Ewropa. Għaldaqstant, il-KESE jistaqsi għalfejn il-Kummissjoni qed tgħaġġel wisq f'dan il-qasam u jappella biex jingħata iktar żmien sabiex is-suġġett usa' jiġi diskuss bis-sħiħ u b'hekk jiġu żgurati l-metodoloġiji l-iżjed adatti. F'dan il-kuntest, wieħed irid isemmi li billi l-objettiv globali huwa li l-intrapriżi soċjali jiġu appoġġati biex iwettqu l-missjoni tagħhom, il-Kummissjoni trid timxi b'kawtela meta tiżviluppa strumenti li jistgħu jħallu l-effett oppost. |
| --- | --- |

3.4

Il-kejl tal-impatt soċjali huwa suġġett importanti u ċentrali għall-bini mill-ġdid tad-dimensjoni soċjali fl-Ewropa. Għaldaqstant, il-KESE jistaqsi għalfejn il-Kummissjoni qed tgħaġġel wisq f'dan il-qasam u jappella biex jingħata iktar żmien sabiex is-suġġett usa' jiġi diskuss bis-sħiħ u b'hekk jiġu żgurati l-metodoloġiji l-iżjed adatti. F'dan il-kuntest, wieħed irid isemmi li billi l-objettiv globali huwa li l-intrapriżi soċjali jiġu appoġġati biex iwettqu l-missjoni tagħhom, il-Kummissjoni trid timxi b'kawtela meta tiżviluppa strumenti li jistgħu jħallu l-effett oppost.

| 3.5 | Dan il-punt jissaħħaħ ukoll meta wieħed jara l-għarfien baxx tal-intraprenditorija u l-ekonomija soċjali f'ħafna Stati Membri. Meta d-dibattitu jinbeda mill-perspettiva tal-impatt soċjali minflok mit-trawwim ta' ambjent li jippermetti l-iżvilupp ta' intrapriżi soċjali, dan jista' jagħmel ħsara lill-proċess ta' żvilupp ta' dan is-settur. Għalhekk il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tipprijotizza l-implimentazzjoni sħiħa tal-SBI sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet ġusti u trasparenti għall-intrapriżi soċjali fl-Istati Membri kollha qabel ma titnieda inizjattiva għall-kejl tal-impatt soċjali. |
| --- | --- |

3.5

Dan il-punt jissaħħaħ ukoll meta wieħed jara l-għarfien baxx tal-intraprenditorija u l-ekonomija soċjali f'ħafna Stati Membri. Meta d-dibattitu jinbeda mill-perspettiva tal-impatt soċjali minflok mit-trawwim ta' ambjent li jippermetti l-iżvilupp ta' intrapriżi soċjali, dan jista' jagħmel ħsara lill-proċess ta' żvilupp ta' dan is-settur. Għalhekk il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tipprijotizza l-implimentazzjoni sħiħa tal-SBI sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet ġusti u trasparenti għall-intrapriżi soċjali fl-Istati Membri kollha qabel ma titnieda inizjattiva għall-kejl tal-impatt soċjali.

4.   Deskrizzjoni tal-impatt soċjali

| 4.1 | Il-kejl tal-impatt soċjali huwa ta' benefiċċju għas-setturi kollha tas-soċjetà. Għall-intrapriżi soċjali, li jkun hemm impatt soċjali pożittiv huwa l-għan ewlieni tagħhom, u ta' sikwit dan ikun parti integrali u bla waqfien mill-attività tal-intrapriża. Huwa importanti li r-riżultati soċjali jiġu separati mir-riżultati tan-negozju; huwa l-impatt soċjali li jrid jitkejjel, mhux l-organizzazzjoni. |
| --- | --- |

4.1

Il-kejl tal-impatt soċjali huwa ta' benefiċċju għas-setturi kollha tas-soċjetà. Għall-intrapriżi soċjali, li jkun hemm impatt soċjali pożittiv huwa l-għan ewlieni tagħhom, u ta' sikwit dan ikun parti integrali u bla waqfien mill-attività tal-intrapriża. Huwa importanti li r-riżultati soċjali jiġu separati mir-riżultati tan-negozju; huwa l-impatt soċjali li jrid jitkejjel, mhux l-organizzazzjoni.

| 4.2 | Hemm similaritajiet fil-mod kif il-partijiet interessati jiddeskrivu l-impatt soċjali, iżda jeżistu wkoll differenzi. Il-KESE jenfasizza l-importanza ta' fehim komuni u jissuġġerixxi li dan jiġi deskritt bħala l-effetti soċjali u l-impatt soċjali li jinħolqu minn attivitajiet speċifiċi ta' intrapriża soċjali. |
| --- | --- |

4.2

Hemm similaritajiet fil-mod kif il-partijiet interessati jiddeskrivu l-impatt soċjali, iżda jeżistu wkoll differenzi. Il-KESE jenfasizza l-importanza ta' fehim komuni u jissuġġerixxi li dan jiġi deskritt bħala l-effetti soċjali u l-impatt soċjali li jinħolqu minn attivitajiet speċifiċi ta' intrapriża soċjali.

| 4.3 | Huwa importanti wkoll li wieħed jinnota li l-kejl tal-impatt jirrigwarda l-kejl mhux biss tal-effetti maħsuba, iżda wkoll tal-effetti globali (maħsuba u mhux maħsuba) u l-impatt tagħhom. |
| --- | --- |

4.3

Huwa importanti wkoll li wieħed jinnota li l-kejl tal-impatt jirrigwarda l-kejl mhux biss tal-effetti maħsuba, iżda wkoll tal-effetti globali (maħsuba u mhux maħsuba) u l-impatt tagħhom.

| 4.4 | L-evalwazzjoni tal-impatt soċjali hija sfida peress li r-rabtiet bejn l-attività u l-effetti tagħha jistgħu jkunu diffiċli li jintwerew. L-effetti pożittivi ta' sikwit huma kwalitattivi u xi kultant isiru evidenti biss matul perjodi ta' żmien itwal. Meta wieħed jittanta jispjega l-istampa sħiħa ta' attività permezz ta' ċifri, hemm ir-riskju kbir li l-informazzjoni miksuba ma tkejjilx dak li kienet maħsuba li tkejjel, jew li ma tkejjilx b'mod adatt. Għalhekk, l-intrapriżi soċjali m'għandhomx jitqiegħdu taħt pressjoni biex il-kejl iqisuh bħala kwantifikazzjoni, billi jiffokaw biss fuq attivitajiet li faċli jitkejlu, jiġu kwantifikati jew rikonoxxuti esternament. |
| --- | --- |

4.4

L-evalwazzjoni tal-impatt soċjali hija sfida peress li r-rabtiet bejn l-attività u l-effetti tagħha jistgħu jkunu diffiċli li jintwerew. L-effetti pożittivi ta' sikwit huma kwalitattivi u xi kultant isiru evidenti biss matul perjodi ta' żmien itwal. Meta wieħed jittanta jispjega l-istampa sħiħa ta' attività permezz ta' ċifri, hemm ir-riskju kbir li l-informazzjoni miksuba ma tkejjilx dak li kienet maħsuba li tkejjel, jew li ma tkejjilx b'mod adatt. Għalhekk, l-intrapriżi soċjali m'għandhomx jitqiegħdu taħt pressjoni biex il-kejl iqisuh bħala kwantifikazzjoni, billi jiffokaw biss fuq attivitajiet li faċli jitkejlu, jiġu kwantifikati jew rikonoxxuti esternament.

| 4.5 | Minflok, il-kwantifikazzjoni għandha titqies bħala metodu wieħed kif isir il-kejl, flimkien ma' approċċi kwalitattivi bħal metodi ta' narattiva. Dan l-approċċ alternattiv, jew kumplimentari, biex jinġabru stejjer rikki fl-informazzjoni mill-perspettiva tal-benefiċjarju, huma kruċjali fl-evalwazzjoni tal-“valur miżjud” tal-attivitajiet tal-intrapriża soċjali. Barra minn hekk, wieħed irid jinnota li l-kejl tal-ħolqien tal-valur mhux neċessarjament għandu jirriżulta f'ċifra finali, iżda jista' minflok ikun taħlita ta' ċifri u test. |
| --- | --- |

4.5

Minflok, il-kwantifikazzjoni għandha titqies bħala metodu wieħed kif isir il-kejl, flimkien ma' approċċi kwalitattivi bħal metodi ta' narattiva. Dan l-approċċ alternattiv, jew kumplimentari, biex jinġabru stejjer rikki fl-informazzjoni mill-perspettiva tal-benefiċjarju, huma kruċjali fl-evalwazzjoni tal-“valur miżjud” tal-attivitajiet tal-intrapriża soċjali. Barra minn hekk, wieħed irid jinnota li l-kejl tal-ħolqien tal-valur mhux neċessarjament għandu jirriżulta f'ċifra finali, iżda jista' minflok ikun taħlita ta' ċifri u test.

| 4.6 | Sabiex din il-kumplessità tiġi analizzata aktar, il-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni biex tibda l-ġbir tad-data ta' metodi eżistenti bħala punt ta' tluq għal analiżi komparabbli bejn l-Istati Membri. |
| --- | --- |

4.6

Sabiex din il-kumplessità tiġi analizzata aktar, il-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni biex tibda l-ġbir tad-data ta' metodi eżistenti bħala punt ta' tluq għal analiżi komparabbli bejn l-Istati Membri.

5.   Atturi ewlenin u kunċetti

| 5.1 | Prerekwiżit għal metodu tal-UE għall-kejl tal-impatt soċjali fil-kuntest attwali tal-UE (EuSEF u PESI) huwa l-parteċipazzjoni tal-partijiet interessati li primarjament jinkludu intrapriżi soċjali, utenti, dawk li jfasslu l-politika, il-fornituri tal-finanzjament, kif ukoll il-provvedituri ta' servizzi soċjali, l-awtoritajiet pubbliċi u l-imsieħba soċjali fejn huwa adatt. Dan l-approċċ tal-partijiet interessati jipprovdi proċess ta' bini ta' fiduċja favur fehma komuni dwar l-impatt mixtieq. |
| --- | --- |

5.1

Prerekwiżit għal metodu tal-UE għall-kejl tal-impatt soċjali fil-kuntest attwali tal-UE (EuSEF u PESI) huwa l-parteċipazzjoni tal-partijiet interessati li primarjament jinkludu intrapriżi soċjali, utenti, dawk li jfasslu l-politika, il-fornituri tal-finanzjament, kif ukoll il-provvedituri ta' servizzi soċjali, l-awtoritajiet pubbliċi u l-imsieħba soċjali fejn huwa adatt. Dan l-approċċ tal-partijiet interessati jipprovdi proċess ta' bini ta' fiduċja favur fehma komuni dwar l-impatt mixtieq.

| 5.2 | Prekundizzjoni għal dan l-approċċ tal-partijiet interessati hija fehim komuni tal-kunċetti bażiċi għall-kejl tal-impatt soċjali. Termini bħal
  input
  ,
  prestazzjoni
  ,
  effetti
  u 
  impatt
  ta' sikwit jiġu definiti differenti f'kuntesti differenti. Huwa importanti li l-partijiet interessati ikunu tal-istess fehma dwar dawn it-termini. |
| --- | --- |

5.2

Prekundizzjoni għal dan l-approċċ tal-partijiet interessati hija fehim komuni tal-kunċetti bażiċi għall-kejl tal-impatt soċjali. Termini bħal
  input
  ,
  prestazzjoni
  ,
  effetti
  u 
  impatt
  ta' sikwit jiġu definiti differenti f'kuntesti differenti. Huwa importanti li l-partijiet interessati ikunu tal-istess fehma dwar dawn it-termini.

| 5.3 | Jekk wieħed iħares biss lejn il-prestazzjoni (pereżempju l-għadd ta' nies li qed jieħdu sehem fit-taħriġ), ikun qed jonqos milli jkejjel l-impatt reali tal-attività. Għalhekk huwa importanti li wieħed jirrikkonoxxi li l-kejl tal-impatt soċjali huwa bidla mill-kejl tal-prestazzjoni għall-kejl tal-impatt. B'dan il-mod, jista' jiġi reġistrat il-valur miżjud reali, filwaqt li nibqgħu nqisu l-kumplessità u l-aspett multidixxiplinarju tal-kejl tal-impatt soċjali. |
| --- | --- |

5.3

Jekk wieħed iħares biss lejn il-prestazzjoni (pereżempju l-għadd ta' nies li qed jieħdu sehem fit-taħriġ), ikun qed jonqos milli jkejjel l-impatt reali tal-attività. Għalhekk huwa importanti li wieħed jirrikkonoxxi li l-kejl tal-impatt soċjali huwa bidla mill-kejl tal-prestazzjoni għall-kejl tal-impatt. B'dan il-mod, jista' jiġi reġistrat il-valur miżjud reali, filwaqt li nibqgħu nqisu l-kumplessità u l-aspett multidixxiplinarju tal-kejl tal-impatt soċjali.

| 5.4 | Wieħed għandu jinnota li għandhom jiġu analizzati iktar u b'mod speċifiku d-diffikultajiet fl-assorbiment tar-riżultat tal-kejl tal-impatt soċjali mil-livell mikro għal dak makro (mil-lokal għall-UE). Barra minn hekk, irid jiġi analizzat kif il-metodi ta' kejl jirrispettaw id-drittijiet u l-ħtiġijiet tal-individwi u tal-intrapriżi. |
| --- | --- |

5.4

Wieħed għandu jinnota li għandhom jiġu analizzati iktar u b'mod speċifiku d-diffikultajiet fl-assorbiment tar-riżultat tal-kejl tal-impatt soċjali mil-livell mikro għal dak makro (mil-lokal għall-UE). Barra minn hekk, irid jiġi analizzat kif il-metodi ta' kejl jirrispettaw id-drittijiet u l-ħtiġijiet tal-individwi u tal-intrapriżi.

6.   Metodi u strumenti

| 6.1 | L-impatt soċjali jitkejjel f'ħafna modi differenti, li jfisser li huwa diffiċli li jiġi promoss metodu wieħed jew anke li jitqabblu metodi differenti (12). Ġew żviluppati ħafna metodi, ħafna minnhom mibdija permezz ta' proġetti EQUAL differenti (13). Aspett komuni bejniethom huwa li huma inizjattivi minn isfel għal fuq maħsuba biex iwasslu għal bidla soċjali u huma msejsa fuq ħtieġa reali u attivitajiet reali. |
| --- | --- |

6.1

L-impatt soċjali jitkejjel f'ħafna modi differenti, li jfisser li huwa diffiċli li jiġi promoss metodu wieħed jew anke li jitqabblu metodi differenti (12). Ġew żviluppati ħafna metodi, ħafna minnhom mibdija permezz ta' proġetti EQUAL differenti (13). Aspett komuni bejniethom huwa li huma inizjattivi minn isfel għal fuq maħsuba biex iwasslu għal bidla soċjali u huma msejsa fuq ħtieġa reali u attivitajiet reali.

| 6.2 | Il-metodi l-iktar magħrufa huma dħul soċjali fuq l-investiment (SROI – Social return on investment), li huwa kunċett imsejjes fuq l-impatt maħsub biex juri l-ħolqien ta' valur soċjali, ambjentali u ekonomiku ta' organizzazzjoni, u l-kontabilità soċjali, li hija metodu għall-ippjanar, il-kejl u l-evalwazzjoni tal-għanijiet soċjali ta' organizzazzjoni (14). Eżempju ta' metodu iktar ġenerali biex jiġi determinat il-valur miżjud soċjali huwa l-GRI (Global Reporting Index), sistema ta' rappurtar tas-sostenibbiltà li tipprovdi qafas għal rappurtar soċjali, ambjentali u ekonomiku. Iżda hemm ukoll ħafna metodi oħra disponibbli (15). |
| --- | --- |

6.2

Il-metodi l-iktar magħrufa huma dħul soċjali fuq l-investiment (SROI – Social return on investment), li huwa kunċett imsejjes fuq l-impatt maħsub biex juri l-ħolqien ta' valur soċjali, ambjentali u ekonomiku ta' organizzazzjoni, u l-kontabilità soċjali, li hija metodu għall-ippjanar, il-kejl u l-evalwazzjoni tal-għanijiet soċjali ta' organizzazzjoni (14). Eżempju ta' metodu iktar ġenerali biex jiġi determinat il-valur miżjud soċjali huwa l-GRI (Global Reporting Index), sistema ta' rappurtar tas-sostenibbiltà li tipprovdi qafas għal rappurtar soċjali, ambjentali u ekonomiku. Iżda hemm ukoll ħafna metodi oħra disponibbli (15).

| 6.3 | Dawn il-metodi għandhom inkomuni l-fatt li huma mfassla mill-perspettiva tal-objettiv tal-attivitajiet tal-intrapriża soċjali, minflok ikunu mudelli meħuda minn setturi oħra. Minflok ma jkejlu biss il-prestazzjoni bejn żewġ mumenti speċifiċi, dawn l-approċċi ta' sikwit jużaw proċess usa' mhux lineari bħat-Teorija tal-Bidla (Theory of Change) (16) li fil-qosor tfisser li tiddefinixxi, tikkwalifika u tittraċċa. Bl-użu ta' dawn l-approċċi, il-proċess ta' kejl stess jiġi inkorporat fl-ippjanar tan-negozju tal-intrapriża u jkun għodda importanti għal titjib intern. |
| --- | --- |

6.3

Dawn il-metodi għandhom inkomuni l-fatt li huma mfassla mill-perspettiva tal-objettiv tal-attivitajiet tal-intrapriża soċjali, minflok ikunu mudelli meħuda minn setturi oħra. Minflok ma jkejlu biss il-prestazzjoni bejn żewġ mumenti speċifiċi, dawn l-approċċi ta' sikwit jużaw proċess usa' mhux lineari bħat-Teorija tal-Bidla (Theory of Change) (16) li fil-qosor tfisser li tiddefinixxi, tikkwalifika u tittraċċa. Bl-użu ta' dawn l-approċċi, il-proċess ta' kejl stess jiġi inkorporat fl-ippjanar tan-negozju tal-intrapriża u jkun għodda importanti għal titjib intern.

| 6.4 | Meta jiġu mfassla metodi ta' impatt soċjali, iridu jinżammu proporzjonali u maħsuba biex jappoġġaw l-intrapriża soċjali. Ħafna intrapriżi soċjali huma żgħar jew ġodda, b'riżorsi limitati biex japplikaw metodi kkumplikati. Għalhekk il-KESE jirrakkomanda li jiġi żgurat li l-piżijiet burokratiċi jkunu limitati, proporzjonali, u jinqasmu ma' partijiet interessati oħra (UE, maniġers ta' fondi) minflok li l-intrapriżi soċjali jerfgħu r-responsabbiltà tal-ispiża kollha tal-kejl tal-impatt. |
| --- | --- |

6.4

Meta jiġu mfassla metodi ta' impatt soċjali, iridu jinżammu proporzjonali u maħsuba biex jappoġġaw l-intrapriża soċjali. Ħafna intrapriżi soċjali huma żgħar jew ġodda, b'riżorsi limitati biex japplikaw metodi kkumplikati. Għalhekk il-KESE jirrakkomanda li jiġi żgurat li l-piżijiet burokratiċi jkunu limitati, proporzjonali, u jinqasmu ma' partijiet interessati oħra (UE, maniġers ta' fondi) minflok li l-intrapriżi soċjali jerfgħu r-responsabbiltà tal-ispiża kollha tal-kejl tal-impatt.

| 6.5 | Il-KESE jissuġġerixxi li l-indikaturi jintgħażlu mill-intrapriżi soċjali permezz ta' intervisti mal-utenti u l-partijiet interessati. Pereżempju, indikaturi jistgħu jkunu “spejjeż iffrankati għas-soċjetà” jew “fatturi li jikkawżaw impatt” għall-intrapriża soċjali, iżda għandhom jiġu kkunsidrati wkoll il-ħidma ta' appoġġ tal-intrapriża u l-istruttura u l-mudelli operattivi tagħha. |
| --- | --- |

6.5

Il-KESE jissuġġerixxi li l-indikaturi jintgħażlu mill-intrapriżi soċjali permezz ta' intervisti mal-utenti u l-partijiet interessati. Pereżempju, indikaturi jistgħu jkunu “spejjeż iffrankati għas-soċjetà” jew “fatturi li jikkawżaw impatt” għall-intrapriża soċjali, iżda għandhom jiġu kkunsidrati wkoll il-ħidma ta' appoġġ tal-intrapriża u l-istruttura u l-mudelli operattivi tagħha.

| 6.6 | Abbażi ta' metodi eżistenti, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra li tiżviluppa qafas tal-UE skont ir-rakkomandazzjonijiet tal-KESE li jinkludi r-regolamenti speċifiċi li jeżistu f'xi Stati Membri kif ukoll il-mudelli ta' organizzazzjonijiet tas-sigurtà soċjali u l-intrapriżi soċjali stess. |
| --- | --- |

6.6

Abbażi ta' metodi eżistenti, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra li tiżviluppa qafas tal-UE skont ir-rakkomandazzjonijiet tal-KESE li jinkludi r-regolamenti speċifiċi li jeżistu f'xi Stati Membri kif ukoll il-mudelli ta' organizzazzjonijiet tas-sigurtà soċjali u l-intrapriżi soċjali stess.

7.   Punti oħra

| 7.1 | Peress li huwa diffiċli ħafna li wieħed jippromovi metodu wieħed jew indikaturi standard għall-kejl tal-impatt soċjali, l-ewwel pass tal-Kummissjoni huwa li tibni sensibilità tal-prinċipji u l-metodi eżistenti li jintużaw l-iżjed u li tinkoraġġixxi lill-intrapriżi biex jużawhom. Minn dawn l-esperjenzi l-Kummissjoni tista' tfassal linji gwida komuni għall-kejl ta' effetti soċjali minflok jitkejlu l-prestazzjonijiet tagħhom, sabiex jiġi stabbilit qafas ta' prinċipji ta' dak li għandu jitkejjel minflok ma nipprovaw niddefinixxu kif għandu jitkejjel impatt soċjali. |
| --- | --- |

7.1

Peress li huwa diffiċli ħafna li wieħed jippromovi metodu wieħed jew indikaturi standard għall-kejl tal-impatt soċjali, l-ewwel pass tal-Kummissjoni huwa li tibni sensibilità tal-prinċipji u l-metodi eżistenti li jintużaw l-iżjed u li tinkoraġġixxi lill-intrapriżi biex jużawhom. Minn dawn l-esperjenzi l-Kummissjoni tista' tfassal linji gwida komuni għall-kejl ta' effetti soċjali minflok jitkejlu l-prestazzjonijiet tagħhom, sabiex jiġi stabbilit qafas ta' prinċipji ta' dak li għandu jitkejjel minflok ma nipprovaw niddefinixxu kif għandu jitkejjel impatt soċjali.

| 7.2 | Minħabba li s-suġġett huwa kumpless, il-KESE jirrakkomanda li jiġu pilotati l-metodi żviluppati għall-EuSEF u l-PESI bħala l-ewwel pass. Dan għandu jippermetti lill-Kummissjoni biex timmonitorja mill-qrib l-impatt tal-applikazzjoni ta' dawn il-metodi u jippermetti li ssir reviżjoni jekk ikun hemm bżonn. Id-data kollha li tinġabar għandha titqassam skont is-sess sabiex ir-rwol tan-nisa fl-intraprenditorija soċjali jiġi rikonoxxut u tiġi żgurata trasparenza fl-allokazzjoni tal-fondi. Dan sabiex jiġi żgurat li l-metodi użati ma jillimitawx l-aċċess għal fondi għal min hu intenzjonat li jirċievi finanzjament. |
| --- | --- |

7.2

Minħabba li s-suġġett huwa kumpless, il-KESE jirrakkomanda li jiġu pilotati l-metodi żviluppati għall-EuSEF u l-PESI bħala l-ewwel pass. Dan għandu jippermetti lill-Kummissjoni biex timmonitorja mill-qrib l-impatt tal-applikazzjoni ta' dawn il-metodi u jippermetti li ssir reviżjoni jekk ikun hemm bżonn. Id-data kollha li tinġabar għandha titqassam skont is-sess sabiex ir-rwol tan-nisa fl-intraprenditorija soċjali jiġi rikonoxxut u tiġi żgurata trasparenza fl-allokazzjoni tal-fondi. Dan sabiex jiġi żgurat li l-metodi użati ma jillimitawx l-aċċess għal fondi għal min hu intenzjonat li jirċievi finanzjament.

| 7.3 | Meta tistruttura dawn il-proġetti pilota, il-Kummissjoni trid tikkunsidra wkoll aspetti bħall-kompetenza u l-objettiv tal-entità/parti interessata responsabbli għall-verifika. Dan huwa relatat mill-qrib ma' spejjeż addizzjonali u l-motivi ta' dawn l-atturi. Il-KESE iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tagħmel sforzi biex ttnaqqas kemm jista' jkun dawn l-ispejjeż meta tfassal ir-rekwiżiti ta' kejl kif ukoll biex tevita l-ħolqien ta' burokrazija żjeda jew li jkun hemm distorsjoni tal-iżvilupp soċjali. |
| --- | --- |

7.3

Meta tistruttura dawn il-proġetti pilota, il-Kummissjoni trid tikkunsidra wkoll aspetti bħall-kompetenza u l-objettiv tal-entità/parti interessata responsabbli għall-verifika. Dan huwa relatat mill-qrib ma' spejjeż addizzjonali u l-motivi ta' dawn l-atturi. Il-KESE iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tagħmel sforzi biex ttnaqqas kemm jista' jkun dawn l-ispejjeż meta tfassal ir-rekwiżiti ta' kejl kif ukoll biex tevita l-ħolqien ta' burokrazija żjeda jew li jkun hemm distorsjoni tal-iżvilupp soċjali.

| 7.4 | Hemm il-periklu li l-metodu ta' kejl imfassal speċifikament għall-EuSEF u l-PESI se jippresiedi meta jiġu implimentati għodod u regoli oħra relatati mal-intrapriża soċjali fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali. Applikazzjoni mhux adegwata jew mhux korretta tal-kejl tal-impatt soċjali tista' xxekkel l-innovazzjoni u l-esperimentazzjoni soċjali. Sabiex jiġi limitat dan ir-riskju, il-Kummissjoni għandha toffri programmi ta' sensibilizzazzjoni u taħriġ fl-Istati Membri. |
| --- | --- |

7.4

Hemm il-periklu li l-metodu ta' kejl imfassal speċifikament għall-EuSEF u l-PESI se jippresiedi meta jiġu implimentati għodod u regoli oħra relatati mal-intrapriża soċjali fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali. Applikazzjoni mhux adegwata jew mhux korretta tal-kejl tal-impatt soċjali tista' xxekkel l-innovazzjoni u l-esperimentazzjoni soċjali. Sabiex jiġi limitat dan ir-riskju, il-Kummissjoni għandha toffri programmi ta' sensibilizzazzjoni u taħriġ fl-Istati Membri.

| 7.5 | Din l-Opinjoni hija l-ewwel pass fil-ħidma tal-KESE dwar il-kejl tal-impatt soċjali. Hija tweġiba għall-ħidma attwali tal-Kummissjoni fuq din it-tema. Madankollu, il-KESE jaħseb li hija ta' importanza vitali li d-diskussjoni titkompla u titwessa' u għaldaqstant se jimmonitorja l-ħidma tal-Kummissjoni u jkompli jaħdem fuq dan is-suġġett fi ħdan oqsma oħra tal-ħidma ta' politika tiegħu. |
| --- | --- |

7.5

Din l-Opinjoni hija l-ewwel pass fil-ħidma tal-KESE dwar il-kejl tal-impatt soċjali. Hija tweġiba għall-ħidma attwali tal-Kummissjoni fuq din it-tema. Madankollu, il-KESE jaħseb li hija ta' importanza vitali li d-diskussjoni titkompla u titwessa' u għaldaqstant se jimmonitorja l-ħidma tal-Kummissjoni u jkompli jaħdem fuq dan is-suġġett fi ħdan oqsma oħra tal-ħidma ta' politika tiegħu.

Brussell, 10 ta’ Diċembru 2013.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  Fondi ta' Intraprenditorija Soċjali Ewropej, COM(2011) 862 final.

1

(2)  Programm tal-Unjoni Ewropea għall-Bidla Soċjali u l-Innovazzjoni, COM(2011) 609 final.

2

(3)  COM(2012) 573 final.

3

(4)  http://ec.europa.eu/internal_market/social_business/expert-group/social_impact/index_en.htm.

4

(5)  ĠU C 318, 23.12.2009, p. 22; ĠU C 24, 28.1.2012, p. 1; ĠU C 229, 31.7.2012, p. 44.

5

(6)  ĠU C 229, 31.07.2012, p. 55.

6

(7)  COM(2011) 682 final.

7

(8)  ĠU C 100, 30.4.2009, p. 53.

8

(9)  COM(2009) 433 final.

9

(10)  www.betterlifeindex.org.

10

(11)  http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/president/news/archives/2013/10/pdf/20131002_1-emu_en.pdf.

11

(12)  Bouchard, M (ed) (2009): The worth of social economy, Peterlang, Bruxelles.

12

The worth of social economy

(13)  http://ec.europa.eu/employment_social/equal_consolidated.

13

(14)  http://www.thesroinetwork.org/what-is-sroi, http://www.socialauditnetwork.org.uk/getting-started/what-is-social-accounting-and-audit.

14

(15)  Pereżempju, PQASSO (Practical Quality Assurance System for Small Organisations), SIMPLE (Simple Impact Measurement for Local Economies), Volunteering Impact Assessment Toolkit, The Big Picture, Impact Framework, Logic Model Builder, Measuring Impact Framework, Outcome Mapping, Outcome-Based Evaluation, Social Impact Assessment (SIA), the Shujog Impact Framework and Assessment.

15

(16)  http://www.theoryofchange.org.

16

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/23 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/23

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Introjtu minimu Ewropew u indikaturi tal-faqar (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2014/C 170/04

Relatur: is-Sur DASSIS

Korelatur: is-Sur BOLAND

Nhar l-14 ta’ Frar 2013, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b’konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura, li jħejji Opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

Introjtu minimu Ewropew u indikaturi tal-faqar

(Opinjoni fuq inizjattiva proprja).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-20 ta' Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta' Diċembru (seduta tal-10 ta’ Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b’155 vot favur, 93 vot kontra u 12-il astensjoni.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Nuqqas ta' riformi strutturali, flimkien mal-impatt soċjali u ekonomiku negattiv tal-kriżi li jżid il-faqar u l-esklużjoni soċjali fl-Ewropa f'kuntest ta' tixjiħ demografiku u ta' żieda fil-flussi migratorji u fl-ewroxettiċiżmu, jagħmlu estremament urġenti l-ħtieġa ta' perspettiva politika kapaċi ssaħħaħ is-solidarjetà u l-valuri fundamentali tal-kisbiet soċjali tal-Ewropa. |
| --- | --- |

1.1

Nuqqas ta' riformi strutturali, flimkien mal-impatt soċjali u ekonomiku negattiv tal-kriżi li jżid il-faqar u l-esklużjoni soċjali fl-Ewropa f'kuntest ta' tixjiħ demografiku u ta' żieda fil-flussi migratorji u fl-ewroxettiċiżmu, jagħmlu estremament urġenti l-ħtieġa ta' perspettiva politika kapaċi ssaħħaħ is-solidarjetà u l-valuri fundamentali tal-kisbiet soċjali tal-Ewropa.

F'dan il-kuntest il-KESE:

| 1.2 | jemmen li f'dan il-punt daqstant kruċjali, il-ħolqien ta' introjtu minimu Ewropew ser jgħin biex tiġi żgurata l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, biex jiġu protetti d-drittijiet fundamentali tal-bniedem, biex jiġi garatit bilanċ bejn l-għanijiet ekonomiċi u soċjali u biex ir-riżorsi u l-introjtu jitqassmu mill-ġdid b'mod ekwu; |
| --- | --- |

1.2

jemmen li f'dan il-punt daqstant kruċjali, il-ħolqien ta' introjtu minimu Ewropew ser jgħin biex tiġi żgurata l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, biex jiġu protetti d-drittijiet fundamentali tal-bniedem, biex jiġi garatit bilanċ bejn l-għanijiet ekonomiċi u soċjali u biex ir-riżorsi u l-introjtu jitqassmu mill-ġdid b'mod ekwu;

| 1.3 | jiġbed l-attenzjoni li għaddejja diskussjoni importanti fil-livell tal-korpi tal-KESE u jisħaq fuq il-ħtieġa urġenti li fl-Unjoni Ewropea jiġi garantit introjtu minimu adegwat, permezz ta' direttiva qafas maħsuba biex tiġġieled il-faqar b'mod effikaċi billi tiffaċilita l-inklużjoni fis-suq tax-xogħol, kif intalab mill-Kumitat tar-Reġjuni (1) u minn diversi organizzazzjonijiet li jaħdmu kontra l-faqar (2), u jistieden lill-Kummissjoni sabiex twettaq azzjoni kollettiva li twieġeb għar-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-2011 (3); |
| --- | --- |

1.3

jiġbed l-attenzjoni li għaddejja diskussjoni importanti fil-livell tal-korpi tal-KESE u jisħaq fuq il-ħtieġa urġenti li fl-Unjoni Ewropea jiġi garantit introjtu minimu adegwat, permezz ta' direttiva qafas maħsuba biex tiġġieled il-faqar b'mod effikaċi billi tiffaċilita l-inklużjoni fis-suq tax-xogħol, kif intalab mill-Kumitat tar-Reġjuni (1) u minn diversi organizzazzjonijiet li jaħdmu kontra l-faqar (2), u jistieden lill-Kummissjoni sabiex twettaq azzjoni kollettiva li twieġeb għar-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-2011 (3);

| 1.4 | jistieden lill-Kummissjoni teżamina l-possibbiltajiet ta' finanzjament għal introjtu minimu Ewropew billi tiffoka b'mod partikolari fuq il-prospett li jinħoloq Fond Ewropew adatt; |
| --- | --- |

1.4

jistieden lill-Kummissjoni teżamina l-possibbiltajiet ta' finanzjament għal introjtu minimu Ewropew billi tiffoka b'mod partikolari fuq il-prospett li jinħoloq Fond Ewropew adatt;

| 1.5 | jitlob li jittieħdu aktar miżuri sabiex l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020 fil-qasam tal-impjieg, il-faqar u l-esklużjoni soċjali jinkisbu tassew. Dawn il-miżuri għandhom jinkludu: 1) it-tkomplija tal-ksib tal-miri tal-impjieg orizzontali, 2) it-twaqqif ta' objettivi għal tnaqqis fir-rata tat-tliet indikaturi li flimkien jikkostitwixxu l-indikatur konġunt tal-faqar u tal-esklużjoni soċjali, 3) it-twaqqif ta' sottoobjettivi, fil-livell Ewropew u nazzjonali, għall-gruppi li jippreżentaw riskju ta' faqar ogħla minn dak tal-popolazzjoni globali – bħat-tfal jew il-familji b'ġenitur wieħed – kif ukoll għall-ħaddiema foqra, 4) evalwazzjoni ta' kif l-Istati Membri jikkalkolaw il-livelli tal-faqar u jissettjaw il-miri nazzjonali tagħhom, u 5) it-tiġdid min-naħa tal-Istati Membri tal-impenn tagħhom biex il-miżuri li jkun ħa kull wieħed minnhom, meta jingħaqdu flimkien iwasslu biex tintlaħaq il-mira globali tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

1.5

jitlob li jittieħdu aktar miżuri sabiex l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020 fil-qasam tal-impjieg, il-faqar u l-esklużjoni soċjali jinkisbu tassew. Dawn il-miżuri għandhom jinkludu: 1) it-tkomplija tal-ksib tal-miri tal-impjieg orizzontali, 2) it-twaqqif ta' objettivi għal tnaqqis fir-rata tat-tliet indikaturi li flimkien jikkostitwixxu l-indikatur konġunt tal-faqar u tal-esklużjoni soċjali, 3) it-twaqqif ta' sottoobjettivi, fil-livell Ewropew u nazzjonali, għall-gruppi li jippreżentaw riskju ta' faqar ogħla minn dak tal-popolazzjoni globali – bħat-tfal jew il-familji b'ġenitur wieħed – kif ukoll għall-ħaddiema foqra, 4) evalwazzjoni ta' kif l-Istati Membri jikkalkolaw il-livelli tal-faqar u jissettjaw il-miri nazzjonali tagħhom, u 5) it-tiġdid min-naħa tal-Istati Membri tal-impenn tagħhom biex il-miżuri li jkun ħa kull wieħed minnhom, meta jingħaqdu flimkien iwasslu biex tintlaħaq il-mira globali tal-Unjoni Ewropea;

| 1.6 | jitlob li ssir valutazzjoni effettiva tal-impatt soċjali tal-miżuri inklużi fil-Programmi Nazzjonali ta' Riforma (PNR) u fir-Rapporti Soċjali Nazzjonali (RSN), kif ukoll tal-pakketti ta' miżuri ta' riabilitazzjoni finanzjarja, sabiex jiġi evitat li dawn jaggravaw il-faqar jew l-esklużjoni soċjali u bil-għan li tiġi żgurata parteċipazzjoni akbar tas-soċjetà ċivili fit-tħejjija tal-PNR u l-RSN; |
| --- | --- |

1.6

jitlob li ssir valutazzjoni effettiva tal-impatt soċjali tal-miżuri inklużi fil-Programmi Nazzjonali ta' Riforma (PNR) u fir-Rapporti Soċjali Nazzjonali (RSN), kif ukoll tal-pakketti ta' miżuri ta' riabilitazzjoni finanzjarja, sabiex jiġi evitat li dawn jaggravaw il-faqar jew l-esklużjoni soċjali u bil-għan li tiġi żgurata parteċipazzjoni akbar tas-soċjetà ċivili fit-tħejjija tal-PNR u l-RSN;

| 1.7 | jitlob li jsir monitoraġġ aħjar tal-faqar u l-esklużjoni soċjali li qed jaggravaw u jistieden lill-Kummissjoni biex, fejn ikun hemm bżonn, tipproponi rakkomandazzjonijiet speċifiċi għal kull pajjiż individwali rigward l-inklużjoni soċjali fil-qafas tal-valutazzjoni tagħha tal-Programmi Nazzjonali ta' Riforma u tar-Rapporti Soċjali Nazzjonali. Dawn għandhom japplikaw bl-istess mod fil-każ ta' Stati li jkunu parti minn programm speċjali ta' assistenza mill-Kummissjoni Ewropea, mill-Bank Ċentrali Ewropew u mill-Fond Monetarju Internazzjonali; |
| --- | --- |

1.7

jitlob li jsir monitoraġġ aħjar tal-faqar u l-esklużjoni soċjali li qed jaggravaw u jistieden lill-Kummissjoni biex, fejn ikun hemm bżonn, tipproponi rakkomandazzjonijiet speċifiċi għal kull pajjiż individwali rigward l-inklużjoni soċjali fil-qafas tal-valutazzjoni tagħha tal-Programmi Nazzjonali ta' Riforma u tar-Rapporti Soċjali Nazzjonali. Dawn għandhom japplikaw bl-istess mod fil-każ ta' Stati li jkunu parti minn programm speċjali ta' assistenza mill-Kummissjoni Ewropea, mill-Bank Ċentrali Ewropew u mill-Fond Monetarju Internazzjonali;

| 1.8 | jenfasizza li l-impjieg diċenti huwa l-aħjar garanzija kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali u jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex f'kooperazzjoni mal-Istati Membri timplimenta miżuri mill-Patt għat-Tkabbir u l-Impjiegi sabiex jissaħħu t-tkabbir, il-kompetittività u l-ħolqien tal-impjiegi; jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissarju Tajani sabiex jitwaqqaf patt industrijali sabiex jissaħħu l-industrija fl-UE u l-potenzjal tagħha għall-ħolqien tal-impjiegi; |
| --- | --- |

1.8

jenfasizza li l-impjieg diċenti huwa l-aħjar garanzija kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali u jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex f'kooperazzjoni mal-Istati Membri timplimenta miżuri mill-Patt għat-Tkabbir u l-Impjiegi sabiex jissaħħu t-tkabbir, il-kompetittività u l-ħolqien tal-impjiegi; jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissarju Tajani sabiex jitwaqqaf patt industrijali sabiex jissaħħu l-industrija fl-UE u l-potenzjal tagħha għall-ħolqien tal-impjiegi;

| 1.9 | jenfasizza b'mod partikolari li huwa importanti li tiżdied il-parteċipazzjoni fit-tagħlim tul il-ħajja mill-ħaddiema, dawk li huma qegħda u l-gruppi soċjali vulnerabbli kollha u li jitjieb il-livell tal-kwalifiki professjonali u l-akkwist ta' ħiliet ġodda, li jistgħu jwasslu għal integrazzjoni aktar mgħaġġla fis-suq tax-xogħol, żjieda fil-produttività u għajnuna lin-nies biex isibu xogħol aħjar. |
| --- | --- |

1.9

jenfasizza b'mod partikolari li huwa importanti li tiżdied il-parteċipazzjoni fit-tagħlim tul il-ħajja mill-ħaddiema, dawk li huma qegħda u l-gruppi soċjali vulnerabbli kollha u li jitjieb il-livell tal-kwalifiki professjonali u l-akkwist ta' ħiliet ġodda, li jistgħu jwasslu għal integrazzjoni aktar mgħaġġla fis-suq tax-xogħol, żjieda fil-produttività u għajnuna lin-nies biex isibu xogħol aħjar.

2.   Sfond

| 2.1 | L-introjtu minimu garantit huwa appoġġ għall-introjtu li mhuwiex ibbażat fuq il-ħlas ta' kontribuzzjonijiet u jipprovdi mekkaniżmu ta' sikurezza għal dawk li mhumiex eleġibbli għas-servizzi tas-sigurtà soċjali (4). Huwa l-aħħar ostaklu għall-faqar, u huwa marbut b'mod inseparabbli mad-dritt għal ħajja dinjituża tal-persuni li m'għandhom l-ebda mezz ieħor biex jiżguraw l-introjtu tagħhom u tal-persuni taħt ir-responsabbiltà tagħhom (5). Huwa importanti li ma jitħalltux flimkien il-kunċett ta' “introjtu minimu garantit” u dak ta' “paga minima” stabbilita permezz ta' ftehimiet kollettivi jew minn dawk li jfasslu l-liġijiet. |
| --- | --- |

2.1

L-introjtu minimu garantit huwa appoġġ għall-introjtu li mhuwiex ibbażat fuq il-ħlas ta' kontribuzzjonijiet u jipprovdi mekkaniżmu ta' sikurezza għal dawk li mhumiex eleġibbli għas-servizzi tas-sigurtà soċjali (4). Huwa l-aħħar ostaklu għall-faqar, u huwa marbut b'mod inseparabbli mad-dritt għal ħajja dinjituża tal-persuni li m'għandhom l-ebda mezz ieħor biex jiżguraw l-introjtu tagħhom u tal-persuni taħt ir-responsabbiltà tagħhom (5). Huwa importanti li ma jitħalltux flimkien il-kunċett ta' “introjtu minimu garantit” u dak ta' “paga minima” stabbilita permezz ta' ftehimiet kollettivi jew minn dawk li jfasslu l-liġijiet.

| 2.2 | L-Artikolu 10(2) tal-Karta Komunitarja tad-Drittijiet Soċjali Fundamentali tal-Ħaddiema (1989) (6) jistabbilixxi d-dritt għal servizzi u riżorsi suffiċjenti li minnhom iridu jgawdu l-persuni esklużi mis-suq tax-xogħol u li m'għandhomx biżżejjed mezzi biex isostnu lilhom infushom. |
| --- | --- |

2.2

L-Artikolu 10(2) tal-Karta Komunitarja tad-Drittijiet Soċjali Fundamentali tal-Ħaddiema (1989) (6) jistabbilixxi d-dritt għal servizzi u riżorsi suffiċjenti li minnhom iridu jgawdu l-persuni esklużi mis-suq tax-xogħol u li m'għandhomx biżżejjed mezzi biex isostnu lilhom infushom.

| 2.3 | Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (2000), li hi legalment vinkolanti bħala parti integrali mit-Trattat emendat il-ġdid, tistabbilixxi li: “id-dinjità tal-bniedem hija invjolabbli. Hija għandha tkun irrispettata u protetta.” (Artikolu 1) u li “sabiex jiġu miġġielda l-esklużjoni soċjali u l-faqar, l-Unjoni tirrikonoxxi u tirrispetta d-dritt għal għajnuna soċjali u għal għajnuna għall-akkomodazzjoni sabiex tiżgura l-eżistenza dinjituża għal dawk kollha li huma neqsin minn riżorsi suffiċjenti” (Artikolu 34(3)). |
| --- | --- |

2.3

Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (2000), li hi legalment vinkolanti bħala parti integrali mit-Trattat emendat il-ġdid, tistabbilixxi li: “id-dinjità tal-bniedem hija invjolabbli. Hija għandha tkun irrispettata u protetta.” (Artikolu 1) u li “sabiex jiġu miġġielda l-esklużjoni soċjali u l-faqar, l-Unjoni tirrikonoxxi u tirrispetta d-dritt għal għajnuna soċjali u għal għajnuna għall-akkomodazzjoni sabiex tiżgura l-eżistenza dinjituża għal dawk kollha li huma neqsin minn riżorsi suffiċjenti” (Artikolu 34(3)).

| 2.4 | It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (Artikolu 153(1)(h)) jawtorizza lill-Unjoni tfassal liġijiet biex ssostni u tikkomplementa l-attivitajiet tal-Istati Membri għal dak li għandu x'jaqsam mal-integrazzjoni ta’ persuni esklużi mis-suq tax-xogħol. Fost il-kwistjonijiet li l-Unjoni għandha tqis biex tiddefinixxi u twettaq il-politiki u l-azzjonijiet tagħha, il-klawżola soċjali orizzontali (tal-Artikolu 9) ssemmi b'mod partikolari l-livell għoli ta' impjieg, protezzjoni soċjali xierqa u l-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali. |
| --- | --- |

2.4

It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (Artikolu 153(1)(h)) jawtorizza lill-Unjoni tfassal liġijiet biex ssostni u tikkomplementa l-attivitajiet tal-Istati Membri għal dak li għandu x'jaqsam mal-integrazzjoni ta’ persuni esklużi mis-suq tax-xogħol. Fost il-kwistjonijiet li l-Unjoni għandha tqis biex tiddefinixxi u twettaq il-politiki u l-azzjonijiet tagħha, il-klawżola soċjali orizzontali (tal-Artikolu 9) ssemmi b'mod partikolari l-livell għoli ta' impjieg, protezzjoni soċjali xierqa u l-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali.

| 2.5 | Ir-Rakkomandazzjoni 92/441/CEE (7) tistieden lill-Istati Membri biex jagħrfu d-dritt fundamentali tal-persuni għal riżorsi u għajnuna soċjali suffiċjenti u affidabbli, biex jadattaw is-sistema ta' protezzjoni soċjali tagħhom u jistabbilixxu kriterji komuni għall-implimentazzjoni, iżda mingħajr ma jiġi definit livell minimu għall-UE. |
| --- | --- |

2.5

Ir-Rakkomandazzjoni 92/441/CEE (7) tistieden lill-Istati Membri biex jagħrfu d-dritt fundamentali tal-persuni għal riżorsi u għajnuna soċjali suffiċjenti u affidabbli, biex jadattaw is-sistema ta' protezzjoni soċjali tagħhom u jistabbilixxu kriterji komuni għall-implimentazzjoni, iżda mingħajr ma jiġi definit livell minimu għall-UE.

| 2.6 | Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tal-2008 (8) tirrikonoxxi li l-għajnuna għal introjtu adegwat tifforma waħda mit-tliet pilastri tal-inklużjoni attiva, filwaqt li tenfasizza li l-benefiċjarji għandhom ikunu disponibbli għax-xogħol, għat-taħriġ jew għal kwalunkwe miżura oħra ta' inklużjoni soċjali. |
| --- | --- |

2.6

Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tal-2008 (8) tirrikonoxxi li l-għajnuna għal introjtu adegwat tifforma waħda mit-tliet pilastri tal-inklużjoni attiva, filwaqt li tenfasizza li l-benefiċjarji għandhom ikunu disponibbli għax-xogħol, għat-taħriġ jew għal kwalunkwe miżura oħra ta' inklużjoni soċjali.

| 2.7 | Il-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali hija objettiv prijoritarju tal-Istrateġija Ewropa 2020, li ħolqot “Il-pjattaforma Ewropea kontra l-Faqar u l-Esklużjoni Soċjali” (9). Għall-ewwel darba din stabbiliet objettiv għat-tnaqqis tal-faqar u l-esklużjoni soċjali, jiġifieri tnaqqis ta' mill-inqas 20 miljun persuna sal-2020, fuq il-bażi ta' tliet indikaturi: ir-riskju tal-faqar (definit bħala l-persentaġġ tal-popolazzjoni li jinsab taħt il-livell ta' 60 % tal-introjtu medjan nazzjonali), it-tiċħid materjali sever (li jikkonsisti f'nuqqas ta' riżorsi, determinat skont lista predefinita ta' affarijiet), u, fl-aħħar, l-intensità baxxa ħafna ta' xogħol (jiġifieri l-fatt li wieħed jgħix f'familja mingħajr impjieg) (10). Il-KESE laqa' bi pjaċir dan l-impenn u saħaq li l-politiki tal-UE m'għandhomx iżidu r-riskju tal-faqar (11). |
| --- | --- |

2.7

Il-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali hija objettiv prijoritarju tal-Istrateġija Ewropa 2020, li ħolqot “Il-pjattaforma Ewropea kontra l-Faqar u l-Esklużjoni Soċjali” (9). Għall-ewwel darba din stabbiliet objettiv għat-tnaqqis tal-faqar u l-esklużjoni soċjali, jiġifieri tnaqqis ta' mill-inqas 20 miljun persuna sal-2020, fuq il-bażi ta' tliet indikaturi: ir-riskju tal-faqar (definit bħala l-persentaġġ tal-popolazzjoni li jinsab taħt il-livell ta' 60 % tal-introjtu medjan nazzjonali), it-tiċħid materjali sever (li jikkonsisti f'nuqqas ta' riżorsi, determinat skont lista predefinita ta' affarijiet), u, fl-aħħar, l-intensità baxxa ħafna ta' xogħol (jiġifieri l-fatt li wieħed jgħix f'familja mingħajr impjieg) (10). Il-KESE laqa' bi pjaċir dan l-impenn u saħaq li l-politiki tal-UE m'għandhomx iżidu r-riskju tal-faqar (11).

| 2.8 | L-għan ewlieni stabbilit mill-Istrateġija Ewropa 2020 għat-tnaqqis tal-faqar u l-esklużjoni soċjali jistrieħ fuq tnaqqis preċiż fl-għadd ta' persuni, li huwa differenti mill-approċċ segwit għall-għanijiet ewlenin l-oħrajn tal-Istrateġija (12): dawn huma stabbiliti f'termini ta' perċentwali, li jagħmluha aktar faċli għall-Istati Membri biex jilħqu l-istess persentaġġ immirat. |
| --- | --- |

2.8

L-għan ewlieni stabbilit mill-Istrateġija Ewropa 2020 għat-tnaqqis tal-faqar u l-esklużjoni soċjali jistrieħ fuq tnaqqis preċiż fl-għadd ta' persuni, li huwa differenti mill-approċċ segwit għall-għanijiet ewlenin l-oħrajn tal-Istrateġija (12): dawn huma stabbiliti f'termini ta' perċentwali, li jagħmluha aktar faċli għall-Istati Membri biex jilħqu l-istess persentaġġ immirat.

| 2.9 | Huma l-Istati Membri li jiddeċiedu kif jiddefinixxu l-miri nazzjonali tagħhom u x'approċċi ser jadottaw biex dawn jintlaħqu. Madankollu, il-miri nazzjonali miġburin flimkien jinsabu sew taħt il-mira tal-Ewropa 2020 ta' 20 miljun persuna: huwa kkalkulat li hemm differenza ta' bejn 5 u 8 miljuni bejn il-mira ewlenija tal-Istrateġija Ewropa 2020 u t-total tal-miri nazzjonali (13). Barra minn hekk, ħafna Programmi Nazzjonali ta' Riforma mhumiex ċari biżżejjed dwar kif se tintlaħaq il-mira tal-faqar u għandhom nuqqas ta' miżuri adatti għall-inklużjoni soċjali (14). Il-pajjiżi li jirċievu għajnuna speċjali mill-Kummissjoni Ewropea, mill-Bank Ċentrali Ewropew jew mill-Fond Monetarju Internazzjonali mhumiex obbligati jibagħtu Programmi Nazzjonali ta' Riforma speċifiċi (15): huma jridu jagħtu rendikont biss abbażi tat-termini ta' kull Memorandum ta’ Ftehim, u dawn ma jipprevedu l-ebda miżura għat-tnaqqis tal-faqar jew l-esklużjoni soċjali. |
| --- | --- |

2.9

Huma l-Istati Membri li jiddeċiedu kif jiddefinixxu l-miri nazzjonali tagħhom u x'approċċi ser jadottaw biex dawn jintlaħqu. Madankollu, il-miri nazzjonali miġburin flimkien jinsabu sew taħt il-mira tal-Ewropa 2020 ta' 20 miljun persuna: huwa kkalkulat li hemm differenza ta' bejn 5 u 8 miljuni bejn il-mira ewlenija tal-Istrateġija Ewropa 2020 u t-total tal-miri nazzjonali (13). Barra minn hekk, ħafna Programmi Nazzjonali ta' Riforma mhumiex ċari biżżejjed dwar kif se tintlaħaq il-mira tal-faqar u għandhom nuqqas ta' miżuri adatti għall-inklużjoni soċjali (14). Il-pajjiżi li jirċievu għajnuna speċjali mill-Kummissjoni Ewropea, mill-Bank Ċentrali Ewropew jew mill-Fond Monetarju Internazzjonali mhumiex obbligati jibagħtu Programmi Nazzjonali ta' Riforma speċifiċi (15): huma jridu jagħtu rendikont biss abbażi tat-termini ta' kull Memorandum ta’ Ftehim, u dawn ma jipprevedu l-ebda miżura għat-tnaqqis tal-faqar jew l-esklużjoni soċjali.

| 2.10 | Fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-2010 (16), il-Parlament Ewropew stieden lill-Istati Membri jintroduċu skemi li jiżguraw introjtu minimu ta' 60 % tal-introjtu medjan nazzjonali u talab sabiex l-UE toħroġ rakkomandazzjonijet aktar qawwija, filwaqt li r-riżoluzzjoni tal-2011 (17) ħeġġet lill-Kummissjoni tniedi konsultazzjoni dwar il-possibbiltà ta' inizjattiva leġislattiva għal introjtu minimu adegwat. |
| --- | --- |

2.10

Fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-2010 (16), il-Parlament Ewropew stieden lill-Istati Membri jintroduċu skemi li jiżguraw introjtu minimu ta' 60 % tal-introjtu medjan nazzjonali u talab sabiex l-UE toħroġ rakkomandazzjonijet aktar qawwija, filwaqt li r-riżoluzzjoni tal-2011 (17) ħeġġet lill-Kummissjoni tniedi konsultazzjoni dwar il-possibbiltà ta' inizjattiva leġislattiva għal introjtu minimu adegwat.

3.   Faqar, esklużjoni soċjali u qgħad fl-UE

| 3.1 | Il-KESE jagħraf li l-faqar huwa vjolazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u li dan iżid il-bżonn li jsiru iżjed sforzi biex jintlaħqu l-miri stabbiliti fl-Artikolu 3(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, u jqis li l-qerda tal-faqar hija sfida tal-Ewropa kollha kemm hi. |
| --- | --- |

3.1

Il-KESE jagħraf li l-faqar huwa vjolazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u li dan iżid il-bżonn li jsiru iżjed sforzi biex jintlaħqu l-miri stabbiliti fl-Artikolu 3(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, u jqis li l-qerda tal-faqar hija sfida tal-Ewropa kollha kemm hi.

| 3.2 | Mill-2008 'l hawn, in-nuqqas ta' riformi strutturali u l-kriżi wasslu għal żieda fir-riskji ta' faqar u esklużjoni soċjali u mis-suq tax-xogħol (18) f'ħafna pajjiżi: l-aktar ċifri reċenti tal-Eurostat (19) jikkonfermaw li 24,2 % tal-popolazzjoni tal-Unjoni Ewropea – jiġifieri 119,7 miljun persuna – jinsabu fir-riskju ta' faqar jew esklużjoni soċjali (20). Fl-2011, din ir-rata għoliet f'19-il Stat Membru, u bejn l-2008 u l-2011, l-għadd ta' persuni fil-faqar jew l-esklużjoni soċjali żdied b'4 miljuni. It-tliet indikaturi li jirrappreżentaw “riskju ta' faqar u esklużjoni soċjali” marru għall-agħar ukoll mill-2008 'l hawn u qegħdin 17 % għar-riskju ta' faqar, 9 % għat-tiċħid materjali sever, u 10 % għall-persuni fi djar b'intensità baxxa ħafna ta' xogħol. F'ħafna pajjiżi l-fqar qed jiftaqru aktar (21). |
| --- | --- |

3.2

Mill-2008 'l hawn, in-nuqqas ta' riformi strutturali u l-kriżi wasslu għal żieda fir-riskji ta' faqar u esklużjoni soċjali u mis-suq tax-xogħol (18) f'ħafna pajjiżi: l-aktar ċifri reċenti tal-Eurostat (19) jikkonfermaw li 24,2 % tal-popolazzjoni tal-Unjoni Ewropea – jiġifieri 119,7 miljun persuna – jinsabu fir-riskju ta' faqar jew esklużjoni soċjali (20). Fl-2011, din ir-rata għoliet f'19-il Stat Membru, u bejn l-2008 u l-2011, l-għadd ta' persuni fil-faqar jew l-esklużjoni soċjali żdied b'4 miljuni. It-tliet indikaturi li jirrappreżentaw “riskju ta' faqar u esklużjoni soċjali” marru għall-agħar ukoll mill-2008 'l hawn u qegħdin 17 % għar-riskju ta' faqar, 9 % għat-tiċħid materjali sever, u 10 % għall-persuni fi djar b'intensità baxxa ħafna ta' xogħol. F'ħafna pajjiżi l-fqar qed jiftaqru aktar (21).

| 3.3 | B'rata ta' 27,1 %, it-tfal (taħt it-18-il sena) huma fost il-gruppi l-aktar fir-riskju tal-faqar jew l-esklużjoni soċjali mill-popolazzjoni ġenerali (22). F'ċerti pajjiżi, ir-rata tar-riskju ta' faqar hija relattivament għolja għall-persuni li għandhom 'il fuq minn 65 sena (23). |
| --- | --- |

3.3

B'rata ta' 27,1 %, it-tfal (taħt it-18-il sena) huma fost il-gruppi l-aktar fir-riskju tal-faqar jew l-esklużjoni soċjali mill-popolazzjoni ġenerali (22). F'ċerti pajjiżi, ir-rata tar-riskju ta' faqar hija relattivament għolja għall-persuni li għandhom 'il fuq minn 65 sena (23).

| 3.4 | Id-differenzi fl-introjti u l-inugwaljanzi soċjali qed jikbru kemm fi ħdan kull Stat Membru kif ukoll bejn l-Istati u r-reġjuni differenti, u ggravaw ħafna minħabba l-kriżi (24). Il-gruppi tal-popolazzjoni li diġà kienu żvantaġġati qabel il-kriżi qed imorru għall-agħar (25). |
| --- | --- |

3.4

Id-differenzi fl-introjti u l-inugwaljanzi soċjali qed jikbru kemm fi ħdan kull Stat Membru kif ukoll bejn l-Istati u r-reġjuni differenti, u ggravaw ħafna minħabba l-kriżi (24). Il-gruppi tal-popolazzjoni li diġà kienu żvantaġġati qabel il-kriżi qed imorru għall-agħar (25).

| 3.5 | Il-kriżi titfa' d-dawl fuq forom ġodda ta' faqar, bħall-persuni mingħajr dar, il-faqar enerġetiku, l-esklużjoni finanzjarja (nuqqas ta' aċċess għal servizzi bankarji bażiċi u għal kreditu) u familji mdejnin wisq, filwaqt li l-esponiment għar-riskji soċjali huwa ogħla fil-każ tan-nisa milli għall-irġiel. Fl-istess waqt, il-gruppi tal-popolazzjoni l-aktar vulnerabbli, bħall-anzjani (b'mod partikolari dawk anzjani ħafna u n-nisa anzjani), il-persuni b'diżabbiltà, il-persuni b'mard kroniku serju, il-familji b'ġenitur wieħed, il-familji b'introjtu baxx kif ukoll l-immigranti u ċerti minoranzi etniċi, bħar-Rom, jintlaqtu b'mod sproporzjonat minn diversi forom ta' tiċħid. |
| --- | --- |

3.5

Il-kriżi titfa' d-dawl fuq forom ġodda ta' faqar, bħall-persuni mingħajr dar, il-faqar enerġetiku, l-esklużjoni finanzjarja (nuqqas ta' aċċess għal servizzi bankarji bażiċi u għal kreditu) u familji mdejnin wisq, filwaqt li l-esponiment għar-riskji soċjali huwa ogħla fil-każ tan-nisa milli għall-irġiel. Fl-istess waqt, il-gruppi tal-popolazzjoni l-aktar vulnerabbli, bħall-anzjani (b'mod partikolari dawk anzjani ħafna u n-nisa anzjani), il-persuni b'diżabbiltà, il-persuni b'mard kroniku serju, il-familji b'ġenitur wieħed, il-familji b'introjtu baxx kif ukoll l-immigranti u ċerti minoranzi etniċi, bħar-Rom, jintlaqtu b'mod sproporzjonat minn diversi forom ta' tiċħid.

| 3.6 | L-impjieg u l-qagħda soċjali fl-Unjoni Ewropea jinsabu f'livelli kritiċi. Il-qgħad qed ikompli jiżdied: f'Jannar tal-2013 kien hemm 26,2 miljun persuna qiegħda, jiġifieri 10,8 % tal-popolazzjoni attiva tal-Unjoni (u 19-il miljun jew 11,9 % tal-popolazzjoni attiva fiż-żona tal-euro), filwaqt li l-qagħda ekonomika tal-familji hija allarmanti (26). Il-qgħad fost iż-żgħażagħ jinsab f'livelli rekord madwar l-Unjoni Ewropea kollha: 23,6 % taż-żgħażagħ fl-età tax-xogħol huma qiegħda u għandhom tendenza li jibqgħu f'din is-sitwazzjoni għal perjodi dejjem itwal. |
| --- | --- |

3.6

L-impjieg u l-qagħda soċjali fl-Unjoni Ewropea jinsabu f'livelli kritiċi. Il-qgħad qed ikompli jiżdied: f'Jannar tal-2013 kien hemm 26,2 miljun persuna qiegħda, jiġifieri 10,8 % tal-popolazzjoni attiva tal-Unjoni (u 19-il miljun jew 11,9 % tal-popolazzjoni attiva fiż-żona tal-euro), filwaqt li l-qagħda ekonomika tal-familji hija allarmanti (26). Il-qgħad fost iż-żgħażagħ jinsab f'livelli rekord madwar l-Unjoni Ewropea kollha: 23,6 % taż-żgħażagħ fl-età tax-xogħol huma qiegħda u għandhom tendenza li jibqgħu f'din is-sitwazzjoni għal perjodi dejjem itwal.

| 3.7 | Il-KESE jinsab imħasseb serjament dwar l-għadd dejjem jikber ta' ħaddiema foqra, li huwa kkawżat, fost affarijiet oħra, mit-tixrid ta' impjiegi prekarji u pagi baxxi. Fl-2011, 8,9 % ta' dawk li kellhom impjieg kienu qed jgħixu taħt il-limitu tal-faqar u kienu jirrappreżentaw terz tal-adulti kollha fl-età tax-xogħol fir-riskju tal-faqar (27). |
| --- | --- |

3.7

Il-KESE jinsab imħasseb serjament dwar l-għadd dejjem jikber ta' ħaddiema foqra, li huwa kkawżat, fost affarijiet oħra, mit-tixrid ta' impjiegi prekarji u pagi baxxi. Fl-2011, 8,9 % ta' dawk li kellhom impjieg kienu qed jgħixu taħt il-limitu tal-faqar u kienu jirrappreżentaw terz tal-adulti kollha fl-età tax-xogħol fir-riskju tal-faqar (27).

4.   Kummenti ġenerali

| 4.1 | Il-KESE ħareġ diversi Opinjonijiet (28) dwar kwistjonijiet li jirrigwardaw direttament jew indirettament l-introjtu minimu u l-faqar, u fassal rakkomandazzjonijiet adegwati. L-osservazzjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet li għamel fl-1989 (29) illum saru aktar urġenti minħabba l-effett negattiv tal-kriżi. Fost oħrajn, huwa jappoġġja l-Pjattaforma Ewropea kontra l-Faqar u l-Esklużjoni Soċjali għax iqis li l-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni flimkien mal-klawżola soċjali orizzontali jistgħu jagħtu kontribut biex jiġi żgurat introjtu minimu u jiġu miġġielda l-faqar u l-esklużjoni soċjali. |
| --- | --- |

4.1

Il-KESE ħareġ diversi Opinjonijiet (28) dwar kwistjonijiet li jirrigwardaw direttament jew indirettament l-introjtu minimu u l-faqar, u fassal rakkomandazzjonijiet adegwati. L-osservazzjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet li għamel fl-1989 (29) illum saru aktar urġenti minħabba l-effett negattiv tal-kriżi. Fost oħrajn, huwa jappoġġja l-Pjattaforma Ewropea kontra l-Faqar u l-Esklużjoni Soċjali għax iqis li l-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni flimkien mal-klawżola soċjali orizzontali jistgħu jagħtu kontribut biex jiġi żgurat introjtu minimu u jiġu miġġielda l-faqar u l-esklużjoni soċjali.

| 4.2 | In-neċessità urġenti ta' skema ta' introjtu minimu ġiet enfasizzata matul seduta pubblika (30) li l-KESE organizza meta kien qed ifassal l-Opinjoni tiegħu u ġabar esperti u attivisti għal diskussjoni dwar kif il-faqar jista' jitkejjel aħjar u dwar l-isfidi li jridu jingħelbu biex tiġi adottata skema Ewropea ta' introjtu minimu. |
| --- | --- |

4.2

In-neċessità urġenti ta' skema ta' introjtu minimu ġiet enfasizzata matul seduta pubblika (30) li l-KESE organizza meta kien qed ifassal l-Opinjoni tiegħu u ġabar esperti u attivisti għal diskussjoni dwar kif il-faqar jista' jitkejjel aħjar u dwar l-isfidi li jridu jingħelbu biex tiġi adottata skema Ewropea ta' introjtu minimu.

| 4.3 | In-natura multidimensjonali tal-faqar u l-esklużjoni soċjali (31) titlob li tissaħħaħ id-dimensjoni soċjali tal-governanza Ewropea: politiki makroekonomiċi soċjalment sostenibbli huma prerekwiżit biex noħorġu mill-kriżi u biex tiġi żgurata l-koeżjoni soċjali. Il-faqar u l-esklużjoni li jdumu fit-tul huma ta' ħsara għall-ekonomija għax inaqqsu l-introjtu disponibbli u d-domanda, idgħajfu l-kompetittività u jagħmlu pressjoni fuq il-baġits nazzjonali. |
| --- | --- |

4.3

In-natura multidimensjonali tal-faqar u l-esklużjoni soċjali (31) titlob li tissaħħaħ id-dimensjoni soċjali tal-governanza Ewropea: politiki makroekonomiċi soċjalment sostenibbli huma prerekwiżit biex noħorġu mill-kriżi u biex tiġi żgurata l-koeżjoni soċjali. Il-faqar u l-esklużjoni li jdumu fit-tul huma ta' ħsara għall-ekonomija għax inaqqsu l-introjtu disponibbli u d-domanda, idgħajfu l-kompetittività u jagħmlu pressjoni fuq il-baġits nazzjonali.

| 4.4 | F'dan ir-rigward, il-KESE huwa konvint mill-bżonn ta' evalwazzjoni mill-ġdid tal-prijoritajiet u l-politiki, b'mod partikolari l-politiki monetarji, inklużi l-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir, il-politiki tal-kompetizzjoni u l-kummerċ barrani, kif ukoll il-politiki baġitarji u fiskali. |
| --- | --- |

4.4

F'dan ir-rigward, il-KESE huwa konvint mill-bżonn ta' evalwazzjoni mill-ġdid tal-prijoritajiet u l-politiki, b'mod partikolari l-politiki monetarji, inklużi l-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir, il-politiki tal-kompetizzjoni u l-kummerċ barrani, kif ukoll il-politiki baġitarji u fiskali.

| 4.5 | Il-KESE jilqa' bi pjaċir il-Pakkett ta' Investiment Soċjali aġġornat tal-20 ta' Frar 2013 (32), li jistieden lill-Istati Membri biex ifasslu għajnuna għall-introjtu effiċjenti u adegwata, ibbażata fuq il-ħtiġijiet soċjali tal-livelli lokali, reġjonali u nazzjonali, u biex jiġu stabbiliti baġits ta' referenza li jinkludu lista ta' oġġetti u servizzi neċessarji għal familja ta' daqs jew għamla partikolari biex tgħix f'ċertu livell ta' benesseri, flimkien mal-ispejjeż stmati tagħhom għal kull xahar jew sena. |
| --- | --- |

4.5

Il-KESE jilqa' bi pjaċir il-Pakkett ta' Investiment Soċjali aġġornat tal-20 ta' Frar 2013 (32), li jistieden lill-Istati Membri biex ifasslu għajnuna għall-introjtu effiċjenti u adegwata, ibbażata fuq il-ħtiġijiet soċjali tal-livelli lokali, reġjonali u nazzjonali, u biex jiġu stabbiliti baġits ta' referenza li jinkludu lista ta' oġġetti u servizzi neċessarji għal familja ta' daqs jew għamla partikolari biex tgħix f'ċertu livell ta' benesseri, flimkien mal-ispejjeż stmati tagħhom għal kull xahar jew sena.

| 4.6 | Il-KESE jinsisti mal-Kummissjoni biex din iżżid il-pass tat-twettiq tal-wegħda li għamlet (33) li tappoġġja l-azzjoni tal-Istati Membri billi ssegwi r-riformi dwar l-inklużjoni attiva, billi tfassal metodu għat-tfassil tal-baġits ta' referenza u billi tiżgura l-pertinenza tal-għajnuna għall-introjtu billi tirrikorri għal dawn il-baġits malli jitfasslu f'kollaborazzjoni mal-Istati Membri. |
| --- | --- |

4.6

Il-KESE jinsisti mal-Kummissjoni biex din iżżid il-pass tat-twettiq tal-wegħda li għamlet (33) li tappoġġja l-azzjoni tal-Istati Membri billi ssegwi r-riformi dwar l-inklużjoni attiva, billi tfassal metodu għat-tfassil tal-baġits ta' referenza u billi tiżgura l-pertinenza tal-għajnuna għall-introjtu billi tirrikorri għal dawn il-baġits malli jitfasslu f'kollaborazzjoni mal-Istati Membri.

| 4.7 | Il-KESE jinsab verament konvint li l-aqwa mod kif jitnaqqas il-faqar u tiġi evitata l-esklużjoni soċjali huwa billi jerġa' jitnieda t-tkabbir, tissaħħaħ il-kompetittività u jinħolqu kundizzjonijiet qafas favorevoli għall-kumpaniji Ewropej (inklużi pereżempju li jiġu evitati piżijiet amministrattivi eċċessivi, kif ukoll jiġi żgurat aċċess għall-finanzjament), bil-għan li jkunu jistgħu jespandu u joħolqu impjiegi għall-persuni li għandhom il-ħiliet adegwati. |
| --- | --- |

4.7

Il-KESE jinsab verament konvint li l-aqwa mod kif jitnaqqas il-faqar u tiġi evitata l-esklużjoni soċjali huwa billi jerġa' jitnieda t-tkabbir, tissaħħaħ il-kompetittività u jinħolqu kundizzjonijiet qafas favorevoli għall-kumpaniji Ewropej (inklużi pereżempju li jiġu evitati piżijiet amministrattivi eċċessivi, kif ukoll jiġi żgurat aċċess għall-finanzjament), bil-għan li jkunu jistgħu jespandu u joħolqu impjiegi għall-persuni li għandhom il-ħiliet adegwati.

| 4.8 | Il-Kumitat jenfasizza l-ħtieġa li l-programmi tat-tagħlim tul il-ħajja jingħataw importanza partikolari bħala għodda bażika fil-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali, billi dawn isaħħu l-impjegabbiltà u l-aċċess għall-għarfien u għas-suq tax-xogħol. Huwa importanti li tiżdied il-parteċipazzjoni fit-tagħlim tul il-ħajja mill-ħaddiema, dawk li huma qegħda u l-gruppi soċjali vulnerabbli kollha u li jitjieb il-livell tal-kwalifiki professjonali u l-akkwist ta' ħiliet ġodda, li jistgħu jwasslu għal integrazzjoni aktar mgħaġġla fis-suq tax-xogħol, żjieda fil-produttività u għajnuna lin-nies biex isibu xogħol aħjar. |
| --- | --- |

4.8

Il-Kumitat jenfasizza l-ħtieġa li l-programmi tat-tagħlim tul il-ħajja jingħataw importanza partikolari bħala għodda bażika fil-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali, billi dawn isaħħu l-impjegabbiltà u l-aċċess għall-għarfien u għas-suq tax-xogħol. Huwa importanti li tiżdied il-parteċipazzjoni fit-tagħlim tul il-ħajja mill-ħaddiema, dawk li huma qegħda u l-gruppi soċjali vulnerabbli kollha u li jitjieb il-livell tal-kwalifiki professjonali u l-akkwist ta' ħiliet ġodda, li jistgħu jwasslu għal integrazzjoni aktar mgħaġġla fis-suq tax-xogħol, żjieda fil-produttività u għajnuna lin-nies biex isibu xogħol aħjar.

| 4.9 | Il-KESE jaqbel li jkun hemm approċċ komprensiv għall-intraprenditorija soċjali, b'fondi miżjuda għall-Fond ta' Intraprenditorija Soċjali u ambjent legali u amministrattiv imtejjeb sabiex jitrawmu impriżi tal-ekonomija soċjali li jistgħu jiġġieldu kontra l-esklużjoni, billi jixprunaw it-tkabbir, l-innovazzjoni u l-impjieg. |
| --- | --- |

4.9

Il-KESE jaqbel li jkun hemm approċċ komprensiv għall-intraprenditorija soċjali, b'fondi miżjuda għall-Fond ta' Intraprenditorija Soċjali u ambjent legali u amministrattiv imtejjeb sabiex jitrawmu impriżi tal-ekonomija soċjali li jistgħu jiġġieldu kontra l-esklużjoni, billi jixprunaw it-tkabbir, l-innovazzjoni u l-impjieg.

| 4.10 | Il-KESE jilqa' bi pjaċir ir-Rakkomandazzjoni reċenti dwar il-faqar fost it-tfal (34), imma jiddispjaċih li l-fatt li bosta tfal huma bħalissa esposti għar-riskju tal-faqar mgħoddi lilhom minn ġenerazzjoni għal oħra juri n-nuqqasijiet tal-politiki eżistenti. |
| --- | --- |

4.10

Il-KESE jilqa' bi pjaċir ir-Rakkomandazzjoni reċenti dwar il-faqar fost it-tfal (34), imma jiddispjaċih li l-fatt li bosta tfal huma bħalissa esposti għar-riskju tal-faqar mgħoddi lilhom minn ġenerazzjoni għal oħra juri n-nuqqasijiet tal-politiki eżistenti.

| 4.11 | Il-KESE huwa mħasseb għaliex il-mira tal-faqar u l-esklużjoni soċjali kif stabbilita mill-Istrateġija Ewropa 2020 (tnaqqis ta' 20 miljun persuna fqira fl-Unjoni sal-2020) mhux ser tintlaħaq. |
| --- | --- |

4.11

Il-KESE huwa mħasseb għaliex il-mira tal-faqar u l-esklużjoni soċjali kif stabbilita mill-Istrateġija Ewropa 2020 (tnaqqis ta' 20 miljun persuna fqira fl-Unjoni sal-2020) mhux ser tintlaħaq.

| 4.12 | Il-KESE diġà nnota li l-livelli ta' parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili fit-tħejjija tal-Programmi Nazzjonali ta' Riforma jvarjaw ħafna bejn l-Istati Membri u xi wħud minnhom ftit jinkludu dispożizzjonijiet biex ikun hemm din il-parteċipazzjoni (35). |
| --- | --- |

4.12

Il-KESE diġà nnota li l-livelli ta' parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili fit-tħejjija tal-Programmi Nazzjonali ta' Riforma jvarjaw ħafna bejn l-Istati Membri u xi wħud minnhom ftit jinkludu dispożizzjonijiet biex ikun hemm din il-parteċipazzjoni (35).

| 4.13 | In-nuqqas ta' data aġġornata dwar l-introjtu u l-kundizzjonijiet tal-għajxien ixekkel l-implimentazzjoni tal-Istrateġija Ewropa 2020. |
| --- | --- |

4.13

In-nuqqas ta' data aġġornata dwar l-introjtu u l-kundizzjonijiet tal-għajxien ixekkel l-implimentazzjoni tal-Istrateġija Ewropa 2020.

5.   Ir-rwol tal-introjtu minimu fil-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali

| 5.1 | Il-KESE huwa konxju li l-għoti ta' rwol ċentrali speċifiku għall-Unjoni Ewropea rigward il-protezzjoni ta' introjtu minimu jkun ħidma politika kumplessa u mhux tas-soltu minħabba d-differenzi fl-ekonomiji bejn Stat Membru u ieħor, id-diversità tal-iskemi ta' introjtu minimu (36) u tal-istrutturi tal-protezzjoni soċjali, is-sussidjarjetà, ix-xibka ta' drittijiet u obbligi marbutin mal-protezzjoni permezz tal-introjtu minimu u r-relazzjoni kumplessa bejn, minn naħa, il-politiki eżistenti u r-riżultati li jagħtu, u min-naħa l-oħra, il-kunċett tas-“solidarjetà” fl-UE. |
| --- | --- |

5.1

Il-KESE huwa konxju li l-għoti ta' rwol ċentrali speċifiku għall-Unjoni Ewropea rigward il-protezzjoni ta' introjtu minimu jkun ħidma politika kumplessa u mhux tas-soltu minħabba d-differenzi fl-ekonomiji bejn Stat Membru u ieħor, id-diversità tal-iskemi ta' introjtu minimu (36) u tal-istrutturi tal-protezzjoni soċjali, is-sussidjarjetà, ix-xibka ta' drittijiet u obbligi marbutin mal-protezzjoni permezz tal-introjtu minimu u r-relazzjoni kumplessa bejn, minn naħa, il-politiki eżistenti u r-riżultati li jagħtu, u min-naħa l-oħra, il-kunċett tas-“solidarjetà” fl-UE.

| 5.2 | Madankollu, il-KESE jara l-ħtieġa li jiddaħħlu skemi ta' introjtu minimu u jissaħħu dawk eżistenti, għaliex tnejn u għoxrin sena wara r-Rakkomandazzjoni 92/441/KΕE, mhux l-Istati Membri kollha għandhom skemi ta' introjtu minimu, u l-aċċessibiltà u l-mod kif jaħdmu mhumiex garantiti kullimkien, filwaqt li l-objettivi akkumulati tal-Istati Membri biex jitnaqqsu l-faqar u l-esklużjoni soċjali huma inqas mill-mira tal-Ewropa 2020 b'mod sinifikanti (37). |
| --- | --- |

5.2

Madankollu, il-KESE jara l-ħtieġa li jiddaħħlu skemi ta' introjtu minimu u jissaħħu dawk eżistenti, għaliex tnejn u għoxrin sena wara r-Rakkomandazzjoni 92/441/KΕE, mhux l-Istati Membri kollha għandhom skemi ta' introjtu minimu, u l-aċċessibiltà u l-mod kif jaħdmu mhumiex garantiti kullimkien, filwaqt li l-objettivi akkumulati tal-Istati Membri biex jitnaqqsu l-faqar u l-esklużjoni soċjali huma inqas mill-mira tal-Ewropa 2020 b'mod sinifikanti (37).

| 5.3 | B'kunsiderazzjoni tal-interazzjoni bejn il-faqar u l-ekonomija, il-KESE jenfasizza l-potenzjal tal-iskemi ta' introjtu minimu biex jagħtu stabbiltà li tista' kemm ittaffi l-impatt soċjali tal-kriżi kif ukoll tħalli impatt antiċikliku minħabba li tipprovdi aktar riżorsi biex titħeġġeġ id-domanda fis-suq intern. |
| --- | --- |

5.3

B'kunsiderazzjoni tal-interazzjoni bejn il-faqar u l-ekonomija, il-KESE jenfasizza l-potenzjal tal-iskemi ta' introjtu minimu biex jagħtu stabbiltà li tista' kemm ittaffi l-impatt soċjali tal-kriżi kif ukoll tħalli impatt antiċikliku minħabba li tipprovdi aktar riżorsi biex titħeġġeġ id-domanda fis-suq intern.

| 5.4 | Il-KESE wisq jibża' li l-iskemi ta' introjtu minimu, li jvarjaw ħafna fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri rigward il-kopertura, l-universalità u l-effikaċja tagħhom, mhux jirnexxilhom itaffu biżżejjed il-faqar u jinkwieta li jekk ma jintużawx, l-effikaċja tagħhom ser tkompli tonqos (38). |
| --- | --- |

5.4

Il-KESE wisq jibża' li l-iskemi ta' introjtu minimu, li jvarjaw ħafna fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri rigward il-kopertura, l-universalità u l-effikaċja tagħhom, mhux jirnexxilhom itaffu biżżejjed il-faqar u jinkwieta li jekk ma jintużawx, l-effikaċja tagħhom ser tkompli tonqos (38).

| 5.5 | Il-KESE jilqa' r-riżultati pożittivi tal-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni fil-qasam soċjali, iżda jiddispjaċih li l-istrumenti u l-istrutturi eżistenti għadhom ma ġewx eżaminati bir-reqqa kompletament u li l-progress sinifikanti fil-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali kien limitat. |
| --- | --- |

5.5

Il-KESE jilqa' r-riżultati pożittivi tal-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni fil-qasam soċjali, iżda jiddispjaċih li l-istrumenti u l-istrutturi eżistenti għadhom ma ġewx eżaminati bir-reqqa kompletament u li l-progress sinifikanti fil-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali kien limitat.

| 5.6 | Sabiex jiġi komplementat il-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni fil-qasam tal-politika soċjali, il-KESE jappoġġja l-introduzzjoni ta' direttiva Ewropea li testendi l-iskemi ta' introjtu minimu fl-Istati Membri kollha, ittejjeb l-adegwatezza tal-iskemi eżistenti b'kunsiderazzjoni tal-kuntesti nazzjonali differenti, u b'hekk tibgħat messaġġ qawwi dwar il-pilastru soċjali tal-UE. |
| --- | --- |

5.6

Sabiex jiġi komplementat il-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni fil-qasam tal-politika soċjali, il-KESE jappoġġja l-introduzzjoni ta' direttiva Ewropea li testendi l-iskemi ta' introjtu minimu fl-Istati Membri kollha, ittejjeb l-adegwatezza tal-iskemi eżistenti b'kunsiderazzjoni tal-kuntesti nazzjonali differenti, u b'hekk tibgħat messaġġ qawwi dwar il-pilastru soċjali tal-UE.

| 5.7 | Id-direttiva proposta għandha tistabbilixxi standards u indikaturi komuni, tipprovdi metodi għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħha u tippermetti l-parteċipazzjoni tal-imsieħba soċjali, il-benefiċjarji u partijiet interessati oħrajn meta jitwaqqfu jew jiġu riveduti l-iskemi nazzjonali ta' introjtu minimu. |
| --- | --- |

5.7

Id-direttiva proposta għandha tistabbilixxi standards u indikaturi komuni, tipprovdi metodi għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħha u tippermetti l-parteċipazzjoni tal-imsieħba soċjali, il-benefiċjarji u partijiet interessati oħrajn meta jitwaqqfu jew jiġu riveduti l-iskemi nazzjonali ta' introjtu minimu.

| 5.8 | Il-KESE huwa tal-fehma li, bħala prerekwiżit biex jissaħħu s-solidarjetà u l-koeżjoni soċjali fi ħdan l-Istati Membri u bejniethom, il-politiki baġitarji u makroekonomiċi, fil-qafas tal-implimentazzjoni tal-politiki eżistenti, għandhom jikkontribwixxu wkoll għall-għanijiet ta' investiment soċjali tal-Ewropa 2020, waqt li jintużaw l-istrumenti u l-istrutturi eżistenti. |
| --- | --- |

5.8

Il-KESE huwa tal-fehma li, bħala prerekwiżit biex jissaħħu s-solidarjetà u l-koeżjoni soċjali fi ħdan l-Istati Membri u bejniethom, il-politiki baġitarji u makroekonomiċi, fil-qafas tal-implimentazzjoni tal-politiki eżistenti, għandhom jikkontribwixxu wkoll għall-għanijiet ta' investiment soċjali tal-Ewropa 2020, waqt li jintużaw l-istrumenti u l-istrutturi eżistenti.

| 5.9 | Il-KESE huwa konvint li l-isforzi tal-Unjoni Ewropea biex ittejjeb il-protezzjoni permezz tal-introjtu minimu għandha tikkonsisti f' għajnuna lill-Istati Membri – b'mod partikolari dawk li jeħtiġuha l-aktar – biex jiftħu s-swieq tagħhom u jimplimentaw politiki makroekonomiċi effikaċi, kif ukoll l-użu tal-fondi eżistenti b'mod iżjed effiċjenti u mmirat u evalwazzjoni mingħajr dewmien tal-possibbiltajiet biex jiżdiedu l-fondi meħtieġa. |
| --- | --- |

5.9

Il-KESE huwa konvint li l-isforzi tal-Unjoni Ewropea biex ittejjeb il-protezzjoni permezz tal-introjtu minimu għandha tikkonsisti f' għajnuna lill-Istati Membri – b'mod partikolari dawk li jeħtiġuha l-aktar – biex jiftħu s-swieq tagħhom u jimplimentaw politiki makroekonomiċi effikaċi, kif ukoll l-użu tal-fondi eżistenti b'mod iżjed effiċjenti u mmirat u evalwazzjoni mingħajr dewmien tal-possibbiltajiet biex jiżdiedu l-fondi meħtieġa.

| 5.10 | Il-KESE jfakkar li, jekk huwa veru li l-iskemi ta' introjtu minimu huma marbutin direttament mas-sistemi ta' protezzjoni soċjali, huma m'għandhomx iwasslu għal dipendenza fuqhom, u jtenni l-kundizzjonijiet li kien stabbilixxa sa mill-1989 (39). Għaldaqstant, l-iskemi ta' introjtu minimu għandhom ikunu akkumpanjati minn politiki ġenerali u dispożizzjonijiet immirati, bħall-politiki attivi fis-suq tax-xogħol maħsubin biex jgħinu lill-persuni qiegħda jerġgħu jsibu xogħol, servizzi għat-tfittxija tax-xogħol, ġestjoni tal-allokazzjonijiet u tal-programmi maħsubin għas-suq tax-xogħol, bħat-taħriġ u l-ħolqien tal-impjiegi appoġġjati minn strateġiji ta' attivazzjoni adegwati, sabiex dawk li jkunu qed ifittxu xogħol ikollhom aktar ċans li jsibu xogħol. Huwa essenzjali wkoll li jkun hemm istituzzjonijiet effettivi għas-suq tax-xogħol, il-kura tas-saħħa u l-politiki tad-djar, kif ukoll servizzi pubbliċi li jkunu aċċessibbli, ta' kwalità għolja u bi prezz li jintlaħaq. |
| --- | --- |

5.10

Il-KESE jfakkar li, jekk huwa veru li l-iskemi ta' introjtu minimu huma marbutin direttament mas-sistemi ta' protezzjoni soċjali, huma m'għandhomx iwasslu għal dipendenza fuqhom, u jtenni l-kundizzjonijiet li kien stabbilixxa sa mill-1989 (39). Għaldaqstant, l-iskemi ta' introjtu minimu għandhom ikunu akkumpanjati minn politiki ġenerali u dispożizzjonijiet immirati, bħall-politiki attivi fis-suq tax-xogħol maħsubin biex jgħinu lill-persuni qiegħda jerġgħu jsibu xogħol, servizzi għat-tfittxija tax-xogħol, ġestjoni tal-allokazzjonijiet u tal-programmi maħsubin għas-suq tax-xogħol, bħat-taħriġ u l-ħolqien tal-impjiegi appoġġjati minn strateġiji ta' attivazzjoni adegwati, sabiex dawk li jkunu qed ifittxu xogħol ikollhom aktar ċans li jsibu xogħol. Huwa essenzjali wkoll li jkun hemm istituzzjonijiet effettivi għas-suq tax-xogħol, il-kura tas-saħħa u l-politiki tad-djar, kif ukoll servizzi pubbliċi li jkunu aċċessibbli, ta' kwalità għolja u bi prezz li jintlaħaq.

Brussell, 10 ta' Novembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Il-pjattaforma Ewropea kontra l-Faqar u l-Esklużjoni Soċjali”, ĠU C 166, 7.6.2011, p. 18. Ara paġna 19, punt 7.

1

(2)  ATD Fourth World, in-Netwerk Ewropew Kontra l-Faqar (European Anti-Poverty Network – EAPN), il-federazzjoni Ewropea tal-organizzazzjonijiet nazzjonali li jaħdmu mal-persuni mingħajr dar (FEANTSA), is-sezzjoni Ewropea ta' Emmaus, eċċ.

2

(3)  Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Novembru 2011 dwar Il-pjattaforma Ewropea kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali (2011/2052(INI)) ĠU C 153E, 31.5.2013, p. 57–78.

3

(4)  Il-politiki l-oħra ta' din il-kategorija huma: a) l-introjtu universali bażiku jew introjtu ta' integrazzjoni, li hi allokazzjoni permanenti ta' ammont determinat minn qabel li jingħata b'mod regolari lil kull ċittadin adult, tkun xi tkun is-sitwazzjoni ekonomika jew soċjali tiegħu jew id-disponibbiltà li wieħed jaħdem, u b) it-taxxa fuq l-introjtu negattiv, li tistrieħ fuq il-kunċett ta' rata tat-taxxa marġinali.

4

(5)  Hugh Frazer u Eric Marlier. Minimum Income Schemes Across EU Member States (Skemi ta' introjtu minimu fl-Istati Membri differenti tal-UE), rapport sommarju, Netwerk ta' esperti indipendenti dwar l-inklużjoni soċjali tal-UE, Kummissjoni Ewropea, Direttorat Ġenerali għall-Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Opportunitajiet Indaqs, Ottubru 2009.

5

Minimum Income Schemes Across EU Member States

(6)  Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, Karta Komunitarja tad-Drittijiet Soċjali Fundamentali tal-Ħaddiema, il-Lussemburgu, Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej, 1990 (mhux disponibbli bil-Malti).

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill 92/441/KEE tal-24 ta' Ġunju 1992 dwar il-kriterji komuni rigward ir-riżorsi u l-għajnuna soċjali suffiċjenti fis-sistemi ta' protezzjoni soċjali, ĠU L 245, 26.8.1992, p. 46–48 (mhux disponibbli bil-Malti).

7

(8)  Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta’ Ottubru 2008 dwar l-inklużjoni attiva tan-nies esklużi mis-suq tax-xogħol (notifikata bin-numru C(2008) 5737), ĠU L 307, 18.11.2008, p. 11–14.

8

(9)  “Ewropa 2020 – Strateġija għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklussiv”, COM(2010) 2020 final, Brussell, 3.3.2010.

9

(10)  Flimkien, dawn it-tliet indikaturi jiddefinixxu grupp ġenerali mmirat ta' persuni li jinsabu fil-periklu tal-faqar u l-esklużjoni, bl-implikazzjoni li kull min jikkorrispondi għal wieħed minn dawn il-kriterji, ikun xi jkun, jaqa' taħt din il-kategorija, u dan jiġri darba biss.

10

(11)  Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Pjattaforma Ewropea kontra l-Faqar u l-Esklużjoni Soċjali: Qafas Ewropew għall-koeżjoni soċjali u territorjali”, COM(2011) 758 final, ĠU C 248, 25.8.2011, p. 130–134.

11

(12)  Fl-oqsma tal-impjieg, l-edukazzjoni, it-tibdil fil-klima, ir-riċerka u l-iżvilupp, il-miri huma stabbiliti f'persentaġġi u dan jippermetti lill-Istati Membri jistabbilixxu miri simili f'termini ta' persentaġġi.

12

(13)  Kummissjoni Ewropea, “Rapport dwar l-iżviluppi fl-impjieg u fis-sitwazzjoni soċjali fl-Ewropa”, 2012.

13

(14)  Frazer u Marlier. 2011. Assessment of Progress towards the Europe 2020 social inclusion objectives: Main Findings and Suggestions on the Way Forward (Valutazzjoni tal-progress lejn l-għanijiet tal-inklużjoni soċjali tal-Ewropa 2020: Sejbiet u suġġerimenti ewlenin għat-triq 'il quddiem), netwerk ta' esperti indipendenti tal-UE dwar l-inklużjoni soċjali, Brussell, Kummissjoni Ewropea.

14

Assessment of Progress towards the Europe 2020 social inclusion objectives: Main Findings and Suggestions on the Way Forward

(15)  Kummissjoni Ewropea, Guidance for the National Reform Programmes (Gwida għall-Programmi Nazzjonali ta' Riforma), 18 ta' Jannar 2012.

15

Guidance for the National Reform Programmes

(16)  Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-20 ta' Ottubru 2010 dwar ir-rwol tal-introjtu minimu fil-ġlieda kontra l-faqar u l-promozzjoni ta’ soċjetà inklużiva fl-Ewropa (2010/2039(INI)), ĠU C 70E, 8.3.2012, p. 8–18.

16

(17)  Ara nota 3 f'qiegħ il-paġna.

17

(18)  Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni, Evidence on Demographic and Social Trends. Social Policies' Contribution to Inclusion, Employment and the Economy, SWD(2013) 38 final, l-ewwel parti.

18

Evidence on Demographic and Social Trends. Social Policies' Contribution to Inclusion, Employment and the Economy

(19)  Eurostat, 2013. Indikaturi ewlenin t2020_50, t2020_51, t2020_52, t2020_53, aġġornati fit-3 ta' Ottubru 2013.

19

(20)  L-ogħla rati jidhru fil-Bulgarija (49 %), ir-Rumanija u l-Latvja (it-tnejn 40 %), il-Litwanja (33 %), il-Greċja u l-Ungerija (it-tnejn 31 %), kif ukoll l-Italja (28,2 %).

20

(21)  Kummissjoni Ewropea, Social Europe: Current Challenges and the Way Forward, Annual Report of the Social Protection Committee (2012).

21

Social Europe: Current Challenges and the Way Forward, Annual Report of the Social Protection Committee

(22)  Ara nota 18 f'qiegħ il-paġna.

22

(23)  Ibid.

23

(24)  ETUI (l-Istitut Ewropew tat-Trejdjunjins) u ETUC (Konfederazzjoni Ewropea tat-Trejdjunjins)Benchmarking Working Europe, 2013.

24

Benchmarking Working Europe

(25)  Eurofound, Quality of Life in Europe: Impacts of the Crisis, 3rd European Quality of Life Survey, il-Lussemburgu, 2012.

25

Quality of Life in Europe: Impacts of the Crisis, 3rd European Quality of Life Survey

(26)  Kummissjoni Ewropea, “Reviżjoni Trimestrali dwar l-Impjieg u s-Sitwazzjoni Soċjali tal-UE”, Marzu 2013.

26

(27)  Ara n-nota 21 f'qiegħ il-paġna.

27

(28)  Ara ĠU C 44, 11.2.2011, p. 23-27; ĠU C 166, 7.6.2011, p. 18-22; ĠU C 24, 28.1.2012, p. 35-39; ĠU C 318, 23.12.2009, p. 52-56; ĠU C 48, 15.2.2011, p. 57-64; ĠU C 44, 11.2.2011, p. 90-98; ĠU C 44, 11.2.2011, p. 34-39; ĠU C 318, 29.10.2011, p. 43-49; ĠU C 132, 3.5.2011, p. 26-38; ĠU C 128, 18.5.2010, p. 10-17.

28

(29)  ĠU C 221, 28.8.1989, p. 10–15 (mhux disponibbli bil-Malti).

29

(30)  28 ta' Mejju 2013, http://www.eesc.europa.eu/?i=portal.fr.events-and-activities-european-minimum-income.

30

(31)  L-indikatur tar-riskju tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali huwa magħmul minn tliet parametri: ir-riskju tal-faqar, it-tiċħid materjali sever u l-intensità baxxa ħafna ta' xogħol.

31

(32)  Komunikazzjoni tal-Kummissjoni COM(2013) 83 tal-20 ta' Frar 2013 bl-isem “Lejn Investiment Soċjali għat-Tkabbir u l-Koeżjoni – inkluża l-implimentazzjoni tal-Fond Soċjali Ewropew 2014-2020”. Il-“Pakkett ta' Investiment Soċjali” jinkludi wkoll ir-Rakkomandazzjoni “L-investiment fit-tfal” (C (2013) 778 final), dokumenti ta' ħidma dwar is-suġġetti “Long-term care in ageing societies – Challenges and policy options”, “Investing in Health”, “Follow-up on the implementation by the Member States of the 2008 European Commission recommendation on active inclusion of people excluded from the labour market”, kif ukoll “3rd Biennial Report on Social Services of General Interest”.

32

(33)  Komunikazzjoni COM(2013) 83 final, punt 2.2.

33

(34)  Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Frar 2013 bl-isem “L-Investiment fit-tfal: niksru ċ-ċiklu tal-iżvantaġġ”, ĠU L 59, 2.3.2013, p. 5-16.

34

(35)  KESE: “Civil Society Involvement in the National Reform Programmes” (Il-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili fil-Programmi Nazzjonali ta' Riforma), Rapport sommarju, Brussell, 28 ta' Frar 2011.

35

(36)  Għal ħarsa aktar dettaljata, ara Frazer u Marlier, op. cit., 2009.

36

(37)  Il-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali, op. cit.

37

(38)  SWD(2013) 39 final.

38

(39)  Ara l-Opinjoni msemmija fin-nota 29 f'qiegħ il-paġna.

39

---

APPENDIĊI

għall-Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

L-emendi li ġejjin inċaħdu waqt id-diskussjoni iżda rċevew aktar minn kwart tal-voti:

Punt 1.4

Ibdel it-test kif ġej:

“jistieden lill-Kummissjoni teżamina l-aħjar prattiki eżistenti sabiex tgħin lill-Istati Membri jiżviluppaw strateġiji għall-inklużjoni attiva li jinkludu appoġġ għall-introjtu li jkun biżżejjed u adegwat, miżuri ta' attivazzjoni u miżuri li jindirizzaw il-faqar, waqt li tiġi rispettata r-responsabbiltà primarja tagħhom fid-dawl tal-prattiki nazzjonali u ta' sussidjarjetà. Fl-istess ħin għandha teżamina l-possibbiltajiet ta' finanzjament u l-użu effiċjenti u mmirat tagħhom
  għal introjtu minimu Ewropew billi tiffoka b'mod partikolari fuq il-prospett li jinħoloq Fond Ewropew adatt;”

Riżultat tal-votazzjoni:

Riżultat tal-votazzjoni:

| Favur | : | 112 |
| --- | --- | --- |
| Kontra | : | 134 |
| Astensjonijiet | : | 10 |

Favur

:

112

Kontra

:

134

Astensjonijiet

:

10

Punt 4.2

Punt 4.2

Ibdel it-test kif ġej:

“In-neċessità urġenti t'
  li tiġi indirizzata skema ta' introjtu minimu ġiet enfasizzata matul seduta pubblika30 li l-KESE organizza meta kien qed ifassal l-Opinjoni tiegħu u ġabar esperti u attivisti għal diskussjoni dwar kif il-faqar jista' jitkejjel aħjar u dwar l-isfidi li jridu jingħelbu biex tiġi adottata skema Ewropea ta' introjtu minimu fil-livell nazzjonali.”

Riżultat tal-votazzjoni:

Riżultat tal-votazzjoni:

| Favur | : | 110 |
| --- | --- | --- |
| Kontra | : | 132 |
| Astensjonijiet | : | 13 |

Favur

:

110

Kontra

:

132

Astensjonijiet

:

13

Punt 5.3

Punt 5.3

Ibdel it-test kif ġej:

“B'kunsiderazzjoni tal-interazzjoni bejn il-faqar u l-ekonomija, il-KESE jinnota
  jenfasizza l-potenzjal tal-iskemi ta' introjtu minimu biex jagħtu stabbiltà li tista' kemm ittaffi l-impatt soċjali tal-kriżi kif ukoll tħalli impatt antiċikliku minħabba li tipprovdi aktar riżorsi biex titħeġġeġ id-domanda fis-suq intern.”

Riżultat tal-votazzjoni:

Riżultat tal-votazzjoni:

| Favur | : | 110 |
| --- | --- | --- |
| Kontra | : | 139 |
| Astensjonijiet | : | 8 |

Favur

:

110

Kontra

:

139

Astensjonijiet

:

8

Punt 5.6

Punt 5.6

Ibdel it-test kif ġej:

“Il-KESE jappella għal skambju tal-aħjar prattiċi fil-qasam tal-iskemi ta' introjtu minimu u l-linji gwida fil-livell nazzjonali sabiex l-Istati Membri jiġu appoġġjati jistabbilixxu skemi ta' introjtu minimu u jagħmluhom iffukati u effiċjenti b'mod adegwati
  Sabiex jiġi komplementat il-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni fil-qasam tal-politika soċjali, il-KESE jappoġġja l-introduzzjoni ta' direttiva Ewropea li testendi l-iskemi ta' introjtu minimu fl-Istati Membri kollha, ittejjeb l-adegwatezza tal-iskemi eżistenti b'kunsiderazzjoni tal-kuntesti nazzjonali differenti, u b'hekk tibgħat messaġġ qawwi dwar il-pilastru soċjali tal-UE.”Barra minn dan, it-tabella soċjali li għadha kif ġiet introdotta tista' tgħin biex tipprevjeni d-differenzi potenzjali."

Riżultat tal-votazzjoni:

Riżultat tal-votazzjoni:

| Favur | : | 115 |
| --- | --- | --- |
| Kontra | : | 138 |
| Astensjonijiet | : | 9 |

Favur

:

115

Kontra

:

138

Astensjonijiet

:

9

Punt 5.7

Punt 5.7

Ibdel it-test kif ġej:

“Il-miżuri proposti għandhom jistabbilixxuId-direttiva proposta għandha tistabbilixxi
  standards u indikaturi gwidakomuni
  , jipprovdutipprovdi
  metodi għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom
  a u jippermettutippermetti
  l-parteċipazzjoni ta' imsieħba soċjali, benefiċjarji u partijiet interessati oħrajn meta jitwaqqfu jew jiġu riveduti skemi nazzjonali ta' introjtu minimu.”

Riżultat tal-votazzjoni:

Riżultat tal-votazzjoni:

| Favur | : | 115 |
| --- | --- | --- |
| Kontra | : | 139 |
| Astensjonijiet | : | 5 |

Favur

:

115

Kontra

:

139

Astensjonijiet

:

5

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/32 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/32

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar L-isfidi għall-industrija Ewropea tal-inġinerija (mekkanika, elettrika, elettronika u tax-xogħol tal-metall) f'ekonomija globali li qed tinbidel (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2014/C 170/05

Relatur: is-Sinjura STUDNIČNÁ

Korelatur: is-Sur ATANASOV

Nhar l-14 ta' Frar 2013, il-Kunsill Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

L-isfidi għall-industrija Ewropea tal-inġinerija (mekkanika, elettrika, elettronika u tax-xogħol tal-metall) f'ekonomija globali li qed tinbidel

(opinjoni fuq inizjattiva proprja).

Il-Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali (CCMI), inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar il-21 ta’ Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta’ Diċembru 2013 (seduta tal-11 ta’ Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'167 vot favur, vot wieħed (1) kontra u 4 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1. | L-industrija Ewropea tal-inġinerija (1) taqdi rwol essenzjali fl-irkupru ekonomiku tal-Ewropa u l-għan ambizzjuż sabiex iżżid il-produzzjoni industrijali għal aktar minn 20 % tal-PDG sal-2020. Madankollu, huwa meħtieġ aktar investiment mill-kumpaniji biex jinħoloq dan it-tkabbir, biex titreġġa' lura t-tendenza attwali, u biex il-persuni qiegħda jerġgħu jibdew jaħdmu. |
| --- | --- |

1.1.

L-industrija Ewropea tal-inġinerija (1) taqdi rwol essenzjali fl-irkupru ekonomiku tal-Ewropa u l-għan ambizzjuż sabiex iżżid il-produzzjoni industrijali għal aktar minn 20 % tal-PDG sal-2020. Madankollu, huwa meħtieġ aktar investiment mill-kumpaniji biex jinħoloq dan it-tkabbir, biex titreġġa' lura t-tendenza attwali, u biex il-persuni qiegħda jerġgħu jibdew jaħdmu.

| 1.2. | Biex dan jintlaħaq, l-Ewropa trid tiżviluppa viżjoni u mira ċari għall-industrija. Dan għandu jwassal għal politika koordinata b'enfasi ċara fuq il-kompetittività tal-industrija Ewropea li tkun tinkludi l-oqsma l-oħra ta' politika u twassal biex l-Ewropa ssir post li jħajjar it-twaqqif ta' negozji ġodda. |
| --- | --- |

1.2.

Biex dan jintlaħaq, l-Ewropa trid tiżviluppa viżjoni u mira ċari għall-industrija. Dan għandu jwassal għal politika koordinata b'enfasi ċara fuq il-kompetittività tal-industrija Ewropea li tkun tinkludi l-oqsma l-oħra ta' politika u twassal biex l-Ewropa ssir post li jħajjar it-twaqqif ta' negozji ġodda.

| 1.3. | L-Ewropa għandha tiżviluppa approċċ aktar pożittiv lejn it-tibdil fl-industrija, speċjalment rigward it-tranżizzjoni b'suċċess fil-pajjiżi tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant (CEECs). |
| --- | --- |

1.3.

L-Ewropa għandha tiżviluppa approċċ aktar pożittiv lejn it-tibdil fl-industrija, speċjalment rigward it-tranżizzjoni b'suċċess fil-pajjiżi tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant (CEECs).

| 1.4. | L-Ewropa għandha ssir aktar konxja tal-assi tagħha, tiżviluppahom u ssaħħaħhom – ħaddiema b'ħafna ħiliet u motivati, sfond edukattiv varjat, għarfien xjentifiku enormi, ħafna raggruppamenti reġjonali li jinsabu fuq quddiem nett fid-dinja, ktajjen ta' fornituri u servizzi integrati-sew, infrastruttura tat-trasport żviluppata sew u suq intern b'aktar minn 500 miljun konsumatur, u kooperazzjoni soda mill-imsieħba soċjali. |
| --- | --- |

1.4.

L-Ewropa għandha ssir aktar konxja tal-assi tagħha, tiżviluppahom u ssaħħaħhom – ħaddiema b'ħafna ħiliet u motivati, sfond edukattiv varjat, għarfien xjentifiku enormi, ħafna raggruppamenti reġjonali li jinsabu fuq quddiem nett fid-dinja, ktajjen ta' fornituri u servizzi integrati-sew, infrastruttura tat-trasport żviluppata sew u suq intern b'aktar minn 500 miljun konsumatur, u kooperazzjoni soda mill-imsieħba soċjali.

| 1.5. | Sabiex jiġu ġġenerati investimenti ġodda l-Ewropa għandha ssegwi strateġija li żżomm l-industrija tagħha fuq quddiem nett fl-innovazzjoni teknoloġika u fl-istess ħin, sabiex jintlaħaq il-volum meħtieġ ta' produzzjoni u impjieg bħala għodda ewlenija għat-tisħiħ tal-kompetittività, trid tkun aktar attraenti għal kumpaniji li jimmanifatturaw oġġetti fi kwantitajiet kbar, kemm fil-kategorija ta' teknoloġija ta' livell għoli kif ukoll fil-kategorija ta' teknoloġija baxxa jew medja. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tniedi strateġija dwar kif l-Ewropa tista’ tiġbed aktar investimenti f’kumpaniji ta’ teknoloġija għolja – inklużi fabbriki moderni li huma l-konsegwenza tar-raba’ rivoluzzjoni industrijali – u kompletenzi ta’ ħiliet speċjalizzati ħafna li jrawmu l-innovazzjoni matul il-katina ta’ valur. |
| --- | --- |

1.5.

Sabiex jiġu ġġenerati investimenti ġodda l-Ewropa għandha ssegwi strateġija li żżomm l-industrija tagħha fuq quddiem nett fl-innovazzjoni teknoloġika u fl-istess ħin, sabiex jintlaħaq il-volum meħtieġ ta' produzzjoni u impjieg bħala għodda ewlenija għat-tisħiħ tal-kompetittività, trid tkun aktar attraenti għal kumpaniji li jimmanifatturaw oġġetti fi kwantitajiet kbar, kemm fil-kategorija ta' teknoloġija ta' livell għoli kif ukoll fil-kategorija ta' teknoloġija baxxa jew medja. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tniedi strateġija dwar kif l-Ewropa tista’ tiġbed aktar investimenti f’kumpaniji ta’ teknoloġija għolja – inklużi fabbriki moderni li huma l-konsegwenza tar-raba’ rivoluzzjoni industrijali – u kompletenzi ta’ ħiliet speċjalizzati ħafna li jrawmu l-innovazzjoni matul il-katina ta’ valur.

| 1.6. | L-iffinanzjar tar-riċerka Ewropea għandu jkun marbut aktar mal-ħtiġijiet industrijali, bl-involviment tal-kumpaniji minn stadju bikri tal-proċess innovattiv u għandu jipprovdi appoġġ għall-inġinerija kreattiva fl-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju sabiex l-ideat jissarrfu b'mod aktar faċli u aktar malajr fi prodotti ġodda. Ir-raggruppamenti li jingħaqdu ma' kumpaniji tal-manifattura u strutturi ta' riċerka għandhom jitħeġġu u jingħataw appoġġ. |
| --- | --- |

1.6.

L-iffinanzjar tar-riċerka Ewropea għandu jkun marbut aktar mal-ħtiġijiet industrijali, bl-involviment tal-kumpaniji minn stadju bikri tal-proċess innovattiv u għandu jipprovdi appoġġ għall-inġinerija kreattiva fl-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju sabiex l-ideat jissarrfu b'mod aktar faċli u aktar malajr fi prodotti ġodda. Ir-raggruppamenti li jingħaqdu ma' kumpaniji tal-manifattura u strutturi ta' riċerka għandhom jitħeġġu u jingħataw appoġġ.

| 1.7. | Il-KE għandha żżid l-isforzi tagħha biex tiffaċilita l-ħajja tal-kumpaniji Ewropej, speċjalment għall-SMEs. Għandha tiddaħħal leġislazzjoni teknika u amministrattiva ġdida biss sakemm il-miri tagħha ma jkunux jistgħu jinkisbu mod ieħor. Il-KE għandha tiffoka aktar fuq applikazzjoni koerenti tar-regoli eżistenti fost l-Istati Membri kollha, l-armonizzazzjoni u t-tisħiħ tas-sorveljanza tas-suq. Il-KE għandha tippromovi wkoll l-applikazzjoni bilanċjata ta' dan l-aproċċ fil-livell globali fir-rigward tar-reġjuni l-oħra fid-dinja. |
| --- | --- |

1.7.

Il-KE għandha żżid l-isforzi tagħha biex tiffaċilita l-ħajja tal-kumpaniji Ewropej, speċjalment għall-SMEs. Għandha tiddaħħal leġislazzjoni teknika u amministrattiva ġdida biss sakemm il-miri tagħha ma jkunux jistgħu jinkisbu mod ieħor. Il-KE għandha tiffoka aktar fuq applikazzjoni koerenti tar-regoli eżistenti fost l-Istati Membri kollha, l-armonizzazzjoni u t-tisħiħ tas-sorveljanza tas-suq. Il-KE għandha tippromovi wkoll l-applikazzjoni bilanċjata ta' dan l-aproċċ fil-livell globali fir-rigward tar-reġjuni l-oħra fid-dinja.

| 1.8. | L-iżvantaġġi, bħal aċċess diffiċli għall-finanzjament, spejjeż għoljin tal-enerġija jew spejjeż li jirriżultaw minn piżijiet amministrattivi u l-leġislazzjoni għandhom jitnaqqsu permezz tal-adozzjoni ta' leġislazzjoni aktar konsistenti u prevedibbli. |
| --- | --- |

1.8.

L-iżvantaġġi, bħal aċċess diffiċli għall-finanzjament, spejjeż għoljin tal-enerġija jew spejjeż li jirriżultaw minn piżijiet amministrattivi u l-leġislazzjoni għandhom jitnaqqsu permezz tal-adozzjoni ta' leġislazzjoni aktar konsistenti u prevedibbli.

| 1.9. | Ir-rata għolja ta' impjieg fl-Ewropa tista' tinżamm biss jekk il-ħaddiema jkunu mgħallma u mħarrġa aħjar minn dawk f'ekonomiji kompetittivi. Għandhom jittieħdu miżuri biex jattiraw iż-żgħażagħ – kemm irġiel kif ukoll nisa – fi professjonijiet teknoloġiċi li kulma jmur jużaw makkinarju u servizzi aktar sofistikati. Għandhom jitħeġġu l-kooperazzjoni tal-kumpaniji mal-universitajiet u l-iskejjel, u t-taħriġ u t-tagħlim tul il-ħajja. |
| --- | --- |

1.9.

Ir-rata għolja ta' impjieg fl-Ewropa tista' tinżamm biss jekk il-ħaddiema jkunu mgħallma u mħarrġa aħjar minn dawk f'ekonomiji kompetittivi. Għandhom jittieħdu miżuri biex jattiraw iż-żgħażagħ – kemm irġiel kif ukoll nisa – fi professjonijiet teknoloġiċi li kulma jmur jużaw makkinarju u servizzi aktar sofistikati. Għandhom jitħeġġu l-kooperazzjoni tal-kumpaniji mal-universitajiet u l-iskejjel, u t-taħriġ u t-tagħlim tul il-ħajja.

2.   Introduzzjoni

| 2.1. | L-industrija tal-inġinerija fl-Ewropa hija settur wiesgħa u divers ħafna, li jkopri l-kodiċi tan-NACE 25, 26, 27, 28, 29.3, 32.11 u 33 bl-eċċezzjoni ta' 33.15 sa 33.17. Tradizzjonalment l-industrija tal-inġinerija hija rappreżentata minn: Inġinerija Mekkanika u Elettrika u makkinarju; Elettronika; Oġġetti tal-metall u xogħol tal-metall. |
| --- | --- |

2.1.

L-industrija tal-inġinerija fl-Ewropa hija settur wiesgħa u divers ħafna, li jkopri l-kodiċi tan-NACE 25, 26, 27, 28, 29.3, 32.11 u 33 bl-eċċezzjoni ta' 33.15 sa 33.17. Tradizzjonalment l-industrija tal-inġinerija hija rappreżentata minn: Inġinerija Mekkanika u Elettrika u makkinarju; Elettronika; Oġġetti tal-metall u xogħol tal-metall.

| 2.2. | L-industrija tal-inġinerija kollha fl-Ewropa tikkonsisti f'madwar 130 000 kumpanija, li jimpjegaw aktar minn 10,3 miljun persuna bi kwalifiki u livell ta' ħiliet għoljin u jiġġeneraw produzzjoni annwali ta' madwar EUR 1 840 biljun u madwar 1/3 tal-esportazzjoni kollha tal-UE. |
| --- | --- |

2.2.

L-industrija tal-inġinerija kollha fl-Ewropa tikkonsisti f'madwar 130 000 kumpanija, li jimpjegaw aktar minn 10,3 miljun persuna bi kwalifiki u livell ta' ħiliet għoljin u jiġġeneraw produzzjoni annwali ta' madwar EUR 1 840 biljun u madwar 1/3 tal-esportazzjoni kollha tal-UE.

| 2.3. | Bil-produzzjoni ta' varjetà ta' prodotti finali u permezz tal-provvista ta' komponenti, partijiet, għodod, makkinarju, installazzjonijiet, sistemi, teknoloġiji, eċċ. lil setturi oħrajn, din l-industrija taqdi rwol ewlieni għal-livell teknoloġiku ta' numru kbir ta' setturi oħra u tiddefinixxi l-iżvilupp tas-soċjetà fl-oqsma tal-effiċjenza enerġetika, is-saħħa, il-mobbiltà, il-komunikazzjonijiet u s-sigurtà. |
| --- | --- |

2.3.

Bil-produzzjoni ta' varjetà ta' prodotti finali u permezz tal-provvista ta' komponenti, partijiet, għodod, makkinarju, installazzjonijiet, sistemi, teknoloġiji, eċċ. lil setturi oħrajn, din l-industrija taqdi rwol ewlieni għal-livell teknoloġiku ta' numru kbir ta' setturi oħra u tiddefinixxi l-iżvilupp tas-soċjetà fl-oqsma tal-effiċjenza enerġetika, is-saħħa, il-mobbiltà, il-komunikazzjonijiet u s-sigurtà.

| 2.4. | Minħabba l-volum enormi tagħha, il-livell għoli ta' impjieg u l-orjentazzjoni qawwija għall-esportazzjoni, l-industrija Ewropea tal-inġinerija taqdi rwol essenzjali fl-irkupru ekonomiku tal-Ewropa u l-għan ambizzjuż deskritt fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea “Industrija Ewropea Aktar B'saħħitha għat-Tkabbir u l-Irkupru Ekonomiku” sabiex titreġġa' lura t-tendenza attwali u biex tiżdied il-produzzjoni industrijali għal aktar minn 20 % tal-PDG sal-2020. |
| --- | --- |

2.4.

Minħabba l-volum enormi tagħha, il-livell għoli ta' impjieg u l-orjentazzjoni qawwija għall-esportazzjoni, l-industrija Ewropea tal-inġinerija taqdi rwol essenzjali fl-irkupru ekonomiku tal-Ewropa u l-għan ambizzjuż deskritt fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea “Industrija Ewropea Aktar B'saħħitha għat-Tkabbir u l-Irkupru Ekonomiku” sabiex titreġġa' lura t-tendenza attwali u biex tiżdied il-produzzjoni industrijali għal aktar minn 20 % tal-PDG sal-2020.

| 2.5. | L-industriji Ewropej tal-inġinerija jridu jitqiesu u jiġu analizzati fil-kuntest tal-iżvilupp ekonomiku tal-UE, u dawn l-industriji huma ħoloq integrali u essenzjali għall-katini ta’ valur rispettivi tagħhom. Fid-dawl ta’ dan, isofru minn bażikament l-istess problemi li jiffaċċjaw il-kontropartijiet tagħhom fil-katina (l-industrija tal-azzar, is-settur tal-enerġija ...). |
| --- | --- |

2.5.

L-industriji Ewropej tal-inġinerija jridu jitqiesu u jiġu analizzati fil-kuntest tal-iżvilupp ekonomiku tal-UE, u dawn l-industriji huma ħoloq integrali u essenzjali għall-katini ta’ valur rispettivi tagħhom. Fid-dawl ta’ dan, isofru minn bażikament l-istess problemi li jiffaċċjaw il-kontropartijiet tagħhom fil-katina (l-industrija tal-azzar, is-settur tal-enerġija ...).

3.   L-isfidi għall-industrija Ewropea tal-inġinerija

3.1.   Kompetizzjoni internazzjonali

| 3.1.1. | L-industrija tal-inġinerija Ewropea tesporta parti konsiderevoli mill-produzzjoni tagħha. F'dawn l-aħħar snin, l-investimenti baqgħu lura meta mqabbla ma' reġjuni oħra fid-dinja. Dan ifisser delokalizzazzjoni perikoluża tal-ktajjen ta' valur 'l barra mill-Ewropa u l-industrija Ewropea tal-inġinerija qed tiffaċċja kompetizzjoni dinjija dejjem akbar. |
| --- | --- |

3.1.1.

L-industrija tal-inġinerija Ewropea tesporta parti konsiderevoli mill-produzzjoni tagħha. F'dawn l-aħħar snin, l-investimenti baqgħu lura meta mqabbla ma' reġjuni oħra fid-dinja. Dan ifisser delokalizzazzjoni perikoluża tal-ktajjen ta' valur 'l barra mill-Ewropa u l-industrija Ewropea tal-inġinerija qed tiffaċċja kompetizzjoni dinjija dejjem akbar.

| 3.1.2. | L-Amerika ta' fuq adottat strateġija li timmira lejn ir-rindustrijalizzazzjoni, ibbażata b'mod partikolari fuq spejjeż baxxi tal-enerġija u prezzijiet baxxi għall-ħaddiema fin-NAFTA. Iċ-Ċina u diversi pajjiżi fix-Xlokk tal-Asja attiraw investiment konsiderevoli, speċjalment f'setturi elettriċi u elettroniċi, reċentement anke fil-makkinarju. Permezz ta' pjani ta' żvilupp appoġġati mill-istat, dawn l-industriji mhux biss jikkompetu b'pagi aktar baxxi iżda dalwaqt se jipproduċu prodotti b'valur miżjud ogħla. Il-Ġappun qed iżid fil-kompetittività tiegħu minħabba l-iżvalutar reċenti tal-Yen b'madwar 30 %. Fl-aħħar nett, f'dawn l-aħħar snin l-Afrika u l-Lvant Nofsani rnexxilhom jattiraw investimenti tal-manifattura. |
| --- | --- |

3.1.2.

L-Amerika ta' fuq adottat strateġija li timmira lejn ir-rindustrijalizzazzjoni, ibbażata b'mod partikolari fuq spejjeż baxxi tal-enerġija u prezzijiet baxxi għall-ħaddiema fin-NAFTA. Iċ-Ċina u diversi pajjiżi fix-Xlokk tal-Asja attiraw investiment konsiderevoli, speċjalment f'setturi elettriċi u elettroniċi, reċentement anke fil-makkinarju. Permezz ta' pjani ta' żvilupp appoġġati mill-istat, dawn l-industriji mhux biss jikkompetu b'pagi aktar baxxi iżda dalwaqt se jipproduċu prodotti b'valur miżjud ogħla. Il-Ġappun qed iżid fil-kompetittività tiegħu minħabba l-iżvalutar reċenti tal-Yen b'madwar 30 %. Fl-aħħar nett, f'dawn l-aħħar snin l-Afrika u l-Lvant Nofsani rnexxilhom jattiraw investimenti tal-manifattura.

| 3.1.3. | Il-mira biex l-industrija jkollha sehem ta' 20 % fil-PDG teħtieġ il-ħolqien ta' mill-inqas 400 000 impjieg ġdid fis-sena. Huwa biss jekk tattira aktar investimenti, li l-Ewropa se tkun tista' toħloq impjiegi u gid biżżejjed biex jinżammu l-istandards soċjali għolja fl-Ewropa u biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Ewropa 2020. U l-investimenti fl-Ewropa se jsiru biss jekk din tkun kompetittiva. |
| --- | --- |

3.1.3.

Il-mira biex l-industrija jkollha sehem ta' 20 % fil-PDG teħtieġ il-ħolqien ta' mill-inqas 400 000 impjieg ġdid fis-sena. Huwa biss jekk tattira aktar investimenti, li l-Ewropa se tkun tista' toħloq impjiegi u gid biżżejjed biex jinżammu l-istandards soċjali għolja fl-Ewropa u biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Ewropa 2020. U l-investimenti fl-Ewropa se jsiru biss jekk din tkun kompetittiva.

| 3.1.4. | Huwa evidenti li għadd kbir bħal dan (> 10 miljun) ta' impjiegi, li fil-biċċa l-kbira huma mħallsin tajjeb, ma jistgħux jinżammu jekk l-Ewropa tikkonċentra biss fuq in-naħa ta' fuq tas-suq tal-inġinerija. Filwaqt li kumpaniji ta' livell teknoloġiku għoli jaqdu rwol deċiżiv fiż-żamma tat-tmexxija teknoloġika filwaqt li jrawmu l-innovazzjoni fil-katina ta' valur kollha, huwa kruċjali li l-Ewropa tibqa' post ta' produzzjoni għat-tipi kollha ta' prodotti ta' inġinerija u ta' prodotti bażiċi, anke f'setturi b'teknoloġija baxxa jew medja fis-settur. Minbarra l-ħolqien ta' impjieg, dan huwa deċiżiv għan-netwerk integrat ta' fornituri, li huwa wieħed mill-akbar assi għall-produtturi fl-Ewropa, u jippermetti skambju rapidu tal-għarfien, tnedija malajr tal-produzzjoni u benefiċċji mir-raggruppamenti reġjonali. |
| --- | --- |

3.1.4.

Huwa evidenti li għadd kbir bħal dan (> 10 miljun) ta' impjiegi, li fil-biċċa l-kbira huma mħallsin tajjeb, ma jistgħux jinżammu jekk l-Ewropa tikkonċentra biss fuq in-naħa ta' fuq tas-suq tal-inġinerija. Filwaqt li kumpaniji ta' livell teknoloġiku għoli jaqdu rwol deċiżiv fiż-żamma tat-tmexxija teknoloġika filwaqt li jrawmu l-innovazzjoni fil-katina ta' valur kollha, huwa kruċjali li l-Ewropa tibqa' post ta' produzzjoni għat-tipi kollha ta' prodotti ta' inġinerija u ta' prodotti bażiċi, anke f'setturi b'teknoloġija baxxa jew medja fis-settur. Minbarra l-ħolqien ta' impjieg, dan huwa deċiżiv għan-netwerk integrat ta' fornituri, li huwa wieħed mill-akbar assi għall-produtturi fl-Ewropa, u jippermetti skambju rapidu tal-għarfien, tnedija malajr tal-produzzjoni u benefiċċji mir-raggruppamenti reġjonali.

3.2.   L-isfidi teknoloġiċi

| 3.2.1. | Fuq quddiem nett fil-bidla għal ekonomija ekoloġika u b'livell baxx ta' emissjonijiet tal-karbonju nsibu b'mod partikolari is-settur tal-inġinerija, permezz tal-prodotti, is-sistemi u t-teknoloġiji li jipproduċu l-kumpaniji tagħha. L-industrija tinsab miexja b'pass mgħaġġel lejn ir-raba' rivoluzzjoni industrijali (2) li se tipprovdi l-qabża lejn l-addattar fuq skala kbira, u tippermetti lill-industrija biex tirreaġixxi għall-isfidi soċjetali permezz ta' soluzzjonijiet imfasslin apposta. |
| --- | --- |

3.2.1.

Fuq quddiem nett fil-bidla għal ekonomija ekoloġika u b'livell baxx ta' emissjonijiet tal-karbonju nsibu b'mod partikolari is-settur tal-inġinerija, permezz tal-prodotti, is-sistemi u t-teknoloġiji li jipproduċu l-kumpaniji tagħha. L-industrija tinsab miexja b'pass mgħaġġel lejn ir-raba' rivoluzzjoni industrijali (2) li se tipprovdi l-qabża lejn l-addattar fuq skala kbira, u tippermetti lill-industrija biex tirreaġixxi għall-isfidi soċjetali permezz ta' soluzzjonijiet imfasslin apposta.

| 3.2.2. | L-Ewropa għandha l-għarfien xjentifiku u l-kompetenza fir-riċerka neċessarji għall-bidla lejn ekonomija aktar ekoloġika, iżda t-triq li twassal għal prodotti innovattivi teħtieġ aktar minn hekk. L-Ewropa għandha vantaġġ xjentifiku nett f'ħafna teknoloġiji, iżda l-industriji li ħadu vantaġġ minn din ir-riċerka stabbilixxew ruħhom barra minn pajjiżhom, u dan ifisser li l-Ewropa mhix attraenti biżżejjed bħala post ta' produzzjoni biex tintroduċi dawn l-innovazzjonijiet fis-suq, u l-eżodu tal-għarfien lejn l-ekonomiji rivali jsir theddida reali. |
| --- | --- |

3.2.2.

L-Ewropa għandha l-għarfien xjentifiku u l-kompetenza fir-riċerka neċessarji għall-bidla lejn ekonomija aktar ekoloġika, iżda t-triq li twassal għal prodotti innovattivi teħtieġ aktar minn hekk. L-Ewropa għandha vantaġġ xjentifiku nett f'ħafna teknoloġiji, iżda l-industriji li ħadu vantaġġ minn din ir-riċerka stabbilixxew ruħhom barra minn pajjiżhom, u dan ifisser li l-Ewropa mhix attraenti biżżejjed bħala post ta' produzzjoni biex tintroduċi dawn l-innovazzjonijiet fis-suq, u l-eżodu tal-għarfien lejn l-ekonomiji rivali jsir theddida reali.

4.   X'tista' tagħmel l-Ewropa?

4.1.   Aspetti strateġiċi

| 4.1.1. | Il-valutazzjoni tal-possibbiltajiet li l-UE għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex timplimenta bis-sħiħ il-politika industrijali li hija verament bżonjuża twassal għal problemi inerenti gravi li jaffettwaw it-tranżizzjoni meħtieġa. L-ewwel nett, sfortunatament, l-UE ma għandhiex viżjoni u sens ta’ tmexxija, u dan iwassal għal għadd kbir wisq ta’ inizjattivi inkoerenti u inkoerenza serja fil-qafas regolatorju. It-tieni nett, il-kunċett tas-sostenibbiltà, li jista’ jkun strateġija valida ta’ integrazzjoni, għand jagħti l-istess importanza lit-tliet pilastri (ambjentali, soċjali u ekonomiku). |
| --- | --- |

4.1.1.

Il-valutazzjoni tal-possibbiltajiet li l-UE għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex timplimenta bis-sħiħ il-politika industrijali li hija verament bżonjuża twassal għal problemi inerenti gravi li jaffettwaw it-tranżizzjoni meħtieġa. L-ewwel nett, sfortunatament, l-UE ma għandhiex viżjoni u sens ta’ tmexxija, u dan iwassal għal għadd kbir wisq ta’ inizjattivi inkoerenti u inkoerenza serja fil-qafas regolatorju. It-tieni nett, il-kunċett tas-sostenibbiltà, li jista’ jkun strateġija valida ta’ integrazzjoni, għand jagħti l-istess importanza lit-tliet pilastri (ambjentali, soċjali u ekonomiku).

| 4.1.2. | Attwalment, in-nuqqas serju ta’ fiduċja min-naħa tal-investituri (3) fl-ekonomija tal-UE huwa allarmanti; u huwa kruċjali li terġa’ tinkiseb din il-fiduċja. L-implimentazzjoni vera tal-Istrateġija Ewropa 2020 u t-tħeġġiġ u l-motivazzjoni tal-ambjent tan-negozju jistgħu jkunu s-soluzzjoni għal dan it-tnaqqis attwali. |
| --- | --- |

4.1.2.

Attwalment, in-nuqqas serju ta’ fiduċja min-naħa tal-investituri (3) fl-ekonomija tal-UE huwa allarmanti; u huwa kruċjali li terġa’ tinkiseb din il-fiduċja. L-implimentazzjoni vera tal-Istrateġija Ewropa 2020 u t-tħeġġiġ u l-motivazzjoni tal-ambjent tan-negozju jistgħu jkunu s-soluzzjoni għal dan it-tnaqqis attwali.

| 4.1.3. | Jinħtieġu ħafna aktar investiment u tkabbir biex titreġġa' lura x-xejra ta' tnaqqis kontinwu tal-industrija fl-Ewropa. Il-mira ta' 20 % u l-ħolqien ta' impjiegi ġodda mhumiex se jseħħu jekk l-Ewropa ma tiżviluppax viżjoni ċara u aġenda għall-industrija. Dan għandu jwassal għal politika koordinata b'enfasi ċara fuq il-kompetittività tal-industrija Ewropea li tkun tinkludi l-oqsma l-oħra ta' politika u twassal biex l-Ewropa ssir post li jħajjar it-twaqqif ta' negozji ġodda. |
| --- | --- |

4.1.3.

Jinħtieġu ħafna aktar investiment u tkabbir biex titreġġa' lura x-xejra ta' tnaqqis kontinwu tal-industrija fl-Ewropa. Il-mira ta' 20 % u l-ħolqien ta' impjiegi ġodda mhumiex se jseħħu jekk l-Ewropa ma tiżviluppax viżjoni ċara u aġenda għall-industrija. Dan għandu jwassal għal politika koordinata b'enfasi ċara fuq il-kompetittività tal-industrija Ewropea li tkun tinkludi l-oqsma l-oħra ta' politika u twassal biex l-Ewropa ssir post li jħajjar it-twaqqif ta' negozji ġodda.

| 4.1.4. | Kumpaniji tal-inġinerija jħabbtu wiċċhom ma' regolamentazzjoni żejda fi żminijiet inopportuni, u liġijiet nazzjonali li jikkoinċidu mal-liġi tal-UE. L-SMEs, b'mod speċjali, ma' jistgħux ilaħħqu magħhom. Il-kompitu ewlieni għall-kumpaniji tal-inġinerija għandu jkun li jfittxu soluzzjonijiet tekniċi u mhux li jallokaw parti konsiderevoli tar-riżorsi tagħhom biex jittrattaw l-aħħar regolamenti. L-approċċ dirett biex jitħaffef il-piż ta' din il-problema huwa li jitnaqqas l-ammont ta' leġislazzjoni ġdida. |
| --- | --- |

4.1.4.

Kumpaniji tal-inġinerija jħabbtu wiċċhom ma' regolamentazzjoni żejda fi żminijiet inopportuni, u liġijiet nazzjonali li jikkoinċidu mal-liġi tal-UE. L-SMEs, b'mod speċjali, ma' jistgħux ilaħħqu magħhom. Il-kompitu ewlieni għall-kumpaniji tal-inġinerija għandu jkun li jfittxu soluzzjonijiet tekniċi u mhux li jallokaw parti konsiderevoli tar-riżorsi tagħhom biex jittrattaw l-aħħar regolamenti. L-approċċ dirett biex jitħaffef il-piż ta' din il-problema huwa li jitnaqqas l-ammont ta' leġislazzjoni ġdida.

| 4.1.5. | Eżempju ta' leġislazzjoni ġdida mhux meħtieġa, huwa d-drawwa li daħlet fejn ħafna mir-riformulazzjonijiet proposti għar-Regolamenti u d-Direttivi eżistenti jiġu segwiti b'emendi. Ħafna drabi l-applikazzjoni aħjar tar-regoli eżistenti tista' ssolvi problema b'mod aħjar milli kieku jinħolqu dispożizzjonijiet ġodda. Ġħalhekk ir-regoli ġodda għandhom jiddaħħlu biss bħala l-aħħar alternattiva. |
| --- | --- |

4.1.5.

Eżempju ta' leġislazzjoni ġdida mhux meħtieġa, huwa d-drawwa li daħlet fejn ħafna mir-riformulazzjonijiet proposti għar-Regolamenti u d-Direttivi eżistenti jiġu segwiti b'emendi. Ħafna drabi l-applikazzjoni aħjar tar-regoli eżistenti tista' ssolvi problema b'mod aħjar milli kieku jinħolqu dispożizzjonijiet ġodda. Ġħalhekk ir-regoli ġodda għandhom jiddaħħlu biss bħala l-aħħar alternattiva.

| 4.1.6. | Il-leġislatur Ewropew spiss jipprova jirregola qasam speċifiku b'mod dettaljat wisq. Filwaqt li dan jagħmel sens f'ċerti regolamenti tekniċi, jista' ma jkunx adattat f'oqsma oħra. Pereżempju, ir-regoli dwar il-kampijiet elettromanjetiċi huma diffiċli wisq biex l-SMEs jikkonformaw magħhom. L-istrateġija tal-KE għas-saħħa u s-sigurtà 2013-2020 għalhekk għandha tassigura livell adegwat ta’ protezzjoni fil-postijiet tax-xogħol iżda fl-istess waqt għandha tkun konsistenti, fil-qosor u faċli biex tapplikaha. |
| --- | --- |

4.1.6.

Il-leġislatur Ewropew spiss jipprova jirregola qasam speċifiku b'mod dettaljat wisq. Filwaqt li dan jagħmel sens f'ċerti regolamenti tekniċi, jista' ma jkunx adattat f'oqsma oħra. Pereżempju, ir-regoli dwar il-kampijiet elettromanjetiċi huma diffiċli wisq biex l-SMEs jikkonformaw magħhom. L-istrateġija tal-KE għas-saħħa u s-sigurtà 2013-2020 għalhekk għandha tassigura livell adegwat ta’ protezzjoni fil-postijiet tax-xogħol iżda fl-istess waqt għandha tkun konsistenti, fil-qosor u faċli biex tapplikaha.

| 4.1.7. | Il-leġislazzjoni Ewropea għandha ssir aktar prevedibbli. Fir-rigward taċ-ċikli tal-investiment ta' kumpaniji, dan ifisser li l-metodoloġiji ma għandhomx jinbidlu ladarba stabbiliti u l-miri għandhom jogħlew b'mod prevedibbli u fuq perjodu ta' żmien twil. Eżempju wieħed, fejn l-approċċ oriġinali olistiku tal-Kummissjoni qed jintilef, huwa fil-każ tad-Direttiva tal-EkoDisinn. L-enfasi inizjali kienet fuq l-enerġija u l-metodoloġija robusta li ntużat (MEErP) għandha tinżamm. Problema partikolari tirriżulta mir-riformulazzjonijiet frekwenti. Għal xi prodotti, il-leġislazzjoni tinbidel bejn wieħed u ieħor kull ħames snin, u dan huwa tabilħaqq devastanti għas-settur tal-inġinerija, fejn l-orizzont tal-investiment ikopri minn 10 sa 30 sena. |
| --- | --- |

4.1.7.

Il-leġislazzjoni Ewropea għandha ssir aktar prevedibbli. Fir-rigward taċ-ċikli tal-investiment ta' kumpaniji, dan ifisser li l-metodoloġiji ma għandhomx jinbidlu ladarba stabbiliti u l-miri għandhom jogħlew b'mod prevedibbli u fuq perjodu ta' żmien twil. Eżempju wieħed, fejn l-approċċ oriġinali olistiku tal-Kummissjoni qed jintilef, huwa fil-każ tad-Direttiva tal-EkoDisinn. L-enfasi inizjali kienet fuq l-enerġija u l-metodoloġija robusta li ntużat (MEErP) għandha tinżamm. Problema partikolari tirriżulta mir-riformulazzjonijiet frekwenti. Għal xi prodotti, il-leġislazzjoni tinbidel bejn wieħed u ieħor kull ħames snin, u dan huwa tabilħaqq devastanti għas-settur tal-inġinerija, fejn l-orizzont tal-investiment ikopri minn 10 sa 30 sena.

| 4.1.8. | Sfortunatament, il-valutazzjonijiet tal-impatt tal-KE ma jinkludux biżżejjed l-ispejjeż ta' leġislazzjoni ġdida għall-kumpaniji, speċjalment għall-SMEs. L-akbar nefqa relatata ma' leġislazzjoni addizzjonali u li ma titqiesx hija fil-fatt dik fl-investimenti u kumpaniji ġodda li l-Ewropa titlef u li minflok jiġu stabbiliti f'partijiet oħra barra l-UE. |
| --- | --- |

4.1.8.

Sfortunatament, il-valutazzjonijiet tal-impatt tal-KE ma jinkludux biżżejjed l-ispejjeż ta' leġislazzjoni ġdida għall-kumpaniji, speċjalment għall-SMEs. L-akbar nefqa relatata ma' leġislazzjoni addizzjonali u li ma titqiesx hija fil-fatt dik fl-investimenti u kumpaniji ġodda li l-Ewropa titlef u li minflok jiġu stabbiliti f'partijiet oħra barra l-UE.

| 4.1.9. | Bl-istess mod, ir-regoli dwar offerti pubbliċi għandhom ikunu faċli biex wieħed jifhimhom. Inkella, l-SMEs mhux se jkunu aktar kapaċi jitfgħu offerti, il-kompetizzjoni tonqos, il-verifika tad-deċiżjonijiet fil-proċess tal-akkwist issir iktar diffiċli u l-akkwist pubbliku jsir aktar vulnerabbli għall-frodi. Għalhekk, l-enfasi għandha ssir fuq is-semplifikazzjoni u t-trasparenza. |
| --- | --- |

4.1.9.

Bl-istess mod, ir-regoli dwar offerti pubbliċi għandhom ikunu faċli biex wieħed jifhimhom. Inkella, l-SMEs mhux se jkunu aktar kapaċi jitfgħu offerti, il-kompetizzjoni tonqos, il-verifika tad-deċiżjonijiet fil-proċess tal-akkwist issir iktar diffiċli u l-akkwist pubbliku jsir aktar vulnerabbli għall-frodi. Għalhekk, l-enfasi għandha ssir fuq is-semplifikazzjoni u t-trasparenza.

| 4.1.10. | L-ispejjeż tal-enerġija fl-Ewropa huma ħafna ogħla minn dawk f'ekonomiji li jikkompetu. L-aktar miżura urġenti li trid tittieħed biex l-enerġija ssir aktar affordabbli hija l-ħolqien ta' suq Ewropew tal-enerġija reali. Barra dan, huwa importanti li noqogħdu lura milli nintroduċu leġislazzjoni li twassal għal żidiet addizzjonali fil-prezzijiet. Id-dekarbonizzazzjoni trid tkun affordabbli, teknoloġikament newtrali u bbażata fuq regoli tas-suq. |
| --- | --- |

4.1.10.

L-ispejjeż tal-enerġija fl-Ewropa huma ħafna ogħla minn dawk f'ekonomiji li jikkompetu. L-aktar miżura urġenti li trid tittieħed biex l-enerġija ssir aktar affordabbli hija l-ħolqien ta' suq Ewropew tal-enerġija reali. Barra dan, huwa importanti li noqogħdu lura milli nintroduċu leġislazzjoni li twassal għal żidiet addizzjonali fil-prezzijiet. Id-dekarbonizzazzjoni trid tkun affordabbli, teknoloġikament newtrali u bbażata fuq regoli tas-suq.

4.2.   Suq intern u s-sorveljanza tas-suq

| 4.2.1. | Il-protezzjoni kontra l-prodotti mhux konformi u perikolużi u kontra l-iffalsifikar hija prekundizzjoni għal kompetizzjoni ġusta. Bħalissa, inqas minn 1 % tal-merkanzija manifatturata kollha importata fil-portijiet Ewropej il-kbar hija kkontrollata fuq il-wasla tagħha rigward il-konformità mad-dispożizzjonijiet tal-UE, u fis-suq intern jidħlu ħafna prodotti perikolużi jew foloz, speċjalment prodotti elettriċi. |
| --- | --- |

4.2.1.

Il-protezzjoni kontra l-prodotti mhux konformi u perikolużi u kontra l-iffalsifikar hija prekundizzjoni għal kompetizzjoni ġusta. Bħalissa, inqas minn 1 % tal-merkanzija manifatturata kollha importata fil-portijiet Ewropej il-kbar hija kkontrollata fuq il-wasla tagħha rigward il-konformità mad-dispożizzjonijiet tal-UE, u fis-suq intern jidħlu ħafna prodotti perikolużi jew foloz, speċjalment prodotti elettriċi.

| 4.2.2. | Il-korpi ta' kontroll u sorveljanza fl-Istati Membri individwali tal-UE jvarjaw ħafna. F'xi Stati Membri, is-sistema tipprovdi mekkaniżmu għall-protezzjoni li għandhom bżonn in-negozji, f'pajjiżi oħra dawn il-korpi huma rari, u tiġi applikata b'mod differenti leġislazzjoni li mhux kompleta jew insuffiċjenti. L-UE għandha ttejjeb u ssaħħaħ il-koordinazzjoni bejn dawn il-korpi bil-għan li tintlaħaq sistema Ewropea adatta u uniformi. |
| --- | --- |

4.2.2.

Il-korpi ta' kontroll u sorveljanza fl-Istati Membri individwali tal-UE jvarjaw ħafna. F'xi Stati Membri, is-sistema tipprovdi mekkaniżmu għall-protezzjoni li għandhom bżonn in-negozji, f'pajjiżi oħra dawn il-korpi huma rari, u tiġi applikata b'mod differenti leġislazzjoni li mhux kompleta jew insuffiċjenti. L-UE għandha ttejjeb u ssaħħaħ il-koordinazzjoni bejn dawn il-korpi bil-għan li tintlaħaq sistema Ewropea adatta u uniformi.

4.3.   Standards

| 4.3.1. | L-istandardizzazzjoni fl-Ewropa saret parti deċiżiva għas-suċċess tas-suq uniku. L-istandardizzazzjoni tgħin sabiex il-prodotti ikunu jistgħu jiġu skambjati u b'hekk negozjabbli madwar id-dinja kollha u tul katini ta' valur twal. Madankollu, f'dawn l-aħħar snin ħafna SMEs ilmentaw dwar l-ammont ta' mandati ta' standardizzazzjoni mill-KE u l-fatt li l-istandardizzazzjoni marret lil hinn mir-rekwiżiti tekniċi. L-SMEs għandhom jiġu mħeġġa u megħjuna biex jipparteċipaw fil-proċess ta' standardizzazzjoni. |
| --- | --- |

4.3.1.

L-istandardizzazzjoni fl-Ewropa saret parti deċiżiva għas-suċċess tas-suq uniku. L-istandardizzazzjoni tgħin sabiex il-prodotti ikunu jistgħu jiġu skambjati u b'hekk negozjabbli madwar id-dinja kollha u tul katini ta' valur twal. Madankollu, f'dawn l-aħħar snin ħafna SMEs ilmentaw dwar l-ammont ta' mandati ta' standardizzazzjoni mill-KE u l-fatt li l-istandardizzazzjoni marret lil hinn mir-rekwiżiti tekniċi. L-SMEs għandhom jiġu mħeġġa u megħjuna biex jipparteċipaw fil-proċess ta' standardizzazzjoni.

| 4.3.2. | Peress li l-SMEs huma dejjem aktar involuti fil-ktajjen tal-valur, huma għandhom jingħataw il-possibilità biex jikkontribwixxu b'mod adegwat fit-tfassil tal-istandards. Għandhom jittieħdu miżuri prattiċi sabiex tiġi stabbilita l-ugwaljanza bejn il-partijiet interessati jiġifieri jingħata appoġġ aħjar fuq livell nazzjonali għall-parteċipazzjoni tal-SMEs b'inqas riżorsi finanzjarji. |
| --- | --- |

4.3.2.

Peress li l-SMEs huma dejjem aktar involuti fil-ktajjen tal-valur, huma għandhom jingħataw il-possibilità biex jikkontribwixxu b'mod adegwat fit-tfassil tal-istandards. Għandhom jittieħdu miżuri prattiċi sabiex tiġi stabbilita l-ugwaljanza bejn il-partijiet interessati jiġifieri jingħata appoġġ aħjar fuq livell nazzjonali għall-parteċipazzjoni tal-SMEs b'inqas riżorsi finanzjarji.

4.4.   It-teknoloġija u r-riċerka

| 4.4.1. | Il-kumpaniji tal-industrija tal-inġinerija huma l-muturi ewlenin li jinsabu quddiem nett fl-innovazzjoni fir-rigward tal-manifattura tat-tagħmir meħtieġ biex isseħħ ir-rivoluzzjoni ekoloġika. L-użu effiċjenti tal-enerġija, it-tnaqqis tas-CO2 u l-miżuri favur il-klima qed jinfluwenzaw b'mod pożittiv l-iżvilupp sostenibbli tas-settur. Minbarra l-ħolqien ta' prodotti ġodda, l-innovazzjonijiet ta' kumpaniji tal-inġinerija spiss iwasslu biex jinħolqu mezzi ġodda ta' produzzjoni, u prodotti u sistemi li huma saħansitra aktar favur l-ambjent u fl-istess ħin ikunu aktar produttivi u affordabbli għall-konsumaturi. |
| --- | --- |

4.4.1.

Il-kumpaniji tal-industrija tal-inġinerija huma l-muturi ewlenin li jinsabu quddiem nett fl-innovazzjoni fir-rigward tal-manifattura tat-tagħmir meħtieġ biex isseħħ ir-rivoluzzjoni ekoloġika. L-użu effiċjenti tal-enerġija, it-tnaqqis tas-CO2 u l-miżuri favur il-klima qed jinfluwenzaw b'mod pożittiv l-iżvilupp sostenibbli tas-settur. Minbarra l-ħolqien ta' prodotti ġodda, l-innovazzjonijiet ta' kumpaniji tal-inġinerija spiss iwasslu biex jinħolqu mezzi ġodda ta' produzzjoni, u prodotti u sistemi li huma saħansitra aktar favur l-ambjent u fl-istess ħin ikunu aktar produttivi u affordabbli għall-konsumaturi.

| 4.4.2. | L-Ewropa laħqet livell għoli ta' riċerka u riżultati tar-riċerka. Fl-2012, kien hemm iktar minn 250 000 applikazzjoni għal privattivi fl-Ewropa. Madankollu, il-proċess mir-riċerka sal-prodotti innovattivi jeħtieġ aktar minn għarfien u kompetenza ta' riċerka. Għal żmien twil, l-Ewropa kellha vantaġġ xjentifiku ċar f'ħafna teknoloġiji, iżda fl-aħħar mill-aħħar l-industriji li stagħnew minn din ir-riċerka kemm-il darba stabbilxxew il-bażi tagħhom barra l-Ewropa. Sfruttament industrijali dgħajjef bħal dan fir-rigward tal-għarfien eżistenti fl-Ewropa jista' jingħeleb biss permezz tal-parteċipazzjoni mill-industrija fi programmi ta' riċerka fi stadju bikri u permezz ta' qafas adatt li jippermettilhom li jisfruttaw l-għarfien miksub fiż-żmien opportun. L-istrutturi ġodda li jissieħbu mal-industrija u r-riċerka – raggruppamenti, parks teknoloġiċi, ċentri għall-iskambji teknoloġiċi – għandhom jingħataw appoġġ permezz ta' fondi pubbliċi. |
| --- | --- |

4.4.2.

L-Ewropa laħqet livell għoli ta' riċerka u riżultati tar-riċerka. Fl-2012, kien hemm iktar minn 250 000 applikazzjoni għal privattivi fl-Ewropa. Madankollu, il-proċess mir-riċerka sal-prodotti innovattivi jeħtieġ aktar minn għarfien u kompetenza ta' riċerka. Għal żmien twil, l-Ewropa kellha vantaġġ xjentifiku ċar f'ħafna teknoloġiji, iżda fl-aħħar mill-aħħar l-industriji li stagħnew minn din ir-riċerka kemm-il darba stabbilxxew il-bażi tagħhom barra l-Ewropa. Sfruttament industrijali dgħajjef bħal dan fir-rigward tal-għarfien eżistenti fl-Ewropa jista' jingħeleb biss permezz tal-parteċipazzjoni mill-industrija fi programmi ta' riċerka fi stadju bikri u permezz ta' qafas adatt li jippermettilhom li jisfruttaw l-għarfien miksub fiż-żmien opportun. L-istrutturi ġodda li jissieħbu mal-industrija u r-riċerka – raggruppamenti, parks teknoloġiċi, ċentri għall-iskambji teknoloġiċi – għandhom jingħataw appoġġ permezz ta' fondi pubbliċi.

| 4.4.3. | Sabiex jittejjeb l-użu li l-industrija tagħmel mis-sejbiet xjentifiċi ġodda, il-fondi għar-riċerka u l-innovazzjoni għandhom ikunu mmirati aħjar lejn il-ħtiġijiet industrijali u jitwettqu bħala sħubija pubblika-privata, bħall-programm “Fabbriki tal-Futur”. Sabiex ikun hemm aktar parteċipazzjoni min-naħa tal-kumpaniji, speċjalment l-SMEs, il-linji gwida u d-dispożizzjonijiet għall-parteċipazzjoni u l-approvazzjoni ta' proġetti għandhom isiru aktar sempliċi. Għandhom jittieħdu miżuri li jippromovu t-twaqqif ta' fabbriki moderni li joriġinaw mir-raba' rivoluzzjoni industrijali. |
| --- | --- |

4.4.3.

Sabiex jittejjeb l-użu li l-industrija tagħmel mis-sejbiet xjentifiċi ġodda, il-fondi għar-riċerka u l-innovazzjoni għandhom ikunu mmirati aħjar lejn il-ħtiġijiet industrijali u jitwettqu bħala sħubija pubblika-privata, bħall-programm “Fabbriki tal-Futur”. Sabiex ikun hemm aktar parteċipazzjoni min-naħa tal-kumpaniji, speċjalment l-SMEs, il-linji gwida u d-dispożizzjonijiet għall-parteċipazzjoni u l-approvazzjoni ta' proġetti għandhom isiru aktar sempliċi. Għandhom jittieħdu miżuri li jippromovu t-twaqqif ta' fabbriki moderni li joriġinaw mir-raba' rivoluzzjoni industrijali.

4.5.   Strumenti tas-suq tax-xogħol

| 4.5.1. | L-għadd kbir ta' impjiegi f'din l-industrija juri li hija taqdi rwol ewlieni sabiex jingħeleb il-qgħad għoli li hemm bħalissa fl-UE u għandha potenzjal kbir għal impjiegi ġodda, jekk l-Ewropa jirnexxielha toħloq l-investimenti għall-qawmien ekonomiku li jmiss. Bil-ħolqien ta' dawn l-impiegi jkun jista' jingħeleb il-qgħad għoli u inaċċettabbli fost iż-żgħażagħ. It-tentattiv attwali tal-UE biex tistabbilixxi “garanzija għaż-żgħażagħ” jidher li hija miżura tajba fil-kriżi attwali. Madankollu, fuq perjodu ta' żmien twil, l-impjieg sostenibbli jista' jiġi biss minn kumpaniji sodi li jinvestu hawnhekk. |
| --- | --- |

4.5.1.

L-għadd kbir ta' impjiegi f'din l-industrija juri li hija taqdi rwol ewlieni sabiex jingħeleb il-qgħad għoli li hemm bħalissa fl-UE u għandha potenzjal kbir għal impjiegi ġodda, jekk l-Ewropa jirnexxielha toħloq l-investimenti għall-qawmien ekonomiku li jmiss. Bil-ħolqien ta' dawn l-impiegi jkun jista' jingħeleb il-qgħad għoli u inaċċettabbli fost iż-żgħażagħ. It-tentattiv attwali tal-UE biex tistabbilixxi “garanzija għaż-żgħażagħ” jidher li hija miżura tajba fil-kriżi attwali. Madankollu, fuq perjodu ta' żmien twil, l-impjieg sostenibbli jista' jiġi biss minn kumpaniji sodi li jinvestu hawnhekk.

| 4.5.2. | Hafna setturi tal-manifattura qed jaffaċċjaw nuqqas ta' professjonisti żgħażagħ. Is-sistemi edukattivi u vokazzjonali għandhom ikunu aktar maħsuba għall-ħtiġijiet tal-industrija bħalissa u fil-futur. Kemm l-amministrazzjonijiet kif ukoll l-istess industrija għandhom jieħdu miżuri biex iħajru liż-żgħażagħ f'dan is-settur u fl-istess ħin biex itejbu l-immaġini tas-settur. B'mod speċjali għandha tinstab soluzzjoni għan-nuqqas ta' professjonisti fix-xjenza, l-inġinerija u l-matematika f'xi reġjuni fl-Ewropa, pereżempju billi jingħata appoġġ għall-mobilità ta' dawn il-professjonisti madwar l-Ewropa. |
| --- | --- |

4.5.2.

Hafna setturi tal-manifattura qed jaffaċċjaw nuqqas ta' professjonisti żgħażagħ. Is-sistemi edukattivi u vokazzjonali għandhom ikunu aktar maħsuba għall-ħtiġijiet tal-industrija bħalissa u fil-futur. Kemm l-amministrazzjonijiet kif ukoll l-istess industrija għandhom jieħdu miżuri biex iħajru liż-żgħażagħ f'dan is-settur u fl-istess ħin biex itejbu l-immaġini tas-settur. B'mod speċjali għandha tinstab soluzzjoni għan-nuqqas ta' professjonisti fix-xjenza, l-inġinerija u l-matematika f'xi reġjuni fl-Ewropa, pereżempju billi jingħata appoġġ għall-mobilità ta' dawn il-professjonisti madwar l-Ewropa.

| 4.5.3. | Xorta għad hawn ftit wisq nisa żgħażagħ li jimmiraw għal karriera fl-inġinerija. F'ħafna pajjiżi Ewropej l-industrija tal-inġinerija diġà nediet kampanji iffukati biex iħajru lin-nisa żgħażagħ għall-apprendistati u l-Fond Soċjali Ewropew appoġġja proġetti mmirati biex jingħelbu l-ostakli emozzjonali tan-nisa żgħażagħ rigward karrieri ta' inġinerija. Xorta waħda, irid isir aktar. Fl-iskejjel, it-teknoloġiji u l-inġinerija għandhom jiġu mgħallma b'mod li jispira aktar. |
| --- | --- |

4.5.3.

Xorta għad hawn ftit wisq nisa żgħażagħ li jimmiraw għal karriera fl-inġinerija. F'ħafna pajjiżi Ewropej l-industrija tal-inġinerija diġà nediet kampanji iffukati biex iħajru lin-nisa żgħażagħ għall-apprendistati u l-Fond Soċjali Ewropew appoġġja proġetti mmirati biex jingħelbu l-ostakli emozzjonali tan-nisa żgħażagħ rigward karrieri ta' inġinerija. Xorta waħda, irid isir aktar. Fl-iskejjel, it-teknoloġiji u l-inġinerija għandhom jiġu mgħallma b'mod li jispira aktar.

| 4.5.4. | Waħda mill-qawwiet determinanti li għenet lil bosta kumpaniji Ewropej jiffaċċjaw tajjeb il-kriżi attwali kienet il-forza tax-xogħol eċċellenti tagħhom. Minħabba s-sistema ta' apprentistat, il-ħaddiema tagħhom għandhom għarfien komprensiv tal-bażi teoretika u tal-proċess ta' produzzjoni nnifsu. Huma kapaċi jintegraw l-innovazzjoni malajr fi stadji differenti fil-katina tal-valur. Il-politika Ewropea dwar l-impjieg għandha tħeġġeġ lill-pajjiżi biex jadottaw dawn is-sistemi tal-apprentistat fil-livell tal-kumpaniji. Għandhom jiġu mħeġġin il-kooperazzjonijiet tal-kumpaniji ma' skejjel u universitajiet, kif ukoll l-iskambji u l-apprentistati għall-bidu ta' impjieg. |
| --- | --- |

4.5.4.

Waħda mill-qawwiet determinanti li għenet lil bosta kumpaniji Ewropej jiffaċċjaw tajjeb il-kriżi attwali kienet il-forza tax-xogħol eċċellenti tagħhom. Minħabba s-sistema ta' apprentistat, il-ħaddiema tagħhom għandhom għarfien komprensiv tal-bażi teoretika u tal-proċess ta' produzzjoni nnifsu. Huma kapaċi jintegraw l-innovazzjoni malajr fi stadji differenti fil-katina tal-valur. Il-politika Ewropea dwar l-impjieg għandha tħeġġeġ lill-pajjiżi biex jadottaw dawn is-sistemi tal-apprentistat fil-livell tal-kumpaniji. Għandhom jiġu mħeġġin il-kooperazzjonijiet tal-kumpaniji ma' skejjel u universitajiet, kif ukoll l-iskambji u l-apprentistati għall-bidu ta' impjieg.

| 4.5.5. | Assoċjazzjonijiet tal-industrija u t-trejdjunjins jistgħu jieħdu inizjattivi appoġġjati mill-gvernijiet tagħhom biex jevalwaw l-edukazzjoni rigward l-industrija u biex itejbu l-proċessi li jistgħu jgħinu biex jitneħħa d-distakk fil-kwalifiki tax-xogħol favur industrija li tipprovdi makkinarju u servizzi tekniċi dejjem aktar sofistikati u li jeħtieġu ħiliet ġodda. |
| --- | --- |

4.5.5.

Assoċjazzjonijiet tal-industrija u t-trejdjunjins jistgħu jieħdu inizjattivi appoġġjati mill-gvernijiet tagħhom biex jevalwaw l-edukazzjoni rigward l-industrija u biex itejbu l-proċessi li jistgħu jgħinu biex jitneħħa d-distakk fil-kwalifiki tax-xogħol favur industrija li tipprovdi makkinarju u servizzi tekniċi dejjem aktar sofistikati u li jeħtieġu ħiliet ġodda.

| 4.5.6. | It-tagħlim tul il-ħajja għandu jkun obbligu komuni ta' min iħaddem u tal-impjegati. Ħaddiema li jitilfu xogħolhom għandu jkollhom aċċess suffiċjenti biex jaġġornaw malajr il-kwalifiki tagħhom. Politiki attivi tas-suq tax-xogħol għandhom jiġu msaħħa u għandu jiġi aċċellerat l-iskambju ta' prattiki tajbin, bħal dawk kofinanzjati mill-FSE u l-FEŻR. |
| --- | --- |

4.5.6.

It-tagħlim tul il-ħajja għandu jkun obbligu komuni ta' min iħaddem u tal-impjegati. Ħaddiema li jitilfu xogħolhom għandu jkollhom aċċess suffiċjenti biex jaġġornaw malajr il-kwalifiki tagħhom. Politiki attivi tas-suq tax-xogħol għandhom jiġu msaħħa u għandu jiġi aċċellerat l-iskambju ta' prattiki tajbin, bħal dawk kofinanzjati mill-FSE u l-FEŻR.

| 4.5.7. | Setturi industrijali huma soġġetti għal bidla permanenti. Hemm ħolqien kontinwu ta' impjiegi u prodotti, filwaqt li oħrajn ma jibqax bżonnhom. Ir-ristrutturar meħtieġ għandu jiġi organizzat fi proċess maħsub bil-quddiem. L-imsieħba soċjali, it-trejdjunjins u dawk li jħaddmu, kif ukoll il-gvernijiet u l-istituzzjonijiet tal-UE għandhom ikunu integrati fi djalogu biex jiżviluppaw approċċ aktar flessibbli u pożittiv għall-bidla fl-industrija. Bħala prijorità, is-sensji għandhom jiġu evitati sabiex il-forza tax-xogħol bil-ħiliet u l-kwalifiki tinżamm fil-kumpaniji. It-telf ta' impjiegi inevitabbli għandu jiġi organizzat u jittaffa b'approċċ li huwa aċċettabbli mis-soċjetà. F'xi pajjiżi tal-Ewropa ċentrali u tal-Lvant (CEECs) nistgħu naraw eżempji ta' mmodernizzar tal-ekonomija f'waħda aktar produttiva, aktar nadifa u li toħloq ħafna impjiegi ġodda mħallsin tajjeb. |
| --- | --- |

4.5.7.

Setturi industrijali huma soġġetti għal bidla permanenti. Hemm ħolqien kontinwu ta' impjiegi u prodotti, filwaqt li oħrajn ma jibqax bżonnhom. Ir-ristrutturar meħtieġ għandu jiġi organizzat fi proċess maħsub bil-quddiem. L-imsieħba soċjali, it-trejdjunjins u dawk li jħaddmu, kif ukoll il-gvernijiet u l-istituzzjonijiet tal-UE għandhom ikunu integrati fi djalogu biex jiżviluppaw approċċ aktar flessibbli u pożittiv għall-bidla fl-industrija. Bħala prijorità, is-sensji għandhom jiġu evitati sabiex il-forza tax-xogħol bil-ħiliet u l-kwalifiki tinżamm fil-kumpaniji. It-telf ta' impjiegi inevitabbli għandu jiġi organizzat u jittaffa b'approċċ li huwa aċċettabbli mis-soċjetà. F'xi pajjiżi tal-Ewropa ċentrali u tal-Lvant (CEECs) nistgħu naraw eżempji ta' mmodernizzar tal-ekonomija f'waħda aktar produttiva, aktar nadifa u li toħloq ħafna impjiegi ġodda mħallsin tajjeb.

| 4.5.8. | Il-gvernijiet, l-assoċjazzjonijiet tal-industrija u t-trejdjunjins għandhom isibu soluzzjonijiet biex jikkonformaw mal-varjazzjonijiet ċikliċi ta' attività kummerċjali. Il-provvista rapida u effiċjenti ta' persunal kwalifikat hija kruċjali għall-kumpaniji tal-manifattura Ewropej biex huma jwieġbu għall-pressjoni dejjem tiżdied mill-kompetizzjoni globali. Il-leġislazzjoni dwar l-impjieg għandha tippermetti arranġamenti ta' xogħol, esternament u internament, li jkunu jqisu l-bżonn ta' effiċjenza fil-proċess ta' produzzjoni, kif ukoll aspetti ta' saħħa u sikurezza u bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata. L-istrumenti biex tingħata l-flessibbiltà meħtieġa ma għandhomx jintużaw biex jitbaxxew l-istandards soċjali fl-Ewropa. |
| --- | --- |

4.5.8.

Il-gvernijiet, l-assoċjazzjonijiet tal-industrija u t-trejdjunjins għandhom isibu soluzzjonijiet biex jikkonformaw mal-varjazzjonijiet ċikliċi ta' attività kummerċjali. Il-provvista rapida u effiċjenti ta' persunal kwalifikat hija kruċjali għall-kumpaniji tal-manifattura Ewropej biex huma jwieġbu għall-pressjoni dejjem tiżdied mill-kompetizzjoni globali. Il-leġislazzjoni dwar l-impjieg għandha tippermetti arranġamenti ta' xogħol, esternament u internament, li jkunu jqisu l-bżonn ta' effiċjenza fil-proċess ta' produzzjoni, kif ukoll aspetti ta' saħħa u sikurezza u bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata. L-istrumenti biex tingħata l-flessibbiltà meħtieġa ma għandhomx jintużaw biex jitbaxxew l-istandards soċjali fl-Ewropa.

| 4.5.9. | L-imsieħba soċjali nazzjonali għandhom responsabilità kbira għal negozjar kollettiv. Il-kompetizzjoni b'suċċess fil-livelli attwali tal-kost tax-xogħol huwa ta' sfida, u l-kapaċità tal-akkwist tal-impjegati għandha tinżamm. It-titjib tal-kompetittività tal-intrapriżi Ewropej m’għandux jinkiseb mit-tnaqqis tal-pagi. Sabiex jinżamm u jitjieb l-impjieg, l-isforzi għandhom isiru fuq il-kompetittività mhux marbuta mal-prezzijiet kif ukoll fuq il-kontroll tal-ispejjeż tal-produzzjoni. Il-gwadann li jsir mill-produzzjoni għandu jinqasam bejn żieda fil-pagi, l-investiment u rimunerazzjoni tal-azzjonisti. |
| --- | --- |

4.5.9.

L-imsieħba soċjali nazzjonali għandhom responsabilità kbira għal negozjar kollettiv. Il-kompetizzjoni b'suċċess fil-livelli attwali tal-kost tax-xogħol huwa ta' sfida, u l-kapaċità tal-akkwist tal-impjegati għandha tinżamm. It-titjib tal-kompetittività tal-intrapriżi Ewropej m’għandux jinkiseb mit-tnaqqis tal-pagi. Sabiex jinżamm u jitjieb l-impjieg, l-isforzi għandhom isiru fuq il-kompetittività mhux marbuta mal-prezzijiet kif ukoll fuq il-kontroll tal-ispejjeż tal-produzzjoni. Il-gwadann li jsir mill-produzzjoni għandu jinqasam bejn żieda fil-pagi, l-investiment u rimunerazzjoni tal-azzjonisti.

4.6.   Internazzjonalizzazzjoni tal-SMEs

| 4.6.1. | F'dawn l-aħħar snin, il-Kummissjoni Ewropea rrikonoxxiet li l-għajnuna lill-SMEs biex jesportaw hija ta' importanza ewlenija għal ekonomija b'saħħitha. Għal ħafna SMEs, l-ewwel pass huwa li jesportaw lejn pajjiż ieħor tal-UE. Din hija r-raġuni għalfejn il-kompetizzjoni tas-suq intern hija daqshekk importanti, għaliex l-esperjenzi miksuba jistgħu jħeġġu lill-kumpaniji biex jesportaw f'pajjiżi terzi. Minħabba li l-esportazzjoni lejn pajjiżi terzi hija diffiċli għall-SMEs, huwa importanti li ma jitħallewx waħidhom f'dawk is-swieq. Barra minn hekk, l-aċċess għal strumenti ta' finanzjament għall-esportazzjoni għandu jittejjeb għall-SMEs. |
| --- | --- |

4.6.1.

F'dawn l-aħħar snin, il-Kummissjoni Ewropea rrikonoxxiet li l-għajnuna lill-SMEs biex jesportaw hija ta' importanza ewlenija għal ekonomija b'saħħitha. Għal ħafna SMEs, l-ewwel pass huwa li jesportaw lejn pajjiż ieħor tal-UE. Din hija r-raġuni għalfejn il-kompetizzjoni tas-suq intern hija daqshekk importanti, għaliex l-esperjenzi miksuba jistgħu jħeġġu lill-kumpaniji biex jesportaw f'pajjiżi terzi. Minħabba li l-esportazzjoni lejn pajjiżi terzi hija diffiċli għall-SMEs, huwa importanti li ma jitħallewx waħidhom f'dawk is-swieq. Barra minn hekk, l-aċċess għal strumenti ta' finanzjament għall-esportazzjoni għandu jittejjeb għall-SMEs.

4.7.   Il-politika dwar l-enerġija u l-investimenti futuri

| 4.7.1. | Minkejja li l-baġits pubbliċi għadhom imrażżna, l-investimenti neċessarji fl-infrastruttura tal-enerġija m'għandhomx jinżammu lura, għaliex dan ifixkel il-kompetittività tal-Ewropa. |
| --- | --- |

4.7.1.

Minkejja li l-baġits pubbliċi għadhom imrażżna, l-investimenti neċessarji fl-infrastruttura tal-enerġija m'għandhomx jinżammu lura, għaliex dan ifixkel il-kompetittività tal-Ewropa.

| 4.7.2. | Ħafna mill-investimenti fl-enerġija u l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi llum isiru biss jekk jintlaħaq punt ta' ekwilibriju f'inqas minn tliet snin, u minħabba f'hekk jistgħu jintilfu ħafna mill-benefiċċji li jistgħu jinkisbu. Ħafna investimenti privati ma jitwettqux anke jekk dawn ikunu utli minħabba li l-punt ta' ekwilibriju jintlaħaq fi żmien 3 sa 5 snin. Din id-dilemma tista' tingħeleb jekk il-gwadanji futuri minn investimenti bħal dawn joħolqu flussi ta' flus diġà fl-istadju meta l-investiment ikun irid isir. Għalhekk, jistgħu jiġu stabbiliti fondi fil-BEI jew f'banek ta' finanzjamant nazzjonali sabiex jipprovdu krediti lil kumpaniji u lil familji biex jagħmlu investimenti bħal dawn li mbagħad jitħallsu mill-profitti li jirriżultaw mit-tfaddil li jsir sa meta l-kreditu ikun tħallas lura. Dan il-mudell jippermetti li dawn l-investimenti jsiru mingħajr ebda sussidji pubbliċi. |
| --- | --- |

4.7.2.

Ħafna mill-investimenti fl-enerġija u l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi llum isiru biss jekk jintlaħaq punt ta' ekwilibriju f'inqas minn tliet snin, u minħabba f'hekk jistgħu jintilfu ħafna mill-benefiċċji li jistgħu jinkisbu. Ħafna investimenti privati ma jitwettqux anke jekk dawn ikunu utli minħabba li l-punt ta' ekwilibriju jintlaħaq fi żmien 3 sa 5 snin. Din id-dilemma tista' tingħeleb jekk il-gwadanji futuri minn investimenti bħal dawn joħolqu flussi ta' flus diġà fl-istadju meta l-investiment ikun irid isir. Għalhekk, jistgħu jiġu stabbiliti fondi fil-BEI jew f'banek ta' finanzjamant nazzjonali sabiex jipprovdu krediti lil kumpaniji u lil familji biex jagħmlu investimenti bħal dawn li mbagħad jitħallsu mill-profitti li jirriżultaw mit-tfaddil li jsir sa meta l-kreditu ikun tħallas lura. Dan il-mudell jippermetti li dawn l-investimenti jsiru mingħajr ebda sussidji pubbliċi.

4.8.   Aċċess għall-materji prima

| 4.8.1. | Il-manifatturi Ewropej bbenefikaw mill-isforzi li saru fil-passat sabiex huma jirriċklaw aħjar l-iskart fil-fażi attwali ta' prezzijiet għoljin tal-materji prima. Ħafna mill-metalli, li jservu ta' bażi għall-biċċa l-kbira tal-oġġetti, illum jiġu rriċiklati. Madankollu, l-aċċess għall-materji prima li jridu jiġu importati jibqa' wieħed kruċjali għall-kompetittività tal-industriji tal-inġinerija. Għalhekk, l-UE għandha tinsisti li l-kummerċ tal-materji prima ma jkunx imfixkel minn restrizzjonijiet inkompatibbli mad-WTO, speċjalment rigward l-elementi terrestri rari. Għaldaqstant irid jitqies li l-istandards etiċi, soċjali u ekoloġiċi għandhom jiġu rispettati. |
| --- | --- |

4.8.1.

Il-manifatturi Ewropej bbenefikaw mill-isforzi li saru fil-passat sabiex huma jirriċklaw aħjar l-iskart fil-fażi attwali ta' prezzijiet għoljin tal-materji prima. Ħafna mill-metalli, li jservu ta' bażi għall-biċċa l-kbira tal-oġġetti, illum jiġu rriċiklati. Madankollu, l-aċċess għall-materji prima li jridu jiġu importati jibqa' wieħed kruċjali għall-kompetittività tal-industriji tal-inġinerija. Għalhekk, l-UE għandha tinsisti li l-kummerċ tal-materji prima ma jkunx imfixkel minn restrizzjonijiet inkompatibbli mad-WTO, speċjalment rigward l-elementi terrestri rari. Għaldaqstant irid jitqies li l-istandards etiċi, soċjali u ekoloġiċi għandhom jiġu rispettati.

4.9.   L-użu tal-potenzjal tal-Istati Membri tal-UE ġodda jew ta' dawk li se jissieħbu

| 4.9.1. | Il-kumpaniji Ewropej għandhom jistħarrġu u jużaw ferm aħjar il-potenzjal tal-Istati Membri ġodda tal-UE. Dan l-approċċ jista' jittrasforma l-problemi li hemm minħabba d-differenzi ekonomiċi eċċessivi fost ir-reġjuni Ewropej f'vantaġġ Ewropew. |
| --- | --- |

4.9.1.

Il-kumpaniji Ewropej għandhom jistħarrġu u jużaw ferm aħjar il-potenzjal tal-Istati Membri ġodda tal-UE. Dan l-approċċ jista' jittrasforma l-problemi li hemm minħabba d-differenzi ekonomiċi eċċessivi fost ir-reġjuni Ewropej f'vantaġġ Ewropew.

| 4.9.2. | Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex timmonitorja l-qagħda fil-kummerċ internazzjonali ta’ materja prima kritika. Il-Kumitat jirrakkomanda t-tfassil ta’ diversi xenarji plawżibbli, flimkien max-xenarju tal-agħar sitwazzjoni possibbli, li juru l-perikli u s-soluzzjonijiet potenzjali. Għandha tittejjeb il-kooperazzjoni ma’ pajjiżi oħrajn fl-istess sitwazzjoni (l-Istati Uniti, il-Ġappun, il-Korea t’Isfel). |
| --- | --- |

4.9.2.

Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex timmonitorja l-qagħda fil-kummerċ internazzjonali ta’ materja prima kritika. Il-Kumitat jirrakkomanda t-tfassil ta’ diversi xenarji plawżibbli, flimkien max-xenarju tal-agħar sitwazzjoni possibbli, li juru l-perikli u s-soluzzjonijiet potenzjali. Għandha tittejjeb il-kooperazzjoni ma’ pajjiżi oħrajn fl-istess sitwazzjoni (l-Istati Uniti, il-Ġappun, il-Korea t’Isfel).

Brussell, 11 ta’ Diċembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  Ara 2. Introduzzjoni

1

(2)  L-ewwel (fi tmiem is-seklu 18) sistemi ta' manifattura mekkaniċi; it-tieni (bidu tas-seklu 20) produzzjoni fuq skala kbira, id-diviżjoni tax-xogħol; it-tielet (sa minn nofs is-snin sebgħin) awtomazzjoni, l-elettronika u t-teknoloġija informatika; ir-raba' l-Internet fil-proċessi ta' produzzjoni, u b'hekk netwerking ta' dawk il-proċessi.

2

(3)  Ara d-dokument mehmuż tal-Eurostat.

3

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/38 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/38

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-settur Ewropew tal-manutenzjoni, it-tiswija u l-konverżjoni tal-bastimenti: industrija reżiljenti, kompetittiva fid-dinja u impenjata fil-politiki tal-UE għat-tkabbir sostenibbli (Opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2014/C 170/06

Relatur: is-Sur KRZAKLEWSKI

Korelatur: is-Sur CALVET CHAMBÓN

Nhar l-14 ta’ Frar 2013, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b’konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

Is-settur Ewropew tal-manutenzjoni, it-tiswija u l-konverżjoni tal-bastimenti: industrija reżiljenti, kompetittiva fid-dinja u impenjata fil-politiki tal-UE għat-tkabbir sostenibbli.

Il-Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali (CCMI), inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar il-21 ta' Novembru 2013. Ir-relatur kien is-Sur Krzaklewski u l-korelatur kien is-Sur Calvet Chambón.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta' Diċembru 2013 (seduta tal-10 ta' Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b’163 vot favur, 3 voti kontra u 4 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Is-settur tal-manutenzjoni, it-tiswija u l-konverżjoni tal-bastimenti (SMRC – Ship Maintenance, Repair and Conversion) għandu importanza strateġika għall-Ewropa u l-iżvilupp sostenibbli tagħha peress li jaqdi rwol ewlieni f'oqsma bħall-ħarsien ambjentali, it-trasport, is-sigurtà u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. |
| --- | --- |

1.1

Is-settur tal-manutenzjoni, it-tiswija u l-konverżjoni tal-bastimenti (SMRC – Ship Maintenance, Repair and Conversion) għandu importanza strateġika għall-Ewropa u l-iżvilupp sostenibbli tagħha peress li jaqdi rwol ewlieni f'oqsma bħall-ħarsien ambjentali, it-trasport, is-sigurtà u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija.

| 1.2 | Il-KESE jemmen li minħabba l-għarfien tekniku avvanzat tiegħu, in-netwerk attwali tat-tarzni tal-SMRC fl-UE huwa mħejji sew u kapaċi jlaħħaq mad-domanda dejjem ikbar mil-lat ta' żvilupp sostenibbli, teknoloġija, innovazzjoni, ħiliet tal-ħaddiema u tagħmir ta' tarzni. |
| --- | --- |

1.2

Il-KESE jemmen li minħabba l-għarfien tekniku avvanzat tiegħu, in-netwerk attwali tat-tarzni tal-SMRC fl-UE huwa mħejji sew u kapaċi jlaħħaq mad-domanda dejjem ikbar mil-lat ta' żvilupp sostenibbli, teknoloġija, innovazzjoni, ħiliet tal-ħaddiema u tagħmir ta' tarzni.

| 1.3 | Fil-fehma tal-Kumitat, qed naraw il-ħolqien ta' opportunitajiet minkejja l-klima ekonomika diffiċli. Dawn huma relatati mat-tkabbir tal-flotta dinjija u proporzjon dejjem akbar ta' bastimenti qodma, u b'mod partikolari d-domanda li qed tiżdied għall-konverżjoni u l-modernizzazzjoni minħabba rekwiżiti marbuta mal-ambjent, l-enerġija u l-klima. Fil-perjodu immedjat, dan jinkludi domanda dejjem ikbar għal bastimenti effiċjenti fl-użu tal-enerġija, it-tħaddim u l-iżvilupp ta' faċilitajiet off-shore tal-enerġija mir-riħ u l-estrazzjoni ta' riżorsi naturali mill-baħar. |
| --- | --- |

1.3

Fil-fehma tal-Kumitat, qed naraw il-ħolqien ta' opportunitajiet minkejja l-klima ekonomika diffiċli. Dawn huma relatati mat-tkabbir tal-flotta dinjija u proporzjon dejjem akbar ta' bastimenti qodma, u b'mod partikolari d-domanda li qed tiżdied għall-konverżjoni u l-modernizzazzjoni minħabba rekwiżiti marbuta mal-ambjent, l-enerġija u l-klima. Fil-perjodu immedjat, dan jinkludi domanda dejjem ikbar għal bastimenti effiċjenti fl-użu tal-enerġija, it-tħaddim u l-iżvilupp ta' faċilitajiet off-shore tal-enerġija mir-riħ u l-estrazzjoni ta' riżorsi naturali mill-baħar.

| 1.4 | Fil-perjodu l-medju u fit-tul, il-ftuħ tar-rotot marittimi tal-Artiku u l-minjieri fil-baħar fond jipprovdu opportunitajiet addizzjonali għas-settur. |
| --- | --- |

1.4

Fil-perjodu l-medju u fit-tul, il-ftuħ tar-rotot marittimi tal-Artiku u l-minjieri fil-baħar fond jipprovdu opportunitajiet addizzjonali għas-settur.

| 1.5 | Il-Kumitat jinnota li minkejja dawn l-opportunitajiet promettenti, il-kriżi li għaddejja bħalissa tfisser li s-sidien tal-bastimenti u t-tarzni tal-SMRC għadhom qed jiffaċċjaw diffikultajiet finanzjarji, pereżempju aċċess għall-kreditu u kundizzjonijiet kummerċjali diffiċli għall-kumpaniji. Problema oħra hija ż-żamma ta' massa kritika fis-settur. |
| --- | --- |

1.5

Il-Kumitat jinnota li minkejja dawn l-opportunitajiet promettenti, il-kriżi li għaddejja bħalissa tfisser li s-sidien tal-bastimenti u t-tarzni tal-SMRC għadhom qed jiffaċċjaw diffikultajiet finanzjarji, pereżempju aċċess għall-kreditu u kundizzjonijiet kummerċjali diffiċli għall-kumpaniji. Problema oħra hija ż-żamma ta' massa kritika fis-settur.

| 1.6 | Sabiex dan jiġi indirizzat, is-sottosettur tal-SMRC għandu jaħdem mill-qrib mal-katina ta' valur marittima biex jgħolli l-profil tiegħu u jikseb l-appoġġ mill-UE, l-Istati Membri u r-reġjuni peress li hemm kompetizzjoni dejjem ikbar minn pajjiżi terzi. |
| --- | --- |

1.6

Sabiex dan jiġi indirizzat, is-sottosettur tal-SMRC għandu jaħdem mill-qrib mal-katina ta' valur marittima biex jgħolli l-profil tiegħu u jikseb l-appoġġ mill-UE, l-Istati Membri u r-reġjuni peress li hemm kompetizzjoni dejjem ikbar minn pajjiżi terzi.

| 1.6.1 | Il-Kumitat jemmen li dawn il-punti li ġejjin ser ikunu ta' benefiċċju u utli għas-settur:






  — | rwol usa' u iktar attiv għall-BEI fis-settur fil-qafas tal-għanijiet tal-BEI biex jappoġġja l-politika industrijali Ewropea: dan jikkonċerna wkoll SMEs mis-settur tal-SMRC, fejn il-BEI u l-FEI għandhom kamp indirett konsiderevoli għall-azzjoni; |
| --- | --- | --- |

1.6.1

Il-Kumitat jemmen li dawn il-punti li ġejjin ser ikunu ta' benefiċċju u utli għas-settur:

—

rwol usa' u iktar attiv għall-BEI fis-settur fil-qafas tal-għanijiet tal-BEI biex jappoġġja l-politika industrijali Ewropea: dan jikkonċerna wkoll SMEs mis-settur tal-SMRC, fejn il-BEI u l-FEI għandhom kamp indirett konsiderevoli għall-azzjoni;

| — | l-organizzazzjoni ta' workshops mal-BEI, il-Kummissjoni Ewropea u l-partijiet interessati tal-industrija (dawn il-workshops ġew proposti fl-inizjattiva LeaderSHIP 2020), u l-miżuri biex jiġu esplorati opportunitajiet ta' finanzjament tal-BEI; |
| --- | --- |

—

l-organizzazzjoni ta' workshops mal-BEI, il-Kummissjoni Ewropea u l-partijiet interessati tal-industrija (dawn il-workshops ġew proposti fl-inizjattiva LeaderSHIP 2020), u l-miżuri biex jiġu esplorati opportunitajiet ta' finanzjament tal-BEI;

| — | potenzjalment l-użu tal-Inizjattiva tal-Ewropa 2020 tal-Bonds għall-Proġetti f'oqsma relatati mat-trasport u l-enerġija; l-allokazzjoni ta' fondi reġjonali (inkluż il-fondi relatati mal-“ispeċjalizzazzjoni intelliġenti”) lis-settur marittimu; deċiżjoni mill-Kummissjoni – li għandha tittieħed sal-aħħar tal-2013 – dwar l-estensjoni tal-qafas dwar l-għajnuna mill-Istat awtorizzata għas-settur tal-bini tal-bastimenti sakemm il-proposta u d-dħul fis-seħħ tar-regoli l-ġodda dwar il-qafas ġenerali tar-RŻI u l-għajnuna reġjonali, li meta jittieħdu flimkien għandhom jaqdu r-rwol tal-qafas attwali fil-futur; għandhom jittieħdu passi biex jiġi żgurat li l-iskadenza tal-qafas u s-sostituzzjoni bir-regoli l-ġodda ma jipproduċux problemi ta' konġestjoni finanzjarja ġodda u għandu jsiru kull sforz biex is-settur tal-SMRC jiġi kkumpensat għad-dannu ekonomiku li dan jista' jikkawża; |
| --- | --- |

—

potenzjalment l-użu tal-Inizjattiva tal-Ewropa 2020 tal-Bonds għall-Proġetti f'oqsma relatati mat-trasport u l-enerġija; l-allokazzjoni ta' fondi reġjonali (inkluż il-fondi relatati mal-“ispeċjalizzazzjoni intelliġenti”) lis-settur marittimu; deċiżjoni mill-Kummissjoni – li għandha tittieħed sal-aħħar tal-2013 – dwar l-estensjoni tal-qafas dwar l-għajnuna mill-Istat awtorizzata għas-settur tal-bini tal-bastimenti sakemm il-proposta u d-dħul fis-seħħ tar-regoli l-ġodda dwar il-qafas ġenerali tar-RŻI u l-għajnuna reġjonali, li meta jittieħdu flimkien għandhom jaqdu r-rwol tal-qafas attwali fil-futur; għandhom jittieħdu passi biex jiġi żgurat li l-iskadenza tal-qafas u s-sostituzzjoni bir-regoli l-ġodda ma jipproduċux problemi ta' konġestjoni finanzjarja ġodda u għandu jsiru kull sforz biex is-settur tal-SMRC jiġi kkumpensat għad-dannu ekonomiku li dan jista' jikkawża;

| — | il-prijoritizzazzjoni tal-fondi tar-RŻI tal-UE taħt l-programm Orizzont 2020 (li għandu jkun kontinwazzjoni tal-pjattforma teknoloġika Waterborne) għal proġetti marittimi ffokati b'elementi ta' dimostrazzjoni u potenzjal tal-innovazzjoni (inkluż sħubijiet pubbliċi/privati (PPP) għal finijiet ta' riċerka). |
| --- | --- |

—

il-prijoritizzazzjoni tal-fondi tar-RŻI tal-UE taħt l-programm Orizzont 2020 (li għandu jkun kontinwazzjoni tal-pjattforma teknoloġika Waterborne) għal proġetti marittimi ffokati b'elementi ta' dimostrazzjoni u potenzjal tal-innovazzjoni (inkluż sħubijiet pubbliċi/privati (PPP) għal finijiet ta' riċerka).

| 1.7 | Il-KESE jinnota li għalkemm il-ħaddiema fis-settur tal-SMRC tal-UE għandhom ħiliet adegwati, dawn għandhom jiġu valutati u aġġornati b'mod kontinwu. Dawn il-miżuri għandhom ikunu appoġġjati bi prijorità, pereżempju fi ħdan il-qafas tal-inizjattiva LeaderSHIP2020. Hemm riskju ġenwin li tintilef massa kritika f'dan is-settur, minħabba li l-forza tax-xogħol kwalifikata qed tixjieħ. |
| --- | --- |

1.7

Il-KESE jinnota li għalkemm il-ħaddiema fis-settur tal-SMRC tal-UE għandhom ħiliet adegwati, dawn għandhom jiġu valutati u aġġornati b'mod kontinwu. Dawn il-miżuri għandhom ikunu appoġġjati bi prijorità, pereżempju fi ħdan il-qafas tal-inizjattiva LeaderSHIP2020. Hemm riskju ġenwin li tintilef massa kritika f'dan is-settur, minħabba li l-forza tax-xogħol kwalifikata qed tixjieħ.

| 1.8 | Fil-fehma tal-KESE, il-ħolqien ta' interess fis-settur minn ħaddiema ġodda u żgħażagħ għandu jkun ċentrali u dan għandu jkun marbut ma' miżuri intiżi biex itejbu r-reputazzjoni tas-settur. Dan għandu jiġi appoġġjat b'appoġġ finanzjarju għall-iskejjel u l-universitajiet bi speċjalizzazzjonijiet li jkopru l-SMRC. |
| --- | --- |

1.8

Fil-fehma tal-KESE, il-ħolqien ta' interess fis-settur minn ħaddiema ġodda u żgħażagħ għandu jkun ċentrali u dan għandu jkun marbut ma' miżuri intiżi biex itejbu r-reputazzjoni tas-settur. Dan għandu jiġi appoġġjat b'appoġġ finanzjarju għall-iskejjel u l-universitajiet bi speċjalizzazzjonijiet li jkopru l-SMRC.

| 1.9 | Il-Kumitat jemmen li l-Kummissjoni, flimkien mal-imsieħba soċjali u partijiet oħra interessati (bl-użu tal-kunċett tal-kunsill settorjali għall-ħiliet, pereżempju), għandha tħejji pjan għall-adattar kontinwu tal-ħiliet għall-kompiti ġodda fis-settur tal-SMRC, li fost affarijiet oħra jkun ikopri faċilitajiet off-shore (pjattaformi, parks eoliċi, eċċ.), portijiet, impjanti tekniċi ġodda fuq wiċċ l-ilma, faċilitajiet u bastimenti għar-riforniment tal-karburant LNG, eċċ. Dan jeħtieġ il-monitoraġġ tal-kompetenzi u l-iżvilupp kontinwu fil-qasam tat-taħriġ u l-mobbiltà fl-Ewropa. |
| --- | --- |

1.9

Il-Kumitat jemmen li l-Kummissjoni, flimkien mal-imsieħba soċjali u partijiet oħra interessati (bl-użu tal-kunċett tal-kunsill settorjali għall-ħiliet, pereżempju), għandha tħejji pjan għall-adattar kontinwu tal-ħiliet għall-kompiti ġodda fis-settur tal-SMRC, li fost affarijiet oħra jkun ikopri faċilitajiet off-shore (pjattaformi, parks eoliċi, eċċ.), portijiet, impjanti tekniċi ġodda fuq wiċċ l-ilma, faċilitajiet u bastimenti għar-riforniment tal-karburant LNG, eċċ. Dan jeħtieġ il-monitoraġġ tal-kompetenzi u l-iżvilupp kontinwu fil-qasam tat-taħriġ u l-mobbiltà fl-Ewropa.

| 1.10 | Il-firxa komprensiva ta' prinċipji u regoli (il-ħarsien ambjentali, is-sigurtà, il-portijiet, ir-regoli dwar it-trasport, it-tagħmir, ir-riċiklaġġ) għandha impatt kruċjali fuq il-funzjonament tas-settur u d-domanda għas-servizzi tiegħu. F'dan il-kuntest, il-KESE jemmen li s-settur tal-SMRC u dak tal-bini tal-bastimenti għandhom jikkonsultaw lill-EMSA b'mod frekwenti u sistematiku sabiex jiżguraw li l-bastimenti jkunu iktar siguri, ekoloġiċi u jiġu monitorjati b'mod effettiv. |
| --- | --- |

1.10

Il-firxa komprensiva ta' prinċipji u regoli (il-ħarsien ambjentali, is-sigurtà, il-portijiet, ir-regoli dwar it-trasport, it-tagħmir, ir-riċiklaġġ) għandha impatt kruċjali fuq il-funzjonament tas-settur u d-domanda għas-servizzi tiegħu. F'dan il-kuntest, il-KESE jemmen li s-settur tal-SMRC u dak tal-bini tal-bastimenti għandhom jikkonsultaw lill-EMSA b'mod frekwenti u sistematiku sabiex jiżguraw li l-bastimenti jkunu iktar siguri, ekoloġiċi u jiġu monitorjati b'mod effettiv.

| 1.11 | Fil-fehma tal-KESE, il-ġabra ta' regoli u rekwiżiti ġodda dwar it-teknoloġiji avvanzati m'għandhomx jitqiesu bħala dannu jew problema għas-settur, iżda pjuttost bħala opportunità. F'dan ir-rigward, it-tarzni tal-SMRC u dawk li jibnu bastimenti ġodda u s-settur tal-produzzjoni tal-azzar għandhom jaħdmu iktar mill-qrib flimkien biex jiksbu riżultati aħjar. Il-Kumitat jappella lid-DĠ MOVE biex iqis lis-settur tal-SMRC fl-iżviluppi tal-politika strateġika tiegħu (fost oħrajn il-kwistjoni tat-trasport marittimu fuq distanzi qosra).
  Il-KESE jemmen li, b'konformità mal-previżjonijiet tal-perjodu medju (tliet snin) li jindikaw domanda qawwija għar-riċiklaġġ tal-bastimenti li jsir fl-Ewropa, is-settur tal-SMRC għandu l-faċilitajiet biex iwettaq proġetti bħal dawn. Huwa għandu wkoll il-kapital uman biex jissodisfa r-rekwiżiti tar-riċiklaġġ tal-bastimenti li ma jkunx ta' dannu għall-bniedem jew l-ambjent. Fl-istess ħin, fis-settur qed jitqies il-fatt li din hija forma ġdida u differenti ta' attività, b'aspetti sensittivi u li teħtieġ approċċ kawt. Il-Kumitat jemmen li r-riċiklaġġ tal-bastimenti kulma jmur ser issir attività strateġika għall-industrija Ewropea. |
| --- | --- |

1.11

Fil-fehma tal-KESE, il-ġabra ta' regoli u rekwiżiti ġodda dwar it-teknoloġiji avvanzati m'għandhomx jitqiesu bħala dannu jew problema għas-settur, iżda pjuttost bħala opportunità. F'dan ir-rigward, it-tarzni tal-SMRC u dawk li jibnu bastimenti ġodda u s-settur tal-produzzjoni tal-azzar għandhom jaħdmu iktar mill-qrib flimkien biex jiksbu riżultati aħjar. Il-Kumitat jappella lid-DĠ MOVE biex iqis lis-settur tal-SMRC fl-iżviluppi tal-politika strateġika tiegħu (fost oħrajn il-kwistjoni tat-trasport marittimu fuq distanzi qosra).

Il-KESE jemmen li, b'konformità mal-previżjonijiet tal-perjodu medju (tliet snin) li jindikaw domanda qawwija għar-riċiklaġġ tal-bastimenti li jsir fl-Ewropa, is-settur tal-SMRC għandu l-faċilitajiet biex iwettaq proġetti bħal dawn. Huwa għandu wkoll il-kapital uman biex jissodisfa r-rekwiżiti tar-riċiklaġġ tal-bastimenti li ma jkunx ta' dannu għall-bniedem jew l-ambjent. Fl-istess ħin, fis-settur qed jitqies il-fatt li din hija forma ġdida u differenti ta' attività, b'aspetti sensittivi u li teħtieġ approċċ kawt. Il-Kumitat jemmen li r-riċiklaġġ tal-bastimenti kulma jmur ser issir attività strateġika għall-industrija Ewropea.

| 1.12 | Fil-fehma tal-Kumitat l-għanijiet ewlenin fil-perjodu l-qasir, li jeħtieġu appoġġ pubbliku għall-finanzjament tal-konverżjoni fis-settur SMRC fl-UE, huma: l-installazzjoni ta' strumenti tat-tindif u sistemi tat-trattament ta' ilma saborra (dan jista' jolqot lil 65 000 bastiment madwar id-dinja skont ir-reġistru Lloyd's), il-konverżjonijiet assoċjati mal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija (inkluża l-installazzjoni ta' magni li jaħdmu bl-LNG, l-installazzjoni ta' faċilitajiet għar-riforniment tal-karburant LNG fil-baħar u sistemi għall-irkupru tas-sħana u impjanti ta' modernizzazzjoni għas-“slow steaming” eċċ.). |
| --- | --- |

1.12

Fil-fehma tal-Kumitat l-għanijiet ewlenin fil-perjodu l-qasir, li jeħtieġu appoġġ pubbliku għall-finanzjament tal-konverżjoni fis-settur SMRC fl-UE, huma: l-installazzjoni ta' strumenti tat-tindif u sistemi tat-trattament ta' ilma saborra (dan jista' jolqot lil 65 000 bastiment madwar id-dinja skont ir-reġistru Lloyd's), il-konverżjonijiet assoċjati mal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija (inkluża l-installazzjoni ta' magni li jaħdmu bl-LNG, l-installazzjoni ta' faċilitajiet għar-riforniment tal-karburant LNG fil-baħar u sistemi għall-irkupru tas-sħana u impjanti ta' modernizzazzjoni għas-“slow steaming” eċċ.).

| 1.13 | Il-Kumitat jemmen ħafna li l-industrija tal-SMRC hija ta' importanza kbira għall-flotti navali rispettivi Ewropej u li dan is-suġġett għandu jiġi inkluż f'Opinjonijiet oħra tal-KESE dwar is-settur tal-armamenti. |
| --- | --- |

1.13

Il-Kumitat jemmen ħafna li l-industrija tal-SMRC hija ta' importanza kbira għall-flotti navali rispettivi Ewropej u li dan is-suġġett għandu jiġi inkluż f'Opinjonijiet oħra tal-KESE dwar is-settur tal-armamenti.

| 1.14 | Il-KESE jemmen li l-implimentazzjoni tar-regoli tal-IMO fil-prattika, b'mod partikolari il-Konvenzjoni tal-Ġestjoni tal-Ilmijiet as-Saborra, hija ta' importanza ewlenija għas-settur. Għalhekk, din il-Konvenzjoni għandha tiġi implimentata sew u b'effiċjenza, bi stennijiet ċari. |
| --- | --- |

1.14

Il-KESE jemmen li l-implimentazzjoni tar-regoli tal-IMO fil-prattika, b'mod partikolari il-Konvenzjoni tal-Ġestjoni tal-Ilmijiet as-Saborra, hija ta' importanza ewlenija għas-settur. Għalhekk, din il-Konvenzjoni għandha tiġi implimentata sew u b'effiċjenza, bi stennijiet ċari.

2.   Daħla

L-industrija Ewropea tal-manutenzjoni, il-modernizzazzjoni u t-tiswija tal-bastimenti – SMRC

| 2.1 | Il-bini tal-bastimenti jħaddan l-intrapriżi kollha involuti fil-bini, il-manutenzjoni, il-konverżjoni u t-tiswija ta' kull tip ta' bastiment u strutturi marittimi oħra rilevanti. It-taqsira għat-tarzni tal-manutenzjoni, it-tiswija u l-konverżjoni hija SMRC (Ship maintenance, repair and conversion). L-istħarriġ tal-klassifikazzjoni jaqa' wkoll taħt dan il-qasam ta' attività. Tarzni bħal dawn jeżistu f'16-il pajjiż tal-UE u jimpjegaw mal-50-55 000 persuna (iċ-ċifra medja għall-perjodu 2007-2011). |
| --- | --- |

2.1

Il-bini tal-bastimenti jħaddan l-intrapriżi kollha involuti fil-bini, il-manutenzjoni, il-konverżjoni u t-tiswija ta' kull tip ta' bastiment u strutturi marittimi oħra rilevanti. It-taqsira għat-tarzni tal-manutenzjoni, it-tiswija u l-konverżjoni hija SMRC (Ship maintenance, repair and conversion). L-istħarriġ tal-klassifikazzjoni jaqa' wkoll taħt dan il-qasam ta' attività. Tarzni bħal dawn jeżistu f'16-il pajjiż tal-UE u jimpjegaw mal-50-55 000 persuna (iċ-ċifra medja għall-perjodu 2007-2011).

| 2.2 | Is-settur tal-SMRC huwa segment speċifiku tal-industrija tal-bini tal-bastimenti. Dan is-settur qed isir iktar importanti minħabba l-espansjoni tal-flotta globali u t-trasport marittimu (u l-passaġġi tal-ilma interni), u bl-iżvilupp ta' teknoloġiji tal-bastimenti u żieda fir-rekwiżiti tat-trasport bl-ilma fil-qasam tal-iżvilupp sostenibbli. |
| --- | --- |

2.2

Is-settur tal-SMRC huwa segment speċifiku tal-industrija tal-bini tal-bastimenti. Dan is-settur qed isir iktar importanti minħabba l-espansjoni tal-flotta globali u t-trasport marittimu (u l-passaġġi tal-ilma interni), u bl-iżvilupp ta' teknoloġiji tal-bastimenti u żieda fir-rekwiżiti tat-trasport bl-ilma fil-qasam tal-iżvilupp sostenibbli.

| 2.3 | L-UE bħalissa għandha pożizzjoni b'saħħitha f'dan is-settur. Is-sehem attwali tagħha tas-suq globali huwa madwar 35 % li juri li s-settur huwa wieħed strateġiku għall-Ewropa. Din il-pożizzjoni għandha tinżamm u anke tissaħħaħ bil-għan li jiġi żgurat livell għoli ta' sigurtà fit-trasport marittimu u biex jiġu stabbiliti standards rigorużi għall-ambjent u għall-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. |
| --- | --- |

2.3

L-UE bħalissa għandha pożizzjoni b'saħħitha f'dan is-settur. Is-sehem attwali tagħha tas-suq globali huwa madwar 35 % li juri li s-settur huwa wieħed strateġiku għall-Ewropa. Din il-pożizzjoni għandha tinżamm u anke tissaħħaħ bil-għan li jiġi żgurat livell għoli ta' sigurtà fit-trasport marittimu u biex jiġu stabbiliti standards rigorużi għall-ambjent u għall-effiċjenza fl-użu tal-enerġija.

Profil tas-settur tal-SMRC

| 2.4 | Is-settur tal-SMRC huwa differenti mill-industrija tal-bini tal-bastimenti minn ħafna aspetti. Is-settur tal-SMRC iħaddan diversi sottosetturi: it-tiswija, il-manutenzjoni u l-modernizzazzjoni tal-bastimenti kif ukoll il-konverżjoni. |
| --- | --- |

2.4

Is-settur tal-SMRC huwa differenti mill-industrija tal-bini tal-bastimenti minn ħafna aspetti. Is-settur tal-SMRC iħaddan diversi sottosetturi: it-tiswija, il-manutenzjoni u l-modernizzazzjoni tal-bastimenti kif ukoll il-konverżjoni.

| 2.5 | Il-manutenzjoni u t-tiswija normalment ikunu operazzjoni ta' perjodu qasir. Għal ħafna mill-ħin il-bastiment ikun f'baċir u jibqa' hemm għal medja ta' bejn għaxart ijiem u tnax-il jum. |
| --- | --- |

2.5

Il-manutenzjoni u t-tiswija normalment ikunu operazzjoni ta' perjodu qasir. Għal ħafna mill-ħin il-bastiment ikun f'baċir u jibqa' hemm għal medja ta' bejn għaxart ijiem u tnax-il jum.

| 2.6 | L-ippjanar tax-xogħol ta' tiswija huwa relattivament sempliċi u t-tarzni jistgħu jinfluwenzaw l-għażla li jagħmlu s-sidien fir-rigward ta' liema tarzna. Tiswijiet mhux pjanati, li jsiru wara li jkun hemm falliment fis-sistema jew ta' tip mekkaniku jew strutturali, għandhom isiru mill-eqreb tarzna. F'tali każijiet, huwa diffiċli li tiġi influwenzata d-deċiżjoni ta' sid il-bastiment. |
| --- | --- |

2.6

L-ippjanar tax-xogħol ta' tiswija huwa relattivament sempliċi u t-tarzni jistgħu jinfluwenzaw l-għażla li jagħmlu s-sidien fir-rigward ta' liema tarzna. Tiswijiet mhux pjanati, li jsiru wara li jkun hemm falliment fis-sistema jew ta' tip mekkaniku jew strutturali, għandhom isiru mill-eqreb tarzna. F'tali każijiet, huwa diffiċli li tiġi influwenzata d-deċiżjoni ta' sid il-bastiment.

| 2.7 | Skont ir-rapport tal-OECD tal-2008 (1), l-għażla tat-tarzna adatta għat-tiswija tal-bastimenti saret importanti b'mod kruċjali għas-sidien, li ħafna drabi jkollhom jiddeċiedu bejn tarzni rħas u finanzjarjament attraenti u l-bżonn li tiġi żgurata l-affidabbiltà u l-avvanz teknoloġiku. L-iktar fatturi importanti għad-deċiżjoni dwar fejn bastiment ser jissewwa s-soltu jkunu: l-ispiża, it-tul ta' żmien għat-tiswija (inkluż l-ispiża tad-devjazzjoni) u – inqas importanti – it-tip ta' teknoloġija li tintuża. |
| --- | --- |

2.7

Skont ir-rapport tal-OECD tal-2008 (1), l-għażla tat-tarzna adatta għat-tiswija tal-bastimenti saret importanti b'mod kruċjali għas-sidien, li ħafna drabi jkollhom jiddeċiedu bejn tarzni rħas u finanzjarjament attraenti u l-bżonn li tiġi żgurata l-affidabbiltà u l-avvanz teknoloġiku. L-iktar fatturi importanti għad-deċiżjoni dwar fejn bastiment ser jissewwa s-soltu jkunu: l-ispiża, it-tul ta' żmien għat-tiswija (inkluż l-ispiża tad-devjazzjoni) u – inqas importanti – it-tip ta' teknoloġija li tintuża.

| 2.8 | Sabiex jinkisbu ekonomiji ta' skala, qed jinħolqu rabtiet bejn il-bini u t-tiswija tal-bastimenti f'diversi postijiet madwar id-dinja. Pajjiżi fil-quċċata tal-industrija tal-bini tal-bastimenti s-soltu jisseparaw l-attivitajiet tal-bini tal-bastimenti u tal-SMRC bil-għan li jsaħħu l-konċentrazzjoni tal-forza tax-xogħol u jżidu l-produttività.
  F'għadd ta' pajjiżi tal-UE (pereżempju l-Polonja, il-Ġermanja u l-Pajjiżi l-Baxxi) u l-Indja hemm rabtiet funzjonali u korporattivi bejn it-tarzni li jibnu l-bastimenti u t-tarzni tal-SMRC. Dan il-mudell jidher li qed jiffunzjona b'mod effettiv f'dawn il-pajjiżi bl-użu ta' dipartimenti u faċilitajiet konġunti (u unitajiet oħra organizzattivi (2)) għaż-żewġ tipi ta' tarzni, filwaqt li fl-istess ħin jiġi sfruttat il-portafoll divers ta' prodotti u ordnijiet u jitnaqqsu kemm jista' jkun ir-riskji li jirriżultaw mit-tnaqqis fl-attività ekonomika. |
| --- | --- |

2.8

Sabiex jinkisbu ekonomiji ta' skala, qed jinħolqu rabtiet bejn il-bini u t-tiswija tal-bastimenti f'diversi postijiet madwar id-dinja. Pajjiżi fil-quċċata tal-industrija tal-bini tal-bastimenti s-soltu jisseparaw l-attivitajiet tal-bini tal-bastimenti u tal-SMRC bil-għan li jsaħħu l-konċentrazzjoni tal-forza tax-xogħol u jżidu l-produttività.

F'għadd ta' pajjiżi tal-UE (pereżempju l-Polonja, il-Ġermanja u l-Pajjiżi l-Baxxi) u l-Indja hemm rabtiet funzjonali u korporattivi bejn it-tarzni li jibnu l-bastimenti u t-tarzni tal-SMRC. Dan il-mudell jidher li qed jiffunzjona b'mod effettiv f'dawn il-pajjiżi bl-użu ta' dipartimenti u faċilitajiet konġunti (u unitajiet oħra organizzattivi (2)) għaż-żewġ tipi ta' tarzni, filwaqt li fl-istess ħin jiġi sfruttat il-portafoll divers ta' prodotti u ordnijiet u jitnaqqsu kemm jista' jkun ir-riskji li jirriżultaw mit-tnaqqis fl-attività ekonomika.

| 2.9 | Ir-realtajiet tas-suq tas-settur |
| --- | --- |

2.9

Ir-realtajiet tas-suq tas-settur

| 2.10 | Tul l-aħħar għexieren ta' snin il-karattru tal-industrija tal-SMRC ġie deskritt fil-letteratura bħala “dejjem żgħażugħ”. It-tkabbir robust tal-flotta internazzjonali minn 660 miljun DWT fl-1990 għal 1 468 miljun DWT fl-2011 kien sors ta' tkabbir parallel fl-opportunitajiet għall-industrija tal-SMRC. Il-bejgħ annwali globali f'dan is-settur ġie stmat għal madwar USD 12-il biljun fl-aħħar tal-2010 (3). |
| --- | --- |

2.10

Tul l-aħħar għexieren ta' snin il-karattru tal-industrija tal-SMRC ġie deskritt fil-letteratura bħala “dejjem żgħażugħ”. It-tkabbir robust tal-flotta internazzjonali minn 660 miljun DWT fl-1990 għal 1 468 miljun DWT fl-2011 kien sors ta' tkabbir parallel fl-opportunitajiet għall-industrija tal-SMRC. Il-bejgħ annwali globali f'dan is-settur ġie stmat għal madwar USD 12-il biljun fl-aħħar tal-2010 (3).

| 2.11 | Fl-2010 il-bejgħ fis-settur tat-tiswija fl-Ewropa kien jammonta għal EUR 3,16 biljun (il-quċċata ntlaħqet fl-2008, b'ċifra ta' EUR 4 biljun). L-Appendiċi 1 turi l-bejgħ fis-settur tat-tiswija tal-bastimenti f'għadd ta' pajjiżi Ewropej fis-snin 2006-2010. |
| --- | --- |

2.11

Fl-2010 il-bejgħ fis-settur tat-tiswija fl-Ewropa kien jammonta għal EUR 3,16 biljun (il-quċċata ntlaħqet fl-2008, b'ċifra ta' EUR 4 biljun). L-Appendiċi 1 turi l-bejgħ fis-settur tat-tiswija tal-bastimenti f'għadd ta' pajjiżi Ewropej fis-snin 2006-2010.

| 2.12 | Is-settur tal-SMRC fl-Ewropa kein sejjer pjuttost tajjeb qabel il-kriżi. Mill-2010 'l hawn is-sidien ipprovaw inaqqsu l-ispejjeż tagħhom billi jnaqqsu l-infiq jew jipposponu l-ordnijiet. Fit-tieni nofs tal-2010, irnexxielhom jagħmlu tajjeb għat-telf, ħaġa li ħarġet fid-dieher mill-fatt li l-perjodi ta' stennija għax-xogħol ta' tiswija reġgħu żdiedu (minn ġimgħa għal tliet ġimgħat). |
| --- | --- |

2.12

Is-settur tal-SMRC fl-Ewropa kein sejjer pjuttost tajjeb qabel il-kriżi. Mill-2010 'l hawn is-sidien ipprovaw inaqqsu l-ispejjeż tagħhom billi jnaqqsu l-infiq jew jipposponu l-ordnijiet. Fit-tieni nofs tal-2010, irnexxielhom jagħmlu tajjeb għat-telf, ħaġa li ħarġet fid-dieher mill-fatt li l-perjodi ta' stennija għax-xogħol ta' tiswija reġgħu żdiedu (minn ġimgħa għal tliet ġimgħat).

| 2.13 | Hemm tarzni tal-SMRC madwar id-dinja kollha. Għad li t-tarzni fl-Asja jwettqu t-tiswija tal-bastimenti bi spiża iktar baxxa (minħabba l-ispejjeż baxxi tal-forza tax-xogħol), ħafna sidien jagħżlu tarzni bi prezz ogħla, għax ikunu jistgħu joffru lead-time aħjar (u b'hekk jiġu evitati l-ispejjeż tad-devjazzjoni) u għarfien iktar sofistikat. |
| --- | --- |

2.13

Hemm tarzni tal-SMRC madwar id-dinja kollha. Għad li t-tarzni fl-Asja jwettqu t-tiswija tal-bastimenti bi spiża iktar baxxa (minħabba l-ispejjeż baxxi tal-forza tax-xogħol), ħafna sidien jagħżlu tarzni bi prezz ogħla, għax ikunu jistgħu joffru lead-time aħjar (u b'hekk jiġu evitati l-ispejjeż tad-devjazzjoni) u għarfien iktar sofistikat.

Konverżjoni u modernizzazzjoni fit-tarzni tal-SMRC

| 2.14 | Il-proċess tal-konverżjoni u l-modernizzazzjoni f'xi aspetti jixbah iktar lill-bini tal-bastimenti ġodda milli x-xogħol ta' tiswija u manutenzjoni. Il-konverżjoni tal-bastimenti s-soltu tieħu inqas żmien minn xogħol ta' tiswija konvenzjonali. L-attivitajiet involuti fil-konverżjoni tal-bastimenti jistgħu jiġu deskritti bħala proċess tal-produzzjoni. |
| --- | --- |

2.14

Il-proċess tal-konverżjoni u l-modernizzazzjoni f'xi aspetti jixbah iktar lill-bini tal-bastimenti ġodda milli x-xogħol ta' tiswija u manutenzjoni. Il-konverżjoni tal-bastimenti s-soltu tieħu inqas żmien minn xogħol ta' tiswija konvenzjonali. L-attivitajiet involuti fil-konverżjoni tal-bastimenti jistgħu jiġu deskritti bħala proċess tal-produzzjoni.

| 2.15 | Skont Sea Europe (4), il-konverżjoni tal-bastimenti hija eqreb għall-attivitajiet tat-tarzni li jibnu l-bastimenti f'termini ta' skala ta' żmien, imma l-konverżjoni teħtieġ approċċ kompletament differenti li jinvolvi l-flessibbiltà. Dan jiżgura li jistgħu jsiru bidliet fil-pjan ta' ħidma b'konformita mar-rekwiżiti tal-klijent, u n-natura speċifika tal-bastiment identifikat għall-konverżjoni. |
| --- | --- |

2.15

Skont Sea Europe (4), il-konverżjoni tal-bastimenti hija eqreb għall-attivitajiet tat-tarzni li jibnu l-bastimenti f'termini ta' skala ta' żmien, imma l-konverżjoni teħtieġ approċċ kompletament differenti li jinvolvi l-flessibbiltà. Dan jiżgura li jistgħu jsiru bidliet fil-pjan ta' ħidma b'konformita mar-rekwiżiti tal-klijent, u n-natura speċifika tal-bastiment identifikat għall-konverżjoni.

| 2.16 | Ftit qabel il-kriżi, is-suq għat-tarzni li jwettqu xogħol ta' konverżjoni kien sejjer tajjeb ħafna. Iżda fl-2009, l-għadd ta' ordnijiet waqa', bl-ikbar tnaqqis kmieni fl-2010. Dak iż-żmien, il-biċċa l-kbira tal-kotba bl-ordnijiet kienu vojta. Is-sitwazzjoni marret xi ftit għall-aħjar matul it-tieni nofs tal-2010. Madankollu, bħalissa, ħafna sidien tal-bastimenti qed jillimitaw l-ordnijiet għall-konverżjoni minħabba sfidi finanzjarji. |
| --- | --- |

2.16

Ftit qabel il-kriżi, is-suq għat-tarzni li jwettqu xogħol ta' konverżjoni kien sejjer tajjeb ħafna. Iżda fl-2009, l-għadd ta' ordnijiet waqa', bl-ikbar tnaqqis kmieni fl-2010. Dak iż-żmien, il-biċċa l-kbira tal-kotba bl-ordnijiet kienu vojta. Is-sitwazzjoni marret xi ftit għall-aħjar matul it-tieni nofs tal-2010. Madankollu, bħalissa, ħafna sidien tal-bastimenti qed jillimitaw l-ordnijiet għall-konverżjoni minħabba sfidi finanzjarji.

| 2.17 | Dan l-aħħar, it-tiswijiet, konverżjonijiet u modernizzazzjoni ta' bastimenti awżiljarji u faċilitajiet f'wiċċ il-baħar li jintużaw lil hinn mill-kosta (inklużi l-pjattaformi tat-tħaffir) qdew rwol dejjem iktar importanti. Minħabba l-ispejjeż għoljin ta' bastimenti ġodda ta' dan it-tip (u faċilitajiet off-shore fuq wiċċ il-baħar) u perjodi twal ta' stennija biex jaslu (anke sa erba' snin), is-sidien qed jagħżlu li jikkonvertu l-bastimenti eżistenti u l-faċilitajiet off-shore. Madankollu, fl-Ewropa hemm tentazzjoni qawwija li jintużaw tarzni barranin biex iwettqu dan ix-xogħol ta' konverżjoni. |
| --- | --- |

2.17

Dan l-aħħar, it-tiswijiet, konverżjonijiet u modernizzazzjoni ta' bastimenti awżiljarji u faċilitajiet f'wiċċ il-baħar li jintużaw lil hinn mill-kosta (inklużi l-pjattaformi tat-tħaffir) qdew rwol dejjem iktar importanti. Minħabba l-ispejjeż għoljin ta' bastimenti ġodda ta' dan it-tip (u faċilitajiet off-shore fuq wiċċ il-baħar) u perjodi twal ta' stennija biex jaslu (anke sa erba' snin), is-sidien qed jagħżlu li jikkonvertu l-bastimenti eżistenti u l-faċilitajiet off-shore. Madankollu, fl-Ewropa hemm tentazzjoni qawwija li jintużaw tarzni barranin biex iwettqu dan ix-xogħol ta' konverżjoni.

3.   Analiżi tal-kompetittività tas-settur Ewropew tal-SMRC

| 3.1 | Dan l-aħħar twettqu riċerka u analiżi tal-kompetittività tas-settur tal-SMRC fl-UE taħt il-programm ta' riċerka ECO REFITEC (5), fil-qafas tas-Seba' Programm Qafas għar-Riċerka. Ir-riżultati ta’ din ir-riċerka jinsabu fl-Appendiċi 2. |
| --- | --- |

3.1

Dan l-aħħar twettqu riċerka u analiżi tal-kompetittività tas-settur tal-SMRC fl-UE taħt il-programm ta' riċerka ECO REFITEC (5), fil-qafas tas-Seba' Programm Qafas għar-Riċerka. Ir-riżultati ta’ din ir-riċerka jinsabu fl-Appendiċi 2.

4.   
  Leġislazzjoni Ewropea u internazzjonali li għandha impatt fuq is-settur tal-SMRC (materjal mis-sors
   (6)
   (7)
   (8))

| 4.1 | Fil-livell internazzjonali għadha ma saret l-ebda diskussjoni dwar ftehimiet multilaterali dwar il-kompetittività (taħt il-patroċinju tad-WTO), li jista' jkollha impatt fuq is-settur tal-SMRC. Iċ-ċans li jintlaħaq ftehim fil-perjodu l-qasir huwa ftit li xejn. |
| --- | --- |

4.1

Fil-livell internazzjonali għadha ma saret l-ebda diskussjoni dwar ftehimiet multilaterali dwar il-kompetittività (taħt il-patroċinju tad-WTO), li jista' jkollha impatt fuq is-settur tal-SMRC. Iċ-ċans li jintlaħaq ftehim fil-perjodu l-qasir huwa ftit li xejn.

| 4.2 | Fil-livell bilaterali l-UE nnegozjat ftehimiet kummerċjali li għandhom impatt indirett fuq il-kompetittività mal-Istati Uniti, il-Kanada, il-Ġappun u l-Korea t'Isfel, imma l-impatt tagħhom fuq is-settur tal-SMRC huwa mill-inqas.
  Fil-livell Ewropew, il-leġislazzjoni tal-UE tinkludi l-Qafas dwar l-Għajnuna mill-Istat għall-bini tal-bastimenti. F'dan il-qafas, il-Kummissjoni tista' tawtorizza għajnuna għall-innovazzjoni u għar-reġjuni għat-tarzni jew, fil-każ tal-krediti tal-esportazzjoni, għajnuna għas-sidien tal-bastimenti. Fir-rigward tas-settur tal-SMRC, dan il-qafas jikkonċerna l-għajnuna għat-tiswija u l-konverżjoni tal-bastimenti fil-każ ta' għajnuna reġjonali u għajnuna għall-innovazzjoni, u għajnuna għall-konverżjoni tal-bastimenti biss fil-każ ta' krediti tal-esportazzjoni. |
| --- | --- |

4.2

Fil-livell bilaterali l-UE nnegozjat ftehimiet kummerċjali li għandhom impatt indirett fuq il-kompetittività mal-Istati Uniti, il-Kanada, il-Ġappun u l-Korea t'Isfel, imma l-impatt tagħhom fuq is-settur tal-SMRC huwa mill-inqas.

Fil-livell Ewropew, il-leġislazzjoni tal-UE tinkludi l-Qafas dwar l-Għajnuna mill-Istat għall-bini tal-bastimenti. F'dan il-qafas, il-Kummissjoni tista' tawtorizza għajnuna għall-innovazzjoni u għar-reġjuni għat-tarzni jew, fil-każ tal-krediti tal-esportazzjoni, għajnuna għas-sidien tal-bastimenti. Fir-rigward tas-settur tal-SMRC, dan il-qafas jikkonċerna l-għajnuna għat-tiswija u l-konverżjoni tal-bastimenti fil-każ ta' għajnuna reġjonali u għajnuna għall-innovazzjoni, u għajnuna għall-konverżjoni tal-bastimenti biss fil-każ ta' krediti tal-esportazzjoni.

| 4.2.1 | Il-qafas attwali ilu fis-seħħ mill-1 ta' Jannar 2012 u huwa validu għal sentejn. Il-Kummissjoni tipprevedi, li wara dan il-perjodu, ser ikun possibbli li tintegra l-qafas tal-bini tal-bastimenti fil-verżjoni futura tal-linji gwida tal-UE għall-Għajnuna mill-Istat għar-riċerka u l-innovazzjoni u għall-għajnuna għar-reġjuni, għax bħalissa kemm il-qafas ġenerali tal-UE kif ukoll il-qafas iktar speċifiku tal-bini tal-bastimenti ġodda qed jiġu eżaminati. |
| --- | --- |

4.2.1

Il-qafas attwali ilu fis-seħħ mill-1 ta' Jannar 2012 u huwa validu għal sentejn. Il-Kummissjoni tipprevedi, li wara dan il-perjodu, ser ikun possibbli li tintegra l-qafas tal-bini tal-bastimenti fil-verżjoni futura tal-linji gwida tal-UE għall-Għajnuna mill-Istat għar-riċerka u l-innovazzjoni u għall-għajnuna għar-reġjuni, għax bħalissa kemm il-qafas ġenerali tal-UE kif ukoll il-qafas iktar speċifiku tal-bini tal-bastimenti ġodda qed jiġu eżaminati.

| 4.3 | Ir-regoli eżistenti ratifikati mill-membri tal-IMO li qed joħolqu opportunitajiet ġodda għas-settur tal-SMRC |
| --- | --- |

4.3

4.4   Il-Konvenzjoni dwar il-Ġestjoni tal-Ilma tas-Saborra

| 4.4.1 | Il-Konvenzjoni dwar il-Ġestjoni tal-Ilma tas-Saborra ssolvi l-problema tat-trasferiment ta' speċi tal-baħar invażivivi bejn żoni marittimi differenti permezz tar-rilaxx tal-ilma tas-saborra trasportat mill-bastimenti. Id-dħul fis-seħħ ta' din il-Konvenzjoni kien ippjanat għall-2014. |
| --- | --- |

4.4.1

Il-Konvenzjoni dwar il-Ġestjoni tal-Ilma tas-Saborra ssolvi l-problema tat-trasferiment ta' speċi tal-baħar invażivivi bejn żoni marittimi differenti permezz tar-rilaxx tal-ilma tas-saborra trasportat mill-bastimenti. Id-dħul fis-seħħ ta' din il-Konvenzjoni kien ippjanat għall-2014.

| 4.4.2 | L-impatt ta' din il-Konvenzjoni fuq is-settur tal-SMRC ser ikun konsiderevoli peress li ħafna bastimenti ser ikolhom jiġu modernizzati u/jew konvertiti u tista' tolqot mal-65 000 bastiment madwar id-dinja skont ir-Reġistru Lloyd's. |
| --- | --- |

4.4.2

L-impatt ta' din il-Konvenzjoni fuq is-settur tal-SMRC ser ikun konsiderevoli peress li ħafna bastimenti ser ikolhom jiġu modernizzati u/jew konvertiti u tista' tolqot mal-65 000 bastiment madwar id-dinja skont ir-Reġistru Lloyd's.

| 4.4.3 | Effetti oħra potenzjali ta' din il-Konvenzjoni fuq it-tarzni tal-SMRC huma, qabel kollox, ir-riskji li jinħolqu mill-użu u l-ħżin ta' kimiki ġodda u rekwiżiti legali miżjuda rigward l-użu tagħhom. |
| --- | --- |

4.4.3

Effetti oħra potenzjali ta' din il-Konvenzjoni fuq it-tarzni tal-SMRC huma, qabel kollox, ir-riskji li jinħolqu mill-użu u l-ħżin ta' kimiki ġodda u rekwiżiti legali miżjuda rigward l-użu tagħhom.

4.5   Konvenzjoni MARPOL (Anness VI) – prevenzjoni tat-tniġġis tal-arja mill-bastimenti

| 4.5.1 | L-għan ta' din il-Konvenzjoni, li daħlet fis-seħħ fl-2013, hu li tnaqqas it-tniġġis tal-arja mill-bastimenti, prinċipalment SOx u NOx. |
| --- | --- |

4.5.1

L-għan ta' din il-Konvenzjoni, li daħlet fis-seħħ fl-2013, hu li tnaqqas it-tniġġis tal-arja mill-bastimenti, prinċipalment SOx u NOx.

| 4.5.2 | Sabiex jiġu evitati restrizzjonijiet mhux meħtieġa għall-industrija marittima, l-Anness VI tal-Konvenzjoni jistabbilixxi li l-emissjonijiet jistgħu jitnaqqsu bl-użu ta' karburanti alternattivi jew billi jiġu adottati teknoloġiji li jnaddfu l-gass. |
| --- | --- |

4.5.2

Sabiex jiġu evitati restrizzjonijiet mhux meħtieġa għall-industrija marittima, l-Anness VI tal-Konvenzjoni jistabbilixxi li l-emissjonijiet jistgħu jitnaqqsu bl-użu ta' karburanti alternattivi jew billi jiġu adottati teknoloġiji li jnaddfu l-gass.

| 4.5.3 | Il-Konvenzjoni toħloq opportunitajiet għat-tarzni tal-SMRC peress li t-teknoloġiji li jillimitaw l-emissjonijiet ser ikollhom jiġu installati fuq il-bastimenti, inklużi dawk fil-flotot eżistenti. Fost ir-riskji potenzjali għat-tarzni li jinstallaw strumenti favur l-ambjent insibu dipendenza dejjem ikbar fuq il-fornituri tat-tagħmir u l-bżonn ta' ċerti investimenti fit-tarzni. |
| --- | --- |

4.5.3

Il-Konvenzjoni toħloq opportunitajiet għat-tarzni tal-SMRC peress li t-teknoloġiji li jillimitaw l-emissjonijiet ser ikollhom jiġu installati fuq il-bastimenti, inklużi dawk fil-flotot eżistenti. Fost ir-riskji potenzjali għat-tarzni li jinstallaw strumenti favur l-ambjent insibu dipendenza dejjem ikbar fuq il-fornituri tat-tagħmir u l-bżonn ta' ċerti investimenti fit-tarzni.

4.6   Il-Konvenzjoni dwar ir-Riċiklaġġ tal-Bastimenti

| 4.6.1 | L-għan ta' din il-Konvenzjoni hu li tiżgura li r-riskji għall-ambjent, is-saħħa u s-sigurtà matul ir-riċiklaġġ tal-bastimenti jinżammu f'livell aċċettabbli. |
| --- | --- |

4.6.1

L-għan ta' din il-Konvenzjoni hu li tiżgura li r-riskji għall-ambjent, is-saħħa u s-sigurtà matul ir-riċiklaġġ tal-bastimenti jinżammu f'livell aċċettabbli.

| 4.6.2 | B'riżultat tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni, is-sidien iridu jkunu informati kompletament dwar il-materjali kollha li jintużaw matul il-manutenzjoni, it-tiswija u l-konverżjoni u għandhom jiżguraw li materjali mhux mixtieqa qatt ma jintużaw fit-tarzni. Dan jista' joħloq opportunitajiet addizzjonali biex jiġu kkonfermati ordnijiet ġodda speċjalizzati b'livell għoli ta' għarfien. |
| --- | --- |

4.6.2

B'riżultat tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni, is-sidien iridu jkunu informati kompletament dwar il-materjali kollha li jintużaw matul il-manutenzjoni, it-tiswija u l-konverżjoni u għandhom jiżguraw li materjali mhux mixtieqa qatt ma jintużaw fit-tarzni. Dan jista' joħloq opportunitajiet addizzjonali biex jiġu kkonfermati ordnijiet ġodda speċjalizzati b'livell għoli ta' għarfien.

| 4.7 | Ir-riċiklaġġ tal-bastimenti ser isir attività dejjem iktar strateġika, intiża biex tipprovdi u tissupplixxi, pereżempju, materjal ta' skart u materji prima oħra għas-setturi tal-produzzjoni fl-UE (l-azzar, l-aluminju, ir-ram), bil-għan li jitnaqqas l-impatt ambjentali, kemm dirett kif ukoll indirett, u jiġu evitati kundizzjonijiet tax-xogħol u dawk soċjali li ma jkunux aċċettabbli. |
| --- | --- |

4.7

Ir-riċiklaġġ tal-bastimenti ser isir attività dejjem iktar strateġika, intiża biex tipprovdi u tissupplixxi, pereżempju, materjal ta' skart u materji prima oħra għas-setturi tal-produzzjoni fl-UE (l-azzar, l-aluminju, ir-ram), bil-għan li jitnaqqas l-impatt ambjentali, kemm dirett kif ukoll indirett, u jiġu evitati kundizzjonijiet tax-xogħol u dawk soċjali li ma jkunux aċċettabbli.

5.   Proposti u linji gwida għas-settur tal-SMRC fl-inizjattiva LeaderSHIP 2020 u fil-ħidma attwali tal-Kumitat għad-djalogu settorjali tal-industrija tal-bini tal-bastimenti

| 5.1 | Is-settur tal-SMRC u l-industriji relatati miegħu għandhom iqisu l-opportunitajiet u l-possibbiltajiet għall-finanzjament mill-BEI permezz ta' żieda fis-self mill-banek. Il-miżuri tal-BEI għandhom jiġu promossi u analizzati, l-iktar għall-proġetti relatati mat-“tbaħħir ekoloġiku”, sorsi ta' enerġija rinnovabbli off-shore u konverżjonijiet. Huwa propost li DĠ ENT jorganizza “workshops” bħala prijorità sabiex tiġi esplorata f'aktar dettall il-prospettiva tal-appoġġ mill-BEI. |
| --- | --- |

5.1

Is-settur tal-SMRC u l-industriji relatati miegħu għandhom iqisu l-opportunitajiet u l-possibbiltajiet għall-finanzjament mill-BEI permezz ta' żieda fis-self mill-banek. Il-miżuri tal-BEI għandhom jiġu promossi u analizzati, l-iktar għall-proġetti relatati mat-“tbaħħir ekoloġiku”, sorsi ta' enerġija rinnovabbli off-shore u konverżjonijiet. Huwa propost li DĠ ENT jorganizza “workshops” bħala prijorità sabiex tiġi esplorata f'aktar dettall il-prospettiva tal-appoġġ mill-BEI.

| 5.2 | L-Istati Membri u r-reġjuni kostali għandhom jeżaminaw il-possibbiltà li l-fondi strutturali jiġu allokati għad-diversifikazzjoni tat-teknoloġija fl-industrija marittima b'rabta ma' setturi ġodda tas-suq. Dan jirrelata b'mod partikolari mal-istrateġiji reġjonali għall-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti. |
| --- | --- |

5.2

L-Istati Membri u r-reġjuni kostali għandhom jeżaminaw il-possibbiltà li l-fondi strutturali jiġu allokati għad-diversifikazzjoni tat-teknoloġija fl-industrija marittima b'rabta ma' setturi ġodda tas-suq. Dan jirrelata b'mod partikolari mal-istrateġiji reġjonali għall-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti.

| 5.3 | Fir-rigward ta' potenzjal għal finanzjament fit-tul mill-UE, il-Kummissjoni Ewropea għandha teżamina l-possibbiltà li jittieħdu miżuri biex jiġu finanzjati l-kostruzzjoni u l-modernizzazzjoni tal-bastimenti. L-Istati Membri, l-operaturi finanzjarji, l-industrija tat-teknoloġija marittima u partijiet interessati oħra għandhom jikkunsidraw mill-ġdid id-disponibbiltà tal-garanziji tas-suq. |
| --- | --- |

5.3

Fir-rigward ta' potenzjal għal finanzjament fit-tul mill-UE, il-Kummissjoni Ewropea għandha teżamina l-possibbiltà li jittieħdu miżuri biex jiġu finanzjati l-kostruzzjoni u l-modernizzazzjoni tal-bastimenti. L-Istati Membri, l-operaturi finanzjarji, l-industrija tat-teknoloġija marittima u partijiet interessati oħra għandhom jikkunsidraw mill-ġdid id-disponibbiltà tal-garanziji tas-suq.

| 5.4 | L-industrija tal-bini tal-bastimenti (inkluż l-SMRC), f'kooperazzjoni mal-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri jew ir-reġjuni għandha tiġi inkluża fl-attivitajiet ta' riċerka, bl-użu ta' sħubijiet pubbliċi/privati (PPP) fost oħrajn, b'kunsiderazzjoni sħiħa tal-istruttura tas-setturi marittimi u l-priniċipji rilevanti tal-għajnuna mill-Istat. |
| --- | --- |

5.4

L-industrija tal-bini tal-bastimenti (inkluż l-SMRC), f'kooperazzjoni mal-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri jew ir-reġjuni għandha tiġi inkluża fl-attivitajiet ta' riċerka, bl-użu ta' sħubijiet pubbliċi/privati (PPP) fost oħrajn, b'kunsiderazzjoni sħiħa tal-istruttura tas-setturi marittimi u l-priniċipji rilevanti tal-għajnuna mill-Istat.

| 5.4.1 | Il-KESE jaqbel mall-punt fundamentali tal-inizjattiva LeaderSHIP 2020 li sabiex jintlaħqu l-għanijiet ġenerali tal-PPP għas-settur tal-bini tal-bastimenti, hemm bżonn impenn qawwi fil-programmi ta' riċerka. Fir-rigward tal-għanijiet fil-perjodu l-qasir, il-kompetittività sostenibbli tas-settur tal-SMRC mingħajr dubju għandha tkun appoġġjata minn miżuri adatti għall-promozzjoni tal-innovazzjoni fl-intrapriża. |
| --- | --- |

5.4.1

Il-KESE jaqbel mall-punt fundamentali tal-inizjattiva LeaderSHIP 2020 li sabiex jintlaħqu l-għanijiet ġenerali tal-PPP għas-settur tal-bini tal-bastimenti, hemm bżonn impenn qawwi fil-programmi ta' riċerka. Fir-rigward tal-għanijiet fil-perjodu l-qasir, il-kompetittività sostenibbli tas-settur tal-SMRC mingħajr dubju għandha tkun appoġġjata minn miżuri adatti għall-promozzjoni tal-innovazzjoni fl-intrapriża.

| 5.5 | Il-KESE jappoġġja l-inklużjoni tal-Kumitat għad-Djalogu Settorjali dwar l-industrija tal-bini tal-bastimenti fil-ħidma għad-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politiki fil-qafas tal-inizjattiva LeaderSHIP 2020. Bħalissa, ir-rwol speċjali tal-Kumitat għandu jinvolvi t-twettiq tal-parti tal-inizjattiva li għandha x'taqsam mal-identifikazzjoni u t-tqabbil aħjar tal-kwalifiki u l-ħiliet bil-għan li tiġi żgurata l-prosperità fit-tul ta' dan is-settur. |
| --- | --- |

5.5

Il-KESE jappoġġja l-inklużjoni tal-Kumitat għad-Djalogu Settorjali dwar l-industrija tal-bini tal-bastimenti fil-ħidma għad-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politiki fil-qafas tal-inizjattiva LeaderSHIP 2020. Bħalissa, ir-rwol speċjali tal-Kumitat għandu jinvolvi t-twettiq tal-parti tal-inizjattiva li għandha x'taqsam mal-identifikazzjoni u t-tqabbil aħjar tal-kwalifiki u l-ħiliet bil-għan li tiġi żgurata l-prosperità fit-tul ta' dan is-settur.

| 5.6 | Il-KESE jinsab ħerqan li jara progress pożittiv mill-Kumitat tad-Djalogu b'rabta mal-istandards soċjali fis-settur Ewropew tal-bini ta' bastimenti ġodda u tal-SMRC. |
| --- | --- |

5.6

Il-KESE jinsab ħerqan li jara progress pożittiv mill-Kumitat tad-Djalogu b'rabta mal-istandards soċjali fis-settur Ewropew tal-bini ta' bastimenti ġodda u tal-SMRC.

Brussell, 10 ta' Diċembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  The interaction between the ship repair, ship conversion and shipbuilding industries report, C/WP6(2008)6c.

1

The interaction between the ship repair, ship conversion and shipbuilding industries report

(2)  Ara n-nota nru 1 f'qiegħ il-paġna.

2

(3)  CESA Annual Report 2010–2011.

3

CESA Annual Report

(4)  Mill-2012 'l hawn, il-Komunità għall-Assoċjazzjonijiet tat-Tarzni Ewropej (Community for European Shipyards Associations) (CESA) u l-Kunsill Ewropew tat-Tagħmir Marittimu (European Marine Equipment Council) (EMEC) ifformaw Assoċjazzjoni Ewropea tal-Bastimenti u t-Tagħmir Marittimu (European Ships and Maritime Equipment Association) magħrufa bħala SEA Europe.

4

(5)  Eco innovative refitting technologies and processes for shipbuilding industry promoted by European Repair Shipyards – Proġett kofinanzjat mill-Kummissjoni Ewropea fil-qafas tas-Seba' Programm Qafas (2007–2013).

5

Eco innovative refitting technologies and processes for shipbuilding industry promoted by European Repair Shipyards

(6)  Ara n-nota nru 5 f'qiegħ il-paġna.

6

(7)  Ara n-nota nru 3 f'qiegħ il-paġna.

7

(8)  Ara n-nota nru 1 f'qiegħ il-paġna.

8

---

III Atti preparatorji

IL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW

L-494 sessjoni plenarja tal-KESE tal-10 u l-11 ta' Diċembru 2013

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/45 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/45

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2012/2002 li jistabbilixxi l-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea

COM(2013) 522 final – 2013/0248 (COD)

2014/C 170/07

Relatur: is-Sur DIMITRIADIS

Nhar il-5 ta' Settembru 2013 u l-10 ta' Settembru 2013, il-Kummissjoni Ewropea u l-Parlament Ewropew rispettivament ddeċidew, b'konformità mal-Artikolu 175 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2012/2002 li jistabbilixxi l-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea

COM(2013) 522 final – 2013/0248 (COD).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-14 ta' Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta' Diċembru 2013 (seduta tal-10 ta' Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'153 vot favur, 3 voti kontra u 4 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet

Konklużjonijiet

| 1.1 | Fil-prinċipju, il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-mod li ħadem bih sa issa l-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea (FSUE) (1), li huwa appoġġja l-ħolqien tiegħu sa mill-bidu nett (2). |
| --- | --- |

1.1

Fil-prinċipju, il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-mod li ħadem bih sa issa l-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea (FSUE) (1), li huwa appoġġja l-ħolqien tiegħu sa mill-bidu nett (2).

1

2

| 1.2 | Il-KESE huwa tal-fehma li r-Regolament 2012/2002 dwar il-funzjonament tal-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea għandu jiġi emendat minnufih – ħaġa li jmissha ilha li saret (3) – u jappoġġja l-isforzi tal-Kummissjoni f'dan ir-rigward, allavolja l-proposta l-ġdida hija partikolarment konservattiva, anke fil-fehma tal-Parlament Ewropew (4). |
| --- | --- |

1.2

Il-KESE huwa tal-fehma li r-Regolament 2012/2002 dwar il-funzjonament tal-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea għandu jiġi emendat minnufih – ħaġa li jmissha ilha li saret (3) – u jappoġġja l-isforzi tal-Kummissjoni f'dan ir-rigward, allavolja l-proposta l-ġdida hija partikolarment konservattiva, anke fil-fehma tal-Parlament Ewropew (4).

3

4

| 1.3 | Il-KESE huwa tal-fehma li, meta fl-2005, il-Kunsill irrifjuta l-proposta (5) tal-Kummissjoni, huwa tilef l-opportunità li jibni sisien ġodda għall-funzjonmant tal-Fond. |
| --- | --- |

1.3

Il-KESE huwa tal-fehma li, meta fl-2005, il-Kunsill irrifjuta l-proposta (5) tal-Kummissjoni, huwa tilef l-opportunità li jibni sisien ġodda għall-funzjonmant tal-Fond.

5

| 1.4 | Il-KESE huwa tal-fehma li jeħtieġ li jittieħdu l-miżuri adatti kollha biex jitnaqqas il-piż tal-burokrazija fil-funzjonament tal-FSUE, u li l-proċeduri marbutin miegħu jsiru b'pass iżjed mgħaġġel (6). |
| --- | --- |

1.4

Il-KESE huwa tal-fehma li jeħtieġ li jittieħdu l-miżuri adatti kollha biex jitnaqqas il-piż tal-burokrazija fil-funzjonament tal-FSUE, u li l-proċeduri marbutin miegħu jsiru b'pass iżjed mgħaġġel (6).

6

| 1.5 | Il-KESE jaqbel mat-tibdil li l-Proposta l-ġdida għal Regolament (7) qed tirrakomanda, f'dak li jirrigwarda l-introduzzjoni ta' ħlas bil-quddiem, definizzjoni iżjed ċara ta' “diżastri maġġuri” u “diżastri reġjonali straordinarji”, u l-miżuri li għandhom jittieħdu kontra l-Istati Membri li ma jiħdux il-passi meħtieġa għall-prevenzjoni tad-diżastri. |
| --- | --- |

1.5

Il-KESE jaqbel mat-tibdil li l-Proposta l-ġdida għal Regolament (7) qed tirrakomanda, f'dak li jirrigwarda l-introduzzjoni ta' ħlas bil-quddiem, definizzjoni iżjed ċara ta' “diżastri maġġuri” u “diżastri reġjonali straordinarji”, u l-miżuri li għandhom jittieħdu kontra l-Istati Membri li ma jiħdux il-passi meħtieġa għall-prevenzjoni tad-diżastri.

7

| 1.6 | Il-KESE huwa tal-fehma li, minkejja l-perjodu partikolarment diffiċli mil-lat finanzjarju li għaddejja minnu bħalissa l-UE, hija għandha talloka iżjed riżorsi baġitarji għall-attivitajiet tal-FSUE f'każ li sfortunatament ikun hemm diżastru partikolarment. |
| --- | --- |

1.6

Il-KESE huwa tal-fehma li, minkejja l-perjodu partikolarment diffiċli mil-lat finanzjarju li għaddejja minnu bħalissa l-UE, hija għandha talloka iżjed riżorsi baġitarji għall-attivitajiet tal-FSUE f'każ li sfortunatament ikun hemm diżastru partikolarment.

| 1.7 | Fil-fehma tal-KESE, il-kundizzjonijiet li taħthom jintuża l-FSUE għandhom jiġu ċċarati bis-sħiħ, sabiex ma jkunx hemm stennijiet mingħajr bażi jew isir għodda għall-immanuvrar politiku, iżda wkoll sabiex ma jkunx hemm diżappunt fost il-popolazzjonijiet li jkunu għaddejjin minn żminijiet partikolarment ibsin. |
| --- | --- |

1.7

Fil-fehma tal-KESE, il-kundizzjonijiet li taħthom jintuża l-FSUE għandhom jiġu ċċarati bis-sħiħ, sabiex ma jkunx hemm stennijiet mingħajr bażi jew isir għodda għall-immanuvrar politiku, iżda wkoll sabiex ma jkunx hemm diżappunt fost il-popolazzjonijiet li jkunu għaddejjin minn żminijiet partikolarment ibsin.

| 1.8 | IL-KESE huwa tal-fehma li għodod bħall-FSUE jipprovdu lill-UE b'opportunità ideali biex jixħtu dawl fuq l-unità u s-solidarjetà tagħha, bil-kundizzjoni li jiġu użati b'mod adegwat u li l-UE tgħarraf liċ-ċittadini Ewropej bl-inizjattivi u l-għajnuna li tipprovdi. |
| --- | --- |

1.8

IL-KESE huwa tal-fehma li għodod bħall-FSUE jipprovdu lill-UE b'opportunità ideali biex jixħtu dawl fuq l-unità u s-solidarjetà tagħha, bil-kundizzjoni li jiġu użati b'mod adegwat u li l-UE tgħarraf liċ-ċittadini Ewropej bl-inizjattivi u l-għajnuna li tipprovdi.

| 1.9 | Fil-fehma tal-KESE, l-azzjonijiet previsti għandhom jinkludu wkoll id-diżastri li jiġru għal għarrieda minħabba l-“fenomenu tal-gassijiet b'effett ta' serra”, it-tibdil fil-klima inġenerali, iżda wkoll id-diżastri dovuti għal atti terroristiċi. |
| --- | --- |

1.9

Fil-fehma tal-KESE, l-azzjonijiet previsti għandhom jinkludu wkoll id-diżastri li jiġru għal għarrieda minħabba l-“fenomenu tal-gassijiet b'effett ta' serra”, it-tibdil fil-klima inġenerali, iżda wkoll id-diżastri dovuti għal atti terroristiċi.

| 1.10 | Il-KESE jistaqsi għala l-limiti stabbiliti biex diżastru jiġi ddikjarat “maġġuri” għadhom daqstant għoljin; dan iġiegħel lill-FSUE juża r-riżorsi tiegħu biss b'mod eċċezzjonali u biss billi jiġu applikati l-klawżoli ta' deroga tiegħu. Huwa tal-fehma li dawn il-limiti minimi msemmija dwar l-iskala tal-ħsara rreġistrata huma partikolarment għoljin, u għandhom jitnaqqsu. |
| --- | --- |

1.10

Il-KESE jistaqsi għala l-limiti stabbiliti biex diżastru jiġi ddikjarat “maġġuri” għadhom daqstant għoljin; dan iġiegħel lill-FSUE juża r-riżorsi tiegħu biss b'mod eċċezzjonali u biss billi jiġu applikati l-klawżoli ta' deroga tiegħu. Huwa tal-fehma li dawn il-limiti minimi msemmija dwar l-iskala tal-ħsara rreġistrata huma partikolarment għoljin, u għandhom jitnaqqsu.

| 1.11 | Il-klawżola tas-sussidjarjetà, li l-Kunsill japplika b'mod rigoruż, tirrappreżenta element dissważiv u tikkumplika b'mod sostanzjali l-isforzi tal-Kummissjoni. Il-KESE jitlob li din tiġi applikata b'mod iżjed flessibbli. |
| --- | --- |

1.11

Il-klawżola tas-sussidjarjetà, li l-Kunsill japplika b'mod rigoruż, tirrappreżenta element dissważiv u tikkumplika b'mod sostanzjali l-isforzi tal-Kummissjoni. Il-KESE jitlob li din tiġi applikata b'mod iżjed flessibbli.

| 1.12 | Huwa konvint li f'ħafna każijiet, setgħu ġew evitati u għad jistgħu jiġu evitati diżastri serji permezz tal-użu ta' mekkaniżmi u fondi Ewropej eżistenti, kif ukoll permezz tal-użu tal-għarfien eżistenti. |
| --- | --- |

1.12

Huwa konvint li f'ħafna każijiet, setgħu ġew evitati u għad jistgħu jiġu evitati diżastri serji permezz tal-użu ta' mekkaniżmi u fondi Ewropej eżistenti, kif ukoll permezz tal-użu tal-għarfien eżistenti.

| 1.13 | Huwa jaqbel mal-prinċipju ta' “min iniġġes iħallas”. |
| --- | --- |

1.13

Huwa jaqbel mal-prinċipju ta' “min iniġġes iħallas”.

| 1.14 | Josserva li, sfortunatament, f'dawn l-aħħar snin fl-Ewropa kien hemm żieda sostanzjali fl-għadd ta' diżastri serji. |
| --- | --- |

1.14

Josserva li, sfortunatament, f'dawn l-aħħar snin fl-Ewropa kien hemm żieda sostanzjali fl-għadd ta' diżastri serji.

| 1.15 | Huwa jitlob lill-Istati Membri jtejbu l-proċeduri u l-mekkaniżmi interni tagħhom, sabiex tiġi ffaċilitata l-ħidma tal-Kummissjoni, billi tingħata fi żmien propizju informazzjoni affidabbli, valida u msejsa fuq bażi soda. |
| --- | --- |

1.15

Huwa jitlob lill-Istati Membri jtejbu l-proċeduri u l-mekkaniżmi interni tagħhom, sabiex tiġi ffaċilitata l-ħidma tal-Kummissjoni, billi tingħata fi żmien propizju informazzjoni affidabbli, valida u msejsa fuq bażi soda.

| 1.16 | Huwa jemmen li l-perjodu ta disa' sa tnax-il xahar li fih trid titħallas l-għajnuna huwa twil wisq u ma jissodisfax l-għan ta' għajnuna urġenti u immedjata. |
| --- | --- |

1.16

Huwa jemmen li l-perjodu ta disa' sa tnax-il xahar li fih trid titħallas l-għajnuna huwa twil wisq u ma jissodisfax l-għan ta' għajnuna urġenti u immedjata.

| 1.17 | Il-KESE huwa tal-fehma li għandhom jiġu stabbiliti regoli dwar ir-reklamar u l-promozzjoni tal-Fond, sabiex iċ-ċittadini jiffamiljarizzaw ruħhom mal-azzjonijiet li jwettaq. |
| --- | --- |

1.17

Il-KESE huwa tal-fehma li għandhom jiġu stabbiliti regoli dwar ir-reklamar u l-promozzjoni tal-Fond, sabiex iċ-ċittadini jiffamiljarizzaw ruħhom mal-azzjonijiet li jwettaq.

2.   Introduzzjoni

Introduzzjoni

| 2.1 | Il-FSUE twaqqaf fl-2002 wara l-għargħar katastrofiċi li laqtu lill-Ewropa Ċentrali u tat-Tramuntana, bil-għan li jipprovdi lill-Istati Membri u l-pajjiżi kandidati milqutin minn diżastri naturali maġġuri u għajnuna sussidjarja sabiex tintradd lura l-ħajja ekonomika u soċjali fir-reġjuni milqutin. |
| --- | --- |

2.1

Il-FSUE twaqqaf fl-2002 wara l-għargħar katastrofiċi li laqtu lill-Ewropa Ċentrali u tat-Tramuntana, bil-għan li jipprovdi lill-Istati Membri u l-pajjiżi kandidati milqutin minn diżastri naturali maġġuri u għajnuna sussidjarja sabiex tintradd lura l-ħajja ekonomika u soċjali fir-reġjuni milqutin.

| 2.2 | Il-FSUE twaqqaf skont proċeduri ta' urġenza meta ġie skopert li, minkejja li l-UE kellha fondi sostanzjali biex tirreaġixxi f'każ ta' diżastri naturali fid-dinja kollha, ma kellhiex l-għodod adatti biex tiffaċċja diżastri simili fit-territorju tagħha jew dak tal-pajjiżi kandidati. |
| --- | --- |

2.2

Il-FSUE twaqqaf skont proċeduri ta' urġenza meta ġie skopert li, minkejja li l-UE kellha fondi sostanzjali biex tirreaġixxi f'każ ta' diżastri naturali fid-dinja kollha, ma kellhiex l-għodod adatti biex tiffaċċja diżastri simili fit-territorju tagħha jew dak tal-pajjiżi kandidati.

| 2.3 | Minn mindu twaqqaf, il-Fond wettaq ħidma sodisfaċenti f'ħafna ċirkustanzi, iżda kien hemm ukoll għadd ta' difetti strutturali jew burokratiċi li l-Kummissjoni ppruvat issib soluzzjoni għalihom permezz tal-Proposta għal Regolament tagħha tal-2005 li, għalkemm intlaqgħet b'sodisfazzjon mill-Parlament Ewropew, ġiet irrifjutata mill-Kunsill. |
| --- | --- |

2.3

Minn mindu twaqqaf, il-Fond wettaq ħidma sodisfaċenti f'ħafna ċirkustanzi, iżda kien hemm ukoll għadd ta' difetti strutturali jew burokratiċi li l-Kummissjoni ppruvat issib soluzzjoni għalihom permezz tal-Proposta għal Regolament tagħha tal-2005 li, għalkemm intlaqgħet b'sodisfazzjon mill-Parlament Ewropew, ġiet irrifjutata mill-Kunsill.

| 2.4 | Il-baġit annwali tal-Fond huwa ta' massimu ta' EUR 1 biljun, ammont li sa issa wera li ma kienx biżżejjed. |
| --- | --- |

2.4

Il-baġit annwali tal-Fond huwa ta' massimu ta' EUR 1 biljun, ammont li sa issa wera li ma kienx biżżejjed.

3.   Ir-regolament fis-seħħ dwar il-funzjonament tal-Fond

Ir-regolament fis-seħħ dwar il-funzjonament tal-Fond

| 3.1 | Id-dispożizzjonijiet prinċipali tar-regolament li jistabbilixxi l-FSUE huma dawn li ġejjin: |
| --- | --- |

3.1

Id-dispożizzjonijiet prinċipali tar-regolament li jistabbilixxi l-FSUE huma dawn li ġejjin:

| 3.1.1 | Il-Fond twaqqaf bex jgħin lill-Istati Membri u l-pajjiżi kandidati li jkunu qed jiffaċċjaw diżastri naturali maġġuri, u biex jiġi żgurat li l-Istati Membri jkunu jistgħu jaġixxu b'mod urġenti u effiċjenti. |
| --- | --- |

3.1.1

Il-Fond twaqqaf bex jgħin lill-Istati Membri u l-pajjiżi kandidati li jkunu qed jiffaċċjaw diżastri naturali maġġuri, u biex jiġi żgurat li l-Istati Membri jkunu jistgħu jaġixxu b'mod urġenti u effiċjenti.

| 3.1.2 | Huwa jkopri l-Istati Membri u l-pajjiżi li bdew in-negozjati tal-adeżjoni. |
| --- | --- |

3.1.2

Huwa jkopri l-Istati Membri u l-pajjiżi li bdew in-negozjati tal-adeżjoni.

| 3.1.3 | Huwa jirrappreżenta għodda komplementari u jipprovdi għajnuna sussidjarja biex jiġu rifinanzjati attivitajiet urġenti. |
| --- | --- |

3.1.3

Huwa jirrappreżenta għodda komplementari u jipprovdi għajnuna sussidjarja biex jiġu rifinanzjati attivitajiet urġenti.

| 3.1.4 | L-aspetti prinċipali tad-diżastri maġġuri li huma l-iżjed enfasizzati huma: il-kundizzjonijiet tal-għajxien, l-ambjent naturali u l-ekonomija. |
| --- | --- |

3.1.4

L-aspetti prinċipali tad-diżastri maġġuri li huma l-iżjed enfasizzati huma: il-kundizzjonijiet tal-għajxien, l-ambjent naturali u l-ekonomija.

| 3.1.5 | B“diżastri maġġuri” jeħtieġ li nifhmu, fil-kuntest tat-test, dawk id-diżastri li jikkawżaw ħsara konsiderevoli mil-lat finanzjarju jew bħala persentaġġ tad-dħul nazzjonali gross (DNG) (8). |
| --- | --- |

3.1.5

B“diżastri maġġuri” jeħtieġ li nifhmu, fil-kuntest tat-test, dawk id-diżastri li jikkawżaw ħsara konsiderevoli mil-lat finanzjarju jew bħala persentaġġ tad-dħul nazzjonali gross (DNG) (8).

8

| 3.1.6 | Huwa jistipula li l-FSUE għandu jopera permezz ta' proċeduri partikolarment rapidi u jieħu deċiżjonijiet b'mod immedjat. |
| --- | --- |

3.1.6

Huwa jistipula li l-FSUE għandu jopera permezz ta' proċeduri partikolarment rapidi u jieħu deċiżjonijiet b'mod immedjat.

| 3.1.7 | F'kull każ, huwa l-Istat benefiċjajru li għandu r-responsabbiltà li jimplimenta l-għajnuna. |
| --- | --- |

3.1.7

F'kull każ, huwa l-Istat benefiċjajru li għandu r-responsabbiltà li jimplimenta l-għajnuna.

| 3.2 | Ir-regolament jistipula li huma meħtieġa l-ogħla livell ta' trasparenza u ġestjoni finanzjarja prudenti. |
| --- | --- |

3.2

Ir-regolament jistipula li huma meħtieġa l-ogħla livell ta' trasparenza u ġestjoni finanzjarja prudenti.

| 3.3 | Fid-dawl tas-somom kbar li ġew stabbiliti għad-“diżastri naturali maġġuri”, huwa jintroduċi wkoll klawżoli ta' deroga dwar id-“diżastri straordinarji” u dawk f'“pajjiż tal-viċinat”, iżda huma suġġetti għal kriterji partikolarment rigorużi u sa massimu ta' EUR 75 miljun. Dawn id-dispożizzjonijiet eċċezzjonali saru r-regola għall-interventi tal-FSUE, minħabba s-somom partikolarment għoljin li inizjalment ġew stabbiliti għad-diżastri maġġuri. |
| --- | --- |

3.3

Fid-dawl tas-somom kbar li ġew stabbiliti għad-“diżastri naturali maġġuri”, huwa jintroduċi wkoll klawżoli ta' deroga dwar id-“diżastri straordinarji” u dawk f'“pajjiż tal-viċinat”, iżda huma suġġetti għal kriterji partikolarment rigorużi u sa massimu ta' EUR 75 miljun. Dawn id-dispożizzjonijiet eċċezzjonali saru r-regola għall-interventi tal-FSUE, minħabba s-somom partikolarment għoljin li inizjalment ġew stabbiliti għad-diżastri maġġuri.

| 3.4 | B'konformità mar-regolament, il-prijoritajiet prinċipali tal-FSUE f'każ ta' diżastru maġġuri huma dawn li ġejjin: |
| --- | --- |

3.4

B'konformità mar-regolament, il-prijoritajiet prinċipali tal-FSUE f'każ ta' diżastru maġġuri huma dawn li ġejjin:

| 3.4.1 | il-funzjonament mill-ġdid immedjat tal-infrastruttura u t-tagħmir fl-oqsma tal-enerġija, l-ilma u l-ilma mormi, it-telekomunikazzjoni, it-trasport u l-edukazzjoni; |
| --- | --- |

3.4.1

il-funzjonament mill-ġdid immedjat tal-infrastruttura u t-tagħmir fl-oqsma tal-enerġija, l-ilma u l-ilma mormi, it-telekomunikazzjoni, it-trasport u l-edukazzjoni;

| 3.4.2 | il-forniment ta' akkomodazzjoni temporanja u l-iffinanzjar tas-servizzi tas-salvataġġ; |
| --- | --- |

3.4.2

il-forniment ta' akkomodazzjoni temporanja u l-iffinanzjar tas-servizzi tas-salvataġġ;

| 3.4.3 | it-teħid ta' miżuri għall-protezzjoni tal-wirt kulturali; |
| --- | --- |

3.4.3

it-teħid ta' miżuri għall-protezzjoni tal-wirt kulturali;

| 3.4.4 | it-tindif immedjat taż-żoni milqutin mid-diżastri. |
| --- | --- |

3.4.4

it-tindif immedjat taż-żoni milqutin mid-diżastri.

| 3.5 | L-Istat Membru milqut għandu, mill-iżjed fis possibbli u mhux iżjed minn għaxar ġimgħat wara l-bidu tad-diżastru, iressaq talba għall-għajnuna quddiem il-Kummissjoni, li fiha jispeċifika l-iskala tal-għajnuna mitluba. |
| --- | --- |

3.5

L-Istat Membru milqut għandu, mill-iżjed fis possibbli u mhux iżjed minn għaxar ġimgħat wara l-bidu tad-diżastru, iressaq talba għall-għajnuna quddiem il-Kummissjoni, li fiha jispeċifika l-iskala tal-għajnuna mitluba.

4.   Il-proposta biex jiġi emendat ir-regolament

Il-proposta biex jiġi emendat ir-regolament

| 4.1 | L-emenda għar-Regolament 2012/2002 diskuss hawnhekk, li jirregola l-funzjonament tal-FSUE, tipprevedi t-tibdil li ġej: |
| --- | --- |

4.1

L-emenda għar-Regolament 2012/2002 diskuss hawnhekk, li jirregola l-funzjonament tal-FSUE, tipprevedi t-tibdil li ġej:

| 4.1.1 | Hija tintegra l-attività tal-Fond fil-Qafas Finanzjarju Pluriennali l-ġdid għall-perjodu 2014-2020. |
| --- | --- |

4.1.1

Hija tintegra l-attività tal-Fond fil-Qafas Finanzjarju Pluriennali l-ġdid għall-perjodu 2014-2020.

| 4.1.2 | Hija tiddefinixxi b'mod ċar il-kamp ta' applikazzjoni tal-Fond, u tillimitah għad-diżastri naturali, inklużi dawk ikkaġunati mill-bniedem. |
| --- | --- |

4.1.2

Hija tiddefinixxi b'mod ċar il-kamp ta' applikazzjoni tal-Fond, u tillimitah għad-diżastri naturali, inklużi dawk ikkaġunati mill-bniedem.

| 4.1.3 | Hija tistabbilixxi limitu ġdid, ta' 1,5 % tal-PDG reġjonali fil-livell tan-NUTS 2 (popolazzjoni bejn it-800 000 u t-3 miljun abitant) għal “diżastri reġjonali”. |
| --- | --- |

4.1.3

Hija tistabbilixxi limitu ġdid, ta' 1,5 % tal-PDG reġjonali fil-livell tan-NUTS 2 (popolazzjoni bejn it-800 000 u t-3 miljun abitant) għal “diżastri reġjonali”.

| 4.1.4 | Hija tipprevedi l-possibbiltà li, fuq talba tal-Istat Membru kkonċernat, il-Fond jagħmel pagamenti bil-quddiem b'mod rapidu sa mhux iżjed minn 10 % tal-ammont previst tal-għajnuna finanzjarja, b'limitu stabbilit ta' EUR 30 miljun. |
| --- | --- |

4.1.4

Hija tipprevedi l-possibbiltà li, fuq talba tal-Istat Membru kkonċernat, il-Fond jagħmel pagamenti bil-quddiem b'mod rapidu sa mhux iżjed minn 10 % tal-ammont previst tal-għajnuna finanzjarja, b'limitu stabbilit ta' EUR 30 miljun.

| 4.1.5 | Għall-ewwel darba, hija tikkunsidra d-diżastri li jiżvolġu bil-mod, bħan-nixfa. |
| --- | --- |

4.1.5

Għall-ewwel darba, hija tikkunsidra d-diżastri li jiżvolġu bil-mod, bħan-nixfa.

| 4.1.6 | Hija tintroduċi dispożizzjonijiet li jinkoraġġixxu prevenzjoni iżjed effettiva tad-diżastri, u tinkoraġġixxi l-użu tal-leġislazzjoni tal-UE fil-qasam tal-prevenzjoni, u fl-istess ħin tagħti lill-Kummissjoni d-dritt li tirrifjuta talba għall-għajnuna mill-Fond imressqa minn Stat Membru partikolari jekk dan ikun wera negliġenza serja jew jekk jerġa' jkun hemm diżastru simili. |
| --- | --- |

4.1.6

Hija tintroduċi dispożizzjonijiet li jinkoraġġixxu prevenzjoni iżjed effettiva tad-diżastri, u tinkoraġġixxi l-użu tal-leġislazzjoni tal-UE fil-qasam tal-prevenzjoni, u fl-istess ħin tagħti lill-Kummissjoni d-dritt li tirrifjuta talba għall-għajnuna mill-Fond imressqa minn Stat Membru partikolari jekk dan ikun wera negliġenza serja jew jekk jerġa' jkun hemm diżastru simili.

| 4.1.7 | Hija tipprevedi dispożizzjonijiet ġodda dwar l-eleġibbiltà tal-VAT u teskludi l-possibbiltà li l-assistenza teknika tibbenefika mill-Fond. |
| --- | --- |

4.1.7

Hija tipprevedi dispożizzjonijiet ġodda dwar l-eleġibbiltà tal-VAT u teskludi l-possibbiltà li l-assistenza teknika tibbenefika mill-Fond.

| 4.1.8 | Hija tawtorizza, taħt ċirkustanzi eċċezzjonali, deroga minn ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolament Finanzjarju. |
| --- | --- |

4.1.8

Hija tawtorizza, taħt ċirkustanzi eċċezzjonali, deroga minn ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolament Finanzjarju.

| 4.1.9 | Sabiex diżastru jkun jista' jiġi definit bħala maġġuri, hija tistabbilixxi ammont ta' EUR 3 biljun jew 0,6 % tad-dħul nazzjonali gross. |
| --- | --- |

4.1.9

Sabiex diżastru jkun jista' jiġi definit bħala maġġuri, hija tistabbilixxi ammont ta' EUR 3 biljun jew 0,6 % tad-dħul nazzjonali gross.

5.   Il-perspettiva tal-KESE

Il-perspettiva tal-KESE

| 5.1 | Il-KESE qabel mal-ħtieġa li r-Regolament 2012/2002 dwar il-funzjonament tal-FSUE jiġi emendat, b'mod li l-Fond: |
| --- | --- |

5.1

Il-KESE qabel mal-ħtieġa li r-Regolament 2012/2002 dwar il-funzjonament tal-FSUE jiġi emendat, b'mod li l-Fond:

| 5.1.1 | isir mekkaniżmu iżjed effiċjenti biex, f'każ ta' diżastri naturali, jappoġġja lill-Istati Membri tal-UE, il-pajjiżi kandidati u l-pajjiżi tal-viċinat; |
| --- | --- |

5.1.1

isir mekkaniżmu iżjed effiċjenti biex, f'każ ta' diżastri naturali, jappoġġja lill-Istati Membri tal-UE, il-pajjiżi kandidati u l-pajjiżi tal-viċinat;

| 5.1.2 | jikseb ukoll kompetenzi biex jintervjeni f'diżastri kkaġunati minħabba inċidenti industrijali jew teknoloġiċi; |
| --- | --- |

5.1.2

jikseb ukoll kompetenzi biex jintervjeni f'diżastri kkaġunati minħabba inċidenti industrijali jew teknoloġiċi;

| 5.2 | Huwa tal-fehma li l-ammonti previsti huma inadegwati f'każ ta' diżastri massivi li jistgħu jolqtu nħawi kbar tal-UE (inċidenti nukleari, pandemiji, eċċ.), u jitlob lill-Kummissjoni tagħti attenzjoni partikolari lil dan l-aspett. |
| --- | --- |

5.2

Huwa tal-fehma li l-ammonti previsti huma inadegwati f'każ ta' diżastri massivi li jistgħu jolqtu nħawi kbar tal-UE (inċidenti nukleari, pandemiji, eċċ.), u jitlob lill-Kummissjoni tagħti attenzjoni partikolari lil dan l-aspett.

| 5.3 | Jaqbel bis-sħiħ mal-isforzi tal-Kummissjoni biex tħaffef il-pass tal-proċeduri li jirregolaw il-funzjonament tal-FSUE, bil-kundizzjoni li dejjem jiġu ttrattati permezz ta' mekkaniżmi affidabbli, b'regoli ċari u sempliċi ta' funzjonament. |
| --- | --- |

5.3

Jaqbel bis-sħiħ mal-isforzi tal-Kummissjoni biex tħaffef il-pass tal-proċeduri li jirregolaw il-funzjonament tal-FSUE, bil-kundizzjoni li dejjem jiġu ttrattati permezz ta' mekkaniżmi affidabbli, b'regoli ċari u sempliċi ta' funzjonament.

| 5.4 | Jitlob lill-Istati Membri li jużaw il-mekkaniżmi tal-Fond b'mod prudenti, sabiex ma jkunx hemm reazzjonijiet negattivi fil-konfront tal-UE. |
| --- | --- |

5.4

Jitlob lill-Istati Membri li jużaw il-mekkaniżmi tal-Fond b'mod prudenti, sabiex ma jkunx hemm reazzjonijiet negattivi fil-konfront tal-UE.

| 5.5 | Jaqbel mal-proċedura tal-pagamenti bil-quddiem, kif ukoll mal-applikazzjoni tal-kategorija ta' “ħsara estiża”, pereżempju għall-każijiet ta' nixfa. Jemmen ukoll li r-riforestazzjoni għandha tagħmel parti wkoll tal-ħidma ta' rkupru li ssir wara diżastri naturali. |
| --- | --- |

5.5

Jaqbel mal-proċedura tal-pagamenti bil-quddiem, kif ukoll mal-applikazzjoni tal-kategorija ta' “ħsara estiża”, pereżempju għall-każijiet ta' nixfa. Jemmen ukoll li r-riforestazzjoni għandha tagħmel parti wkoll tal-ħidma ta' rkupru li ssir wara diżastri naturali.

| 5.6 | Huwa tal-fehma li l-Kummissjoni għandha tkun partikolarment severa fil-konfront tal-Istati Membri li, minkejja l-eżistenza ta' leġislazzjoni tal-UE u fondi Ewropej speċifiċi, juru negliġenza li twassal għal diżastri serji. |
| --- | --- |

5.6

Huwa tal-fehma li l-Kummissjoni għandha tkun partikolarment severa fil-konfront tal-Istati Membri li, minkejja l-eżistenza ta' leġislazzjoni tal-UE u fondi Ewropej speċifiċi, juru negliġenza li twassal għal diżastri serji.

| 5.7 | Il-KESE huwa tal-fehma li, fil-ġejjieni, it-tibdil fil-klima ser iwassal għal iżjed diżastri naturali, u għalhekk jitlob lill-Kummissjoni tinkludi dawn id-diżastri fir-regolament li qed jiġi rivedut. |
| --- | --- |

5.7

Il-KESE huwa tal-fehma li, fil-ġejjieni, it-tibdil fil-klima ser iwassal għal iżjed diżastri naturali, u għalhekk jitlob lill-Kummissjoni tinkludi dawn id-diżastri fir-regolament li qed jiġi rivedut.

| 5.8 | Huwa tal-fehma li s-soċjetà ċivili dejjem taqdi rwol partikolarment importanti matul diżastri serji, u jitlob li l-Kummissjoni tintroduċi fir-regolament emendat il-possibbiltà li jiġu ffinanzjati wkoll organizzazzjonijiet speċjalizzati u liċenzjati ta' din ix-xorta li għandhom l-istrutturi u l-għarfien meħtieġa biex jipprovdu s-servizzi tagħhom. |
| --- | --- |

5.8

Huwa tal-fehma li s-soċjetà ċivili dejjem taqdi rwol partikolarment importanti matul diżastri serji, u jitlob li l-Kummissjoni tintroduċi fir-regolament emendat il-possibbiltà li jiġu ffinanzjati wkoll organizzazzjonijiet speċjalizzati u liċenzjati ta' din ix-xorta li għandhom l-istrutturi u l-għarfien meħtieġa biex jipprovdu s-servizzi tagħhom.

| 5.9 | Huwa tal-fehma li l-funzjonament effiċjenti tal-mekkaniżmi bħall-FSUE jagħmilha possibbli li l-UE tagħti xhieda tas-solidarjetà tagħha b'mod konkret u effettiv, u jitlob lill-Kummissjoni tieħu l-miżuri meħtieġa kollha biex iċ-ċittadini Ewropej jiġu mgħarrfa dwar ir-rwol tal-Unjoni. |
| --- | --- |

5.9

Huwa tal-fehma li l-funzjonament effiċjenti tal-mekkaniżmi bħall-FSUE jagħmilha possibbli li l-UE tagħti xhieda tas-solidarjetà tagħha b'mod konkret u effettiv, u jitlob lill-Kummissjoni tieħu l-miżuri meħtieġa kollha biex iċ-ċittadini Ewropej jiġu mgħarrfa dwar ir-rwol tal-Unjoni.

| 5.10 | Il-KESE huwa konvint li l-finanzjament tal-FSUE għandu jkun integrat fil-baġit ġenerali tal-UE sabiex jitnaqqas id-dewmien ikkaġunat mill-proċeduri attwali, li jsiru bil-mod wisq u huma burokratiċi, u li jinvolvu lill-Kunsill, il-Parlament u l-Kummissjoni. Barra minn hekk, għandu jkun hemm ukoll mekkaniżmu li jissupplementa l-finanzjament f'każ ta' diżastru ta' skala eċċezzjonalment kbira li jitlob għajnuna addizzjonali. |
| --- | --- |

5.10

Il-KESE huwa konvint li l-finanzjament tal-FSUE għandu jkun integrat fil-baġit ġenerali tal-UE sabiex jitnaqqas id-dewmien ikkaġunat mill-proċeduri attwali, li jsiru bil-mod wisq u huma burokratiċi, u li jinvolvu lill-Kunsill, il-Parlament u l-Kummissjoni. Barra minn hekk, għandu jkun hemm ukoll mekkaniżmu li jissupplementa l-finanzjament f'każ ta' diżastru ta' skala eċċezzjonalment kbira li jitlob għajnuna addizzjonali.

| 5.11 | Il-KESE jaqbel mal-Parlament Ewropew li l-valur limitu ta' 1,5 % tal-PDG reġjonali fil-livell tan-NUTS 2 huwa partikolarment għoli u jeskludi bosta diżastri serji mill-Fond, liema ħaġa twassal għal diżappunt kbir fost iċ-ċittadini. Għalhekk, huwa jipproponi li dan jonqos għal 1 % sabiex ikopri prinċipalment il-pajjiżi b'għadd baxx ta' popolazzjoni. |
| --- | --- |

5.11

Il-KESE jaqbel mal-Parlament Ewropew li l-valur limitu ta' 1,5 % tal-PDG reġjonali fil-livell tan-NUTS 2 huwa partikolarment għoli u jeskludi bosta diżastri serji mill-Fond, liema ħaġa twassal għal diżappunt kbir fost iċ-ċittadini. Għalhekk, huwa jipproponi li dan jonqos għal 1 % sabiex ikopri prinċipalment il-pajjiżi b'għadd baxx ta' popolazzjoni.

Brussell, 10 ta' Diċembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2012/2002 tal-11 ta' Novembru 2002, ĠU L 311/3, 14.11.2002 (Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitolu 14 Volum 01 p. 181-186).

1

(2)  Opinjoni tal-KESE dwar “Il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea”ĠU C 61, 14.3.2003, p. 187-188.

2

(3)  Opinjoni tal-KESE dwar “Il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea”ĠU C 28, 3.2.2006, p. 69 (mhux disponibbli bil-Malti).

3

(4)  Rapport tal-Parlament Ewropew dwar il-Fond Ewropew ta' Solidarjetà, implimentazzjoni u applikazzjoni C2012/2075 A7-0398/2012, 20 ta' Diċembru 2012.

4

(5)  Proposta għal Regolament tal-Parlament u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea, COM(2005) 108 final (mhux disponibbli bil-Malti).

5

(6)  Opinjoni tal-KESE dwar “Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-futur tal-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea”, ĠU C 181, 21.6.2012, p. 52.

6

(7)  Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2012/2002 li jistabbilixxi l-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea, COM(2013) 522 final, 25 ta' Lulju 2013.

7

(8)  Biex diżastru jiġi kkunsidrat bħala “maġġuri”, irid ikun ikkawża ħsarat għall-ammonta ta' mill-inqas EUR 3 biljun, skont il-prezzijiet tal-2012, jew jirrappreżenta 0,6 % tad-DNG tal-pajjiż ikkonċernat.

8

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/50 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/50

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-Fondi tas-Suq Monetarju

COM(2013) 615 final – 2013/0306 (COD)

2014/C 170/08

Relatur: is-Sur IOZIA

Nhar it-12 ta’ Settembru 2013 u nhar id-19 ta' Settembru 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill rispettivament iddeċidew, b’konformità mal-Artikoli 114 u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-Fondi tas-Suq Monetarju

COM(2013) 615 final – 2013/0306 (COD).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-13 ta' Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta' Diċembru 2013 (seduta tal-10 ta' Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b’149 vot favur, 2 voti kontra u 5 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jilqa’ l-fatt li sa fl-aħħar il-Kummissjoni Ewropea ppreżentat il-proposta mistennija u imħabbra diversi drabi għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-fondi tas-suq monetarju. |
| --- | --- |

1.1

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jilqa’ l-fatt li sa fl-aħħar il-Kummissjoni Ewropea ppreżentat il-proposta mistennija u imħabbra diversi drabi għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-fondi tas-suq monetarju.

| 1.2 | Is-suq tal-ibbankjar parallel huwa importanti ferm, u l-istimi tal-Bord għall-Istabbilità Finanzjarja (FSB) jindikaw iċ-ċifra ta’ EUR 51 000 biljun globalment; jew 25-30 % tas-sistema finanzjarja kollha kemm hi. Fl-Ewropa, il-biċċa l-kbira tal-Fondi tas-Suq Monetarju (MMFs) hija koperta mid-Direttiva 2009/65/KE (Impriżi ta’ Investiment Kollettiv f’Titoli Trasferibbli – UCITS), madwar 80 % tal-volumi u 60 % tal-fondi. Il-bqija tal-MMFs, minn Lulju 2013 lil hawn joperaw skont ir-regoli tad-Direttiva 2011/61/UE dwar maniġers ta' fondi ta' investiment alternattivi. |
| --- | --- |

1.2

Is-suq tal-ibbankjar parallel huwa importanti ferm, u l-istimi tal-Bord għall-Istabbilità Finanzjarja (FSB) jindikaw iċ-ċifra ta’ EUR 51 000 biljun globalment; jew 25-30 % tas-sistema finanzjarja kollha kemm hi. Fl-Ewropa, il-biċċa l-kbira tal-Fondi tas-Suq Monetarju (MMFs) hija koperta mid-Direttiva 2009/65/KE (Impriżi ta’ Investiment Kollettiv f’Titoli Trasferibbli – UCITS), madwar 80 % tal-volumi u 60 % tal-fondi. Il-bqija tal-MMFs, minn Lulju 2013 lil hawn joperaw skont ir-regoli tad-Direttiva 2011/61/UE dwar maniġers ta' fondi ta' investiment alternattivi.

| 1.3 | Il-ħtieġa li jiġu regolati l-attivitajiet tas-sistema bankarja hekk imsejħa “parallela”, tirriżulta minn żewġ raġunijiet ewlenin: il-possibbiltà li s-sistema bankarja parallela tintuża bħala mezz biex tiġi evitata r-regolazzjoni, partikolarment ir-rekwiżiti kapitali, jew biex jitwettqu attivitajiet li jistgħu jiġu ttrattati taħt is-sistema regolatorja tradizzjonali, u b'hekk tiżdied il-probabbiltà ta’ xi avveniment sistemiku. Ir-raġuni l-oħra prinċipali toħroġ mill-fatt li l-attivitajiet finanzjarji tal-ibbankjar parallel jużaw effetti ta' lieva importanti biex jesponu s-settur finanzjarju, bħal fil-każ tal-banek tradizzjonali, għal paniku u avveniment sistemiku. |
| --- | --- |

1.3

Il-ħtieġa li jiġu regolati l-attivitajiet tas-sistema bankarja hekk imsejħa “parallela”, tirriżulta minn żewġ raġunijiet ewlenin: il-possibbiltà li s-sistema bankarja parallela tintuża bħala mezz biex tiġi evitata r-regolazzjoni, partikolarment ir-rekwiżiti kapitali, jew biex jitwettqu attivitajiet li jistgħu jiġu ttrattati taħt is-sistema regolatorja tradizzjonali, u b'hekk tiżdied il-probabbiltà ta’ xi avveniment sistemiku. Ir-raġuni l-oħra prinċipali toħroġ mill-fatt li l-attivitajiet finanzjarji tal-ibbankjar parallel jużaw effetti ta' lieva importanti biex jesponu s-settur finanzjarju, bħal fil-każ tal-banek tradizzjonali, għal paniku u avveniment sistemiku.

| 1.4 | Il-KESE jaqbel mal-għażla tal-Kummissjoni li jintuża regolament, u mhux direttiva, biex jiġi regolat is-settur. Minħabba l-karatteristiċi tal-MMFs li joperaw fuq livell dinji, minkejja li dawn huma bbażati essenjalment fi tliet pajjiżi, jiġifieri fi Franza, fl-Irlanda u fil-Lussemburgu, huwa kruċjali li tiddaħħal regolamentazzjoni omoġenja u applikabbli minnufih. Din l-għażla tindirizza bis-sħiħ il-prinċipji tal-proporzjonalità u tas-sussidjarjetà. |
| --- | --- |

1.4

Il-KESE jaqbel mal-għażla tal-Kummissjoni li jintuża regolament, u mhux direttiva, biex jiġi regolat is-settur. Minħabba l-karatteristiċi tal-MMFs li joperaw fuq livell dinji, minkejja li dawn huma bbażati essenjalment fi tliet pajjiżi, jiġifieri fi Franza, fl-Irlanda u fil-Lussemburgu, huwa kruċjali li tiddaħħal regolamentazzjoni omoġenja u applikabbli minnufih. Din l-għażla tindirizza bis-sħiħ il-prinċipji tal-proporzjonalità u tas-sussidjarjetà.

| 1.5 | Fuq struzzjonijiet tal-FSB, l-Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Kummissjonijiet tat-Titoli (IOSCO) ipproduċiet l-ewwel sett ta’ rakkomandazzjonijiet f’Ottubru 2012 biex tipprovdi gwida għar-regolaturi sabiex jintervjenu fis-suq tal-MMFs. F’Novembru 2012 imiss lill-FSB biex jipproponi dokument sabiex jindirizza r-regolazzjoni, bil-għan li titnaqqas is-sensittività tal-MMFs għat-tnaqqis fl-investimenti mill-investituri, u fl-20 ta' Novembru 2012 imiss lill-PE biex iressaq l-osservazzjonijiet tiegħu dwar dan. Fl-aħħar nett, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) f’Diċembru 2012 (1) ħareġ ir-rakkomandazzjoni tiegħu. |
| --- | --- |

1.5

Fuq struzzjonijiet tal-FSB, l-Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Kummissjonijiet tat-Titoli (IOSCO) ipproduċiet l-ewwel sett ta’ rakkomandazzjonijiet f’Ottubru 2012 biex tipprovdi gwida għar-regolaturi sabiex jintervjenu fis-suq tal-MMFs. F’Novembru 2012 imiss lill-FSB biex jipproponi dokument sabiex jindirizza r-regolazzjoni, bil-għan li titnaqqas is-sensittività tal-MMFs għat-tnaqqis fl-investimenti mill-investituri, u fl-20 ta' Novembru 2012 imiss lill-PE biex iressaq l-osservazzjonijiet tiegħu dwar dan. Fl-aħħar nett, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) f’Diċembru 2012 (1) ħareġ ir-rakkomandazzjoni tiegħu.

| 1.6 | Fl-Istati Uniti, il-Kummissjoni għat-Titoli u l-Kambju (Securities and Exchange Commission – SEC) ħarġet l-istandard 2-a7 li ilu jirregola dan il-qasam mill-2010, u fid-19 ta' Novembru 2012 (2) il-Kunsill għas-Sorveljanza tal-Istabbiltà Finanzjarja (Financial Stability Oversight Council – FSOC), l-awtorità responsabbli għar-regolazzjoni fl-Istati Uniti, nediet reviżjoni tal-leġislazzjoni fis-seħħ u ressqet proposti li jixbhu ħafna lil dawk li ppreżentat il-Kummissjoni Ewropea: obbligu ta' implimentazzjoni ta' bafer ta' kapital, trasferiment obbligatorju minn MMF għal valur nett ta' assi varjabbli u obbligi ta' investiment fuq perjodu qasir ta' żmien, u komunikazzjoni aktar spissa lis-suq dwar il-kompożizzjoni tal-portafoll ta' investimenti. Fid-dawl tal-integrazzjoni qawwija tas-swieq il-KESE jirrakkomanda li jintużaw regolamenti omoġenji u effikaċi bħal dawk tal-awtoritajiet fl-Istati Uniti. |
| --- | --- |

1.6

Fl-Istati Uniti, il-Kummissjoni għat-Titoli u l-Kambju (Securities and Exchange Commission – SEC) ħarġet l-istandard 2-a7 li ilu jirregola dan il-qasam mill-2010, u fid-19 ta' Novembru 2012 (2) il-Kunsill għas-Sorveljanza tal-Istabbiltà Finanzjarja (Financial Stability Oversight Council – FSOC), l-awtorità responsabbli għar-regolazzjoni fl-Istati Uniti, nediet reviżjoni tal-leġislazzjoni fis-seħħ u ressqet proposti li jixbhu ħafna lil dawk li ppreżentat il-Kummissjoni Ewropea: obbligu ta' implimentazzjoni ta' bafer ta' kapital, trasferiment obbligatorju minn MMF għal valur nett ta' assi varjabbli u obbligi ta' investiment fuq perjodu qasir ta' żmien, u komunikazzjoni aktar spissa lis-suq dwar il-kompożizzjoni tal-portafoll ta' investimenti. Fid-dawl tal-integrazzjoni qawwija tas-swieq il-KESE jirrakkomanda li jintużaw regolamenti omoġenji u effikaċi bħal dawk tal-awtoritajiet fl-Istati Uniti.

| 1.7 | Il-KESE jaqbel mad-dikjarazzjoni li hemm fid-dokument tal-BERS. Il-MMFs ma kkawżawx il-kriżi finanzjarja tal-2007-2008, iżda bl-attività tagħhom matul it-taqlib finanzjarju rriżulta li setgħu jestendu jew saħansitra jkabbru xi kriżi. L-esperjenza tal-2007-2008 wriet kif l-MMFs huma esposti għal abbandun mill-investituri u jistgħu jiġu bżonn ta' appoġġ mill-kumpaniji li jikkontribwixxu, b’mod partikolari sabiex il-valur nett tal-assi tagħhom jinżamm kostanti”. |
| --- | --- |

1.7

Il-KESE jaqbel mad-dikjarazzjoni li hemm fid-dokument tal-BERS. Il-MMFs ma kkawżawx il-kriżi finanzjarja tal-2007-2008, iżda bl-attività tagħhom matul it-taqlib finanzjarju rriżulta li setgħu jestendu jew saħansitra jkabbru xi kriżi. L-esperjenza tal-2007-2008 wriet kif l-MMFs huma esposti għal abbandun mill-investituri u jistgħu jiġu bżonn ta' appoġġ mill-kumpaniji li jikkontribwixxu, b’mod partikolari sabiex il-valur nett tal-assi tagħhom jinżamm kostanti”.

| 1.8 | Il-Kumitat itenni li “minkejja li m’hemmx dubju dwar il-bżonn tal-likwidità tas-sistema finanzjarja – li sa minn qabel il-kriżi ddependiet ħafna fuq is-sistema tal-ibbankjar parallel – l-esperjenza mill-kriżi tgħallem li fil-proċess regolatorju għandha tingħata prijorità lill-istabbiltà tas-sistema finanzjarja, għax din hija essenzjali”. Effettivament, “m’għandu jkun hemm l-ebda attività ‘parallela’, u għalhekk is-sistema tal-ibbankjar parallel għandha tkun soġġetta għall-istess rekwiżiti regolatorji u prudenzjali bħall-bqija tas-sistema finanzjarja”. “Ir-regoli l-ġodda għandhom jimmiraw ukoll biex joffru protezzjoni għolja lill-konsumaturi Ewropej”. |
| --- | --- |

1.8

Il-Kumitat itenni li “minkejja li m’hemmx dubju dwar il-bżonn tal-likwidità tas-sistema finanzjarja – li sa minn qabel il-kriżi ddependiet ħafna fuq is-sistema tal-ibbankjar parallel – l-esperjenza mill-kriżi tgħallem li fil-proċess regolatorju għandha tingħata prijorità lill-istabbiltà tas-sistema finanzjarja, għax din hija essenzjali”. Effettivament, “m’għandu jkun hemm l-ebda attività ‘parallela’, u għalhekk is-sistema tal-ibbankjar parallel għandha tkun soġġetta għall-istess rekwiżiti regolatorji u prudenzjali bħall-bqija tas-sistema finanzjarja”. “Ir-regoli l-ġodda għandhom jimmiraw ukoll biex joffru protezzjoni għolja lill-konsumaturi Ewropej”.

| 1.9 | Il-Kumitat diġà għal xi żmien, f’konformità mar-rakkomandazzjonijiet tal-FSB, kien talab għal adozzjoni rapida tar-Regolament (3). Huwa fundamentali li l-Parlament u l-Kunsill jagħmlu l-arranġamenti meħtieġa kemm jista’ jkun malajr biex titnieda l-eżami tar-Regolament ikkonċernat, filwaqt li jiġu kkunsidrati l-emendi proposti mill-KESE. Ir-riskju reali huwa li r-regoli jittardjaw b'ħafna xhur, minħabba l-iskadenzi istituzzjonali tal-Parlament u tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

1.9

Il-Kumitat diġà għal xi żmien, f’konformità mar-rakkomandazzjonijiet tal-FSB, kien talab għal adozzjoni rapida tar-Regolament (3). Huwa fundamentali li l-Parlament u l-Kunsill jagħmlu l-arranġamenti meħtieġa kemm jista’ jkun malajr biex titnieda l-eżami tar-Regolament ikkonċernat, filwaqt li jiġu kkunsidrati l-emendi proposti mill-KESE. Ir-riskju reali huwa li r-regoli jittardjaw b'ħafna xhur, minħabba l-iskadenzi istituzzjonali tal-Parlament u tal-Kummissjoni.

| 1.10 | Il-KESE jqis li r-rakkomandazzjoni maħruġa mil-FSB u l-BERS (4) dwar ir-riskju tal-ishma tas-CNAV (Constant Net Asset Value), li għandhom jinbidlu f'NAV varjabbli, hija aħjar u aktar adatta għall-għan. Meta jitqies il-fatt li r-riskju massimu li rriżulta kien jaqbeż is-6 %, il-bafer ta’ kapital ta’ 3 % jidher li mhuwiex biżżejjed biex jindirizza t-talbiet ta' likwidità f'perjodu meta l-atturi kollha jkunu qed jistennew taqlib serju fis-suq u jirtiraw l-investimenti tagħhom. |
| --- | --- |

1.10

Il-KESE jqis li r-rakkomandazzjoni maħruġa mil-FSB u l-BERS (4) dwar ir-riskju tal-ishma tas-CNAV (Constant Net Asset Value), li għandhom jinbidlu f'NAV varjabbli, hija aħjar u aktar adatta għall-għan. Meta jitqies il-fatt li r-riskju massimu li rriżulta kien jaqbeż is-6 %, il-bafer ta’ kapital ta’ 3 % jidher li mhuwiex biżżejjed biex jindirizza t-talbiet ta' likwidità f'perjodu meta l-atturi kollha jkunu qed jistennew taqlib serju fis-suq u jirtiraw l-investimenti tagħhom.

2.   Il-proposta għal regolament: il-punti ewlenin

| 2.1 | Il-proposta għal regolament tal-Kummissjoni hija segwitu għall-Green Paper tas-sena li għaddiet dwar is-sistema bankarja parallela (ara IP/12/253 u MEMO/12/191). Din tagħti sommarju tal-ħidma mwettqa s’issa u tipprovdi pjan direzzjonali għal azzjoni regolatorja sussegwenti li tista' tittieħed f’dan il-qasam importanti. |
| --- | --- |

2.1

Il-proposta għal regolament tal-Kummissjoni hija segwitu għall-Green Paper tas-sena li għaddiet dwar is-sistema bankarja parallela (ara IP/12/253 u MEMO/12/191). Din tagħti sommarju tal-ħidma mwettqa s’issa u tipprovdi pjan direzzjonali għal azzjoni regolatorja sussegwenti li tista' tittieħed f’dan il-qasam importanti.

| 2.2 | L-avvenimenti li ġraw matul il-kriżi finanzjarja xeħtu dawl fuq diversi aspetti tal-MMFs li għamluhom vulnerabbli f'każ ta' diffikultajiet fis-suq finanzjarju u li jistgħu jittrasmettu jew ikabbru ir-riskji permezz tas-swieq. |
| --- | --- |

2.2

L-avvenimenti li ġraw matul il-kriżi finanzjarja xeħtu dawl fuq diversi aspetti tal-MMFs li għamluhom vulnerabbli f'każ ta' diffikultajiet fis-suq finanzjarju u li jistgħu jittrasmettu jew ikabbru ir-riskji permezz tas-swieq.

| 2.3 | Il-linji gwida adottati mill-Kumitat tar-Regolaturi Ewropej tat-Titoli (CESR – Committee of European Securities Regulators) biex jintroduċu minimu ta' bażi komuni, ġew applikati wara sena minn tnax-il Stat Membru biss, u dan juri li għadhom jippersistu diversi regolamenti nazzjonali. Dan jitlob azzjoni bikrija u deċiża. |
| --- | --- |

2.3

Il-linji gwida adottati mill-Kumitat tar-Regolaturi Ewropej tat-Titoli (CESR – Committee of European Securities Regulators) biex jintroduċu minimu ta' bażi komuni, ġew applikati wara sena minn tnax-il Stat Membru biss, u dan juri li għadhom jippersistu diversi regolamenti nazzjonali. Dan jitlob azzjoni bikrija u deċiża.

| 2.4 | L-MMFs ma jkunux jistgħu joperaw b'derivattivi, barra miċ-ċirkwiti normali li jipproteġuhom mir-riskju tal-kambju u mill-interessi. |
| --- | --- |

2.4

L-MMFs ma jkunux jistgħu joperaw b'derivattivi, barra miċ-ċirkwiti normali li jipproteġuhom mir-riskju tal-kambju u mill-interessi.

| 2.5 | L-MMFs għandhom inaqqsu wkoll ir-riskju tal-kontraparti permezz ta' diversifikazzjoni tal-investimenti: ma jkunx permessibbli li wieħed iżomm aktar minn 20 % għal kuntratt ta' riakkwist mal-istess kontraparti. |
| --- | --- |

2.5

L-MMFs għandhom inaqqsu wkoll ir-riskju tal-kontraparti permezz ta' diversifikazzjoni tal-investimenti: ma jkunx permessibbli li wieħed iżomm aktar minn 20 % għal kuntratt ta' riakkwist mal-istess kontraparti.

| 2.6 | Il-maniġers ma għandhomx jitolbu opinjoni mingħand l-aġenziji speċjalizzati esterni; però għandhom jesiġu lill-MMFs biex iwettqu testijiet tal-istress fuq bażi perjodika biex jivverifikaw il-kapaċità tagħhom ta' reżiljenza. |
| --- | --- |

2.6

Il-maniġers ma għandhomx jitolbu opinjoni mingħand l-aġenziji speċjalizzati esterni; però għandhom jesiġu lill-MMFs biex iwettqu testijiet tal-istress fuq bażi perjodika biex jivverifikaw il-kapaċità tagħhom ta' reżiljenza.

| 2.7 | Il-Proposta għal regolament timmira biex iżżid sew it-trasparenza, permezz ta’:






  — | ġbir ta’ data dettaljata; |
| --- | --- | --- |

2.7

Il-Proposta għal regolament timmira biex iżżid sew it-trasparenza, permezz ta’:

—

ġbir ta’ data dettaljata;

| — | leġislazzjoni dwar l-istrumenti finanzjarji u r-riskji assoċjati mat-tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli; |
| --- | --- |

—

leġislazzjoni dwar l-istrumenti finanzjarji u r-riskji assoċjati mat-tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli;

| — | id-definizzjoni ta’ qafas li jmexxi l-interazzjonijiet mal-banek. |
| --- | --- |

—

id-definizzjoni ta’ qafas li jmexxi l-interazzjonijiet mal-banek.

| 2.8 | Il-Proposta għal regolament tipproponi wkoll trażżin tal-fondi tas-suq monetarju, u titlob kundizzjonijiet ta' likwidità aktar stretti. Fil-fehma tal-Kummissjoni, dan jiggarantixxi li f’każ ta’ rtirar tal-kapital mill-investituri l-fondi jkunu f'pożizzjoni li jagħmlu ħlas lura mingħajr riperkussjonijiet għas-sistema. |
| --- | --- |

2.8

Il-Proposta għal regolament tipproponi wkoll trażżin tal-fondi tas-suq monetarju, u titlob kundizzjonijiet ta' likwidità aktar stretti. Fil-fehma tal-Kummissjoni, dan jiggarantixxi li f’każ ta’ rtirar tal-kapital mill-investituri l-fondi jkunu f'pożizzjoni li jagħmlu ħlas lura mingħajr riperkussjonijiet għas-sistema.

| 2.9 | B’mod partikolari, il-fondi se jkunu meħtieġa jżommu fil-portafoll mill-inqas 10 % ta’ investimenti f’assi li jimmaturaw f'jum u 20 % ieħor għal investimenti li jimmaturaw f'ġimgħa, filwaqt li ma jistax ikollhom esponiment li jaqbeż il-5 % fil-valur fil-konfront ta’ emittent uniku. Għandu jiġi wkoll garantit bafer ta' kapitali ta’ 3 % għal fondi CNAV. |
| --- | --- |

2.9

B’mod partikolari, il-fondi se jkunu meħtieġa jżommu fil-portafoll mill-inqas 10 % ta’ investimenti f’assi li jimmaturaw f'jum u 20 % ieħor għal investimenti li jimmaturaw f'ġimgħa, filwaqt li ma jistax ikollhom esponiment li jaqbeż il-5 % fil-valur fil-konfront ta’ emittent uniku. Għandu jiġi wkoll garantit bafer ta' kapitali ta’ 3 % għal fondi CNAV.

3.   Kummenti ġenerali

| 3.1 | L-ibbankjar parallel jaqdi rwol importanti fil-finanzjament tal-ekonomija reali. Is-sistema bankarja parallela kkontribwixxiet għall-finanzjarizzazzjoni tal-ekonomija u l-bużżieqa immobbiljari li fl-2007 laqtet diversi pajjiżi żviluppati u wasslet 'l-ekonomiji tagħhom fix-xifer; għalhekk huwa meħtieġ li s-sistema bankarja parallela tingħata r-responsabbiltà prinċipali, għalkemm mhux esklużiva, għar-reċessjonijiet li laqtu lill-Istati Uniti u lil bosta Stati Membri tal-UE. “Is-sistema finanzjarja kollha kemm hi teħtieġ li tkun għas-servizz tal-ekonomija reali”. (5) L-SMEs b'mod partikolari qed jaffaċċjaw problemi serji f'dak li jirrigwarda t-tnaqqis li qed isir fil-krediti. Is-sistema bankarja ma tidhirx li hija f'kundizzjoni li taqdi l-funzjoni ewlenija tagħha ta' sostenn tal-ekonomija reali. |
| --- | --- |

3.1

L-ibbankjar parallel jaqdi rwol importanti fil-finanzjament tal-ekonomija reali. Is-sistema bankarja parallela kkontribwixxiet għall-finanzjarizzazzjoni tal-ekonomija u l-bużżieqa immobbiljari li fl-2007 laqtet diversi pajjiżi żviluppati u wasslet 'l-ekonomiji tagħhom fix-xifer; għalhekk huwa meħtieġ li s-sistema bankarja parallela tingħata r-responsabbiltà prinċipali, għalkemm mhux esklużiva, għar-reċessjonijiet li laqtu lill-Istati Uniti u lil bosta Stati Membri tal-UE. “Is-sistema finanzjarja kollha kemm hi teħtieġ li tkun għas-servizz tal-ekonomija reali”. (5) L-SMEs b'mod partikolari qed jaffaċċjaw problemi serji f'dak li jirrigwarda t-tnaqqis li qed isir fil-krediti. Is-sistema bankarja ma tidhirx li hija f'kundizzjoni li taqdi l-funzjoni ewlenija tagħha ta' sostenn tal-ekonomija reali.

| 3.2 | L-MMFs ilaqqgħu flimkien id-domanda u l-provvista ta’ assi likwidi għal perjodu qasir. |
| --- | --- |

3.2

L-MMFs ilaqqgħu flimkien id-domanda u l-provvista ta’ assi likwidi għal perjodu qasir.

| 3.3 | Kif osservat ukoll mill-FSB u minn istituzzjonijiet importanti oħrajn fosthom l-IOSCO u l-BERS, minkejja l-għarfien dwar l-importanza sistemika tal-MMFs dawn ma ngħatawx livell adegwat ta’ regolamentazzjoni. Il-KESE jaqbel ma’ din l-osservazzjoni. |
| --- | --- |

3.3

Kif osservat ukoll mill-FSB u minn istituzzjonijiet importanti oħrajn fosthom l-IOSCO u l-BERS, minkejja l-għarfien dwar l-importanza sistemika tal-MMFs dawn ma ngħatawx livell adegwat ta’ regolamentazzjoni. Il-KESE jaqbel ma’ din l-osservazzjoni.

| 3.4 | Fuq in-naħa opposta, il-Federazzjoni Bankarja Ewropea (FBE) tqajjem xi punti ta' tħassib dwar l-impatt tal-proposti rigward il-fondi monetarji, meqjusa bħala restrittivi u diffiċli biex jiġu implimentati għall-fondi, u li r-riżorsi għal dawn tal-aħħar “jistgħu jintużaw mill-banek sabiex jappoġġjaw is-self lill-ekonomija reali”. |
| --- | --- |

3.4

Fuq in-naħa opposta, il-Federazzjoni Bankarja Ewropea (FBE) tqajjem xi punti ta' tħassib dwar l-impatt tal-proposti rigward il-fondi monetarji, meqjusa bħala restrittivi u diffiċli biex jiġu implimentati għall-fondi, u li r-riżorsi għal dawn tal-aħħar “jistgħu jintużaw mill-banek sabiex jappoġġjaw is-self lill-ekonomija reali”.

| 3.5 | Sadanittant, il-G20 għaddej ukoll bil-ħidma dwar is-suġġett. Il-fokus huwa fuq l-attivitajiet (u mhux mill-entitajiet) tas-settur. Il-kummenti varji li tressqu mill-pajjiżi tal-G20 juru x-xewqa li s-settur ikun regolat permezz ta’ approċċ nonvinkolanti biex jiġu evitati skossi eċċessivi għall-flussi finanzjarji dinjija, meta jitqies ir-rwol importanti li s-sistema bankarja parallela taqdi għall-provvista ta' likwidità lis-settur bankarju. |
| --- | --- |

3.5

Sadanittant, il-G20 għaddej ukoll bil-ħidma dwar is-suġġett. Il-fokus huwa fuq l-attivitajiet (u mhux mill-entitajiet) tas-settur. Il-kummenti varji li tressqu mill-pajjiżi tal-G20 juru x-xewqa li s-settur ikun regolat permezz ta’ approċċ nonvinkolanti biex jiġu evitati skossi eċċessivi għall-flussi finanzjarji dinjija, meta jitqies ir-rwol importanti li s-sistema bankarja parallela taqdi għall-provvista ta' likwidità lis-settur bankarju.

| 3.6 | F’termini ta’ istituzzjonijiet u l-attivitajiet involuti, l-estimi tal-2011 iċċirkolati mill-FSB jindikaw li d-daqs tas-sistema bankarja parallela huwa ta' madwar EUR 51 triljun globalment, ugwali għal 25-30 % tas-sistema finanzjarja totali jew in-nofs tal-attivitajiet bankarji (iż-żona tal-euro kważi EUR 17-il triljun, ir-Renju Unit kważi EUR 7 triljun, l-Istati Uniti EUR 17,5 triljun (6)). |
| --- | --- |

3.6

F’termini ta’ istituzzjonijiet u l-attivitajiet involuti, l-estimi tal-2011 iċċirkolati mill-FSB jindikaw li d-daqs tas-sistema bankarja parallela huwa ta' madwar EUR 51 triljun globalment, ugwali għal 25-30 % tas-sistema finanzjarja totali jew in-nofs tal-attivitajiet bankarji (iż-żona tal-euro kważi EUR 17-il triljun, ir-Renju Unit kważi EUR 7 triljun, l-Istati Uniti EUR 17,5 triljun (6)).

| 3.7 | Fost l-intermedjarji varji involuti f’din is-sistema, l-MMFs għandhom rilevanza sistemika u huma sors importanti ta’ finanzjament fuq perjodu ta' żmien qasir għal istituzzjonijiet finanzjarji, negozji u gvernijiet. Għal din ir-raġuni, il-funzjonament tal-MMFs huwa fil-qalba tal-ħidma regolatorja internazzjonali li qed tiġi diskussa. |
| --- | --- |

3.7

Fost l-intermedjarji varji involuti f’din is-sistema, l-MMFs għandhom rilevanza sistemika u huma sors importanti ta’ finanzjament fuq perjodu ta' żmien qasir għal istituzzjonijiet finanzjarji, negozji u gvernijiet. Għal din ir-raġuni, il-funzjonament tal-MMFs huwa fil-qalba tal-ħidma regolatorja internazzjonali li qed tiġi diskussa.

| 3.8 | Fl-Ewropa, l-MMFs iżommu madwar 22 % tat-titoli tad-dejn b’terminu qasir maħruġa minn gvernijiet jew mis-settur korporattiv u 38 % tad-dejn għal żmien qasir maħruġa mis-settur bankarju, li jammontaw għal madwar EUR 1 triljun. |
| --- | --- |

3.8

Fl-Ewropa, l-MMFs iżommu madwar 22 % tat-titoli tad-dejn b’terminu qasir maħruġa minn gvernijiet jew mis-settur korporattiv u 38 % tad-dejn għal żmien qasir maħruġa mis-settur bankarju, li jammontaw għal madwar EUR 1 triljun.

| 3.9 | Fl-UE, f’termini ta’ distribuzzjoni ġeografika globali, l-MMFs huma bbażati prinċipalment fi Franza, l-Irlanda u l-Lussemburgu u jintużaw prinċipalment minn kumpaniji fil-Ġermanja u fir-Renju Unit, f'dak li jirrigwarda l-fondi CNAV. |
| --- | --- |

3.9

Fl-UE, f’termini ta’ distribuzzjoni ġeografika globali, l-MMFs huma bbażati prinċipalment fi Franza, l-Irlanda u l-Lussemburgu u jintużaw prinċipalment minn kumpaniji fil-Ġermanja u fir-Renju Unit, f'dak li jirrigwarda l-fondi CNAV.

4.   Kummenti speċifiċi

| 4.1 | Is-settur tal-MMFs huwa marbut mill-qrib mal-banek li spiss jimmaniġjaw il-fondi nnifishom u saħansitra jirrikorru għall-fondi biex jiffinanzjaw lilhom stess. Fil-fehma tal-Kummissjoni, il-maġġoranza tal-MMFs huma appoġġjati mill-banek: disgħa minn kull għaxra tal-akbar maniġers tal-MMFs huma fil-fatt iffinanzjati mill-banek kummerċjali. Din l-istima tagħti prova tal-livell għoli ta’ interkonnessjoni li teżisti mhux biss bejn iż-żewġ setturi in kwistjoni, iżda wkoll tar-rabta bejn l-MMFs, il-finanzjament tan-negozji u l-gvernijiet. |
| --- | --- |

4.1

Is-settur tal-MMFs huwa marbut mill-qrib mal-banek li spiss jimmaniġjaw il-fondi nnifishom u saħansitra jirrikorru għall-fondi biex jiffinanzjaw lilhom stess. Fil-fehma tal-Kummissjoni, il-maġġoranza tal-MMFs huma appoġġjati mill-banek: disgħa minn kull għaxra tal-akbar maniġers tal-MMFs huma fil-fatt iffinanzjati mill-banek kummerċjali. Din l-istima tagħti prova tal-livell għoli ta’ interkonnessjoni li teżisti mhux biss bejn iż-żewġ setturi in kwistjoni, iżda wkoll tar-rabta bejn l-MMFs, il-finanzjament tan-negozji u l-gvernijiet.

| 4.2 | Għan-negozji, l-MMFs huma mod alternattiv sabiex jinvestu flushom għal żmien qasir. Fil-fatt, permezz ta’ dawn l-istrumenti l-kumpaniji jistgħu jużaw ir-riżervi tagħhom bi qligħ ikbar milli kieku ddepożitawhom il-bank. Il-KESE, filwaqt li jirrikonoxxi l-validità potenzjali ta’ dan l-investiment ta' flus, iwissi dwar il-periklu. Fil-fatt, b’kuntrast mal-banek, jekk xi ħaġa tmur ħażin, il-fondi ma jkollhomx aċċess għal kwalunkwe appoġġ mill-banek ċentrali. |
| --- | --- |

4.2

Għan-negozji, l-MMFs huma mod alternattiv sabiex jinvestu flushom għal żmien qasir. Fil-fatt, permezz ta’ dawn l-istrumenti l-kumpaniji jistgħu jużaw ir-riżervi tagħhom bi qligħ ikbar milli kieku ddepożitawhom il-bank. Il-KESE, filwaqt li jirrikonoxxi l-validità potenzjali ta’ dan l-investiment ta' flus, iwissi dwar il-periklu. Fil-fatt, b’kuntrast mal-banek, jekk xi ħaġa tmur ħażin, il-fondi ma jkollhomx aċċess għal kwalunkwe appoġġ mill-banek ċentrali.

| 4.3 | Fl-isfera tal-MMFs ma hemmx sistemi ta’ garanzija għad-depożiti. L-intermedjarji fis-sistema bankarja parallela (hedge funds, MMFs jew strumenti ta’ investiment strutturat) jipprovdu kreditu. |
| --- | --- |

4.3

Fl-isfera tal-MMFs ma hemmx sistemi ta’ garanzija għad-depożiti. L-intermedjarji fis-sistema bankarja parallela (hedge funds, MMFs jew strumenti ta’ investiment strutturat) jipprovdu kreditu.

| 4.4 | Skont il-mekkaniżmu attwali ta' finanzjament, MMF jista’ jsellef il-flus kollha miġbura minn individwi jew impriżi. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li jekk wieħed jew tnejn minn dawk li jkunu talbu self ta' flus ma jkunx kapaċi jħallsu lura d-dejn, l-MMF jista’ jfalli, għaliex jekk fl-istess waqt xi wħud mid-depożitaturi/investituri jitolbu flushom lura, il-fond ma jkunx jista’ jħallashom lura. Jekk ma tittieħed l-ebda azzjoni permezz ta' regoli prudenzjali, b'dan il-mekkaniżmu, tista' tinħoloq kriżi ġdida. |
| --- | --- |

4.4

Skont il-mekkaniżmu attwali ta' finanzjament, MMF jista’ jsellef il-flus kollha miġbura minn individwi jew impriżi. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li jekk wieħed jew tnejn minn dawk li jkunu talbu self ta' flus ma jkunx kapaċi jħallsu lura d-dejn, l-MMF jista’ jfalli, għaliex jekk fl-istess waqt xi wħud mid-depożitaturi/investituri jitolbu flushom lura, il-fond ma jkunx jista’ jħallashom lura. Jekk ma tittieħed l-ebda azzjoni permezz ta' regoli prudenzjali, b'dan il-mekkaniżmu, tista' tinħoloq kriżi ġdida.

| 4.5 | Fid-dawl ta’ dawn l-osservazzjonijiet u meta jitqies, kif diġà ġie nnotat, li l-atturi ewlenin li jiffinanzjaw/jisponsorjaw l-MMFs huma l-banek stess, il-KESE jsostni bil-qawwa li l-industrija tal-MMFs għandha tkun soġġetta għall-istess regoli u kontrolli bħal dawk diġà fis-seħħ għas-sistema bankarja. |
| --- | --- |

4.5

Fid-dawl ta’ dawn l-osservazzjonijiet u meta jitqies, kif diġà ġie nnotat, li l-atturi ewlenin li jiffinanzjaw/jisponsorjaw l-MMFs huma l-banek stess, il-KESE jsostni bil-qawwa li l-industrija tal-MMFs għandha tkun soġġetta għall-istess regoli u kontrolli bħal dawk diġà fis-seħħ għas-sistema bankarja.

| 4.6 | l-KESE huwa tal-fehma li l-previżjoni tal-Kummissjoni li dan ir-riskju jista' jiġi indirizzat billi jiġi impost bafer ta' likwidità ta’ 3 % mhijiex biżżejjed biex tlaħħaq mar-riskji li jirriżultaw mis-CNAV MMF, meta jitqies li kien hemm każijiet fejn ir-riskji qabżu is-6 %. |
| --- | --- |

4.6

l-KESE huwa tal-fehma li l-previżjoni tal-Kummissjoni li dan ir-riskju jista' jiġi indirizzat billi jiġi impost bafer ta' likwidità ta’ 3 % mhijiex biżżejjed biex tlaħħaq mar-riskji li jirriżultaw mis-CNAV MMF, meta jitqies li kien hemm każijiet fejn ir-riskji qabżu is-6 %.

| 4.7 | L-inadegwatezza tal-previżjonijiet tal-Kummissjoni tidher ukoll meta jitqabblu mar-rakkomandazzjonijiet tal-FSB jew tal-BERS. Kemm l-FSB kif ukoll il-BERS b'approċċ prudenzjali ta’ salvagwardja tas-sistema, issuġġerew lill-Kummissjoni biex tadotta mekkaniżmu għall-valutazzjoni tal-fondi bbażata fuq l-NAV varjabbli, b'mod li l-valur tal-Fond jiġi adattat abbażi tal-varjazzonijiet fil-prezz. Minflok, ir-regolament żamm il-mekkaniżmu ta’ CNAV kif previst oriġinarjament, u hemm biss iż-żieda ta' bafer ta' likwidità biex jilqa' kontra l-possibbiltà ta’ varjazzjonijiet negattivi fil-valuri. Il-KESE jemmen li r-rakkomandazzjonijiet taż-żewġ regolaturi tas-suq jirrispettaw aktar il-prinċipju ta' salvagwardja tal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja, kif muri fit-tabella mehmuża.

  Fond tas-Suq Monetarju (MMF) b'valur nett tal-assi kostanti (CNAV – Constant Net Asset Value) (Art. 25)







  Proposta tal-Kummissjoni (4 ta’ Settembru 2013) | Rakkomandazzjonijiet tal-BERS | Rakkomandazzjonijiet tal-Financial Stability Board (FSB) |
| --- | --- | --- | --- |
| Artikolu 30:
  Kull CNAV MMF jistabbilixxi u jżomm bafer tan-NAV li għandu dejjem jammonta għal mill-inqas 3 % tal-valur totali tal-assi tas-CNAV MMF. | L-MMF jintalab jadotta NAV varjabbli u jintalab juża b'mod ġenerali l-valutazzjoni abbażi tal-valur ġust (rakkomandazzjoni A, punt 2, pag. 3) | L-MMFs li joffru valur nett tal-assi stabbli jew kostanti għandhom jintalbu jaqilbu għal valur nett tal-assi varjabbli fejn dan ikun possibbli (rakkomandazzjoni punt 2.2., p. 3) |
| Artikolu 31:
  Il-bafer tan-NAV jintuża biss f’każ ta’ sottoskrizzjonijiet u tifdijiet maħsuba biex jippareġġaw id-differenza bejn in-NAV kostanti għal kull unità jew sehem u n-NAV għal kull unità jew sehem. | Il-metodu tal-kost amortizzat għandu jintuża biss f'ċirkustanzi limitati.
  (rakkomandazzjoni A, punt 2, p. 3) | |

4.7

L-inadegwatezza tal-previżjonijiet tal-Kummissjoni tidher ukoll meta jitqabblu mar-rakkomandazzjonijiet tal-FSB jew tal-BERS. Kemm l-FSB kif ukoll il-BERS b'approċċ prudenzjali ta’ salvagwardja tas-sistema, issuġġerew lill-Kummissjoni biex tadotta mekkaniżmu għall-valutazzjoni tal-fondi bbażata fuq l-NAV varjabbli, b'mod li l-valur tal-Fond jiġi adattat abbażi tal-varjazzonijiet fil-prezz. Minflok, ir-regolament żamm il-mekkaniżmu ta’ CNAV kif previst oriġinarjament, u hemm biss iż-żieda ta' bafer ta' likwidità biex jilqa' kontra l-possibbiltà ta’ varjazzjonijiet negattivi fil-valuri. Il-KESE jemmen li r-rakkomandazzjonijiet taż-żewġ regolaturi tas-suq jirrispettaw aktar il-prinċipju ta' salvagwardja tal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja, kif muri fit-tabella mehmuża.

Fond tas-Suq Monetarju (MMF) b'valur nett tal-assi kostanti (CNAV – Constant Net Asset Value) (Art. 25)

Proposta tal-Kummissjoni (4 ta’ Settembru 2013)

Rakkomandazzjonijiet tal-BERS

Rakkomandazzjonijiet tal-Financial Stability Board (FSB)

Artikolu 30:

Kull CNAV MMF jistabbilixxi u jżomm bafer tan-NAV li għandu dejjem jammonta għal mill-inqas 3 % tal-valur totali tal-assi tas-CNAV MMF.

L-MMF jintalab jadotta NAV varjabbli u jintalab juża b'mod ġenerali l-valutazzjoni abbażi tal-valur ġust (rakkomandazzjoni A, punt 2, pag. 3)

L-MMFs li joffru valur nett tal-assi stabbli jew kostanti għandhom jintalbu jaqilbu għal valur nett tal-assi varjabbli fejn dan ikun possibbli (rakkomandazzjoni punt 2.2., p. 3)

Artikolu 31:

Il-bafer tan-NAV jintuża biss f’każ ta’ sottoskrizzjonijiet u tifdijiet maħsuba biex jippareġġaw id-differenza bejn in-NAV kostanti għal kull unità jew sehem u n-NAV għal kull unità jew sehem.

Il-metodu tal-kost amortizzat għandu jintuża biss f'ċirkustanzi limitati.

(rakkomandazzjoni A, punt 2, p. 3)

Tabella ta' tqabbil (7)

Il-KESE jqajjem punt dwar il-fatt li, meta mqabbla mal-prodotti offruti, il-prodotti diġà f'ċirkolazzjoni fis-sistema bankarja tradizzjonali u li għalhekk huma diġà regolati, spiċċaw ukoll f’din is-sistema bankarja parallela, sabiex jevitaw il-kontrolli aktar stretti li hemm fis-superviżjoni bankarja.

| 4.8 | Il-KESE jinsab mħasseb li s-sistema bankarja parallela terġa' tqajjem mill-ġdid dawn ir-riskji biex taħrab is-superviżjoni. Il-Kumitat jemmen li huwa importanti li nimxu mal-prinċipju ta’ “l-istess attivitajiet = l-istess regoli”. |
| --- | --- |

4.8

Il-KESE jinsab mħasseb li s-sistema bankarja parallela terġa' tqajjem mill-ġdid dawn ir-riskji biex taħrab is-superviżjoni. Il-Kumitat jemmen li huwa importanti li nimxu mal-prinċipju ta’ “l-istess attivitajiet = l-istess regoli”.

| 4.9 | Il-KESE jtenni l-prinċipju li diġà jeżisti u tħaddem fil-prattika, jiġifieri livell adattt ta' trasparenza u ta’ sorveljanza jiżgura li s-sistema finanzjarja tkun topera għas-servizz tal-ekonomija, u konsegwentament ikun hemm benefiċċji f’termini ta’ fiduċja, effiċjenza u effikaċja.
  Barra dan, il-Proposta għal regolament issegwi l-klassifikazzjonijiet esterni dwar il-fondi tas-suq monetarju. Din id-dispożizzjoni għandha l-għan li tevita li jinħoloq paniku fis-swieq f'każ ta' xi deklassifikazzjoni li jista' jkun hemm. Minkejja li din id-dispożizzjoni tmur kontra l-prinċipju tat-trasparenza u l-effiċjenza u tista’ tagħmel ħsara għas-simetrija tal-informazzjoni, il-KESE jikkunsidra li fis-suq tal-fondi tas-suq monetarju jipparteċipaw professjonisti, u li l-aġenziji tal-ikklassifikar jistgħu jikkawżaw paniku fost l-investituri sempliċiment billi jibdlu fehmiethom. Miżuri ta’ klassifikazzjoni interna, tisħiħ tal-proċeduri u l-faċilitajiet għall-ġestjoni tar-riskju, u monitoraġġ aktar strett u rigoruż jistgħu jikkontrollaw b’mod effettiv il-kwalità tal-assi ta' riferiment l-kollateral tal-fondi. |
| --- | --- |

4.9

Il-KESE jtenni l-prinċipju li diġà jeżisti u tħaddem fil-prattika, jiġifieri livell adattt ta' trasparenza u ta’ sorveljanza jiżgura li s-sistema finanzjarja tkun topera għas-servizz tal-ekonomija, u konsegwentament ikun hemm benefiċċji f’termini ta’ fiduċja, effiċjenza u effikaċja.

Barra dan, il-Proposta għal regolament issegwi l-klassifikazzjonijiet esterni dwar il-fondi tas-suq monetarju. Din id-dispożizzjoni għandha l-għan li tevita li jinħoloq paniku fis-swieq f'każ ta' xi deklassifikazzjoni li jista' jkun hemm. Minkejja li din id-dispożizzjoni tmur kontra l-prinċipju tat-trasparenza u l-effiċjenza u tista’ tagħmel ħsara għas-simetrija tal-informazzjoni, il-KESE jikkunsidra li fis-suq tal-fondi tas-suq monetarju jipparteċipaw professjonisti, u li l-aġenziji tal-ikklassifikar jistgħu jikkawżaw paniku fost l-investituri sempliċiment billi jibdlu fehmiethom. Miżuri ta’ klassifikazzjoni interna, tisħiħ tal-proċeduri u l-faċilitajiet għall-ġestjoni tar-riskju, u monitoraġġ aktar strett u rigoruż jistgħu jikkontrollaw b’mod effettiv il-kwalità tal-assi ta' riferiment l-kollateral tal-fondi.

Brussell, 10 ta' Diċembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  ĠU C 146, 25.5.2013, p. 1.

1

(2)  Federal Register, Vol. 77, No. 223, 19 ta' Novembru 2012, Notices 69455.

2

(3)  ĠU C 146, 25.5.2013, p. 39.

3

(4)  Rakkomandazzjoni A – ĠU C 146, 25.5.2013, p. 1.

4

(5)  ĠU C 11, 15.1.2013, p. 42.

5

(6)  Bħala paragun, huwa stmat li s-sistema bankarja kollha fiż-żona tal-euro b'kollox tkopri attivitajiet li jammontaw għal EUR 27 triljun.

6

(7)  Dettalji provvduti mill-MEP Sven Giegold.

7

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/55 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/55

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew Sistema Bankarja Parallela – Nindirizzaw Sorsi Ġodda ta’ Riskju fis-Settur Finanzjarju

COM(2013) 614 final

2014/C 170/09

Relatur: is-Sur POLYZOGOPOULOS

Nhar it-18 ta’ April 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b’konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew: Sistema Bankarja Parallela – Nindirizzaw Sorsi Ġodda ta’ Riskju fis-Settur Finanzjarju

COM(2013) 614 final.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-13 ta’ Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta' Novembru 2013 (seduta tal-10 ta' Diċembru 2013), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b’153 vot favur, 2 voti kontra u 5 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jilqa’ l-Komunikazzjoni bħala kontribut koerenti għar-riforma tas-servizzi finanzjarji bil-għan li jerġa’ jkun hemm armonija u stabbiltà f’dan is-settur ewlieni u sabiex jiġu limitati r-riskji sistemiċi. |
| --- | --- |

1.1

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jilqa’ l-Komunikazzjoni bħala kontribut koerenti għar-riforma tas-servizzi finanzjarji bil-għan li jerġa’ jkun hemm armonija u stabbiltà f’dan is-settur ewlieni u sabiex jiġu limitati r-riskji sistemiċi.

| 1.2 | Il-KESE jemmen li r-regolamenti l-ġodda tas-suq finanzjarju ser jikkontribwixxu b’mod pożittiv għal ekonomija soda u jinsab konvint li settur finanzjarju stabbli u s-suċċess tar-riformi huma prekundizzjonijiet għal żvilupp ekonomiku sostenibbli, l-impjiegi u t-twettiq tas-suq intern tal-UE. |
| --- | --- |

1.2

Il-KESE jemmen li r-regolamenti l-ġodda tas-suq finanzjarju ser jikkontribwixxu b’mod pożittiv għal ekonomija soda u jinsab konvint li settur finanzjarju stabbli u s-suċċess tar-riformi huma prekundizzjonijiet għal żvilupp ekonomiku sostenibbli, l-impjiegi u t-twettiq tas-suq intern tal-UE.

| 1.3 | Il-KESE jqis li l-pjan direzzjonali li jistabbilixxi l-miżuri li diġà ttieħdu u dawk għall-ġejjieni huwa pass fid-direzzjoni t-tajba. Jirrikonoxxi l-progress li diġà sar iżda madankollu jinnota l-ħtieġa urġenti biex titħaffef il-ħidma f’għadd ta’ oqsma u li jiġu implimentati dawk l-inizjattivi leġislattivi li għadhom pendenti. Fir-rigward tal-ħames oqsma ta’ prijorità (1) għal azzjoni, il-KESE għandu dawn il-kummenti x’jagħmel: |
| --- | --- |

1.3

Il-KESE jqis li l-pjan direzzjonali li jistabbilixxi l-miżuri li diġà ttieħdu u dawk għall-ġejjieni huwa pass fid-direzzjoni t-tajba. Jirrikonoxxi l-progress li diġà sar iżda madankollu jinnota l-ħtieġa urġenti biex titħaffef il-ħidma f’għadd ta’ oqsma u li jiġu implimentati dawk l-inizjattivi leġislattivi li għadhom pendenti. Fir-rigward tal-ħames oqsma ta’ prijorità (1) għal azzjoni, il-KESE għandu dawn il-kummenti x’jagħmel:

1

| 1.4 | Il-Kumitat iqis li huwa importanti ferm li jiġi indirizzat l-arbitraġġ (2) fir-rigward tar-riformi tas-servizzi finanzjarji, u għaldaqstant jilqa’ l-pakkett dettaljat ta’ miżuri li ġie propost (3) u, b’mod aktar speċifiku, it-tisħiħ tal-qafas bankarju prudenzjali bil-għan li jiġu limitati r-riskji ta’ kontaġju u ta’ arbitraġġ. |
| --- | --- |

1.4

Il-Kumitat iqis li huwa importanti ferm li jiġi indirizzat l-arbitraġġ (2) fir-rigward tar-riformi tas-servizzi finanzjarji, u għaldaqstant jilqa’ l-pakkett dettaljat ta’ miżuri li ġie propost (3) u, b’mod aktar speċifiku, it-tisħiħ tal-qafas bankarju prudenzjali bil-għan li jiġu limitati r-riskji ta’ kontaġju u ta’ arbitraġġ.

2

3

| 1.5 | Il-Kumitat jilqa’ l-isforzi biex tissaħħaħ it-trasparenza u b’mod partikolari l-miżuri speċifiċi bil-għan li jipprovdu qafas ta’ monitoraġġ tas-sistemi bankarji paralleli fl-UE, l-iżvilupp ta’ repożitorji ċentrali għad-derivattivi fi ħdan ir-Regolament dwar l-Infrastruttura tas-Suq Ewropew (EMIR) (4), ir-reviżjoni tad-Direttiva dwar is-Swieq fl-Istrumenti Finanzjarji (MiFID) (5), l-implimentazzjoni tal-Identifikatur ta’ Entità Ġuridika (LEI) u ż-żieda fit-trasparenza tat-tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli. |
| --- | --- |

1.5

Il-Kumitat jilqa’ l-isforzi biex tissaħħaħ it-trasparenza u b’mod partikolari l-miżuri speċifiċi bil-għan li jipprovdu qafas ta’ monitoraġġ tas-sistemi bankarji paralleli fl-UE, l-iżvilupp ta’ repożitorji ċentrali għad-derivattivi fi ħdan ir-Regolament dwar l-Infrastruttura tas-Suq Ewropew (EMIR) (4), ir-reviżjoni tad-Direttiva dwar is-Swieq fl-Istrumenti Finanzjarji (MiFID) (5), l-implimentazzjoni tal-Identifikatur ta’ Entità Ġuridika (LEI) u ż-żieda fit-trasparenza tat-tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli.

4

5

| 1.6 | Il-Kumitat jirrikonoxxi li sar progress biex jiġi stabbilit qafas regolatorju aktar b’saħħtu għall-fondi ta’ investiment li jiffokaw fuq it-titjib tal-likwidità u l-istabbiltà b’mod partikolari għall-fondi tas-suq monetarju (MMFs) li huma bbażati jew mibjugħa fl-Ewropa. |
| --- | --- |

1.6

Il-Kumitat jirrikonoxxi li sar progress biex jiġi stabbilit qafas regolatorju aktar b’saħħtu għall-fondi ta’ investiment li jiffokaw fuq it-titjib tal-likwidità u l-istabbiltà b’mod partikolari għall-fondi tas-suq monetarju (MMFs) li huma bbażati jew mibjugħa fl-Ewropa.

| 1.7 | Il-Kumitat jikkunsidra li, fir-rigward tal-qasam ta’ prijorità intitolat “Jitnaqqsu r-riskji assoċjati ma’ tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli”, il-Komunikazzjoni hija limitata għal osservazzjonijiet ġenerali li għalkemm jirriflettu r-realtà jinjoraw għadd ta’ ċirkostanzi ewlenin. Il-KESE jirrakkomanda li jitħaffef il-pass u li l-ħidma tiffoka fuq il-leġislazzjoni dwar it-titoli trasferibbli peress li t-tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli – speċjalment il-ftehimiet ta’ riakkwist u t-tranżazzjonijiet ta’ self tat-titoli – qdew rwol ċentrali fir-rigward tad-dejn eċċessiv fis-settur finanzjarju. |
| --- | --- |

1.7

Il-Kumitat jikkunsidra li, fir-rigward tal-qasam ta’ prijorità intitolat “Jitnaqqsu r-riskji assoċjati ma’ tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli”, il-Komunikazzjoni hija limitata għal osservazzjonijiet ġenerali li għalkemm jirriflettu r-realtà jinjoraw għadd ta’ ċirkostanzi ewlenin. Il-KESE jirrakkomanda li jitħaffef il-pass u li l-ħidma tiffoka fuq il-leġislazzjoni dwar it-titoli trasferibbli peress li t-tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli – speċjalment il-ftehimiet ta’ riakkwist u t-tranżazzjonijiet ta’ self tat-titoli – qdew rwol ċentrali fir-rigward tad-dejn eċċessiv fis-settur finanzjarju.

| 1.8 | Bl-istess mod, jinnota d-dewmien u jirrakkomanda li tiġi intensifikata u aċċellerata l-azzjoni biex tiġi ċċarata l-kwistjoni kruċjali tat-tisħiħ tas-superviżjoni tas-settur tas-sistema bankarja parallela. F’dan ir-rigward fil-Komunikazzjoni ssir referenza biss għal għadd ta’ problemi u tissemma miżura futura waħda biss, li hija r-reviżjoni tas-Sistema Ewropea tas-Superviżuri Finanzjarji (SESF) li għandha titwettaq mill-Kummissjoni fl-2013. |
| --- | --- |

1.8

Bl-istess mod, jinnota d-dewmien u jirrakkomanda li tiġi intensifikata u aċċellerata l-azzjoni biex tiġi ċċarata l-kwistjoni kruċjali tat-tisħiħ tas-superviżjoni tas-settur tas-sistema bankarja parallela. F’dan ir-rigward fil-Komunikazzjoni ssir referenza biss għal għadd ta’ problemi u tissemma miżura futura waħda biss, li hija r-reviżjoni tas-Sistema Ewropea tas-Superviżuri Finanzjarji (SESF) li għandha titwettaq mill-Kummissjoni fl-2013.

| 1.9 | Peress li l-vittmi involontarji ewlenin tal-kriżi finanzjarja u ekonomika huma ċ-ċittadini bħala kontribwenti, ħaddiema, depożitaturi u konsumaturi, il-KESE jirrakkomanda li l-inizjattivi regolatorji jissaħħu b’dispożizzjonijiet relatati mal-protezzjoni taċ-ċittadini permezz tat-trasparenza, l-informazzjoni korretta, ir-responsabbiltà soċjali tas-settur finanzjarju u l-protezzjoni tal-konsumaturi u l-investituri żgħar. Ifakkar ukoll fil-kummenti rilevanti tiegħu dwar l-involviment tas-soċjetà ċivili fir-regolamentazzjoni tas-swieq finanzjarji (6). |
| --- | --- |

1.9

Peress li l-vittmi involontarji ewlenin tal-kriżi finanzjarja u ekonomika huma ċ-ċittadini bħala kontribwenti, ħaddiema, depożitaturi u konsumaturi, il-KESE jirrakkomanda li l-inizjattivi regolatorji jissaħħu b’dispożizzjonijiet relatati mal-protezzjoni taċ-ċittadini permezz tat-trasparenza, l-informazzjoni korretta, ir-responsabbiltà soċjali tas-settur finanzjarju u l-protezzjoni tal-konsumaturi u l-investituri żgħar. Ifakkar ukoll fil-kummenti rilevanti tiegħu dwar l-involviment tas-soċjetà ċivili fir-regolamentazzjoni tas-swieq finanzjarji (6).

6

| 1.10 | Fil-fehma tal-Kumitat, hija importanti l-osservazzjoni li tagħmel il-Kummissjoni fil-Komunikazzjoni dwar il-fatt li s-settur bankarju parallel ma għandux jitqies biss mil-lat tar-riskji li jġib miegħu. Huwa wkoll mezz alternattiv ta’ finanzjament addizzjonali li jista’ jkun utli għall-ekonomija reali. |
| --- | --- |

1.10

Fil-fehma tal-Kumitat, hija importanti l-osservazzjoni li tagħmel il-Kummissjoni fil-Komunikazzjoni dwar il-fatt li s-settur bankarju parallel ma għandux jitqies biss mil-lat tar-riskji li jġib miegħu. Huwa wkoll mezz alternattiv ta’ finanzjament addizzjonali li jista’ jkun utli għall-ekonomija reali.

2.   Definizzjonijiet, kamp ta’ applikazzjoni u sfond

Definizzjonijiet, kamp ta’ applikazzjoni u sfond

| 2.1 | Is-sistema bankarja parallela hija definita bħala sistema ta’ “intermedjazzjoni tal-kreditu li tinvolvi l-entitajiet u l-attivitajiet barra mis-sistema bankarja regolari” (7) magħmula minn żewġ gruppi interrelatati. L-ewwel grupp jinkludi entitajiet li huma prinċipalment involuti f’attivitajiet bħal ġbir ta’ fondi b’karatteristiċi simili għal depożitu, it-trasformazzjoni tal-maturità u likwidità, it-trasferiment tar-riskju ta’ kreditu u l-użu ta’ ingranaġġ finanzjarju dirett jew indirett. It-tieni grupp jinkludi attivitajiet li jistgħu jkunu sors importanti ta’ finanzjament għall-entitajiet finanzjarji nonbankarji, bħat-titolizzazzjoni, is-self ta’ titoli u t-tranżazzjonijiet ta’ riakkwist (repo) . |
| --- | --- |

2.1

Is-sistema bankarja parallela hija definita bħala sistema ta’ “intermedjazzjoni tal-kreditu li tinvolvi l-entitajiet u l-attivitajiet barra mis-sistema bankarja regolari” (7) magħmula minn żewġ gruppi interrelatati. L-ewwel grupp jinkludi entitajiet li huma prinċipalment involuti f’attivitajiet bħal ġbir ta’ fondi b’karatteristiċi simili għal depożitu, it-trasformazzjoni tal-maturità u likwidità, it-trasferiment tar-riskju ta’ kreditu u l-użu ta’ ingranaġġ finanzjarju dirett jew indirett. It-tieni grupp jinkludi attivitajiet li jistgħu jkunu sors importanti ta’ finanzjament għall-entitajiet finanzjarji nonbankarji, bħat-titolizzazzjoni, is-self ta’ titoli u t-tranżazzjonijiet ta’ riakkwist (repo) .

7

| 2.2 | L-entitajiet ad hoc huma vetturi ta’ titolizzazzjoni bħall-pereżempju l-vejikoli ta’ karti kummerċjali garantiti b’assi (ABCP), Strumenti Speċjali ta’ Investiment (Special Investment Vehicles – SIV) u Strumenti bi Skop Speċjali (Special Purpose Vehicles -SPV) oħrajn, il-fondi tas-suq monetarju (MFF) u tipi oħra ta’ fondi jew prodotti ta’ investiment b’karatteristiċi simili għal depożitu li huma suxxettibbli għal tifdija massiva (“assalti bankarji”), fondi ta’ investiment, inklużi l-fondi negozjati fil-Borża, li jipprovdu l-kreditu jew għandhom ingranaġġ, kumpaniji ta’ finanzjament u entitajiet speċjalizzati tat-titoli li jipprovdu kreditu jew garanziji ta’ kreditu mhux regolati, jew li jwettqu t-trasformazzjoni tal-likwidità jew il-maturità bħall-banek, kif ukoll l-intrapriżi tal-assigurazzjoni u tar-riassigurazzjoni li joħorġu jew jiggarantixxu prodotti ta’ kreditu. |
| --- | --- |

2.2

L-entitajiet ad hoc huma vetturi ta’ titolizzazzjoni bħall-pereżempju l-vejikoli ta’ karti kummerċjali garantiti b’assi (ABCP), Strumenti Speċjali ta’ Investiment (Special Investment Vehicles – SIV) u Strumenti bi Skop Speċjali (Special Purpose Vehicles -SPV) oħrajn, il-fondi tas-suq monetarju (MFF) u tipi oħra ta’ fondi jew prodotti ta’ investiment b’karatteristiċi simili għal depożitu li huma suxxettibbli għal tifdija massiva (“assalti bankarji”), fondi ta’ investiment, inklużi l-fondi negozjati fil-Borża, li jipprovdu l-kreditu jew għandhom ingranaġġ, kumpaniji ta’ finanzjament u entitajiet speċjalizzati tat-titoli li jipprovdu kreditu jew garanziji ta’ kreditu mhux regolati, jew li jwettqu t-trasformazzjoni tal-likwidità jew il-maturità bħall-banek, kif ukoll l-intrapriżi tal-assigurazzjoni u tar-riassigurazzjoni li joħorġu jew jiggarantixxu prodotti ta’ kreditu.

| 2.3 | L-oriġini tal-attivitajiet bankarji paralleli jinsabu fid-deregolazzjoni tas-sistema finanzjarja matul it-tmeninijiet fir-Renju Unit, li ssoktat fl-Istati Uniti u bnadi oħra fid-disgħinijiet (8). Ir-rwol tal-Ftehimiet ta’ Basel tal-bidu kien importanti f’dan il-proċess peress li l-attivitajiet spekulattivi kienu kkunsidrati bħala entrati li ma jidhrux fil-karta bilanċjali filwaqt li l-karti tal-bilanċ kienu soġġetti għal regolamenti stretti (9). |
| --- | --- |

2.3

L-oriġini tal-attivitajiet bankarji paralleli jinsabu fid-deregolazzjoni tas-sistema finanzjarja matul it-tmeninijiet fir-Renju Unit, li ssoktat fl-Istati Uniti u bnadi oħra fid-disgħinijiet (8). Ir-rwol tal-Ftehimiet ta’ Basel tal-bidu kien importanti f’dan il-proċess peress li l-attivitajiet spekulattivi kienu kkunsidrati bħala entrati li ma jidhrux fil-karta bilanċjali filwaqt li l-karti tal-bilanċ kienu soġġetti għal regolamenti stretti (9).

8

9

| 2.4 | It-tħassir jew il-laxkar tar-regoli u d-dispożizzjonijiet (10) ppermettew li l-korpi finanzjarji jestendu l-attivitajiet tagħhom f’oqsma ġodda u f’mudelli kumplessi filwaqt li l-wiegħda ta’ ritorn għoli kellha riperkussjonijiet għal miljuni ta’ persuni madwar id-dinja li ftit li xejn kellhom għarfien dwar il-prodotti u dwar is-sistema bankarja parallela u kif taħdem. |
| --- | --- |

2.4

It-tħassir jew il-laxkar tar-regoli u d-dispożizzjonijiet (10) ppermettew li l-korpi finanzjarji jestendu l-attivitajiet tagħhom f’oqsma ġodda u f’mudelli kumplessi filwaqt li l-wiegħda ta’ ritorn għoli kellha riperkussjonijiet għal miljuni ta’ persuni madwar id-dinja li ftit li xejn kellhom għarfien dwar il-prodotti u dwar is-sistema bankarja parallela u kif taħdem.

10

| 2.5 | Fl-2007, il-G20 iddeċieda jadotta pakkett ta’ miżuri regolatorji biex jippromovi s-sigurtà u l-vijabbiltà tas-sistema finanzjarja, filwaqt li l-impatt ekonomiku u soċjali serju tal-kriżi tal-2008 żvela r-riskji assoċjati mal-attivitajiet bankarji paralleli kif ukoll nuqqasijiet fil-qasam, li huma lakuni regolatorji, superviżjoni inadegwata, nuqqas ta’ trasparenza fis-swieq u prodotti eċċessivament kumplessi, u dan kollu enfasizza r-rwol tal-Bord għall-Istabilità Finanzjarja (FSB). |
| --- | --- |

2.5

Fl-2007, il-G20 iddeċieda jadotta pakkett ta’ miżuri regolatorji biex jippromovi s-sigurtà u l-vijabbiltà tas-sistema finanzjarja, filwaqt li l-impatt ekonomiku u soċjali serju tal-kriżi tal-2008 żvela r-riskji assoċjati mal-attivitajiet bankarji paralleli kif ukoll nuqqasijiet fil-qasam, li huma lakuni regolatorji, superviżjoni inadegwata, nuqqas ta’ trasparenza fis-swieq u prodotti eċċessivament kumplessi, u dan kollu enfasizza r-rwol tal-Bord għall-Istabilità Finanzjarja (FSB).

| 2.6 | L-Unjoni Ewropea qed taqdi rwol ewlieni fl-isforz internazzjonali fi ħdan il-G20 u l-FSB, u l-Kumitat jenfasizza l-progress kbir li wettqet fl-implimentazzjoni tal-impenji stabbiliti fil-pjan direzzjonali għar-riforma tas-settur finanzjarju u fl-istabbiliment ta’ strutturi ġodda ta’ superviżjoni. Għadd ta’ riformi diġà ġew tradotti f’leġislazzjonijiet, pereżempju fir-rigward tad-derivattivi OCT, fost l-oħrajn. |
| --- | --- |

2.6

L-Unjoni Ewropea qed taqdi rwol ewlieni fl-isforz internazzjonali fi ħdan il-G20 u l-FSB, u l-Kumitat jenfasizza l-progress kbir li wettqet fl-implimentazzjoni tal-impenji stabbiliti fil-pjan direzzjonali għar-riforma tas-settur finanzjarju u fl-istabbiliment ta’ strutturi ġodda ta’ superviżjoni. Għadd ta’ riformi diġà ġew tradotti f’leġislazzjonijiet, pereżempju fir-rigward tad-derivattivi OCT, fost l-oħrajn.

| 2.7 | Ir-rapport tal-FSB ta’ Ottubru 2011, li jirrappreżenta l-ewwel inizjattiva internazzjonali biex tinkiseb is-sistema bankarja parallela fuq pjan globali, jiffoka fuq: i) id-definizzjoni tal-prinċipji għall-monitoraġġ u r-regolamentazzjoni ta’ din is-sistema; ii) it-tnedija ta’ proċess ta’ qari u ta’ valutazzjoni tar-riskji sistemiċi; iii) l-identifikazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-miżuri regolatorji fi ħdan 5 direzzjonijiet ta’ ħidma (11). Sadattant il-Kummissjoni Ewropea ħarġet il-Green Paper tagħha dwar il-perikli potenzjali tas-sistema bankarja parallela fl-UE u modi kif dawn jistgħu jiġu indirizzati permezz ta’ dispożizzjonijiet regolatorji. |
| --- | --- |

2.7

Ir-rapport tal-FSB ta’ Ottubru 2011, li jirrappreżenta l-ewwel inizjattiva internazzjonali biex tinkiseb is-sistema bankarja parallela fuq pjan globali, jiffoka fuq: i) id-definizzjoni tal-prinċipji għall-monitoraġġ u r-regolamentazzjoni ta’ din is-sistema; ii) it-tnedija ta’ proċess ta’ qari u ta’ valutazzjoni tar-riskji sistemiċi; iii) l-identifikazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-miżuri regolatorji fi ħdan 5 direzzjonijiet ta’ ħidma (11). Sadattant il-Kummissjoni Ewropea ħarġet il-Green Paper tagħha dwar il-perikli potenzjali tas-sistema bankarja parallela fl-UE u modi kif dawn jistgħu jiġu indirizzati permezz ta’ dispożizzjonijiet regolatorji.

11

3.   Preżentazzjoni fil-qosor tal-Komunikazzjoni

Preżentazzjoni fil-qosor tal-Komunikazzjoni

| 3.1 | Il-Komunikazzjoni tibda billi teżamina l-miżuri li diġà ttieħdu f’żewġ oqsma: minn naħa dawk il-miżuri li jikkonċernaw l-entitajiet finanzjarji jiffokaw fuq it-tisħiħ tar-rekwiżiti imposti fuq il-banek u fuq il-kumpaniji tal-assigurazzjoni fin-negozjati tagħhom mas-sistema bankarja parallela u fuq it-tħejjija ta’ qafas armonizzat għall-ġestjonarji ta’ fondi ta’ investiment alternattivi; min-naħa l-oħra, dawk il-miżuri relatati mal-integrità tas-swieq jiffokaw fuq l-istrumenti għat-trasferiment tar-riskju, it-tisħiħ tal-qafas fil-qasam tat-titolizzazzjoni, u qafas aktar b’saħħtu għall-aġenziji ta’ klassifikazzjoni. |
| --- | --- |

3.1

Il-Komunikazzjoni tibda billi teżamina l-miżuri li diġà ttieħdu f’żewġ oqsma: minn naħa dawk il-miżuri li jikkonċernaw l-entitajiet finanzjarji jiffokaw fuq it-tisħiħ tar-rekwiżiti imposti fuq il-banek u fuq il-kumpaniji tal-assigurazzjoni fin-negozjati tagħhom mas-sistema bankarja parallela u fuq it-tħejjija ta’ qafas armonizzat għall-ġestjonarji ta’ fondi ta’ investiment alternattivi; min-naħa l-oħra, dawk il-miżuri relatati mal-integrità tas-swieq jiffokaw fuq l-istrumenti għat-trasferiment tar-riskju, it-tisħiħ tal-qafas fil-qasam tat-titolizzazzjoni, u qafas aktar b’saħħtu għall-aġenziji ta’ klassifikazzjoni.

| 3.2 | Barra minn hekk, il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tistabbilixxi ħames oqsma ta’ prijorità fejn il-Kummissjoni beħsiebha tieħu miżuri addizzjonali:






  1) | tiżdied it-trasparenza fis-sistema bankarja parallela, |
| --- | --- | --- |

3.2

Barra minn hekk, il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tistabbilixxi ħames oqsma ta’ prijorità fejn il-Kummissjoni beħsiebha tieħu miżuri addizzjonali:

1)

tiżdied it-trasparenza fis-sistema bankarja parallela,

| 2) | jiġi provdut qafas imsaħħaħ għall-fondi ta’ investiment, partikolarment fondi tas-suq monetarju (MFF), |
| --- | --- |

2)

jiġi provdut qafas imsaħħaħ għall-fondi ta’ investiment, partikolarment fondi tas-suq monetarju (MFF),

| 3) | tiġi żviluppata liġi tat-titoli trasferibbli biex jiġu limitati r-riskji assoċjati mat-tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli, |
| --- | --- |

3)

tiġi żviluppata liġi tat-titoli trasferibbli biex jiġu limitati r-riskji assoċjati mat-tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli,

| 4) | jissaħħu r-regolamenti prudenzjali fis-settur bankarju, u |
| --- | --- |

4)

jissaħħu r-regolamenti prudenzjali fis-settur bankarju, u

| 5) | tittejjeb is-superviżjoni tas-sistema bankarja parallela. |
| --- | --- |

5)

tittejjeb is-superviżjoni tas-sistema bankarja parallela.

B’mod aktar speċifiku:

| 3.2.1 | Fir-rigward tat-trasparenza tas-sistema bankarja parallela, l-isforzi għall-ġbir u l-qsim ta’ data affidabbli u kompluta ser jiġu kkomplementati minn inizjattivi biex jiġi żviluppat qafas ta’ monitoraġġ tar-riskji tas-sistema bankarja parallela fl-UE, u r-repożitorji ċentrali għad-derivattivi fi ħdan ir-Regolament dwar l-Infrastruttura tas-Suq Ewropew (EMIR) (12), biex tiġi riveduta d-Direttiva dwar is-Swieq fl-Istrumenti Finanzjarji (MiFID) (13), biex jiġi implimentat l-Identifikatur ta’ Entità Ġuridika (LEI) u biex tittejjeb it-trasparenza tat-tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli. |
| --- | --- |

3.2.1

Fir-rigward tat-trasparenza tas-sistema bankarja parallela, l-isforzi għall-ġbir u l-qsim ta’ data affidabbli u kompluta ser jiġu kkomplementati minn inizjattivi biex jiġi żviluppat qafas ta’ monitoraġġ tar-riskji tas-sistema bankarja parallela fl-UE, u r-repożitorji ċentrali għad-derivattivi fi ħdan ir-Regolament dwar l-Infrastruttura tas-Suq Ewropew (EMIR) (12), biex tiġi riveduta d-Direttiva dwar is-Swieq fl-Istrumenti Finanzjarji (MiFID) (13), biex jiġi implimentat l-Identifikatur ta’ Entità Ġuridika (LEI) u biex tittejjeb it-trasparenza tat-tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli.

12

13

| 3.2.2 | Għal ċerti fondi ta’ investiment u prinċipalment għall-fondi tas-suq monetarju (MMF) li huma bbażati jew mibjugħa fl-Ewropa ġew proposti regoli ġodda biex jittejbu l-likwidità u l-istabbiltà filwaqt li jiġu riformati r-regoli għall-impriżi ta’ investiment kollettiv f’titoli trasferibbli (UCITS). |
| --- | --- |

3.2.2

Għal ċerti fondi ta’ investiment u prinċipalment għall-fondi tas-suq monetarju (MMF) li huma bbażati jew mibjugħa fl-Ewropa ġew proposti regoli ġodda biex jittejbu l-likwidità u l-istabbiltà filwaqt li jiġu riformati r-regoli għall-impriżi ta’ investiment kollettiv f’titoli trasferibbli (UCITS).

| 3.2.3 | Fir-rigward tat-tnaqqis tar-riskji assoċjati mat-tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli fil-Komunikazzjoni ssir referenza għall-ħidma ddettaljata li saret sabiex jittejjeb il-fehim tal-problemi u jinsiltu tagħlimiet minnhom u għall-fatt li l-Kummissjoni qed tikkunsidra proposta leġislattiva dwar il-liġi tat-titoli trasferibbli bil-għan li jiġu riżolti dawn il-kwistjonijiet. |
| --- | --- |

3.2.3

Fir-rigward tat-tnaqqis tar-riskji assoċjati mat-tranżazzjonijiet ta’ finanzjament tat-titoli fil-Komunikazzjoni ssir referenza għall-ħidma ddettaljata li saret sabiex jittejjeb il-fehim tal-problemi u jinsiltu tagħlimiet minnhom u għall-fatt li l-Kummissjoni qed tikkunsidra proposta leġislattiva dwar il-liġi tat-titoli trasferibbli bil-għan li jiġu riżolti dawn il-kwistjonijiet.

| 3.2.4 | Is-superviżjoni prudenzjali fis-settur bankarju ser tissaħħaħ bil-għan li jitnaqqsu r-riskji ta’ kontaġju u ta’ arbitraġġ billi jiġu stabbiliti regoli aktar stretti li jimponu fuq il-banek rekwiżiti kapitali addizzjonali huma u jinnegozjaw ma’ entitajiet finanzjarji mhux regolati, u jiġu introdotti dispożizzjonijiet aktar stretti dwar is-solvenza u regoli ġodda dwar il-likwidità prinċipalment permezz tad-dħul fis-seħħ tar-Regolament dwar ir-Rekwiżiti ta’ Kapital (CRR) (14) u d-Direttiva dwar ir-Rekwiżiti ta’ Kapital (DRK) (15) fl-1 ta’ Jannar 2014. Huwa previst ukoll li tiġi kkunsidrata l-possibbiltà li jiġi estiż il-kamp ta’ applikazzjoni tar-regoli prudenzjali rigward it-tnaqqis tar-riskji ta’ arbitraġġ. |
| --- | --- |

3.2.4

Is-superviżjoni prudenzjali fis-settur bankarju ser tissaħħaħ bil-għan li jitnaqqsu r-riskji ta’ kontaġju u ta’ arbitraġġ billi jiġu stabbiliti regoli aktar stretti li jimponu fuq il-banek rekwiżiti kapitali addizzjonali huma u jinnegozjaw ma’ entitajiet finanzjarji mhux regolati, u jiġu introdotti dispożizzjonijiet aktar stretti dwar is-solvenza u regoli ġodda dwar il-likwidità prinċipalment permezz tad-dħul fis-seħħ tar-Regolament dwar ir-Rekwiżiti ta’ Kapital (CRR) (14) u d-Direttiva dwar ir-Rekwiżiti ta’ Kapital (DRK) (15) fl-1 ta’ Jannar 2014. Huwa previst ukoll li tiġi kkunsidrata l-possibbiltà li jiġi estiż il-kamp ta’ applikazzjoni tar-regoli prudenzjali rigward it-tnaqqis tar-riskji ta’ arbitraġġ.

14

15

| 3.2.5 | Fir-rigward tal-ħtieġa għal aktar superviżjoni, qed issir enfasi fuq in-natura diffuża, multidimensjonali u dinamika tas-settur bankarju parallel u l-isfidi inerenti fis-superviżjoni prudenzjali (pereżempju l-evitar transkonfinali tar-regolamenti). Fil-livell Ewropew, qed issir ħidma preliminari b’rabta mal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) u l-awtoritajiet Ewropej ta’ superviżjoni. Dawn l-aspetti, il-ħtieġa li jiġi indirizzat l-arbitraġġ u l-possibbiltà li jkun hemm bżonn li jiġi ċċarat ir-rwol istituzzjonali ta’ kull awtorità ser jiġu indirizzati fir-reviżjoni tas-Sistema Ewropea tas-Superviżuri Finanzjarji (SESF) li l-Kummissjoni ser twettaw fl-2013. |
| --- | --- |

3.2.5

Fir-rigward tal-ħtieġa għal aktar superviżjoni, qed issir enfasi fuq in-natura diffuża, multidimensjonali u dinamika tas-settur bankarju parallel u l-isfidi inerenti fis-superviżjoni prudenzjali (pereżempju l-evitar transkonfinali tar-regolamenti). Fil-livell Ewropew, qed issir ħidma preliminari b’rabta mal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) u l-awtoritajiet Ewropej ta’ superviżjoni. Dawn l-aspetti, il-ħtieġa li jiġi indirizzat l-arbitraġġ u l-possibbiltà li jkun hemm bżonn li jiġi ċċarat ir-rwol istituzzjonali ta’ kull awtorità ser jiġu indirizzati fir-reviżjoni tas-Sistema Ewropea tas-Superviżuri Finanzjarji (SESF) li l-Kummissjoni ser twettaw fl-2013.

4.   Kummenti

Kummenti

| 4.1 | Sa mill-bidu tal-kriżi finanzjarja, il-KESE, f’sensiela ta’ opinjonijiet (16), esprima l-fehmiet tas-soċjetà ċivili dwar firxa wiesgħa ta’ suġġetti relatati mal-funzjonament tas-sistema finanzjarja u għamel kummenti u rakkomandazzjonijiet importanti, kemm ta’ natura ġenerali kif ukoll b’mod aktar speċifiku, dwar l-irkupru u r-riforma tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu (17). |
| --- | --- |

4.1

Sa mill-bidu tal-kriżi finanzjarja, il-KESE, f’sensiela ta’ opinjonijiet (16), esprima l-fehmiet tas-soċjetà ċivili dwar firxa wiesgħa ta’ suġġetti relatati mal-funzjonament tas-sistema finanzjarja u għamel kummenti u rakkomandazzjonijiet importanti, kemm ta’ natura ġenerali kif ukoll b’mod aktar speċifiku, dwar l-irkupru u r-riforma tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu (17).

16

17

| 4.1.1 | Il-KESE huwa tal-fehma li l-Green Paper (18) dwar is-sistema bankarja parallela hija pass importanti fid-direzzjoni t-tajba fl-indirizzar tal-problemi eżistenti u tenfasizza, fost affarijiet oħra, li l-attivitajiet “paralleli” għandhom jiġu eliminati u li dawn għandhom ikunu soġġetti għall-istess rekwiżiti regolatorji u prudenzjali bħas-sistema finanzjarja kollha. |
| --- | --- |

4.1.1

Il-KESE huwa tal-fehma li l-Green Paper (18) dwar is-sistema bankarja parallela hija pass importanti fid-direzzjoni t-tajba fl-indirizzar tal-problemi eżistenti u tenfasizza, fost affarijiet oħra, li l-attivitajiet “paralleli” għandhom jiġu eliminati u li dawn għandhom ikunu soġġetti għall-istess rekwiżiti regolatorji u prudenzjali bħas-sistema finanzjarja kollha.

18

| 4.2 | Il-KESE japprova li s-sorveljanza prudenzjali titqiegħed f’qafas dinji bil-għan li r-regolamentazzjoni u s-sorveljanza jiġu estiżi għall-istituzzjonijiet, l-istrumenti u s-swieq finanzjarji sistematikament importanti kollha (19). Jilqa’ l-adozzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li saru mill-FSB fil-laqgħa reċenti tal-G20 (20) li huma kompletament konformi ma’ din il-Komunikazzjoni. |
| --- | --- |

4.2

Il-KESE japprova li s-sorveljanza prudenzjali titqiegħed f’qafas dinji bil-għan li r-regolamentazzjoni u s-sorveljanza jiġu estiżi għall-istituzzjonijiet, l-istrumenti u s-swieq finanzjarji sistematikament importanti kollha (19). Jilqa’ l-adozzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li saru mill-FSB fil-laqgħa reċenti tal-G20 (20) li huma kompletament konformi ma’ din il-Komunikazzjoni.

19

20

| 4.3 | Jitlob lill-Kummissjoni biex tispeċifika u tistabbilixxi limitu ta’ żmien għal sorveljanza msaħħa tas-sistema bankarja parallela billi jiġi implimentat mekkaniżmu koerenti ta’ superviżjoni, jiġi ċċarat mill-aktar fis ir-rwol istituzzjonali tal-awtoritajiet superviżorji bħala parti mir-reviżjoni tas-Sistema Ewropea tas-Superviżuri Finanzjarji (SESF). |
| --- | --- |

4.3

Jitlob lill-Kummissjoni biex tispeċifika u tistabbilixxi limitu ta’ żmien għal sorveljanza msaħħa tas-sistema bankarja parallela billi jiġi implimentat mekkaniżmu koerenti ta’ superviżjoni, jiġi ċċarat mill-aktar fis ir-rwol istituzzjonali tal-awtoritajiet superviżorji bħala parti mir-reviżjoni tas-Sistema Ewropea tas-Superviżuri Finanzjarji (SESF).

| 4.4 | Fid-dawl tal-fatt li, skont il-pajjiż, ċertu attivitajiet u entitajiet paralleli jistgħu jkunu soġġetti għal reġim regolatorju jew le, huwa partikolarment importanti li jkun hemm l-istess kundizzjonijiet għall-kompetizzjoni bejn il-pajjiżi u bejn is-settur bankarju u l-entitajiet tas-sistema bankarja parallela sabiex, permezz ta’ mekkaniżmi xierqa, jiġi evitat l-arbitraġġ regolatorju li jista’ jwassal għal distorsjoni fl-inċentivi regolatorji. |
| --- | --- |

4.4

Fid-dawl tal-fatt li, skont il-pajjiż, ċertu attivitajiet u entitajiet paralleli jistgħu jkunu soġġetti għal reġim regolatorju jew le, huwa partikolarment importanti li jkun hemm l-istess kundizzjonijiet għall-kompetizzjoni bejn il-pajjiżi u bejn is-settur bankarju u l-entitajiet tas-sistema bankarja parallela sabiex, permezz ta’ mekkaniżmi xierqa, jiġi evitat l-arbitraġġ regolatorju li jista’ jwassal għal distorsjoni fl-inċentivi regolatorji.

| 4.5 | Il-KESE jinnota b’mod partikolari li hemm bżonn li l-awtoritajiet regolatorji janalizzaw id-data biex jadottaw approċċ globali komuni f’oqfsa ta’ referenza komuni u standards industrijali miftuħa sabiex ikunu jistgħu jippermettu skambju rapidu tad-data u azzjoni effettiva fil-ħin sabiex jiġu evitati riskji sistemiċi u tiġi preservata l-istabbiltà finanzjarja. |
| --- | --- |

4.5

Il-KESE jinnota b’mod partikolari li hemm bżonn li l-awtoritajiet regolatorji janalizzaw id-data biex jadottaw approċċ globali komuni f’oqfsa ta’ referenza komuni u standards industrijali miftuħa sabiex ikunu jistgħu jippermettu skambju rapidu tad-data u azzjoni effettiva fil-ħin sabiex jiġu evitati riskji sistemiċi u tiġi preservata l-istabbiltà finanzjarja.

| 4.6 | Il-KESE jemmen li l-iskala u r-rata tat-tkabbir tas-sistema bankarja parallela huma fatturi sinifikanti ieħor għar-riskju sistemiku u jfakkar li skont dokument tal-FSB tal-2012 (21), fl-2011 dan kien jammonta għal USD 67 triljun (żieda minn USD 26 triljun fl-2002) u li huwa ekwivalenti għal 111 % tal-PDG kumulattiv għall-pajjiżi studjati mill-FSB. |
| --- | --- |

4.6

Il-KESE jemmen li l-iskala u r-rata tat-tkabbir tas-sistema bankarja parallela huma fatturi sinifikanti ieħor għar-riskju sistemiku u jfakkar li skont dokument tal-FSB tal-2012 (21), fl-2011 dan kien jammonta għal USD 67 triljun (żieda minn USD 26 triljun fl-2002) u li huwa ekwivalenti għal 111 % tal-PDG kumulattiv għall-pajjiżi studjati mill-FSB.

21

| 4.7 | Barra minn hekk, il-KESE jqis li jkun utli li l-kwistjoni tiġi indirizzata mill-perspettiva tal-attivitajiet tas-settur parallel pjuttost milli minn dik tal-entitajiet tiegħu peress li s-superviżjoni u l-kontroll ta’ dawn l-attivitajiet jirrappreżentaw sfida essenzjali għas-suċċess tal-miżuri adottati. |
| --- | --- |

4.7

Barra minn hekk, il-KESE jqis li jkun utli li l-kwistjoni tiġi indirizzata mill-perspettiva tal-attivitajiet tas-settur parallel pjuttost milli minn dik tal-entitajiet tiegħu peress li s-superviżjoni u l-kontroll ta’ dawn l-attivitajiet jirrappreżentaw sfida essenzjali għas-suċċess tal-miżuri adottati.

| 4.8 | Il-KESE jqis li l-kwistjoni tal-iskala u tal-prattiki ta’ distorsjoni ma tikkonċernaw biss is-sistema bankarja parallela. Il-mudell bankarju kbir wisq, flimkien man-nuqqas ta’ trasparenza b’mod ċar joħolqu riskju ta’ instabbiltà ekonomika, u b’riżultat ta’ dan l-ispejjeż tas-salvataġġ ta’ istituzzjonijiet li huma interkonnessi jew kbar wisq biex ifallu jingħaddu lis-soċjetà. |
| --- | --- |

4.8

Il-KESE jqis li l-kwistjoni tal-iskala u tal-prattiki ta’ distorsjoni ma tikkonċernaw biss is-sistema bankarja parallela. Il-mudell bankarju kbir wisq, flimkien man-nuqqas ta’ trasparenza b’mod ċar joħolqu riskju ta’ instabbiltà ekonomika, u b’riżultat ta’ dan l-ispejjeż tas-salvataġġ ta’ istituzzjonijiet li huma interkonnessi jew kbar wisq biex ifallu jingħaddu lis-soċjetà.

| 4.9 | Il-KESE jqis li sabiex tissaħħaħ il-kompetittività u l-istabbiltà tas-settur finanzjarju Ewropew filwaqt li tiġi riformata s-sistema finanzjarja Ewropea jeħtieġ li tiġi indirizzata b’mod ġenwin il-kwistjoni tal-banek li ma jistgħux ifallu minħabba d-daqs tagħhom, billi tiżdied it-trasparenza, tiġi razzjonalizzata l-iskala tal-attività tal-gruppi kbar ħafna u titnaqqas l-interdipendenza fi ħdan il-gruppi. |
| --- | --- |

4.9

Il-KESE jqis li sabiex tissaħħaħ il-kompetittività u l-istabbiltà tas-settur finanzjarju Ewropew filwaqt li tiġi riformata s-sistema finanzjarja Ewropea jeħtieġ li tiġi indirizzata b’mod ġenwin il-kwistjoni tal-banek li ma jistgħux ifallu minħabba d-daqs tagħhom, billi tiżdied it-trasparenza, tiġi razzjonalizzata l-iskala tal-attività tal-gruppi kbar ħafna u titnaqqas l-interdipendenza fi ħdan il-gruppi.

| 4.10 | Għaldaqstant, il-KESE jqis li l-miżuri ta’ superviżjoni għandhom imorru id f’id mal-ġlieda effikaċi kontra kull distorsjoni tas-settur finanzjarju kif ukoll mar-riformi strutturali u jħeġġeġ lill-Kummissjoni tħaffef il-proċeduri biex jiġi introdott mekkaniżmu uniku ta’ riforma fid-dawl tar-rakkomandazzjonijiet li saru fir-rapport Liikanen u r-rapport reċenti tal-Kumitat tal-Parlament Ewropew għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji dwar ir-riforma tas-settur bankarju tal-UE (22). |
| --- | --- |

4.10

Għaldaqstant, il-KESE jqis li l-miżuri ta’ superviżjoni għandhom imorru id f’id mal-ġlieda effikaċi kontra kull distorsjoni tas-settur finanzjarju kif ukoll mar-riformi strutturali u jħeġġeġ lill-Kummissjoni tħaffef il-proċeduri biex jiġi introdott mekkaniżmu uniku ta’ riforma fid-dawl tar-rakkomandazzjonijiet li saru fir-rapport Liikanen u r-rapport reċenti tal-Kumitat tal-Parlament Ewropew għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji dwar ir-riforma tas-settur bankarju tal-UE (22).

22

| 4.11 | Peress li n-natura diffuża, multidimesjonali u adattabbli tas-sistema bankarja parallela tagħmel is-superviżjoni effettiva kumplessa u diffiċli, il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex taġixxi malajr biex tikkjarifika l-mistoqsijiet dwar jekk l-awtoritajiet kompetenti ta’ superviżjoni nazzjonali u Ewropej, inkluż il-mekkaniżmu superviżorju uniku (MSU), humiex mgħammra b’biżżejjed riżorsi, għodda ta’ superviżjoni u setgħat. |
| --- | --- |

4.11

Peress li n-natura diffuża, multidimesjonali u adattabbli tas-sistema bankarja parallela tagħmel is-superviżjoni effettiva kumplessa u diffiċli, il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex taġixxi malajr biex tikkjarifika l-mistoqsijiet dwar jekk l-awtoritajiet kompetenti ta’ superviżjoni nazzjonali u Ewropej, inkluż il-mekkaniżmu superviżorju uniku (MSU), humiex mgħammra b’biżżejjed riżorsi, għodda ta’ superviżjoni u setgħat.

| 4.12 | Il-KESE jemmen li superviżjoni ta’ suċċess għandha tkun akkumpanjata minn dispożizzjonijiet ta’ infurzar tas-sanzjonijiet li jkunu effettivi, disważivi u proporzjonali u l-promozzjoni tal-livell ta’ sanzjonijiet u l-informazzjoni dwar dawk kollha li jiksru r-regoli u jiġbed l-attenzjoni għall-kwistjoni tan-nuqqas ta’ konformità mar-regoli Ewropej min-naħa tal-persuni legali u fiżiċi ta’ pajjiżi terzi. |
| --- | --- |

4.12

Il-KESE jemmen li superviżjoni ta’ suċċess għandha tkun akkumpanjata minn dispożizzjonijiet ta’ infurzar tas-sanzjonijiet li jkunu effettivi, disważivi u proporzjonali u l-promozzjoni tal-livell ta’ sanzjonijiet u l-informazzjoni dwar dawk kollha li jiksru r-regoli u jiġbed l-attenzjoni għall-kwistjoni tan-nuqqas ta’ konformità mar-regoli Ewropej min-naħa tal-persuni legali u fiżiċi ta’ pajjiżi terzi.

| 4.13 | Il-KESE jenfasizza l-bżonn li jiġu protetti l-konsumaturi ta’ prodotti finanzjarji minn prattiki mhux ġusti, prodotti jew servizzi li jqarqu u ma jagħtux garanziji ta’ solvenza jew saħansitra kontra kwalunkwe klawżola abbużiva li tista’ tidher fil-kuntratti. Barra minn hekk, itenni t-talba tiegħu għall-istabbiliment ta’ aġenzija Ewropea għall-protezzjoni tal-konsumaturi tas-servizzi finanzjarji sabiex tissaħħaħ il-protezzjoni tagħhom u jiġu garantiti t-trasparenza u r-riżoluzzjoni aktar effettiv tat-tilwim. |
| --- | --- |

4.13

Il-KESE jenfasizza l-bżonn li jiġu protetti l-konsumaturi ta’ prodotti finanzjarji minn prattiki mhux ġusti, prodotti jew servizzi li jqarqu u ma jagħtux garanziji ta’ solvenza jew saħansitra kontra kwalunkwe klawżola abbużiva li tista’ tidher fil-kuntratti. Barra minn hekk, itenni t-talba tiegħu għall-istabbiliment ta’ aġenzija Ewropea għall-protezzjoni tal-konsumaturi tas-servizzi finanzjarji sabiex tissaħħaħ il-protezzjoni tagħhom u jiġu garantiti t-trasparenza u r-riżoluzzjoni aktar effettiv tat-tilwim.

| 4.14 | Is-siti elettroniċi li jkunu faċli biex jintużaw u għodda oħra ta’ informazzjoni aġġornata jistgħu jippermettu lill-konsumaturi biex jikkumparaw u jagħżlu prodotti u servizzi filwaqt li jsaħħu l-kompetizzjoni u l-awtoregolamentazzjoni fis-suq finanzjarju. |
| --- | --- |

4.14

Is-siti elettroniċi li jkunu faċli biex jintużaw u għodda oħra ta’ informazzjoni aġġornata jistgħu jippermettu lill-konsumaturi biex jikkumparaw u jagħżlu prodotti u servizzi filwaqt li jsaħħu l-kompetizzjoni u l-awtoregolamentazzjoni fis-suq finanzjarju.

| 4.15 | Il-KESE jħeġġeġ bis-sħiħ lill-Kummissjoni biex tħaffef it-tlestija tal-istudji tal-impatt sabiex ir-regoli l-ġodda dwar il-likwidità jkunu jistgħu jiġu finalizzati u titwettaq analiżi tal-kostijiet-benefiċċji fir-rigward tal-effikaċja u l-proporzjonalità tad-diversi prattiki leġislattivi adottati mill-bidu tal-kriżi finanzjarja, bil-għan li ssir valutazzjoni kumulattiva tal-impatt tal-leġislazzjoni fuq is-suq finanzjarju tal-UE. |
| --- | --- |

4.15

Il-KESE jħeġġeġ bis-sħiħ lill-Kummissjoni biex tħaffef it-tlestija tal-istudji tal-impatt sabiex ir-regoli l-ġodda dwar il-likwidità jkunu jistgħu jiġu finalizzati u titwettaq analiżi tal-kostijiet-benefiċċji fir-rigward tal-effikaċja u l-proporzjonalità tad-diversi prattiki leġislattivi adottati mill-bidu tal-kriżi finanzjarja, bil-għan li ssir valutazzjoni kumulattiva tal-impatt tal-leġislazzjoni fuq is-suq finanzjarju tal-UE.

| 4.16 | Il-KESE jinnota wkoll li hemm bżonn li dan l-isforz regolatorju jiġi appoġġjat minn aktar għarfien espert u riċerka xjentifika avvanzati li jqisu l-kwistjonijiet tal-ġbir u l-iskambju tad-data, u, b’mod aktar ġenerali, li dawn ikunu impenjati jsegwu b’mod aktar komprensiv l-iżvilupp kontinwu tal-entitajiet paralleli u jidentifikaw dawk l-aspetti ta’ benefiċċju għall-ekonomija reali kif ukoll dawk li jistgħu jiġġeneraw sorsi ġodda ta’ vulnerabbiltà u riskju sistemiku. |
| --- | --- |

4.16

Il-KESE jinnota wkoll li hemm bżonn li dan l-isforz regolatorju jiġi appoġġjat minn aktar għarfien espert u riċerka xjentifika avvanzati li jqisu l-kwistjonijiet tal-ġbir u l-iskambju tad-data, u, b’mod aktar ġenerali, li dawn ikunu impenjati jsegwu b’mod aktar komprensiv l-iżvilupp kontinwu tal-entitajiet paralleli u jidentifikaw dawk l-aspetti ta’ benefiċċju għall-ekonomija reali kif ukoll dawk li jistgħu jiġġeneraw sorsi ġodda ta’ vulnerabbiltà u riskju sistemiku.

Brussell, 10 ta’ Diċembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  Ara l-punt 3.2 ta’ din l-opinjoni.

1

(2)  ĠU 11, 15.1.2013, p. 39.

2

(3)  COM(2013) 614 final, punt 3.4.

3

(4)  Derivattivi OCT, kontropartijiet ċentrali u repożitorji tat-tranżazzjonijiet.

4

(5)  Ara http://ec.europa.eu/internal_market/securities/isd/mifid/index_en.htm.

5

(6)  ĠU C 143, 22.5.2012, p. 3.

6

(7)  COM(2013) 614 final, p. 3.

7

(8)  Nicholas Gregory Mankiw u Mark Taylor, Economics: Special Edition with Global Economic Watch (UK: Cengage Learning EMEA, 2010).

8

(9)  ĠU C 11, 15.1.2013, p. 39 – Green Paper: L-ibbankjar parallel.

9

(10)  Fl-Istati Uniti, il-liġi Gramm-Leach-Blilay (1999) eliminat id-differenzi bejn il-banek kummerċjali u l-banek ipotekarji, il-kumpaniji tal-assigurazzjoni u tas-senserija.

10

(11)  L-interazzjoni bejn il-banek u l-entitatijiet bankarji paralleli (Kumitat ta’ Basel dwar is-Superviżjoni Bankarja – BCBS); ir-riskji sistemiċi tal-fondi tas-suq monetarju (Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Kummissjonijiet tat-Titoli – IOSCO); ir-rekwiżiti ta’ titolizzazzjoni (IOSCO u BCBS); entitajiet bankarji paralleli oħra (FSB); self u repo ta’ titoli (FSB).

11

(12)  Derivattivi OCT, kontropartijiet ċentrali u repożitorji tat-tranżazzjonijiet.

12

(13)  Ara http://ec.europa.eu/internal_market/securities/isd/mifid/index_en.htm.

13

(14)  Regolament (UE) 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas- 26 ta’ Ġunju 2013 dwar ir-rekwiżiti prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u d-ditti tal-investiment u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012, .ĠU L 176, 27.6.2013, p. 1.

14

(15)  Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE.(ĠU L 176, 27.6.2013, p. 338).

15

(16)  Dawn jinkludu: ĠU C 11, 15.1.2013, p. 59; ĠU C 299, 4.10.2012, p. 76; ĠU C 191, 29.6.2012, p. 80; ĠU C 181, 21.6.2012, p. 64; ĠU C 181, 21.6.2012, p. 68. Dawn l-opinjonijiet huma disponibbli mis-sit tal-KESE fl-indirizz li ġej: http://www.eesc.europa.eu/?i=portal.en.financial-markets-opinions).

16

(17)  ĠU C 44, 15.2.2013, p. 68.

17

(18)  ĠU 11, 15.1.2013, p. 39.

18

(19)  Ara d-dikjarazzjoni tas-summit tal-G20, 2 ta’ April 2009, Londra.

19

(20)  5 u 6 ta’ Settembru 2013, San Pietruburgu.

20

(21)  Bord għall-Istabilità Finanzjarja, Global Shadow Banking Monitoring Report 2012 (FSB, 2012).

21

(22)  2013/2021(INI).

22

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/61 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/61

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Pakkett għall-Investiment fl-Innovazzjoni

COM(2013) 494 final

COM(2013) 493 final – 2013/0232 (COD)

COM(2013) 495 final – 2013/0240 (NLE)

COM(2013) 496 final – 2013/0241 (NLE)

COM(2013) 497 final – 2013/0242 (COD)

COM(2013) 498 final – 2013/0243 (COD)

COM(2013) 500 final – 2013/0233 (COD)

COM(2013) 501 final – 2013/0234 (NLE)

COM(2013) 503 final – 2013/0237 (NLE)

COM(2013) 505 final – 2013/0244 (NLE)

COM(2013) 506 final – 2013/0245 (NLE)

2014/C 170/10

Relatur: is-Sur Pezzini

Korelatur: is-Sinjura Batut

Nhar id-29 ta' Lulju 2013, il-Kummissjoni ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Sħubijiet pubbliċi-privati fil-programm Orizzont 2020: għodda b'saħħitha sabiex twettaq l-innovazzjoni u t-tkabbir fl-Ewropa

COM(2013) 494 final.

Nhar l-10 ta' Settembru 2013 u nhar it-3 ta' Settembru 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikoli 185 u 188 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-parteċipazzjoni tal-Unjoni fi Programm ta' Riċerka u Żvilupp imwettaq b'mod konġunt minn diversi Stati Membri li għandu l-għan li jappoġġja intrapriżi żgħar u medji li jwettqu riċerka

COM(2013) 493 final – 2013/0232 (COD)

il-Proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-parteċipazzjoni tal-Unjoni fil-Programm Ewropew tal-Metroloġija għall-Innovazzjoni u r-Riċerka li bosta Stati Membri jwettqu b'mod konġunt

COM(2013) 497 final – 2013/0242 (COD)

id-Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-parteċipazzjoni tal-Unjoni fit-tieni Programm tas-Sħubija għall-Provi Kliniċi bejn Pajjiżi Ewropej u Pajjiżi li qed Jiżviluppaw li jwettqu bosta Stati Membri b'mod konġunt

COM(2013) 498 final – 2013/0243 (COD)

u l-Proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-parteċipazzjoni tal-Unjoni fil-programm ta' Riċerka u Żvilupp għall-Għixien Attiv u Megħjun tal-Unjoni li qed isir b'mod konġunt minn diversi Stati Membri

COM(2013) 500 final – 2013/0233 (COD).

Nhar it-2 ta' Settembru 2013, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità mal-Artikoli 187 u 188 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Regolament tal-Kunsill dwar l-Impriża Konġunta tal-Inizjattiva tal-Mediċini Innovattivi 2

COM(2013) 495 final – 2013/0240 (NLE)

il-Proposta għal Regolament tal-Kunsill dwar l-Impriża Konġunta tal-Industriji b'Bażi Bijoloġika

COM(2013) 496 final – 2013/0241 (NLE).

il-Proposta għal Regolament tal-Kunsill dwar l-Impriża Konġunta ECSEL

COM(2013) 501 final – 2013/0234 (NLE)

il-Proposta għal Regolament tal-Kunsill għall-Impriża Konġunta Clean Sky 2

COM(2013) 505 final – 2013/0244 (NLE)

u l-Proposta għal Regolament tal-Kunsill dwar l-Impriża Konġunta taċ-Ċelloli tal-Fjuwil u l-Idroġenu 2

COM(2013) 506 final – 2013/0245 (NLE).

Nhar it-2 ta' Settembru 2013, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità mal-Artikoli 187 u 188 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Regolament tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 219/2007 dwar l-istabbiliment ta' Impriża Konġunta għall-iżvilupp tas-sistema Ewropea ta' ġenerazzjoni ġdida għall-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru (SESAR) fir-rigward tal-estensjoni tal-Impriża Konġunta sal-2024

COM(2013) 503 final – 2013/0237 (NLE).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-13 ta' Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta' Diċembru 2013 (seduta tal-10 ta' Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'105 voti favur u astensjoni (1) waħda.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jaqbel mal-Kummissjoni li s-sħubijiet joffru ħafna vantaġġi għall-iżvilupp tal-innovazzjoni, u dwar il-possibbiltà li jintuża aktar il-potenzjal tagħhom. |
| --- | --- |

1.1

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jaqbel mal-Kummissjoni li s-sħubijiet joffru ħafna vantaġġi għall-iżvilupp tal-innovazzjoni, u dwar il-possibbiltà li jintuża aktar il-potenzjal tagħhom.

| 1.2 | Il-KESE jemmen li huwa importanti li l-10 inizjattivi proposti jiġu kkwalifikati u jkollhom sinerġija, b'appoġġ finanzjarju mill-programm Orizzont 2020, billi huma differenti f'termini ta' strumenti, forom u sustanza, minn tipi oħra ta' sħubija. |
| --- | --- |

1.2

Il-KESE jemmen li huwa importanti li l-10 inizjattivi proposti jiġu kkwalifikati u jkollhom sinerġija, b'appoġġ finanzjarju mill-programm Orizzont 2020, billi huma differenti f'termini ta' strumenti, forom u sustanza, minn tipi oħra ta' sħubija.

| 1.3 | Il-KESE jitlob li tiġi assigurata perspettiva finanzjarja fit-tul għall-inizjattivi u l-importanza tal-istabbiltà tal-qafas regolatorju, biex jonqsu l-elementi ta' riskju marbuta mal-inizjattivi u biex jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi ġenerali tal-UE tal-żvilupp sostenibbli, tal-impjieg u tat-taħriġ għal professjonisti ġodda bi kwalifiki. |
| --- | --- |

1.3

Il-KESE jitlob li tiġi assigurata perspettiva finanzjarja fit-tul għall-inizjattivi u l-importanza tal-istabbiltà tal-qafas regolatorju, biex jonqsu l-elementi ta' riskju marbuta mal-inizjattivi u biex jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi ġenerali tal-UE tal-żvilupp sostenibbli, tal-impjieg u tat-taħriġ għal professjonisti ġodda bi kwalifiki.

| 1.4 | Il-KESE jemmen li dawn l-istrumenti jirrappreżentaw elementi importanti biex jiġu assigurati aktar fondi għall-investimenti fir-riċerka u l-innovazzjoni, sakemm dawn ikunu flessibli, sempliċi u mhux buroktratiċi, b'aċċess miftuħ u trasparenti, u b'effett ta' lieva għall-finanzjamenti addizzjonali, u jiżguraw parteċipazzjoni li dejjem tikber min-naħa tal-impriżi ż-żgħar speċjalment f'reġjuni anqas vantaġġjati. |
| --- | --- |

1.4

Il-KESE jemmen li dawn l-istrumenti jirrappreżentaw elementi importanti biex jiġu assigurati aktar fondi għall-investimenti fir-riċerka u l-innovazzjoni, sakemm dawn ikunu flessibli, sempliċi u mhux buroktratiċi, b'aċċess miftuħ u trasparenti, u b'effett ta' lieva għall-finanzjamenti addizzjonali, u jiżguraw parteċipazzjoni li dejjem tikber min-naħa tal-impriżi ż-żgħar speċjalment f'reġjuni anqas vantaġġjati.

| 1.5 | Fil-fehma tal-KESE, l-għanijiet għandhom ikunu jistgħu jitkejlu u jiffukaw fuq l-innovazzjoni u kif din tissarraf f'objettivi industrijali u f'impjiegi ġodda, marbutin ma' viżjoni komuni fuq medda medja u twila ta' żmien, taħt sistema ta' governanza bbilanċjata u trasparenti, b'indikaturi tal-prestazzjoni tekniċi-xjentifiċi u soċjo-ekonomiċi ċari. |
| --- | --- |

1.5

Fil-fehma tal-KESE, l-għanijiet għandhom ikunu jistgħu jitkejlu u jiffukaw fuq l-innovazzjoni u kif din tissarraf f'objettivi industrijali u f'impjiegi ġodda, marbutin ma' viżjoni komuni fuq medda medja u twila ta' żmien, taħt sistema ta' governanza bbilanċjata u trasparenti, b'indikaturi tal-prestazzjoni tekniċi-xjentifiċi u soċjo-ekonomiċi ċari.

| 1.6 | Fir-rigward tas-sħubijiet pubbliċi-privati (PPP) istituzzjonali, il-Kumitat jirrakkomanda li tingħata iktar attenzjoni għall-mekkaniżmi li jipprevjenu abbuż minn informazzjoni privileġġata; jiġi vvalorizzat aktar l-effett ta' lieva u jingħata dejjem iktar spazju lill-forom kollha ta' intrapriżi żgħar u lill-ekonomija soċjali fil-programmi u l-proġetti, u titħaddem politika tal-komunikazzjoni b'saħħitha bi rwol proattiv tal-Forum tal-Partijiet Interessati fl-impriżi konġunti kollha. |
| --- | --- |

1.6

Fir-rigward tas-sħubijiet pubbliċi-privati (PPP) istituzzjonali, il-Kumitat jirrakkomanda li tingħata iktar attenzjoni għall-mekkaniżmi li jipprevjenu abbuż minn informazzjoni privileġġata; jiġi vvalorizzat aktar l-effett ta' lieva u jingħata dejjem iktar spazju lill-forom kollha ta' intrapriżi żgħar u lill-ekonomija soċjali fil-programmi u l-proġetti, u titħaddem politika tal-komunikazzjoni b'saħħitha bi rwol proattiv tal-Forum tal-Partijiet Interessati fl-impriżi konġunti kollha.

| 1.7 | Fir-rigward tas-sħubijiet pubbliċi-pubbliċi (P2P), il-KESE jemmen li l-allokazzjoni għar-riċerka u l-innovazzjoni Ewropea tgħin biex jintlaħaq bilanċ aħjar fit-tqassim tar-riżorsi Komunitarji, b'attenzjoni akbar għall-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju b'teknoloġika intensiva, u għall-innovazzjonijiet kliniċi, mediċi u teknoloġiċi li jiffavorixxu l-benessri taċ-ċittadini speċjalment ix-xjuħija attiva u l-għajnuna lill-persuni anzjani. |
| --- | --- |

1.7

Fir-rigward tas-sħubijiet pubbliċi-pubbliċi (P2P), il-KESE jemmen li l-allokazzjoni għar-riċerka u l-innovazzjoni Ewropea tgħin biex jintlaħaq bilanċ aħjar fit-tqassim tar-riżorsi Komunitarji, b'attenzjoni akbar għall-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju b'teknoloġika intensiva, u għall-innovazzjonijiet kliniċi, mediċi u teknoloġiċi li jiffavorixxu l-benessri taċ-ċittadini speċjalment ix-xjuħija attiva u l-għajnuna lill-persuni anzjani.

| 1.8 | Il-Kumitat iqis li politika ta' komunikazzjoni proattiva hija importanti fir-rigward tal-iżvilupp tal-10 inizjattivi stabbiliti, u jirrakkomanda li jiġu organizzati konferenzi annwali mal-partijiet interessati kollha tas-soċjetà ċivili organizzata, li fihom jiġu ppreżentati rapporti annwali dwar ir-riżultati miksuba u l-istrateġiji għall-ġejjieni, kif ukoll gwidi prattiċi b'diversi lingwi favur parteċipazzjoni infurmata dwar il-forom differenti ta' sħubija li huma attivi fil-livell tal-UE. |
| --- | --- |

1.8

Il-Kumitat iqis li politika ta' komunikazzjoni proattiva hija importanti fir-rigward tal-iżvilupp tal-10 inizjattivi stabbiliti, u jirrakkomanda li jiġu organizzati konferenzi annwali mal-partijiet interessati kollha tas-soċjetà ċivili organizzata, li fihom jiġu ppreżentati rapporti annwali dwar ir-riżultati miksuba u l-istrateġiji għall-ġejjieni, kif ukoll gwidi prattiċi b'diversi lingwi favur parteċipazzjoni infurmata dwar il-forom differenti ta' sħubija li huma attivi fil-livell tal-UE.

| 1.9 | Il-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni li l-iżvilupp ta' din il-politika proattiva, anke permezz tat-twaqqif tal-premji tal-KESE għall-innovazzjoni u għall-ekonomija u s-soċjetà. Għal dan il-għan ġew identifikati tliet oqsma prinċipali: is-settur xjentifiku u intraprenditorjali interessat; l-utenti tar-riżultati innovattivi tas-suq; iċ-ċittadini kollha fl-Unjoni, biex jinqdew il-bżonnijiet tas-soċjetà, speċjalment rigward ix-xogħol u t-taħriġ. Il-Kumitat jipproponi li jinħoloq “Premju Ewropew għall-Innovazzjoni”, li jippremja lill-applikazzjonijiet innovattivi, relatati mal-qasam industrijali, ekonomiku jew soċjali, u li jiksbu viżibbiltà kbira għall-valur miżjud Ewropew. |
| --- | --- |

1.9

Il-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni li l-iżvilupp ta' din il-politika proattiva, anke permezz tat-twaqqif tal-premji tal-KESE għall-innovazzjoni u għall-ekonomija u s-soċjetà. Għal dan il-għan ġew identifikati tliet oqsma prinċipali: is-settur xjentifiku u intraprenditorjali interessat; l-utenti tar-riżultati innovattivi tas-suq; iċ-ċittadini kollha fl-Unjoni, biex jinqdew il-bżonnijiet tas-soċjetà, speċjalment rigward ix-xogħol u t-taħriġ. Il-Kumitat jipproponi li jinħoloq “Premju Ewropew għall-Innovazzjoni”, li jippremja lill-applikazzjonijiet innovattivi, relatati mal-qasam industrijali, ekonomiku jew soċjali, u li jiksbu viżibbiltà kbira għall-valur miżjud Ewropew.

2.   Il-kuntest tas-sħubijiet

Il-kuntest tas-sħubijiet

| 2.1 | Il-programm Orizzont 2020 jaħseb għat-twaqqif ta' sħubijiet pubbliċi-privati f'oqsma ewlenin fejn ir-riċerka u l-innovazzjoni jistgħu jikkontribwixxu għal:






  — | l-implimentazzjoni tal-għanijiet Ewropej tal-kompetittività; |
| --- | --- | --- |

2.1

Il-programm Orizzont 2020 jaħseb għat-twaqqif ta' sħubijiet pubbliċi-privati f'oqsma ewlenin fejn ir-riċerka u l-innovazzjoni jistgħu jikkontribwixxu għal:

—

l-implimentazzjoni tal-għanijiet Ewropej tal-kompetittività;

| — | l-indirizzar tal-isfidi li qed tiffaċċja s-soċjetà; |
| --- | --- |

—

l-indirizzar tal-isfidi li qed tiffaċċja s-soċjetà;

| — | armonizzazzjoni aħjar tal-appoġġ tal-UE għar-riċerka u l-innovazzjoni; |
| --- | --- |

—

armonizzazzjoni aħjar tal-appoġġ tal-UE għar-riċerka u l-innovazzjoni;

| — | żieda fl-investiment industrijali fir-riċerka u l-innovazzjoni. |
| --- | --- |

—

żieda fl-investiment industrijali fir-riċerka u l-innovazzjoni.

| 2.2 | Ta' min jinnota li hemm diversi forom ta' sħubijiet għar-riċerka u l-innovazzjoni:






  — | PPP istituzzjonali skont l-Artikolu 187, Impriża Konġunta awtonoma skont l-Artikolu 171 tat-TFUE: mediċini innovattivi, ċelloli tal-fjuwil u l-idroġenu, sema nadif, bijoindustriji, komponenti u sistemi elettroniċi, ġestjoni tat-traffiku tal-ajru. |
| --- | --- | --- |

2.2

Ta' min jinnota li hemm diversi forom ta' sħubijiet għar-riċerka u l-innovazzjoni:

—

PPP istituzzjonali skont l-Artikolu 187, Impriża Konġunta awtonoma skont l-Artikolu 171 tat-TFUE: mediċini innovattivi, ċelloli tal-fjuwil u l-idroġenu, sema nadif, bijoindustriji, komponenti u sistemi elettroniċi, ġestjoni tat-traffiku tal-ajru.

PPP istituzzjonali

| — | PPP kuntrattwali, stabbiliti bi ftehim (memorandum ta' qbil) li jistabbilixxi għanijiet strateġiċi, baġits indikattivi u mekkaniżmi ta' konsultazzjoni: fabbriki tal-futur, bini effiċjenti fl-użu tal-enerġija, vetturi ekoloġiċi, internet tal-futur, proċessi industrijali sostenibbli, robotika, fotonika, kompjuter ta' prestazzjoni għolja. |
| --- | --- |

—

PPP kuntrattwali, stabbiliti bi ftehim (memorandum ta' qbil) li jistabbilixxi għanijiet strateġiċi, baġits indikattivi u mekkaniżmi ta' konsultazzjoni: fabbriki tal-futur, bini effiċjenti fl-użu tal-enerġija, vetturi ekoloġiċi, internet tal-futur, proċessi industrijali sostenibbli, robotika, fotonika, kompjuter ta' prestazzjoni għolja.

PPP kuntrattwali

| — | Pjattaformi Ewropej tat-Teknoloġija, li jikkontribwixxu għad-definizzjoni ta' Sħubijiet Ewropej għall-Innovazzjoni, Inizjattivi Teknoloġiċi Ewropej, Sħubijiet Pubbliċi-Privati u Pubbliċi-Pubbliċi, ERANETs, Komunità ta' Konoxxenza u Innovazzjoni. |
| --- | --- |

—

Pjattaformi Ewropej tat-Teknoloġija, li jikkontribwixxu għad-definizzjoni ta' Sħubijiet Ewropej għall-Innovazzjoni, Inizjattivi Teknoloġiċi Ewropej, Sħubijiet Pubbliċi-Privati u Pubbliċi-Pubbliċi, ERANETs, Komunità ta' Konoxxenza u Innovazzjoni.

Pjattaformi Ewropej tat-Teknoloġija

| — | Sħubija Pubblika-Pubblika – P2P skont l-Artikolu 185, ta' parteċipazzjoni fi programmi konġunti bejn l-Istati Membri u l-UE, li tiffinanzja s-sehem tagħha mill-programm Orizzont 2020: kooperazzjoni favur l-iżvilupp, metroloġija, SMEs, għajnuna għal ħajja attiva. |
| --- | --- |

—

Sħubija Pubblika-Pubblika – P2P skont l-Artikolu 185, ta' parteċipazzjoni fi programmi konġunti bejn l-Istati Membri u l-UE, li tiffinanzja s-sehem tagħha mill-programm Orizzont 2020: kooperazzjoni favur l-iżvilupp, metroloġija, SMEs, għajnuna għal ħajja attiva.

Sħubija Pubblika-Pubblika – P2P

| — | Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni, introdotta permezz tal-inizjattiva ewlenija Unjoni tal-Innovazzjoni tal-Istrateġija Ewropa 2020: pjattaforma komuni ta' kooperazzjoni, immexxija minn grupp ta' tmexxija ppresedut mill-Kummissarju Ewropew jew kummissarji responsabbli għaż-żoni kkonċernati. Hemm 3: materja prima; is-sostenibbiltà u l-produttività agrikola; it-tixjiħ attiv u b'saħħtu. |
| --- | --- |

—

Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni, introdotta permezz tal-inizjattiva ewlenija Unjoni tal-Innovazzjoni tal-Istrateġija Ewropa 2020: pjattaforma komuni ta' kooperazzjoni, immexxija minn grupp ta' tmexxija ppresedut mill-Kummissarju Ewropew jew kummissarji responsabbli għaż-żoni kkonċernati. Hemm 3: materja prima; is-sostenibbiltà u l-produttività agrikola; it-tixjiħ attiv u b'saħħtu.

Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni

| — | Komunità ta' Konoxxenza u Innovazzjoni – KKI, imwaqqfa fi ħdan l-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (EIT), huma netwerks ta' eċċellenza mibnija madwar sħubijiet integrati bejn setturi differenti: akkademja, teknoloġija, riċerka, industrija u intraprenditorija. Inħolqu tliet KKI: “Climate-KIC”, “KIC InnoEnergy”, “EIT ICT Labs”. Oqsma tematiċi identifikati: industrija tal-manifattura, ikel għall-futur, innovazzjoni għal ħajja sana u tixjiħ attiv, materja prima, soċjetajiet sikuri u intelliġenti, mobilità urbana. |
| --- | --- |

—

Komunità ta' Konoxxenza u Innovazzjoni – KKI, imwaqqfa fi ħdan l-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (EIT), huma netwerks ta' eċċellenza mibnija madwar sħubijiet integrati bejn setturi differenti: akkademja, teknoloġija, riċerka, industrija u intraprenditorija. Inħolqu tliet KKI: “Climate-KIC”, “KIC InnoEnergy”, “EIT ICT Labs”. Oqsma tematiċi identifikati: industrija tal-manifattura, ikel għall-futur, innovazzjoni għal ħajja sana u tixjiħ attiv, materja prima, soċjetajiet sikuri u intelliġenti, mobilità urbana.

Komunità ta' Konoxxenza u Innovazzjoni – KKI

“Climate-KIC”, “KIC InnoEnergy”, “EIT ICT Labs”

| — | Sħubijiet għall-Ispeċjalizzazzjoni Intellġenti
  (
  RIS3
  ), fil-qasam tal-politika reġjonali tal-UE u l-fondi strutturali, u b'mod partikolari l-Istrateġija ta' Innovazzjoni Reġjonali, fil-qasam tar-riċerka, l-innovazzjoni (inkluż l-innovazzjoni soċjali u teknoloġika), it-trasferiment tat-teknoloġija u l-iżvilupp tat-teknoloġija ta' informazzjoni, b'koerenza mal-linji gwida l-ġodda għall-koeżjoni għall-perjodu 2014-2020. |
| --- | --- |

—

Sħubijiet għall-Ispeċjalizzazzjoni Intellġenti
  (
  RIS3
  ), fil-qasam tal-politika reġjonali tal-UE u l-fondi strutturali, u b'mod partikolari l-Istrateġija ta' Innovazzjoni Reġjonali, fil-qasam tar-riċerka, l-innovazzjoni (inkluż l-innovazzjoni soċjali u teknoloġika), it-trasferiment tat-teknoloġija u l-iżvilupp tat-teknoloġija ta' informazzjoni, b'koerenza mal-linji gwida l-ġodda għall-koeżjoni għall-perjodu 2014-2020.

Sħubijiet għall-Ispeċjalizzazzjoni Intellġenti

RIS3

| 2.3 | L-esperjenza mis-sħubijiet pubbliċi-privati istituzzjonalizzati, bħala atturi tal-UE skont l-Artikolu 185 tar-Regolament (KE, Euratom Nru1605/2002), uriet li għandhom jiżdiedu kategoriji oħrajn, sabiex tiżdied l-għażla tal-istrumenti u jkun hemm aktar flessibbiltà u aċċessibbiltà għall-imsieħba privati, meta mqabbla ma' dawk applikabbli għal istituzzjonijiet oħra tal-UE. |
| --- | --- |

2.3

L-esperjenza mis-sħubijiet pubbliċi-privati istituzzjonalizzati, bħala atturi tal-UE skont l-Artikolu 185 tar-Regolament (KE, Euratom Nru1605/2002), uriet li għandhom jiżdiedu kategoriji oħrajn, sabiex tiżdied l-għażla tal-istrumenti u jkun hemm aktar flessibbiltà u aċċessibbiltà għall-imsieħba privati, meta mqabbla ma' dawk applikabbli għal istituzzjonijiet oħra tal-UE.

| 2.4 | Is-sħubijiet pubbliċi-privati tal-programm Orrizont 2020 jistgħu' jiġu definiti bħala strumenti finanzjarji innovattivi, identifikati u implimentati b'mod miftuħ u trasparenti abbażi ta' evalwazzjoni mwettqa minn esperti indipendenti, li jiżvelaw:






  — | il-valur miżjud, intrinsiku u Ewropew; |
| --- | --- | --- |

2.4

Is-sħubijiet pubbliċi-privati tal-programm Orrizont 2020 jistgħu' jiġu definiti bħala strumenti finanzjarji innovattivi, identifikati u implimentati b'mod miftuħ u trasparenti abbażi ta' evalwazzjoni mwettqa minn esperti indipendenti, li jiżvelaw:

—

il-valur miżjud, intrinsiku u Ewropew;

| — | l-impatt tagħhom fuq il-kompetittività industrijali u t-tkabbir sostenibbli; |
| --- | --- |

—

l-impatt tagħhom fuq il-kompetittività industrijali u t-tkabbir sostenibbli;

| — | il-kwalità tal-għanijiet soċjoekonomiċi stabbiliti, speċjalment fir-rigward tal-ħolqien tal-impjiegi u t-taħriġ; |
| --- | --- |

—

il-kwalità tal-għanijiet soċjoekonomiċi stabbiliti, speċjalment fir-rigward tal-ħolqien tal-impjiegi u t-taħriġ;

| — | il-kontribut bilanċjat tal-imsieħba kollha bbażat fuq viżjoni komuni; |
| --- | --- |

—

il-kontribut bilanċjat tal-imsieħba kollha bbażat fuq viżjoni komuni;

| — | id-definizzjoni ċara tar-rwoli ta' kull imsieħeb involut; |
| --- | --- |

—

id-definizzjoni ċara tar-rwoli ta' kull imsieħeb involut;

| — | indikaturi ewlenin ta' prestazzjoni; |
| --- | --- |

—

indikaturi ewlenin ta' prestazzjoni;

| — | il-konsistenza mal-aġenda strateġika tal-Unjoni, fil-qasam tar-riċerka u l-innovazzjoni; |
| --- | --- |

—

il-konsistenza mal-aġenda strateġika tal-Unjoni, fil-qasam tar-riċerka u l-innovazzjoni;

| — | sistema ta' ġestjoni finanzjarja soda; |
| --- | --- |

—

sistema ta' ġestjoni finanzjarja soda;

| — | l-abbiltà li jattivaw l-effetti ta' lieva għal investiment ġdid, |
| --- | --- |

—

l-abbiltà li jattivaw l-effetti ta' lieva għal investiment ġdid,

| — | qafas ta' governanza miftuħa, trasparenti u anke bil-parteċipazzjoni ta' intrapriżi żgħar. |
| --- | --- |

—

qafas ta' governanza miftuħa, trasparenti u anke bil-parteċipazzjoni ta' intrapriżi żgħar.

| 2.5 | L-Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti (ITK) huma mudell ta' suċċess għall-kollaborazzjonijiet bejn is-settur pubbliku u dak privat, fil-qasam tar-riċerka u l-iżvilupp. |
| --- | --- |

2.5

L-Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti (ITK) huma mudell ta' suċċess għall-kollaborazzjonijiet bejn is-settur pubbliku u dak privat, fil-qasam tar-riċerka u l-iżvilupp.

| 2.6 | Fil-biċċa l-kbira, l-ITK huma frott ta' Pjattaformi Ewropej għat-Teknoloġija (ETPs) li l-Kumitat kellu l-opportunità li jikkummenta dwarhom (1), partikolarment dawk l-ETPs li għalihom l-istrumenti regolari biex jappoġġaw ir-riċerka u l-iżvilupp eżistenti, kemm fil-livell Komunitarju kif ukoll dak nazzjonali, mhumiex biżżejjed biex jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti fl-aġendi strateġiċi. |
| --- | --- |

2.6

Fil-biċċa l-kbira, l-ITK huma frott ta' Pjattaformi Ewropej għat-Teknoloġija (ETPs) li l-Kumitat kellu l-opportunità li jikkummenta dwarhom (1), partikolarment dawk l-ETPs li għalihom l-istrumenti regolari biex jappoġġaw ir-riċerka u l-iżvilupp eżistenti, kemm fil-livell Komunitarju kif ukoll dak nazzjonali, mhumiex biżżejjed biex jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti fl-aġendi strateġiċi.

1

| 2.7 | Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew jilqa' l-fehma tal-Kummissjoni li s-sħubijiet joffru ħafna vantaġġi u, li l-potenzjal tagħhom jista' jintuża aktar. Għal din ir-raġuni, laqa' l-inizjattiva tal-Kummissjoni biex toħloq u tippromovi s-Sħubijiet Ewropej għall-Innovazzjoni (EIP) taħt l-inizjattiva ewlenija Unjoni tal-Innovazzjoni. |
| --- | --- |

2.7

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew jilqa' l-fehma tal-Kummissjoni li s-sħubijiet joffru ħafna vantaġġi u, li l-potenzjal tagħhom jista' jintuża aktar. Għal din ir-raġuni, laqa' l-inizjattiva tal-Kummissjoni biex toħloq u tippromovi s-Sħubijiet Ewropej għall-Innovazzjoni (EIP) taħt l-inizjattiva ewlenija Unjoni tal-Innovazzjoni.

| 2.8 | Il-KESE saħaq ukoll dwar l-importanza kruċjali tal-innovazzjoni għall-istrateġija Ewropa 2020, u reġa' afferma li l-innovazzjonijiet mhumiex neċessarjament ir-riżultat ta' sekwenza lineari..., iżda pjuttost jinħolqu permezz ta' proċess kumpless... (2). |
| --- | --- |

2.8

Il-KESE saħaq ukoll dwar l-importanza kruċjali tal-innovazzjoni għall-istrateġija Ewropa 2020, u reġa' afferma li l-innovazzjonijiet mhumiex neċessarjament ir-riżultat ta' sekwenza lineari..., iżda pjuttost jinħolqu permezz ta' proċess kumpless... (2).

2

| 2.9 | Jekk hemm livell għoli ta' interdipendenza bejn ir-riċerka u l-innovazzjoni, “L-innovazzjoni m'għandhiex tkun sinonima mar-riċerka, u lanqas bil-kontra”. Jekk dan isir, iwassal għat-tfaqqir kulturali tal-valuri fundamentali Ewropej...” (3). |
| --- | --- |

2.9

Jekk hemm livell għoli ta' interdipendenza bejn ir-riċerka u l-innovazzjoni, “L-innovazzjoni m'għandhiex tkun sinonima mar-riċerka, u lanqas bil-kontra”. Jekk dan isir, iwassal għat-tfaqqir kulturali tal-valuri fundamentali Ewropej...” (3).

3

| 2.10 | Il-KESE jtenni l-appoġġ tiegħu għall-promozzjoni tal-innovazzjoni soċjali, b'mod partikolari fil-qafas ta' programmi Ewropej ta' finanzjament bħall-fondi strutturali jew il-programm għall-bidla soċjali u l-innovazzjoni, bħala mezz biex ikun aktar faċli li jingħata appoġġ addizzjonali għall-iżvilupp tal-kapaċità ta' finanzjament tal-intrapriżi soċjali (4). |
| --- | --- |

2.10

Il-KESE jtenni l-appoġġ tiegħu għall-promozzjoni tal-innovazzjoni soċjali, b'mod partikolari fil-qafas ta' programmi Ewropej ta' finanzjament bħall-fondi strutturali jew il-programm għall-bidla soċjali u l-innovazzjoni, bħala mezz biex ikun aktar faċli li jingħata appoġġ addizzjonali għall-iżvilupp tal-kapaċità ta' finanzjament tal-intrapriżi soċjali (4).

4

| 2.11 | Il-Kumitat innota wkoll l-importanza tas-sħubijiet sabiex tiżdied l-attraenza tal-Ewropa bħala attur dinji fil-qasam tar-riċerka u l-innovazzjoni. |
| --- | --- |

2.11

Il-Kumitat innota wkoll l-importanza tas-sħubijiet sabiex tiżdied l-attraenza tal-Ewropa bħala attur dinji fil-qasam tar-riċerka u l-innovazzjoni.

| 2.12 | Il-KESE tenna l-appoġġ tiegħu għar-rwol tas-sħubija sabiex tlaqqa' flimkien l-atturi fis-settur pubbliku Ewropew u nazzjonali fi Sħubijiet Pubbliċi-Pubbliċi (P2P) u sħubijiet pubbliċi-privati (PPP) (5), sabiex jiġu indirzzati l-isfidi soċjali l-kbar u biex tissaħħaħ il-pożizzjoni kompetittiva tal-Ewropa. Mill-analiżi:






  — | mudelli ta' sħubija li ġew ittestjati fl-ambitu tas-Seba' Programm Qafas, |
| --- | --- | --- |

2.12

Il-KESE tenna l-appoġġ tiegħu għar-rwol tas-sħubija sabiex tlaqqa' flimkien l-atturi fis-settur pubbliku Ewropew u nazzjonali fi Sħubijiet Pubbliċi-Pubbliċi (P2P) u sħubijiet pubbliċi-privati (PPP) (5), sabiex jiġu indirzzati l-isfidi soċjali l-kbar u biex tissaħħaħ il-pożizzjoni kompetittiva tal-Ewropa. Mill-analiżi:

5

—

mudelli ta' sħubija li ġew ittestjati fl-ambitu tas-Seba' Programm Qafas,

| — | il-Programm għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni (CIP), |
| --- | --- |

—

il-Programm għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni (CIP),

| — | iż-Żona Ewropea tar-Riċerka (ŻER), |
| --- | --- |

—

iż-Żona Ewropea tar-Riċerka (ŻER),

| — | il-qafas politiku tal-Unjoni tal-Innovazzjoni, |
| --- | --- |

—

il-qafas politiku tal-Unjoni tal-Innovazzjoni,

| — | is-sħubija Ewropea pilota fil-qasam tat-tixjiħ attiv u b'saħħtu (AHA), |
| --- | --- |

—

is-sħubija Ewropea pilota fil-qasam tat-tixjiħ attiv u b'saħħtu (AHA),

Inġabru elementi pożittivi ħafna (6).

6

| 2.13 | Il-Kumitat jaqbel mal-mod kif il-Kummissjoni żviluppat l-10 proposti tal-Pakkett għall-Investiment fl-Innovazzjoni fid-dawl tar-riżultati tal-konsultazzjonijiet pubbliċi, il-valutazzjonijiet tal-impatt u diversi pjani direzzjonali. |
| --- | --- |

2.13

Il-Kumitat jaqbel mal-mod kif il-Kummissjoni żviluppat l-10 proposti tal-Pakkett għall-Investiment fl-Innovazzjoni fid-dawl tar-riżultati tal-konsultazzjonijiet pubbliċi, il-valutazzjonijiet tal-impatt u diversi pjani direzzjonali.

| 2.14 | Min-naħa tiegħu, fil-31 ta' Ottubru 2013, il-Kumitat organizza smigħ dwar il-pakkett tal-inizjattivi proposti, bil-parteċipazzjopni ta' grupp kbir ta' rappreżentanti tas-soċjetà ċivili interessati, ta' persuni li jinsabu fit-tmexxija ta' diversi intrapriżi eżistenti u tal-Kumitat innifsu. |
| --- | --- |

2.14

Min-naħa tiegħu, fil-31 ta' Ottubru 2013, il-Kumitat organizza smigħ dwar il-pakkett tal-inizjattivi proposti, bil-parteċipazzjopni ta' grupp kbir ta' rappreżentanti tas-soċjetà ċivili interessati, ta' persuni li jinsabu fit-tmexxija ta' diversi intrapriżi eżistenti u tal-Kumitat innifsu.

3.   Kunsiderazzjonijiet ġenerali

Kunsiderazzjonijiet ġenerali

| 3.1 | Il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ il-pakkett ta' inizjattivi tal-Kummissjoni u jemmen li kemm il-PPP proposti skont l-Artikolu 187 tat-TFUE kif ukoll il-P2P skont l-Artikolu 185 tat-TFUE, huma strumenti b'saħħithom biżżejjed biex jindirizzaw sfidi kbar, li għandhom impatt fuq il-kompetittività tal-Ewropa u fuq l-iżvilupp ekonomiku u soċjali sostenibbli tagħha. |
| --- | --- |

3.1

Il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ il-pakkett ta' inizjattivi tal-Kummissjoni u jemmen li kemm il-PPP proposti skont l-Artikolu 187 tat-TFUE kif ukoll il-P2P skont l-Artikolu 185 tat-TFUE, huma strumenti b'saħħithom biżżejjed biex jindirizzaw sfidi kbar, li għandhom impatt fuq il-kompetittività tal-Ewropa u fuq l-iżvilupp ekonomiku u soċjali sostenibbli tagħha.

| 3.2 | Il-KESE jemmen li huwa importanti li jiġu kkwalifikati l-għaxar inizjattivi b'appoġġ finanzjarju mill-programm Orizzont 2020, peress li huma differenti minn tipi oħra ta' sħubija f'termini ta' strumenti, forom u sustanza, anke jekk xi kultant b'għanijiet li joqorbu lejn xulxin u/jew f'xi partijiet huma simili u, għajr dupplikazzjonijiet, raduppjar u kunflitti potenzjali, pjuttost li juru sinerġiji u komplementarjetà ma' inizjattivi oħrajn. Fi kwalunkwe każ, l-Istati Membri mhumiex eżentati mir-responsabbiltajiet tagħhom fl-oqsma kkonċernati minn dawn l-inizjattivi ta' sħubija. |
| --- | --- |

3.2

Il-KESE jemmen li huwa importanti li jiġu kkwalifikati l-għaxar inizjattivi b'appoġġ finanzjarju mill-programm Orizzont 2020, peress li huma differenti minn tipi oħra ta' sħubija f'termini ta' strumenti, forom u sustanza, anke jekk xi kultant b'għanijiet li joqorbu lejn xulxin u/jew f'xi partijiet huma simili u, għajr dupplikazzjonijiet, raduppjar u kunflitti potenzjali, pjuttost li juru sinerġiji u komplementarjetà ma' inizjattivi oħrajn. Fi kwalunkwe każ, l-Istati Membri mhumiex eżentati mir-responsabbiltajiet tagħhom fl-oqsma kkonċernati minn dawn l-inizjattivi ta' sħubija.

l-għaxar inizjattivi b'appoġġ finanzjarju mill-programm Orizzont 2020

| 3.3 | Il-KESE jenfasizza l-importanza li, min-naħa tal-UE, tiġi assigurata ċertezza rigward il-prospettivi ta' finanzjament għall-qasam tar-riċerka u l-istabbiltà tal-qafas regolatorju semplifikat, u min-naħa tal-intrapriżi, jiġu żgurati inizjattivi biex jitnaqqsu l-aspetti ta' riskju għoli li jmorru kontrihom: iqis ukoll li t-tqassim tal-appoġġ finanzjarju għandu jkun bilanċjat aħjar bejn l-inizjattivi, b'attenzjoni għall-għajxien megħjun kuntestwalment, maħsub biex jappoġġja ħajja attiva, u għall-programm għal SMEs b'teknoloġija għolja. |
| --- | --- |

3.3

Il-KESE jenfasizza l-importanza li, min-naħa tal-UE, tiġi assigurata ċertezza rigward il-prospettivi ta' finanzjament għall-qasam tar-riċerka u l-istabbiltà tal-qafas regolatorju semplifikat, u min-naħa tal-intrapriżi, jiġu żgurati inizjattivi biex jitnaqqsu l-aspetti ta' riskju għoli li jmorru kontrihom: iqis ukoll li t-tqassim tal-appoġġ finanzjarju għandu jkun bilanċjat aħjar bejn l-inizjattivi, b'attenzjoni għall-għajxien megħjun kuntestwalment, maħsub biex jappoġġja ħajja attiva, u għall-programm għal SMEs b'teknoloġija għolja.

| 3.4 | F'dak li jirrigwarda l-istrumenti, dawn jirrappreżentaw elementi importanti biex jiġu assigurati aktar fondi għall-investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni, sakemm dawn ikunu flessibbli, sempliċi u mhux burokratiċi, miftuħa u trasparenti, u sakemm jiġu solvuti l-problemi relatati mal-bilanċ u/jew ma' kunflitt li jista' jkun hemm bejn ir-regoli tal-kompetizzjoni u promozzjoni tal-innovazzjoni, tal-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali, tat-tixrid u l-aċċess miftuħ għar-riżultati, bil-għan li s-servizz finali li jingħata liċ-ċittadini li jħallsu t-taxxi u lill-konsumaturi jkun aħjar. |
| --- | --- |

3.4

F'dak li jirrigwarda l-istrumenti, dawn jirrappreżentaw elementi importanti biex jiġu assigurati aktar fondi għall-investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni, sakemm dawn ikunu flessibbli, sempliċi u mhux burokratiċi, miftuħa u trasparenti, u sakemm jiġu solvuti l-problemi relatati mal-bilanċ u/jew ma' kunflitt li jista' jkun hemm bejn ir-regoli tal-kompetizzjoni u promozzjoni tal-innovazzjoni, tal-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali, tat-tixrid u l-aċċess miftuħ għar-riżultati, bil-għan li s-servizz finali li jingħata liċ-ċittadini li jħallsu t-taxxi u lill-konsumaturi jkun aħjar.

| 3.5 | B'mod partikolari, il-KESE ifakkar li “huwa meħtieġ li jkompli jiġi żgurat li jitħarsu d-drittijiet tal-awtur u l-proprjetà intellettwali tar-riċerkaturi u l-organizzazzjonijiet li jaħdmu magħhom...” u li “... l-aċċess liberu għal għażla adatta tad-data, li tinsab f'pubblikazzjonijiet li huma aċċessibbli faċilment, jista' jkun utli speċjalment fil-każ ta' simmetrija globali bejn l-Ewropa u l-pajjiżi terzi...” (7). |
| --- | --- |

3.5

B'mod partikolari, il-KESE ifakkar li “huwa meħtieġ li jkompli jiġi żgurat li jitħarsu d-drittijiet tal-awtur u l-proprjetà intellettwali tar-riċerkaturi u l-organizzazzjonijiet li jaħdmu magħhom...” u li “... l-aċċess liberu għal għażla adatta tad-data, li tinsab f'pubblikazzjonijiet li huma aċċessibbli faċilment, jista' jkun utli speċjalment fil-każ ta' simmetrija globali bejn l-Ewropa u l-pajjiżi terzi...” (7).

7

| 3.6 | Fil-fehma tal-KESE, l-għanijiet għandhom ikunu jistgħu jitkejlu, jkunu marbutin mill-qrib mhux biss mal-istrateġija industrijali tas-settur iżda fuq kollox mar-riżoluzzjoni tal-problemi tas-soċjetà u tal-iżvilupp ekonomiku u soċjali sostenibbli speċjalment f'termini ta' impjiegi, u jkunu marbutin ma' viżjoni komuni fuq medda medja u twila ta' żmien, taħt sistema ta' governanza bbilanċjata u trasparenti, b'indikaturi tal-prestazzjoni tekniċi-xjentifiċi u soċjo-ekonomiċi ċari. |
| --- | --- |

3.6

Fil-fehma tal-KESE, l-għanijiet għandhom ikunu jistgħu jitkejlu, jkunu marbutin mill-qrib mhux biss mal-istrateġija industrijali tas-settur iżda fuq kollox mar-riżoluzzjoni tal-problemi tas-soċjetà u tal-iżvilupp ekonomiku u soċjali sostenibbli speċjalment f'termini ta' impjiegi, u jkunu marbutin ma' viżjoni komuni fuq medda medja u twila ta' żmien, taħt sistema ta' governanza bbilanċjata u trasparenti, b'indikaturi tal-prestazzjoni tekniċi-xjentifiċi u soċjo-ekonomiċi ċari.

| 3.7 | Il-KESE, filwaqt li jqis b'mod pożittiv l-esperjenza ta' sħubijiet pubbliċi-privati bħala mezz biex jinġabru flimkien fondi minn diversi sorsi, jinsab favur mudelli ta' finanzjament tal-spejjeż issemplifikati għall-aħħar, biex b'hekk tittejjeb l-affidabilità tal-mudell, jitnaqqas ir-riskju ta' irregolarità fid-dikjarazzjonijiet tal-ispejjeż tal-benefiċjarji, titnaqqas il-kumplessità tal-kontabilità tal-proġett, jitneħħew proċessi mhux daqstant meħtieġa għall-verifika, u b'hekk jiġi ffaċilitat u mħaffef il-proċess tal-applikazzjoni. |
| --- | --- |

3.7

Il-KESE, filwaqt li jqis b'mod pożittiv l-esperjenza ta' sħubijiet pubbliċi-privati bħala mezz biex jinġabru flimkien fondi minn diversi sorsi, jinsab favur mudelli ta' finanzjament tal-spejjeż issemplifikati għall-aħħar, biex b'hekk tittejjeb l-affidabilità tal-mudell, jitnaqqas ir-riskju ta' irregolarità fid-dikjarazzjonijiet tal-ispejjeż tal-benefiċjarji, titnaqqas il-kumplessità tal-kontabilità tal-proġett, jitneħħew proċessi mhux daqstant meħtieġa għall-verifika, u b'hekk jiġi ffaċilitat u mħaffef il-proċess tal-applikazzjoni.

| 3.8 | Għaldaqstant, sabiex jiġu garantiti l-istess kundizzjonijiet għall-impriżi kollha attivi fis-suq intern, il-KESE jikkunsidra li huwa neċessarju li l-finanzjament ipprovdut permezz tal-Programm Orizzont 2020 lill-PPPs u 'l-P2Ps, minn naħa l-waħda jitfassal f'konformità mar-regoli stabbiliti għall-għajnuna mill-Istat sabiex tkun żgurata l-effiċjenza tal-infiq pubbliku u jiġu evitati distorsjonijiet tas-suq, u min-naħa l-oħra jkun konformi mar-rekwiżiti etiċi kollha. |
| --- | --- |

3.8

Għaldaqstant, sabiex jiġu garantiti l-istess kundizzjonijiet għall-impriżi kollha attivi fis-suq intern, il-KESE jikkunsidra li huwa neċessarju li l-finanzjament ipprovdut permezz tal-Programm Orizzont 2020 lill-PPPs u 'l-P2Ps, minn naħa l-waħda jitfassal f'konformità mar-regoli stabbiliti għall-għajnuna mill-Istat sabiex tkun żgurata l-effiċjenza tal-infiq pubbliku u jiġu evitati distorsjonijiet tas-suq, u min-naħa l-oħra jkun konformi mar-rekwiżiti etiċi kollha.

| 3.9 | B'mod partikolari, skont il-KESE, it-twaqqif ta' sħubijiet pubbliċi-privati għandu jsir skont kundizzjonijiet stretti maħsubin biex jiżguraw iż-żamma ta' ambjent kompetittiv effettiv u jiggarantixxu l-opportunità biex atturi ġodda jiksbu aċċess f'kull ħin, bl-istess mod kif hemm aċċess sistematiku għall-programmi u l-proġetti ta' gruppi ta' utenti finali. |
| --- | --- |

3.9

B'mod partikolari, skont il-KESE, it-twaqqif ta' sħubijiet pubbliċi-privati għandu jsir skont kundizzjonijiet stretti maħsubin biex jiżguraw iż-żamma ta' ambjent kompetittiv effettiv u jiggarantixxu l-opportunità biex atturi ġodda jiksbu aċċess f'kull ħin, bl-istess mod kif hemm aċċess sistematiku għall-programmi u l-proġetti ta' gruppi ta' utenti finali.

| 3.10 | Il-KESE jemmen li huwa meħtieġ li wieħed jagħraf l-importanza tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali. B'mod partikolari, huwa meħtieġ l-inkoraġġiment ta' ftehimiet għall-użu konġunt tal-privattivi, sabiex ikun hemm skambju tad-data xjentifika u biex jiżdiedu l-isforzi ta' kooperazzjoni u riċerka f'setturi teknoloġiċi speċifiċi, waqt li jiġu evitati sitwazzjonijiet ta' “nisġa ta' privattivi” (8). |
| --- | --- |

3.10

Il-KESE jemmen li huwa meħtieġ li wieħed jagħraf l-importanza tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali. B'mod partikolari, huwa meħtieġ l-inkoraġġiment ta' ftehimiet għall-użu konġunt tal-privattivi, sabiex ikun hemm skambju tad-data xjentifika u biex jiżdiedu l-isforzi ta' kooperazzjoni u riċerka f'setturi teknoloġiċi speċifiċi, waqt li jiġu evitati sitwazzjonijiet ta' “nisġa ta' privattivi” (8).

8

| 3.11 | Il-KESE jirrakkomanda l-ħolqien ta' “manwal tal-istruzzjoni” għall-utenti finali fir-rigward tad-diversi strumenti Komunitarji għall-innovazzjoni, tal-forom varji ta' sħubijiet, inizjattivi konġunti, inizjattivi ewlenin, komunitajiet ta' għarfien, pjattaformi u azzjonijiet komunitarji oħra simili tar-riċerka u l-iżvilupp. Barra minn hekk, l-introduzzjoni tat-trasversalità ssaħħaħ l-investimenti (ara: in-nanoteknoloġiji u l-kura għall-anzjani) u tippermetti li jiġu assoċjati aktar il-forom ta' intrapriżi differenti kollha. |
| --- | --- |

3.11

Il-KESE jirrakkomanda l-ħolqien ta' “manwal tal-istruzzjoni” għall-utenti finali fir-rigward tad-diversi strumenti Komunitarji għall-innovazzjoni, tal-forom varji ta' sħubijiet, inizjattivi konġunti, inizjattivi ewlenin, komunitajiet ta' għarfien, pjattaformi u azzjonijiet komunitarji oħra simili tar-riċerka u l-iżvilupp. Barra minn hekk, l-introduzzjoni tat-trasversalità ssaħħaħ l-investimenti (ara: in-nanoteknoloġiji u l-kura għall-anzjani) u tippermetti li jiġu assoċjati aktar il-forom ta' intrapriżi differenti kollha.

| 3.12 | Il-Kumitat iqis li huwa essenzjali li, is-sistema kumplessa ta' miżuri, sinerġiji u politiki Komunitarja involuti, u li jvarjaw mill-politika tar-riċerka u l-innovazzjoni, il-politika reġjonali u ta' koeżjoni sal-politika industrijali, isiru aktar faċli għall-utent u aktar trasparenti, speċjalment għall-SMEs u għal organizzazzjonijiet żgħar u tal-ekonomija soċjali. |
| --- | --- |

3.12

Il-Kumitat iqis li huwa essenzjali li, is-sistema kumplessa ta' miżuri, sinerġiji u politiki Komunitarja involuti, u li jvarjaw mill-politika tar-riċerka u l-innovazzjoni, il-politika reġjonali u ta' koeżjoni sal-politika industrijali, isiru aktar faċli għall-utent u aktar trasparenti, speċjalment għall-SMEs u għal organizzazzjonijiet żgħar u tal-ekonomija soċjali.

| 3.13 | Bl-istess mod, il-KESE jqis li huwa importanti li jiġu assigurati l-viżibilità, il-pubbliċità – inkluż tal-lingwa – u t-trasparenza fil-pakkett sħiħ u fl-inizjattivi u l-istrumenti li jistgħu jkunu jew huma relatati, flimkien ma' politika proattiva għall-komunikazzjoni u konferenzi annwali mal-partijiet interessati kollha tas-soċjetà ċivili organizzata, fejn jiġu ppreżentati r-rapporti regolari dwar ir-riżultati miksuba u l-istrateġiji futuri. |
| --- | --- |

3.13

Bl-istess mod, il-KESE jqis li huwa importanti li jiġu assigurati l-viżibilità, il-pubbliċità – inkluż tal-lingwa – u t-trasparenza fil-pakkett sħiħ u fl-inizjattivi u l-istrumenti li jistgħu jkunu jew huma relatati, flimkien ma' politika proattiva għall-komunikazzjoni u konferenzi annwali mal-partijiet interessati kollha tas-soċjetà ċivili organizzata, fejn jiġu ppreżentati r-rapporti regolari dwar ir-riżultati miksuba u l-istrateġiji futuri.

| 3.14 | Filwaqt li jqis l-importanza tar-riżorsi allokati u d-diversità tas-sitwazzjonijiet u tal-ħtiġijiet attwali fl-Istati Membri, il-KESE jirrakkomanda l-iżvilupp ta' politika ta' komunikazzjoni mmirata fuq erba' tipi ta' benefiċjarji:






  — | il-komunitajiet xjentifiċi u d-dinja tan-negozju, fid-diversi forom u daqsijiet tagħhom, |
| --- | --- | --- |

3.14

Filwaqt li jqis l-importanza tar-riżorsi allokati u d-diversità tas-sitwazzjonijiet u tal-ħtiġijiet attwali fl-Istati Membri, il-KESE jirrakkomanda l-iżvilupp ta' politika ta' komunikazzjoni mmirata fuq erba' tipi ta' benefiċjarji:

—

il-komunitajiet xjentifiċi u d-dinja tan-negozju, fid-diversi forom u daqsijiet tagħhom,

| — | id-dinja tal-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju u tal-ekonomija soċjali, |
| --- | --- |

—

id-dinja tal-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju u tal-ekonomija soċjali,

| — | l-utenti finali, permezz ta' djalogu strutturat mar-rappreżentanti tagħhom, fid-diversi oqsma li l-Kumitat jista' jiġi assoċjat magħhom b'mod utli, |
| --- | --- |

—

l-utenti finali, permezz ta' djalogu strutturat mar-rappreżentanti tagħhom, fid-diversi oqsma li l-Kumitat jista' jiġi assoċjat magħhom b'mod utli,

| — | iċ-ċittadini li jħallsu t-taxxa, biex tinfurmahom dwar ir-riżultati u dwar il-possibbiltà ta' applikazzjonijiet innovattivi mir-riċerka u l-innovazzjoni komunitarji. |
| --- | --- |

—

iċ-ċittadini li jħallsu t-taxxa, biex tinfurmahom dwar ir-riżultati u dwar il-possibbiltà ta' applikazzjonijiet innovattivi mir-riċerka u l-innovazzjoni komunitarji.

| 3.15 | Il-Kumitat jemmen li jista' jitnieda Premju tal-KESE għall-innovazzjoni ekonomika u soċjali, biex jiġu sfruttati r-riżultati miksuba mill-għaxar sħubijiet proposti f'diversi dixxiplini, fit-28 Stat Membru, bl-involviment sħiħ tal-fora tal-partijiet interessati, previsti fl-istatut tal-impriżi konġunti. Il-Kumitat jitlob li, min-naħa tagħha, il-Kummissjoni tiżviluppa azzjoni mifruxa favur is-sensibilizzazzjoni u t-taħriġ dwar is-sħubija pubblika privata. |
| --- | --- |

3.15

Il-Kumitat jemmen li jista' jitnieda Premju tal-KESE għall-innovazzjoni ekonomika u soċjali, biex jiġu sfruttati r-riżultati miksuba mill-għaxar sħubijiet proposti f'diversi dixxiplini, fit-28 Stat Membru, bl-involviment sħiħ tal-fora tal-partijiet interessati, previsti fl-istatut tal-impriżi konġunti. Il-Kumitat jitlob li, min-naħa tagħha, il-Kummissjoni tiżviluppa azzjoni mifruxa favur is-sensibilizzazzjoni u t-taħriġ dwar is-sħubija pubblika privata.

4.   Kummenti speċifiċi

Kummenti speċifiċi

| 4.1 | Il-KESE jinsab kuntent li hemm tendenza ċara favur użu akbar tal-PPPs fil-qasam tas-saħħa pubblika u ta' sema nadif, il-ġestjoni tal-ispazju tal-ajru, tal-elettronika u t-teknoloġija tal-informazzjoni, iċ-ċelloli tal-fjuwil u l-idroġenu. Iżda wieħed irid joqgħod attent għall-bżonn ta' s-sinerġiji ma' sħubijiet oħrajn u inizjattivi eżistenti b'titoli diversi, u fil-qafas ta' politiki oħrajn tal-UE. |
| --- | --- |

4.1

Il-KESE jinsab kuntent li hemm tendenza ċara favur użu akbar tal-PPPs fil-qasam tas-saħħa pubblika u ta' sema nadif, il-ġestjoni tal-ispazju tal-ajru, tal-elettronika u t-teknoloġija tal-informazzjoni, iċ-ċelloli tal-fjuwil u l-idroġenu. Iżda wieħed irid joqgħod attent għall-bżonn ta' s-sinerġiji ma' sħubijiet oħrajn u inizjattivi eżistenti b'titoli diversi, u fil-qafas ta' politiki oħrajn tal-UE.

| 4.2 | Fir-rigward tal-inizjattiva tal-mediċini innovattivi, il-Kumitat jirrakkomanda li tingħata iktar attenzjoni għall-iżvilupp ta' mediċini aċċessibbli għall-ifqar sezzjonijiet tal-popolazzjoni, għal trattamenti fit-tul jew għal mard rari. Barra minn hekk il-KESE jirrakkomanda, bħala waħda mill-prijoritajiet, l-kummerċjalizzazzjoni fl-UE tal-prodotti tar-riċerka Ewropea u t-tfassil ta' regoli dwar il-prezz għal kull gramma ta' sustanza attiva, filwaqt li jitqiesu d-diffikultajiet fil-baġits pubbliċi u s-sistemi soċjali tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

4.2

Fir-rigward tal-inizjattiva tal-mediċini innovattivi, il-Kumitat jirrakkomanda li tingħata iktar attenzjoni għall-iżvilupp ta' mediċini aċċessibbli għall-ifqar sezzjonijiet tal-popolazzjoni, għal trattamenti fit-tul jew għal mard rari. Barra minn hekk il-KESE jirrakkomanda, bħala waħda mill-prijoritajiet, l-kummerċjalizzazzjoni fl-UE tal-prodotti tar-riċerka Ewropea u t-tfassil ta' regoli dwar il-prezz għal kull gramma ta' sustanza attiva, filwaqt li jitqiesu d-diffikultajiet fil-baġits pubbliċi u s-sistemi soċjali tal-Istati Membri.

| 4.3 | Rigward l-inizjattiva FCH 2 – Ċelloli tal-Fjuwil u l-Idroġenu, il-KESE jqis li huwa importanti li mal-objettivi jiddaħħal, b'mod partikolari, l-iżvilupp ta' teknoloġiji li ma fihomx CO2 għall-produzzjoni tal-idroġenu. |
| --- | --- |

4.3

Rigward l-inizjattiva FCH 2 – Ċelloli tal-Fjuwil u l-Idroġenu, il-KESE jqis li huwa importanti li mal-objettivi jiddaħħal, b'mod partikolari, l-iżvilupp ta' teknoloġiji li ma fihomx CO2 għall-produzzjoni tal-idroġenu.

| 4.4 | Fi ħdan l-inizjattiva Sema nadif, għandha issir aktar enfasi fuq l-impatt tar-riżultati, anke waqt l-implimentazzjoni stess tal-proġetti ta' dimostrazzjoni speċifikati, kif ukoll enfasi fuq il-ġestjoni tar-riskji għas-sigurtà u l-ambjent fis-sħubija pubblika privata dwar l-ajru uniku. |
| --- | --- |

4.4

Fi ħdan l-inizjattiva Sema nadif, għandha issir aktar enfasi fuq l-impatt tar-riżultati, anke waqt l-implimentazzjoni stess tal-proġetti ta' dimostrazzjoni speċifikati, kif ukoll enfasi fuq il-ġestjoni tar-riskji għas-sigurtà u l-ambjent fis-sħubija pubblika privata dwar l-ajru uniku.

| 4.5 | Dwar l-inizjattiva għall-iżvilupp tal-bijoindustrija, ibbażata fuq materjali bijoloġiċi, bijoagrikoli u bijomaterjali, hija meħtieġa viġilanza sabiex dawn it-teknoloġiji jkunu jirrispettaw bis-sħiħ il-ħajja, l-ambjent u s-sostenibbiltà agroalimentari, skont il-prinċipju ta’ prekawzjoni. Il-KESE jistenna minn din l-inizjattiva riżultati pożittivi konkreti u viżibbli. |
| --- | --- |

4.5

Dwar l-inizjattiva għall-iżvilupp tal-bijoindustrija, ibbażata fuq materjali bijoloġiċi, bijoagrikoli u bijomaterjali, hija meħtieġa viġilanza sabiex dawn it-teknoloġiji jkunu jirrispettaw bis-sħiħ il-ħajja, l-ambjent u s-sostenibbiltà agroalimentari, skont il-prinċipju ta’ prekawzjoni. Il-KESE jistenna minn din l-inizjattiva riżultati pożittivi konkreti u viżibbli.

| 4.6 | L-istess bħalma hemm impenn daqshekk qawwi, inkluż dak finanzjarju ddedikat għall-inizjattiva ECSEL, għat-teknoloġiji diġitali u n-nanoelettronika, li diġà huwa previst għall-partijiet tematiċi tal-Programm Orizzont 2020, għandu jkun hemm benefiċċju tanġibbli għaċ-ċittadin li jħallas it-taxxa, f'termini ta' aċċess aħjar, faċli għall-utent u mingħajr spejjeż għal teknoloġiji bħal dawn (9). |
| --- | --- |

4.6

L-istess bħalma hemm impenn daqshekk qawwi, inkluż dak finanzjarju ddedikat għall-inizjattiva ECSEL, għat-teknoloġiji diġitali u n-nanoelettronika, li diġà huwa previst għall-partijiet tematiċi tal-Programm Orizzont 2020, għandu jkun hemm benefiċċju tanġibbli għaċ-ċittadin li jħallas it-taxxa, f'termini ta' aċċess aħjar, faċli għall-utent u mingħajr spejjeż għal teknoloġiji bħal dawn (9).

9

| 4.7 | Il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ ukoll l-erba' inizjattivi P2P imnedija mill-Kummissjoni, iżda jisħaq dwar l-importanza partikulari ta' tnejn minnhom, li jeħtieġu jissaħħu inkluż f'termini ta' riżorsi allokati lilhom:






  — | l-inizjattiva Eurostar, għar-riżultati pożittivi li ntlaħqu u li jixhdu l-appoġġ għall-aċċess għal riċerka, żvilupp u innovazzjoni ta' intrapriżi żgħar u medji, fil-qafas taż-Żona Ewropea ta' Riċerka – ERA; |
| --- | --- | --- |

4.7

Il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ ukoll l-erba' inizjattivi P2P imnedija mill-Kummissjoni, iżda jisħaq dwar l-importanza partikulari ta' tnejn minnhom, li jeħtieġu jissaħħu inkluż f'termini ta' riżorsi allokati lilhom:

—

l-inizjattiva Eurostar, għar-riżultati pożittivi li ntlaħqu u li jixhdu l-appoġġ għall-aċċess għal riċerka, żvilupp u innovazzjoni ta' intrapriżi żgħar u medji, fil-qafas taż-Żona Ewropea ta' Riċerka – ERA;

| — | il-Programm Ewropew tal-Għejxien Megħjun Kuntestwalment, li jipprovdi rispons għal ħtiġijiet dejjem aktar importanti, favur l-iżvilupp b'saħħtu kemm tal-individwu kif ukoll tas-soċjetà Ewropea fit-totalità tagħha. |
| --- | --- |

—

il-Programm Ewropew tal-Għejxien Megħjun Kuntestwalment, li jipprovdi rispons għal ħtiġijiet dejjem aktar importanti, favur l-iżvilupp b'saħħtu kemm tal-individwu kif ukoll tas-soċjetà Ewropea fit-totalità tagħha.

| 4.8 | B'mod partikolari, għall-Programm Ewropew tal-Għixien Megħjun Kuntestwalment, il-Kumitat jirrakkomanda li jitqiesu s-sitwazzjonijiet differenti li jeżistu fl-Istati Membri, anki minħabba l-probabbiltà li dawn il-problemi jiżdiedu minħabba t-tendenzi demografiċi sal-2024 u lil hinn: il-livell ta' finanzjament propost mill-UE għandu jiżdied b'mod sinifikanti, meta mqabbel ma' dak tas-Seba' Programm Kwadru, b'kunsiderazzjoni tal-opinjonijiet tal-kategoriji differenti li jirrappreżentaw lis-soċjetà ċivili, li se jitressqu mill-partijiet interessati f'kumitat ad hoc fil-futur. |
| --- | --- |

4.8

B'mod partikolari, għall-Programm Ewropew tal-Għixien Megħjun Kuntestwalment, il-Kumitat jirrakkomanda li jitqiesu s-sitwazzjonijiet differenti li jeżistu fl-Istati Membri, anki minħabba l-probabbiltà li dawn il-problemi jiżdiedu minħabba t-tendenzi demografiċi sal-2024 u lil hinn: il-livell ta' finanzjament propost mill-UE għandu jiżdied b'mod sinifikanti, meta mqabbel ma' dak tas-Seba' Programm Kwadru, b'kunsiderazzjoni tal-opinjonijiet tal-kategoriji differenti li jirrappreżentaw lis-soċjetà ċivili, li se jitressqu mill-partijiet interessati f'kumitat ad hoc fil-futur.

| 4.9 | Il-KESE jirrakkomanda li, sabiex ikun hemm żvilupp aċċellerat u tiżdied il-possibbiltà ta' ħolqien ta' impjiegi u profili professjonali ġodda u b'aktar kwalifiki, dawn is-sħubijiet istituzzjonali jridu jiġu żviluppati f'sinerġija u koordinazzjoni mill-qrib ma' inizjattivi simili oħra li jinsabu fl-ambitu tal-inizjattivi ewlenin tal-politika industrijali u tal-Ispeċjalizzazzjoni Intelliġenti, fil-politika ta' koeżjoni u fl-istrateġiji reġjonali għall-innovazzjoni. |
| --- | --- |

4.9

Il-KESE jirrakkomanda li, sabiex ikun hemm żvilupp aċċellerat u tiżdied il-possibbiltà ta' ħolqien ta' impjiegi u profili professjonali ġodda u b'aktar kwalifiki, dawn is-sħubijiet istituzzjonali jridu jiġu żviluppati f'sinerġija u koordinazzjoni mill-qrib ma' inizjattivi simili oħra li jinsabu fl-ambitu tal-inizjattivi ewlenin tal-politika industrijali u tal-Ispeċjalizzazzjoni Intelliġenti, fil-politika ta' koeżjoni u fl-istrateġiji reġjonali għall-innovazzjoni.

| 4.10 | Rigward il-partiċipazzjoni fil-programm Ewropew dwar il-metroloġija, il-KESE jirreferi għall-Opinjoni tiegħu f'dan ir-rigward (10) u jirrakkomanda li jiżdied l-appoġġ, inkluż dak finanzjarju għall-parteċipazzjoni tal-intrapriżi ż-żgħar u l-gruppi ta' utenti; filwaqt li, fir-rigward tas-sħubija bejn l-Ewropa u l-pajjiżi li qed jiżviluppaw, il-KESE jirreferi għall-Opinjoni dwar L-Istrateġija UE-Afrika (11) bir-rakkomandazzjoni speċifika biex ma jitwarrbux is-sinjali tar-ritorn fl-Ewropa tal-mard li dwaru qed issir riċerka, u biex jitħares ir-rispett sħiħ fil-protokolli tal-prinċipji etiċi. |
| --- | --- |

4.10

Rigward il-partiċipazzjoni fil-programm Ewropew dwar il-metroloġija, il-KESE jirreferi għall-Opinjoni tiegħu f'dan ir-rigward (10) u jirrakkomanda li jiżdied l-appoġġ, inkluż dak finanzjarju għall-parteċipazzjoni tal-intrapriżi ż-żgħar u l-gruppi ta' utenti; filwaqt li, fir-rigward tas-sħubija bejn l-Ewropa u l-pajjiżi li qed jiżviluppaw, il-KESE jirreferi għall-Opinjoni dwar L-Istrateġija UE-Afrika (11) bir-rakkomandazzjoni speċifika biex ma jitwarrbux is-sinjali tar-ritorn fl-Ewropa tal-mard li dwaru qed issir riċerka, u biex jitħares ir-rispett sħiħ fil-protokolli tal-prinċipji etiċi.

10

11

Brussell, 10 ta' Diċembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  ĠU C 299, 4.10.2012, p. 12.

1

(2)  ĠU C 318, 29.10.2011, p. 121.

2

(3)  Ara n-Nota 2.

3

(4)  ĠU C 14, 22.5.2012, p. 17.

4

(5)  Eżempji ta' sħubijiet P2P fost oħrajn: ERA-NET u ERA-NET Plus, l-inizjattivi ta' eks-Artikolu 185 u l-ipprogrammar konġunt (PC). Eżempji ta' PPP fis-settur tar-riċerka u l-iżvilupp huma l-ITK u l-internet tal-futur.

5

(6)  ĠU C 229, 31.7.2012, p. 39.

6

(7)  ĠU C 76, 14.3.2013, p. 48.

7

(8)  ĠU C 68, 6.3.2012, p. 28.

8

(9)  Ara l-Opinjoni tal-KESE 4345/2013 tal-24 ta' Ottubru 2013.

9

(10)  ĠU C 228, 22.9.2009, p. 69.

10

(11)  ĠU C 77, 31.3.2009, p. 148.

11

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/68 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/68

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni Lejn Qafas Orizzontali Ewropew għal Rimedju Kollettiv

COM(2013) 401 final

2014/C 170/11

Relatur: is-Sur von FÜRSTENWERTH

Nhar il-11 ta' Ġunju 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni Lejn Qafas Orizzontali Ewropew għal Rimedju Kollettiv

COM(2013) 401 final.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-13 ta' Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta' Diċembru (seduta tal-10 ta' Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'161 vot favur, 2 voti kontra u 7 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew ilu aktar minn għoxrin sena jitlob strumenti ta' rimedju kollettiv fil-livell tal-UE li jipprovdu protezzjoni legali effettiva meta jinkisru d-drittijiet kollettivi. Il-miżuri ta' rimedju kollettiv għandhom ikopru l-oqsma kollha li fihom il-liġi tal-UE tħares id-drittijiet taċ-ċittadini filwaqt li fl-istess ħin iqisu t-tradizzjonijiet legali differenti tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

1.1

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew ilu aktar minn għoxrin sena jitlob strumenti ta' rimedju kollettiv fil-livell tal-UE li jipprovdu protezzjoni legali effettiva meta jinkisru d-drittijiet kollettivi. Il-miżuri ta' rimedju kollettiv għandhom ikopru l-oqsma kollha li fihom il-liġi tal-UE tħares id-drittijiet taċ-ċittadini filwaqt li fl-istess ħin iqisu t-tradizzjonijiet legali differenti tal-Istati Membri.

| 1.2 | Il-KESE jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni Ewropea fl-aħħar ħadet l-inizjattiva li titlob lill-Istati Membri jintroduċu sistemi nazzjonali ta' rimedju kollettiv ibbażati fuq prinċipji komuni Ewropej. Din l-inizjattiva ilha mistennija żmien twil. L-istrumenti ta' rimedju kollettiv huma fl-interess taċ-ċittadini tal-Unjoni kif ukoll dawk l-intrapriżi li jwettqu l-attività tagħhom b'mod ġust u konformi mal-liġi. Huma jħarsu l-ekonomija minn kompetizzjoni inġusta u jsaħħu l-fiduċja taċ-ċittadini tal-Unjoni fl-ekonomija. |
| --- | --- |

1.2

Il-KESE jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni Ewropea fl-aħħar ħadet l-inizjattiva li titlob lill-Istati Membri jintroduċu sistemi nazzjonali ta' rimedju kollettiv ibbażati fuq prinċipji komuni Ewropej. Din l-inizjattiva ilha mistennija żmien twil. L-istrumenti ta' rimedju kollettiv huma fl-interess taċ-ċittadini tal-Unjoni kif ukoll dawk l-intrapriżi li jwettqu l-attività tagħhom b'mod ġust u konformi mal-liġi. Huma jħarsu l-ekonomija minn kompetizzjoni inġusta u jsaħħu l-fiduċja taċ-ċittadini tal-Unjoni fl-ekonomija.

| 1.3 | Il-KESE jiddispjaċih li l-Kummissjoni ma ressqitx proposta għal direttiva. Sempliċi Komunikazzjoni u Rakkomandazzjoni mhumiex biżżejjed biex jiżguraw l-implimentazzjoni uniformi meħtieġa fl-Istati Membri. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni għalhekk tressaq proposta għal direttiva. Ir-rimedju kollettiv huwa l-uniku proċedura li tista' tiżgura rimedju effettiv b'mod komprensiv fl-Unjoni Ewropea. |
| --- | --- |

1.3

Il-KESE jiddispjaċih li l-Kummissjoni ma ressqitx proposta għal direttiva. Sempliċi Komunikazzjoni u Rakkomandazzjoni mhumiex biżżejjed biex jiżguraw l-implimentazzjoni uniformi meħtieġa fl-Istati Membri. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni għalhekk tressaq proposta għal direttiva. Ir-rimedju kollettiv huwa l-uniku proċedura li tista' tiżgura rimedju effettiv b'mod komprensiv fl-Unjoni Ewropea.

| 1.4 | Il-KESE jagħraf l-isforzi li għamlet il-Kummissjoni biex tipprovdi approċċ bilanċjat li jiżgura d-drittijiet proċedurali fundamentali tal-partijiet u jimpedixxi l-abbuż. Il-KESE jappoġġja wkoll ix-xewqa tal-Kummissjoni li tistabbilixxi azzjonijiet kollettivi kemm inġuntivi kif ukoll kumpensatorji. Jeħtieġ li tiġi kkunsidrata l-estensjoni tat-tipi ta' azzjoni possibbli. |
| --- | --- |

1.4

Il-KESE jagħraf l-isforzi li għamlet il-Kummissjoni biex tipprovdi approċċ bilanċjat li jiżgura d-drittijiet proċedurali fundamentali tal-partijiet u jimpedixxi l-abbuż. Il-KESE jappoġġja wkoll ix-xewqa tal-Kummissjoni li tistabbilixxi azzjonijiet kollettivi kemm inġuntivi kif ukoll kumpensatorji. Jeħtieġ li tiġi kkunsidrata l-estensjoni tat-tipi ta' azzjoni possibbli.

| 1.5 | Il-KESE jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni tirrifjuta l-“class actions” ibbażati fuq il-mudell Amerikan. Ir-rimedju kollettiv fil-liġi Ewropea m'għandux jieħu l-forma ta' “class action” abbażi tal-mudell Amerikan. Is-salvagwardji tal-Kummissjoni kontra dan huma suffiċjenti u adattati. Il-ħlasijiet ta' kontinġenza (contingency fees) tal-avukati li joħolqu inċentiv għal-litigazzjoni u d-danni punittivi, huma bir-raġun rifjutati. Ir-regoli dwar l-awtorizzazzjoni tal-atturi u l-ħlas tal-ispejjeż għandhom jiġu rivedui fid-dawl tal-aspett tal-aċċess għall-ġustizzja. |
| --- | --- |

1.5

Il-KESE jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni tirrifjuta l-“class actions” ibbażati fuq il-mudell Amerikan. Ir-rimedju kollettiv fil-liġi Ewropea m'għandux jieħu l-forma ta' “class action” abbażi tal-mudell Amerikan. Is-salvagwardji tal-Kummissjoni kontra dan huma suffiċjenti u adattati. Il-ħlasijiet ta' kontinġenza (contingency fees) tal-avukati li joħolqu inċentiv għal-litigazzjoni u d-danni punittivi, huma bir-raġun rifjutati. Ir-regoli dwar l-awtorizzazzjoni tal-atturi u l-ħlas tal-ispejjeż għandhom jiġu rivedui fid-dawl tal-aspett tal-aċċess għall-ġustizzja.

| 1.6 | Il-KESE jaqbel mal-Kummissjoni li l-individwi għandu jkollhom id-dritt li jingħaqdu f'azzjonijiet kollettivi abbażi ta' proċedura opt-in. Madanakollu l-KESE jara wkoll każijiet fejn proċedura opt-out ikollha l-vantaġġi tagħha. B'mod partikolari fil-każ ta' numru kbir ta' partijiet li jkunu ġarrbu dannu żgħir ħafna jkun jagħmel sens li l-azzjoni tiġi estiża għall-partijiet kollha li potenzjalment ġarrbu dannu. Mhux ċar jekk il-Kummissjoni f'dawn il-każijiet tikkunsidrax il-proċedura opt-out bħala għażla legalment possibbli. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni għalhekk tippreċiża dan fil-proposta tagħha. Il-Kumitat jirrakkomanda wkoll reġistru ċentrali Ewropew tal-azzjonijiet li jipprovdi l-informazzjoni lill-atturi potenzjali. |
| --- | --- |

1.6

Il-KESE jaqbel mal-Kummissjoni li l-individwi għandu jkollhom id-dritt li jingħaqdu f'azzjonijiet kollettivi abbażi ta' proċedura opt-in. Madanakollu l-KESE jara wkoll każijiet fejn proċedura opt-out ikollha l-vantaġġi tagħha. B'mod partikolari fil-każ ta' numru kbir ta' partijiet li jkunu ġarrbu dannu żgħir ħafna jkun jagħmel sens li l-azzjoni tiġi estiża għall-partijiet kollha li potenzjalment ġarrbu dannu. Mhux ċar jekk il-Kummissjoni f'dawn il-każijiet tikkunsidrax il-proċedura opt-out bħala għażla legalment possibbli. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni għalhekk tippreċiża dan fil-proposta tagħha. Il-Kumitat jirrakkomanda wkoll reġistru ċentrali Ewropew tal-azzjonijiet li jipprovdi l-informazzjoni lill-atturi potenzjali.

| 1.7 | Il-KESE minn dejjem enfasizza l-potenzjal ta' riżoluzzjoni tat-tilwim barra mill-qorti. Il-KESE jilqa' għalhekk l-approċċ li għażlet il-Kummissjoni li tipprevedi din il-proċedura bħala strumenti kumplementari li jistgħu jagħżlu li jużaw il-partijiet u tagħti lill-imħallef il-kompitu li jippromovi r-riżoluzzjoni tat-tilwim barra mill-qorti. |
| --- | --- |

1.7

Il-KESE minn dejjem enfasizza l-potenzjal ta' riżoluzzjoni tat-tilwim barra mill-qorti. Il-KESE jilqa' għalhekk l-approċċ li għażlet il-Kummissjoni li tipprevedi din il-proċedura bħala strumenti kumplementari li jistgħu jagħżlu li jużaw il-partijiet u tagħti lill-imħallef il-kompitu li jippromovi r-riżoluzzjoni tat-tilwim barra mill-qorti.

| 1.8 | Il-KESE jirrakkomanda li fejn jidħol kunflitt għandhom jiġu stabbiliti regoli speċifiċi għall-azzjonijiet kollettivi ta' rimedju. Jeħtieġ li d-dispożizzjonijiet dwar il-finanzjament tar-rimedju kollettiv jiġu kkompletati. Ir-risjku finanzjarju tal-organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ għandu jkun ċar. Dwar dan jeżistu regolamenti fl-Istati Membri. |
| --- | --- |

1.8

Il-KESE jirrakkomanda li fejn jidħol kunflitt għandhom jiġu stabbiliti regoli speċifiċi għall-azzjonijiet kollettivi ta' rimedju. Jeħtieġ li d-dispożizzjonijiet dwar il-finanzjament tar-rimedju kollettiv jiġu kkompletati. Ir-risjku finanzjarju tal-organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ għandu jkun ċar. Dwar dan jeżistu regolamenti fl-Istati Membri.

2.   Sinteżi tal-Komunikazzjoni u r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea

| 2.1 | Fil-Komunikazzjoni tagħha l-Kummissjoni tiġbor flimkien il-konklużjonijiet tal-eżerċizzju ta' konsultazzjoni li sar fl-2011 intitolat “Lejn Approċċ Ewropew Koerenti għal Rimedju Kollettiv” (1). Barra minn hekk hija tagħti l-pożizzjoni tagħha dwar kwistjonijiet ċentrali fil-qasam tar-rimedju kollettiv. Fir-Rakkomandazzjoni (2) li ġiet ippubblikata flimkien ma' din il-Komunikazzjoni, il-Kummissjoni tipproponi lill-Istati Membri li jintroduċu sistemi nazzjonali għar-rimedju kollettiv ibbażati fuq prinċipji komuni Ewropej. L-Istati Membri huma mistennija jinkorporaw dawn il-prinċipji fis-sistemi nazzjonali tagħhom fi żmien sentejn. Wara erba' snin, il-Kummissjoni ser tevalwa jekk għandhiex tipproponi iktar miżuri leġislattivi. |
| --- | --- |

2.1

Fil-Komunikazzjoni tagħha l-Kummissjoni tiġbor flimkien il-konklużjonijiet tal-eżerċizzju ta' konsultazzjoni li sar fl-2011 intitolat “Lejn Approċċ Ewropew Koerenti għal Rimedju Kollettiv” (1). Barra minn hekk hija tagħti l-pożizzjoni tagħha dwar kwistjonijiet ċentrali fil-qasam tar-rimedju kollettiv. Fir-Rakkomandazzjoni (2) li ġiet ippubblikata flimkien ma' din il-Komunikazzjoni, il-Kummissjoni tipproponi lill-Istati Membri li jintroduċu sistemi nazzjonali għar-rimedju kollettiv ibbażati fuq prinċipji komuni Ewropej. L-Istati Membri huma mistennija jinkorporaw dawn il-prinċipji fis-sistemi nazzjonali tagħhom fi żmien sentejn. Wara erba' snin, il-Kummissjoni ser tevalwa jekk għandhiex tipproponi iktar miżuri leġislattivi.

| 2.2 | F'oqsma fejn il-liġi tal-UE tiggarantixxi d-drittijiet tal-individwi u n-negozji għandu jkun hemm proċeduri nazzjonali ta' rimedju. Il-Kummissjoni tixtieq ittejjeb l-aċċess għall-ġustizzja iżda fl-istess waqt timpedixxi l-litigazzjoni abbużiva permezz tal-miżuri adattati. |
| --- | --- |

2.2

F'oqsma fejn il-liġi tal-UE tiggarantixxi d-drittijiet tal-individwi u n-negozji għandu jkun hemm proċeduri nazzjonali ta' rimedju. Il-Kummissjoni tixtieq ittejjeb l-aċċess għall-ġustizzja iżda fl-istess waqt timpedixxi l-litigazzjoni abbużiva permezz tal-miżuri adattati.

3.   Kummenti ġenerali

| 3.1 | Matul dawn l-aħħar għoxrin sena u iktar ta' dibattitu ferm kontroversjali l-KESE dejjem wera li kien favur strumenti ta' rimejdu kollettiv fil-livell tal-UE bħala l-uniku garanzija ta' protezzjoni legali effettiva fil-każ ta' ksur tad-drittijiet kollettivi (3). L-aċċess effettiv għall-ġustizzja huwa dritt fundamentali taċ-ċittadini stabbilit fil-Karta Ewropea tad-Drittijiet Fundamentali. Il-proċeduri kollettivi tal-infurzar tal-liġi huma neċessarji kemm għaċ-ċittadini tal-Unjoni kif ukoll għall-SMEs fil-każ ta' danni tal-massa u mifruxa fejn jista' jkun li r-riskju tal-ispiża ma jkunx proporzjonat mad-danni mġarrba. Dawn ikopru bosta oqsma: il-ħarsien tal-konsumatur, il-kompetizzjoni, il-ħarsien tal-ambjent u l-ħarsien tad-data. Huwa b'dan il-mod biss li jista' jiġi infurzat id-dritt stabbilit fl-Artikolu 47(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. |
| --- | --- |

3.1

Matul dawn l-aħħar għoxrin sena u iktar ta' dibattitu ferm kontroversjali l-KESE dejjem wera li kien favur strumenti ta' rimejdu kollettiv fil-livell tal-UE bħala l-uniku garanzija ta' protezzjoni legali effettiva fil-każ ta' ksur tad-drittijiet kollettivi (3). L-aċċess effettiv għall-ġustizzja huwa dritt fundamentali taċ-ċittadini stabbilit fil-Karta Ewropea tad-Drittijiet Fundamentali. Il-proċeduri kollettivi tal-infurzar tal-liġi huma neċessarji kemm għaċ-ċittadini tal-Unjoni kif ukoll għall-SMEs fil-każ ta' danni tal-massa u mifruxa fejn jista' jkun li r-riskju tal-ispiża ma jkunx proporzjonat mad-danni mġarrba. Dawn ikopru bosta oqsma: il-ħarsien tal-konsumatur, il-kompetizzjoni, il-ħarsien tal-ambjent u l-ħarsien tad-data. Huwa b'dan il-mod biss li jista' jiġi infurzat id-dritt stabbilit fl-Artikolu 47(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali.

| 3.2 | F'dan il-kuntest il-KESE jilqa' l-inizjattivi li ddeċidiet li tieħu l-Kummisjoni minkejja li kien jippreferi azzjoni ħafna iktar rapida, bikrija u, f'dak li jirrigwarda l-għażla tal-istrument legali, azzjoni iktar immirata. Il-kwistjoni tar-rimedju ġudizzjarju kollettiv ilha tiġi diskussa fil-livell Ewropew sa mill-1985, u għalhekk issa wasal verament iż-żmien li jittieħdu d-deċiżjonijiet (4). |
| --- | --- |

3.2

F'dan il-kuntest il-KESE jilqa' l-inizjattivi li ddeċidiet li tieħu l-Kummisjoni minkejja li kien jippreferi azzjoni ħafna iktar rapida, bikrija u, f'dak li jirrigwarda l-għażla tal-istrument legali, azzjoni iktar immirata. Il-kwistjoni tar-rimedju ġudizzjarju kollettiv ilha tiġi diskussa fil-livell Ewropew sa mill-1985, u għalhekk issa wasal verament iż-żmien li jittieħdu d-deċiżjonijiet (4).

| 3.3 | Il-KESE jinnota b'dispjaċir li l-Kummissjoni għażlet l-istrument ta' Direttiva biss għall-qasam tal-liġi tal-kompetizzjoni (5). Il-KESE dejjem saħaq li rakkomandazzjoni mhix l-istrument adattat biex jiggarantixxi l-implimentazzjoni effettiva u uniformi li hemm bżonn fl-Istati Membri (6). Billi l-proċeduri fl-Istati Membri jvarjaw ħafna bejniethom, direttiva biss tista' tiżgura bażi tajba ta' armonizzazzjoni filwaqt li fl-istess ħin tagħti lill-Istati Membri biżżejjed flessibbiltà biex jikkunsidraw l-ispeċifiċitajiet tas-sistemi legali tagħhom. Il-KESE jitlob għalhekk lill-Kummissjoni biex malajr kemm jista' jkun tressaq proposta għal direttiva. |
| --- | --- |

3.3

Il-KESE jinnota b'dispjaċir li l-Kummissjoni għażlet l-istrument ta' Direttiva biss għall-qasam tal-liġi tal-kompetizzjoni (5). Il-KESE dejjem saħaq li rakkomandazzjoni mhix l-istrument adattat biex jiggarantixxi l-implimentazzjoni effettiva u uniformi li hemm bżonn fl-Istati Membri (6). Billi l-proċeduri fl-Istati Membri jvarjaw ħafna bejniethom, direttiva biss tista' tiżgura bażi tajba ta' armonizzazzjoni filwaqt li fl-istess ħin tagħti lill-Istati Membri biżżejjed flessibbiltà biex jikkunsidraw l-ispeċifiċitajiet tas-sistemi legali tagħhom. Il-KESE jitlob għalhekk lill-Kummissjoni biex malajr kemm jista' jkun tressaq proposta għal direttiva.

| 3.4 | Huwa pożittiv li l-Kummissjoni tadotta approċċ orizzontali. Il-KESE diġà nnota li oqsma ta' politika bħall-ħarsien tal-konsumatur, is-suq intern u l-politika tal-kompetizzjoni huma marbuta flimkien mill-qrib (7). L-inizjattivi li jagħtu aċċess iktar faċli għall-mezzi ta' rimedju għandhom ikunu koordinati tajjeb bejniethom sabiex tiġi evitata d-duplikazzjoni tal-leġislazzjoni. Għal din ir-raġuni, il-KESE huwa kuntent li l-Kummissjoni tqis ir-rakkomandazzjoni u l-proposta għal Direttiva fil-qasam tal-liġi tal-kompetizzjoni bħala pakkett uniku (8). |
| --- | --- |

3.4

Huwa pożittiv li l-Kummissjoni tadotta approċċ orizzontali. Il-KESE diġà nnota li oqsma ta' politika bħall-ħarsien tal-konsumatur, is-suq intern u l-politika tal-kompetizzjoni huma marbuta flimkien mill-qrib (7). L-inizjattivi li jagħtu aċċess iktar faċli għall-mezzi ta' rimedju għandhom ikunu koordinati tajjeb bejniethom sabiex tiġi evitata d-duplikazzjoni tal-leġislazzjoni. Għal din ir-raġuni, il-KESE huwa kuntent li l-Kummissjoni tqis ir-rakkomandazzjoni u l-proposta għal Direttiva fil-qasam tal-liġi tal-kompetizzjoni bħala pakkett uniku (8).

| 3.5 | Il-KESE jagħraf l-approċċ bilanċjat tal-Kummissjoni li filwaqt li fid-dawl tat-tradizzjonijiet legali differenti jiżgura d-drittijiet proċedurali fundamentali tal-partijiet u fl-istess waqt jimpedixxi l-litigazzjoni abbużiva. |
| --- | --- |

3.5

Il-KESE jagħraf l-approċċ bilanċjat tal-Kummissjoni li filwaqt li fid-dawl tat-tradizzjonijiet legali differenti jiżgura d-drittijiet proċedurali fundamentali tal-partijiet u fl-istess waqt jimpedixxi l-litigazzjoni abbużiva.

| 3.6 | Il-KESE dejjem ħeġġeġ protezzjoni effettiva minn prattiki abbużivi. Huwa jilqa' għalhekk b'mod partikolari l-fatt li l-Kummissjoni tirrifjuta l-“class actions” ibbażati fuq il-mudell Amerikan. Il-Kumitat dejjem enfasizza li r-rimedju kollettiv fil-liġi Ewropea m'għandux jieħu l-forma ta' “class action” abbażi tal-mudell Amerikan (9). Huwa għalhekk li dejjem insista wkoll li għandhom jiġu evitati l-ħlasijiet ta' kontinġenza u dispożizzjonijiet li jinkludu inċentivi ekonomiċi għat-tielet partijiet (10). Dawn it-talbiet miġbura f'dawn ir-rakkomandazzjonijiet. |
| --- | --- |

3.6

Il-KESE dejjem ħeġġeġ protezzjoni effettiva minn prattiki abbużivi. Huwa jilqa' għalhekk b'mod partikolari l-fatt li l-Kummissjoni tirrifjuta l-“class actions” ibbażati fuq il-mudell Amerikan. Il-Kumitat dejjem enfasizza li r-rimedju kollettiv fil-liġi Ewropea m'għandux jieħu l-forma ta' “class action” abbażi tal-mudell Amerikan (9). Huwa għalhekk li dejjem insista wkoll li għandhom jiġu evitati l-ħlasijiet ta' kontinġenza u dispożizzjonijiet li jinkludu inċentivi ekonomiċi għat-tielet partijiet (10). Dawn it-talbiet miġbura f'dawn ir-rakkomandazzjonijiet.

| 3.7 | Il-Kummissjoni tiġbed l-attenzjoni wkoll għall-fatt li l-azzjonijiet kollettivi ta' kumpens għandhom jimmiraw li jikkumpensaw dannu li ngħatat prova li ġie kkawżat minn ksur tal-liġi tal-Unjoni. Il-funzjonijiet ta' piena u deterrent għandhom jiġu eżerċitati mill-awtoritajiet pubbliċi. |
| --- | --- |

3.7

Il-Kummissjoni tiġbed l-attenzjoni wkoll għall-fatt li l-azzjonijiet kollettivi ta' kumpens għandhom jimmiraw li jikkumpensaw dannu li ngħatat prova li ġie kkawżat minn ksur tal-liġi tal-Unjoni. Il-funzjonijiet ta' piena u deterrent għandhom jiġu eżerċitati mill-awtoritajiet pubbliċi.

| 3.8 | Il-KESE jiddispjaċih madanakollu li l-Kummissjoni ma ressqitx proposti speċifiċi fir-rigward tal-ġurisdizzjoni u l-liġi applikabbli. Għalhekk jista' jiġri li fil-każ ta' azzjonijiet transkonfinali l-qrati japplikaw regoli differenti ta' kumpens. Barra minn hekk, il-kompetenzi paralleli u l-periklu ta' forum-shopping mhumiex esklużi. |
| --- | --- |

3.8

Il-KESE jiddispjaċih madanakollu li l-Kummissjoni ma ressqitx proposti speċifiċi fir-rigward tal-ġurisdizzjoni u l-liġi applikabbli. Għalhekk jista' jiġri li fil-każ ta' azzjonijiet transkonfinali l-qrati japplikaw regoli differenti ta' kumpens. Barra minn hekk, il-kompetenzi paralleli u l-periklu ta' forum-shopping mhumiex esklużi.

4.   Kummenti speċifiċi

4.1   Azzjonijiet inġuntivi u kumpensatorji

| 4.1.1 | Il-KESE jilqa' l-fatt li l-proposti jkopru kemm azzjonijiet inġuntivi kif ukoll kumpensatorji f'sitwazzjonijiet ta' dannu tal-massa . B'rabta ma' dan, huwa pożittiv li jidher ċar li l-approċċ tal-Kummissjoni japplika għat-tilwimiet li jinvolvu ammonti żgħar u dawk b'ammonti kbar. |
| --- | --- |

4.1.1

Il-KESE jilqa' l-fatt li l-proposti jkopru kemm azzjonijiet inġuntivi kif ukoll kumpensatorji f'sitwazzjonijiet ta' dannu tal-massa . B'rabta ma' dan, huwa pożittiv li jidher ċar li l-approċċ tal-Kummissjoni japplika għat-tilwimiet li jinvolvu ammonti żgħar u dawk b'ammonti kbar.

| 4.1.2 | Irrispettivament minn dan, mill-perspettiva tal-ħarsien tal- tal-konsumatur jista' jkun utli wkoll li terġa' tiġi kkunsidrata r-restrizzjoni fuq l-azzjonijiet inġuntivi u kumpensatorji. Jista' jagħmel sens li jkun hemm aktar elementi kollettivi ta' protezzjoni legali għal sitwazzjonijiet fejn zewġ persuni jew iktar jintlaqtu minn mill-istess ksur tal-liġi tal-UE. Dan jista' jkun rilevanti pereżempju għal digrieti dikjaratorji, annulamenti minħabba żbalji jew talbiet marbutin mal-garanziji. Dan għandu jiġi kkunsidrat mill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

4.1.2

Irrispettivament minn dan, mill-perspettiva tal-ħarsien tal- tal-konsumatur jista' jkun utli wkoll li terġa' tiġi kkunsidrata r-restrizzjoni fuq l-azzjonijiet inġuntivi u kumpensatorji. Jista' jagħmel sens li jkun hemm aktar elementi kollettivi ta' protezzjoni legali għal sitwazzjonijiet fejn zewġ persuni jew iktar jintlaqtu minn mill-istess ksur tal-liġi tal-UE. Dan jista' jkun rilevanti pereżempju għal digrieti dikjaratorji, annulamenti minħabba żbalji jew talbiet marbutin mal-garanziji. Dan għandu jiġi kkunsidrat mill-Kummissjoni.

4.2   Ir-rwol tal-qorti

| 4.2.1 | Fl-opinjonijiet preċedenti tiegħu l-KESE enfasizza r-rwol ċentrali tal-imħallfin fil-proċeduri ta' rimedju kollettiv (11). Il-Kumitat jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni qieset dawn l-elementi. L-evalwazzjoni bikrija min-naħa tal-imħallef ta' jekk hux ċar li azzjoni mhix ġustifikata hi protezzjoni importanti kontra l-abbuż mill-azzjonijiet kompensatorji kollettivi. |
| --- | --- |

4.2.1

Fl-opinjonijiet preċedenti tiegħu l-KESE enfasizza r-rwol ċentrali tal-imħallfin fil-proċeduri ta' rimedju kollettiv (11). Il-Kumitat jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni qieset dawn l-elementi. L-evalwazzjoni bikrija min-naħa tal-imħallef ta' jekk hux ċar li azzjoni mhix ġustifikata hi protezzjoni importanti kontra l-abbuż mill-azzjonijiet kompensatorji kollettivi.

| 4.2.2 | Fejn l-awtoritajiet ikollhom is-setgħa li jiddeterminaw ksur tal-liġi tal-UE, l-azzjoni privata għandha tkun tista' titressaq mhux biss wara li tkun intemmet din il-proċedura. Jekk il-proċedura tieħu ħafna ħin, jista' jkun li ma tingħatax protezzjoni legali. F'dan il-każ, ir-rwol tal-imħallef jista' jissaħħaħ pereżempju billi jkun jista' jissospendi l-proċedura. |
| --- | --- |

4.2.2

Fejn l-awtoritajiet ikollhom is-setgħa li jiddeterminaw ksur tal-liġi tal-UE, l-azzjoni privata għandha tkun tista' titressaq mhux biss wara li tkun intemmet din il-proċedura. Jekk il-proċedura tieħu ħafna ħin, jista' jkun li ma tingħatax protezzjoni legali. F'dan il-każ, ir-rwol tal-imħallef jista' jissaħħaħ pereżempju billi jkun jista' jissospendi l-proċedura.

| 4.3 | Locus Standi. Sabiex tiġi evitata l-litigazzjoni abbużiva, għandhom jiġu stabbiliti kriterji ċari ħafna dwar il-locus standi tal-organizzazzjonijiet rappreżentattivi. Il-KESE jilqa' għalhekk ir-rekwiżiti minimi li stabbiliet il-Kummissjoni għall-organizzazzjonijiet li jixtiequ jirrappreżentaw lil min ġarrab id-dannu. Huwa ġust li dawn m'għandux ikollhom skop ta' qligħ u li m'għandhomx jinqalgħu kunflitti ta' interess. Huwa eżaġerat u mhux aċċettabbli li dawn ir-rekwiżiti minimi jinkludu d-disponibbiltà ta' biżżejjed riżorsi finanzjarji u personali u għarfien espert legali. Dan iqajjem il-kwistjoni ta' liema kriterji ser jintużaw biex tittieħed deċiżjoni dwar dan fil-każijiet individwali. Hemm bżonn li ssir riflessjoni fil-fond dwar dan. Il-proċeduri leġislattivi ġodda fl-Istati Membri jistgħu jipprovdu momentum tajjeb f'dan ir-rigward. |
| --- | --- |

4.3

Locus Standi. Sabiex tiġi evitata l-litigazzjoni abbużiva, għandhom jiġu stabbiliti kriterji ċari ħafna dwar il-locus standi tal-organizzazzjonijiet rappreżentattivi. Il-KESE jilqa' għalhekk ir-rekwiżiti minimi li stabbiliet il-Kummissjoni għall-organizzazzjonijiet li jixtiequ jirrappreżentaw lil min ġarrab id-dannu. Huwa ġust li dawn m'għandux ikollhom skop ta' qligħ u li m'għandhomx jinqalgħu kunflitti ta' interess. Huwa eżaġerat u mhux aċċettabbli li dawn ir-rekwiżiti minimi jinkludu d-disponibbiltà ta' biżżejjed riżorsi finanzjarji u personali u għarfien espert legali. Dan iqajjem il-kwistjoni ta' liema kriterji ser jintużaw biex tittieħed deċiżjoni dwar dan fil-każijiet individwali. Hemm bżonn li ssir riflessjoni fil-fond dwar dan. Il-proċeduri leġislattivi ġodda fl-Istati Membri jistgħu jipprovdu momentum tajjeb f'dan ir-rigward.

| 4.4 | Rimedju effettiv għad-danni. Huwa importanti ħafna li l-parti li ġarrbet il-ħsara tirċievi rimedju sħiħ għad-danni li sofriet (12). Ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni jirriflettu dan il-prinċipju B'rabta ma' dan nilqgħu l-fatt li mhumiex permessi ħlasijiet ta' kontinġenza għall-avukati li jitħallsu mir-rimejdu tar-rikorrent (13). |
| --- | --- |

4.4

Rimedju effettiv għad-danni. Huwa importanti ħafna li l-parti li ġarrbet il-ħsara tirċievi rimedju sħiħ għad-danni li sofriet (12). Ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni jirriflettu dan il-prinċipju B'rabta ma' dan nilqgħu l-fatt li mhumiex permessi ħlasijiet ta' kontinġenza għall-avukati li jitħallsu mir-rimejdu tar-rikorrent (13).

4.5   Proċedura opt-in jew opt-out

| 4.5.1 | Fl-Opinjoni tiegħu tal-14 ta' Frar 2008, il-KESE eżamina fid-dettall il-vantaġġi u l-iżvantaġġi tal-proċeduri opt-in u opt-out (14). F'din l-Opinjoni u oħrajn warajha huwa wera preferenza għal sistema mħallta li tiġbor flimien il-vantaġġi taż-żewġ proċeduri (15). |
| --- | --- |

4.5.1

Fl-Opinjoni tiegħu tal-14 ta' Frar 2008, il-KESE eżamina fid-dettall il-vantaġġi u l-iżvantaġġi tal-proċeduri opt-in u opt-out (14). F'din l-Opinjoni u oħrajn warajha huwa wera preferenza għal sistema mħallta li tiġbor flimien il-vantaġġi taż-żewġ proċeduri (15).

| 4.5.2 | L-individwi għandu jkollhom id-dritt li jagħżlu li jingħaqdu f'azzjonijiet kollettivi (opt-in) minflok ma wieħed jassumi li huma jagħmlu parti minn azzjoni sakemm ma jiddeċidux mod ieħor (opt-out) (16). Madanakollu l-KESE jara wkoll każijiet fejn proċedura opt-out ikollha l-vantaġġi tagħha. B'mod partikolari fil-każ ta' numru kbir ta' partijiet li jkunu ġarrbu dannu żgħir ħafna jkun jagħmel sens li l-azzjoni tiġi estiża għall-partijiet kollha li potenzjalment ġarrbu dannu. (17) |
| --- | --- |

4.5.2

L-individwi għandu jkollhom id-dritt li jagħżlu li jingħaqdu f'azzjonijiet kollettivi (opt-in) minflok ma wieħed jassumi li huma jagħmlu parti minn azzjoni sakemm ma jiddeċidux mod ieħor (opt-out) (16). Madanakollu l-KESE jara wkoll każijiet fejn proċedura opt-out ikollha l-vantaġġi tagħha. B'mod partikolari fil-każ ta' numru kbir ta' partijiet li jkunu ġarrbu dannu żgħir ħafna jkun jagħmel sens li l-azzjoni tiġi estiża għall-partijiet kollha li potenzjalment ġarrbu dannu. (17)

| 4.5.3 | F'dawn il-każijiet ir-rikorrent għandu jkun organizzazzjoni rappreżentattiva kwalifikata skont ir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

4.5.3

F'dawn il-każijiet ir-rikorrent għandu jkun organizzazzjoni rappreżentattiva kwalifikata skont ir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni.

| 4.5.4 | Mhux ċar jekk il-Kummissjoni f'dawn il-każijiet tikkunsidrax il-proċedura opt-out bħala għażla legalment possibbli. Minflok, il-Kummissjoni tgħid sempliċiment b'mod ġenerali li l-eċċezzjonijiet għall-prinċipju opt-in jistgħu jsiru biss (biss) għal raġunijiet ta' amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja. Madanakollu hija ma tispjegax eżatt meta jkun hemm dawn ir-raġunijiet. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni għalhekk tippreċiża dan fil-proposta tagħha (18). |
| --- | --- |

4.5.4

Mhux ċar jekk il-Kummissjoni f'dawn il-każijiet tikkunsidrax il-proċedura opt-out bħala għażla legalment possibbli. Minflok, il-Kummissjoni tgħid sempliċiment b'mod ġenerali li l-eċċezzjonijiet għall-prinċipju opt-in jistgħu jsiru biss (biss) għal raġunijiet ta' amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja. Madanakollu hija ma tispjegax eżatt meta jkun hemm dawn ir-raġunijiet. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni għalhekk tippreċiża dan fil-proposta tagħha (18).

| 4.6 | Informazzjoni dwar azzjoni kollettiva. Il-KESE jiddispaċih li r-rakkomandazzjoni ma tipprevedix reġistru elettroniku tal-azzjonijiet fil-livell Ewropew li jinforma u jinkludi lill-atturi potenzjali. Reġistru bħal dan, li jkun jista' jiġu kkonsultat minn dawk kollha li ġarrbu danni fl-Unjoni Ewropea, jista' jiġi ġestit b'mod effiċjenti u rħis (19) u jkun ta' għajuna għaċ-ċittadini u l-intapriżi biex jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom. |
| --- | --- |

4.6

Informazzjoni dwar azzjoni kollettiva. Il-KESE jiddispaċih li r-rakkomandazzjoni ma tipprevedix reġistru elettroniku tal-azzjonijiet fil-livell Ewropew li jinforma u jinkludi lill-atturi potenzjali. Reġistru bħal dan, li jkun jista' jiġu kkonsultat minn dawk kollha li ġarrbu danni fl-Unjoni Ewropea, jista' jiġi ġestit b'mod effiċjenti u rħis (19) u jkun ta' għajuna għaċ-ċittadini u l-intapriżi biex jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom.

| 4.7 | Mekkaniżmi kollettivi ta' soluzzjoni alternattiva għat-tilwim Il-mekkaniżmi kollettivi ta' soluzzjoni alternattiva għat-tilwim jistgħu jkunu strumenti addizzjonali tajbin fil-qasam tas-soluzzjoni ta' tilwim (20). Il-KESE minn dejjem enfasizza l-potenzjal ta' riżoluzzjoni tat-tilwim barra mill-qorti (21). Għalhekk il-KESE jilqa' l-approċċ li għażlet il-Kummissjoni li tipprevedi din il-proċedura bħala strument kumplementari li jistgħu jagħżlu li jużaw il-partijiet. Huwa essenzjali li l-limiti jew perjodi stabbiliti ma japplikawx waqt li jkunu għaddejjin il-proċeduri ta' soluzzjoni ta' tilwim barra l-qorti. Il-Kummissjoni għandha tiċċara dan, bħal fil-każ tal-azzjonijiet kollettivi ta' segwitu (ara punt 4.8). |
| --- | --- |

4.7

Mekkaniżmi kollettivi ta' soluzzjoni alternattiva għat-tilwim Il-mekkaniżmi kollettivi ta' soluzzjoni alternattiva għat-tilwim jistgħu jkunu strumenti addizzjonali tajbin fil-qasam tas-soluzzjoni ta' tilwim (20). Il-KESE minn dejjem enfasizza l-potenzjal ta' riżoluzzjoni tat-tilwim barra mill-qorti (21). Għalhekk il-KESE jilqa' l-approċċ li għażlet il-Kummissjoni li tipprevedi din il-proċedura bħala strument kumplementari li jistgħu jagħżlu li jużaw il-partijiet. Huwa essenzjali li l-limiti jew perjodi stabbiliti ma japplikawx waqt li jkunu għaddejjin il-proċeduri ta' soluzzjoni ta' tilwim barra l-qorti. Il-Kummissjoni għandha tiċċara dan, bħal fil-każ tal-azzjonijiet kollettivi ta' segwitu (ara punt 4.8).

| 4.8 | Azzjonijiet kollettivi ta' segwitu Fl-oqsma fejn japplika l-infurzar pubbliku tal-liġi, bħal-liġi tal-kompetizzjoni, jeħtieġ li tiġi garantita implimentazzjoni effettiva mill-awtoritajiet u fl-istess waqt jiġu faċilitati t-talbiet għal rimedju tal-vittmi ta' ksur tal-liġi tal-Unjoni (22). Il-proposta tal-Kummissjoni dwar dan hija bilanċjata billi ma japplikawx limiti jew perjodi stabbiliti għal dawk li ġarrbu ħsara qabel ma jintemmu l-proċeduri amministrattivi. |
| --- | --- |

4.8

Azzjonijiet kollettivi ta' segwitu Fl-oqsma fejn japplika l-infurzar pubbliku tal-liġi, bħal-liġi tal-kompetizzjoni, jeħtieġ li tiġi garantita implimentazzjoni effettiva mill-awtoritajiet u fl-istess waqt jiġu faċilitati t-talbiet għal rimedju tal-vittmi ta' ksur tal-liġi tal-Unjoni (22). Il-proposta tal-Kummissjoni dwar dan hija bilanċjata billi ma japplikawx limiti jew perjodi stabbiliti għal dawk li ġarrbu ħsara qabel ma jintemmu l-proċeduri amministrattivi.

4.9   Il-finanzjament tar-rimedju kollettiv

| 4.9.1 | L-azzjonijiet kompensatorji ġustifikati għandhom ikunu possibbli mingħajr ma jiġu limitati mill-ispejjeż kbar tal-proċedura. Il-KESE, għalhekk, jilqa' t-talba li għamlet il-Kummissjoni lill-Istati Membri li l-proċeduri tar-rimedju kollettiv ma jkunux għaljin iżżejjed. |
| --- | --- |

4.9.1

L-azzjonijiet kompensatorji ġustifikati għandhom ikunu possibbli mingħajr ma jiġu limitati mill-ispejjeż kbar tal-proċedura. Il-KESE, għalhekk, jilqa' t-talba li għamlet il-Kummissjoni lill-Istati Membri li l-proċeduri tar-rimedju kollettiv ma jkunux għaljin iżżejjed.

| 4.9.2 | Il-Kummissjoni għandha mandanakollu tippreċiża aktar ir-riflessjoni tagħha dwar dan. L-ispejjeż tal-proċedura u tal-avukati jistgħu jkunu ostaklu insormontabbli għall-organizzazzjonijiet rappreżentattivi mingħajr skop ta' qligħ. Dan b'mod partikolari jekk fil-każ li jitilfu jispiċċaw bl-ispejjeż tal-esperti li tant ikun kbar li jikkompromettu l-eżistenza tal-istess organizzazzjonijiet. Għalhekk jeħtieġ li titqies il-possibbiltà li, kif jiġri fil-liġijiet tax-xogħol u soċjali ta' ċerti Stati Membri, l-ispejjeż proċedurali jkunu limitati għal organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ bħal dawn. F'każijiet ta' arrikkiment, jeżistu raġunijiet sodi favur li titqies sistema li tippermetti li l-profitti jmorru għand l-organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ. |
| --- | --- |

4.9.2

Il-Kummissjoni għandha mandanakollu tippreċiża aktar ir-riflessjoni tagħha dwar dan. L-ispejjeż tal-proċedura u tal-avukati jistgħu jkunu ostaklu insormontabbli għall-organizzazzjonijiet rappreżentattivi mingħajr skop ta' qligħ. Dan b'mod partikolari jekk fil-każ li jitilfu jispiċċaw bl-ispejjeż tal-esperti li tant ikun kbar li jikkompromettu l-eżistenza tal-istess organizzazzjonijiet. Għalhekk jeħtieġ li titqies il-possibbiltà li, kif jiġri fil-liġijiet tax-xogħol u soċjali ta' ċerti Stati Membri, l-ispejjeż proċedurali jkunu limitati għal organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ bħal dawn. F'każijiet ta' arrikkiment, jeżistu raġunijiet sodi favur li titqies sistema li tippermetti li l-profitti jmorru għand l-organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ.

| 4.9.3 | Il-Kumitat jappoġġja wkoll id-deċiżjoni li f'ċerti kundizzjonijiet jiġi awtorizzat il-finanzjament minn partijiet terzi. Il-kundizzjonijiet li ssemmi l-Kummissjoni, bħat-trasparenza dwar l-oriġini tal-fondi, huma adegwati u suffiċjenti għall-prevenzjoni tal-litigazzjoni abbużiva. |
| --- | --- |

4.9.3

Il-Kumitat jappoġġja wkoll id-deċiżjoni li f'ċerti kundizzjonijiet jiġi awtorizzat il-finanzjament minn partijiet terzi. Il-kundizzjonijiet li ssemmi l-Kummissjoni, bħat-trasparenza dwar l-oriġini tal-fondi, huma adegwati u suffiċjenti għall-prevenzjoni tal-litigazzjoni abbużiva.

Brussell, 10 ta' Diċembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  COM(2010) 135 final, 31.3.2010.

1

(2)  Prinċipji komuni għal mekkaniżmi ta' rimedju kollettiv ta' inġunzjoni u kumpensatorji fl-Istati Membri li jirrigwardaw il-ksur tad-drittijiet skont il-Liġi tal-Unjoni ĠU L 201, 26.7.2013, p. 60.

2

(3)  Ara ĠU C 162, 25.6.2008, p. 1, ĠU C 128, 18.5.2010, p. 97 u ĠU C 181, 21.6.2012, p. 89, Punt 3.30.

3

(4)  Dwar dan ara ĠU C 162, 25.6.2008, p. 1, punt 3.6 ff., punt 7 ff., ĠU C 128, 18.5.2010, p. 97.

4

(5)  COM(2013) 404 final,11.6.2013.

5

(6)  ĠU C 162, 25.6.2008, p. 1, Punt 8.1.

6

(7)  ĠU C 228, 22.9.2009, p. 40, Punt 4.2.1.

7

(8)  Ara n-nota 10 f'qiegħ il-paġna tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni COM(2013) 401 final, 11.6.2013.

8

(9)  ĠU. C 162, 25.6.2008, p. 1, Punt 7.1.2; ĠU. C 128,18.5.2012, p. 97, Punt 5.2.3.

9

(10)  ĠU. C 162, 25.6.2008, p. 1, Punt 7.1.2; ĠU. C 128,18.5.2012, p. 97, Punt 5.2.3.

10

(11)  ĠU C 162, 25.6.2008, p. 1, punt 7.3 ff. ĠU C 128, 18.5.2010, p. 97, Punt 5.2.3.

11

(12)  ĠU C 128, 18.5.2010, p. 97, Punt 5.2.3.

12

(13)  ĠU C 228, 22.9.2009, p. 40, Punt 4.8.4.

13

(14)  ĠU C 162, 25.6.2008, p. 1, Punt 7.2 ff.

14

(15)  ĠU C 162, 25.6.2008, p. 1, Punt 7.2.3.1; ĠU C 128, 18.5.2010, p. 97, Punt 5.2.3; ĠU C 228, 22.9.2009, p. 40, Punti 4.4.1. u 4.4.2.

15

(16)  ĠU C 128, 18.5.2010, p. 97, Punt 5.2.3.

16

(17)  ĠU C 162, 25.6.2008, p. 1, Punt 7.2.3.1; ĠU C 128, 18.5.2010, p. 97, Punt 5.2.3; ĠU C 228, 22.9.2009, p. 40, Punti 4.4.1. u 4.4.2.

17

(18)  Il-Kummissjoni jeħtieġ li terġa' tiċċara wkoll meta u liema huma l-kundizzjonijiet li fihom proċedura opt-out tkun kompatibbli mad-dritt li wieħed jinstema' stabbilit fl-Artikolu 41 (2) u 47 (2) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. Dan huwa partikolarment importanti għall-Istati Membri bħall-Ġermanja fejn id-dritt li wieħed jinstema' huwa mħares mill-Kostituzzjoni.

18

(19)  ĠU C 228, 22.9.2009, p. 40, Punt 4.8.5.

19

(20)  ĠU C 128,18.5.2010, p. 97, Punt 5.3.5.

20

(21)  ĠU C 181, 21.6.2012, p. 93.

21

(22)  ĠU C 228, 22.9.2009, p. 40, Punt 3.6.1.

22

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/73 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/73

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-vjaġġi kollox kompriż (package travel) u arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti, li temenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004, id-Direttiva 2011/83/UE u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 90/314/KEE

COM(2013) 512 final – 2013/0246 (COD)

2014/C 170/12

Relatur Ġenerali: is-Sinjura DARMANIN

Nhar is-6 ta' Settembru 2013 u nhar l-10 ta' Settembru 2013, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew rispettivament iddeċidew, b’konformità mal-Artikolu 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-vjaġġi kollox kompriż (package travel) u arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti, li temenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004, id-Direttiva 2011/83/UE u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 90/314/KEE

COM(2013) 512 final– 2013/0246 (COD).

Nhar it-12 ta’ Novembru 2013, il-Bureau tal-Kumitat ta istruzzjonijiet lis-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett.

Minħabba l-urġenza tal-ħidma, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda matul l-494 Sessjoni Plenarja tiegħu tal-10 u l-11 ta' Diċembru 2013 (seduta tal-11 ta' Diċembru) li jaħtar lis-Sinjura Darmanin bħala relatur ġenerali, u adotta din l-Opinjoni b' 96 vot favur, vot kontra u 3 astensjonijiet.

1.   Rakkomandazzjonijiet

Rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-Proposta għal Direttiva dwar il-vjaġġi kollox kompriż u arranġamenti tal-ivvjaġar assistiti. Huwa jagħraf li l-ambitu u d-definizzjonijiet stabbiliti fid-Direttiva jiffurmaw element prinċipali tal-proposta u għalhekk jirrakkomanda li:






  — | l-ivjaġġar fuq xogħol jew taħlita ta' xogħol u divertiment li ma jinxtarax f'kuntratt qafas u li jikkostitwixxi vjaġġ kollox kompriż jew arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti jaqa' b'mod ċar taħt l-ambitu ta' din il-proposta; |
| --- | --- | --- |

1.1

Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-Proposta għal Direttiva dwar il-vjaġġi kollox kompriż u arranġamenti tal-ivvjaġar assistiti. Huwa jagħraf li l-ambitu u d-definizzjonijiet stabbiliti fid-Direttiva jiffurmaw element prinċipali tal-proposta u għalhekk jirrakkomanda li:

—

l-ivjaġġar fuq xogħol jew taħlita ta' xogħol u divertiment li ma jinxtarax f'kuntratt qafas u li jikkostitwixxi vjaġġ kollox kompriż jew arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti jaqa' b'mod ċar taħt l-ambitu ta' din il-proposta;

| — | l-organizzaturi tal-vjaġġi okkażjonali għandhom jaqgħu fl-ambitu ta' din id-Direttiva wkoll sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet ugwali għal kulħadd u ħarsien adegwat tal-konsumatur. Għalhekk it-tneħħija ta' ''pakketti organizzati b'mod okkażjonali'' mill-premessa 19 tal-Proposta; |
| --- | --- |

—

l-organizzaturi tal-vjaġġi okkażjonali għandhom jaqgħu fl-ambitu ta' din id-Direttiva wkoll sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet ugwali għal kulħadd u ħarsien adegwat tal-konsumatur. Għalhekk it-tneħħija ta' ''pakketti organizzati b'mod okkażjonali'' mill-premessa 19 tal-Proposta;

| — | il-vjaġġi kollox kompriż u l-arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti li jkopru inqas minn 24 siegħa għandhom jiddaħħlu fl-ambitu tal-proposta. Billi ż-żmien kopert huwa limitat, ir-riskju għan-negozjant huwa inqas filwaqt li l-konsumaturi jistgħu jiffaċċjaw l-istess problemi bħal f'pakketti oħra. Barra minn hekk, f'ċerti pajjiżi dan il-limitu ma jeżistix; |
| --- | --- |

—

il-vjaġġi kollox kompriż u l-arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti li jkopru inqas minn 24 siegħa għandhom jiddaħħlu fl-ambitu tal-proposta. Billi ż-żmien kopert huwa limitat, ir-riskju għan-negozjant huwa inqas filwaqt li l-konsumaturi jistgħu jiffaċċjaw l-istess problemi bħal f'pakketti oħra. Barra minn hekk, f'ċerti pajjiżi dan il-limitu ma jeżistix;

| — | id-dettalji ta' prenotazzjoni kif imsemmija fid-definizzjoni tal-arranġament tal-ivvjaġġar assistit (Artikolu 3(2)(v)) għandhom ikunu kwalunkwe dettalji tal-klijent li qed jiġi trasferit u mhux biss informazzjoni tal-kard ta' kreditu, skont il-premessa 18 tal-Proposta; |
| --- | --- |

—

id-dettalji ta' prenotazzjoni kif imsemmija fid-definizzjoni tal-arranġament tal-ivvjaġġar assistit (Artikolu 3(2)(v)) għandhom ikunu kwalunkwe dettalji tal-klijent li qed jiġi trasferit u mhux biss informazzjoni tal-kard ta' kreditu, skont il-premessa 18 tal-Proposta;

| — | l-aħħar sentenza ta' Artikolu 3(2)(b)(v) ''mhux aktar tard minn meta l-prenotazzjoni tal-ewwel servizz hija kkonfermata'' għandha titħassar billi referenza għal żmien speċifiku hija problematika u toħloq konfużjoni; |
| --- | --- |

—

l-aħħar sentenza ta' Artikolu 3(2)(b)(v) ''mhux aktar tard minn meta l-prenotazzjoni tal-ewwel servizz hija kkonfermata'' għandha titħassar billi referenza għal żmien speċifiku hija problematika u toħloq konfużjoni;

| — | ir-referenzi għall-''istess'' proċess ta' prenotazzjoni jew prenotazzjonijiet ''separati'' f'Artikoli 3(2)9b)(1) u 3(5)(a) rispettivament għandhom jitħassru. |
| --- | --- |

—

ir-referenzi għall-''istess'' proċess ta' prenotazzjoni jew prenotazzjonijiet ''separati'' f'Artikoli 3(2)9b)(1) u 3(5)(a) rispettivament għandhom jitħassru.

| 1.2 | Il-KESE jappoġġja l-pass favur iktar trasparenza. Madanakollu l-metodoloġija ta' trasparenza bħal din għandha tkun ċara u prattika għal referenza faċli u m'għandhiex titħalla għal kollox f'idejn il-bejjiegħ bl-imnut. |
| --- | --- |

1.2

Il-KESE jappoġġja l-pass favur iktar trasparenza. Madanakollu l-metodoloġija ta' trasparenza bħal din għandha tkun ċara u prattika għal referenza faċli u m'għandhiex titħalla għal kollox f'idejn il-bejjiegħ bl-imnut.

| 1.3 | Il-KESE jappoġġja d-disseminazzjoni tal-informazzjoni b'mezzi diġitali iżda jirrimarka li għad hemm numru ta' konsumaturi Ewropej li m'għandhomx din il-faċilità, jew minħabba għażla jew minħabba aċċess limitat, u li m'għandhiex issir diskriminazzjoni kontrihom f'dak li jirrigwarda aċċess għall-informazzjoni dwar il-vjaġġi kollox kompriż tagħhom jew l-aġġornament ta' din l-informazzjoni. |
| --- | --- |

1.3

Il-KESE jappoġġja d-disseminazzjoni tal-informazzjoni b'mezzi diġitali iżda jirrimarka li għad hemm numru ta' konsumaturi Ewropej li m'għandhomx din il-faċilità, jew minħabba għażla jew minħabba aċċess limitat, u li m'għandhiex issir diskriminazzjoni kontrihom f'dak li jirrigwarda aċċess għall-informazzjoni dwar il-vjaġġi kollox kompriż tagħhom jew l-aġġornament ta' din l-informazzjoni.

| 1.4 | Il-KESE jirrakkomanda li jiġu definiti aħjar tariffi ''raġonevoli'' għall-kanċellazzjoni u jenfasizza li kumpens ta' EUR 100 mhux biżżejjed u jnaqqas mid-drittijiet attwali tal-konsumatur. |
| --- | --- |

1.4

Il-KESE jirrakkomanda li jiġu definiti aħjar tariffi ''raġonevoli'' għall-kanċellazzjoni u jenfasizza li kumpens ta' EUR 100 mhux biżżejjed u jnaqqas mid-drittijiet attwali tal-konsumatur.

| 1.5 | Il-KESE jemmen li huwa possibbli li tiġi emendata d-Direttiva 90/314/KEE billi tiġi adattata għal tekonoloġiji ġodda mingħajr ma jitnaqqas il-livell ta' protezzjoni tal-konsumatur. |
| --- | --- |

1.5

Il-KESE jemmen li huwa possibbli li tiġi emendata d-Direttiva 90/314/KEE billi tiġi adattata għal tekonoloġiji ġodda mingħajr ma jitnaqqas il-livell ta' protezzjoni tal-konsumatur.

2.   Kuntest

Kuntest

| 2.1 | Id-Direttiva dwar il-vjaġġi kollox kompriż u arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti hija aġġornament tad-Direttiva dwar il-Vjaġġi Kollox Inkluż tal-1990, li ilu mistenni ħafna. Din id-Direttiva aġġornata tiġbor fiha l-mezzi diġitali ġodda bħala strument li jgħin lill-konsumaturi biex jibbukkjaw il-vaganzi tagħhom u telimina xi elementi skaduti. |
| --- | --- |

2.1

Id-Direttiva dwar il-vjaġġi kollox kompriż u arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti hija aġġornament tad-Direttiva dwar il-Vjaġġi Kollox Inkluż tal-1990, li ilu mistenni ħafna. Din id-Direttiva aġġornata tiġbor fiha l-mezzi diġitali ġodda bħala strument li jgħin lill-konsumaturi biex jibbukkjaw il-vaganzi tagħhom u telimina xi elementi skaduti.

| 2.2 | Il-Kummissjoni bdiet il-ħidma tagħha fuq ir-reviżjoni ta' din id-Direttiva fl-2007 permezz ta' valutazzjonijiet tal-impatt, proċess ta' konsultazzjoni u laqgħat speċifiċi mal-partijiet interessati. |
| --- | --- |

2.2

Il-Kummissjoni bdiet il-ħidma tagħha fuq ir-reviżjoni ta' din id-Direttiva fl-2007 permezz ta' valutazzjonijiet tal-impatt, proċess ta' konsultazzjoni u laqgħat speċifiċi mal-partijiet interessati.

3.   Definizzjoni

Definizzjoni

| 3.1 | Element prinċipali tad-Direttiva aġġornata huwa l-ambitu tagħha u d-definizzjonijiet li tipprovdi. L-ambitu jkopri firxa usa' ta' vjaġġar u jinkludi:






  — | vjaġġi kollox kompriż imħejjija minn qabel, offruti minn bejjiegħ bl-imnut jew online; |
| --- | --- | --- |

3.1

Element prinċipali tad-Direttiva aġġornata huwa l-ambitu tagħha u d-definizzjonijiet li tipprovdi. L-ambitu jkopri firxa usa' ta' vjaġġar u jinkludi:

—

vjaġġi kollox kompriż imħejjija minn qabel, offruti minn bejjiegħ bl-imnut jew online;

| — | il-kategorija l-ġdida ta' vjaġġi kollox kompriż personalizzati offruti minn bejjiegħ bl-imnut jew online; |
| --- | --- |

—

il-kategorija l-ġdida ta' vjaġġi kollox kompriż personalizzati offruti minn bejjiegħ bl-imnut jew online;

| — | arranġamenti tal-ivvjaġġar personalizzati oħra (arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti) fejn bejjiegħ bl-imnut jew servizz tal-ivvjaġġar online jaġixxi ta' intermedjatur. |
| --- | --- |

—

arranġamenti tal-ivvjaġġar personalizzati oħra (arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti) fejn bejjiegħ bl-imnut jew servizz tal-ivvjaġġar online jaġixxi ta' intermedjatur.

| 3.2 | L-ambitu tad-Direttiva ma jkoprix arranġamenti tal-ivvjaġġar indipendenti jew arranġamenti tal-ivjaġġar fuq xogħol. L-oqsma li d-Direttiva teskludi huma definiti f'Artikolu 2. F'dan ir-rigward il-KESE jenfasizza li l-esklużjoni taħt Artikolu 2(2)(c) m'għandha bl-ebda mod tolqot l-intraprenditur jew wieħed mill-impjegati tiegħu li jieħu bħala xogħol l-arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti, jew l-ivvjaġġar kollox kompriż, jew taħlita ta' xogħol u divertiment li ma jaqgħux taħt kuntratt qafas. Għalhekk kull ma hu relatat ma' vjaġġar bħal dan għandu jaqa' taħt id-definizzjoni ta' vjaġġi kollox kompriż u/jew arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti. |
| --- | --- |

3.2

L-ambitu tad-Direttiva ma jkoprix arranġamenti tal-ivvjaġġar indipendenti jew arranġamenti tal-ivjaġġar fuq xogħol. L-oqsma li d-Direttiva teskludi huma definiti f'Artikolu 2. F'dan ir-rigward il-KESE jenfasizza li l-esklużjoni taħt Artikolu 2(2)(c) m'għandha bl-ebda mod tolqot l-intraprenditur jew wieħed mill-impjegati tiegħu li jieħu bħala xogħol l-arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti, jew l-ivvjaġġar kollox kompriż, jew taħlita ta' xogħol u divertiment li ma jaqgħux taħt kuntratt qafas. Għalhekk kull ma hu relatat ma' vjaġġar bħal dan għandu jaqa' taħt id-definizzjoni ta' vjaġġi kollox kompriż u/jew arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti.

| 3.3 | Din id-definizzjoni ġdida tiżgura li l-vjaġġi kollox kompriż ifissru iktar minn sempliċiment vjaġġi kollox kompriż tradizzjonali iżda jinkludu wkoll tendenzi moderni fl-ivvjaġġar u b'hekk tkopri 23 % aktar minn dawk li jorganizzaw il-vaganzi. Id-Direttiva l-ġdida mistennija tkopri kważi nofs dawk li jorganizzaw il-vaganzi (46 %) (1). Filwaqt li 7 minn 10 pakketti ta' vjaġġi kollox kompriż jinxtraw mingħand aġent tal-ivvjaġġar minn post tal-bejgħ, numru ta' konsumaturi jixtru pakketti tradizzjonali online, u l-użu tal-internet qed jiżdied ukoll għal pakketti tal-ivvjaġġar personalizzati (2). |
| --- | --- |

3.3

Din id-definizzjoni ġdida tiżgura li l-vjaġġi kollox kompriż ifissru iktar minn sempliċiment vjaġġi kollox kompriż tradizzjonali iżda jinkludu wkoll tendenzi moderni fl-ivvjaġġar u b'hekk tkopri 23 % aktar minn dawk li jorganizzaw il-vaganzi. Id-Direttiva l-ġdida mistennija tkopri kważi nofs dawk li jorganizzaw il-vaganzi (46 %) (1). Filwaqt li 7 minn 10 pakketti ta' vjaġġi kollox kompriż jinxtraw mingħand aġent tal-ivvjaġġar minn post tal-bejgħ, numru ta' konsumaturi jixtru pakketti tradizzjonali online, u l-użu tal-internet qed jiżdied ukoll għal pakketti tal-ivvjaġġar personalizzati (2).

1

2

| 3.4 | Il-KESE jilqa' din id-definizzjoni ġdida u iktar wiesgħa tal-vjaġġi kollox kompriż li tindirizza kwistjonijiet relatati ma' pakketti ta' vjaġġi personalizzati li ma kinux koperti mid-Direttiva tal-1990 minkejja l-fatt li konsumaturi ġeneralment kienu taħt l-impressjoni li huma koperti. Fil-fehma tal-KESE l-vjaġġi kollox kompriż mhux neċessarjament jinkludu trasport u akkomodazzjoni: minflok dawn ikunu fihom minn tal-inqas żewġ komponenti differenti, jiġifieri kiri ta' karozzi jew eskursjonijiet, trasport, akkomodazzjoni, attivitajiet sportivi jew kwalunkwe komponent li jagħmel parti minn vaganza. |
| --- | --- |

3.4

Il-KESE jilqa' din id-definizzjoni ġdida u iktar wiesgħa tal-vjaġġi kollox kompriż li tindirizza kwistjonijiet relatati ma' pakketti ta' vjaġġi personalizzati li ma kinux koperti mid-Direttiva tal-1990 minkejja l-fatt li konsumaturi ġeneralment kienu taħt l-impressjoni li huma koperti. Fil-fehma tal-KESE l-vjaġġi kollox kompriż mhux neċessarjament jinkludu trasport u akkomodazzjoni: minflok dawn ikunu fihom minn tal-inqas żewġ komponenti differenti, jiġifieri kiri ta' karozzi jew eskursjonijiet, trasport, akkomodazzjoni, attivitajiet sportivi jew kwalunkwe komponent li jagħmel parti minn vaganza.

| 3.5 | Id-definizzjoni tal-vjaġġi kollox kompriż taħt Artikolu 3(2) tiddefinixxi firxa wiesgħa ta' aspetti tal-ivjaġġar kollox kompriż. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon id-definizzjoni iżda jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li d-''dettalji'' stipulati f'punt 2 b(v) ta' dan l-Artikolu għandhom ikunu kwalunkwe dettalji tal-prenotazzjoni ta' klijent li jiġu trasferiti u mhux biss informazzjoni tal-kard ta' kreditu kif indikat fil-Memorandum ta' Spjegazzjoni (premessa18) tad-Direttiva. Il-KESE għalhekk jirrakkomanda li jitħassru l-aħħar żewġ sentenzi ta' premessa 18. Barra minn hekk il-KESE jisħaq li trasferimenti bħal dawn tad-dettalji m'għandhomx ikunu marbuta ma' mument speċifiku fiż-żmien u għalhekk jirrakkomanda li jitħassar it-test ta' premessa 18 u Artikolu 3(2)b(v) ''minn meta l-prenotazzjoni tal-ewwel servizz ikun ikkonfermat''. |
| --- | --- |

3.5

Id-definizzjoni tal-vjaġġi kollox kompriż taħt Artikolu 3(2) tiddefinixxi firxa wiesgħa ta' aspetti tal-ivjaġġar kollox kompriż. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon id-definizzjoni iżda jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li d-''dettalji'' stipulati f'punt 2 b(v) ta' dan l-Artikolu għandhom ikunu kwalunkwe dettalji tal-prenotazzjoni ta' klijent li jiġu trasferiti u mhux biss informazzjoni tal-kard ta' kreditu kif indikat fil-Memorandum ta' Spjegazzjoni (premessa18) tad-Direttiva. Il-KESE għalhekk jirrakkomanda li jitħassru l-aħħar żewġ sentenzi ta' premessa 18. Barra minn hekk il-KESE jisħaq li trasferimenti bħal dawn tad-dettalji m'għandhomx ikunu marbuta ma' mument speċifiku fiż-żmien u għalhekk jirrakkomanda li jitħassar it-test ta' premessa 18 u Artikolu 3(2)b(v) ''minn meta l-prenotazzjoni tal-ewwel servizz ikun ikkonfermat''.

| 3.6 | Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li d-Direttiva għandha tapplika wkoll għal dawk li okkażjonalment jorganizzaw xi vjaġġi kollox kompriż. Ir-reponsabbiltajiet u d-dmirijiet tagħhom għandhom jiġu koperti wkoll. Dan jiżgura li l-konsumatur jitħares irrispettivament minn min ikun qed jorganizza l-vjaġġ, u jiżgura wkoll kundizzjonijiet ugwali għall-organizzaturi tal-pakketti ta' vjaġġi. Għalhekk il-KESE jirrakkomanda li l-frażi ''pakketti organizzati b'mod okkażjonali'' titħassar mill-premessa 19 tal-Memorandum ta' Spjegazzjoni tad-Direttiva. |
| --- | --- |

3.6

Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li d-Direttiva għandha tapplika wkoll għal dawk li okkażjonalment jorganizzaw xi vjaġġi kollox kompriż. Ir-reponsabbiltajiet u d-dmirijiet tagħhom għandhom jiġu koperti wkoll. Dan jiżgura li l-konsumatur jitħares irrispettivament minn min ikun qed jorganizza l-vjaġġ, u jiżgura wkoll kundizzjonijiet ugwali għall-organizzaturi tal-pakketti ta' vjaġġi. Għalhekk il-KESE jirrakkomanda li l-frażi ''pakketti organizzati b'mod okkażjonali'' titħassar mill-premessa 19 tal-Memorandum ta' Spjegazzjoni tad-Direttiva.

| 3.7 | Il-vjaġġi kollox kompriż u l-arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti li jkopru inqas minn 24 siegħa għandhom jiġu inklużi fl-ambitu tal-proposta. Billi ż-żmien kopert huwa limitat, ir-riskju għan-negozjant huwa inqas filwaqt li l-konsumaturi jistgħu jiffaċċjaw daqstant problemi bħal f'pakketti oħra. Barra minn hekk, f'ċerti pajjiżi dan il-limitu ma jeżistix (3). |
| --- | --- |

3.7

Il-vjaġġi kollox kompriż u l-arranġamenti tal-ivvjaġġar assistiti li jkopru inqas minn 24 siegħa għandhom jiġu inklużi fl-ambitu tal-proposta. Billi ż-żmien kopert huwa limitat, ir-riskju għan-negozjant huwa inqas filwaqt li l-konsumaturi jistgħu jiffaċċjaw daqstant problemi bħal f'pakketti oħra. Barra minn hekk, f'ċerti pajjiżi dan il-limitu ma jeżistix (3).

3

4.   Trasparenza

Trasparenza

| 4.1 | Il-proposta timmira li żżid it-trasparenza għall-konsumaturi u tiżgura li jkunu infurmati dwar it-tip ta' kuntratt li se jiffirmaw u d-drittijiet rispettivi tagħhom. B'hekk jiġu evitati każijiet li diġà seħħew fil-passat fejn il-konsumaturi setgħu ngħataw x'jifhmu li kienu koperti meta ma kinux. |
| --- | --- |

4.1

Il-proposta timmira li żżid it-trasparenza għall-konsumaturi u tiżgura li jkunu infurmati dwar it-tip ta' kuntratt li se jiffirmaw u d-drittijiet rispettivi tagħhom. B'hekk jiġu evitati każijiet li diġà seħħew fil-passat fejn il-konsumaturi setgħu ngħataw x'jifhmu li kienu koperti meta ma kinux.

| 4.2 | Il-KESE huwa favur iktar informazzjoni u informazzjoni iktar ċara għall-konsumaturi dwar dak li qed jaqblu miegħu. Madanakollu, minħabba li l-metodoloġija tal-implimentazzjoni titħalla f'idejn il-bejjiegħ bl-imnut, din it-trasparenza hija inqas faċli li titqiegħed fil-prattika milli fil-fatt wieħed jaħseb. |
| --- | --- |

4.2

Il-KESE huwa favur iktar informazzjoni u informazzjoni iktar ċara għall-konsumaturi dwar dak li qed jaqblu miegħu. Madanakollu, minħabba li l-metodoloġija tal-implimentazzjoni titħalla f'idejn il-bejjiegħ bl-imnut, din it-trasparenza hija inqas faċli li titqiegħed fil-prattika milli fil-fatt wieħed jaħseb.

| 4.3 | Ir-responsabbiltà għandha tkun kemm tal-organizzatur kif ukoll tal-bejjiegħ bl-imnut, u mhux tal-organizzatur biss. Il-konsumaturi ħafna drabi jkunu konfużi fir-rigward ta' min hu min fil-katina kuntrattwali u ħafna drabi jidentifikaw il-bejjiegħ bl-imut bħala l-kontroparti kuntrattwali. Barra minn hekk, il-konsumaturi m'għandhomx jitħallew jiddependu mir-rieda tajba tal-bejjiegħ bl-imnut biex jitrasferixxi l-ilmenti tagħhom, għalhekk l-implimentazzjoni tajba ta' Artikolu 31 hija importanti ħafna. |
| --- | --- |

4.3

Ir-responsabbiltà għandha tkun kemm tal-organizzatur kif ukoll tal-bejjiegħ bl-imnut, u mhux tal-organizzatur biss. Il-konsumaturi ħafna drabi jkunu konfużi fir-rigward ta' min hu min fil-katina kuntrattwali u ħafna drabi jidentifikaw il-bejjiegħ bl-imut bħala l-kontroparti kuntrattwali. Barra minn hekk, il-konsumaturi m'għandhomx jitħallew jiddependu mir-rieda tajba tal-bejjiegħ bl-imnut biex jitrasferixxi l-ilmenti tagħhom, għalhekk l-implimentazzjoni tajba ta' Artikolu 31 hija importanti ħafna.

5.   Regoli speċjali dwar il-pubblikazzjoni

Regoli speċjali dwar il-pubblikazzjoni

| 5.1 | Ir-rekwiżit stabbilit fid-Direttiva 1990 li l-fuljetti jiġu stampati tħassar billi l-internet ġab miegħu era ġdida ta' informazzjoni għall-konsumaturi. It-tneħħija ta' dan ir-rekwiżit tiffranka lill-industrija EUR 390 miljun fis-sena (4). Mandanakollu l-proposta l-ġdida xorta għadha titlob li l-konsumatur jingħata l-informazzjoni kollha fil-fażi tal-kuntratt u jiġi infurmat bil-miktub f'każ ta' xi tibdil. |
| --- | --- |

5.1

Ir-rekwiżit stabbilit fid-Direttiva 1990 li l-fuljetti jiġu stampati tħassar billi l-internet ġab miegħu era ġdida ta' informazzjoni għall-konsumaturi. It-tneħħija ta' dan ir-rekwiżit tiffranka lill-industrija EUR 390 miljun fis-sena (4). Mandanakollu l-proposta l-ġdida xorta għadha titlob li l-konsumatur jingħata l-informazzjoni kollha fil-fażi tal-kuntratt u jiġi infurmat bil-miktub f'każ ta' xi tibdil.

4

| 5.2 | Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon l-iffrankar li se tagħmel l-industrija u jħeġġeġ li dan jintuża għall-innovazzjoni, l-impjieg u t-tkabbir. Madanakollu l-KESE jemmen li l-konsumaturi li ma jużawx l-internet, minħabba li jagħżlu hekk jew minħabba nuqqas ta' riżorsi, m'għandhomx ikunu żvantaġġati f'termini ta' aċċess għall-informazzjoni korretta. |
| --- | --- |

5.2

Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon l-iffrankar li se tagħmel l-industrija u jħeġġeġ li dan jintuża għall-innovazzjoni, l-impjieg u t-tkabbir. Madanakollu l-KESE jemmen li l-konsumaturi li ma jużawx l-internet, minħabba li jagħżlu hekk jew minħabba nuqqas ta' riżorsi, m'għandhomx ikunu żvantaġġati f'termini ta' aċċess għall-informazzjoni korretta.

6.   Informazzjoni prekuntrattwali u tibdil fil-kuntratt

Informazzjoni prekuntrattwali u tibdil fil-kuntratt

| 6.1 | Il-KESE jenfasizza l-bżonn li l-informazzjoni prekuntrattwali tingħata f'forma li sservi fit-tul sabiex il-kosumaturi jkunu jistgħu jaqrawha meta jridu. |
| --- | --- |

6.1

Il-KESE jenfasizza l-bżonn li l-informazzjoni prekuntrattwali tingħata f'forma li sservi fit-tul sabiex il-kosumaturi jkunu jistgħu jaqrawha meta jridu.

| 6.2 | Barra minn hekk il-KESE jaċċetta li l-informazzjoni li tingħata lil min ikun se jivjaġġa, kemm qabel il-kuntratt kif ukoll mal-kuntratt, tista' tinbidel iżda l-informazzjoni relatata mal-isem u l-indirizz tal-fornitur hija wisq importanti biex tinbidel, u għalhekk m'għandhiex tkun soġġetta għal bidla. |
| --- | --- |

6.2

Barra minn hekk il-KESE jaċċetta li l-informazzjoni li tingħata lil min ikun se jivjaġġa, kemm qabel il-kuntratt kif ukoll mal-kuntratt, tista' tinbidel iżda l-informazzjoni relatata mal-isem u l-indirizz tal-fornitur hija wisq importanti biex tinbidel, u għalhekk m'għandhiex tkun soġġetta għal bidla.

| 6.3 | Tibdil sinifikanti fil-kuntratt għandu jkun possibbli biss jekk dan ma joħloqx inkonvenjenza għall-passiġġier. Barra minn hekk, li l-konsumatur jaċċetta t-tibdil, għandha tkun proċedura espliċita u mhux taċita kif propost f'Artikolu 9.2 (b). |
| --- | --- |

6.3

Tibdil sinifikanti fil-kuntratt għandu jkun possibbli biss jekk dan ma joħloqx inkonvenjenza għall-passiġġier. Barra minn hekk, li l-konsumatur jaċċetta t-tibdil, għandha tkun proċedura espliċita u mhux taċita kif propost f'Artikolu 9.2 (b).

| 6.4 | Id-dritt tal-organizzatur li jikkanċella l-pakkett jekk in-numru minimu ta' persuni ma jintlaħaqx għandu jitħassar. Minkejja li l-possibbiltà teżisti diġà fid-direttiva attwali din m'għadhiex ġustifikata għax it-teknoloġija issa tippermetti lin-negozjanti li jbassru u jimmaniġġjaw b'mod faċli r-riskji involuti fl-offerti u l-operazzjonijiet tagħhom. |
| --- | --- |

6.4

Id-dritt tal-organizzatur li jikkanċella l-pakkett jekk in-numru minimu ta' persuni ma jintlaħaqx għandu jitħassar. Minkejja li l-possibbiltà teżisti diġà fid-direttiva attwali din m'għadhiex ġustifikata għax it-teknoloġija issa tippermetti lin-negozjanti li jbassru u jimmaniġġjaw b'mod faċli r-riskji involuti fl-offerti u l-operazzjonijiet tagħhom.

| 6.5 | Il-kuntratti għandhom ikunu fil-lingwa tal-konsumatur. |
| --- | --- |

6.5

Il-kuntratti għandhom ikunu fil-lingwa tal-konsumatur.

7.   Id-drittijiet ta' kanċellazzjoni

Id-drittijiet ta' kanċellazzjoni

| 7.1 | Taħt ir-regoli l-ġodda l-konsumaturi għandhom id-dritt li jitrasferixxu l-kuntratt lil persuna terza u anki li jħassru l-kuntratt. Jekk jagħmlu dan ikollhom iħallsu tariffa sostanzjali lill-organizzatur biex ikopri l-ispejjeż li jkun ġarrab. |
| --- | --- |

7.1

Taħt ir-regoli l-ġodda l-konsumaturi għandhom id-dritt li jitrasferixxu l-kuntratt lil persuna terza u anki li jħassru l-kuntratt. Jekk jagħmlu dan ikollhom iħallsu tariffa sostanzjali lill-organizzatur biex ikopri l-ispejjeż li jkun ġarrab.

| 7.2 | Il-KESE jappoġġja l-estensjoni tad-dritt tal-konsumatur li jikkanċella eżatt qabel it-tluq. Madanakollu għandu dubji fir-rigward tal-valur reali ta' tariffa “raġonevoli” f'każ ta' terminazzjoni mill-konsumatur. Din id-Direttiva għandha tistabbilixxi prinċipji ġenerali jew regoli dwar kif jiġi kalkulat il-kumpens li jrid jagħti l-konsumatur. Il-ħlas m'għandux ikun sproporzjonat jew eċċessiv. |
| --- | --- |

7.2

Il-KESE jappoġġja l-estensjoni tad-dritt tal-konsumatur li jikkanċella eżatt qabel it-tluq. Madanakollu għandu dubji fir-rigward tal-valur reali ta' tariffa “raġonevoli” f'każ ta' terminazzjoni mill-konsumatur. Din id-Direttiva għandha tistabbilixxi prinċipji ġenerali jew regoli dwar kif jiġi kalkulat il-kumpens li jrid jagħti l-konsumatur. Il-ħlas m'għandux ikun sproporzjonat jew eċċessiv.

| 7.3 | Barra minn hekk il-konsumatur għandu jkollu l-possibiltà li jikkanċella l-kuntratt minħabba raġunijiet mhux previsti u li mhumiex fil-kontroll tiegħu, bħal mard jew mewt fil-familja, mingħajr ma jħallas kumpens, dan b'mod korollarju mad-dritt propost tal-organizzatur li jikkanċella f'każijiet ta' forza maġġuri mingħajr ma jagħti kumpens. |
| --- | --- |

7.3

Barra minn hekk il-konsumatur għandu jkollu l-possibiltà li jikkanċella l-kuntratt minħabba raġunijiet mhux previsti u li mhumiex fil-kontroll tiegħu, bħal mard jew mewt fil-familja, mingħajr ma jħallas kumpens, dan b'mod korollarju mad-dritt propost tal-organizzatur li jikkanċella f'każijiet ta' forza maġġuri mingħajr ma jagħti kumpens.

8.   Ir-responsabbiltà f'każ ta' nuqqas ta' eżekuzzjoni

Ir-responsabbiltà f'każ ta' nuqqas ta' eżekuzzjoni

| 8.1 | Il-kumpens ta' massimu ta' EUR 100 u tliet iljieli għal kull vjaġġatur assolutament mhux aċċettabbli għall-KESE. Dan imur kontra r-responsabbiltà ġenerali tal-organizzatur li jagħti s-servizz miftiehem lill-konsumatur. Barra minn hekk huwa kontra l-prinċipju ta' ''kumpens sħiħ'' għad-danni li huwa prinċipju ġenerali tal-liġi fl-Istati Membri kollha tal-UE. Il-limitu fuq il-prezz m'għandux jiġi applikat qatt għal persuni b'mobbiltà mnaqqsa. |
| --- | --- |

8.1

Il-kumpens ta' massimu ta' EUR 100 u tliet iljieli għal kull vjaġġatur assolutament mhux aċċettabbli għall-KESE. Dan imur kontra r-responsabbiltà ġenerali tal-organizzatur li jagħti s-servizz miftiehem lill-konsumatur. Barra minn hekk huwa kontra l-prinċipju ta' ''kumpens sħiħ'' għad-danni li huwa prinċipju ġenerali tal-liġi fl-Istati Membri kollha tal-UE. Il-limitu fuq il-prezz m'għandux jiġi applikat qatt għal persuni b'mobbiltà mnaqqsa.

| 8.2 | Il-KESE jinnota bi pjaċir li d-Direttiva proposta speċifikament tinkludi d-drittijiet tal-persuni b'diżabilità pereżempju f'Kapitolu 4. |
| --- | --- |

8.2

Il-KESE jinnota bi pjaċir li d-Direttiva proposta speċifikament tinkludi d-drittijiet tal-persuni b'diżabilità pereżempju f'Kapitolu 4.

| 8.3 | Il-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni li l-premessa tad-Direttiva proposta għandha tinkludi referenzi għaċ-ċertifikazzjoni tal-aċċessibbiltà u l-istandardizzazzjoni tagħha għax dan jipprovdi informazzjoni prezzjuża għall-aġent tal-ivvjaġġar. |
| --- | --- |

8.3

Il-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni li l-premessa tad-Direttiva proposta għandha tinkludi referenzi għaċ-ċertifikazzjoni tal-aċċessibbiltà u l-istandardizzazzjoni tagħha għax dan jipprovdi informazzjoni prezzjuża għall-aġent tal-ivvjaġġar.

| 8.4 | Il-KESE jaqbel li l-prinċipju li l-vjaġġaturi jkunu responsabbli li javżaw lill-organizzatur dwar ''il-ħtiġijiet partikolari tagħhom (tal-vjaġġaturi) mill-inqas 48 siegħa qabel il-bidu tal-pakkett'', ikun japplika wkoll għall-persuni b'diżabilità. Madanakollu l-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li ħafna drabi vjaġġatur ikun irid jagħmel dan iżda ma jsibx mod kif jikkomunika mal-organizzatur. Għalhekk huwa importanti li l-metodi għall-komunikazzjoni ta' din l-informazzjoni jkunu ċari għal min qed jivjaġġa (dawn jistgħu, pereżempju, jinkludu parti speċifika fil-formola tal-applikazzjoni online). |
| --- | --- |

8.4

Il-KESE jaqbel li l-prinċipju li l-vjaġġaturi jkunu responsabbli li javżaw lill-organizzatur dwar ''il-ħtiġijiet partikolari tagħhom (tal-vjaġġaturi) mill-inqas 48 siegħa qabel il-bidu tal-pakkett'', ikun japplika wkoll għall-persuni b'diżabilità. Madanakollu l-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li ħafna drabi vjaġġatur ikun irid jagħmel dan iżda ma jsibx mod kif jikkomunika mal-organizzatur. Għalhekk huwa importanti li l-metodi għall-komunikazzjoni ta' din l-informazzjoni jkunu ċari għal min qed jivjaġġa (dawn jistgħu, pereżempju, jinkludu parti speċifika fil-formola tal-applikazzjoni online).

9.   Sistema ta' rimedju mtejba

Sistema ta' rimedju mtejba

| 9.1 | Ir-rimedju huwa aspett kruċjali tal-ħarsien tal-konsumatur. Sa issa, il-konsumaturi xi drabi kellhom jiffaċċjaw sitwazzjoni fejn il-piż tar-responsabbiltà għadda minn fornitur tas-servizzi għal ieħor u l-konsumatur tħalla f'sitwazzjoni eżasperanti. Il-proposta tenfasizza l-bżonn ta' punt ta' kuntatt uniku f'każ li xi ħaġa tmur ħażin. |
| --- | --- |

9.1

Ir-rimedju huwa aspett kruċjali tal-ħarsien tal-konsumatur. Sa issa, il-konsumaturi xi drabi kellhom jiffaċċjaw sitwazzjoni fejn il-piż tar-responsabbiltà għadda minn fornitur tas-servizzi għal ieħor u l-konsumatur tħalla f'sitwazzjoni eżasperanti. Il-proposta tenfasizza l-bżonn ta' punt ta' kuntatt uniku f'każ li xi ħaġa tmur ħażin.

| 9.2 | Il-KESE huwa favur is-semplifikazzjoni tar-rimedju għall-konsumaturi billi jkun hemm punt ta' kuntatt wieħed meta jkun hemm problema fil-vjaġġi kollox kompriż personalizzati. Dan il-punt ta' kuntatt uniku għandu jiġi ċċarat mill-bidu tad-diskussjonijiet dwar kuntratt għall-vjjaġġ kollox kompriż. |
| --- | --- |

9.2

Il-KESE huwa favur is-semplifikazzjoni tar-rimedju għall-konsumaturi billi jkun hemm punt ta' kuntatt wieħed meta jkun hemm problema fil-vjaġġi kollox kompriż personalizzati. Dan il-punt ta' kuntatt uniku għandu jiġi ċċarat mill-bidu tad-diskussjonijiet dwar kuntratt għall-vjjaġġ kollox kompriż.

| 9.3 | Il-konsumaturi għandu jkollhom biżżejjed żmien biex iressqu l-ilment tagħhom u mhux jiġu sfurzati li jagħmlu dan immedjatament, b'dan il-mod ma jiċċaħħdux mid-dritt ta' rimedju wara l-perjodu ta' vjaġġar. |
| --- | --- |

9.3

Il-konsumaturi għandu jkollhom biżżejjed żmien biex iressqu l-ilment tagħhom u mhux jiġu sfurzati li jagħmlu dan immedjatament, b'dan il-mod ma jiċċaħħdux mid-dritt ta' rimedju wara l-perjodu ta' vjaġġar.

10.   Impatt tal-proposta

Impatt tal-proposta

| 10.1 | Il-KESE jagħraf l-impatt sinifikati ta' din il-proposta ġdida kemm fuq il-konsumaturi kif ukoll fuq in-negozju. Jeżistu numru ta' benefiċċji għaż-żewġ partijiet hekk kif imsemmi fl-istqarrijiet għall-istampa tal-Kummissjoni dwar is-suġġett. |
| --- | --- |

10.1

Il-KESE jagħraf l-impatt sinifikati ta' din il-proposta ġdida kemm fuq il-konsumaturi kif ukoll fuq in-negozju. Jeżistu numru ta' benefiċċji għaż-żewġ partijiet hekk kif imsemmi fl-istqarrijiet għall-istampa tal-Kummissjoni dwar is-suġġett.

| 10.2 | Il-proposta riveduta ser iġġib protezzjoni tal-konsumatur msaħħa f'ċerti oqsma u frankar għall-industrija. Minkejja dan, il-KESE għadu mħasseb dwar l-implimentazzjoni adatta tal-informazzjoni li ser tingħadda lill-konsumatur u li ser tneħħi r-responsabbiltajiet tal-industrija. |
| --- | --- |

10.2

Il-proposta riveduta ser iġġib protezzjoni tal-konsumatur msaħħa f'ċerti oqsma u frankar għall-industrija. Minkejja dan, il-KESE għadu mħasseb dwar l-implimentazzjoni adatta tal-informazzjoni li ser tingħadda lill-konsumatur u li ser tneħħi r-responsabbiltajiet tal-industrija.

| 10.3 | Barra minn hekk, minkejja li l-arranġamenti individwali tal-ivvjaġġar mhumiex koperti minn din id-Direttiva m'għandhomx jinvolvu livell inqas ta' protezzjoni tal-konsumatur. |
| --- | --- |

10.3

Barra minn hekk, minkejja li l-arranġamenti individwali tal-ivvjaġġar mhumiex koperti minn din id-Direttiva m'għandhomx jinvolvu livell inqas ta' protezzjoni tal-konsumatur.

11.   It-tisħiħ tad-dispożizzjonijiet legali

It-tisħiħ tad-dispożizzjonijiet legali

| 11.1 | Il-KESE jinnota li hemm problema fir-rigward tal-frammentazzjoni legali tad-drittijiet tal-ivvjaġġar u l-vaganzi u li hemm bżonn ta' approċċ iktar armonizzat. L-ivjaġġar u l-vaganzi mhumiex koperti taħt il-leġislazzjoni tad-drittijiet ġenerali tal-konsumatur u l-anqas mid-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Konsumatur 2011/83. Din l-esklużjoni twassal għal frammentazzjoni u protezzjoni dgħajfa tal-konsumaturi Ewropej huma u jivjaġġaw. Barra minn hekk, filwaqt li l-ivjaġġar individwali huwa kopert b'mod differenti f'Direttivi oħra u jitqies b'mod spefiċiku fihom, il-firxa ta' drittijiet differenti miġbura f'dawn id-Direttivi toħloq iktar konfużjoni għal min ikun qed jivvjaġġa. |
| --- | --- |

11.1

Il-KESE jinnota li hemm problema fir-rigward tal-frammentazzjoni legali tad-drittijiet tal-ivvjaġġar u l-vaganzi u li hemm bżonn ta' approċċ iktar armonizzat. L-ivjaġġar u l-vaganzi mhumiex koperti taħt il-leġislazzjoni tad-drittijiet ġenerali tal-konsumatur u l-anqas mid-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Konsumatur 2011/83. Din l-esklużjoni twassal għal frammentazzjoni u protezzjoni dgħajfa tal-konsumaturi Ewropej huma u jivjaġġaw. Barra minn hekk, filwaqt li l-ivjaġġar individwali huwa kopert b'mod differenti f'Direttivi oħra u jitqies b'mod spefiċiku fihom, il-firxa ta' drittijiet differenti miġbura f'dawn id-Direttivi toħloq iktar konfużjoni għal min ikun qed jivvjaġġa.

12.   Insolvenza

Insolvenza

| 12.1 | Il-protezzjoni tal-konsumaturi kontra l-insolvenza kif inkluża f'din il-proposta hija pożittiva, sabiex jiġu evitati sitwazzjonijiet fejn il-konsumaturi vulnerabbli jkollhom jippruvaw jiffaċċjaw sitwazzjonijiet ta' insolvenza waqt il-vaganzi tagħhom. Madanakollu, għandha tiġi żgurata l-kooperazzjoni min-naħa tal-amministrazzjoni, u l-punti ta' kuntatt provduti għandhom joperaw malajr. |
| --- | --- |

12.1

Il-protezzjoni tal-konsumaturi kontra l-insolvenza kif inkluża f'din il-proposta hija pożittiva, sabiex jiġu evitati sitwazzjonijiet fejn il-konsumaturi vulnerabbli jkollhom jippruvaw jiffaċċjaw sitwazzjonijiet ta' insolvenza waqt il-vaganzi tagħhom. Madanakollu, għandha tiġi żgurata l-kooperazzjoni min-naħa tal-amministrazzjoni, u l-punti ta' kuntatt provduti għandhom joperaw malajr.

13.   Reviżjoni

Reviżjoni

| 13.1 | Il-KESE jinnota bi pjaċir li fi żmien 5 snin, il-Kummissjoni timmira li tissottometti lill-Kunsill u lill-Parlament reviżjoni tal-applikazzjoni ta' din il-proposta, u li tagħmel proposti leġislattivi. Il-KESE jenfasizza li din ir-reviżjoni għandha tibda immedjatament malli tidħol fis-seħħ id-Direttiva; dan jiżgura li tkun disponibbli stampa ċara tal-implimentazjoni fil-fażijiet bikrija u li l-proposti leġislattivi ma jkunux jirrikjedu tul ta' żmien twil biex jiġu adottati. |
| --- | --- |

13.1

Il-KESE jinnota bi pjaċir li fi żmien 5 snin, il-Kummissjoni timmira li tissottometti lill-Kunsill u lill-Parlament reviżjoni tal-applikazzjoni ta' din il-proposta, u li tagħmel proposti leġislattivi. Il-KESE jenfasizza li din ir-reviżjoni għandha tibda immedjatament malli tidħol fis-seħħ id-Direttiva; dan jiżgura li tkun disponibbli stampa ċara tal-implimentazjoni fil-fażijiet bikrija u li l-proposti leġislattivi ma jkunux jirrikjedu tul ta' żmien twil biex jiġu adottati.

14.   Armonizzazzjoni u relazzjoni mal-liġi kuntrattwali ġenerali

Armonizzazzjoni u relazzjoni mal-liġi kuntrattwali ġenerali

| 14.1 | L-armonizzazzjoni sħiħa li qed tipproponi l-Kummissjoni m'għandhiex twassal biex jitbaxxa l-livell attwali ta' ħarsien tal-konsumatur. L-Istati Membri għandu jkollhom il-libertà li jżidu mar-regoli tad-Direttiva u jżommu r-regoli li jeżistu fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

14.1

L-armonizzazzjoni sħiħa li qed tipproponi l-Kummissjoni m'għandhiex twassal biex jitbaxxa l-livell attwali ta' ħarsien tal-konsumatur. L-Istati Membri għandu jkollhom il-libertà li jżidu mar-regoli tad-Direttiva u jżommu r-regoli li jeżistu fil-livell nazzjonali.

| 14.2 | Il-KESE jenfasizza li s-sistema ta' rimedji speċifiċi fil-każ ta' nuqqas ta' eżekuzzjoni jew eżekuzzjoni insuffiċjenti min-naħa tan-negozjant għandha implikazzjonijiet għal-liġi kuntrattwali ġenerali fl-Istati Membri u konsegwentement ir-relazzjoni bejn il-proposta u l-liġi kuntrattwali ġenerali għandha tiġi ċċarata. |
| --- | --- |

14.2

Il-KESE jenfasizza li s-sistema ta' rimedji speċifiċi fil-każ ta' nuqqas ta' eżekuzzjoni jew eżekuzzjoni insuffiċjenti min-naħa tan-negozjant għandha implikazzjonijiet għal-liġi kuntrattwali ġenerali fl-Istati Membri u konsegwentement ir-relazzjoni bejn il-proposta u l-liġi kuntrattwali ġenerali għandha tiġi ċċarata.

15.   Punti oħra

Punti oħra

| 15.1 | Termini vagi fil-proposta tal-Kummissjoni bħal ''parti sinifikati'' (Artikolu 2(2)(d), perjodu ta' ''żmien raġonevoli'' (Artikolu 9(2)(b) u ''sproporzjonat'' (Artikolu 11(2) għandhom jiġu definiti b'mod iktar ċar. |
| --- | --- |

15.1

Termini vagi fil-proposta tal-Kummissjoni bħal ''parti sinifikati'' (Artikolu 2(2)(d), perjodu ta' ''żmien raġonevoli'' (Artikolu 9(2)(b) u ''sproporzjonat'' (Artikolu 11(2) għandhom jiġu definiti b'mod iktar ċar.

| 15.2 | Punti 2(b)(i) u 5(a) ta' Artikolu 3 huma kontradittorji u għalhekk iridu jiġu ċċarati. |
| --- | --- |

15.2

Punti 2(b)(i) u 5(a) ta' Artikolu 3 huma kontradittorji u għalhekk iridu jiġu ċċarati.

| 15.3 | Il-Kummissjoni għandha tressaq lista indikattiva mhux komprensiva ta' servizzi turistiċi oħra (Artikolu 3(1)(d) flimkien mat-tariffi u l-limiti ta' żmien imsemmija f'Artikolu 10(1) u ċ-ċirkustanzi straordinarji msemmija f'Artikolu 12(3)(iii). |
| --- | --- |

15.3

Il-Kummissjoni għandha tressaq lista indikattiva mhux komprensiva ta' servizzi turistiċi oħra (Artikolu 3(1)(d) flimkien mat-tariffi u l-limiti ta' żmien imsemmija f'Artikolu 10(1) u ċ-ċirkustanzi straordinarji msemmija f'Artikolu 12(3)(iii).

Brussell, 11 ta' Diċembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  Din id-data meħuda mill-valutazzjoni tal-impatt tal-KE SWD(2013) 263 final.

1

(2)  Stħarriġ tal-BEUC u l-membri tiegħu dwar il-vaganzi u l-ivvjaġġar.

2

(3)  Fl-Ungerija u l-Awstrija, pereżempju, il-vjaġġi ta' inqas minn 24 siegħa huma koperti wkoll. F'ċerti pajjiżi (eż. Spanja) diġà qed tiżdied l-offerta ta' taħlita ta' trasport+ikel+biljetti għal spettakli jew avvenimenti sportivi, is-servizz sħiħ jingħata f'inqas minn 24 siegħa u mingħajr akkomodazzjoni.

3

(4)  Din id-data hija meħuda mill-valutazzjoni tal-impatt tal-KE SWD(2013) 263 final.

4

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/78 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/78

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tariffi tal-interkambju għat-tranżazzjonijiet ta' pagament ibbażati fuq kard

COM(2013) 550 final – 2013/0265 (COD)

Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-servizzi ta' ħlas fis-suq intern li temenda d-Direttivi 2002/65/KE, 2013/36/UE u 2009/110/KE u li tħassar id-Direttiva 2007/64/KE

COM(2013) 547 final – 2013/0264 (COD)

2014/C 170/13

Relatur: is-Sur Farrugia

Fit-8 ta' Ottubru 2013 u fil-31 ta' Ottubru 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikolu 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tariffi tal-interkambju għat-tranżazzjonijiet ta' pagament ibbażati fuq kard

COM(2013) 550 final – 2013/0265 (COD)

u

l-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-servizzi ta' ħlas fis-suq intern li temenda d-Direttivi 2002/65/KE, 2013/36/UE u 2009/110/KE u li tħassar id-Direttiva 2007/64/KE

COM(2013) 547 final – 2013/0264 (COD).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-13 ta' Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta' Diċembru 2013 (seduta tal-11 ta' Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'176 vot favur, 22 vot kontra u 12-il astensjoni.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jilqa' b'sodisfazzjon iż-żewġ inizjattivi leġislattivi, fil-pakkett dwar il-pagamenti li l-Kummissjoni ppubblikat fl-24 ta' Lulju 2013: id-Direttiva riveduta proposta dwar is-servizzi ta' pagament (PSD II) u l-proposta għal Regolament dwar tariffi tal-interkambju (Regolament IF). |
| --- | --- |

1.1

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jilqa' b'sodisfazzjon iż-żewġ inizjattivi leġislattivi, fil-pakkett dwar il-pagamenti li l-Kummissjoni ppubblikat fl-24 ta' Lulju 2013: id-Direttiva riveduta proposta dwar is-servizzi ta' pagament (PSD II) u l-proposta għal Regolament dwar tariffi tal-interkambju (Regolament IF).

| 1.2 | Il-KESE jenfasizza l-ħtieġa biex dawn il-proposti jgħaddu b'urġenza mill-proċess regolatorju tagħhom, sabiex jiġi indirizzat in-nuqqas ta' trasparenza dwar il-prezzijiet reali tal-pagamenti bil-kard kif ukoll l-ostakli għad-dħul fis-suq tal-pagamenti – inkluż it-tariffa tal-interkambju multilaterali. Il-KESE jinnota li s-suq tal-pagamenti għad m'għandux qafas regolatorju bbażat fuq evidenza empirika li tkun tista' twassal għal armonizzazzjoni sħiħa mas-SEPA. Barra dan, il-qafas legali għandu jippermetti kompetizzjoni ħielsa u miftuħa biex jitrawmu l-benesseri tal-konsumatur u l-operat tajjeb tas-suq ħieles. Is-suq Ewropew tal-pagamenti għandu jiżviluppa b'mod li jippermetti mudelli ta' pagament ġodda kif ukoll l-iżviluppi fit-teknoloġija. |
| --- | --- |

1.2

Il-KESE jenfasizza l-ħtieġa biex dawn il-proposti jgħaddu b'urġenza mill-proċess regolatorju tagħhom, sabiex jiġi indirizzat in-nuqqas ta' trasparenza dwar il-prezzijiet reali tal-pagamenti bil-kard kif ukoll l-ostakli għad-dħul fis-suq tal-pagamenti – inkluż it-tariffa tal-interkambju multilaterali. Il-KESE jinnota li s-suq tal-pagamenti għad m'għandux qafas regolatorju bbażat fuq evidenza empirika li tkun tista' twassal għal armonizzazzjoni sħiħa mas-SEPA. Barra dan, il-qafas legali għandu jippermetti kompetizzjoni ħielsa u miftuħa biex jitrawmu l-benesseri tal-konsumatur u l-operat tajjeb tas-suq ħieles. Is-suq Ewropew tal-pagamenti għandu jiżviluppa b'mod li jippermetti mudelli ta' pagament ġodda kif ukoll l-iżviluppi fit-teknoloġija.

| 1.3 | Il-KESE jilqa' b'mod ġenerali l-limiti massimi proposti mill-Kummissjoni fir-Regolament IF, iżda jirrakkomanda li dawn il-limiti, kemm għall-pagamenti elettroniċi ta' kreditu kif ukoll ta' debitu, ikunu aktar baxxi minn kif proposti bħalissa. Sistema ta' debitu li ma toperax bl-użu ta' sistema ta' interkambju toffri lill-Ewropa alternattiva elettronika li tkun tassew irħisa, faċli u effiċjenti minflok il-flus u barra dan tiftaħ il-bibien għal opportunitajiet akbar għas-suq tal-kummerċ elettroniku kemm fuq livell nazzjonali kif ukoll b'mod transkonfinali. Fl-istess ħin, sistema irħisa għat-tranżazzjonijiet bil-kard ta' kreditu ġġib magħha aktar benefiċċji għall-konsumaturi u l-ekonomija. |
| --- | --- |

1.3

Il-KESE jilqa' b'mod ġenerali l-limiti massimi proposti mill-Kummissjoni fir-Regolament IF, iżda jirrakkomanda li dawn il-limiti, kemm għall-pagamenti elettroniċi ta' kreditu kif ukoll ta' debitu, ikunu aktar baxxi minn kif proposti bħalissa. Sistema ta' debitu li ma toperax bl-użu ta' sistema ta' interkambju toffri lill-Ewropa alternattiva elettronika li tkun tassew irħisa, faċli u effiċjenti minflok il-flus u barra dan tiftaħ il-bibien għal opportunitajiet akbar għas-suq tal-kummerċ elettroniku kemm fuq livell nazzjonali kif ukoll b'mod transkonfinali. Fl-istess ħin, sistema irħisa għat-tranżazzjonijiet bil-kard ta' kreditu ġġib magħha aktar benefiċċji għall-konsumaturi u l-ekonomija.

| 1.4 | Il-KESE jemmen ukoll li dawn il-miżuri huma tant importanti li għandhom jiġu implimentanti bl-inqas dewmien possibbli. Jekk ikun possibbli għandhom jiġu introdotti limiti massimi fil-livell nazzjonali fi żmien sitt xhur wara l-adozzjoni tar-Regolament, iżda mhux aktar tard minn sena. |
| --- | --- |

1.4

Il-KESE jemmen ukoll li dawn il-miżuri huma tant importanti li għandhom jiġu implimentanti bl-inqas dewmien possibbli. Jekk ikun possibbli għandhom jiġu introdotti limiti massimi fil-livell nazzjonali fi żmien sitt xhur wara l-adozzjoni tar-Regolament, iżda mhux aktar tard minn sena.

| 1.5 | Il-KESE jirrakkomanda li tinstab alternattiva li tillimita wkoll it-tariffi imposti skont il-mudell kummerċjali ta' tliet partijiet. Fil-valutazzjoni tal-impatt ppubblikat mal-proposti, il-Kummissjoni tistqarr li l-mudell ta' tliet partijiet jista' jiġi eżentat mil-limiti proposti minħabba li għandu sehem tas-suq limitat u għax ġeneralment huwa ristrett għal użu kummerċjali. Minħabba l-iżvilupp mgħaġġel ta' mudelli tan-negozju ġodda u sistemi bbażati fuq il-cloud, il-KESE ma għandux l-istess fiduċja tal-Kummissjoni li dan se jibqa' l-każ. |
| --- | --- |

1.5

Il-KESE jirrakkomanda li tinstab alternattiva li tillimita wkoll it-tariffi imposti skont il-mudell kummerċjali ta' tliet partijiet. Fil-valutazzjoni tal-impatt ppubblikat mal-proposti, il-Kummissjoni tistqarr li l-mudell ta' tliet partijiet jista' jiġi eżentat mil-limiti proposti minħabba li għandu sehem tas-suq limitat u għax ġeneralment huwa ristrett għal użu kummerċjali. Minħabba l-iżvilupp mgħaġġel ta' mudelli tan-negozju ġodda u sistemi bbażati fuq il-cloud, il-KESE ma għandux l-istess fiduċja tal-Kummissjoni li dan se jibqa' l-każ.

| 1.6 | Il-KESE jqis li l-kards kummerċjali għandhom jiġu inklużi fi ħdan il-limiti massimi fl-istess livell bħal dawk proposti għall-kards tal-konsumatur. Għandu jkun hemm dispożizzjoni biex tilqa' kontra kwalunkwe sforz mill-iskemi tal-kards favur użu akbar ta' kards kummerċjali. |
| --- | --- |

1.6

Il-KESE jqis li l-kards kummerċjali għandhom jiġu inklużi fi ħdan il-limiti massimi fl-istess livell bħal dawk proposti għall-kards tal-konsumatur. Għandu jkun hemm dispożizzjoni biex tilqa' kontra kwalunkwe sforz mill-iskemi tal-kards favur użu akbar ta' kards kummerċjali.

| 1.7 | Il-KESE jirrakkomanda aktar ċarezza fil-PSD II dwar ħlasijiet li l-banek jistgħu jitolbu mingħand fornituri terzi sabiex ikollhom aċċess għal informazzjoni dwar il-kont tal-konsumatur. Il-KESE jifhem li l-Kummissjoni ma tqisx li l-banek għandhom jitolbu ħlas ta' tariffi bħal dawn, u jirrakkomanda li dan għandu jiġi ċċarat fit-test tad-Direttiva proposta. |
| --- | --- |

1.7

Il-KESE jirrakkomanda aktar ċarezza fil-PSD II dwar ħlasijiet li l-banek jistgħu jitolbu mingħand fornituri terzi sabiex ikollhom aċċess għal informazzjoni dwar il-kont tal-konsumatur. Il-KESE jifhem li l-Kummissjoni ma tqisx li l-banek għandhom jitolbu ħlas ta' tariffi bħal dawn, u jirrakkomanda li dan għandu jiġi ċċarat fit-test tad-Direttiva proposta.

| 1.8 | Flimkien ma' dawn il-proposti, il-KESE jenfasizza l-ħtieġa ta' standards interoperabbli bis-sħiħ għall-pagamenti li jsiru fis-swieq kollha fl-Ewropa. Huwa meħtieġ aktar xogħol biex ikopri teknoloġiji ġodda u tingħata ċertezza. Huwa wkoll essenzjali li l-atturi rilevanti kollha jiġu kkonsultati u jżommu mal-istess standards. Dan se jeħtieġ tmexxija Ewropea ċentralizzata u struttura b'saħħitha ta' governanza. |
| --- | --- |

1.8

Flimkien ma' dawn il-proposti, il-KESE jenfasizza l-ħtieġa ta' standards interoperabbli bis-sħiħ għall-pagamenti li jsiru fis-swieq kollha fl-Ewropa. Huwa meħtieġ aktar xogħol biex ikopri teknoloġiji ġodda u tingħata ċertezza. Huwa wkoll essenzjali li l-atturi rilevanti kollha jiġu kkonsultati u jżommu mal-istess standards. Dan se jeħtieġ tmexxija Ewropea ċentralizzata u struttura b'saħħitha ta' governanza.

2.   Kummenti u osservazzjonijiet

Kummenti u osservazzjonijiet

| 2.1 | Fl-2011, il-Kummissjoni Ewropea ħarġet Green Paper “Lejn suq Ewropew integrat għal pagamenti bil-kard, bl-internet u bil-mowbajl” (1), u l-pakkett dwar il-pagamenti huwa r-riżultat tal-konsultazzjoni li saret. Il-KESE jirreferi għall-Opinjoni tiegħu (2) li fiha indika l-ħtieġa ta' ċarezza u ċertezza dwar ir-regoli li jikkonċernaw it-tariffi tal-interkambju multilaterali u r-regoli tan-negozju assoċjati ma' ħlasijiet bil-kard. Ħafna kienu dawk li ħassew din il-ħtieġa fit-tweġiba tagħhom għall-konsultazzjoni. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-proposta għar-Regolament IF, li se tindirizza proprju dawn il-kwistjonijiet. Ir-Regolament, minbarra li jkun japplika għal tranżazzjonijiet li saru bl-użu attwali tal-kards tal-plastik, ikun japplika wkoll għal kull pagament elettroniku jew bil-mowbajl magħmul b'applikazzjonijiet li jużaw l-istess mudell ta' negozju. |
| --- | --- |

2.1

Fl-2011, il-Kummissjoni Ewropea ħarġet Green Paper “Lejn suq Ewropew integrat għal pagamenti bil-kard, bl-internet u bil-mowbajl” (1), u l-pakkett dwar il-pagamenti huwa r-riżultat tal-konsultazzjoni li saret. Il-KESE jirreferi għall-Opinjoni tiegħu (2) li fiha indika l-ħtieġa ta' ċarezza u ċertezza dwar ir-regoli li jikkonċernaw it-tariffi tal-interkambju multilaterali u r-regoli tan-negozju assoċjati ma' ħlasijiet bil-kard. Ħafna kienu dawk li ħassew din il-ħtieġa fit-tweġiba tagħhom għall-konsultazzjoni. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-proposta għar-Regolament IF, li se tindirizza proprju dawn il-kwistjonijiet. Ir-Regolament, minbarra li jkun japplika għal tranżazzjonijiet li saru bl-użu attwali tal-kards tal-plastik, ikun japplika wkoll għal kull pagament elettroniku jew bil-mowbajl magħmul b'applikazzjonijiet li jużaw l-istess mudell ta' negozju.

1

2

| 2.2 | Il-KESE jinnota li, skont iċ-ċifri tal-BĊE, it-total tal-ispejjeż soċjetali ta' pagamenti bl-imnut huwa ta' EUR 130 biljun jew 1 % tal-PDG u li l-prezz tat-tariffi tal-interkambju jirrappreżenta EUR 10 biljun (3). Is-suq bankarju tal-konsumaturi, il-livell ta' żvilupp tiegħu, u l-maturità tal-pagamenti elettroniċi u bil-kard tvarja b'mod sinifikanti minn Stat Membru għall-ieħor. Fil-parti l-kbira tal-Ewropa, u b'mod partikolari f'ċerti Stati Membri, dan huwa karatterizzat minn kompetizzjoni baxxa wisq, u b'hekk il-prezzijiet jinżammu għoljin u l-innovazzjoni tibqa' fqira. |
| --- | --- |

2.2

Il-KESE jinnota li, skont iċ-ċifri tal-BĊE, it-total tal-ispejjeż soċjetali ta' pagamenti bl-imnut huwa ta' EUR 130 biljun jew 1 % tal-PDG u li l-prezz tat-tariffi tal-interkambju jirrappreżenta EUR 10 biljun (3). Is-suq bankarju tal-konsumaturi, il-livell ta' żvilupp tiegħu, u l-maturità tal-pagamenti elettroniċi u bil-kard tvarja b'mod sinifikanti minn Stat Membru għall-ieħor. Fil-parti l-kbira tal-Ewropa, u b'mod partikolari f'ċerti Stati Membri, dan huwa karatterizzat minn kompetizzjoni baxxa wisq, u b'hekk il-prezzijiet jinżammu għoljin u l-innovazzjoni tibqa' fqira.

3

| 2.3 | Il-KESE jinnota li l-irtirar tal-flus mill-ATMs mhuwiex inkluż fil-leġislazzjoni proposta. Użu inqas tal-flus kontanti jista' jwassal għal żieda fil-pagamenti elettroniċi, u b'hekk jinħolqu benefiċċji għan-negozjanti u l-konsumaturi. Il-BĊE u l-Kummissjoni jagħrfu li l-flus kontanti għandhom prezz privat għoli u jistgħu jinkoraġġixxu ekonomija moħbija u l-evażjoni tat-taxxa, minħabba li t-traċċabilità u t-trasparenza tal-pagamenti bi flus kontanti huma baxxi. |
| --- | --- |

2.3

Il-KESE jinnota li l-irtirar tal-flus mill-ATMs mhuwiex inkluż fil-leġislazzjoni proposta. Użu inqas tal-flus kontanti jista' jwassal għal żieda fil-pagamenti elettroniċi, u b'hekk jinħolqu benefiċċji għan-negozjanti u l-konsumaturi. Il-BĊE u l-Kummissjoni jagħrfu li l-flus kontanti għandhom prezz privat għoli u jistgħu jinkoraġġixxu ekonomija moħbija u l-evażjoni tat-taxxa, minħabba li t-traċċabilità u t-trasparenza tal-pagamenti bi flus kontanti huma baxxi.

| 2.4 | L-użu tal-pagament elettroniku, kemm bl-internet kif ukoll bil-mowbajl, qed jiżdied b'rata mgħaġġla. Huwa essenzjali li l-ambitu regolatorju tal-Ewropa jkopri dawn il-bidliet. Il-KESE jinnota periklu, kif innutat wkoll mill-Kummissjoni, li l-iżvantaġġi tas-sistema ta' interkambju u ta' tipi oħrajn ta' spejjeż m'għandhomx jitħallew ikollhom effett konsegwenzjali fuq dawn it-teknoloġiji mobbli ġodda. |
| --- | --- |

2.4

L-użu tal-pagament elettroniku, kemm bl-internet kif ukoll bil-mowbajl, qed jiżdied b'rata mgħaġġla. Huwa essenzjali li l-ambitu regolatorju tal-Ewropa jkopri dawn il-bidliet. Il-KESE jinnota periklu, kif innutat wkoll mill-Kummissjoni, li l-iżvantaġġi tas-sistema ta' interkambju u ta' tipi oħrajn ta' spejjeż m'għandhomx jitħallew ikollhom effett konsegwenzjali fuq dawn it-teknoloġiji mobbli ġodda.

| 2.5 | Il-KESE jappoġġja d-Direttiva proposta mill-Kummissjoni (4), dwar l-aċċess għall-kontijiet tal-pagament, li għandha tikkontribwixxi biex tħeġġeġ il-kompetizzjoni f'dan il-qasam. Idealment, din id-Direttiva għandha toffri t-trasparenza u l-informazzjoni meħtieġa dwar l-ispejjeż l-oħrajn kollha li jitħallsu mill-konsumaturi, liema informazzjoni mhix disponibbli bħalissa, u għandha ddaħħal provvediment sabiex il-konsumaturi jkunu jistgħu jbiddlu minn bank għall-ieħor aktar faċilment biex isibu l-aktar soluzzjoni kost-effikaċi. Din għandha l-intenzjoni li kull ċittadin fl-Ewropa jingħata d-dritt li jiftaħ kont bankarju b'ċerti faċilitajiet minimi li jkunu b'xejn jew bi spiża “raġonevoli”. L-għan globali tal-pakkett dwar il-pagamenti flimkien ma' din il-proposta għandu jkun li ċ-ċittadini kollha tal-UE għandhom ikunu jistgħu jagħmlu pagamenti elettroniċi bażiċi fuq l-internet kemm f'livell nazzjonali kif ukoll transkonfinali b'mod irħis u faċli. |
| --- | --- |

2.5

Il-KESE jappoġġja d-Direttiva proposta mill-Kummissjoni (4), dwar l-aċċess għall-kontijiet tal-pagament, li għandha tikkontribwixxi biex tħeġġeġ il-kompetizzjoni f'dan il-qasam. Idealment, din id-Direttiva għandha toffri t-trasparenza u l-informazzjoni meħtieġa dwar l-ispejjeż l-oħrajn kollha li jitħallsu mill-konsumaturi, liema informazzjoni mhix disponibbli bħalissa, u għandha ddaħħal provvediment sabiex il-konsumaturi jkunu jistgħu jbiddlu minn bank għall-ieħor aktar faċilment biex isibu l-aktar soluzzjoni kost-effikaċi. Din għandha l-intenzjoni li kull ċittadin fl-Ewropa jingħata d-dritt li jiftaħ kont bankarju b'ċerti faċilitajiet minimi li jkunu b'xejn jew bi spiża “raġonevoli”. L-għan globali tal-pakkett dwar il-pagamenti flimkien ma' din il-proposta għandu jkun li ċ-ċittadini kollha tal-UE għandhom ikunu jistgħu jagħmlu pagamenti elettroniċi bażiċi fuq l-internet kemm f'livell nazzjonali kif ukoll transkonfinali b'mod irħis u faċli.

4

| 2.6 | Il-KESE jinnota wkoll in-nuqqas ta' data disponibbli dwar l-ispejjeż reali ta' metodi ta' pagament elettroniċi u n-nuqqas ta' trasparenza dwar din il-kwistjoni. Aktar data hija meħtieġa sabiex tkun tista' ssir analiżi sħiħa ta' dawn il-problemi bil-għan li jiġi stabbilit x'qed iħallsu l-partijiet differenti involuti. Għandha tingħata attenzjoni wkoll sabiex jiġu evitati l-konsegwenzi mhux intenzjonati, jiġifieri l-każ fejn it-tnaqqis ta' tariffi fuq naħa waħda tas-suq jista' jwassal għal spejjeż ikbar f'qasam ieħor tas-sistema. |
| --- | --- |

2.6

Il-KESE jinnota wkoll in-nuqqas ta' data disponibbli dwar l-ispejjeż reali ta' metodi ta' pagament elettroniċi u n-nuqqas ta' trasparenza dwar din il-kwistjoni. Aktar data hija meħtieġa sabiex tkun tista' ssir analiżi sħiħa ta' dawn il-problemi bil-għan li jiġi stabbilit x'qed iħallsu l-partijiet differenti involuti. Għandha tingħata attenzjoni wkoll sabiex jiġu evitati l-konsegwenzi mhux intenzjonati, jiġifieri l-każ fejn it-tnaqqis ta' tariffi fuq naħa waħda tas-suq jista' jwassal għal spejjeż ikbar f'qasam ieħor tas-sistema.

| 2.7 | Il-KESE jinnota li l-Kummissjoni kkummisjonat studju biex tivverifika l-impatt fuq in-negozjanti li jirriżulta mit-tariffi tal-interkambju multilaterali meta mqabbel mal-flus kontanti, permezz tat-test tal- indifferenza tan-negozjant (merchant indifference test) (5). Il-KESE jqis li hemm bżonn studji simili dwar il-perċezzjonijiet u l-attitudnijiet tal-konsumaturi rigward il-prezz ta' strumenti differenti tal-pagament minħabba li attwalment ftit hemm data empirika. L-istudju dwar l-impatt tal-PSD I u r-Regolament dwar il-ħlas transkonfinali, imħejji minn London Economics jagħti xi informazzjoni (6). Barra dan, studju reċenti (7) wera li s-soprataxxa kellha l-akbar impatt fuq l-imġiba tal-konsumaturi fl-għażla tal-metodu ta' pagament. Madankollu, il-KESE jinnota li jinħtieġu aktar studji biex jiġu verifikati l-effetti fuq l-imġiba tal-konsumaturi ladarba joħorġu fid-dieher l-ispejjeż vera tal-mudelli differenti ta' pagament. |
| --- | --- |

2.7

Il-KESE jinnota li l-Kummissjoni kkummisjonat studju biex tivverifika l-impatt fuq in-negozjanti li jirriżulta mit-tariffi tal-interkambju multilaterali meta mqabbel mal-flus kontanti, permezz tat-test tal- indifferenza tan-negozjant (merchant indifference test) (5). Il-KESE jqis li hemm bżonn studji simili dwar il-perċezzjonijiet u l-attitudnijiet tal-konsumaturi rigward il-prezz ta' strumenti differenti tal-pagament minħabba li attwalment ftit hemm data empirika. L-istudju dwar l-impatt tal-PSD I u r-Regolament dwar il-ħlas transkonfinali, imħejji minn London Economics jagħti xi informazzjoni (6). Barra dan, studju reċenti (7) wera li s-soprataxxa kellha l-akbar impatt fuq l-imġiba tal-konsumaturi fl-għażla tal-metodu ta' pagament. Madankollu, il-KESE jinnota li jinħtieġu aktar studji biex jiġu verifikati l-effetti fuq l-imġiba tal-konsumaturi ladarba joħorġu fid-dieher l-ispejjeż vera tal-mudelli differenti ta' pagament.

5

6

7

| 2.8 | Il-mudell tal-iskema ta' kard ibbażat fuq tariffa tal-interkambju multilaterali oriġinarjament tfassal biex iħeġġeġ l-użu tal-kards u ħadem tajjeb għal ħafna snin. Madankollu, dan issa għadda żmienu fis-suq mifqugħ tal-lum. Dan qed ixxekkel l-innovazzjoni u l-kompetizzjoni bi ħsara għall-ekonomija tal-Ewropa b'mod ġenerali. |
| --- | --- |

2.8

Il-mudell tal-iskema ta' kard ibbażat fuq tariffa tal-interkambju multilaterali oriġinarjament tfassal biex iħeġġeġ l-użu tal-kards u ħadem tajjeb għal ħafna snin. Madankollu, dan issa għadda żmienu fis-suq mifqugħ tal-lum. Dan qed ixxekkel l-innovazzjoni u l-kompetizzjoni bi ħsara għall-ekonomija tal-Ewropa b'mod ġenerali.

| 2.9 | Il-ħlas tat-tariffa tal-interkambju multilaterali jintalab mill-bank tad-detentur ta' kard (bank tal-ħruġ) lill-bank tan-negozjant (il-bank akkwirenti) għal kull transazzjoni ta' bejgħ li ssir b'kard tal-pagament. It-tariffa hija mgħoddija mill-bank akkwirenti lill-bejjiegħ bl-imnut permezz ta' tnaqqis mill-ħlas tal-ammont tat-tranżazzjoni. It-tariffi tal-interkambju huma sors ewlieni ta' dħul mill-kards għall-banek li joħorġuhom (oħrajn jinkludu l-miżati annwali, interessi għall-użu ta' faċilità ta' kreditu, kumpens għal pagament tard, miżati ta' kambju tal-munita, eċċ.). |
| --- | --- |

2.9

Il-ħlas tat-tariffa tal-interkambju multilaterali jintalab mill-bank tad-detentur ta' kard (bank tal-ħruġ) lill-bank tan-negozjant (il-bank akkwirenti) għal kull transazzjoni ta' bejgħ li ssir b'kard tal-pagament. It-tariffa hija mgħoddija mill-bank akkwirenti lill-bejjiegħ bl-imnut permezz ta' tnaqqis mill-ħlas tal-ammont tat-tranżazzjoni. It-tariffi tal-interkambju huma sors ewlieni ta' dħul mill-kards għall-banek li joħorġuhom (oħrajn jinkludu l-miżati annwali, interessi għall-użu ta' faċilità ta' kreditu, kumpens għal pagament tard, miżati ta' kambju tal-munita, eċċ.).

| 2.10 | Bħalissa s-suq tal-pagament elettroniku fl-Ewropa huwa ddominat mill-kards, li huma proprjetà ta' żewġ skemi biss, li huma kbar ħafna u jitmexxew skont il-mudell tat-tariffi tal-interkambju multilaterali. Dan il-mudell ta' negozju jfixkel lill-kompetizzjoni f'diversi modi. Il-kompetizzjoni bejn l-iskemi tal-kards għall-klijenti tal-bank tal-ħruġ tkompli tgħolli t-tariffi, filwaqt li l-kompetizzjoni għall-klijenti li jkun detenturi tal-kards toħloq prodotti ġodda b'iktar benefiċċji “b'xejn” marbuta magħhom. Għalhekk huwa meħtieġ li tiżdied il-kompetizzjoni fost il-fornituri tas-servizz ta' pagament. |
| --- | --- |

2.10

Bħalissa s-suq tal-pagament elettroniku fl-Ewropa huwa ddominat mill-kards, li huma proprjetà ta' żewġ skemi biss, li huma kbar ħafna u jitmexxew skont il-mudell tat-tariffi tal-interkambju multilaterali. Dan il-mudell ta' negozju jfixkel lill-kompetizzjoni f'diversi modi. Il-kompetizzjoni bejn l-iskemi tal-kards għall-klijenti tal-bank tal-ħruġ tkompli tgħolli t-tariffi, filwaqt li l-kompetizzjoni għall-klijenti li jkun detenturi tal-kards toħloq prodotti ġodda b'iktar benefiċċji “b'xejn” marbuta magħhom. Għalhekk huwa meħtieġ li tiżdied il-kompetizzjoni fost il-fornituri tas-servizz ta' pagament.

| 2.11 | Fl-2007, il-Kummissjoni ddeċidiet li l-mudell tat-tariffi tal-interkambju multilaterali tal-MasterCard kien ftehim antikompetittiv, li jmur kontra s-sezzjoni 101 tat-Trattat tal-UE. MasterCard appellat mid-deċiżjoni iżda, f'Mejju 2012, il-Qorti Ġenerali tal-UE kkonfermat id-deċiżjoni tal-Kummissjoni bis-sħiħ u kkonfermat ukoll li t-tariffi tal-interkambju multilaterali applikati minn MasterCard kienu antikompetittivi u mhux meħtieġa għall-funzjonament tajjeb tas-sistema tal-kards. MasterCard appellat kontra s-sentenza. |
| --- | --- |

2.11

Fl-2007, il-Kummissjoni ddeċidiet li l-mudell tat-tariffi tal-interkambju multilaterali tal-MasterCard kien ftehim antikompetittiv, li jmur kontra s-sezzjoni 101 tat-Trattat tal-UE. MasterCard appellat mid-deċiżjoni iżda, f'Mejju 2012, il-Qorti Ġenerali tal-UE kkonfermat id-deċiżjoni tal-Kummissjoni bis-sħiħ u kkonfermat ukoll li t-tariffi tal-interkambju multilaterali applikati minn MasterCard kienu antikompetittivi u mhux meħtieġa għall-funzjonament tajjeb tas-sistema tal-kards. MasterCard appellat kontra s-sentenza.

| 2.12 | Ir-Regolament IF jipproponi t-trattament ta' dawn il-kwistjonijiet billi jistabbilixxi limiti massimi għat-tariffi tal-interkambju f'ċerti livelli għal ċerti tipi ta' kards, b'impożizzjoni tal-limiti wara perjodi ta' żmien speċifiċi. Ir-Regolament jipprova wkoll jindirizza u jħassar xi wħud mir-regoli kuntrattwali li jorbtu lill-utenti tas-sistemi tal-kards, liema regoli jingħad li huma antikompetittivi fl-impatt tagħhom. |
| --- | --- |

2.12

Ir-Regolament IF jipproponi t-trattament ta' dawn il-kwistjonijiet billi jistabbilixxi limiti massimi għat-tariffi tal-interkambju f'ċerti livelli għal ċerti tipi ta' kards, b'impożizzjoni tal-limiti wara perjodi ta' żmien speċifiċi. Ir-Regolament jipprova wkoll jindirizza u jħassar xi wħud mir-regoli kuntrattwali li jorbtu lill-utenti tas-sistemi tal-kards, liema regoli jingħad li huma antikompetittivi fl-impatt tagħhom.

| 2.13 | Dan ir-Regolament jipproponi biss li jistabbilixxi limiti massimi għal tranżazzjonijiet bil-kards fi ħdan l-iskemi ta' pagament bejn erba' partijiet li jintużaw ħafna mill-konsumaturi; il-limiti massimi ma jkunux japplikaw għal kards kummerċjali (pereżempju Amex, Diners). Madankollu, fejn l-iskemi bejn tliet partijiet joħorġu kards jew jakkwistaw tranżazzjonijiet bil-kard permezz ta' banek liċenzjati – kif isir mill-Amex f'xi Stati Membri – dawn jitqiesu skemi bejn erba' partijiet. |
| --- | --- |

2.13

Dan ir-Regolament jipproponi biss li jistabbilixxi limiti massimi għal tranżazzjonijiet bil-kards fi ħdan l-iskemi ta' pagament bejn erba' partijiet li jintużaw ħafna mill-konsumaturi; il-limiti massimi ma jkunux japplikaw għal kards kummerċjali (pereżempju Amex, Diners). Madankollu, fejn l-iskemi bejn tliet partijiet joħorġu kards jew jakkwistaw tranżazzjonijiet bil-kard permezz ta' banek liċenzjati – kif isir mill-Amex f'xi Stati Membri – dawn jitqiesu skemi bejn erba' partijiet.

| 2.14 | Il-limiti massimi proposti jkunu japplikaw biss għal tranżazzjonijiet bil-kard tal-konsumatur u jkunu stabbiliti f'livell massimu ta' 0,2 % għall-kards ta' debitu u 0,3 % għall-kards ta' kreditu. Il-KESE ma għandu l-ebda għarfien dwar data definittiva bħala bażi għal dawn il-limiti massimi. Dawn huma l-istess bħal dawk adottati minn impenji offruti minn MasterCard fl-2009, wara l-azzjoni ta' kompetizzjoni. Barra dan, fl-2010 Visa Europe ħadet impenji għal 0,2 % fuq kards ta' debitu. Sussegwentament Visa Europe offriet ukoll li tieħu impenn għal livell ta' 0,3 % għall-karti ta' kreditu. |
| --- | --- |

2.14

Il-limiti massimi proposti jkunu japplikaw biss għal tranżazzjonijiet bil-kard tal-konsumatur u jkunu stabbiliti f'livell massimu ta' 0,2 % għall-kards ta' debitu u 0,3 % għall-kards ta' kreditu. Il-KESE ma għandu l-ebda għarfien dwar data definittiva bħala bażi għal dawn il-limiti massimi. Dawn huma l-istess bħal dawk adottati minn impenji offruti minn MasterCard fl-2009, wara l-azzjoni ta' kompetizzjoni. Barra dan, fl-2010 Visa Europe ħadet impenji għal 0,2 % fuq kards ta' debitu. Sussegwentament Visa Europe offriet ukoll li tieħu impenn għal livell ta' 0,3 % għall-karti ta' kreditu.

| 2.15 | Għaldaqstant il-limiti massimi jirriflettu impenji tal-kompetizzjoni aċċettati mill-Kummissjoni abbażi tat-test tal-indifferenza tan-negozjant. Madankollu, il-KESE jinnota li l-Kummissjoni għadha trid ittemm l-istudju indipendenti tagħha li jissemma f'punt 2.7 aktar 'il fuq. Iċ-ċifri oriġinarjament ġew suġġeriti mill-iskemi tal-kards innifishom, bl-użu ta' data provduta minn għadd ta' banek ċentrali (8). Il-KESE jenfasizza li għandhom jiddaħħlu s-salvagwardji meħtieġa kollha fil-leġislazzjoni proposta biex jiġi żgurat li l-ispejjeż diretti għall-konsumaturi li jistgħu jkunu imposti mill-banek (bħal kummissjonijiet, tariffi tal-kard u tal-kont) ma jiġux miżjuda biex ipattu għat-tnaqqis tat-tariffi tal-interkambju multilaterali. |
| --- | --- |

2.15

Għaldaqstant il-limiti massimi jirriflettu impenji tal-kompetizzjoni aċċettati mill-Kummissjoni abbażi tat-test tal-indifferenza tan-negozjant. Madankollu, il-KESE jinnota li l-Kummissjoni għadha trid ittemm l-istudju indipendenti tagħha li jissemma f'punt 2.7 aktar 'il fuq. Iċ-ċifri oriġinarjament ġew suġġeriti mill-iskemi tal-kards innifishom, bl-użu ta' data provduta minn għadd ta' banek ċentrali (8). Il-KESE jenfasizza li għandhom jiddaħħlu s-salvagwardji meħtieġa kollha fil-leġislazzjoni proposta biex jiġi żgurat li l-ispejjeż diretti għall-konsumaturi li jistgħu jkunu imposti mill-banek (bħal kummissjonijiet, tariffi tal-kard u tal-kont) ma jiġux miżjuda biex ipattu għat-tnaqqis tat-tariffi tal-interkambju multilaterali.

8

| 2.16 | Madankollu, in-nota ta' spjegazzjoni għar-Regolament innifsu tirrimarka li bħalissa fi tmien Stati Membri t-tariffi tal-interkambju li japplikaw għat-tranżazzjonijiet bil-kards ta' debitu huma baxxi ħafna jew ma jeżistux u ma jħallu ebda effett negattiv sinifikanti fuq il-ħruġ tal-kards u l-użu tagħhom. Barra minn hekk, il-valutazzjoni tal-impatt tal-Kummissjoni tagħti appoġġ sostanzjali lill-fehma li kards ta' debitu tal-konsumatur ma għandhom ikollhom ebda tariffa ta' skambju (9). Il-KESE huwa tal-fehma li għandha ssir analiżi aktar dettaljata biex jiġu stabbiliti l-ispejjeż veri tat-tariffi tal-interkambju multilaterali għall-konsumatur kemm bħala soprataxxa kif ukoll bħala żidiet diretti fil-pezzijiet. |
| --- | --- |

2.16

Madankollu, in-nota ta' spjegazzjoni għar-Regolament innifsu tirrimarka li bħalissa fi tmien Stati Membri t-tariffi tal-interkambju li japplikaw għat-tranżazzjonijiet bil-kards ta' debitu huma baxxi ħafna jew ma jeżistux u ma jħallu ebda effett negattiv sinifikanti fuq il-ħruġ tal-kards u l-użu tagħhom. Barra minn hekk, il-valutazzjoni tal-impatt tal-Kummissjoni tagħti appoġġ sostanzjali lill-fehma li kards ta' debitu tal-konsumatur ma għandhom ikollhom ebda tariffa ta' skambju (9). Il-KESE huwa tal-fehma li għandha ssir analiżi aktar dettaljata biex jiġu stabbiliti l-ispejjeż veri tat-tariffi tal-interkambju multilaterali għall-konsumatur kemm bħala soprataxxa kif ukoll bħala żidiet diretti fil-pezzijiet.

9

| 2.17 | Il-KESE huwa tal-fehma li l-livelli tal-limiti massimi proposti fir-Regolament IF għandhom jitqiesu aktar bir-reqqa. Is-suq tal-kards ta' debitu huwa żviluppat ħafna fi kważi l-Istati Membri kollha fl-Ewropa u m'hemmx bżonn ta' inċentiv għall-użu ta' dawn il-kards permezz tal-kummerċjalizzazzjoni ffinanzjata mit-tariffi tal-interkambju. Barra dan, it-tariffi tal-interkambju multilaterali jżidu l-aċċettazzjoni tal-kards u b'hekk iġibu magħhom żieda fl-użu tal-kards; għaldaqstant b'mod ġenerali l-banek ftit li xejn ibatu minn telf ta' dħul. |
| --- | --- |

2.17

Il-KESE huwa tal-fehma li l-livelli tal-limiti massimi proposti fir-Regolament IF għandhom jitqiesu aktar bir-reqqa. Is-suq tal-kards ta' debitu huwa żviluppat ħafna fi kważi l-Istati Membri kollha fl-Ewropa u m'hemmx bżonn ta' inċentiv għall-użu ta' dawn il-kards permezz tal-kummerċjalizzazzjoni ffinanzjata mit-tariffi tal-interkambju. Barra dan, it-tariffi tal-interkambju multilaterali jżidu l-aċċettazzjoni tal-kards u b'hekk iġibu magħhom żieda fl-użu tal-kards; għaldaqstant b'mod ġenerali l-banek ftit li xejn ibatu minn telf ta' dħul.

| 2.18 | Il-KESE jipproponi li l-proposta attwali tiġi emendata biex titwaqqaf sistema ta' kards ta' debitu mingħajr tariffi tal-interkambju multilaterali, abbażi tal-aktar skemi nazzjonali effiċjenti attwalment. Flimkien ma' dan, il-limitu massimu għall-kreditu, stabbilit għal 0,3 %, għandu jiġi rivedut bil-għan li jiġi ssettjat f'livell aktar baxx fi proporzjon mal-livell ta' dejn aktar baxx. Għandhom jiġu riveduti l-miżuri u għandha ssir valutazzjoni tal-impatt tagħhom fuq in-negozji u l-konsumaturi. |
| --- | --- |

2.18

Il-KESE jipproponi li l-proposta attwali tiġi emendata biex titwaqqaf sistema ta' kards ta' debitu mingħajr tariffi tal-interkambju multilaterali, abbażi tal-aktar skemi nazzjonali effiċjenti attwalment. Flimkien ma' dan, il-limitu massimu għall-kreditu, stabbilit għal 0,3 %, għandu jiġi rivedut bil-għan li jiġi ssettjat f'livell aktar baxx fi proporzjon mal-livell ta' dejn aktar baxx. Għandhom jiġu riveduti l-miżuri u għandha ssir valutazzjoni tal-impatt tagħhom fuq in-negozji u l-konsumaturi.

| 2.19 | Ir-Regolament IF idaħħal il-limiti massimi fis-seħħ f'żewġ stadji: it-tranżazzjonijiet transkonfinali jkunu soġġetti għal-limitu massimu xahrejn wara d-dħul fis-seħħ u t-tranżazzjonijiet domestiċi sentejn wara d-dħul fis-seħħ. Il-KESE jiddubita kemm hu meħtieġ perjodu twil ta' tranżizzjoni bħal dan għat-tariffi tal-interkambju multilaterali domestiċi. Bosta mill-pagamenti jsiru lokalment u s-suq tal-pagamenti transkonfinali huwa żgħir ħafna paragun miegħu. Huwa għalhekk fis-suq domestiku li l-livelli tat-tariffi tal-interkambju huma l-akbar piż għan-negozjanti u konsegwentament għall-konsumaturi. Għas-suq domestiku, perjodu ta' tranżizzjoni twil daqshekk ikun ifisser li l-benefiċċji reali tar-Regolament jitwasslu tard iżżejjed. |
| --- | --- |

2.19

Ir-Regolament IF idaħħal il-limiti massimi fis-seħħ f'żewġ stadji: it-tranżazzjonijiet transkonfinali jkunu soġġetti għal-limitu massimu xahrejn wara d-dħul fis-seħħ u t-tranżazzjonijiet domestiċi sentejn wara d-dħul fis-seħħ. Il-KESE jiddubita kemm hu meħtieġ perjodu twil ta' tranżizzjoni bħal dan għat-tariffi tal-interkambju multilaterali domestiċi. Bosta mill-pagamenti jsiru lokalment u s-suq tal-pagamenti transkonfinali huwa żgħir ħafna paragun miegħu. Huwa għalhekk fis-suq domestiku li l-livelli tat-tariffi tal-interkambju huma l-akbar piż għan-negozjanti u konsegwentament għall-konsumaturi. Għas-suq domestiku, perjodu ta' tranżizzjoni twil daqshekk ikun ifisser li l-benefiċċji reali tar-Regolament jitwasslu tard iżżejjed.

| 2.20 | Il-KESE jilqa' wkoll b'sodisfazzjoni il-bidliet fir-regoli dwar l-akkwist transkonfinali iżda jisħaq li dan ma għandux iwasssal biex jinħolqu ostakli ġodda bejn in-negozjanti kbar u dawk żgħar. Mid-dħul tagħha fis-seħħ, il-proposta tippermetti l-akkwist transkonfinali permezz tal-kards tal-konsumatur f'rata b'limitu massimu. Jekk ma ssirx implimentazzjoni nazzjonali kemm jista' jkun malajr (kif rakkomandat f'punt 1.4 aktar 'il fuq), dan jista' jfisser li bejjiegħa bl-imnut kbar ikunu jistgħu jibbenefikaw minnufih mil-limiti massimi għax imexxu l-operazzjonijiet ta' akkwist tagħhom għal Stat Membru b'tariffi tal-interkambju baxxi. Madankollu l-SMEs jkollhom jibqgħu iħallsu r-rati domestiċi għoljin. Wieħed ma jistax jassumi li l-banek domestiċi se jbaxxu r-rati minn rajhom sabiex ipattu għat-trasferiment ta' negozju lil akkwirenti transkonfinali. Nikkunsidraw ukoll li l-kards kummerċjali għandhom jiġu inklużi fir-regoli dwar l-akkwist transkonfinali billi jiġi ddikjarat li t-tariffa tal-interkambju li għandha tiġi applikata trid tkun dik tal-pajjiż fejn jopera l-akkwirent. |
| --- | --- |

2.20

Il-KESE jilqa' wkoll b'sodisfazzjoni il-bidliet fir-regoli dwar l-akkwist transkonfinali iżda jisħaq li dan ma għandux iwasssal biex jinħolqu ostakli ġodda bejn in-negozjanti kbar u dawk żgħar. Mid-dħul tagħha fis-seħħ, il-proposta tippermetti l-akkwist transkonfinali permezz tal-kards tal-konsumatur f'rata b'limitu massimu. Jekk ma ssirx implimentazzjoni nazzjonali kemm jista' jkun malajr (kif rakkomandat f'punt 1.4 aktar 'il fuq), dan jista' jfisser li bejjiegħa bl-imnut kbar ikunu jistgħu jibbenefikaw minnufih mil-limiti massimi għax imexxu l-operazzjonijiet ta' akkwist tagħhom għal Stat Membru b'tariffi tal-interkambju baxxi. Madankollu l-SMEs jkollhom jibqgħu iħallsu r-rati domestiċi għoljin. Wieħed ma jistax jassumi li l-banek domestiċi se jbaxxu r-rati minn rajhom sabiex ipattu għat-trasferiment ta' negozju lil akkwirenti transkonfinali. Nikkunsidraw ukoll li l-kards kummerċjali għandhom jiġu inklużi fir-regoli dwar l-akkwist transkonfinali billi jiġi ddikjarat li t-tariffa tal-interkambju li għandha tiġi applikata trid tkun dik tal-pajjiż fejn jopera l-akkwirent.

| 2.21 | Il-KESE jappoġġja t-tneħħija tar-regoli dwar l-aċċettazzjoni tal-kards kollha. Jekk il-kards kummerċjali ma jiġux inklużi fil-limiti massimi, il-bejjiegħa bl-imnut jistgħu jirrifjutawhom. Taħt il-proposta tal-PSD II huma jkunu jistgħu wkoll idaħħlu soprataxxa fuq kards kummerċjali. Dan se jippermetti lin-negozjanti biex jiggwidaw lill-konsumaturi 'l bogħod mill-kards li jkollhom tariffi ogħla. |
| --- | --- |

2.21

Il-KESE jappoġġja t-tneħħija tar-regoli dwar l-aċċettazzjoni tal-kards kollha. Jekk il-kards kummerċjali ma jiġux inklużi fil-limiti massimi, il-bejjiegħa bl-imnut jistgħu jirrifjutawhom. Taħt il-proposta tal-PSD II huma jkunu jistgħu wkoll idaħħlu soprataxxa fuq kards kummerċjali. Dan se jippermetti lin-negozjanti biex jiggwidaw lill-konsumaturi 'l bogħod mill-kards li jkollhom tariffi ogħla.

| 2.22 | Madankollu l-KESE għandu dubji jekk l-esklużjoni ta' skemi tal-kards bejn tliet partijiet mir-Regolament hijiex alternattiva tajba u mhux konvint bir-raġunament tal-Kummissjoni li dawn il-kards se jkomplu jkunu mmirati fuq il-konsumaturi għonja (10). Jista' jkun hemm ir-riskju li l-banek jfittxu li jittrasferixxu lill-klijenti tagħhom għal sistemi bejn tliet partijiet, jew saħansitra għall-użu ta' kards kummerċjali li mhumiex koperti mir-Regolament. |
| --- | --- |

2.22

Madankollu l-KESE għandu dubji jekk l-esklużjoni ta' skemi tal-kards bejn tliet partijiet mir-Regolament hijiex alternattiva tajba u mhux konvint bir-raġunament tal-Kummissjoni li dawn il-kards se jkomplu jkunu mmirati fuq il-konsumaturi għonja (10). Jista' jkun hemm ir-riskju li l-banek jfittxu li jittrasferixxu lill-klijenti tagħhom għal sistemi bejn tliet partijiet, jew saħansitra għall-użu ta' kards kummerċjali li mhumiex koperti mir-Regolament.

10

| 2.23 | Il-KESE jinnota wkoll li r-regoli dwar meta għandhom jinħarġu kards kummerċjali mhumiex ċari. F'ħafna Stati Membri n-negozji b'persuna waħda awtomatikament tinħarġilhom kard kummerċjali jekk jiftħu kont tan-negozju. M'hemmx ċarezza dwar kif jiġu stabbiliti dawn ir-regoli u jekk negozju żgħir ikunx jista' jitlob kard mhux kummerċjali. Barra minn hekk, ħafna kumpaniji jipprovdu kards tal-kumpanija lill-impjegati tagħhom u dawn ikunu jistgħu jintużaw ukoll għal finijiet mhux kummerċjali. |
| --- | --- |

2.23

Il-KESE jinnota wkoll li r-regoli dwar meta għandhom jinħarġu kards kummerċjali mhumiex ċari. F'ħafna Stati Membri n-negozji b'persuna waħda awtomatikament tinħarġilhom kard kummerċjali jekk jiftħu kont tan-negozju. M'hemmx ċarezza dwar kif jiġu stabbiliti dawn ir-regoli u jekk negozju żgħir ikunx jista' jitlob kard mhux kummerċjali. Barra minn hekk, ħafna kumpaniji jipprovdu kards tal-kumpanija lill-impjegati tagħhom u dawn ikunu jistgħu jintużaw ukoll għal finijiet mhux kummerċjali.

| 2.24 | Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon ir-regoli dwar l-għażla tal-applikazzjoni tal-pagament fil-post tal-bejgħ. Ir-Regolament jispeċifika li, meta l-apparat jew kard ikun fihom żewġ marki jew aktar ta' pagament, il-bank ma jistax jinkorpora għażla prestabbilita meta tinħareġ il-kard: l-għażla trid issir fil-post tal-bejgħ mill-konsumatur. Dan jagħti aktar libertà lill-konsumatur biex jagħżel l-aħjar metodu ta' pagament skont il-profil ekonomiku tiegħu. Ir-Regolament ineħħi wkoll ir-regola non-diskriminatorja u b'hekk jissemplifika l-informazzjoni li n-negozjanti jkunu jistgħu jew ma jistgħux jagħtu dwar it-tariffi tal-interkambju multilaterali li jħallsu. |
| --- | --- |

2.24

Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon ir-regoli dwar l-għażla tal-applikazzjoni tal-pagament fil-post tal-bejgħ. Ir-Regolament jispeċifika li, meta l-apparat jew kard ikun fihom żewġ marki jew aktar ta' pagament, il-bank ma jistax jinkorpora għażla prestabbilita meta tinħareġ il-kard: l-għażla trid issir fil-post tal-bejgħ mill-konsumatur. Dan jagħti aktar libertà lill-konsumatur biex jagħżel l-aħjar metodu ta' pagament skont il-profil ekonomiku tiegħu. Ir-Regolament ineħħi wkoll ir-regola non-diskriminatorja u b'hekk jissemplifika l-informazzjoni li n-negozjanti jkunu jistgħu jew ma jistgħux jagħtu dwar it-tariffi tal-interkambju multilaterali li jħallsu.

| 2.25 | Ir-Regolament għandu l-għan ukoll li jilqa' kontra ż-żieda fit-tariffi tal-iskemi biex jagħmlu tajjeb għat-tnaqqis fit-tariffi tal-interkambju multilaterali permezz tal-Artikolu 5 fejn, kwalunkwe kumpens li bank tal-ħruġ jagħti minn skema ta' kard tal-pagament fir-rigward ta' tranżazzjonijiet ta' pagament jew attivitajiet relatati, jitqies bħala tariffa tal-interkambju. Madankollu, mhuwiex ċar li r-Regolament jagħti biżżejjed attenzjoni għal-livell ta' tariffi imposti fuq in-negozjanti mill-banek akkwirenti tagħhom stess u li jistgħu jkunu għoljin ħafna, b'mod partikolari għan-negozji żgħar li ftit għandhom setgħa ta' negozjar. |
| --- | --- |

2.25

Ir-Regolament għandu l-għan ukoll li jilqa' kontra ż-żieda fit-tariffi tal-iskemi biex jagħmlu tajjeb għat-tnaqqis fit-tariffi tal-interkambju multilaterali permezz tal-Artikolu 5 fejn, kwalunkwe kumpens li bank tal-ħruġ jagħti minn skema ta' kard tal-pagament fir-rigward ta' tranżazzjonijiet ta' pagament jew attivitajiet relatati, jitqies bħala tariffa tal-interkambju. Madankollu, mhuwiex ċar li r-Regolament jagħti biżżejjed attenzjoni għal-livell ta' tariffi imposti fuq in-negozjanti mill-banek akkwirenti tagħhom stess u li jistgħu jkunu għoljin ħafna, b'mod partikolari għan-negozji żgħar li ftit għandhom setgħa ta' negozjar.

| 2.26 | Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon id-dispożizzjoni li ser tifred l-iskema tal-kards ta' pagament minn kull entità tal-ipproċessar. Permezz ta' dan ma jkunx possibbli li l-iskema ta' kards u s-servizzi tal-ipproċessar jinġabru flimkien f'pakketti (bundling) f'offerta kuntrattwali u, għalhekk, in-negozjanti se jkollhom il-possibilità li jiddeċiedu liberament l-għażla ta' pproċessar tagħhom. Dan se jżid il-kompetizzjoni u jippermetti applikanti ġodda fis-suq, li min-naħa tagħhom iraħħsu l-prezzijiet. |
| --- | --- |

2.26

Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon id-dispożizzjoni li ser tifred l-iskema tal-kards ta' pagament minn kull entità tal-ipproċessar. Permezz ta' dan ma jkunx possibbli li l-iskema ta' kards u s-servizzi tal-ipproċessar jinġabru flimkien f'pakketti (bundling) f'offerta kuntrattwali u, għalhekk, in-negozjanti se jkollhom il-possibilità li jiddeċiedu liberament l-għażla ta' pproċessar tagħhom. Dan se jżid il-kompetizzjoni u jippermetti applikanti ġodda fis-suq, li min-naħa tagħhom iraħħsu l-prezzijiet.

| 2.27 | Fir-rigward tal-PSD II, il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-ftuħ tas-suq li din tkun tippermetti. Din id-Direttiva se tallinja r-regoli legali u tneħħi diverġenzi nazzjonali li rriżultaw min-natura fakultattiva ta' għadd ta' dispożizzjonijiet tal-PSD fil-preżent. Din se ġġib ċarezza legali rigward l-istatus ta' mudelli ta' pagament ġodda billi tpoġġihom ilkoll taħt l-istess reġim regolatorju. Għaldaqstant din se toħloq aktar kompetizzjoni fost il-fornituri, se tippermetti li jidħlu parteċipanti ġodda fis-suq u se tgħin biex tittejjeb l-effiċjenza u jitnaqqsu l-ispejjeż. Permezz ta' dan kollu, se tippromwovi l-iżvilupp ta' mudelli ta' pagament ġodda għall-kummerċ elettroniku. Barra minn hekk, se tipprovdi sigurtà, trasparenza u informazzjoni adatta għall-utenti tal-pagament. |
| --- | --- |

2.27

Fir-rigward tal-PSD II, il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-ftuħ tas-suq li din tkun tippermetti. Din id-Direttiva se tallinja r-regoli legali u tneħħi diverġenzi nazzjonali li rriżultaw min-natura fakultattiva ta' għadd ta' dispożizzjonijiet tal-PSD fil-preżent. Din se ġġib ċarezza legali rigward l-istatus ta' mudelli ta' pagament ġodda billi tpoġġihom ilkoll taħt l-istess reġim regolatorju. Għaldaqstant din se toħloq aktar kompetizzjoni fost il-fornituri, se tippermetti li jidħlu parteċipanti ġodda fis-suq u se tgħin biex tittejjeb l-effiċjenza u jitnaqqsu l-ispejjeż. Permezz ta' dan kollu, se tippromwovi l-iżvilupp ta' mudelli ta' pagament ġodda għall-kummerċ elettroniku. Barra minn hekk, se tipprovdi sigurtà, trasparenza u informazzjoni adatta għall-utenti tal-pagament.

| 2.28 | Il-PSD II tinkludi wkoll fl-ambitu regolatorju tagħha l-fornituri tal-pagamenti terzi u se tbiddel id-definizzjoni ta' servizzi ta' pagament biex issir teknoloġikament newtrali, u b'hekk jiġi promoss l-iżvilupp ta' teknoloġiji ġodda. Barra minn hekk, din se twitti t-triq għal mudelli ta' pagament ġodda billi tippermetti li l-fornituri tal-pagamenti terzi jkollhom aċċess għal informazzjoni dwar il-kont tal-konsumatur. Dawn il-fornituri tal-pagamenti terzi għalhekk se jkunu jistgħu jivverifikaw jekk konsumatur li jkun irid iħallas onlajn ikollux biżżejjed fondi fil-kont tiegħu u jressqu l-awtorizzazzjoni mingħand il-konsumatur lill-bank tal-konsumatur stess biex isir il-pagament. Jingħataw salvagwardji lill-konsumaturi sabiex ikun żgurat li huma jkunu taw il-kunsens informat tagħhom lill-fornituri tal-pagamenti terzi biex jagħmlu dan. |
| --- | --- |

2.28

Il-PSD II tinkludi wkoll fl-ambitu regolatorju tagħha l-fornituri tal-pagamenti terzi u se tbiddel id-definizzjoni ta' servizzi ta' pagament biex issir teknoloġikament newtrali, u b'hekk jiġi promoss l-iżvilupp ta' teknoloġiji ġodda. Barra minn hekk, din se twitti t-triq għal mudelli ta' pagament ġodda billi tippermetti li l-fornituri tal-pagamenti terzi jkollhom aċċess għal informazzjoni dwar il-kont tal-konsumatur. Dawn il-fornituri tal-pagamenti terzi għalhekk se jkunu jistgħu jivverifikaw jekk konsumatur li jkun irid iħallas onlajn ikollux biżżejjed fondi fil-kont tiegħu u jressqu l-awtorizzazzjoni mingħand il-konsumatur lill-bank tal-konsumatur stess biex isir il-pagament. Jingħataw salvagwardji lill-konsumaturi sabiex ikun żgurat li huma jkunu taw il-kunsens informat tagħhom lill-fornituri tal-pagamenti terzi biex jagħmlu dan.

| 2.29 | Madankollu, element wieħed fejn il-PSD II ma titkellimx huwa jekk bank ikunx jista' jitlob tariffa lill-fornituri tal-pagamenti terzi (u għalhekk lill-konsumatur) biex jipprovdi dan is-servizz. Jekk dawn it-tariffi jkunu mifruxin u għoljin, x'aktarx li jħassru kull benefiċċju għall-mudell tan-negozju ta' fornituri tal-pagamenti ġodda terzi. Għalhekk inħeġġu lir-regolaturi biex jistabbilixxu li dan is-servizz għandu jiġi pprovdut b'xejn, jiġifieri bħala parti normali mis-servizz mogħti taħt kuntratt tad-detentur tal-kont, jew bi spiża raġonevoli. |
| --- | --- |

2.29

Madankollu, element wieħed fejn il-PSD II ma titkellimx huwa jekk bank ikunx jista' jitlob tariffa lill-fornituri tal-pagamenti terzi (u għalhekk lill-konsumatur) biex jipprovdi dan is-servizz. Jekk dawn it-tariffi jkunu mifruxin u għoljin, x'aktarx li jħassru kull benefiċċju għall-mudell tan-negozju ta' fornituri tal-pagamenti ġodda terzi. Għalhekk inħeġġu lir-regolaturi biex jistabbilixxu li dan is-servizz għandu jiġi pprovdut b'xejn, jiġifieri bħala parti normali mis-servizz mogħti taħt kuntratt tad-detentur tal-kont, jew bi spiża raġonevoli.

| 2.30 | Fir-rigward tal-ikklerjar u s-saldu, il-PSD II tagħmel xi tibdiliet. Taħt id-Direttiva dwar il-Finalità tas-Saldu, l-istituzzjonijiet tal-pagament ma jistgħux jieħdu sehem dirett f'mekkaniżmi tal-ikklerjar u s-saldu. Huma għandu jkollhom aċċess għal mekkaniżmi tal-ikklerjar u s-saldu indirettament permezz ta' banek kbar. Il-PSD II mhix se tkun qed tbiddel din is-sitwazzjoni radikalment: m'hemmx każijiet fejn l-istituzzjonijiet tal-pagament jingħataw aċċess ġenerali dirett għas-sistemi tal-ikklerjar u s-saldu. Taħt il-PSD II, ir-regoli għal aċċess indirett għandhom ikunu l-istess għat-tipi kollha ta' istituzzjonijiet tal-pagament (sakemm tibqa' l-ħtieġa ta' protezzjoni mir-riskju ta' saldu). |
| --- | --- |

2.30

Fir-rigward tal-ikklerjar u s-saldu, il-PSD II tagħmel xi tibdiliet. Taħt id-Direttiva dwar il-Finalità tas-Saldu, l-istituzzjonijiet tal-pagament ma jistgħux jieħdu sehem dirett f'mekkaniżmi tal-ikklerjar u s-saldu. Huma għandu jkollhom aċċess għal mekkaniżmi tal-ikklerjar u s-saldu indirettament permezz ta' banek kbar. Il-PSD II mhix se tkun qed tbiddel din is-sitwazzjoni radikalment: m'hemmx każijiet fejn l-istituzzjonijiet tal-pagament jingħataw aċċess ġenerali dirett għas-sistemi tal-ikklerjar u s-saldu. Taħt il-PSD II, ir-regoli għal aċċess indirett għandhom ikunu l-istess għat-tipi kollha ta' istituzzjonijiet tal-pagament (sakemm tibqa' l-ħtieġa ta' protezzjoni mir-riskju ta' saldu).

| 2.31 | Punt ieħor li jrid jitqies huwa l-ħtieġa li fl-Ewropa jkun hemm ikklerjar u s-saldu f'ħin reali jew viċin il-ħin reali. Xi ġurisdizzjonijiet diġà għandhom sistema bħal din u oħrajn qed jistħarrġuha. Il-Federal Reserve Bank tal-Istati Uniti ħareġ dokument ta' konsultazzjoni dwar dan f'Settembru ta' din is-sena. Ir-regolaturi għandhom jikkunsidraw jekk huwiex il-każ li jinfurzaw tranżizzjoni lejn proċessi ta' ikklerjar u saldu li joperaw f'ħin reali permezz ta' inizjattiva regolatorja fil-futur. |
| --- | --- |

2.31

Punt ieħor li jrid jitqies huwa l-ħtieġa li fl-Ewropa jkun hemm ikklerjar u s-saldu f'ħin reali jew viċin il-ħin reali. Xi ġurisdizzjonijiet diġà għandhom sistema bħal din u oħrajn qed jistħarrġuha. Il-Federal Reserve Bank tal-Istati Uniti ħareġ dokument ta' konsultazzjoni dwar dan f'Settembru ta' din is-sena. Ir-regolaturi għandhom jikkunsidraw jekk huwiex il-każ li jinfurzaw tranżizzjoni lejn proċessi ta' ikklerjar u saldu li joperaw f'ħin reali permezz ta' inizjattiva regolatorja fil-futur.

| 2.32 | Il-KESE jittama li l-PSD II se ġġib parteċipanti ġodda fis-suq tal-pagamenti, suq li se joffri soluzzjonijiet ta' pagamenti bl-użu ta' sistemi tas-SEPA għat-trasferiment tal-kreditu u bl-użu ta' sistemi tas-SEPA għad-debitu dirett. Prodotti tal-pagamaneti innovattivi bħal dawn iġibu magħhom tnaqqis konsiderevoli tal-ispejjeż fil-pagamenti tal-kummerċ elettroniku u jagħmluhom aċċessibbli għal suq usa'. Ikun jista' jingħad ukoll li s-suq tal-pagamenti jsir aktar sigur minħabba li tiġi trasferita ħafna inqas informazzjoni sensittiva. Il-pagamenti onlajn li jsiru bil-kards jeħtieġu li tiddaħħal data sensittiva ħafna u għalhekk huma suxxettibbli ħafna għal frodi. Il-metodi attwali ta' sigurtà (3-D sigura eċċ.) qed jippruvaw jegħlbu dan, iżda jinvolvu proċess twil u mhumiex adatti. |
| --- | --- |

2.32

Il-KESE jittama li l-PSD II se ġġib parteċipanti ġodda fis-suq tal-pagamenti, suq li se joffri soluzzjonijiet ta' pagamenti bl-użu ta' sistemi tas-SEPA għat-trasferiment tal-kreditu u bl-użu ta' sistemi tas-SEPA għad-debitu dirett. Prodotti tal-pagamaneti innovattivi bħal dawn iġibu magħhom tnaqqis konsiderevoli tal-ispejjeż fil-pagamenti tal-kummerċ elettroniku u jagħmluhom aċċessibbli għal suq usa'. Ikun jista' jingħad ukoll li s-suq tal-pagamenti jsir aktar sigur minħabba li tiġi trasferita ħafna inqas informazzjoni sensittiva. Il-pagamenti onlajn li jsiru bil-kards jeħtieġu li tiddaħħal data sensittiva ħafna u għalhekk huma suxxettibbli ħafna għal frodi. Il-metodi attwali ta' sigurtà (3-D sigura eċċ.) qed jippruvaw jegħlbu dan, iżda jinvolvu proċess twil u mhumiex adatti.

Brussell, 11 ta' Diċembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  COM(2011) 941 final.

1

(2)  ĠU C 351, 15.11.2012, p. 52.

2

(3)  Rapport tal-BĊE, “The Social and Private Costs of Retail Payments Instruments”, Occasional Paper 137, Settembru2012.

3

(4)  COM(2013) 266 final, CES5943-2013, adottata fit-18 ta' Settembru 2013 (Għadha mhix diponibbli fil-ĠU).

4

(5)  Il-Kummissjoni ħatret lil Deloitte biex twettaq studju dwar l-ispejjeż ta' aċċettazzjoni tal-mezzi tal-pagament.

5

(6)  Ara l-Istudju dwar l-Impatt tad-Direttiva 2007/64/KE u dwar l-applikazzjoni tar-Regolament 924/2009 fis-sit elettroniku:

6

http://ec.europa.eu/internal_market/payments/docs/framework/130724_study-impact-psd_en.pdf

(7)  Elke Himmelsbach u Nico Siegel, minn TNS iil-Ġermanja, "Hidden fees for card payments: Will transparency change consumer behaviour?"

7

(8)  Ara l-MEMO tal-Kummissjoni Ewropea 13/719, 24 ta' Lulju 2013.

8

(9)  F'paġna 193 jissemma li l-alternattiva ta' projbizzjoni tat-tariffi tal-interkambju għall-kards ta' debitu, li tkun tista' twassal għal aktar benefiċċji għall-kummerċjanti u l-konsumaturi, jistħoqqilha aktar analiżi. Permezz ta' dan jiġi żgurat li l-maturità tas-swieq fiż-ŻEE, b'mod partikolari fir-rigward tal-ħruġ u l-użu tal-kards ta' debitu, tkun f'qagħda fejn ma jkunx hemm għalfejn jintalbu tariffi tal-interkambju biex jingħata inċentiv għall-ħlasijiet bil-kard ta' debitu. Għalhekk reviżjoni għal dan il-għan tista' issir ftit wara li tkun ittieħdet azzjoni leġislattiva dwar it-tariffi tal-interkambju."

9

(10)  Ara l-MEMO tal-Kummissjoni Ewropea 13/719, 24 ta' Lulju 2013.

10

---

APPENDIĊI

għall-Opionjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

L-emendi li ġejjin inċaħdu waqt id-diskussjoni iżda rċevew aktar minn kwart tal-voti (Artikolu 54(3) tar-Regoli ta' Proċedura):

Punt 2.18

Ibdel it-test kif ġej:

Il-KESE jipproponi li l-proposta attwali tiġi emendata biex titwaqqaf sistema ta' kards ta' debitu mingħajr tariffi tal-interkambju multilaterali, abbażi tal-aktar skemi nazzjonali effiċjenti attwalment. Flimkien ma' dan, il-limitu massimu għall-kreditu, stabbilit għal 0,3 %, għandu jiġi rivedut bil-għan li jiġi ssettjat f'livell adegwat
  aktar baxx fi proporzjon mal-livell ta' dejn aktar baxx. Għandhom jiġu riveduti l-miżuri u għandha ssir valutazzjoni tal-impatt tagħhom fuq in-negozji u l-konsumaturi.

Riżultat tal-votazzjoni:

Riżultat tal-votazzjoni:

| Favur: | : | 49 |
| --- | --- | --- |
| Kontra: | : | 108 |
| Astensjonijiet: | : | 20 |

Favur:

:

49

Kontra:

:

108

Astensjonijiet:

:

20

Punt 2.19

Punt 2.19

Ibdel it-test kif ġej:

Ir-Regolament IF idaħħal il-limiti massimi fis-seħħ f'żewġ stadji: it-tranżazzjonijiet transkonfinali jkunu soġġetti għal-limitu massimu xahrejn wara d-dħul fis-seħħ u t-tranżazzjonijiet domestiċi sentejn wara d-dħul fis-seħħ. Il-KESE jappella lill-Kummissjoni biex tanalizza bir-reqqa l-impatt ta' din l-ewwel miżura fuq il-partijiet interessati (konsumaturi, negozjanti, impjegaturi u impjegati ta' din is-sistema ta' pagament, eċċ.) qabel l-applikazzjoni tat-tieni fażi
  jiddubita kemm hu meħtieġ perjodu twil ta' tranżizzjoni bħal dan għat-tariffi tal-interkambju multilaterali domestiċi. Bosta mill-pagamenti jsiru lokalment u s-suq tal-pagamenti transkonfinali huwa żgħir ħafna paragun miegħu. Huwa għalhekk fis-suq domestiku li l-livelli tat-tariffi tal-interkambju huma l-akbar piż għan-negozjanti u konsegwentament għall-konsumaturi. Għas-suq domestiku, perjodu ta' tranżizzjoni twil daqshekk ikun ifisser li l-benefiċċji reali tar-Regolament jitwasslu tard iżżejjed.

Riżultat tal-votazzjoni:

Riżultat tal-votazzjoni:

| Favur: | : | 48 |
| --- | --- | --- |
| Kontra: | : | 121 |
| Astensjonijiet: | : | 22 |

Favur:

:

48

Kontra:

:

121

Astensjonijiet:

:

22

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/85 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/85

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Proposta għal Regolament tal-Kunsill dwar it-twaqqif tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew

COM(2013) 534 final – 2013-255-APP

2014/C 170/14

Relatur: is-Sur LUCAN

Nhar is-17 ta’ Lulju 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b’konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

Proposta għal Regolament tal-Kunsill dwar it-twaqqif tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew

COM(2013) 534 final – 2013/-255-APP.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-20 ta' Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta' Diċembru (seduta tal-11 ta’ Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b’176 vot favur, 7 voti kontra u 13-il astensjoni.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Il-KESE huwa tal-fehma li l-inizjattiva tal-Kummissjoni hija f'waqtha. Il-ħolqien ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew jirrappreżenta pass importanti fit-twaqqif ta' mekkaniżmi ġodda legali li jħarsu kemm l-interessi finanzjarji tal-Unjoni kif ukoll il-kontribuzzjonijiet finanzjarji taċ-ċittadini Ewropej għall-baġit Ewropew. |
| --- | --- |

1.1

Il-KESE huwa tal-fehma li l-inizjattiva tal-Kummissjoni hija f'waqtha. Il-ħolqien ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew jirrappreżenta pass importanti fit-twaqqif ta' mekkaniżmi ġodda legali li jħarsu kemm l-interessi finanzjarji tal-Unjoni kif ukoll il-kontribuzzjonijiet finanzjarji taċ-ċittadini Ewropej għall-baġit Ewropew.

| 1.2 | Il-KESE jqis li għandhom jiġu mħarsa l-interessi finanzjarji tal-UE iżda li l-koerenza tas-sistema tal-Liġi Kriminali tal-UE tiġi mħarsa aħjar jekk ir-regolament jiddefinixxi (1) b'mod eżatt u preċiż mhux biss it-terminoloġija użata iżda wkoll u fuq kollox ir-reati li jheddu l-interessi finanzjarji tal-Unjoni u b'hekk għandhom ikunu soġġetti għal prosekuzzjoni fl-Istati Membri. Dawn id-definizzjonijiet għandhom jiġu inkorporati fir-regolament jew jistgħu jitpoġġew f'anness li jsegwi l-mudell tar-regolament dwar l-Eurojust (2) u, possibbilment, jiġi kompletat b'direttiva. L-istabbiliment ta' definizzjoni jista' joffri qafas ta' regolament addizzjonali li dwar ir-reati kontra l-interessi finanzjarji tal-Unjoni u b'hekk jiggarantixxi r-rispett tal-prinċipju tal-legalità (“nullum crimen sine lege”). |
| --- | --- |

1.2

Il-KESE jqis li għandhom jiġu mħarsa l-interessi finanzjarji tal-UE iżda li l-koerenza tas-sistema tal-Liġi Kriminali tal-UE tiġi mħarsa aħjar jekk ir-regolament jiddefinixxi (1) b'mod eżatt u preċiż mhux biss it-terminoloġija użata iżda wkoll u fuq kollox ir-reati li jheddu l-interessi finanzjarji tal-Unjoni u b'hekk għandhom ikunu soġġetti għal prosekuzzjoni fl-Istati Membri. Dawn id-definizzjonijiet għandhom jiġu inkorporati fir-regolament jew jistgħu jitpoġġew f'anness li jsegwi l-mudell tar-regolament dwar l-Eurojust (2) u, possibbilment, jiġi kompletat b'direttiva. L-istabbiliment ta' definizzjoni jista' joffri qafas ta' regolament addizzjonali li dwar ir-reati kontra l-interessi finanzjarji tal-Unjoni u b'hekk jiggarantixxi r-rispett tal-prinċipju tal-legalità (“nullum crimen sine lege”).

1

2

| 1.3 | Il-KESE jqis li l-obbligi tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew il-ġdid jridu jibqgħu fil-limiti tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 86(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. Fl-assenza ta' valutazzjoni tal-impatt dwar il-kriminalità transkonfinali, huwa kmieni wisq li l-obbligi tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku jiġu estiżi fuq il-bażi tal-Artikolu 86(4). |
| --- | --- |

1.3

Il-KESE jqis li l-obbligi tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew il-ġdid jridu jibqgħu fil-limiti tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 86(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. Fl-assenza ta' valutazzjoni tal-impatt dwar il-kriminalità transkonfinali, huwa kmieni wisq li l-obbligi tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku jiġu estiżi fuq il-bażi tal-Artikolu 86(4).

| 1.4 | Fil-każ ta' proċeduri u ta' tilwim li fihom ikun involut l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew, il-KESE jirrakkomanda li jiġu applikati s-salvagwardji proċedurali għall-persuni suspettati b'konformità mal-istandards li japplikaw għar-regolament, partikolarment il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari d-dritt għal proċess ġust u d-drittijiet tad-difiża, li joffru livell ta' ħarsien ogħla min dak tal-liġijiet nazzjonali. Fid-definizzjoni tiegħu tad-“drittijiet tad-difiża”, il-KESE jinkludi wkoll il-ħtieġa ta' garanzija tal-prinċipju tal-“parità tal-armi” bejn l-akkuża u d-difiża. |
| --- | --- |

1.4

Fil-każ ta' proċeduri u ta' tilwim li fihom ikun involut l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew, il-KESE jirrakkomanda li jiġu applikati s-salvagwardji proċedurali għall-persuni suspettati b'konformità mal-istandards li japplikaw għar-regolament, partikolarment il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari d-dritt għal proċess ġust u d-drittijiet tad-difiża, li joffru livell ta' ħarsien ogħla min dak tal-liġijiet nazzjonali. Fid-definizzjoni tiegħu tad-“drittijiet tad-difiża”, il-KESE jinkludi wkoll il-ħtieġa ta' garanzija tal-prinċipju tal-“parità tal-armi” bejn l-akkuża u d-difiża.

| 1.5 | Il-KESE jissuġġerixxi li jestendi l-attributi tal-kumitat ta' monitoraġġ tal-Istrument Ewropew għad-Demokrazija u għad-Drittijiet tal-Bniedem (EIDHR) billi jingħatawlu kompetenzi ġodda dwar il-kontroll u l-garanzija tad-drittijiet u tal-libertajiet fundamentali tal-bniedem, b'mod partikolari fil-kuntest tat-twaqqif tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew, kif ukoll ir-rispett tad-drittijiet tal-persuni fil-proċeduri penali. Dan il-kumitat ta' monitoraġġ ser jikkoopera mas-sezzjonijiet kollha tal-KESE kif ukoll mal-istituzzjonijiet l-oħra Ewropej u nazzjonali li huma kompetenti fil-qasam. Dan il-Kumitat EIDHR (3) ser jaħdem b'mod li jissorvelja u jivvaluta r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem fir-relazzjonijiet tal-UE mal-Istati Membri tagħha kif ukoll ma' pajjiżi terzi. |
| --- | --- |

1.5

Il-KESE jissuġġerixxi li jestendi l-attributi tal-kumitat ta' monitoraġġ tal-Istrument Ewropew għad-Demokrazija u għad-Drittijiet tal-Bniedem (EIDHR) billi jingħatawlu kompetenzi ġodda dwar il-kontroll u l-garanzija tad-drittijiet u tal-libertajiet fundamentali tal-bniedem, b'mod partikolari fil-kuntest tat-twaqqif tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew, kif ukoll ir-rispett tad-drittijiet tal-persuni fil-proċeduri penali. Dan il-kumitat ta' monitoraġġ ser jikkoopera mas-sezzjonijiet kollha tal-KESE kif ukoll mal-istituzzjonijiet l-oħra Ewropej u nazzjonali li huma kompetenti fil-qasam. Dan il-Kumitat EIDHR (3) ser jaħdem b'mod li jissorvelja u jivvaluta r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem fir-relazzjonijiet tal-UE mal-Istati Membri tagħha kif ukoll ma' pajjiżi terzi.

3

| 1.6 | Il-KESE jqis li, fil-proċedura tal-għażla preliminari tal-prosekutur Ewropew, il-grupp tal-esperti li jkun inkarigat li jagħti opinjoni konsultattiva lill-Kummissjoni għandu jinkludi rappreżentant minn kull wieħed minn dawn il-korpi: il-KESE stess, il-Kumitat tar-Reġjuni, l-Aġenzija tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, il-Qorti tal-Awdituri, u l-Kunsill tal-Kmamar tal-Avukati Ewropej (CCBE). Dan il-grupp konsultattiv ta' esperti jrid ikun magħmul minn tal-anqas 11-il membru. |
| --- | --- |

1.6

Il-KESE jqis li, fil-proċedura tal-għażla preliminari tal-prosekutur Ewropew, il-grupp tal-esperti li jkun inkarigat li jagħti opinjoni konsultattiva lill-Kummissjoni għandu jinkludi rappreżentant minn kull wieħed minn dawn il-korpi: il-KESE stess, il-Kumitat tar-Reġjuni, l-Aġenzija tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, il-Qorti tal-Awdituri, u l-Kunsill tal-Kmamar tal-Avukati Ewropej (CCBE). Dan il-grupp konsultattiv ta' esperti jrid ikun magħmul minn tal-anqas 11-il membru.

| 1.7 | Il-KESE jqis li fost il-prinċipji bażiċi li fuqhom huma bbażati l-attivitajiet tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew għandhom jiżdiedu dawk dwar il-legalità u s-subordinazzjoni ġerarkika, li mhumiex imsemmija b'mod espliċitu fir-regolament. |
| --- | --- |

1.7

Il-KESE jqis li fost il-prinċipji bażiċi li fuqhom huma bbażati l-attivitajiet tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew għandhom jiżdiedu dawk dwar il-legalità u s-subordinazzjoni ġerarkika, li mhumiex imsemmija b'mod espliċitu fir-regolament.

| 1.8 | Il-KESE huwa tal-fehma li r-regolament għandu jistabbilixxi wkoll aktar salvagwardji dwar it-tħaddim tad-drittijiet u d-dmirijiet tal-prosekuturi Ewropej u r-responsabbiltà tagħhom f'każ ta' abbuż u ta' nuqqas professjonali gravi. |
| --- | --- |

1.8

Il-KESE huwa tal-fehma li r-regolament għandu jistabbilixxi wkoll aktar salvagwardji dwar it-tħaddim tad-drittijiet u d-dmirijiet tal-prosekuturi Ewropej u r-responsabbiltà tagħhom f'każ ta' abbuż u ta' nuqqas professjonali gravi.

| 1.9 | Il-KESE josserva li sakemm id-dispożizzjonijiet dwar l-ammissibbiltà ta' elementi ta' prova – li l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew ikun ġabar u ppreżenta fil-qrati – jiġu ammessi bla validazzjoni, dawn jistgħu joħolqu sitwazzjonijiet ta' inugwaljanza u ta' ksur tal-prinċipju tal-“parità tal-armi” . Peress li l-Artikolu 32(5) tar-Regolament jipprevedi li l-personi kkonċernati “ikollhom id-drittijiet proċedurali kollha disponibbli għalihom skont il-liġi nazzjonali applikabbli”, u li fosthom hemm il-proċeduri għall-ammissibbiltà tal-provi, huwa ċar li d-dispożizzjonijiet tar-regolament huma kontradittorji u li r-regolament jista' jwassal għal ksur tad-drittijiet tal-persuni akkużati fil-qafas tal-proċedura penali. |
| --- | --- |

1.9

Il-KESE josserva li sakemm id-dispożizzjonijiet dwar l-ammissibbiltà ta' elementi ta' prova – li l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew ikun ġabar u ppreżenta fil-qrati – jiġu ammessi bla validazzjoni, dawn jistgħu joħolqu sitwazzjonijiet ta' inugwaljanza u ta' ksur tal-prinċipju tal-“parità tal-armi” . Peress li l-Artikolu 32(5) tar-Regolament jipprevedi li l-personi kkonċernati “ikollhom id-drittijiet proċedurali kollha disponibbli għalihom skont il-liġi nazzjonali applikabbli”, u li fosthom hemm il-proċeduri għall-ammissibbiltà tal-provi, huwa ċar li d-dispożizzjonijiet tar-regolament huma kontradittorji u li r-regolament jista' jwassal għal ksur tad-drittijiet tal-persuni akkużati fil-qafas tal-proċedura penali.

| 1.10 | Il-ġbir u l-ipproċessar ta' data ta' natura personali għandhom jirrigwardaw biss lill-persuni li għalihom hemm bażi soda ta' suspett li wettqu xi reat kriminali li jaffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni; fil-każ kuntrarju, dan jista' jikkostitwixxi ndħil serju u sproporzjonat fil-ħajja privata tagħhom. |
| --- | --- |

1.10

Il-ġbir u l-ipproċessar ta' data ta' natura personali għandhom jirrigwardaw biss lill-persuni li għalihom hemm bażi soda ta' suspett li wettqu xi reat kriminali li jaffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni; fil-każ kuntrarju, dan jista' jikkostitwixxi ndħil serju u sproporzjonat fil-ħajja privata tagħhom.

| 1.11 | Il-KESE jqis li t-twaqqif ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew huwa mod kif tingħata garanzija tal-ħarsien tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji li ċ-ċittadini Ewropej ifornu lill-baġit tal-Unjoni. Id-definizzjonijiet relatati mar-reati li jagħmlu ħsara lill-interessi finanzjarji tal-Unjoni jridu jiġu fformulati u armonizzati b'mod omoġenju kemm fil-Proposta għal Regolament kif ukoll fil-Proposta għal Direttiva. |
| --- | --- |

1.11

Il-KESE jqis li t-twaqqif ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew huwa mod kif tingħata garanzija tal-ħarsien tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji li ċ-ċittadini Ewropej ifornu lill-baġit tal-Unjoni. Id-definizzjonijiet relatati mar-reati li jagħmlu ħsara lill-interessi finanzjarji tal-Unjoni jridu jiġu fformulati u armonizzati b'mod omoġenju kemm fil-Proposta għal Regolament kif ukoll fil-Proposta għal Direttiva.

2.   Kuntest u informazzjoni ġenerali

Kuntest u informazzjoni ġenerali

| 2.1 | Id-dibattiti dwar il-ħolqien ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew bdew 'il fuq minn għaxar snin ilu (4). F'Mejju tal-2011, il-Kummissjoni adottat il-Komunikazzjoni dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea permezz tal-liġi kriminali u l-investigazzjonijiet amministrattivi (5), li fiha fformulat proposti bil-għan li ttejjeb il-ħarsien tal-interessi finanzjarji tal-UE. |
| --- | --- |

2.1

Id-dibattiti dwar il-ħolqien ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew bdew 'il fuq minn għaxar snin ilu (4). F'Mejju tal-2011, il-Kummissjoni adottat il-Komunikazzjoni dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea permezz tal-liġi kriminali u l-investigazzjonijiet amministrattivi (5), li fiha fformulat proposti bil-għan li ttejjeb il-ħarsien tal-interessi finanzjarji tal-UE.

4

5

| 2.2 | Dawn l-aħħar tliet snin, l-għadd ta' każijiet ta' suspett ta' frodi kien jirrappreżenta medja ta' madwar EUR 500 miljun fis-sena, iżda skont l-istimi, il-valur totali reali tal-frodi huwa ħafna akbar. Hija biss parti żgħira ħafna mill-valur totali tal-frodi, inqas minn 10 %, li tiġi rkuprata mit-trasgressuri (6). Huwa stmat li fis-sena 2010, 46 % tan-notifiki ta' reati kontra l-interessi finanzjarji tal-UE (fil-livell tal-Istati Membri) kienu ġejjin mis-settur pubbliku, u 52 % mis-settur privat. Mil-lat tal-oqsma kkonċernati, l-informazzjoni dwar il-frodi tinqasam kif ġej: 17 % fl-agrikoltura, 1 % fis-sigaretti, 6 % fid-dwana, 11 % fl-infiq jew fix-xiri dirett, 27 % fl-istituzzjonijiet tal-UE, 19 % fl-għajnuna esterna u 19 % fil-fondi strutturali. B'mod ġenerali, jidher mir-rapporti tal-OLAF li din id-data tibqa' valida wkoll għas-snin 2011 u 2012. Dan l-approċċ jeħtieġ soluzzjonijiet u miżuri speċifiċi fil-livell tal-politika penali tal-Unjoni. |
| --- | --- |

2.2

Dawn l-aħħar tliet snin, l-għadd ta' każijiet ta' suspett ta' frodi kien jirrappreżenta medja ta' madwar EUR 500 miljun fis-sena, iżda skont l-istimi, il-valur totali reali tal-frodi huwa ħafna akbar. Hija biss parti żgħira ħafna mill-valur totali tal-frodi, inqas minn 10 %, li tiġi rkuprata mit-trasgressuri (6). Huwa stmat li fis-sena 2010, 46 % tan-notifiki ta' reati kontra l-interessi finanzjarji tal-UE (fil-livell tal-Istati Membri) kienu ġejjin mis-settur pubbliku, u 52 % mis-settur privat. Mil-lat tal-oqsma kkonċernati, l-informazzjoni dwar il-frodi tinqasam kif ġej: 17 % fl-agrikoltura, 1 % fis-sigaretti, 6 % fid-dwana, 11 % fl-infiq jew fix-xiri dirett, 27 % fl-istituzzjonijiet tal-UE, 19 % fl-għajnuna esterna u 19 % fil-fondi strutturali. B'mod ġenerali, jidher mir-rapporti tal-OLAF li din id-data tibqa' valida wkoll għas-snin 2011 u 2012. Dan l-approċċ jeħtieġ soluzzjonijiet u miżuri speċifiċi fil-livell tal-politika penali tal-Unjoni.

6

| 2.3 | F'Lulju 2012, il-Kummissjoni adottat “Proposta għal Direttiva dwar il-ġlieda kontra l-frodi li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni permezz tal-liġi kriminali”. Dan it-test jipprevedi fost affarijiet oħra definizzjonijiet komuni għal reati kontra l-baġit tal-UE, l-armonizzazzjoni tas-sanzjonijiet minimi (fosthom ħabs għal każijiet gravi) u limitazzjoni statutorja komuni. |
| --- | --- |

2.3

F'Lulju 2012, il-Kummissjoni adottat “Proposta għal Direttiva dwar il-ġlieda kontra l-frodi li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni permezz tal-liġi kriminali”. Dan it-test jipprevedi fost affarijiet oħra definizzjonijiet komuni għal reati kontra l-baġit tal-UE, l-armonizzazzjoni tas-sanzjonijiet minimi (fosthom ħabs għal każijiet gravi) u limitazzjoni statutorja komuni.

| 2.4 | Tul l-2012, u fil-bidu tal-2013, id-diskussjonijiet u l-laqgħat dwar il-ħolqien ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew seħħew fil-livell tal-UE (7). Fid-diskors tiegħu dwar l-Istat tal-Unjoni, f'Settembru2012, il-President Barroso saħaq fuq l-impenn li ħadet il-Kummissjoni li t-twaqqif ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew isir realtà. |
| --- | --- |

2.4

Tul l-2012, u fil-bidu tal-2013, id-diskussjonijiet u l-laqgħat dwar il-ħolqien ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew seħħew fil-livell tal-UE (7). Fid-diskors tiegħu dwar l-Istat tal-Unjoni, f'Settembru2012, il-President Barroso saħaq fuq l-impenn li ħadet il-Kummissjoni li t-twaqqif ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew isir realtà.

7

| 2.5 | Fis-17 ta' Lulju 2013, il-Kummissjoni nediet għadd ta' testi leġislattivi, magħmula minn diversi regolamenti bil-għan li jirriformaw l-istruttura tal-Eurojust, itejbu l-governanza tal-OLAF u jwaqqfu Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew. |
| --- | --- |

2.5

Fis-17 ta' Lulju 2013, il-Kummissjoni nediet għadd ta' testi leġislattivi, magħmula minn diversi regolamenti bil-għan li jirriformaw l-istruttura tal-Eurojust, itejbu l-governanza tal-OLAF u jwaqqfu Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew.

| 2.6 | Dan l-Uffiċċju tal- Prosekutur Pubbliku Ewropew ser ikollu l-għan prinċipali li jiġġieled ir-reati kontra l-interessi finanzjarji tal-UE. Dan ikollu r-responsabbiltà li jinvestiga dawn ir-reati kif ukoll li, f'każ ta' bżonn, iressaq il-prosekuzzjoni tal-persuni suspettati quddiem il-qrati kompetenti tal-Istati Membri tal-UE. |
| --- | --- |

2.6

Dan l-Uffiċċju tal- Prosekutur Pubbliku Ewropew ser ikollu l-għan prinċipali li jiġġieled ir-reati kontra l-interessi finanzjarji tal-UE. Dan ikollu r-responsabbiltà li jinvestiga dawn ir-reati kif ukoll li, f'każ ta' bżonn, iressaq il-prosekuzzjoni tal-persuni suspettati quddiem il-qrati kompetenti tal-Istati Membri tal-UE.

3.   Preżentazzjoni tal-Proposta għal Regolament dwar it-Twaqqif tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Ewropew

Preżentazzjoni tal-Proposta għal Regolament dwar it-Twaqqif tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Ewropew

| 3.1 | It-twaqqif ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Ewropew mhuwiex obbligu iżda possibbiltà. It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) jipprevedi li l-Kunsill “jista' jistabbilixxi” Uffiċċju tal-Prosekutur Ewropew bi qbil unanimu, wara l-approvazzjoni tal-Parlament Ewropew. Il-bażi ġuridika u r-regoli li jirrigwardaw il-ħolqien ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew jinsabu fl-Artikolu 86 tat-TFUE, li jipprevedi li “Sabiex jiġġieled ir-reati kontra l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, il-Kunsill, li jaġixxi permezz ta' regolament skont il-proċedura leġislattiva speċjali, jista' jistabbilixxi Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew mill-Eurojust.” |
| --- | --- |

3.1

It-twaqqif ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Ewropew mhuwiex obbligu iżda possibbiltà. It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) jipprevedi li l-Kunsill “jista' jistabbilixxi” Uffiċċju tal-Prosekutur Ewropew bi qbil unanimu, wara l-approvazzjoni tal-Parlament Ewropew. Il-bażi ġuridika u r-regoli li jirrigwardaw il-ħolqien ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew jinsabu fl-Artikolu 86 tat-TFUE, li jipprevedi li “Sabiex jiġġieled ir-reati kontra l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, il-Kunsill, li jaġixxi permezz ta' regolament skont il-proċedura leġislattiva speċjali, jista' jistabbilixxi Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew mill-Eurojust.”

| 3.2 | Skont l-Artikolu 86(4) tat-TFUE, il-Kunsill Ewropew jista' jestendi r-responsabbiltajiet tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew b'mod li jinkludi fih il-ġlieda kontra forom ta' kriminalità li huma partikolarment gravi u li għandhom dimensjoni transkonfinali. |
| --- | --- |

3.2

Skont l-Artikolu 86(4) tat-TFUE, il-Kunsill Ewropew jista' jestendi r-responsabbiltajiet tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew b'mod li jinkludi fih il-ġlieda kontra forom ta' kriminalità li huma partikolarment gravi u li għandhom dimensjoni transkonfinali.

| 3.3 | Ir-regolament li jwassal għall-ħolqien tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew fih dawn l-elementi: suġġett u definizzjonijiet; regoli ġenerali (status u organizzazjoni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku, ħatra u tneħħija tal-membri, prinċipji); kompetenzi; regoli ta’ proċedura dwar l-investigazzjonijiet, il-prosekuzzjonijiet u l-proċedimenti bi proċess; regoli dwar is-salvagwardji proċedurali; stħarriġ ġudizzjarju; protezzjoni tad-data; relazzjonijiet tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew mal-istituzzjonijiet Ewropej, implikazzjoni baġitarja. |
| --- | --- |

3.3

Ir-regolament li jwassal għall-ħolqien tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew fih dawn l-elementi: suġġett u definizzjonijiet; regoli ġenerali (status u organizzazjoni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku, ħatra u tneħħija tal-membri, prinċipji); kompetenzi; regoli ta’ proċedura dwar l-investigazzjonijiet, il-prosekuzzjonijiet u l-proċedimenti bi proċess; regoli dwar is-salvagwardji proċedurali; stħarriġ ġudizzjarju; protezzjoni tad-data; relazzjonijiet tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew mal-istituzzjonijiet Ewropej, implikazzjoni baġitarja.

| 3.4 | L-istħarriġ ġudizzjarju tal-atti ta' proċedura li jagħmel l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew huwa fil-kompetenza tal-qrati nazzjonali. |
| --- | --- |

3.4

L-istħarriġ ġudizzjarju tal-atti ta' proċedura li jagħmel l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew huwa fil-kompetenza tal-qrati nazzjonali.

| 3.5 | B'konformità mat-Trattati tal-UE (8), id-Danimarka mhux ser tipparteċipa fl-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew. |
| --- | --- |

3.5

B'konformità mat-Trattati tal-UE (8), id-Danimarka mhux ser tipparteċipa fl-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew.

8

| 3.6 | Ir-Renju Unit u l-Irlanda jibbenefikaw minn klawsola ta' nonparteċipazzjoni fil-poltiki mwettqa fil-qasam tal-ġustizzja u tal-affarijiet interni, u b'hekk dawn iż-żewġ pajjiżi mhux ser jipparteċipaw f'dan l-Uffiċċju sakemm ma jiddeċidux li jipparteċipaw b'mod volontarju u espliċitu. |
| --- | --- |

3.6

Ir-Renju Unit u l-Irlanda jibbenefikaw minn klawsola ta' nonparteċipazzjoni fil-poltiki mwettqa fil-qasam tal-ġustizzja u tal-affarijiet interni, u b'hekk dawn iż-żewġ pajjiżi mhux ser jipparteċipaw f'dan l-Uffiċċju sakemm ma jiddeċidux li jipparteċipaw b'mod volontarju u espliċitu.

4.   Kummenti speċifiċi

Kummenti speċifiċi

4.1   Suġġett, definizzjonijiet u kompetenzi

Suġġett, definizzjonijiet u kompetenzi

| 4.1.1 | Jekk ir-regolament, fl-Artikolu 1 tiegħu, “iwaqqaf” l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew, it-tħaddim u l-kapaċità operattiva tiegħu ser jiddependu għal kollox mill-mod li bih ser tiġi applikata tul iż-żmien id-Direttiva dwar il-ġlieda kontra l-frodi li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni (9), li tiddefinixxi r-reati u l-attivitajiet illegali li jagħmlu ħsara lill-interessi finanzjarji tal-Unjoni. Il-ħolqien ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew huwa utli biex jassigura l-ħarsien tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji taċ-ċittadini Ewropej fil-baġit tal-UE. |
| --- | --- |

4.1.1

Jekk ir-regolament, fl-Artikolu 1 tiegħu, “iwaqqaf” l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew, it-tħaddim u l-kapaċità operattiva tiegħu ser jiddependu għal kollox mill-mod li bih ser tiġi applikata tul iż-żmien id-Direttiva dwar il-ġlieda kontra l-frodi li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni (9), li tiddefinixxi r-reati u l-attivitajiet illegali li jagħmlu ħsara lill-interessi finanzjarji tal-Unjoni. Il-ħolqien ta' Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew huwa utli biex jassigura l-ħarsien tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji taċ-ċittadini Ewropej fil-baġit tal-UE.

9

| 4.1.2 | Ir-reati li jagħmlu ħsara lill-interessi finanzjarji tal-Unjoni, kif jinsabu fid-Direttiva dwar il-ġlieda kontra l-frodi li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni (10), huma li ġejjin:






  i. | Il-frodi jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni (Artikolu 3); |
| --- | --- | --- |

4.1.2

Ir-reati li jagħmlu ħsara lill-interessi finanzjarji tal-Unjoni, kif jinsabu fid-Direttiva dwar il-ġlieda kontra l-frodi li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni (10), huma li ġejjin:

10

i.

Il-frodi jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni (Artikolu 3);

| ii. | ir-reati kriminali relatati ma' frodi li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni (Artikolu 4): it-trażmissjoni jew iż-żamma ta' informazzjoni, il-ħasil tal-flus, il-wegħda jew l-għoti ta' vantaġġi lil uffiċjal Ewropew; |
| --- | --- |

ii.

ir-reati kriminali relatati ma' frodi li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni (Artikolu 4): it-trażmissjoni jew iż-żamma ta' informazzjoni, il-ħasil tal-flus, il-wegħda jew l-għoti ta' vantaġġi lil uffiċjal Ewropew;

| iii. | l-inċitazzjoni, il-kompliċità u t-tentattiv (Artikolu 5 tad-Direttiva jippreċiża li dawn ir-reati jridu jiġu kastigati, anke mingħajr definizzjoni). |
| --- | --- |

iii.

l-inċitazzjoni, il-kompliċità u t-tentattiv (Artikolu 5 tad-Direttiva jippreċiża li dawn ir-reati jridu jiġu kastigati, anke mingħajr definizzjoni).

| 4.1.3 | Il-KESE jqis li hemm bżonn ta' definizzjoni ġuridika ta' dawn ir-reati b'mod ċar u espliċitu, biż-żieda ta' paragrafu li jispeċifika b'mod ċar liema reati għandhom jiġu iinvestigati mill-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew. Barra minn hekk, reati ta' importanza minuri (taħt ċertu livell ta' ħsara pereżempju EUR 10 000) għandhom jiġu esklużi mill-ġurisdizzjoni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew. Huwa jqis li d-definizzjonijiet kollha li jinsabu fid-Direttiva għandhom jiġu raffinati u jkunu preżenti wkoll fir-regolament, inkluża dik ta' “uffiċjal pubbliku” (11), li tiġi estiża mis-settur pubbliku għas-settur privat. Id-definizzjonijiet kollha tal-Proposta għal Regolament kif ukoll tal-Proposta għal Direttiva għandhom ikunu spjegati b'mod ċar, iddettaljati, armonizzati u unifikati. |
| --- | --- |

4.1.3

Il-KESE jqis li hemm bżonn ta' definizzjoni ġuridika ta' dawn ir-reati b'mod ċar u espliċitu, biż-żieda ta' paragrafu li jispeċifika b'mod ċar liema reati għandhom jiġu iinvestigati mill-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew. Barra minn hekk, reati ta' importanza minuri (taħt ċertu livell ta' ħsara pereżempju EUR 10 000) għandhom jiġu esklużi mill-ġurisdizzjoni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew. Huwa jqis li d-definizzjonijiet kollha li jinsabu fid-Direttiva għandhom jiġu raffinati u jkunu preżenti wkoll fir-regolament, inkluża dik ta' “uffiċjal pubbliku” (11), li tiġi estiża mis-settur pubbliku għas-settur privat. Id-definizzjonijiet kollha tal-Proposta għal Regolament kif ukoll tal-Proposta għal Direttiva għandhom ikunu spjegati b'mod ċar, iddettaljati, armonizzati u unifikati.

11

| 4.1.4 | Il-KESE jqis li biex is-suġġett, id-definizzjonijiet u l-kompetenza tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew jiġu stabbiliti b'mod ċar, soluzzjoni oħra tista' tkun li xi artikoli li jiddefinixxu l-ambitu ta' azzjoni tiegħu (12), jiġu modifikati billi jirreferu għal anness li jsegwi l-mudell tar-regolament dwar l-Eurojust u (13) li jista' jiġi kkompletat u armonizzat mill-Proposta għal Direttiva. |
| --- | --- |

4.1.4

Il-KESE jqis li biex is-suġġett, id-definizzjonijiet u l-kompetenza tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew jiġu stabbiliti b'mod ċar, soluzzjoni oħra tista' tkun li xi artikoli li jiddefinixxu l-ambitu ta' azzjoni tiegħu (12), jiġu modifikati billi jirreferu għal anness li jsegwi l-mudell tar-regolament dwar l-Eurojust u (13) li jista' jiġi kkompletat u armonizzat mill-Proposta għal Direttiva.

12

13

| 4.1.5 | Jeħtieġ li l-kompetenza tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew tkun ċara u inkontestabbli. Għalkemm il-kjarfika tar-reati li huma fil-kompetenza materjali tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew issir b'referenza għal-liġi nazzjonali li timplimenta dik tal-UE (Direttiva 2013/xx/UE), ċerti kundizzjonijiet li jirregolaw l-eżistenza ta' dawn ir-reati stabbiliti mir-regolament, pereżempju, li għandhom dimensjoni transkonfinali, li jaffettwaw l-interessi tal-UE jew jirrigwardaw uffiċjali tal-UE, jistgħu jiggarantixxu politika penali koerenti, li fiha t-tipi kollha ta' reati li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jiġu ttrattati bl-istess mod. |
| --- | --- |

4.1.5

Jeħtieġ li l-kompetenza tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew tkun ċara u inkontestabbli. Għalkemm il-kjarfika tar-reati li huma fil-kompetenza materjali tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew issir b'referenza għal-liġi nazzjonali li timplimenta dik tal-UE (Direttiva 2013/xx/UE), ċerti kundizzjonijiet li jirregolaw l-eżistenza ta' dawn ir-reati stabbiliti mir-regolament, pereżempju, li għandhom dimensjoni transkonfinali, li jaffettwaw l-interessi tal-UE jew jirrigwardaw uffiċjali tal-UE, jistgħu jiggarantixxu politika penali koerenti, li fiha t-tipi kollha ta' reati li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jiġu ttrattati bl-istess mod.

| 4.1.6 | Fl-istess ħin, ir-regolament m'għandux jestendi r-responsabbiltà tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew għar-reati li jiġu investigati minn prosekuturi nazzjonali. Bl-istess mod għandhom jiġu elenkati l-kriterji li jippermettu li jiġi deċiż min għandu l-preponderanza (prevalenza) f'każ li l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew ikollu kompetenza anċillari: inkella tista' tinħoloq sitwazzjoni ta' interpretazzjonijiet u prattiki ġuridiċi differenti fi Stati Membri differenti. |
| --- | --- |

4.1.6

Fl-istess ħin, ir-regolament m'għandux jestendi r-responsabbiltà tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew għar-reati li jiġu investigati minn prosekuturi nazzjonali. Bl-istess mod għandhom jiġu elenkati l-kriterji li jippermettu li jiġi deċiż min għandu l-preponderanza (prevalenza) f'każ li l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew ikollu kompetenza anċillari: inkella tista' tinħoloq sitwazzjoni ta' interpretazzjonijiet u prattiki ġuridiċi differenti fi Stati Membri differenti.

| 4.1.7 | F'każ ta' investigazzjoni transkonfinali, wieħed jista' jsib sitwazzjonijiet li fihom ċerti Stati Membri ma jikkooperawx mas-sistema ta' investigazzjoni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew. Ir-relazzjonijiet bejn il-Prosekutur Pubbliku Ewropew u l-Prosekuturi Delegati Ewropej tippermetti li jiġi evitat li l-istess investigazzjoni kriminali tinfetaħ f'diversi Stati Membri. Huwa possibbli li tiġi stabbilita regola sempliċi dwar il-ġurisdizzjoni li ġiet vestita l-ewwel, b'mod li l-investigazzjonijiet kriminali jinfetħu fl-Istat Membru li fih l-awtoritajiet ġudizzjarji ġew vestiti l-ewwel bil-każ inkwistjoni. |
| --- | --- |

4.1.7

F'każ ta' investigazzjoni transkonfinali, wieħed jista' jsib sitwazzjonijiet li fihom ċerti Stati Membri ma jikkooperawx mas-sistema ta' investigazzjoni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew. Ir-relazzjonijiet bejn il-Prosekutur Pubbliku Ewropew u l-Prosekuturi Delegati Ewropej tippermetti li jiġi evitat li l-istess investigazzjoni kriminali tinfetaħ f'diversi Stati Membri. Huwa possibbli li tiġi stabbilita regola sempliċi dwar il-ġurisdizzjoni li ġiet vestita l-ewwel, b'mod li l-investigazzjonijiet kriminali jinfetħu fl-Istat Membru li fih l-awtoritajiet ġudizzjarji ġew vestiti l-ewwel bil-każ inkwistjoni.

4.2   Regoli dwar il-ħolqien tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew

Regoli dwar il-ħolqien tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew

| 4.2.1 | għalkemm l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew jiġi nominat mill-Kunsill bl-approvazzjoni tal-Parlament Ewropew, jibqa' l-fatt li l-Kummissjoni taqdi rwol importanti fl-għażla inizjali tal-kandidati, peress li “tippreżenta lista qasira” u tfittex l-opinjoni “ta' panel stabbilit minnha” (14). Rigward il-proċedura tal-għażla tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew, il-KESE jirrakkomanda li, fil-fażi ta' konsultazzjoni, il-Kummissjoni żżid id-daqs tal-grupp ta' esperti minn seba' membri għal ħdax-il membru; tispeċifika n-numru ta' dawk li ser jintgħażlu rispettivament mill-Qorti tal-Ġustizzja, l-ogħla qrati supremi nazzjonali, is-servizzi tal-prosekuzzjoni pubblika nazzjonali, jew minn fost l-iktar avukati kwalifikati u ta' esperjenza, u li, f'dan il-panel konsultatttiv, tinkludi rappreżentant minn kull wieħed minn dawn il-korpi: il-KESE stesss, il-Kumitat tar-Reġjuni, l-Aġenzija tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, il-Qorti tal-Awdituri u l-Kunsill tal-Kmamar tal-Avukati Ewropej (CCBE). |
| --- | --- |

4.2.1

għalkemm l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew jiġi nominat mill-Kunsill bl-approvazzjoni tal-Parlament Ewropew, jibqa' l-fatt li l-Kummissjoni taqdi rwol importanti fl-għażla inizjali tal-kandidati, peress li “tippreżenta lista qasira” u tfittex l-opinjoni “ta' panel stabbilit minnha” (14). Rigward il-proċedura tal-għażla tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew, il-KESE jirrakkomanda li, fil-fażi ta' konsultazzjoni, il-Kummissjoni żżid id-daqs tal-grupp ta' esperti minn seba' membri għal ħdax-il membru; tispeċifika n-numru ta' dawk li ser jintgħażlu rispettivament mill-Qorti tal-Ġustizzja, l-ogħla qrati supremi nazzjonali, is-servizzi tal-prosekuzzjoni pubblika nazzjonali, jew minn fost l-iktar avukati kwalifikati u ta' esperjenza, u li, f'dan il-panel konsultatttiv, tinkludi rappreżentant minn kull wieħed minn dawn il-korpi: il-KESE stesss, il-Kumitat tar-Reġjuni, l-Aġenzija tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, il-Qorti tal-Awdituri u l-Kunsill tal-Kmamar tal-Avukati Ewropej (CCBE).

14

| 4.2.2 | Il-KESE jqis li jkun legalment għaqli li jitpoġġew ukoll salvagwardji speċifiċi għall-maġistrati biex tiġi assigurata l-indipendenza, il-ġustizzja u l-imparzjalità tagħhom, iżda wkoll biex huma jiġu garantiti l-ħarsien u l-istabbiltà. F'dan ir-rigward, il-KESE jinnota li l-permanenza tal-prosekuturi hija assolutament meħtieġa, fuq kollox meta jkun hemm ilmenti kontra tagħhom. |
| --- | --- |

4.2.2

Il-KESE jqis li jkun legalment għaqli li jitpoġġew ukoll salvagwardji speċifiċi għall-maġistrati biex tiġi assigurata l-indipendenza, il-ġustizzja u l-imparzjalità tagħhom, iżda wkoll biex huma jiġu garantiti l-ħarsien u l-istabbiltà. F'dan ir-rigward, il-KESE jinnota li l-permanenza tal-prosekuturi hija assolutament meħtieġa, fuq kollox meta jkun hemm ilmenti kontra tagħhom.

| 4.2.3 | It-tkeċċija tal-Prosekutur Ewropew jew id-deputati tiegħu ssir, fuq talba tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill jew tal-Kummissjoni Ewropea, mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha r-responsabbiltà dwar id-danni kkawżati liċ-ċittadini minn azzjonijiet tal-Prosekuturi Delegati Ewropej, tal-Prosekutur Ewropew jew tad-deputati tagħhom. Il-Qorti tanalizza u tittratta l-ilmenti dwar dawn id-danni. Il-KESE jqis li hemm bżonn li f'każ ta' diżgwid dwar il-kumpens tad-danni, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tikkomunika d-deċiżjonijiet tagħha lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

4.2.3

It-tkeċċija tal-Prosekutur Ewropew jew id-deputati tiegħu ssir, fuq talba tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill jew tal-Kummissjoni Ewropea, mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha r-responsabbiltà dwar id-danni kkawżati liċ-ċittadini minn azzjonijiet tal-Prosekuturi Delegati Ewropej, tal-Prosekutur Ewropew jew tad-deputati tagħhom. Il-Qorti tanalizza u tittratta l-ilmenti dwar dawn id-danni. Il-KESE jqis li hemm bżonn li f'każ ta' diżgwid dwar il-kumpens tad-danni, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tikkomunika d-deċiżjonijiet tagħha lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kummissjoni.

| 4.2.4 | Mal-prinċipji bażiċi li jirregolaw l-attivitajiet tal-Uffiċċju tal-Prosektur Pubbliku Ewropew għandhom jiżdiedu wkoll il-prinċipji tal-legalità u tas-subordinazzjoni ġerarkika, li r-regolament ma jirreferix għalihom b'mod espliċitu. L-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew għandu jkun jista' wkoll jiddeċiedi ex officio. Is-sistema Ewropea ta' investigazzjoni kriminali ssir aktar koerenti u omoġenea jekk l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew ikun jista' jagħti orjentazzjonijiet u istruzzjonijiet vinkolanti lill-OLAF. |
| --- | --- |

4.2.4

Mal-prinċipji bażiċi li jirregolaw l-attivitajiet tal-Uffiċċju tal-Prosektur Pubbliku Ewropew għandhom jiżdiedu wkoll il-prinċipji tal-legalità u tas-subordinazzjoni ġerarkika, li r-regolament ma jirreferix għalihom b'mod espliċitu. L-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew għandu jkun jista' wkoll jiddeċiedi ex officio. Is-sistema Ewropea ta' investigazzjoni kriminali ssir aktar koerenti u omoġenea jekk l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew ikun jista' jagħti orjentazzjonijiet u istruzzjonijiet vinkolanti lill-OLAF.

ex officio

| 4.2.5 | Permezz ta' deċiżjonijiet ta' tħaddim intern, għandhom jiġu stabbiliti mekkaniżmi effikaċi ta' komunikazzjoni li jiggarantixxu li l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku, mal-prosekutur tiegħu, u d-deputati u l-persunal tiegħu jkunu ħielsa minn kull influwenza esterna. |
| --- | --- |

4.2.5

Permezz ta' deċiżjonijiet ta' tħaddim intern, għandhom jiġu stabbiliti mekkaniżmi effikaċi ta' komunikazzjoni li jiggarantixxu li l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku, mal-prosekutur tiegħu, u d-deputati u l-persunal tiegħu jkunu ħielsa minn kull influwenza esterna.

| 4.2.6 | It-test jistabbilixxi distinzjoni bejn żewġ kategoriji ta' reati: dawk tal-ewwel huma direttament ir-responsabbiltà tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (Artikolu 12) filwaqt li it-tieni (Artikolu 13) jitqiesu li għandhom rabtiet ma' dawk tal-ewwel kategorija stess (fatti konnessi). Il-KESE jqis li sakemm ma jkunx hemm għadd ta' definizzjonijiet ċari dwar ir-reati proprji u dawk li huma bbażati fuq fatti identiċi, ir-responsabbiltà tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew m'għandix testendi wkoll għal dawk li nfetħet investigazzjoni kriminali dwarhom mill-prosekuturi nazzjonali (reati marbutin mill-qrib ma' dawk li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-UE). L-uniċi kriterji li jorbtuhom ma' din il-kategorija fir-Regolament huma espressjonijiet ta' reati “preponderanti” (15) u reati li “jkunu bbażati fuq fatti identiċi”, li, fl-assenza ta' definizzjonijiet ċari għar-reati, jagħtu lir-Regolamentazzjoni natura imprevedibbli: mil-liema lat ir-reati mmirati huma preponderanti? dak tal-persuni implikati, tal-artikoli tal-liġijiet miksura? dak tal-impatt finanzjarju? eċċ. |
| --- | --- |

4.2.6

It-test jistabbilixxi distinzjoni bejn żewġ kategoriji ta' reati: dawk tal-ewwel huma direttament ir-responsabbiltà tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (Artikolu 12) filwaqt li it-tieni (Artikolu 13) jitqiesu li għandhom rabtiet ma' dawk tal-ewwel kategorija stess (fatti konnessi). Il-KESE jqis li sakemm ma jkunx hemm għadd ta' definizzjonijiet ċari dwar ir-reati proprji u dawk li huma bbażati fuq fatti identiċi, ir-responsabbiltà tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew m'għandix testendi wkoll għal dawk li nfetħet investigazzjoni kriminali dwarhom mill-prosekuturi nazzjonali (reati marbutin mill-qrib ma' dawk li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-UE). L-uniċi kriterji li jorbtuhom ma' din il-kategorija fir-Regolament huma espressjonijiet ta' reati “preponderanti” (15) u reati li “jkunu bbażati fuq fatti identiċi”, li, fl-assenza ta' definizzjonijiet ċari għar-reati, jagħtu lir-Regolamentazzjoni natura imprevedibbli: mil-liema lat ir-reati mmirati huma preponderanti? dak tal-persuni implikati, tal-artikoli tal-liġijiet miksura? dak tal-impatt finanzjarju? eċċ.

15

4.3   Regoli ta’ proċedura dwar l-investigazzjonijiet, il-prosekuzzjonijiet u l-proċedimenti bi proċess

Regoli ta’ proċedura dwar l-investigazzjonijiet, il-prosekuzzjonijiet u l-proċedimenti bi proċess

| 4.3.1 | Il-miżuri investigattivi previsti mir-Regolament, li jistabbilixxi liema tipi ta' miżuri ta' investigazzjoni individwali jistgħu jiġu użati mill-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew u taħt liema kundizzjonijiet, għandhom jiġu applikati biss għar-reati li jidħlu fl-isfera tal-kompetenza materjali tiegħu. It-tipi differenti ta' deċiżjonijiet li jista' jadotta fil-bidu tal-investigazzjoni għandhom jiġu armonizzati fil-livell tal-UE u, b'mod partikolari, ċerti proċeduri konkreti, fosthom dawk li jirrigwardaw it-tpoġġija taħt akkuża jew it-twarrib ta' każijiet. |
| --- | --- |

4.3.1

Il-miżuri investigattivi previsti mir-Regolament, li jistabbilixxi liema tipi ta' miżuri ta' investigazzjoni individwali jistgħu jiġu użati mill-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew u taħt liema kundizzjonijiet, għandhom jiġu applikati biss għar-reati li jidħlu fl-isfera tal-kompetenza materjali tiegħu. It-tipi differenti ta' deċiżjonijiet li jista' jadotta fil-bidu tal-investigazzjoni għandhom jiġu armonizzati fil-livell tal-UE u, b'mod partikolari, ċerti proċeduri konkreti, fosthom dawk li jirrigwardaw it-tpoġġija taħt akkuża jew it-twarrib ta' każijiet.

| 4.3.2 | Jekk il-provi miġburin mill-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew u mressqa minnu quddiem qrati tal-ġurijiet jintlaqgħu mingħajr validazzjoni jistgħu jinħolqu sitwazzjonijiet ta' inugwaljanza u ta' ksur tal-prinċipju tal-“parità tal-armi” kontra d-difiża. Sakemm l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku jgawdi mill-kollaborazzjoni istituzzjonali tal-istrutturi, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji kollha tal-Unjoni, kif ukoll tal-awtoritajiet tal-Istati Membri, la l-akkużat u lanqas id-difiża ma jista' jkollhom riżorsi simili biex jippruvaw l-assenza ta' ħtija u l-prinċipju tal-“parità tal-armi” jinkiser. |
| --- | --- |

4.3.2

Jekk il-provi miġburin mill-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew u mressqa minnu quddiem qrati tal-ġurijiet jintlaqgħu mingħajr validazzjoni jistgħu jinħolqu sitwazzjonijiet ta' inugwaljanza u ta' ksur tal-prinċipju tal-“parità tal-armi” kontra d-difiża. Sakemm l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku jgawdi mill-kollaborazzjoni istituzzjonali tal-istrutturi, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji kollha tal-Unjoni, kif ukoll tal-awtoritajiet tal-Istati Membri, la l-akkużat u lanqas id-difiża ma jista' jkollhom riżorsi simili biex jippruvaw l-assenza ta' ħtija u l-prinċipju tal-“parità tal-armi” jinkiser.

| 4.3.3 | Il-possibbiltà li tiġi konkluża tranżazzjoni fl-interess tal-amministrazzjoni t-tajba tal-ġustizzja tista' ma tkunx kompatibbli ma' ċerti sistemi nazzjonali u m'għandhiex titneħħa mill-istħarriġ ġudizzjarju. Il-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni li tiddefinixxi fir-Regolament is-sens li għandu jingħata lit-terminu “tranżazzjoni”, kif ukoll li tippreċiża l-kundizzjonijit tal-applikazzjoni tagħha, b'mod partikolari fil-każ ta' fatti li għalihom tingħata kompetenza anċillari lill-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew. |
| --- | --- |

4.3.3

Il-possibbiltà li tiġi konkluża tranżazzjoni fl-interess tal-amministrazzjoni t-tajba tal-ġustizzja tista' ma tkunx kompatibbli ma' ċerti sistemi nazzjonali u m'għandhiex titneħħa mill-istħarriġ ġudizzjarju. Il-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni li tiddefinixxi fir-Regolament is-sens li għandu jingħata lit-terminu “tranżazzjoni”, kif ukoll li tippreċiża l-kundizzjonijit tal-applikazzjoni tagħha, b'mod partikolari fil-każ ta' fatti li għalihom tingħata kompetenza anċillari lill-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew.

| 4.3.4 | Is-salvagwardji proċedurali li, skont l-istandards applikabbli, partikolarment il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, jingħataw lill-persuni suspettati u lill-persuni l-oħra kkonċernati mill-proċeduri tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew jistgħu jistabbilixxu b'mod awtonomu ċerti drittijiet (dritt taż-żamma tas-silenzju, dritt għall-assistenza legali) li għadhom ma ġewx irregolati fil-leġislazzjoni tal-UE. Dawn id-drittijiet għandhom japplikaw ukoll għax-xhieda u mhux biss għall-persuni suspettati. |
| --- | --- |

4.3.4

Is-salvagwardji proċedurali li, skont l-istandards applikabbli, partikolarment il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, jingħataw lill-persuni suspettati u lill-persuni l-oħra kkonċernati mill-proċeduri tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew jistgħu jistabbilixxu b'mod awtonomu ċerti drittijiet (dritt taż-żamma tas-silenzju, dritt għall-assistenza legali) li għadhom ma ġewx irregolati fil-leġislazzjoni tal-UE. Dawn id-drittijiet għandhom japplikaw ukoll għax-xhieda u mhux biss għall-persuni suspettati.

4.4   Stħarriġ ġudizzjarju

Stħarriġ ġudizzjarju

| 4.4.1 | Meta jadotta miżuri proċedurali fit-twettiq tal-funzjonijiet tiegħu, l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew jitqies bħala awtorità nazzjonali għall-finijiet tal-istħarriġ ġudizzjarju. Fil-fehma tal-KESE, għandu jkun possibbli li jsir stħarriġ ġuridiku tal-atti interni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew fil-livell tal-UE. |
| --- | --- |

4.4.1

Meta jadotta miżuri proċedurali fit-twettiq tal-funzjonijiet tiegħu, l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew jitqies bħala awtorità nazzjonali għall-finijiet tal-istħarriġ ġudizzjarju. Fil-fehma tal-KESE, għandu jkun possibbli li jsir stħarriġ ġuridiku tal-atti interni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew fil-livell tal-UE.

| 4.4.2 | Ir-regoli ta' proċedura interni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (regoli interni tat-tħaddim) ma jistgħux jirrigwardaw biss l-attribuzzjoni tal-kawijiet iżda għandhom iħaddnu anke aspetti oħra ta' importanza kbira, bħall-ġerarkija, l-istruttura, l-imġiba, il-kompiti speċifiċi, eċċ. Minkejja li dawn ir-regoli interni m'għandhomx saħħa eżekuttiva u għandhom biss valur interistituzzjonali, huma jistgħu, għal raġunijiet ta' sigurtà ġuridika, jitqiesu bħala li joħolqu l-liġi u, għaldaqstant, għandhom ikunu jistgħu jiġu kwotati miċ-ċittadini Ewropej fil-mira ta' investigazzjoni kriminali. Din l-għażla hija konformi wkoll mal-Artikolu 86(3) tat-Trattat, li jipprevedi li l-leġislatur tal-Unjoni għandu jiddetermina r-regoli applikabbli għall-istħarriġ ġudizzjarju tal-miżuri proċedurali meħuda mill-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew fit-twettiq tal-funzjonijiet tiegħu. |
| --- | --- |

4.4.2

Ir-regoli ta' proċedura interni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (regoli interni tat-tħaddim) ma jistgħux jirrigwardaw biss l-attribuzzjoni tal-kawijiet iżda għandhom iħaddnu anke aspetti oħra ta' importanza kbira, bħall-ġerarkija, l-istruttura, l-imġiba, il-kompiti speċifiċi, eċċ. Minkejja li dawn ir-regoli interni m'għandhomx saħħa eżekuttiva u għandhom biss valur interistituzzjonali, huma jistgħu, għal raġunijiet ta' sigurtà ġuridika, jitqiesu bħala li joħolqu l-liġi u, għaldaqstant, għandhom ikunu jistgħu jiġu kwotati miċ-ċittadini Ewropej fil-mira ta' investigazzjoni kriminali. Din l-għażla hija konformi wkoll mal-Artikolu 86(3) tat-Trattat, li jipprevedi li l-leġislatur tal-Unjoni għandu jiddetermina r-regoli applikabbli għall-istħarriġ ġudizzjarju tal-miżuri proċedurali meħuda mill-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew fit-twettiq tal-funzjonijiet tiegħu.

4.5   Protezzjoni tad-data personali

Protezzjoni tad-data personali

| 4.5.1 | Fil-kuntest speċifiku tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew, ir-regolamentazzjoni tas-sistema ta' ħarsien tad-data tippreċiża u tikkompleta l-liġijiet tal-UE dwar l-ipproċessar tad-data personali mill-korpi tal-UE (16). Din id-data ma tistax tiġi trażmessa għal pajjiż terz ħlief meta jkun hemm ftehim f'dan ir-rigward. It-trasferiment ta' data personali lil pajjiżi terzi jista' jseħħ biss jekk dan ikun assolutament neċessarju għal prosekuzzjoni ta' reat speċifiku u jekk il-pajjiż terz, permezz ta' ftehim, jiżgura u jikkonforma mal-istess livell ta' protezzjoni tad-data bħall-UE. Is-superviżjoni tal-ipproċessar li trid issir lil din id-data fil-qafas tal-attivitajiet tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew trid tiġi fdata kemm lill-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data (KEPD) kif ukoll lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti. |
| --- | --- |

4.5.1

Fil-kuntest speċifiku tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew, ir-regolamentazzjoni tas-sistema ta' ħarsien tad-data tippreċiża u tikkompleta l-liġijiet tal-UE dwar l-ipproċessar tad-data personali mill-korpi tal-UE (16). Din id-data ma tistax tiġi trażmessa għal pajjiż terz ħlief meta jkun hemm ftehim f'dan ir-rigward. It-trasferiment ta' data personali lil pajjiżi terzi jista' jseħħ biss jekk dan ikun assolutament neċessarju għal prosekuzzjoni ta' reat speċifiku u jekk il-pajjiż terz, permezz ta' ftehim, jiżgura u jikkonforma mal-istess livell ta' protezzjoni tad-data bħall-UE. Is-superviżjoni tal-ipproċessar li trid issir lil din id-data fil-qafas tal-attivitajiet tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew trid tiġi fdata kemm lill-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data (KEPD) kif ukoll lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti.

16

| 4.5.2 | L-ipproċessar tad-data ta' natura personali m'għandux jirrigwarda ħlief lil persuni li fil-każ tagħhom hemm bażi soda ta' suspett li wettqu xi att kriminali li jaffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni; fil-każ kuntrarju, dan jista' jikkostitwixxi ndħil serju u sproporzjonat fil-ħajja privata tal-persuni u ksur tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE. |
| --- | --- |

4.5.2

L-ipproċessar tad-data ta' natura personali m'għandux jirrigwarda ħlief lil persuni li fil-każ tagħhom hemm bażi soda ta' suspett li wettqu xi att kriminali li jaffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni; fil-każ kuntrarju, dan jista' jikkostitwixxi ndħil serju u sproporzjonat fil-ħajja privata tal-persuni u ksur tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE.

| 4.5.3 | Il-KESE jqis li l-ġbir ta' ċerta data, bħal dik elenkata fl-Artikolu 37(4) jista' jsir biss jekk jissodisfa ħtieġa assoluta u jkun hemm rabta qawwija u konsiderevoli ta' kawżalità mal-fatti li qed jiġu investigati. Il-ġbir ta' ċerti elementi supplementari ta' natura personali, kif speċifikat f'dan l-Artikolu 37(4), għandu jiġi ġustifikat minħabba li huwa assolutament meħtieġ għall-investigazzjoni u jikkonforma mal-Karta Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u regoli aktar eżiġenti dwar il-protezzjoni tad-data tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

4.5.3

Il-KESE jqis li l-ġbir ta' ċerta data, bħal dik elenkata fl-Artikolu 37(4) jista' jsir biss jekk jissodisfa ħtieġa assoluta u jkun hemm rabta qawwija u konsiderevoli ta' kawżalità mal-fatti li qed jiġu investigati. Il-ġbir ta' ċerti elementi supplementari ta' natura personali, kif speċifikat f'dan l-Artikolu 37(4), għandu jiġi ġustifikat minħabba li huwa assolutament meħtieġ għall-investigazzjoni u jikkonforma mal-Karta Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u regoli aktar eżiġenti dwar il-protezzjoni tad-data tal-Istati Membri.

| 4.5.4 | Il-KESE jqis li din id-data personali trid titneħħa mid-dokumentazzjoni u mir-reġistri jekk ma tkunx assolutament meħtieġa, kif ukoll fil-każijiet kollha li fihom il-persuni kkonċernati ma jkunux taħt akkuża. |
| --- | --- |

4.5.4

Il-KESE jqis li din id-data personali trid titneħħa mid-dokumentazzjoni u mir-reġistri jekk ma tkunx assolutament meħtieġa, kif ukoll fil-każijiet kollha li fihom il-persuni kkonċernati ma jkunux taħt akkuża.

Brussell, 11 ta' Diċembru 2013.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  Ara l-Artikolu 2b, u l-Artikolu 4(1) u l-Artikolu 12 tad-dokument COM(2013) 534 final, kif ukoll l-ispjegazzjonijiet li hemm fil-punt 4.1 ta' din l-opinjoni: “Suġġet, definizzjonijiet u kompetenzi”.

1

(2)  COM(2013) 535 final, Artikolu 3(1): “Il-kompetenza tal-Eurojust għandha tkopri l-forom ta’ reati elenkati fl-Anness 1.”

2

(3)  Dan il-Kumitat ser ikun fi ħdan is-Sezzjoni Speċjalizzata REX. Is-Sezzjoni Speċjalizzata SOC għandha wkoll, fost il-kompetenzi tagħha ċ-ċittadinanza attiva u d-difiża tad-drittijiet fundamentali tal-bniedem.

3

(4)  Green Paper dwar il-protezzjoni penali tal-interessi finanzjarji tal-Komunità u l-ħolqien ta' prokuratur Ewropew, COM(2011) 715 final, 11 ta' Diċembru 2001 (il-verżjoni Maltija mhux disponibbli).

4

(5)  http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0293:FIN:MT:PDF.

5

(6)  Sommarju eżekuttiv tal-valutazzjoni tal-impatt SWD(2013) 275 final, p. 2, punt 2.2.

6

(7)  COM(2013) 534 final, p. 3 u 4.

7

(8)  Artikoli 1 u 2 tal-Protokoll (Nru 22) tat-TFUE.

8

(9)  Fl-Artikolu 2(b) tar-regolament hemm referenza għad-“Direttiva 2013/xx/UE”.

9

(10)  Fir-regolament COM(2013) 534 final, jiġi preċiżat li hija wkoll id-“Direttiva 2013/xx/UE”.

10

(11)  COM(2012) 363 final, Artikolu 4(5).

11

(12)  Ara l-Artikolu 1(b), l-Artikolu 4(1) u l-Artikolu 12 tad-Dokument COM(2013) 53 final.

12

(13)  COM(2013) 535 final, Artikolu 3(1): “Il-kompetenza tal-Eurojust għandha tkopri l-forom ta’ reati elenkati fl-Anness 1.”

13

(14)  COM(2013) 534 final, Artikolu 8(3).

14

(15)  COM(2013) 534 final, Artikolu 13(1) “Kompetenza anċillari”.

15

(16)  B'mod partikolari, ir-Regolament (KE) Nru 45/2001 dwar il-protezzjoni ta' individwu fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali mill-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità u dwar il-moviment liberu ta' dik id-data.

16

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/91 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/91

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Pjan ta' Azzjoni għall-Industrija Ewropea tal-Azzar

COM(2013) 407 final

2014/C 170/15

Relatur: is-Sur ROLIN

Korelatur: is-Sur KOTOWSKI

Nhar it-3 ta’ Lulju 2013, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b’konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

Pjan ta' Azzjoni għall-Industrija Ewropea tal-Azzar

COM(2013) 407 final.

Il-Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali (CCMI), inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar il-21 ta’ Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta' Diċembru 2013 (seduta tal-11 ta' Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b’156 vot favur, 5 voti kontra u 9 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Il-KESE jilqa' l-Pjan ta' Azzjoni għall-Industrija Ewropea tal-Azzar, imħabbar mill-Kummissjoni Ewropea fil-11 ta' Ġunju. Il-KESE jaħseb li l-Pjan ta' Azzjoni dwar l-Azzar huwa l-ewwel pass 'il quddiem, u jirrikonoxxi s-settur tal-azzar bħala settur importanti għall-Ewropa mil-lat strateġiku u bħala mutur għat-tkabbir. Madanakollu, is-suċċess tiegħu se jiddependi minn kif dawn id-dikjarazzjonijiet jiġu implimentati fir-realtà. |
| --- | --- |

1.1

Il-KESE jilqa' l-Pjan ta' Azzjoni għall-Industrija Ewropea tal-Azzar, imħabbar mill-Kummissjoni Ewropea fil-11 ta' Ġunju. Il-KESE jaħseb li l-Pjan ta' Azzjoni dwar l-Azzar huwa l-ewwel pass 'il quddiem, u jirrikonoxxi s-settur tal-azzar bħala settur importanti għall-Ewropa mil-lat strateġiku u bħala mutur għat-tkabbir. Madanakollu, is-suċċess tiegħu se jiddependi minn kif dawn id-dikjarazzjonijiet jiġu implimentati fir-realtà.

| 1.2 | Il-Pjan ta' Azzjoni huwa proposta speċifika iżda se jieħu xhur jew snin biex jiġi implimentat. Madankollu, meta wieħed iqis kemm il-produzzjoni u d-dħul naqsu f'daqqa din is-sena, huma meħtieġa azzjonijiet f'waqthom biex jgħinu lill-ħaddiema affettwati mill-kriżi u biex ireġġgħu lura għal klima ta' investiment pożittiv fis-settur u fil-katini downstream tiegħu. Jekk ma titteħidx azzjoni bħal din, jista' jkun li jagħlqu iktar kumpaniji u jintilfu iktar impjiegi. F'dan il-kuntest, il-KESE jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tippubblika kemm jista' jkun malajr pjan direzzjonali bi skadenzi preċiżi għall-implimentazzjoni tal-Pjan ta' Azzjoni. Il-Pjan ta' Azzjoni għandu jkun diskuss mal-imsieħba soċjali fil-laqgħa li jmiss tal-Grupp ta' Livell Għoli. |
| --- | --- |

1.2

Il-Pjan ta' Azzjoni huwa proposta speċifika iżda se jieħu xhur jew snin biex jiġi implimentat. Madankollu, meta wieħed iqis kemm il-produzzjoni u d-dħul naqsu f'daqqa din is-sena, huma meħtieġa azzjonijiet f'waqthom biex jgħinu lill-ħaddiema affettwati mill-kriżi u biex ireġġgħu lura għal klima ta' investiment pożittiv fis-settur u fil-katini downstream tiegħu. Jekk ma titteħidx azzjoni bħal din, jista' jkun li jagħlqu iktar kumpaniji u jintilfu iktar impjiegi. F'dan il-kuntest, il-KESE jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tippubblika kemm jista' jkun malajr pjan direzzjonali bi skadenzi preċiżi għall-implimentazzjoni tal-Pjan ta' Azzjoni. Il-Pjan ta' Azzjoni għandu jkun diskuss mal-imsieħba soċjali fil-laqgħa li jmiss tal-Grupp ta' Livell Għoli.

| 1.3 | Il-Pjan ta' Azzjoni mhux ċar dwar l-azzjoni konkreta li għandha tittieħed u ma jindirizzax id-dimensjoni ċiċlika tal-kriżi b'mod adegwat. Sabiex jiġi żgurat li s-settur jibqa' strateġiku għall-industrija tal-manifattura Ewropea u għall-impjieg, u sabiex jiġi evitat li jiċkien iżjed, il-KESE jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tieħu miżuri urġenti, inklużi:






  — | it-twettiq ta' evalwazzjoni dettaljata tal-kapaċità eżistenti bl-involviment tal-imsieħba soċjali; |
| --- | --- | --- |

1.3

Il-Pjan ta' Azzjoni mhux ċar dwar l-azzjoni konkreta li għandha tittieħed u ma jindirizzax id-dimensjoni ċiċlika tal-kriżi b'mod adegwat. Sabiex jiġi żgurat li s-settur jibqa' strateġiku għall-industrija tal-manifattura Ewropea u għall-impjieg, u sabiex jiġi evitat li jiċkien iżjed, il-KESE jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tieħu miżuri urġenti, inklużi:

—

it-twettiq ta' evalwazzjoni dettaljata tal-kapaċità eżistenti bl-involviment tal-imsieħba soċjali;

| — | miżuri biex jiġi ffaċilitat l-użu u t-trasport tal-fdalijiet u biex tkun evitata l-esportazzjoni illegali; |
| --- | --- |

—

miżuri biex jiġi ffaċilitat l-użu u t-trasport tal-fdalijiet u biex tkun evitata l-esportazzjoni illegali;

| — | l-użu tal-fondi strutturali tal-UE fuq skala kbira ħafna, kif ukoll l-iżgurar li tittieħed biżżejjed attenzjoni settorjali fl-allokazzjoni tagħhom; |
| --- | --- |

—

l-użu tal-fondi strutturali tal-UE fuq skala kbira ħafna, kif ukoll l-iżgurar li tittieħed biżżejjed attenzjoni settorjali fl-allokazzjoni tagħhom;

| — | l-iżvilupp ta' miżuri temporanji (pereżempju bħall-“kuzarbeit” fil-Ġermanja) b’appoġġ pubbliku u/jew it-tisħiħ tal-miżuri eżistenti biex jiżguraw li l-ħaddiema jinżammu fl-industrija tal-azzar; |
| --- | --- |

—

l-iżvilupp ta' miżuri temporanji (pereżempju bħall-“kuzarbeit” fil-Ġermanja) b’appoġġ pubbliku u/jew it-tisħiħ tal-miżuri eżistenti biex jiżguraw li l-ħaddiema jinżammu fl-industrija tal-azzar;

| — | spinta lid-domanda fis-setturi downstream tal-azzar, fost l-oħrajn billi l-miżuri proposti għall-industriji awtomobilistika u tal-kostruzzjoni jiġu implimentati immedjatament. B’mod ġenerali, irid jinstab il-bilanċ ġust bejn il-konsolidament fiskali – il-miżuri ta’ awsterità – u politiki industrijali attivi li jiġġeneraw l-investimenti u l-impjiegi (1). Is-settur awtomobilistiku u tal-kostruzzjoni waħedhom mhux se jkunu biżżejjed biex tingħata spinta lid-domanda għall-azzar; |
| --- | --- |

—

spinta lid-domanda fis-setturi downstream tal-azzar, fost l-oħrajn billi l-miżuri proposti għall-industriji awtomobilistika u tal-kostruzzjoni jiġu implimentati immedjatament. B’mod ġenerali, irid jinstab il-bilanċ ġust bejn il-konsolidament fiskali – il-miżuri ta’ awsterità – u politiki industrijali attivi li jiġġeneraw l-investimenti u l-impjiegi (1). Is-settur awtomobilistiku u tal-kostruzzjoni waħedhom mhux se jkunu biżżejjed biex tingħata spinta lid-domanda għall-azzar;

1

| — | ħafna aktar appoġġ, inkluż appoġġ pubbliku, għall-investiment fl-iżvilupp ta’ teknoloġiji u proċessi ġodda biex jiġi stimulat aktar titjib tal-installazzjonijiet u tal-impjanti; |
| --- | --- |

—

ħafna aktar appoġġ, inkluż appoġġ pubbliku, għall-investiment fl-iżvilupp ta’ teknoloġiji u proċessi ġodda biex jiġi stimulat aktar titjib tal-installazzjonijiet u tal-impjanti;

| — | l-introduzzjoni ta’ mudell sostenibbli ta’ produzzjoni tal-azzar biex isostni l-industrija Ewropea tal-azzar. L-istandards Ewropej tas-sostenibilità bħall-Marka tal-Prodotti tal-Kostruzzjoni magħmulin mill-Azzar (SustSteel) għandhom jiġu żviluppati u promossi b'urġenza; |
| --- | --- |

—

l-introduzzjoni ta’ mudell sostenibbli ta’ produzzjoni tal-azzar biex isostni l-industrija Ewropea tal-azzar. L-istandards Ewropej tas-sostenibilità bħall-Marka tal-Prodotti tal-Kostruzzjoni magħmulin mill-Azzar (SustSteel) għandhom jiġu żviluppati u promossi b'urġenza;

| — | il-Fond Ewropew ta’ Aġġustament għall-Globalizzazzjoni m'għandux joffri miżuri ex-post iżda għandu jikkonċentra fuq l-antiċipazzjoni tal-bidla, pereżempju billi tiġi ffaċilitata l-introduzzjoni ta’ teknoloġiji ġodda u l-għajnuna għall-ħaddiema biex jadattaw għat-teknoloġiji l-ġodda. |
| --- | --- |

—

il-Fond Ewropew ta’ Aġġustament għall-Globalizzazzjoni m'għandux joffri miżuri ex-post iżda għandu jikkonċentra fuq l-antiċipazzjoni tal-bidla, pereżempju billi tiġi ffaċilitata l-introduzzjoni ta’ teknoloġiji ġodda u l-għajnuna għall-ħaddiema biex jadattaw għat-teknoloġiji l-ġodda.

| 1.4 | Għandu jkun hemm fokus immedjat ukoll fuq il-kisba ta' politiki Ewropew dwar il-klima, l-enerġija u l-kummerċ sostenibbli li jippermettu t-tranżizzjoni tas-settur għal livell baxx ta’ karbonju/ekonomija effiċjenti fl-enerġija u fir-riżorsi mingħajr ma jinġarr il-piż tal-ispiża mill-industrija Ewropea tal-azzar biss. Dan se jsir ukoll billi jiġu promossi politiki tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni ambizzjużi, eż. fil-qafas tal-inizjattiva Orizzont 2020 u bl-appoġġ attiv għall-użu ta’ teknoloġiji aktar nodfa u effiċjenti fir-riżorsi u fl-enerġija. |
| --- | --- |

1.4

Għandu jkun hemm fokus immedjat ukoll fuq il-kisba ta' politiki Ewropew dwar il-klima, l-enerġija u l-kummerċ sostenibbli li jippermettu t-tranżizzjoni tas-settur għal livell baxx ta’ karbonju/ekonomija effiċjenti fl-enerġija u fir-riżorsi mingħajr ma jinġarr il-piż tal-ispiża mill-industrija Ewropea tal-azzar biss. Dan se jsir ukoll billi jiġu promossi politiki tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni ambizzjużi, eż. fil-qafas tal-inizjattiva Orizzont 2020 u bl-appoġġ attiv għall-użu ta’ teknoloġiji aktar nodfa u effiċjenti fir-riżorsi u fl-enerġija.

| 1.5 | Il-KESE jappoġġja l-għan ġenerali tal-ġlieda kontra l-bidla fil-klima u jappoġġja azzjoni mill-UE f’dan ir-rigward. Madankollu, għandha tingħata kunsiderazzjoni bir-reqqa għall-isforzi li diġà saru, kif ukoll għal aspetti speċjali tas-settur, b’mod partikolari dawk li għandhom x’jaqsmu ma’ limitazzjonijiet teknoloġiċi. Il-miri għall-industrija tal-azzar iridu jkunu fattibbli mil-lat tekniku u ekonomiku. Dawn għandhom jiġu stabbiliti b’tali mod li, bħala minimu, l-entitajiet bl-aħjar prestazzjonijiet fl-UE ma jkollhom ebda spejjeż addizzjonali li jirriżultaw minn politiki tal-UE dwar il-klima, b’mod partikolari l-UE ETS, għall-inqas sakemm jintlaħaq ftehim internazzjonali komprensiv dwar it-tibdil fil-klima li jkollu l-istess għanijiet u miżuri għall-industrija tal-azzar kollha madwar id-dinja. |
| --- | --- |

1.5

Il-KESE jappoġġja l-għan ġenerali tal-ġlieda kontra l-bidla fil-klima u jappoġġja azzjoni mill-UE f’dan ir-rigward. Madankollu, għandha tingħata kunsiderazzjoni bir-reqqa għall-isforzi li diġà saru, kif ukoll għal aspetti speċjali tas-settur, b’mod partikolari dawk li għandhom x’jaqsmu ma’ limitazzjonijiet teknoloġiċi. Il-miri għall-industrija tal-azzar iridu jkunu fattibbli mil-lat tekniku u ekonomiku. Dawn għandhom jiġu stabbiliti b’tali mod li, bħala minimu, l-entitajiet bl-aħjar prestazzjonijiet fl-UE ma jkollhom ebda spejjeż addizzjonali li jirriżultaw minn politiki tal-UE dwar il-klima, b’mod partikolari l-UE ETS, għall-inqas sakemm jintlaħaq ftehim internazzjonali komprensiv dwar it-tibdil fil-klima li jkollu l-istess għanijiet u miżuri għall-industrija tal-azzar kollha madwar id-dinja.

| 1.6 | Miżuri temporanji ta' kumpens biex jagħmlu tajjeb għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-elettriku madwar l-UE għandhom ikunu massimizzati madwar l-Ewropa matul u wara t-tielet perjodu ta' kummerċ. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tinvestiga aktar din il-kwistjoni u biex tieħu miżuri xierqa malajr. |
| --- | --- |

1.6

Miżuri temporanji ta' kumpens biex jagħmlu tajjeb għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-elettriku madwar l-UE għandhom ikunu massimizzati madwar l-Ewropa matul u wara t-tielet perjodu ta' kummerċ. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tinvestiga aktar din il-kwistjoni u biex tieħu miżuri xierqa malajr.

| 1.7 | Il-KESE jappoġġja l-idea li tiġi stabbilita skema Ewropea biex tiffinanzja l-iskjerament ta’ teknoloġiji ġodda u innovattivi f’industriji li jużaw ħafna enerġija, li għandha tiġi ffinanzjati minn dħul assenjat mill-bejgħ tal-kwoti tal-ETS. |
| --- | --- |

1.7

Il-KESE jappoġġja l-idea li tiġi stabbilita skema Ewropea biex tiffinanzja l-iskjerament ta’ teknoloġiji ġodda u innovattivi f’industriji li jużaw ħafna enerġija, li għandha tiġi ffinanzjati minn dħul assenjat mill-bejgħ tal-kwoti tal-ETS.

| 1.8 | L-introduzzjoni ta' teknoloġiji ta' avangwardja bħall-UCLOS għandha tkompli tiġi promossa. Il-KESE jemmen li huwa importanti ħafna li jissorvelja mill-qrib id-data dwar l-emissjonijiet tas-CO2 u l-effiċjenza enerġetika tal-impjanti tal-azzar. |
| --- | --- |

1.8

L-introduzzjoni ta' teknoloġiji ta' avangwardja bħall-UCLOS għandha tkompli tiġi promossa. Il-KESE jemmen li huwa importanti ħafna li jissorvelja mill-qrib id-data dwar l-emissjonijiet tas-CO2 u l-effiċjenza enerġetika tal-impjanti tal-azzar.

2

| 1.9 | Il-Kummissjoni Ewropea għandha tagħti prijorità lir-reċiproċità u l-ħolqien ta' ambjent ekwu fil-livell globali. Minħabba n-nuqqas ta’ kundizzjonijiet ekwi u l-proliferazzjoni ta’ xejriet protezzjonisti f’ekonomiji emerġenti, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tieħu aktar miżuri sodi biex tiddefendi l-industrija Ewropea tal-azzar, inkluż l-użu ta’ strumenti għad-difiża tan-negozju, b’mod immirat u rapidu. |
| --- | --- |

1.9

Il-Kummissjoni Ewropea għandha tagħti prijorità lir-reċiproċità u l-ħolqien ta' ambjent ekwu fil-livell globali. Minħabba n-nuqqas ta’ kundizzjonijiet ekwi u l-proliferazzjoni ta’ xejriet protezzjonisti f’ekonomiji emerġenti, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tieħu aktar miżuri sodi biex tiddefendi l-industrija Ewropea tal-azzar, inkluż l-użu ta’ strumenti għad-difiża tan-negozju, b’mod immirat u rapidu.

| 1.10 | Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon l-adozzjoni ta’ qafas ta’ kwalità għall-antiċipazzjoni tal-bidla u r-ristrutturar, li jistabbilixxi l-aħjar prattiki f’dan il-qasam. Jemmen li dan il-qafas għandu jintuża mill-partijiet interessati differenti bħala standard minimu Ewropew sabiex tiġi antiċipata u ġestita l-bidla b'mod soċjalment responsabbli billi meta jkun hemm bżonn, jiġu promossi t-taħriġ, l-aġġornar tal-ħiliet, u l-appoġġ tat-taħriġ mill-ġdid. Għandha wkoll tkun opportunità biex is-settur Ewropew tal-azzar isir aktar attraenti għaż-żgħażagħ u persuni bi kwalifiki għolja. Barra minn hekk, għandhom jiġu żviluppati soluzzjonijiet fit-tul biex iwieġbu għall-bidla ġenerazzjonali. L-imsieħba soċjali fil-livelli kollha jistgħu jaqdu rwol proattiv f’dan ir-rigward. |
| --- | --- |

1.10

Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon l-adozzjoni ta’ qafas ta’ kwalità għall-antiċipazzjoni tal-bidla u r-ristrutturar, li jistabbilixxi l-aħjar prattiki f’dan il-qasam. Jemmen li dan il-qafas għandu jintuża mill-partijiet interessati differenti bħala standard minimu Ewropew sabiex tiġi antiċipata u ġestita l-bidla b'mod soċjalment responsabbli billi meta jkun hemm bżonn, jiġu promossi t-taħriġ, l-aġġornar tal-ħiliet, u l-appoġġ tat-taħriġ mill-ġdid. Għandha wkoll tkun opportunità biex is-settur Ewropew tal-azzar isir aktar attraenti għaż-żgħażagħ u persuni bi kwalifiki għolja. Barra minn hekk, għandhom jiġu żviluppati soluzzjonijiet fit-tul biex iwieġbu għall-bidla ġenerazzjonali. L-imsieħba soċjali fil-livelli kollha jistgħu jaqdu rwol proattiv f’dan ir-rigward.

| 1.11 | Sabiex it-tranżizzjoni lejn suq aktar kompetittiv tal-industrija Ewropea tal-azzar tkun ġestita b’mod soċjalment responsabbli, il-KESE jemmen li s-settur tal-azzar għandu jkollu l-istess aċċess bħal setturi oħra għall-fondi Ewropej, nazzjonali u reġjonali disponibbli. |
| --- | --- |

1.11

Sabiex it-tranżizzjoni lejn suq aktar kompetittiv tal-industrija Ewropea tal-azzar tkun ġestita b’mod soċjalment responsabbli, il-KESE jemmen li s-settur tal-azzar għandu jkollu l-istess aċċess bħal setturi oħra għall-fondi Ewropej, nazzjonali u reġjonali disponibbli.

2.   Introduzzjoni

Introduzzjoni

| 2.1 | Kif enfasizzat il-Kummissjoni Ewropea fil-pjan ta’ azzjoni tagħha għal industrija Ewropea tal-azzar kompetittiva u sostenibbli, l-UE hija t-tieni l-akbar produttur tal-azzar fid-dinja, bi produzzjoni ta’ aktar minn 177 miljun tunnellata ta’ azzar fis-sena, li jammonta għal 11% tal-produzzjoni globali. L-industrija hija mifruxa sew madwar l-Ewropa, b’tal-inqas 500 sit ta’ produzzjoni f’24 Stat Membru. |
| --- | --- |

2.1

Kif enfasizzat il-Kummissjoni Ewropea fil-pjan ta’ azzjoni tagħha għal industrija Ewropea tal-azzar kompetittiva u sostenibbli, l-UE hija t-tieni l-akbar produttur tal-azzar fid-dinja, bi produzzjoni ta’ aktar minn 177 miljun tunnellata ta’ azzar fis-sena, li jammonta għal 11% tal-produzzjoni globali. L-industrija hija mifruxa sew madwar l-Ewropa, b’tal-inqas 500 sit ta’ produzzjoni f’24 Stat Membru.

| 2.2 | Il-KESE jtenni li l-industrija Ewropea tal-azzar hija s-sinsla tal-prosperità tal-Ewropa u parti indispensabbli fil-katina tal-provvista Ewropea, bl-iżvilupp u l-manifattura ta' eluf ta’ soluzzjonijiet tal-azzar innovattivi differenti fl-Ewropa u b’hekk tipprovdi impjieg dirett u indirett u l-ħobża ta’ kuljum għal miljuni ta’ ċittadini Ewropej. |
| --- | --- |

2.2

Il-KESE jtenni li l-industrija Ewropea tal-azzar hija s-sinsla tal-prosperità tal-Ewropa u parti indispensabbli fil-katina tal-provvista Ewropea, bl-iżvilupp u l-manifattura ta' eluf ta’ soluzzjonijiet tal-azzar innovattivi differenti fl-Ewropa u b’hekk tipprovdi impjieg dirett u indirett u l-ħobża ta’ kuljum għal miljuni ta’ ċittadini Ewropej.

| 2.3 | Sfortunatament, issa jidher ċar li din l-industrija qed tintlaqat b'mod estremament qawwi mill-kriżi ekonomika li bħalissa qed taffettwa lill-pajjiżi Ewropej kollha. L-industrija tal-azzar hija dipendenti fuq setturi bħas-settur awtomobilitiku u tal-kostruzzjoni li ilhom bi tnaqqis qawwi fl-attività mill-2008. Dan imbagħad wassal għal tnaqqis fid-domanda għall-azzar fl-Ewropa. |
| --- | --- |

2.3

Sfortunatament, issa jidher ċar li din l-industrija qed tintlaqat b'mod estremament qawwi mill-kriżi ekonomika li bħalissa qed taffettwa lill-pajjiżi Ewropej kollha. L-industrija tal-azzar hija dipendenti fuq setturi bħas-settur awtomobilitiku u tal-kostruzzjoni li ilhom bi tnaqqis qawwi fl-attività mill-2008. Dan imbagħad wassal għal tnaqqis fid-domanda għall-azzar fl-Ewropa.

| 2.4 | It-tnaqqis fid-domanda għall-azzar fl-Ewropa sar evidenti permezz tal-għeluq temporanju jew permanenti ta' faċilitajiet tal-produzzjoni u-telf ta' iktar minn 60 000 impjieg fis-settur. |
| --- | --- |

2.4

It-tnaqqis fid-domanda għall-azzar fl-Ewropa sar evidenti permezz tal-għeluq temporanju jew permanenti ta' faċilitajiet tal-produzzjoni u-telf ta' iktar minn 60 000 impjieg fis-settur.

| 2.5 | Huwa vitali li l-Ewropa tieħu azzjoni minnufih sabiex trażżan il-kriżi attwali li qed taffettwa l-industrija tal-azzar. Huwa għal din ir-raġuni li l-KESE jilqa’ bi pjaċir l-inizjattiva riċenti tal-Kummissjoni Ewropea li tieħu azzjoni biex tappoġġja l-industrija Ewropea tal-azzar. |
| --- | --- |

2.5

Huwa vitali li l-Ewropa tieħu azzjoni minnufih sabiex trażżan il-kriżi attwali li qed taffettwa l-industrija tal-azzar. Huwa għal din ir-raġuni li l-KESE jilqa’ bi pjaċir l-inizjattiva riċenti tal-Kummissjoni Ewropea li tieħu azzjoni biex tappoġġja l-industrija Ewropea tal-azzar.

| 2.6 | Din hija l-ewwel darba li l-Kummissjoni pproponiet pjan ta’ azzjoni komprensiv għall-azzar, ħdax-il sena wara li spiċċa t-Trattat tal-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar (KEFA) fl-2002. Dan huwa r-riżultat tal-isforzi komuni magħmula mill-Kummissjoni u mill-imsieħba soċjali biex jixprunaw il-kwistjoni tal-politika industrijali kemm b’mod ġenerali kif ukoll fir-rigward tas-setturi ewlenin tal-manifattura. Huwa wkoll l-ewwel pass lejn politika industrijali reali li tintegra politiki bħalma huma l-kummerċ, ir-riċerka u l-iżvilupp, l-ambjent, il-klima u l-enerġija. |
| --- | --- |

2.6

Din hija l-ewwel darba li l-Kummissjoni pproponiet pjan ta’ azzjoni komprensiv għall-azzar, ħdax-il sena wara li spiċċa t-Trattat tal-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar (KEFA) fl-2002. Dan huwa r-riżultat tal-isforzi komuni magħmula mill-Kummissjoni u mill-imsieħba soċjali biex jixprunaw il-kwistjoni tal-politika industrijali kemm b’mod ġenerali kif ukoll fir-rigward tas-setturi ewlenin tal-manifattura. Huwa wkoll l-ewwel pass lejn politika industrijali reali li tintegra politiki bħalma huma l-kummerċ, ir-riċerka u l-iżvilupp, l-ambjent, il-klima u l-enerġija.

| 2.7 | Il-pjan jipproponi sensiela ta’ miżuri u rakkomandazzjonijiet fl-oqsma tad-domanda, l-enerġija u l-effiċjenza enerġetika, il-politika dwar il-klima, il-kompetizzjoni, il-kummerċ, il-materja prima, ir-riċerka u l-innovazzjoni u l-aspetti soċjali bħall-aċċess għall-Fondi Strutturali Ewropej u dan biex itaffi l-ispiża soċjali tal-antiċipazzjoni u l-ġestjoni tal-bidla u jippromovi l-impjieg fost iż-żgħażagħ sabiex tissaħħaħ il-kompetittività tas-settur. |
| --- | --- |

2.7

Il-pjan jipproponi sensiela ta’ miżuri u rakkomandazzjonijiet fl-oqsma tad-domanda, l-enerġija u l-effiċjenza enerġetika, il-politika dwar il-klima, il-kompetizzjoni, il-kummerċ, il-materja prima, ir-riċerka u l-innovazzjoni u l-aspetti soċjali bħall-aċċess għall-Fondi Strutturali Ewropej u dan biex itaffi l-ispiża soċjali tal-antiċipazzjoni u l-ġestjoni tal-bidla u jippromovi l-impjieg fost iż-żgħażagħ sabiex tissaħħaħ il-kompetittività tas-settur.

| 2.8 | L-imsieħba soċjali fis-settur tal-azzar ikkontribwew għal din l-istrateġija fit-tul fil-qafas tal-Kumitat għad-Djalogu Soċjali tal-UE billi żviluppaw ħarsa komprensiva lejn l-isfidi li qed tiffaċċja l-industrija Ewropea tal-azzar. Din l-analiżi komuni serviet bħala bażi għal diskussjoni madwar Mejda Tonda ta’ Livell Għoli, mibdija mill-Kummissjoni Ewropea bil-għan li jiġi żviluppat il-Pjan ta’ Azzjoni għall-industrija Ewropea tal-azzar kompetittiva u sostenibbli. |
| --- | --- |

2.8

L-imsieħba soċjali fis-settur tal-azzar ikkontribwew għal din l-istrateġija fit-tul fil-qafas tal-Kumitat għad-Djalogu Soċjali tal-UE billi żviluppaw ħarsa komprensiva lejn l-isfidi li qed tiffaċċja l-industrija Ewropea tal-azzar. Din l-analiżi komuni serviet bħala bażi għal diskussjoni madwar Mejda Tonda ta’ Livell Għoli, mibdija mill-Kummissjoni Ewropea bil-għan li jiġi żviluppat il-Pjan ta’ Azzjoni għall-industrija Ewropea tal-azzar kompetittiva u sostenibbli.

| 2.9 | L-azzar huwa s-sinsla strateġika tal-industrija Ewropea tal-manifattura u jibqa’ mutur tal-innovazzjoni teknoloġika li huwa vitali għall-ħolqien tal-valur f’setturi downstream bħalma huma l-industrija awtomobilistika, tal-kostruzzjoni, l-aerospazju u l-enerġija, eċċ. Huwa ta’ importanza vitali għall-Ewropa li jkollha settur tal-azzar robust jekk trid tikseb il-mira tagħha biex l-industrija tkopri l-20% tal-PDG meta mqabbel mal-15.2% attwali (2). |
| --- | --- |

2.9

L-azzar huwa s-sinsla strateġika tal-industrija Ewropea tal-manifattura u jibqa’ mutur tal-innovazzjoni teknoloġika li huwa vitali għall-ħolqien tal-valur f’setturi downstream bħalma huma l-industrija awtomobilistika, tal-kostruzzjoni, l-aerospazju u l-enerġija, eċċ. Huwa ta’ importanza vitali għall-Ewropa li jkollha settur tal-azzar robust jekk trid tikseb il-mira tagħha biex l-industrija tkopri l-20% tal-PDG meta mqabbel mal-15.2% attwali (2).

2

| 2.10 | L-industrija Ewropea tal-azzar għandha ħafna assi fil-forma ta’ impjanti moderni, prodotti avvanzati, klijenti eżiġenti li jmexxu l-innovazzjoni kontinwa tal-prodott, suq domestiku importanti u ħaddiema tas-sengħa. Madankollu, illum il-ġurnata tiffaċċja sfidi ewlenin: domanda baxxa, spejjeż tal-enerġija dejjem jiżdiedu, dipendenza fuq materja prima importata u ta' sikwit kompetizzjoni mhux ġusta. |
| --- | --- |

2.10

L-industrija Ewropea tal-azzar għandha ħafna assi fil-forma ta’ impjanti moderni, prodotti avvanzati, klijenti eżiġenti li jmexxu l-innovazzjoni kontinwa tal-prodott, suq domestiku importanti u ħaddiema tas-sengħa. Madankollu, illum il-ġurnata tiffaċċja sfidi ewlenin: domanda baxxa, spejjeż tal-enerġija dejjem jiżdiedu, dipendenza fuq materja prima importata u ta' sikwit kompetizzjoni mhux ġusta.

| 2.11 | Il-pjan ta’ azzjoni huwa dokument bl-aktar kwistjonijiet importanti relatati mas-settur tal-azzar b’enfasi partikolari fuq lista ta’ azzjonijiet possibbli biex jiġu implimentati fid-diversi livelli istituzzjonali u mill-partijiet interessati ewlenin. |
| --- | --- |

2.11

Il-pjan ta’ azzjoni huwa dokument bl-aktar kwistjonijiet importanti relatati mas-settur tal-azzar b’enfasi partikolari fuq lista ta’ azzjonijiet possibbli biex jiġu implimentati fid-diversi livelli istituzzjonali u mill-partijiet interessati ewlenin.

| 2.12 | Kif previst mill-Kummissjoni Ewropea, il-Grupp ta’ Livell Għoli se jissorvelja l-implimentazzjoni tal-pjan u l-impatt tiegħu fuq il-kompetittività, is-sostenibbiltà u l-qagħda tal-impjiegi fis-settur. |
| --- | --- |

2.12

Kif previst mill-Kummissjoni Ewropea, il-Grupp ta’ Livell Għoli se jissorvelja l-implimentazzjoni tal-pjan u l-impatt tiegħu fuq il-kompetittività, is-sostenibbiltà u l-qagħda tal-impjiegi fis-settur.

3.   Kummenti tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Kummenti tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

| 3.1 | Il-KESE jinnota b'sodisfazzjon li s-sitwazzjoni allarmanti li qed jiffaċċja s-settur Ewropew tal-azzar hija fuq l-aġenda tal-Kummissjoni Ewropea. L-imsieħba soċjali u l-Istati Membri kellhom l-opportunità, permezz tal-konsultazzjoni, li jesprimu l-opinjonijiet tagħhom fuq is-settur u n-nuqqasijiet tiegħu, kif ukoll jipproponu soluzzjonijiet possibbli biex is-settur Ewropew tal-azzar jinżamm sod. Dawn il-konsultazzjonijiet wasslu għal abbozz tal-pjan ta’ azzjoni għal industrija Ewropea tal-azzar kompetittiva u sostenibbli. |
| --- | --- |

3.1

Il-KESE jinnota b'sodisfazzjon li s-sitwazzjoni allarmanti li qed jiffaċċja s-settur Ewropew tal-azzar hija fuq l-aġenda tal-Kummissjoni Ewropea. L-imsieħba soċjali u l-Istati Membri kellhom l-opportunità, permezz tal-konsultazzjoni, li jesprimu l-opinjonijiet tagħhom fuq is-settur u n-nuqqasijiet tiegħu, kif ukoll jipproponu soluzzjonijiet possibbli biex is-settur Ewropew tal-azzar jinżamm sod. Dawn il-konsultazzjonijiet wasslu għal abbozz tal-pjan ta’ azzjoni għal industrija Ewropea tal-azzar kompetittiva u sostenibbli.

| 3.2 | Il-pjan huwa l-ewwel pass lejn l-għajnuna għas-settur tal-azzar biex jaffaċċja l-isfidi ekonomiċi, soċjali u ambjentali attwali prinċipali, u joħloq qafas ta' politika industrijali “ġdid” biex jippreserva l-industrija tal-azzar u tinżamm il-forza tax-xogħol tiegħu fl-Ewropa. Id-dikjarazzjonijiet li jinsabu fil-Pjan ta' Azzjoni huma ottimisti, iżda fl-aħħar mill-aħħar is-suċċess tiegħu se jiddependi fuq kif dawn id-dikjarazzjonijiet jiġu implimentati fir-realtà. Għandu jkun ibbażat fuq strateġija ċara għal żmien qasir, medju u fit-tul u jingħata l-istrumenti legali, finanzjarji u loġistiċi meħtieġa, sabiex l-impatt potenzjali tiegħu jitwettaq. |
| --- | --- |

3.2

Il-pjan huwa l-ewwel pass lejn l-għajnuna għas-settur tal-azzar biex jaffaċċja l-isfidi ekonomiċi, soċjali u ambjentali attwali prinċipali, u joħloq qafas ta' politika industrijali “ġdid” biex jippreserva l-industrija tal-azzar u tinżamm il-forza tax-xogħol tiegħu fl-Ewropa. Id-dikjarazzjonijiet li jinsabu fil-Pjan ta' Azzjoni huma ottimisti, iżda fl-aħħar mill-aħħar is-suċċess tiegħu se jiddependi fuq kif dawn id-dikjarazzjonijiet jiġu implimentati fir-realtà. Għandu jkun ibbażat fuq strateġija ċara għal żmien qasir, medju u fit-tul u jingħata l-istrumenti legali, finanzjarji u loġistiċi meħtieġa, sabiex l-impatt potenzjali tiegħu jitwettaq.

| 3.3 | Mil-lenti tal-KESE, l-implimentazzjoni tal-pjan għandha tippermetti li:






  — | jinħolqu kundizzjonijiet ta’ qafas biex tinżamm il-kompetittività internazzjonali u l-iżvilupp sostenibbli tal-industrija Ewropea tal-azzar fuq perjodu qasir kif ukoll fit-tul. L-abilità tal-industrija li twieġeb għaċ-ċirkostanzi ekonomiċi li nbidlu hija influwenzata mill-politiki dwar ir-riċerka u l-innovazzjoni, l-ambjent, l-enerġija, il-kummerċ, il-kompetizzjoni u l-ħtiġijiet tal-konsumatur. Il-pjan għandu jimmira li jagħti sura lil dawn il-politiki sabiex dawn jindirizzaw b’mod adegwat l-isfidi li qed taffaċċja l-industrija tal-azzar. |
| --- | --- | --- |

3.3

Mil-lenti tal-KESE, l-implimentazzjoni tal-pjan għandha tippermetti li:

—

jinħolqu kundizzjonijiet ta’ qafas biex tinżamm il-kompetittività internazzjonali u l-iżvilupp sostenibbli tal-industrija Ewropea tal-azzar fuq perjodu qasir kif ukoll fit-tul. L-abilità tal-industrija li twieġeb għaċ-ċirkostanzi ekonomiċi li nbidlu hija influwenzata mill-politiki dwar ir-riċerka u l-innovazzjoni, l-ambjent, l-enerġija, il-kummerċ, il-kompetizzjoni u l-ħtiġijiet tal-konsumatur. Il-pjan għandu jimmira li jagħti sura lil dawn il-politiki sabiex dawn jindirizzaw b’mod adegwat l-isfidi li qed taffaċċja l-industrija tal-azzar.

| — | ikun hemm appoġġ għall-industrija tal-azzar – li kienet u tkompli tkun affettwata b'mod gravi mill-kriżi ekonomika – sabiex tiġi indirizzata r-riċessjoni ekonomika. Sa mill-bidu tal-kriżi l-industrija tal-azzar irreaġġiet b’mod deċiżiv għat-tnaqqis fid-domanda għall-azzar bl-introduzzjoni ta' tnaqqis permanenti u temporanju fil-kapaċità tal-produzzjoni. Naqsu 15.5% tal-impjiegi fl-industrija tal-azzar mill-2008 s'issa (sors: EUROFER). |
| --- | --- |

—

ikun hemm appoġġ għall-industrija tal-azzar – li kienet u tkompli tkun affettwata b'mod gravi mill-kriżi ekonomika – sabiex tiġi indirizzata r-riċessjoni ekonomika. Sa mill-bidu tal-kriżi l-industrija tal-azzar irreaġġiet b’mod deċiżiv għat-tnaqqis fid-domanda għall-azzar bl-introduzzjoni ta' tnaqqis permanenti u temporanju fil-kapaċità tal-produzzjoni. Naqsu 15.5% tal-impjiegi fl-industrija tal-azzar mill-2008 s'issa (sors: EUROFER).

| — | ikun żgurat li ma jkunx mhedded il-ġejjieni tal-industrija Ewropea tal-azzar. Il-faċilitajiet ta’ produzzjoni li twaqqfu u l-fornijiet tal-blast li ma ntużawx iktar jista' jkun li ma jiġux sostitwiti jew ma jerġgħux jibdew joperaw. Il-KESE jemmen li, ladarba d-domanda terġa' tibda tiżdied, l-ekonomija tal-UE se taffaċċja r-riskju reali ħafna li ssir importatur tal-azzar maħdum. |
| --- | --- |

—

ikun żgurat li ma jkunx mhedded il-ġejjieni tal-industrija Ewropea tal-azzar. Il-faċilitajiet ta’ produzzjoni li twaqqfu u l-fornijiet tal-blast li ma ntużawx iktar jista' jkun li ma jiġux sostitwiti jew ma jerġgħux jibdew joperaw. Il-KESE jemmen li, ladarba d-domanda terġa' tibda tiżdied, l-ekonomija tal-UE se taffaċċja r-riskju reali ħafna li ssir importatur tal-azzar maħdum.

| — | jitjieb l-ambjent tan-negozju u l-kundizzjonijiet regolatorji għall-produzzjoni tal-azzar. Il-materja prima, il-prezzijiet tal-enerġija u l-ispejjeż regolatorji fl-Ewropa huma fost l-ogħla fid-dinja. Il-prezzijiet tal-gass fl-UE huma minn tlieta sa erba’ darbiet ogħla u l-prezzijiet tal-elettriku huma d-doppju ta' dawk fl-Istati Uniti. Id-distakk huwa mbassar li jikber jekk ma tittieħed l-ebda miżura. |
| --- | --- |

—

jitjieb l-ambjent tan-negozju u l-kundizzjonijiet regolatorji għall-produzzjoni tal-azzar. Il-materja prima, il-prezzijiet tal-enerġija u l-ispejjeż regolatorji fl-Ewropa huma fost l-ogħla fid-dinja. Il-prezzijiet tal-gass fl-UE huma minn tlieta sa erba’ darbiet ogħla u l-prezzijiet tal-elettriku huma d-doppju ta' dawk fl-Istati Uniti. Id-distakk huwa mbassar li jikber jekk ma tittieħed l-ebda miżura.

| — | jappoġġja l-ħaddiema u r-reġjuni li ntlaqtu sew mill-kriżi iżda wkoll itejjeb l-ippjanar u l-amministrazzjoni tal-bidla bil-promozzjoni tat-taħriġ, l-aġġornament tal-ħiliet u l-appoġġ għat-taħriġ mill-ġdid meta jkun meħtieġ. Eluf ta' impjiegi tqaċċtu u ħafna iktar għadhom fil-periklu. Barra minn hekk, kien hemm żieda ġenerali fl-għadd ta’ impjiegi temporanji, b'hekk it-trasferiment tal-kompetenzi u l-ħiliet essenzjali sar iktar diffiċli. F’xi każijiet dan jista’ jaffettwa l-kwalità tal-produzzjoni jew iqiegħed is-sigurtà tal-ħaddiema f’riskju. |
| --- | --- |

—

jappoġġja l-ħaddiema u r-reġjuni li ntlaqtu sew mill-kriżi iżda wkoll itejjeb l-ippjanar u l-amministrazzjoni tal-bidla bil-promozzjoni tat-taħriġ, l-aġġornament tal-ħiliet u l-appoġġ għat-taħriġ mill-ġdid meta jkun meħtieġ. Eluf ta' impjiegi tqaċċtu u ħafna iktar għadhom fil-periklu. Barra minn hekk, kien hemm żieda ġenerali fl-għadd ta’ impjiegi temporanji, b'hekk it-trasferiment tal-kompetenzi u l-ħiliet essenzjali sar iktar diffiċli. F’xi każijiet dan jista’ jaffettwa l-kwalità tal-produzzjoni jew iqiegħed is-sigurtà tal-ħaddiema f’riskju.

Kummenti Ġenerali

Kummenti Ġenerali

| 3.4 | Wieħed mill-għanijiet ewlenin tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-politika industrijali huwa li jiġi żgurat li s-settur industrijali jkopri 20 % tal-PDG fl-UE sal-2020. Il-KESE jappoġġja dan l-għan billi dan ikun ta’ benefiċċju wkoll għas-settur tal-azzar. Madankollu, huwa probabbli li dan l-għan ikun diffiċli ħafna li jinkiseb mingħajr aċċess aktar faċli għal istituzzjonijiet finanzjarji bħall-Bank Ewropew għall-Investiment u l-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp. |
| --- | --- |

3.4

Wieħed mill-għanijiet ewlenin tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-politika industrijali huwa li jiġi żgurat li s-settur industrijali jkopri 20 % tal-PDG fl-UE sal-2020. Il-KESE jappoġġja dan l-għan billi dan ikun ta’ benefiċċju wkoll għas-settur tal-azzar. Madankollu, huwa probabbli li dan l-għan ikun diffiċli ħafna li jinkiseb mingħajr aċċess aktar faċli għal istituzzjonijiet finanzjarji bħall-Bank Ewropew għall-Investiment u l-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp.

| 3.5 | Is-sitwazzjoni tas-suq se ġġiegħel lill-produtturi tal-azzar ikomplu jwettqu bidliet strutturali diffiċli (il-possibilità ta' fużjonijiet, akkwiżizzjoni u fallimenti ma jistgħux jiġu esklużi). L-investiment qawwi fl-innovazzjoni, gradi tal-azzar innovattivi, titjib fil-firxa ta’ prodotti lesti għall-bejgħ, aktar tnaqqis fl-ispejjeż skont it-tip, u l-introduzzjoni ta’ servizzi li jużaw l-azzar prodott mill-kumpanija stess huma essenzjali, iżda huwa diffiċli jew impossibbli għal ħafna produtturi tal-azzar biex jiffinanzjaw proġetti bħal dawn bħalissa. |
| --- | --- |

3.5

Is-sitwazzjoni tas-suq se ġġiegħel lill-produtturi tal-azzar ikomplu jwettqu bidliet strutturali diffiċli (il-possibilità ta' fużjonijiet, akkwiżizzjoni u fallimenti ma jistgħux jiġu esklużi). L-investiment qawwi fl-innovazzjoni, gradi tal-azzar innovattivi, titjib fil-firxa ta’ prodotti lesti għall-bejgħ, aktar tnaqqis fl-ispejjeż skont it-tip, u l-introduzzjoni ta’ servizzi li jużaw l-azzar prodott mill-kumpanija stess huma essenzjali, iżda huwa diffiċli jew impossibbli għal ħafna produtturi tal-azzar biex jiffinanzjaw proġetti bħal dawn bħalissa.

Il-qafas regolatorju adatt

Il-qafas regolatorju adatt

| 3.6 | Skont studju riċenti mwettaq mill-Kummissjoni, dwar l-istima tal-ispiża kumulattiva fl-industrija Ewropea tal-azzar, l-ispejjeż regolatorji fi żminijiet normali mhumiex il-muturi ewlenin tad-distakk fil-kompetittività tal-ispejjeż. Madanakollu, fi żminijiet ta' kriżi, l-ispejjeż regolatorji tal-UE jista' jkollhom impatt sinifikanti fuq il-kompetittività tal-industrija tal-azzar (3). Il-qafas regolatorju għandu jiġi valutat kemm f’termini ta’ spejjeż kif ukoll ta' benefiċċji. |
| --- | --- |

3.6

Skont studju riċenti mwettaq mill-Kummissjoni, dwar l-istima tal-ispiża kumulattiva fl-industrija Ewropea tal-azzar, l-ispejjeż regolatorji fi żminijiet normali mhumiex il-muturi ewlenin tad-distakk fil-kompetittività tal-ispejjeż. Madanakollu, fi żminijiet ta' kriżi, l-ispejjeż regolatorji tal-UE jista' jkollhom impatt sinifikanti fuq il-kompetittività tal-industrija tal-azzar (3). Il-qafas regolatorju għandu jiġi valutat kemm f’termini ta’ spejjeż kif ukoll ta' benefiċċji.

3

| 3.7 | L-imsieħba soċjali fis-settur tal-azzar għandhom ikunu involuti mill-qrib fil-valutazzjoni tal-qafas regolatorju. |
| --- | --- |

3.7

L-imsieħba soċjali fis-settur tal-azzar għandhom ikunu involuti mill-qrib fil-valutazzjoni tal-qafas regolatorju.

Spinta għad-domanda għall-azzar

Spinta għad-domanda għall-azzar

| 3.8 | Kif ġie enfasizzat mill-Kummissjoni Ewropea, “Fl-UE, id-domanda għall-azzar tiddependi fuq l-istatus ekonomiku u finanzjarju ta’ numru żgħir ta’ industriji ewlenin li jużaw l-azzar – pereżempju s-settur tal-kostruzzjoni u s-settur awtomobilistiku” (4). Sfortunatament, il-kriżi ekonomika attwali qiegħda tpoġġi pressjoni reali fuq id-domanda minn dawn is-setturi u għalhekk qiegħda twassal għal tnaqqis fid-domanda grossa għall-azzar. |
| --- | --- |

3.8

Kif ġie enfasizzat mill-Kummissjoni Ewropea, “Fl-UE, id-domanda għall-azzar tiddependi fuq l-istatus ekonomiku u finanzjarju ta’ numru żgħir ta’ industriji ewlenin li jużaw l-azzar – pereżempju s-settur tal-kostruzzjoni u s-settur awtomobilistiku” (4). Sfortunatament, il-kriżi ekonomika attwali qiegħda tpoġġi pressjoni reali fuq id-domanda minn dawn is-setturi u għalhekk qiegħda twassal għal tnaqqis fid-domanda grossa għall-azzar.

4

| 3.9 | Il-Kummissjoni Ewropea qed tistrieħ fuq il-pjan tagħha “CARS 2020 (5)” u fuq l-inizjattiva biex tiġi appoġġjata kostruzzjoni sostenibbli (6) sabiex tiġi stimolata d-domanda Ewropea għall-azzar. Meta wieħed iqis l-urġenza tas-sitwazzjoni attwali fl-industrija tal-azzar, dawn il-pjani mhumiex konkreti biżżejjed u jista' jkun li mhumiex suffiċjenti biex iħallu impatt fuq is-settur tal-azzar fuq medda qasira ta' żmien. |
| --- | --- |

3.9

Il-Kummissjoni Ewropea qed tistrieħ fuq il-pjan tagħha “CARS 2020 (5)” u fuq l-inizjattiva biex tiġi appoġġjata kostruzzjoni sostenibbli (6) sabiex tiġi stimolata d-domanda Ewropea għall-azzar. Meta wieħed iqis l-urġenza tas-sitwazzjoni attwali fl-industrija tal-azzar, dawn il-pjani mhumiex konkreti biżżejjed u jista' jkun li mhumiex suffiċjenti biex iħallu impatt fuq is-settur tal-azzar fuq medda qasira ta' żmien.

5

6

| 3.10 | Id-domanda għall-azzar tista' tiġi xprunata wkoll bil-faċilitazzjoni tat-tnedija ta' infrastruttura orjentata lejn il-futur u bit-titjib fil-kapaċità tal-akkwist taċ-ċittadini Ewropej, bil-għan li dan iwassal għal irkupru fis-suq domestiku. |
| --- | --- |

3.10

Id-domanda għall-azzar tista' tiġi xprunata wkoll bil-faċilitazzjoni tat-tnedija ta' infrastruttura orjentata lejn il-futur u bit-titjib fil-kapaċità tal-akkwist taċ-ċittadini Ewropej, bil-għan li dan iwassal għal irkupru fis-suq domestiku.

Kundizzjonijiet indaqs fil-livell internazzjonali

Kundizzjonijiet indaqs fil-livell internazzjonali

| 3.11 | Matul l-aħħar għaxar snin, l-industrija Ewropea tal-azzar kienet dejjem aktar ippenalizzata minn prattiki kummerċjali inġusti, il-protezzjoniżmu ta' pajjiżi terzi u l-konċentrazzjoni żejda tal-produtturi tal-materja prima. Huwa għalhekk urġenti li tkun valutata l-possibbiltà li l-prattiki inġusti li qed issofri l-industrija Ewropea tal-azzar ikunu indirizzati b’mod immirat u rapidu. Huwa dejjem iktar urġenti li dan isir minħabba l-kapaċità żejda tas-settur fuq skala globali, li twassal li xi pajjiżi terzi jużaw prattiki kummerċjali inġusti għall-esportazzjoni tal-prodotti żejda tagħhom. |
| --- | --- |

3.11

Matul l-aħħar għaxar snin, l-industrija Ewropea tal-azzar kienet dejjem aktar ippenalizzata minn prattiki kummerċjali inġusti, il-protezzjoniżmu ta' pajjiżi terzi u l-konċentrazzjoni żejda tal-produtturi tal-materja prima. Huwa għalhekk urġenti li tkun valutata l-possibbiltà li l-prattiki inġusti li qed issofri l-industrija Ewropea tal-azzar ikunu indirizzati b’mod immirat u rapidu. Huwa dejjem iktar urġenti li dan isir minħabba l-kapaċità żejda tas-settur fuq skala globali, li twassal li xi pajjiżi terzi jużaw prattiki kummerċjali inġusti għall-esportazzjoni tal-prodotti żejda tagħhom.

Politiki tal-enerġija, il-klima u l-effiċjenza fir-riżorsi biex tingħata spinta lill-kompetittività

Politiki tal-enerġija, il-klima u l-effiċjenza fir-riżorsi biex tingħata spinta lill-kompetittività

| 3.12 | L-industrija Ewropea tal-azzar se jkollha futur biss jekk il-kumpaniji jkunu fl-avangwardja ta' żviluppi teknoloġiċi globali, b'mod speċjali l-applikazzjoni tal-aħħar teknoloġiji ta' produzzjoni relatati mat-tnaqqis tas-CO2 u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, jekk dawn ikunu vijabbli ekonomikament. |
| --- | --- |

3.12

L-industrija Ewropea tal-azzar se jkollha futur biss jekk il-kumpaniji jkunu fl-avangwardja ta' żviluppi teknoloġiċi globali, b'mod speċjali l-applikazzjoni tal-aħħar teknoloġiji ta' produzzjoni relatati mat-tnaqqis tas-CO2 u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, jekk dawn ikunu vijabbli ekonomikament.

2

| 3.13 | L-industrija tal-azzar hija industrija b'użu intensiv tal-enerġija, li bħalissa qed tiffaċċja prezzijiet tal-enerġija għoljin meta mqabbla ma' ħafna mill-kompetituri internazzjonali tagħha. Bħala industrija b'użu intensiv ħafna tal-kapital, l-istabbilità, il-prevedibiltà u l-kompetittività globali tal-prezzijiet tal-enerġija huma essenzjali għall-iżvilupp fit-tul tas-settur. |
| --- | --- |

3.13

L-industrija tal-azzar hija industrija b'użu intensiv tal-enerġija, li bħalissa qed tiffaċċja prezzijiet tal-enerġija għoljin meta mqabbla ma' ħafna mill-kompetituri internazzjonali tagħha. Bħala industrija b'użu intensiv ħafna tal-kapital, l-istabbilità, il-prevedibiltà u l-kompetittività globali tal-prezzijiet tal-enerġija huma essenzjali għall-iżvilupp fit-tul tas-settur.

| 3.14 | Il-pjan ta’ azzjoni ġustament jiffoka fuq il-kontribut ta’ prodotti/materjali tal-azzar għat-tnaqqis tas-CO2. Sa fejn jikkonċerna l-proċessi ta’ produzzjoni, bit-teknoloġiji attwali, l-industrija qiegħda qrib il-limiti tagħha u għalhekk ma tistax tilħaq il-miri proposti mill-Kummissjoni sal-2050. Jista' jsir titjib sinfikanti biss permezz ta' teknoloġiji ta' avangwardja. Ir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni u r-riżorsi għall-finanzjament tar-riċerka u l-iżvilupp huma għalhekk ta’ importanza kbira. F’dan il-kuntest, il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-proposta tal-Kummissjoni biex tappoġġja, fil-qafas tal-inizjattiva Orizzont 2020, ir-riċerka u l-iżvilupp, il-proġetti pilota u proġetti ta’ dimostrazzjoni għal teknoloġiji ġodda aktar nodfa u aktar effiċjenti fir-riżorsi u fl-użu tal-enerġija. |
| --- | --- |

3.14

Il-pjan ta’ azzjoni ġustament jiffoka fuq il-kontribut ta’ prodotti/materjali tal-azzar għat-tnaqqis tas-CO2. Sa fejn jikkonċerna l-proċessi ta’ produzzjoni, bit-teknoloġiji attwali, l-industrija qiegħda qrib il-limiti tagħha u għalhekk ma tistax tilħaq il-miri proposti mill-Kummissjoni sal-2050. Jista' jsir titjib sinfikanti biss permezz ta' teknoloġiji ta' avangwardja. Ir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni u r-riżorsi għall-finanzjament tar-riċerka u l-iżvilupp huma għalhekk ta’ importanza kbira. F’dan il-kuntest, il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-proposta tal-Kummissjoni biex tappoġġja, fil-qafas tal-inizjattiva Orizzont 2020, ir-riċerka u l-iżvilupp, il-proġetti pilota u proġetti ta’ dimostrazzjoni għal teknoloġiji ġodda aktar nodfa u aktar effiċjenti fir-riżorsi u fl-użu tal-enerġija.

2

| 3.15 | Għalkemm bit-teknoloġiji attwali l-industrija tinsab qrib il-limiti tagħha, mhux l-impjanti kollha eżawrew il-potenzjal tagħhom għal titjib tal-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi u l-enerġija abbażi ta' teknoloġiji eżistenti. Il-kumpaniji għandhom ikunu inkoraġġuti li jinvestu fl-aħjar teknoloġiji disponibbli. |
| --- | --- |

3.15

Għalkemm bit-teknoloġiji attwali l-industrija tinsab qrib il-limiti tagħha, mhux l-impjanti kollha eżawrew il-potenzjal tagħhom għal titjib tal-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi u l-enerġija abbażi ta' teknoloġiji eżistenti. Il-kumpaniji għandhom ikunu inkoraġġuti li jinvestu fl-aħjar teknoloġiji disponibbli.

| 3.16 | Il-prezzijiet tar-riżorsi u tal-enerġija bħalissa qed imexxu x-xejriet fl-innovazzjoni. Filwaqt li r-responsabbiltà ewlenija tal-investiment fir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni hija f’idejn l-industrija tal-azzar innifisha, huwa meħtieġ appoġġ iktar b’saħħtu għar-riċerka u l-iżvilupp, il-proġetti pilota u proġetti ta’ dimostrazzjoni u għad-diffużjoni ta’ teknoloġiji ġodda. Billi l-materja prima u l-enerġija jirrappreżentaw il-piż prinċipali f’termini ta’ spejjeż, l-isfida hija li jonqos id-distakk fl-ispejjeż imqabbla mal-kompetituri ewlenin tal-UE. |
| --- | --- |

3.16

Il-prezzijiet tar-riżorsi u tal-enerġija bħalissa qed imexxu x-xejriet fl-innovazzjoni. Filwaqt li r-responsabbiltà ewlenija tal-investiment fir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni hija f’idejn l-industrija tal-azzar innifisha, huwa meħtieġ appoġġ iktar b’saħħtu għar-riċerka u l-iżvilupp, il-proġetti pilota u proġetti ta’ dimostrazzjoni u għad-diffużjoni ta’ teknoloġiji ġodda. Billi l-materja prima u l-enerġija jirrappreżentaw il-piż prinċipali f’termini ta’ spejjeż, l-isfida hija li jonqos id-distakk fl-ispejjeż imqabbla mal-kompetituri ewlenin tal-UE.

| 3.17 | Il-kriżi u limitazzjonijiet kbar baġitarji xekklu b'mod gravi l-possibilità li jiġu kkumpensati l-produtturi tal-azzar f'xi Stati Membri, li aktarx se toħloq sitwazzjoni mhux ġusta madwar l-Ewropa. |
| --- | --- |

3.17

Il-kriżi u limitazzjonijiet kbar baġitarji xekklu b'mod gravi l-possibilità li jiġu kkumpensati l-produtturi tal-azzar f'xi Stati Membri, li aktarx se toħloq sitwazzjoni mhux ġusta madwar l-Ewropa.

Innovazzjoni

Innovazzjoni

| 3.18 | Matul l-aħħar deċennji, l-industrija Ewropea tal-azzar żammet vantaġġ kompetittiv fuq il-kompetituri tagħha, minħabba titjib fl-effiċjenza, innovazzjoni tal-prodotti u żieda sostanzjali fil-produttività tal-ħaddiema. Madankollu, fis-sitwazzjoni attwali l-kisbiet addizzjonali f'dan il-qasam huma diffiċli li jintlaħqu sakemm ma jkunx hemm titjib fis-sitwazzjoni tas-suq u fl-ambjent regolatorju tan-negozju. |
| --- | --- |

3.18

Matul l-aħħar deċennji, l-industrija Ewropea tal-azzar żammet vantaġġ kompetittiv fuq il-kompetituri tagħha, minħabba titjib fl-effiċjenza, innovazzjoni tal-prodotti u żieda sostanzjali fil-produttività tal-ħaddiema. Madankollu, fis-sitwazzjoni attwali l-kisbiet addizzjonali f'dan il-qasam huma diffiċli li jintlaħqu sakemm ma jkunx hemm titjib fis-sitwazzjoni tas-suq u fl-ambjent regolatorju tan-negozju.

| 3.19 | L-iżvilupp ta’ teknoloġiji ġodda ekonomikament vijabbli jeħtieġ li jsir flimkien ma’ titjib fil-kompetittività tal-kumpaniji Ewropej tal-azzar meta mqabbla mal-kompetituri globali tagħhom. Produzzjoni inqas intensiva f’termini ta’ enerġija u materja prima se twassal għal tnaqqis fl-ispejjeż, b’hekk tagħmel l-industrija Ewropea tal-azzar aktar kompetittiva. |
| --- | --- |

3.19

L-iżvilupp ta’ teknoloġiji ġodda ekonomikament vijabbli jeħtieġ li jsir flimkien ma’ titjib fil-kompetittività tal-kumpaniji Ewropej tal-azzar meta mqabbla mal-kompetituri globali tagħhom. Produzzjoni inqas intensiva f’termini ta’ enerġija u materja prima se twassal għal tnaqqis fl-ispejjeż, b’hekk tagħmel l-industrija Ewropea tal-azzar aktar kompetittiva.

Id-dimensjoni soċjali: ħtiġijiet ta' ħiliet u ristrutturar

Id-dimensjoni soċjali: ħtiġijiet ta' ħiliet u ristrutturar

| 3.20 | Il-pjan jidentifika l-problema tan-nuqqas futur tal-ħiliet l-aktar bħala riżultat ta’ etajiet żbilanċjati, iżda ma jinkludix biżżejjed konsiderazzjoni għat-“telf” tal-għarfien u l-ħiliet minħabba r-ristrutturar. Barra minn hekk, il-bidla ġenerazzjonali se teħtieġ soluzzjonijiet sistematiċi, notevolment fid-dawl taż-żieda qawwija fil-qgħad fost iż-żgħażagħ. |
| --- | --- |

3.20

Il-pjan jidentifika l-problema tan-nuqqas futur tal-ħiliet l-aktar bħala riżultat ta’ etajiet żbilanċjati, iżda ma jinkludix biżżejjed konsiderazzjoni għat-“telf” tal-għarfien u l-ħiliet minħabba r-ristrutturar. Barra minn hekk, il-bidla ġenerazzjonali se teħtieġ soluzzjonijiet sistematiċi, notevolment fid-dawl taż-żieda qawwija fil-qgħad fost iż-żgħażagħ.

| 3.21 | Il-promozzjoni ta’ miżuri temporanji biex jappoġġjaw lill-ħaddiema hija essenzjali biex tilqa' għat-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku u żżomm il-forza tax-xogħol u l-ħiliet essenzjali għall-futur tal-industrija tal-azzar. |
| --- | --- |

3.21

Il-promozzjoni ta’ miżuri temporanji biex jappoġġjaw lill-ħaddiema hija essenzjali biex tilqa' għat-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku u żżomm il-forza tax-xogħol u l-ħiliet essenzjali għall-futur tal-industrija tal-azzar.

Il-Grupp ta' Livell Għoli

Il-Grupp ta' Livell Għoli

| 3.22 | Meta wieħed iqis is-sitwazzjoni urġenti li qed jiffaċċja s-settur tal-azzar Ewropew, huwa diżappuntanti li wieħed jinnota li l-Kummissjoni qed tippjana laqgħa waħda biss fis-sena mal-Grupp ta' Livell Għoli. Minħabba l-volatilità attwali tas-settur, se jkunu meħtieġa aġġornamenti kostanti sabiex jittieħdu deċiżjonijiet infurmati. |
| --- | --- |

3.22

Meta wieħed iqis is-sitwazzjoni urġenti li qed jiffaċċja s-settur tal-azzar Ewropew, huwa diżappuntanti li wieħed jinnota li l-Kummissjoni qed tippjana laqgħa waħda biss fis-sena mal-Grupp ta' Livell Għoli. Minħabba l-volatilità attwali tas-settur, se jkunu meħtieġa aġġornamenti kostanti sabiex jittieħdu deċiżjonijiet infurmati.

| 3.23 | Fl-aħħar nett, fi żmien 12-il xahar wara l-adozzjoni tal-pjan ta' azzjoni, jeħtieġ li titwettaq valutazzjoni tal-impatt ta' dan il-pjan fuq il-kompetittività fl-industrija Ewropea tal-azzar. Sabiex tiġi żgurata l-aktar valutazzjoni preċiża u oġġettiva possibbli, huwa kruċjali li l-imsieħba soċjali jkunu inklużi fid-diskussjonijiet. Hemm bżonn ta’ kooperazzjoni akbar bejn ir-rappreżentanti ta’ min iħaddem u tal-ħaddiema fil-livell Ewropew, nazzjonali, lokali u tal-kumpaniji biex jintrabtu li jimplimentaw il-pjan. |
| --- | --- |

3.23

Fl-aħħar nett, fi żmien 12-il xahar wara l-adozzjoni tal-pjan ta' azzjoni, jeħtieġ li titwettaq valutazzjoni tal-impatt ta' dan il-pjan fuq il-kompetittività fl-industrija Ewropea tal-azzar. Sabiex tiġi żgurata l-aktar valutazzjoni preċiża u oġġettiva possibbli, huwa kruċjali li l-imsieħba soċjali jkunu inklużi fid-diskussjonijiet. Hemm bżonn ta’ kooperazzjoni akbar bejn ir-rappreżentanti ta’ min iħaddem u tal-ħaddiema fil-livell Ewropew, nazzjonali, lokali u tal-kumpaniji biex jintrabtu li jimplimentaw il-pjan.

Brussell, 11 ta' Diċembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  CESE 1094/2013- CCMI/108.

1

(2)  COM (2012) 582 final.

2

(3)  Ċentru għall-Istudji Politiċi Ewropej, Assessment of Cumulative Cost Impact for the Steel Industry, 2013.

3

Assessment of Cumulative Cost Impact for the Steel Industry

(4)  COM (2013) 407.

4

(5)  COM (2012) 636 final.

5

(6)  COM (2012) 433 final.

6

---

APPENDIĊI

għall-Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Qiegħda titniżżel hawn taħt l-emenda li rċeviet tal-anqas kwart tal-voti mixħuta u ma ġietx milqugħa waqt is-sessjoni plenarja (Artikolu 54(3) tar-Regoli ta' Proċedura):

Punt 1.11

Ħassar iktar speċifikazzjoni tal-fondi kif ġej:

| 1.11 | Sabiex it-tranżizzjoni lejn suq aktar kompetittiv tal-industrija Ewropea tal-azzar tkun ġestita b’mod soċjalment responsabbli, il-KESE jemmen li s-settur tal-azzar għandu jkollu l-istess aċċess bħal setturi oħra għall-fondi Ewropej, nazzjonali u reġjonali disponibbli. |
| --- | --- |

1.11

Sabiex it-tranżizzjoni lejn suq aktar kompetittiv tal-industrija Ewropea tal-azzar tkun ġestita b’mod soċjalment responsabbli, il-KESE jemmen li s-settur tal-azzar għandu jkollu l-istess aċċess bħal setturi oħra għall-fondi Ewropej, nazzjonali u reġjonali disponibbli.

Raġuni

L-użu ta' inqas kelmiet jevita speċifikazzjoni dettaljata tal-fondi u jipprovdi biżżejjed flessibilità għall-operaturi mingħajr ma jintroduċi distorsjonijiet tas-suq potenzjali fis-settur.

Riżultat tal-votazzjoni:

| Favur: | : | 70 |
| --- | --- | --- |
| Kontra: | : | 77 |
| Astensjonijiet: | : | 12 |

Favur:

:

70

Kontra:

:

77

Astensjonijiet:

:

12

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/98 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/98

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp (2015)

2014/C 170/16

Relatur uniku: is-Sur GOBIŅŠ

Nhar it-18 ta’ Settembru 2013, il-Parlament Ewropew iddeċieda, b’konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

Is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp (2015)

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għar-Relazzjonijiet Esterni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar il-5 ta' Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta' Diċembru 2013 (seduta tal-10 ta' Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'144 vot favur, 2 voti kontra u astensjoni waħda (1).

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni Ewropea rreaġixxiet għall-inizjattiva konġunta tas-soċjetà ċivili u l-KESE biex l-2015 tkun is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp. |
| --- | --- |

1.1

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni Ewropea rreaġixxiet għall-inizjattiva konġunta tas-soċjetà ċivili u l-KESE biex l-2015 tkun is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp.

| 1.2 | Il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ l-emendi għall-abbozz ta' proposta tal-Kummissjoni Ewropea dwar is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp (1) li saru mill-Konfederazzjoni għall-Għajnuna u l-Iżvilupp (CONCORD) (2) u l-abbozz ta' emendi mill-Parlament Ewropew (3). Il-Kumitat jenfasizza li l-biċċa l-kbira ta' dawn l-ideat ġew diskussi fit-taskforce informali għas-Sena u wħud issemmew f'opinjonijiet oħra tal-KESE u fil-paġna ta' dibattitu tal-KESE dwar is-Sena. |
| --- | --- |

1.2

Il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ l-emendi għall-abbozz ta' proposta tal-Kummissjoni Ewropea dwar is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp (1) li saru mill-Konfederazzjoni għall-Għajnuna u l-Iżvilupp (CONCORD) (2) u l-abbozz ta' emendi mill-Parlament Ewropew (3). Il-Kumitat jenfasizza li l-biċċa l-kbira ta' dawn l-ideat ġew diskussi fit-taskforce informali għas-Sena u wħud issemmew f'opinjonijiet oħra tal-KESE u fil-paġna ta' dibattitu tal-KESE dwar is-Sena.

1

2

3

| 1.3 | Is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp ser tkun l-ewwel Sena Ewropea b'dimensjoni globali b'saħħitha u bbażata fuq id-drittijiet. Il-KESE jitlob lill-istituzzjonijiet tal-UE jagħmlu l-almu tagħhom biex jiksbu l-għanijiet kif iddikjarat mill-CONCORD: din is-Sena hija “opportunità unika għal diskussjoni pubblika wiesgħa u għal impenn ċiviku ġenwin dwar il-viżjoni tal-Ewropa rigward l-iżvilupp dinji, fi ħdan l-Ewropa kif ukoll f'kontinenti oħra, bid-dimensjonijiet tiegħu tad-drittijiet tal-bniedem, is-sostenibbiltà ambjentali u l-koeżjoni soċjali.” (4) |
| --- | --- |

1.3

Is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp ser tkun l-ewwel Sena Ewropea b'dimensjoni globali b'saħħitha u bbażata fuq id-drittijiet. Il-KESE jitlob lill-istituzzjonijiet tal-UE jagħmlu l-almu tagħhom biex jiksbu l-għanijiet kif iddikjarat mill-CONCORD: din is-Sena hija “opportunità unika għal diskussjoni pubblika wiesgħa u għal impenn ċiviku ġenwin dwar il-viżjoni tal-Ewropa rigward l-iżvilupp dinji, fi ħdan l-Ewropa kif ukoll f'kontinenti oħra, bid-dimensjonijiet tiegħu tad-drittijiet tal-bniedem, is-sostenibbiltà ambjentali u l-koeżjoni soċjali.” (4)

4

| 1.4 | Il-Kumitat jappella lill-imsieħba tiegħu f'reġjuni oħra tad-dinja biex jippromovu Sena għall-Iżvilupp 2015 madwar id-dinja kollha f'reġjuni oħra tad-dinja fejn għad hemm żmien biżżejjed għat-tħejjija tagħha. |
| --- | --- |

1.4

Il-Kumitat jappella lill-imsieħba tiegħu f'reġjuni oħra tad-dinja biex jippromovu Sena għall-Iżvilupp 2015 madwar id-dinja kollha f'reġjuni oħra tad-dinja fejn għad hemm żmien biżżejjed għat-tħejjija tagħha.

| 1.5 | L-enfasi prinċipali għandha titqiegħed fuq l-aktar aspetti sostenibbli u rilevanti tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp bħas-solidarjetà u l-ġustizzja globali, il-koerenza politika għall-iżvilupp, l-għanijiet tal- iżvilupp sostenibbli, il-beni u l-isfidi pubbliċi globali u r-rwol taċ-ċittadini Ewropej bħala konsumaturi u atturi fl-ekonomija globali. Il-kwistjonijiet żgħar u dawk relatati mad-donaturi-benefiċjarji m'għandhomx ikunu l-prijorità. |
| --- | --- |

1.5

L-enfasi prinċipali għandha titqiegħed fuq l-aktar aspetti sostenibbli u rilevanti tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp bħas-solidarjetà u l-ġustizzja globali, il-koerenza politika għall-iżvilupp, l-għanijiet tal- iżvilupp sostenibbli, il-beni u l-isfidi pubbliċi globali u r-rwol taċ-ċittadini Ewropej bħala konsumaturi u atturi fl-ekonomija globali. Il-kwistjonijiet żgħar u dawk relatati mad-donaturi-benefiċjarji m'għandhomx ikunu l-prijorità.

| 1.6 | Għandha ssir enfasi wkoll fuq ir-rwol tas-settur privat fl-iżvilupp (5) peress li l-pajjiżi li qed jiżviluppaw normalment ma jkollhomx strateġiji ta' żvilupp għall-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs), li jinkludu l-kooperattivi. Strateġiji bħal dawn jistgħu jikkontribwixxi għall-qerda tal-faqar u għall-iffaċilitar tat-tkabbir inklużiv. L-esperjenza Ewropea bil-politika ta' appoġġ għall-SMEs, b'kollaborazzjoni mal-imsieħba soċjali u l-NGOs interessati, għandha tiġi trasferita b'mod immirat u rilevanti lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw bil-għan li jinkiseb tkabbir sostenibbli fit-tliet pilastri kollha tiegħu – dak ekonomiku, dak soċjali u dak ambjentali. |
| --- | --- |

1.6

Għandha ssir enfasi wkoll fuq ir-rwol tas-settur privat fl-iżvilupp (5) peress li l-pajjiżi li qed jiżviluppaw normalment ma jkollhomx strateġiji ta' żvilupp għall-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs), li jinkludu l-kooperattivi. Strateġiji bħal dawn jistgħu jikkontribwixxi għall-qerda tal-faqar u għall-iffaċilitar tat-tkabbir inklużiv. L-esperjenza Ewropea bil-politika ta' appoġġ għall-SMEs, b'kollaborazzjoni mal-imsieħba soċjali u l-NGOs interessati, għandha tiġi trasferita b'mod immirat u rilevanti lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw bil-għan li jinkiseb tkabbir sostenibbli fit-tliet pilastri kollha tiegħu – dak ekonomiku, dak soċjali u dak ambjentali.

5

| 1.7 | Il-KESE jtenni li l-muftieħ għas-suċċess li nkiseb fis-Snin Ewropej preċedenti kien il-kooperazzjoni mill-qrib bejn l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-UE u s-soċjetà ċivili, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak tal-UE. B'hekk, il-Kumitat jitlob li tittieħed azzjoni minnufih – jiġu stabbiliti taskforces magħmulin minn diversi partijiet interessati biex tiġi żgurata kooperazzjoni f'waqtha u strutturata b'mod adatt. Għaldaqstant, il-KESE jappoġġja bis-sħiħ l-istabbiliment tal-Alleanza tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili. |
| --- | --- |

1.7

Il-KESE jtenni li l-muftieħ għas-suċċess li nkiseb fis-Snin Ewropej preċedenti kien il-kooperazzjoni mill-qrib bejn l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-UE u s-soċjetà ċivili, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak tal-UE. B'hekk, il-Kumitat jitlob li tittieħed azzjoni minnufih – jiġu stabbiliti taskforces magħmulin minn diversi partijiet interessati biex tiġi żgurata kooperazzjoni f'waqtha u strutturata b'mod adatt. Għaldaqstant, il-KESE jappoġġja bis-sħiħ l-istabbiliment tal-Alleanza tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili.

| 1.8 | L-attivitajiet f'diversi livelli implimentati mill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili (l-attivitajiet tagħhom fil-livell nazzjonali, dak tal-UE u f'dak tal-pajjiż imsieħeb) jaqdu rwol ewlieni fit-tiswir tal-proċessi politiċi – b'hekk l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-attivitajiet tagħhom għandhom jingħataw prijorità assoluta matul is-Sena u għandhom jirċievu l-biċċa l-kbira tal-fondi. Għal riżultati aħjar tas-Sena Ewropea għall-Iżvilupp fil-perjodu l-qasir u f'dak/fit-tul huwa kruċjali li jiġi evitat l-infiq fuq kampanji li jiswew ħafna flus li jsiru minn aġenziji tar-relazzjonijiet pubbliċi, jew inkella tali servizzi għandhom jitnaqqsu għal livell minimu assolut (kif iddikjarat fil-punt 3.6 ta' din l-Opinjoni). |
| --- | --- |

1.8

L-attivitajiet f'diversi livelli implimentati mill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili (l-attivitajiet tagħhom fil-livell nazzjonali, dak tal-UE u f'dak tal-pajjiż imsieħeb) jaqdu rwol ewlieni fit-tiswir tal-proċessi politiċi – b'hekk l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-attivitajiet tagħhom għandhom jingħataw prijorità assoluta matul is-Sena u għandhom jirċievu l-biċċa l-kbira tal-fondi. Għal riżultati aħjar tas-Sena Ewropea għall-Iżvilupp fil-perjodu l-qasir u f'dak/fit-tul huwa kruċjali li jiġi evitat l-infiq fuq kampanji li jiswew ħafna flus li jsiru minn aġenziji tar-relazzjonijiet pubbliċi, jew inkella tali servizzi għandhom jitnaqqsu għal livell minimu assolut (kif iddikjarat fil-punt 3.6 ta' din l-Opinjoni).

| 1.9 | Il-Kumitat jitlob lill-istituzzjonijiet kollha tal-UE jużaw id-dibattiti tripartitiċi biex jikkonċentraw pjuttost fuq riżultati u parteċipazzjoni sostenibbli milli fuq il-kampanji jew l-attivitajiet ta' twassil ta' informazzjoni. Sabiex dan jinkiseb, jeħtieġ li jiġu emendati diversi partijiet ta' xi Artikoli tal-proposta tal-Kummissjoni Ewropea, kif indikat fit-3 u r-4 parti ta' din l-Opinjoni, u hemm bżonn li jsir xi tibdil fil-Premessa u l-Annessi li, minħabba spazju limitat hawnhekk, ma nistawx inkopruh f'din l-Opinjoni. |
| --- | --- |

1.9

Il-Kumitat jitlob lill-istituzzjonijiet kollha tal-UE jużaw id-dibattiti tripartitiċi biex jikkonċentraw pjuttost fuq riżultati u parteċipazzjoni sostenibbli milli fuq il-kampanji jew l-attivitajiet ta' twassil ta' informazzjoni. Sabiex dan jinkiseb, jeħtieġ li jiġu emendati diversi partijiet ta' xi Artikoli tal-proposta tal-Kummissjoni Ewropea, kif indikat fit-3 u r-4 parti ta' din l-Opinjoni, u hemm bżonn li jsir xi tibdil fil-Premessa u l-Annessi li, minħabba spazju limitat hawnhekk, ma nistawx inkopruh f'din l-Opinjoni.

| 1.10 | Approċċ deċentralizzat, kif deskritt fil-punt 3.5 ta' din l-Opinjoni, jista' jipproduċi l-aħjar riżultati, peress li t-tradizzjonijiet u l-istorja tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp huma differenti ħafna u ma jistax jinstab mod uniku għall-abbozzar, l-attivitajiet eċċ. Fit-3 u r-4 partijiet ta' din l-Opinjoni qed isiru diversi suġġerimenti għal Sena bbażata fil-livell lokali u dawn għandhom jiġu kkunsidrati fil-preparamenti għas-Sena. |
| --- | --- |

1.10

Approċċ deċentralizzat, kif deskritt fil-punt 3.5 ta' din l-Opinjoni, jista' jipproduċi l-aħjar riżultati, peress li t-tradizzjonijiet u l-istorja tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp huma differenti ħafna u ma jistax jinstab mod uniku għall-abbozzar, l-attivitajiet eċċ. Fit-3 u r-4 partijiet ta' din l-Opinjoni qed isiru diversi suġġerimenti għal Sena bbażata fil-livell lokali u dawn għandhom jiġu kkunsidrati fil-preparamenti għas-Sena.

2.   Kummenti ġenerali

Kummenti ġenerali

| 2.1 | Is-Sena Ewropea taqdi rwol speċjali fil-komunikazzjoni u l-involviment attiv taċ-ċittadini u tippermetti li jiġu organizzati avvenimenti konġunti fil-livell tal-UE, dak nazzjonali u dak reġjonali/lokali kemm mill-atturi istituzzjonali kif ukoll minn għadd dejjem akbar ta' organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili. |
| --- | --- |

2.1

Is-Sena Ewropea taqdi rwol speċjali fil-komunikazzjoni u l-involviment attiv taċ-ċittadini u tippermetti li jiġu organizzati avvenimenti konġunti fil-livell tal-UE, dak nazzjonali u dak reġjonali/lokali kemm mill-atturi istituzzjonali kif ukoll minn għadd dejjem akbar ta' organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili.

| 2.2 | L-2015 hija sena li matulha għandhom jinkisbu l-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju. Għandha ssib il-qofol tagħha fl-evalwazzjoni tar-riżultati miksuba u l-adozzjoni ta' strateġija jew paradigma ġdida għall-għaxar snin li ġejjin. L-UE qdiet rwol ewlieni fil-kwistjonijiet ta' żvilupp u fit-tfassil tal-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju. Għalkemm il-kooperazzjoni għall-iżvilupp jammonta għal ħafna aktar mill-għajnuna għall-iżvilupp, għandu jiġi nnutat li l-biċċa l-kbira tal-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp (60 %) tiġi mill-UE u l-Istati Membri tagħha. L-UE u ċ-ċittadini tagħha, flimkien mal-imsieħba tagħha fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, għandhom jaqdu rwol ewlieni fid-dibattiti ta' wara l-2015. |
| --- | --- |

2.2

L-2015 hija sena li matulha għandhom jinkisbu l-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju. Għandha ssib il-qofol tagħha fl-evalwazzjoni tar-riżultati miksuba u l-adozzjoni ta' strateġija jew paradigma ġdida għall-għaxar snin li ġejjin. L-UE qdiet rwol ewlieni fil-kwistjonijiet ta' żvilupp u fit-tfassil tal-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju. Għalkemm il-kooperazzjoni għall-iżvilupp jammonta għal ħafna aktar mill-għajnuna għall-iżvilupp, għandu jiġi nnutat li l-biċċa l-kbira tal-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp (60 %) tiġi mill-UE u l-Istati Membri tagħha. L-UE u ċ-ċittadini tagħha, flimkien mal-imsieħba tagħha fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, għandhom jaqdu rwol ewlieni fid-dibattiti ta' wara l-2015.

| 2.3 | Skont id-data tal-Ewrobarometru (6), madwar 20 miljun persuna fl-UE hija involuta personalment f'organizzazzjonijiet ta' żvilupp nongovernattivi (inklużi l-voluntiera), madwar 130 miljun ċittadin tal-UE jagħti donazzjonijiet lil organizzazzjonijiet li jgħinu lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw u b'kollox 72 % taċ-ċittadini tal-UE personalment jappoġġjaw l-idea li jiġu megħjuna l-pajjiżi b'indikaturi baxxi ta' żvilupp. |
| --- | --- |

2.3

Skont id-data tal-Ewrobarometru (6), madwar 20 miljun persuna fl-UE hija involuta personalment f'organizzazzjonijiet ta' żvilupp nongovernattivi (inklużi l-voluntiera), madwar 130 miljun ċittadin tal-UE jagħti donazzjonijiet lil organizzazzjonijiet li jgħinu lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw u b'kollox 72 % taċ-ċittadini tal-UE personalment jappoġġjaw l-idea li jiġu megħjuna l-pajjiżi b'indikaturi baxxi ta' żvilupp.

6

| 2.4 | Għadd dejjem akbar ta' persuni qed jifhmu li l-iżvilupp jibda f'pajjiżna stess u f'ħajjitna stess, bil-kummerċ ġust, il-protezzjoni tal-ambjent, il-parteċipazzjoni fil-proċessi politiċi, eċċ. |
| --- | --- |

2.4

Għadd dejjem akbar ta' persuni qed jifhmu li l-iżvilupp jibda f'pajjiżna stess u f'ħajjitna stess, bil-kummerċ ġust, il-protezzjoni tal-ambjent, il-parteċipazzjoni fil-proċessi politiċi, eċċ.

| 2.5 | Koalizzjoni wiesgħa, inklużiva u li qed tikber b'rata mgħaġġla ta' promoturi, b'appoġġ qawwi mill-Kummissarju tal-UE għall-Iżvilupp, Andris Piebalgs, u t-tim tiegħu, taħt it-tmexxija tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili mil-livell nazzjonali u dak tal-UE – il-Moviment Ewropew – il-Latvja, il-Pjattaforma Latvjana għall-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp (LAPAS) u l-Konfederazzjoni għall-Għajnuna u l-Iżvilupp (CONCORD), u l-KESE (7) flimkien ġabru lill-partijiet interessati ewlenin inkluża firxa wiesgħa ta' organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, il-Kumitat tar-Reġjuni u l-Parlament Ewropew. Mill-bidu nett, l-imsieħba ħadmu favur Sena ta' suċċess u ambizzjuża, b'riżultati konkreti. |
| --- | --- |

2.5

Koalizzjoni wiesgħa, inklużiva u li qed tikber b'rata mgħaġġla ta' promoturi, b'appoġġ qawwi mill-Kummissarju tal-UE għall-Iżvilupp, Andris Piebalgs, u t-tim tiegħu, taħt it-tmexxija tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili mil-livell nazzjonali u dak tal-UE – il-Moviment Ewropew – il-Latvja, il-Pjattaforma Latvjana għall-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp (LAPAS) u l-Konfederazzjoni għall-Għajnuna u l-Iżvilupp (CONCORD), u l-KESE (7) flimkien ġabru lill-partijiet interessati ewlenin inkluża firxa wiesgħa ta' organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, il-Kumitat tar-Reġjuni u l-Parlament Ewropew. Mill-bidu nett, l-imsieħba ħadmu favur Sena ta' suċċess u ambizzjuża, b'riżultati konkreti.

7

3.   Kummenti speċifiċi

Kummenti speċifiċi

| 3.1 | Il-KESE jitlob lill-istituzzjonijiet tal-UE jużaw id-diskussjonijiet bejn tliet partijiet biex jagħmlu s-Sena aktar rikka b'aktar sustanza u miżuri li jiżguraw riżultati aħjar u aktar sostenibbli (pereżempju permezz tal-proċessi politiċi, l-impenji, it-titjib tad-djalogu orizzontali u strutturali, eċċ.). |
| --- | --- |

3.1

Il-KESE jitlob lill-istituzzjonijiet tal-UE jużaw id-diskussjonijiet bejn tliet partijiet biex jagħmlu s-Sena aktar rikka b'aktar sustanza u miżuri li jiżguraw riżultati aħjar u aktar sostenibbli (pereżempju permezz tal-proċessi politiċi, l-impenji, it-titjib tad-djalogu orizzontali u strutturali, eċċ.).

b'aktar sustanza u miżuri li jiżguraw riżultati aħjar u aktar sostenibbli

| 3.2 | Il-KESE jfakkar dwar is-suġġeriment oriġinali tiegħu dwar il-kontenut tas-Sena:“Il-KESE jitlob li tingħata aktar attenzjoni lit-tema tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp, lis-solidarjetà dinjija u lid-dibatittu dwar l-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millennju. Jipproponi li s-sena 2015 tiġi ddedikata lill-‘kooperazzjoni u l-iżvilupp’ (titolu provviżorju). Peress li l-UE u l-Istati Membri għamlu wkoll riżoluzzjoni li jilħqu dawn l-għanijiet sal-2015, il-Kumitat jipproponi li l-okkażjoni tas-Sena Ewropea tintuża sabiex jitħeġġu s-sensibilizzazzjoni u s-sens ta’ responsabbiltà kondiviża f’kull ċittadin, fis-soċjetà ċivili, fil-livell nazzjonali u f’dak Ewropew rigward it-twettiq tal-għanijiet stabbiliti u dawk ġodda li ser jiġu stabbiliti wara l-2015.” (8) |
| --- | --- |

3.2

Il-KESE jfakkar dwar is-suġġeriment oriġinali tiegħu dwar il-kontenut tas-Sena:“Il-KESE jitlob li tingħata aktar attenzjoni lit-tema tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp, lis-solidarjetà dinjija u lid-dibatittu dwar l-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millennju. Jipproponi li s-sena 2015 tiġi ddedikata lill-‘kooperazzjoni u l-iżvilupp’ (titolu provviżorju). Peress li l-UE u l-Istati Membri għamlu wkoll riżoluzzjoni li jilħqu dawn l-għanijiet sal-2015, il-Kumitat jipproponi li l-okkażjoni tas-Sena Ewropea tintuża sabiex jitħeġġu s-sensibilizzazzjoni u s-sens ta’ responsabbiltà kondiviża f’kull ċittadin, fis-soċjetà ċivili, fil-livell nazzjonali u f’dak Ewropew rigward it-twettiq tal-għanijiet stabbiliti u dawk ġodda li ser jiġu stabbiliti wara l-2015.” (8)

Il-KESE jfakkar dwar is-suġġeriment oriġinali tiegħu dwar il-kontenut tas-Sena:

8

| 3.3 | Għas-suċċess tas-Sena u l-iżvilupp per se huwa kruċjali li nimpenjaw u ninvolvu liċ-ċittadini Ewropej u lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-imsieħba tagħhom madwar id-dinja fl-iżvilupp u d-djalogu politiku dwar l-iżvilupp dinji u l-ġustizzja dinjija. L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jaqdu rwol ewlieni mhux biss għall-ġbir tal-fondi u l-implimentazzjoni tal-attivitajiet ta' żvilupp iżda wkoll għall-proċessi politiċi. Dan huwa minnu speċjalment għall-ġenerazzjoni żagħżugħa fejn it-tendenza hi li din tkun aktar konnessa mad-dinja permezz tal-midja soċjali u tipi oħra ta' midja u li tkun aktar konxja tal-kwistjonijiet urġenti li, bħala mexxejja futuri, ser ikollha ssolvi. Għaldaqstant, l-involviment ġenwin u dirett tat-tfal u ż-żgħażagħ, speċjalment il-bniet, fid-dibattiti tas-Sena Ewropea huwa ta' importanza kruċjali. Hemm bżonn ukoll involviment ġenwin u dirett taċ-ċittadini b'varjetà ta' interessi, sfondi soċjali, eċċ. L-aspetti msemmija hawn fuq għandhom jiġu riflessi kif dovut fit-tħejjija u l-implimentazzjoni tas-Sena u l-kontenut u l-finanzi tagħha. |
| --- | --- |

3.3

Għas-suċċess tas-Sena u l-iżvilupp per se huwa kruċjali li nimpenjaw u ninvolvu liċ-ċittadini Ewropej u lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-imsieħba tagħhom madwar id-dinja fl-iżvilupp u d-djalogu politiku dwar l-iżvilupp dinji u l-ġustizzja dinjija. L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jaqdu rwol ewlieni mhux biss għall-ġbir tal-fondi u l-implimentazzjoni tal-attivitajiet ta' żvilupp iżda wkoll għall-proċessi politiċi. Dan huwa minnu speċjalment għall-ġenerazzjoni żagħżugħa fejn it-tendenza hi li din tkun aktar konnessa mad-dinja permezz tal-midja soċjali u tipi oħra ta' midja u li tkun aktar konxja tal-kwistjonijiet urġenti li, bħala mexxejja futuri, ser ikollha ssolvi. Għaldaqstant, l-involviment ġenwin u dirett tat-tfal u ż-żgħażagħ, speċjalment il-bniet, fid-dibattiti tas-Sena Ewropea huwa ta' importanza kruċjali. Hemm bżonn ukoll involviment ġenwin u dirett taċ-ċittadini b'varjetà ta' interessi, sfondi soċjali, eċċ. L-aspetti msemmija hawn fuq għandhom jiġu riflessi kif dovut fit-tħejjija u l-implimentazzjoni tas-Sena u l-kontenut u l-finanzi tagħha.

nimpenjaw u ninvolvu liċ-ċittadini Ewropej u lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-imsieħba tagħhom madwar id-dinja

| 3.4 | Il-Kumitat jappoġġja approċċ deċentralizzat għas-Sena Ewropea. It-taskforces fil-livell nazzjonali għandhom jistabbilixxu motto, slogan jew invit nazzjonali għas-Sena li jirrifletti bl-aħjar mod is-sitwazzjoni fi ħdan l-Istat Membru. It-taskforces fil-livell tal-UE u dak nazzjonali għandhom jiġu stabbiliti sa mhux aktar minn xahrejn wara l-adozzjoni tal-proposta u għandu jkollhom aċċess għall-finanzjament allokat għas-Sena. Il-ħidma tat-taskforces u l-appoġġ għall-ħidma tagħhom għandhom jissoktaw lil hinn mis-Sena. Is-soċjetà ċivili organizzata għandha taqdi rwol ewlieni fit-taskforces. |
| --- | --- |

3.4

Il-Kumitat jappoġġja approċċ deċentralizzat għas-Sena Ewropea. It-taskforces fil-livell nazzjonali għandhom jistabbilixxu motto, slogan jew invit nazzjonali għas-Sena li jirrifletti bl-aħjar mod is-sitwazzjoni fi ħdan l-Istat Membru. It-taskforces fil-livell tal-UE u dak nazzjonali għandhom jiġu stabbiliti sa mhux aktar minn xahrejn wara l-adozzjoni tal-proposta u għandu jkollhom aċċess għall-finanzjament allokat għas-Sena. Il-ħidma tat-taskforces u l-appoġġ għall-ħidma tagħhom għandhom jissoktaw lil hinn mis-Sena. Is-soċjetà ċivili organizzata għandha taqdi rwol ewlieni fit-taskforces.

Il-Kumitat jappoġġja approċċ deċentralizzat għas-Sena Ewropea.

| 3.5 | Il-KESE jfaħħar lill-Kummissjoni għall-pjan tagħha li tinvesti ammont konsiderevoli ta' fondi sabiex tiżgura li s-Sena tkun suċċess. Fl-istess waqt, il-Kumitat jesprimi t-tħassib tiegħu li f'dan l-istadju persentaġġ żgħir biss ta' dawn il-fondi huwa allokat għall-impenn u l-attivitajiet tas-soċjetà ċivili, għalkemm dan jista' jiżgura l-aqwa sostenibbiltà u riżultati għas-Sena. L-użu tal-fondi għall-kuntratti/offerti eżistenti jew ġodda għar-relazzjonijiet pubbliċi għandu jiġi evitat jew jinżamm f'livell minimu, peress li f'ċerti każijiet il-ħidma tista' tkun saħansitra kontroproduttiva għall-għanijiet tas-Sena. |
| --- | --- |

3.5

Il-KESE jfaħħar lill-Kummissjoni għall-pjan tagħha li tinvesti ammont konsiderevoli ta' fondi sabiex tiżgura li s-Sena tkun suċċess. Fl-istess waqt, il-Kumitat jesprimi t-tħassib tiegħu li f'dan l-istadju persentaġġ żgħir biss ta' dawn il-fondi huwa allokat għall-impenn u l-attivitajiet tas-soċjetà ċivili, għalkemm dan jista' jiżgura l-aqwa sostenibbiltà u riżultati għas-Sena. L-użu tal-fondi għall-kuntratti/offerti eżistenti jew ġodda għar-relazzjonijiet pubbliċi għandu jiġi evitat jew jinżamm f'livell minimu, peress li f'ċerti każijiet il-ħidma tista' tkun saħansitra kontroproduttiva għall-għanijiet tas-Sena.

tinvesti ammont konsiderevoli ta' fondi

| 3.6 | Abbażi tal-prattika tajba tas-Snin Ewropej li għaddew, il-Kumitat jesprimi l-appoġġ tiegħu biex titwaqqaf alleanza wiesgħa u inklużiva tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li, bħal fis-snin li għaddew, għandha taqdi rwol mexxej fl-ippjanar u l-implimentazzjoni tas-Sena Ewropea. Il-KESE jissuġġerixxi li tingħata attenzjoni speċjali lil kooperazzjoni mill-qrib mal-membri u l-korpi tal-KESE u partijiet interessati oħra u mal-membri tal-Alleanza fil-livell tal-UE u dak nazzjonali. |
| --- | --- |

3.6

Abbażi tal-prattika tajba tas-Snin Ewropej li għaddew, il-Kumitat jesprimi l-appoġġ tiegħu biex titwaqqaf alleanza wiesgħa u inklużiva tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li, bħal fis-snin li għaddew, għandha taqdi rwol mexxej fl-ippjanar u l-implimentazzjoni tas-Sena Ewropea. Il-KESE jissuġġerixxi li tingħata attenzjoni speċjali lil kooperazzjoni mill-qrib mal-membri u l-korpi tal-KESE u partijiet interessati oħra u mal-membri tal-Alleanza fil-livell tal-UE u dak nazzjonali.

alleanza wiesgħa u inklużiva tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili

| 3.7 | Il-prattika tajba li jinħatru “Ambaxxaturi tas-Sena” għandha titkompla wkoll fis-Sena 2015. Dan joffri opportunitajiet kbar għas-sensibbilizzazzjoni tal-pubbliku u għall- appoġġ għall-għanijiet tas-Sena. |
| --- | --- |

3.7

Il-prattika tajba li jinħatru “Ambaxxaturi tas-Sena” għandha titkompla wkoll fis-Sena 2015. Dan joffri opportunitajiet kbar għas-sensibbilizzazzjoni tal-pubbliku u għall- appoġġ għall-għanijiet tas-Sena.

jinħatru “Ambaxxaturi tas-Sena”

| 3.8 | Il-Kumitat huwa impenjat li jiżviluppa mekkaniżmi ta' kooperazzjoni fil-livelli rilevanti kollha sabiex jiżgura l-aqwa kooperazzjoni u sinerġiji potenzjali bejn l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-UE. Matul is-Sena għandha titnieda kooperazzjoni man-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

3.8

Il-Kumitat huwa impenjat li jiżviluppa mekkaniżmi ta' kooperazzjoni fil-livelli rilevanti kollha sabiex jiżgura l-aqwa kooperazzjoni u sinerġiji potenzjali bejn l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-UE. Matul is-Sena għandha titnieda kooperazzjoni man-Nazzjonijiet Uniti.

mekkaniżmi ta' kooperazzjoni

| 3.9 | Il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ is-suġġerimenti għas-Sena li ġew diskussi fit-taskforce informali dwar is-Sena u fid-diskussjonijiet onlajn fil-paġna elettronika tal-KESE. L-ideat li tressqu mill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-imsieħba ġew diskussi mill-CONCORD (9). L-istituzzjonijiet tal-UE għandhom jagħmlu l-almu tagħhom biex jiżguraw li s-Sena tkun:







  — | ta' ispirazzjoni: għandu jkun proċess fejn l-atturi kollha jiddiskutu u jiżviluppaw flimkien fehmiet u prattiki ġodda dwar l-iżvilupp u jistabbilixxu kunsens dwar “xi tfisser il-ġustizzja dinjija għall-Ewropa u ċ-ċittadini tagħha?”; |
| --- | --- | --- |

3.9

Il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ is-suġġerimenti għas-Sena li ġew diskussi fit-taskforce informali dwar is-Sena u fid-diskussjonijiet onlajn fil-paġna elettronika tal-KESE. L-ideat li tressqu mill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-imsieħba ġew diskussi mill-CONCORD (9). L-istituzzjonijiet tal-UE għandhom jagħmlu l-almu tagħhom biex jiżguraw li s-Sena tkun:

9

L-istituzzjonijiet tal-UE għandhom jagħmlu l-almu tagħhom biex jiżguraw li s-Sena tkun:

—

ta' ispirazzjoni: għandu jkun proċess fejn l-atturi kollha jiddiskutu u jiżviluppaw flimkien fehmiet u prattiki ġodda dwar l-iżvilupp u jistabbilixxu kunsens dwar “xi tfisser il-ġustizzja dinjija għall-Ewropa u ċ-ċittadini tagħha?”;

ta' ispirazzjoni

| — | parteċipattiva: iċ-ċittadini u l-fehmiet tagħhom dwar il-ġustizzja dinjija għandhom ikunu l-qofol u l-atturi prinċipali fid-dibattitu. Dan jirrikjedi li jiġu pprovduti opportunitajiet indaqs biex ikunu jistgħu jesprimu l-ideat tagħhom u dawk tal-organizzazzjonijiet tagħhom. Dan ifisser li għandna nipproċedu mill-“informazzjoni liċ-ċittadini bil-għan li jiġu sensibilizzati” għal “diskussjoni konġunta dwar il-fehmiet tagħhom dwar żvilupp dinji ġust”. |
| --- | --- |

—

parteċipattiva: iċ-ċittadini u l-fehmiet tagħhom dwar il-ġustizzja dinjija għandhom ikunu l-qofol u l-atturi prinċipali fid-dibattitu. Dan jirrikjedi li jiġu pprovduti opportunitajiet indaqs biex ikunu jistgħu jesprimu l-ideat tagħhom u dawk tal-organizzazzjonijiet tagħhom. Dan ifisser li għandna nipproċedu mill-“informazzjoni liċ-ċittadini bil-għan li jiġu sensibilizzati” għal “diskussjoni konġunta dwar il-fehmiet tagħhom dwar żvilupp dinji ġust”.

parteċipattiva:

| — | koerenti: il-politika dwar l-iżvilupp għandha tkun koerenti u matul is-Sena għandhom jiġu diskussi politiki oħra tal-Kummissjoni Ewropea minn din il-perspettiva, lil hinn mill-iżvilupp (il-kummerċ, il-finanzi, l-agrikoltura, eċċ.),; |
| --- | --- |

—

koerenti: il-politika dwar l-iżvilupp għandha tkun koerenti u matul is-Sena għandhom jiġu diskussi politiki oħra tal-Kummissjoni Ewropea minn din il-perspettiva, lil hinn mill-iżvilupp (il-kummerċ, il-finanzi, l-agrikoltura, eċċ.),;

koerenti

| — | proċess ta' edukazzjoni u sensibilizzazzjoni dwar l-iżvilupp: is-Sena għandha tkun ikkunsidrata bħala proċess parteċipattiv ta' edukazzjoni u ta' sensibilizzazzjoni dwar l-iżvilupp, ibbażat fuq il-prinċipji u l-valuri pedagoġiċi tal-Kunsens Ewropew dwar l-Edukazzjoni dwar l-Iżvilupp; |
| --- | --- |

—

proċess ta' edukazzjoni u sensibilizzazzjoni dwar l-iżvilupp: is-Sena għandha tkun ikkunsidrata bħala proċess parteċipattiv ta' edukazzjoni u ta' sensibilizzazzjoni dwar l-iżvilupp, ibbażat fuq il-prinċipji u l-valuri pedagoġiċi tal-Kunsens Ewropew dwar l-Edukazzjoni dwar l-Iżvilupp;

proċess ta' edukazzjoni u sensibilizzazzjoni dwar l-iżvilupp:

| — | dinjija: id-diskussjonijiet kollha għandhom jitwettqu f'kundizzjonijiet ugwali bil-parteċipazzjoni ta' msieħba minn barra l-Ewropa. |
| --- | --- |

—

dinjija: id-diskussjonijiet kollha għandhom jitwettqu f'kundizzjonijiet ugwali bil-parteċipazzjoni ta' msieħba minn barra l-Ewropa.

dinjija

| 3.10 | Il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ ukoll is-suġġerimenti li ġejjin ippreżentati mir-rapporteur tal-Parlament Ewropew (10):






  — | Tibdil fl-isem tas-sena – Is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp [Nota tat-traduttur: din l-emenda ma taffettwax il-verżjoni Maltija]. |
| --- | --- | --- |

3.10

Il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ ukoll is-suġġerimenti li ġejjin ippreżentati mir-rapporteur tal-Parlament Ewropew (10):

10

—

Tibdil fl-isem tas-sena – Is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp [Nota tat-traduttur: din l-emenda ma taffettwax il-verżjoni Maltija].

Tibdil fl-isem tas-sena

[Nota tat-traduttur: din l-emenda ma taffettwax il-verżjoni Maltija].

| — | Tingħata attenzjoni speċjali liċ-ċittadini li jgħixu fi Stati Membri li m'għandhomx tradizzjoni dejjiema fil-qasam tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp
   (11), filwaqt li l-KESE jissuġġerixxi li jinstabu soluzzjonijiet speċjali f'dawn il-pajjiżi sabiex jiġu evitati problemi mifruxa ta' kofinanzjament; |
| --- | --- |

—

Tingħata attenzjoni speċjali liċ-ċittadini li jgħixu fi Stati Membri li m'għandhomx tradizzjoni dejjiema fil-qasam tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp
   (11), filwaqt li l-KESE jissuġġerixxi li jinstabu soluzzjonijiet speċjali f'dawn il-pajjiżi sabiex jiġu evitati problemi mifruxa ta' kofinanzjament;

Stati Membri li m'għandhomx tradizzjoni dejjiema fil-qasam tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp

11

| — | Li tiżdied is-sensibilizzazzjoni taċ-ċittadini tal-Unjoni fir-rigward tas-sehem u l-kontributi tagħhom għall-iżvilupp dinji u tal-possibbiltajiet għal żvilupp dinji aktar ġust u biex l-iżvilupp isir parti integrali mill-programmi ta' edukazzjoni nazzjonali
   (12); |
| --- | --- |

—

Li tiżdied is-sensibilizzazzjoni taċ-ċittadini tal-Unjoni fir-rigward tas-sehem u l-kontributi tagħhom għall-iżvilupp dinji u tal-possibbiltajiet għal żvilupp dinji aktar ġust u biex l-iżvilupp isir parti integrali mill-programmi ta' edukazzjoni nazzjonali
   (12);

biex l-iżvilupp isir parti integrali mill-programmi ta' edukazzjoni nazzjonali

12

| — | Li jiġi żgurat l-involviment tal-imsieħba mill-pajjiżi li qed jiżviluppaw (13); |
| --- | --- |

—

Li jiġi żgurat l-involviment tal-imsieħba mill-pajjiżi li qed jiżviluppaw (13);

13

| — | “li titqajjem kuxjenza u jitrawwem dibattitu dwar l-impatt li deċiżjonijiet u għażliet individwali, lokali, reġjonali, nazzjonali u Ewropej jista' jkollhom fuq l-iżvilupp globali u fuq nies li jgħixu f'pajjiżi li qed jiżviluppaw, sabiex jintlaħaq fehim usa' tal-Koerenza tal-Politika għall-Iżvilupp” (14); |
| --- | --- |

—

“li titqajjem kuxjenza u jitrawwem dibattitu dwar l-impatt li deċiżjonijiet u għażliet individwali, lokali, reġjonali, nazzjonali u Ewropej jista' jkollhom fuq l-iżvilupp globali u fuq nies li jgħixu f'pajjiżi li qed jiżviluppaw, sabiex jintlaħaq fehim usa' tal-Koerenza tal-Politika għall-Iżvilupp” (14);

li deċiżjonijiet u għażliet individwali, lokali, reġjonali, nazzjonali u Ewropej

14

| — | “Il-Kummissjoni għandha tistieden għal dawk il-laqgħat [ta' koordinazzjoni], bħala osservaturi, rappreżentanti tas-soċjetà ċivili u rappreżentanti tal-Parlament Ewropew.” (15) |
| --- | --- |

—

“Il-Kummissjoni għandha tistieden għal dawk il-laqgħat [ta' koordinazzjoni], bħala osservaturi, rappreżentanti tas-soċjetà ċivili u rappreżentanti tal-Parlament Ewropew.” (15)

soċjetà ċivili

15

4.   Rakkomandazzjonijiet addizzjonali għall-emendi għall-proposta mressqa mill-Kummissjoni Ewropea
   (16)

Rakkomandazzjonijiet addizzjonali għall-emendi għall-proposta mressqa mill-Kummissjoni Ewropea

16

| 4.1 | Artikolu 1 (sentenza addizzjonali) Sottotitolu nazzjonali jagħmilha possibbli li jiġu riflessi d-differenzi fit-tradizzjonijiet, l-isfidi u l-potenzjal f'kull Stat Membru b'mod aktar effettiv: “L-2015 tiġi ddikjarata bħala ‘Is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp’ [...]. Għandhom jiġu stabbiliti sottotitolu u motto, slogan jew invit għas-sena fil-livell tal-Istati Membri.” |
| --- | --- |

4.1

Artikolu 1 (sentenza addizzjonali) Sottotitolu nazzjonali jagħmilha possibbli li jiġu riflessi d-differenzi fit-tradizzjonijiet, l-isfidi u l-potenzjal f'kull Stat Membru b'mod aktar effettiv: “L-2015 tiġi ddikjarata bħala ‘Is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp’ [...]. Għandhom jiġu stabbiliti sottotitolu u motto, slogan jew invit għas-sena fil-livell tal-Istati Membri.”

Għandhom jiġu stabbiliti sottotitolu u motto, slogan jew invit għas-sena fil-livell tal-Istati Membri.”

| 4.2 | Artikolu 2 (l-ewwel parti) – Enfasi aktar qawwija fuq l-impenn tista' tkun utli, il-partijiet interessati kollha għandhom jissemmew bħala atturi ugwali: – “li jiġu infurmati ċ-ċittadini tal-UE dwar il-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-UE, u jiġu involuti fid-diskussjonijiet dwar
  b’enfasi fuq dak li l-Unjoni Ewropea tista' diġà tikseb bħala msieħeb dinji tal-iżvilupp
  l-ikbar donatur tal-għajnuna fid-dinja u taqbel dwar kif tista’ tagħmel aktar permezz ta' aktar koerenza u koordinazzjoni aħjar mal-
  tas-saħħa magħquda tal-Istati Membri tagħha, u l-istituzzjonijiet tagħha u atturi oħra.” |
| --- | --- |

4.2

Artikolu 2 (l-ewwel parti) – Enfasi aktar qawwija fuq l-impenn tista' tkun utli, il-partijiet interessati kollha għandhom jissemmew bħala atturi ugwali: – “li jiġu infurmati ċ-ċittadini tal-UE dwar il-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-UE, u jiġu involuti fid-diskussjonijiet dwar
  b’enfasi fuq dak li l-Unjoni Ewropea tista' diġà tikseb bħala msieħeb dinji tal-iżvilupp
  l-ikbar donatur tal-għajnuna fid-dinja u taqbel dwar kif tista’ tagħmel aktar permezz ta' aktar koerenza u koordinazzjoni aħjar mal-
  tas-saħħa magħquda tal-Istati Membri tagħha, u l-istituzzjonijiet tagħha u atturi oħra.”

u jiġu involuti fid-diskussjonijiet dwar

b’enfasi fuq

bħala msieħeb dinji tal-iżvilupp

l-ikbar donatur tal-għajnuna fid-dinja

taqbel dwar

permezz ta' aktar koerenza u koordinazzjoni aħjar mal-

tas-saħħa magħquda tal-

u atturi oħra

| 4.3 | Artikolu 2 (it-tieni inċiż) – b'sewitu tal-Opinjoni tal-KESE dwar “Kummerċ, Tkabbir u Affarijiet Dinjija – Il-Politika tal-Kummerċ bħala element prinċipali mill-Istrateġija tal-UE 2020”: – “li tistimula l-interess u parteċipazzjoni attivi u ġenwini taċ-ċittadini Ewropej fil-kooperazzjoni għall-iżvilupp u li trawwem sens ta’ responsabbiltà u opportunità fir-rigward tad-deċiżjonijiet individwali u l-impenji nazzjonali u internazzjonali (inkluża l-aġenda għal wara l-2015) u tal-parteċipazzjoni tagħhom fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politika. kif ukoll” |
| --- | --- |

4.3

Artikolu 2 (it-tieni inċiż) – b'sewitu tal-Opinjoni tal-KESE dwar “Kummerċ, Tkabbir u Affarijiet Dinjija – Il-Politika tal-Kummerċ bħala element prinċipali mill-Istrateġija tal-UE 2020”: – “li tistimula l-interess u parteċipazzjoni attivi u ġenwini taċ-ċittadini Ewropej fil-kooperazzjoni għall-iżvilupp u li trawwem sens ta’ responsabbiltà u opportunità fir-rigward tad-deċiżjonijiet individwali u l-impenji nazzjonali u internazzjonali (inkluża l-aġenda għal wara l-2015) u tal-parteċipazzjoni tagħhom fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politika. kif ukoll”

“Kummerċ, Tkabbir u Affarijiet Dinjija – Il-Politika tal-Kummerċ bħala element prinċipali mill-Istrateġija tal-UE 2020”:

l-

u parteċipazzjoni

i u ġenwini

tad-deċiżjonijiet individwali u l-impenji nazzjonali u internazzjonali (inkluża l-aġenda għal wara l-2015) u

| 4.4 | Artikolu 2 (it-tielet inċiż) – it-test huwa bbażat wisq fuq l-għajnuna u d-donaturi u joħloq enfasi li hija limitata wisq: – “li jitqajjem għarfien dwar ir-rwol tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-UE, li twassal għal firxa wiesgħa ta’ benefiċċji għall-atturi kollha involuti fl-UE u l-pajjiżi msieħba tagħha
  mhux biss għar-riċevituri iżda wkoll għaċ-ċittadini tal-UE, f'dinja li dejjem qed tinbidel u ssir dejjem aktar interdipendenti.” |
| --- | --- |

4.4

Artikolu 2 (it-tielet inċiż) – it-test huwa bbażat wisq fuq l-għajnuna u d-donaturi u joħloq enfasi li hija limitata wisq: – “li jitqajjem għarfien dwar ir-rwol tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-UE, li twassal għal firxa wiesgħa ta’ benefiċċji għall-atturi kollha involuti fl-UE u l-pajjiżi msieħba tagħha
  mhux biss għar-riċevituri iżda wkoll għaċ-ċittadini tal-UE, f'dinja li dejjem qed tinbidel u ssir dejjem aktar interdipendenti.”

għall-atturi kollha involuti fl-UE u l-pajjiżi msieħba tagħha

mhux biss għar-riċevituri iżda wkoll għaċ-ċittadini tal-UE

| 4.5 | Artikolu 2 (inċiż ġdid) – Ir-riżultati sostenibbli fil-proċessi politiċi fil-livelli tal-UE u dak nazzjonali huma ta' importanza ewlenija u ma jissemmewx fil-proposta attwali: - “li jinkisbu riżultati u titjib sostenibbli fejn ikun hemm bżonn (pereżempju fuq l-aġenda politika interna u esterna u fil-politiki dwar l-iżvilupp, il-koerenza, l-effiċjenza, approċċ ibbażat fuq id-drittijiet, l-għoti ta' setgħa lin-nisa, l-iżvilupp sostenibbli, is-sigurtabbiltà/is-sigurtà tal-bniedem, il-parteċipazzjoni u l-iskambju, l-għodod u l-istrutturi tas-soċjetà ċivili, inklużi l-organizzazzjonijiet kummerċjali u t-trejdjunjins, eċċ.).” |
| --- | --- |

4.5

Artikolu 2 (inċiż ġdid) – Ir-riżultati sostenibbli fil-proċessi politiċi fil-livelli tal-UE u dak nazzjonali huma ta' importanza ewlenija u ma jissemmewx fil-proposta attwali: - “li jinkisbu riżultati u titjib sostenibbli fejn ikun hemm bżonn (pereżempju fuq l-aġenda politika interna u esterna u fil-politiki dwar l-iżvilupp, il-koerenza, l-effiċjenza, approċċ ibbażat fuq id-drittijiet, l-għoti ta' setgħa lin-nisa, l-iżvilupp sostenibbli, is-sigurtabbiltà/is-sigurtà tal-bniedem, il-parteċipazzjoni u l-iskambju, l-għodod u l-istrutturi tas-soċjetà ċivili, inklużi l-organizzazzjonijiet kummerċjali u t-trejdjunjins, eċċ.).”

- “li jinkisbu riżultati u titjib sostenibbli fejn ikun hemm bżonn (pereżempju fuq l-aġenda politika interna u esterna u fil-politiki dwar l-iżvilupp, il-koerenza, l-effiċjenza, approċċ ibbażat fuq id-drittijiet, l-għoti ta' setgħa lin-nisa, l-iżvilupp sostenibbli, is-sigurtabbiltà/is-sigurtà tal-bniedem, il-parteċipazzjoni u l-iskambju, l-għodod u l-istrutturi tas-soċjetà ċivili, inklużi l-organizzazzjonijiet kummerċjali u t-trejdjunjins, eċċ.).”

| 4.6 | Artikolu 3(1) (l-ewwel inċiż) – il-komunikazzjoni għandha tkun proċess f'żewġ direzzjonijiet, il-kampanji reċenti tas-Sena Ewropea ġew ikkritikati ħafna minn diversi lati: – “kampanji
  attivitajiet ta’ komunikazzjoni biex jiġu diskussi u mifthiema kwistjonijiet ewlenin
  jinxterdu l-messaġġi ewlenin immirati lejn il-pubbliku ġenerali u lejn udjenzi aktar speċifiċi, inkluż permezz tal-midja soċjali;” |
| --- | --- |

4.6

Artikolu 3(1) (l-ewwel inċiż) – il-komunikazzjoni għandha tkun proċess f'żewġ direzzjonijiet, il-kampanji reċenti tas-Sena Ewropea ġew ikkritikati ħafna minn diversi lati: – “kampanji
  attivitajiet ta’ komunikazzjoni biex jiġu diskussi u mifthiema kwistjonijiet ewlenin
  jinxterdu l-messaġġi ewlenin immirati lejn il-pubbliku ġenerali u lejn udjenzi aktar speċifiċi, inkluż permezz tal-midja soċjali;”

kampanji

attivitajiet

jiġu diskussi u mifthiema kwistjonijiet ewlenin

jinxterdu l-messaġġi ewlenin

| 4.7 | Artikolu 3(1) (it-tieni inċiż) – it-taskforces ta' suċċess fil-livell nazzjonali u dak tal-UE taw prova li huma wieħed mill-elementi ewlenin għas-suċċess tas-Sena Ewropea. Biex ikunu trasparenti d-diskussjonijiet għandhom iwasslu għal riżultati konkreti u li jistgħu jitkejlu: “l-organizzazzjoni ta’ proċess politiku miftuħ u inklużiv, immexxi minn taskforce magħmul minn diversi partijiet interessati, li jinkludi konferenzi, avvenimenti u inizjattivi mal-partijiet interessati rilevanti kollha, illi tiġi promossa l-parteċipazzjoni attiva u d-dibattitu, u biex titqajjem kuxjenza fil-livell Ewropew u jiġu żgurati r-riżultati u t-titjib kull fejn ikun hemm bżonn;” |
| --- | --- |

4.7

Artikolu 3(1) (it-tieni inċiż) – it-taskforces ta' suċċess fil-livell nazzjonali u dak tal-UE taw prova li huma wieħed mill-elementi ewlenin għas-suċċess tas-Sena Ewropea. Biex ikunu trasparenti d-diskussjonijiet għandhom iwasslu għal riżultati konkreti u li jistgħu jitkejlu: “l-organizzazzjoni ta’ proċess politiku miftuħ u inklużiv, immexxi minn taskforce magħmul minn diversi partijiet interessati, li jinkludi konferenzi, avvenimenti u inizjattivi mal-partijiet interessati rilevanti kollha, illi tiġi promossa l-parteċipazzjoni attiva u d-dibattitu, u biex titqajjem kuxjenza fil-livell Ewropew u jiġu żgurati r-riżultati u t-titjib kull fejn ikun hemm bżonn;”

proċess politiku miftuħ u inklużiv, immexxi minn taskforce magħmul minn diversi partijiet interessati, li jinkludi

u jiġu żgurati r-riżultati u t-titjib kull fejn ikun hemm bżonn

| 4.8 | Artikolu 3(1) (inċiż ġdid) – sena “dwar” l-iżvilupp mingħajr l-involviment dirett tal-partijiet interessati fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw u li jiġu minn dawn il-pajjiżi mhijiex konċepibbli: - “attivitajiet fil-fruntieri tal-UE u lil hinn minnhom immirati lejn il-pajjiżi msieħba, iċ-ċittadini tagħhom u l-organizzazzjonijiet tagħhom;” |
| --- | --- |

4.8

Artikolu 3(1) (inċiż ġdid) – sena “dwar” l-iżvilupp mingħajr l-involviment dirett tal-partijiet interessati fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw u li jiġu minn dawn il-pajjiżi mhijiex konċepibbli: - “attivitajiet fil-fruntieri tal-UE u lil hinn minnhom immirati lejn il-pajjiżi msieħba, iċ-ċittadini tagħhom u l-organizzazzjonijiet tagħhom;”

- “attivitajiet fil-fruntieri tal-UE u lil hinn minnhom immirati lejn il-pajjiżi msieħba, iċ-ċittadini tagħhom u l-organizzazzjonijiet tagħhom;”

| 4.9 | Artikolu 3(1) (inċiż ġdid) – fid-dokument ta' ħidma tagħhom il-KESE u l-Kummissjoni Ewropea jindikaw li tħejjija fil-ħin u attivitajiet ta' segwitu jistgħu jiżguraw riżultati aħjar għas-Sena, hekk kif jistgħu jagħmlu wkoll ir-rabtiet bejn is-snin tematiċi: - “attivitajiet ta' tħejjija u li jservu ta' segwitu tas-Sena fil-livell nazzjonali u dak tal-UE;” |
| --- | --- |

4.9

Artikolu 3(1) (inċiż ġdid) – fid-dokument ta' ħidma tagħhom il-KESE u l-Kummissjoni Ewropea jindikaw li tħejjija fil-ħin u attivitajiet ta' segwitu jistgħu jiżguraw riżultati aħjar għas-Sena, hekk kif jistgħu jagħmlu wkoll ir-rabtiet bejn is-snin tematiċi: - “attivitajiet ta' tħejjija u li jservu ta' segwitu tas-Sena fil-livell nazzjonali u dak tal-UE;”

- “attivitajiet ta' tħejjija u li jservu ta' segwitu tas-Sena fil-livell nazzjonali u dak tal-UE;”

| 4.10 | Artikolu 4(2) – kif spjegat fil-punt 4.7: “Il-koordinaturi nazzjonali, f’koordinazzjoni mill-qrib mal-Kummissjoni jistabbilixxu taskforce nazzjonali/grupp ta' tmexxija magħmul minn
  , jikkonsultaw u jikkooperaw ma’ firxa wiesgħa ta’ partijiet interessati, inkluża s-soċjetà ċivili [...]”. |
| --- | --- |

4.10

Artikolu 4(2) – kif spjegat fil-punt 4.7: “Il-koordinaturi nazzjonali, f’koordinazzjoni mill-qrib mal-Kummissjoni jistabbilixxu taskforce nazzjonali/grupp ta' tmexxija magħmul minn
  , jikkonsultaw u jikkooperaw ma’ firxa wiesgħa ta’ partijiet interessati, inkluża s-soċjetà ċivili [...]”.

jistabbilixxu taskforce nazzjonali/grupp ta' tmexxija magħmul minn

, jikkonsultaw u jikkooperaw ma’

| 4.11 | Anness: Dettalji tal-miżuri msemmija fl-Artikolu 3, Parti A. L-inizjattivi Diretti tal-Unjoni (l-ewwel punt) – għandu jiġi appoġġjat approċċ deċentralizzat sabiex jiġu riflessi r-realtajiet fl-Istati Membri differenti. L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili m'għandhomx jiġu esklużi mill-implimentazzjoni tal-proposti tagħhom: “Il-finanzjament ġeneralment se jieħu l-forma ta’ xiri dirett ta' prodotti u servizzi skont offerti miftuħa għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, is-settur privat u atturi oħra
  il-kuntratti ta' qafas attwali. [...]” |
| --- | --- |

4.11

Anness: Dettalji tal-miżuri msemmija fl-Artikolu 3, Parti A. L-inizjattivi Diretti tal-Unjoni (l-ewwel punt) – għandu jiġi appoġġjat approċċ deċentralizzat sabiex jiġu riflessi r-realtajiet fl-Istati Membri differenti. L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili m'għandhomx jiġu esklużi mill-implimentazzjoni tal-proposti tagħhom: “Il-finanzjament ġeneralment se jieħu l-forma ta’ xiri dirett ta' prodotti u servizzi skont offerti miftuħa għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, is-settur privat u atturi oħra
  il-kuntratti ta' qafas attwali. [...]”

offerti miftuħa għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, is-settur privat u atturi oħra

il-kuntratti ta' qafas attwali

| 4.12 | Anness: Dettalji tal-miżuri msemmija fl-Artikolu 3, Parti A. L-inizjattivi Diretti tal-Unjoni (punt ġdid) – abbażi tal-prattika tajba fis-Snin preċedenti: fl-2013 aktar minn 60 netwerk tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili madwar l-UE qed jipparteċipaw fil-koordinazzjoni u l-implimentazzjoni tas-Sena b'attivitajiet fil-livell nazzjonali u dak tal-UE, huwa kruċjali li jingħata appoġġ adatt għall-ħidma tal-Alleanza: - "l-appoġġ għall-koordinazzjoni tas-soċjetà ċivili dwar il-mudell stabbilit tal-“Alleanza għas-Sena Ewropea”. |
| --- | --- |

4.12

Anness: Dettalji tal-miżuri msemmija fl-Artikolu 3, Parti A. L-inizjattivi Diretti tal-Unjoni (punt ġdid) – abbażi tal-prattika tajba fis-Snin preċedenti: fl-2013 aktar minn 60 netwerk tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili madwar l-UE qed jipparteċipaw fil-koordinazzjoni u l-implimentazzjoni tas-Sena b'attivitajiet fil-livell nazzjonali u dak tal-UE, huwa kruċjali li jingħata appoġġ adatt għall-ħidma tal-Alleanza: - "l-appoġġ għall-koordinazzjoni tas-soċjetà ċivili dwar il-mudell stabbilit tal-“Alleanza għas-Sena Ewropea”.

- "l-appoġġ għall-koordinazzjoni tas-soċjetà ċivili dwar il-mudell stabbilit tal-“Alleanza għas-Sena Ewropea”.

Brussell, 10 ta' Diċembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  Proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp (2015), COM(2013) 509 final

1

Proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp

(2)  CONCORD Reaction to the European Commission proposal on European Year of Development 2015 [Ir-reazzjoni tal-CONCORD għall-proposta tal-Kummissjoni dwar is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp 2015].

2

(3)  Abbozz ta' Rapport dwar il-Proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp (2015), Rapporteur: Charles Goerens, 2013/0238(COD).

3

Abbozz ta' Rapport dwar il-Proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp

(4)  CONCORD Reaction to the European Commission proposal on European Year of Development 2015 [Ir-reazzjoni tal-CONCORD għall-proposta tal-Kummissjoni dwar is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp 2015].

4

(5)  Opinjoni tal-KESE dwar “Is-sehem tas-settur privat fil-qafas tal-iżvilupp għal wara l-2015”, ĠU C 67, 6.3.2014, p. 1–5.

5

Is-sehem tas-settur privat fil-qafas tal-iżvilupp għal wara l-2015

(6)  Ewrobarometru Speċjali Nru 352, Ġunju 2010: http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_352_en.pdf (mhux disponibbli bil-Malti).

6

(7)  L-inizjattiva ġiet ippreżentata u diskussa għall-ewwel darba fl-Assemblea Ġenerali tal-CONCORD tat-22 ta' Ġunju 2011 minn Andris Gobiņš (Moviment Ewropew – il-Latvja u l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew) u Māra Sīmane (il-Pjattaforma Latvjana għall-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp (LAPAS)). Ġiet stabbilita taskforce informali u l-votazzjoni uffiċjali fil-Plenarja tal-KESE tas-7 ta' Diċembru 2011 dwar l-Opinjoni tal-KESE dwar “Kummerċ, Tkabbir u Affarijiet Dinjija – Il-Politika tal-Kummerċ bħala element prinċipali mill-Istrateġija tal-UE 2020” inkludiet it-talba għal Sena Ewropea għall-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni.

7

“Kummerċ, Tkabbir u Affarijiet Dinjija – Il-Politika tal-Kummerċ bħala element prinċipali mill-Istrateġija tal-UE 2020”

(8)  Opinjoni tal-KESE dwar “Kummerċ, Tkabbir u Affarijiet Dinjija: Il-Politika tal-Kummerċ bħala Element Prinċipali mill-Istrateġija tal-UE 2020”
  ĠU C 43, 15.2.2012, p. 73–78.

8

“Kummerċ, Tkabbir u Affarijiet Dinjija: Il-Politika tal-Kummerċ bħala Element Prinċipali mill-Istrateġija tal-UE 2020”

(9)  Ara “CONCORD Reaction to the European Commission proposal on European Year of Development 2015” [Ir-reazzjoni tal-CONCORD għall-proposta tal-Kummissjoni dwar is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp 2015], Settembru 2013.

9

European Year of Development 2015

(10)  Abbozz ta' Rapport dwar il-Proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp (2015), Rapporteur: Charles Goerens, 2013/0238(COD).

10

(11)  L-istess sors: Emendi 14 u 31.

11

(12)  L-istess sors, adattament tal-Emenda 17.

12

(13)  L-istess sors, Emendi 18, 19, 21, 28, u 30.

13

(14)  L-istess sors, Emenda 20.

14

(15)  L-istess sors, Emenda 27.

15

(16)  Proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Sena Ewropea għall-Iżvilupp (2015), COM(2013) 509 final.

16

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/104 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/104

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Saħħa tal-Annimali

COM (2013) 260 final – 2013/0136 (COD)

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-produzzjoni u d-disponibbiltà fis-suq ta' materjal riproduttiv tal-pjanti (il-liġi tal-materjal riproduttiv tal-pjanti)

COM(2013) 262 final – 2013/0137 (COD)

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-miżuri protettivi kontra l-pesti tal-pjanti

COM(2013) 267 final – 2013/0141 (COD)

2014/C 170/17

Relatur: is-Sur KRAUZE

Nhar it-23 ta' Mejju 2013, il-31 ta' Mejju u s-7 ta' Ġunju 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill, rispettivament, b'konformità mal-Artikolu 43(2), l-Artikolu 114(3), l-Artikolu 168(4)(b) u l-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, iddeċidew li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar:

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Saħħa tal-Annimali

COM(2013) 260 final – 2013/0136 COD

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-produzzjoni u d-disponibbiltà fis-suq ta' materjal riproduttiv tal-pjanti (il-liġi tal-materjal riproduttiv tal-pjanti)

COM(2013) 262 final – 2013/0137 (COD)

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-miżuri protettivi kontra l-pesti tal-pjanti

COM(2013) 267 final – 2013/0141 (COD).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar is-6 ta' Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta' Diċembru 2013 (seduta tal-10 ta' Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'146 vot favur, vot wieħed (1) kontra u 2 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Il-KESE jilqa' u b'mod ġenerali jappoġġja l-Proposta tal-Kummissjoni dwar ir-Regolamenti tal-Parlament u l-Kunsill dwar is-saħħa tal-annimali u tal-pjanti u l-kwalità tal-materjal riproduttiv tal-pjanti. Huwa jqis li regoli konsistenti u trasparenti, sakemm jiġu implimentati sew fl-Istati Membri kollha tal-UE, huma prerekwiżit importanti biex tiġi żgurata kompetizzjoni ġusta fost l-operaturi kollha tas-suq fl-Ewropa. |
| --- | --- |

1.1

Il-KESE jilqa' u b'mod ġenerali jappoġġja l-Proposta tal-Kummissjoni dwar ir-Regolamenti tal-Parlament u l-Kunsill dwar is-saħħa tal-annimali u tal-pjanti u l-kwalità tal-materjal riproduttiv tal-pjanti. Huwa jqis li regoli konsistenti u trasparenti, sakemm jiġu implimentati sew fl-Istati Membri kollha tal-UE, huma prerekwiżit importanti biex tiġi żgurata kompetizzjoni ġusta fost l-operaturi kollha tas-suq fl-Ewropa.

| 1.2 | Madankollu, il-KESE jirrakkomanda li jsir xi tibdil żgħir fil-proposta dwar is-saħħa tal-annimali sabiex it-test tar-Regolament jinfiehem b'mod iktar ċar. |
| --- | --- |

1.2

Madankollu, il-KESE jirrakkomanda li jsir xi tibdil żgħir fil-proposta dwar is-saħħa tal-annimali sabiex it-test tar-Regolament jinfiehem b'mod iktar ċar.

| 1.3 | Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex fil-leġislazzjoni tintroduċi l-miżuri kollha ta' sigurtà meħtieġa u tipprevedi fondi suffiċjenti tal-UE biex jiġu evitati r-riskji relatati mal-annimali selvaġġi li meta jemigraw minn pajjiżi terzi u jaqsmu l-fruntieri tal-art esterni tal-Unjoni Ewropea, jistgħu jxerrdu mard trażmissibbli perikoluż fit-territorju tal-UE. |
| --- | --- |

1.3

Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex fil-leġislazzjoni tintroduċi l-miżuri kollha ta' sigurtà meħtieġa u tipprevedi fondi suffiċjenti tal-UE biex jiġu evitati r-riskji relatati mal-annimali selvaġġi li meta jemigraw minn pajjiżi terzi u jaqsmu l-fruntieri tal-art esterni tal-Unjoni Ewropea, jistgħu jxerrdu mard trażmissibbli perikoluż fit-territorju tal-UE.

| 1.4 | Il-KESE josserva li l-atti leġislattivi tal-UE, b'mod partikolari fil-qasam tas-saħħa tal-pjanti, għandhom ikunu konsistenti mal-pożizzjonijiet li l-UE ħadet fil-passat fil-livell internazzjonali u jenfasizza li għalissa, il-proposta tal-Kummissjoni dwar il-proċess tat-twaqqif ta' standards fitosanitarji internazzjonali ma jaqblux mal-fehma li l-Unjoni esprimiet dwar l-inklużjoni tal-ispeċi intrusivi fil-miżuri tas-saħħa tal-pjanti. |
| --- | --- |

1.4

Il-KESE josserva li l-atti leġislattivi tal-UE, b'mod partikolari fil-qasam tas-saħħa tal-pjanti, għandhom ikunu konsistenti mal-pożizzjonijiet li l-UE ħadet fil-passat fil-livell internazzjonali u jenfasizza li għalissa, il-proposta tal-Kummissjoni dwar il-proċess tat-twaqqif ta' standards fitosanitarji internazzjonali ma jaqblux mal-fehma li l-Unjoni esprimiet dwar l-inklużjoni tal-ispeċi intrusivi fil-miżuri tas-saħħa tal-pjanti.

| 1.5 | Il-KESE jilqa' b'mod favorevoli l-possibbiltà l-ġdida li jingħata kumpens lill-operaturi konċernati skont il-valur tal-pjanti u l-prodotti tal-pjanti li jinqerdu jew prodotti oħra soġġetti għal miżuri biex jinqerdu jew jiġu ristretti, introdotti mil-leġislazzjoni l-ġdida dwar is-saħħa tal-pjanti. |
| --- | --- |

1.5

Il-KESE jilqa' b'mod favorevoli l-possibbiltà l-ġdida li jingħata kumpens lill-operaturi konċernati skont il-valur tal-pjanti u l-prodotti tal-pjanti li jinqerdu jew prodotti oħra soġġetti għal miżuri biex jinqerdu jew jiġu ristretti, introdotti mil-leġislazzjoni l-ġdida dwar is-saħħa tal-pjanti.

| 1.6 | Il-KESE jinsab imħasseb dwar il-fatt li, b'kunsiderazzjoni tal-modifiki li l-Kummissjoni tipprevedi għar-reġim fitosanitarju, hemm ir-riskju li l-UE titlef l-istatus tajjeb tagħha fil-livell tas-saħħa tal-pjanti, b'tali mod li l-potenzjal tal-esportazzjoni tal-Istati Membri tagħha jintlaqat b'mod negattiv u l-produtturi jkollhom jonfqu iktar għall-ġlieda kontra l-mard u l-parasiti. |
| --- | --- |

1.6

Il-KESE jinsab imħasseb dwar il-fatt li, b'kunsiderazzjoni tal-modifiki li l-Kummissjoni tipprevedi għar-reġim fitosanitarju, hemm ir-riskju li l-UE titlef l-istatus tajjeb tagħha fil-livell tas-saħħa tal-pjanti, b'tali mod li l-potenzjal tal-esportazzjoni tal-Istati Membri tagħha jintlaqat b'mod negattiv u l-produtturi jkollhom jonfqu iktar għall-ġlieda kontra l-mard u l-parasiti.

| 1.7 | Il-KESE huwa xettiku dwar l-inklużjoni tal-kategorija tal-materjal riproduttiv tal-forestri fl-abbozz ta' regolament, peress li l-Kummissjoni ma ressqitx argumenti konvinċenti dwar il-vantaġġi li jistgħu jinħolqu għas-settur tal-forestrija. |
| --- | --- |

1.7

Il-KESE huwa xettiku dwar l-inklużjoni tal-kategorija tal-materjal riproduttiv tal-forestri fl-abbozz ta' regolament, peress li l-Kummissjoni ma ressqitx argumenti konvinċenti dwar il-vantaġġi li jistgħu jinħolqu għas-settur tal-forestrija.

2.   Informazzjoni ġenerali dwar l-inizjattivi leġislattivi

| 2.1 | F'kull wieħed mit-tliet oqsma konċernati, jiġifieri s-saħħa tal-annimali u tal-pjanti u l-moviment tal-materjal riproduttiv tal-pjanti, hemm kull tip ta' ostaklu fil-livell tal-UE. Dawn joħolqu diffikultajiet għall-operaturi tas-suq, u għalhekk huwa ferm importanti li l-leġislazzjoni tiġi emendata biex jitnaqqas il-piż amministrattiv li jolqot lill-produtturi, lill-provvedituri tas-servizzi, u lill-konsumaturi u l-utenti tas-servizzi indaqs, u biex jittejjeb l-ambjent tal-kummerċ. |
| --- | --- |

2.1

F'kull wieħed mit-tliet oqsma konċernati, jiġifieri s-saħħa tal-annimali u tal-pjanti u l-moviment tal-materjal riproduttiv tal-pjanti, hemm kull tip ta' ostaklu fil-livell tal-UE. Dawn joħolqu diffikultajiet għall-operaturi tas-suq, u għalhekk huwa ferm importanti li l-leġislazzjoni tiġi emendata biex jitnaqqas il-piż amministrattiv li jolqot lill-produtturi, lill-provvedituri tas-servizzi, u lill-konsumaturi u l-utenti tas-servizzi indaqs, u biex jittejjeb l-ambjent tal-kummerċ.

| 2.2 | Fir-rigward tas-saħħa tal-annimali, hemm diversi problemi fir-rigward tal-liġijiet li qegħdin fis-seħħ bħalissa: il-politika dwar dan is-suġġett hija kumplikata, b'xorti ħażina hemm nuqqas ta' strateġija globali, u mhix qed tingħata attenzjoni biżżejjed lill-prevenzjoni tal-mard, li għandha tiffoka fuq it-twaqqif u l-applikazzjoni ta' regoli ta' bijosigurtà iktar stretti fil-postijiet fejn jinżammu l-annimali. |
| --- | --- |

2.2

Fir-rigward tas-saħħa tal-annimali, hemm diversi problemi fir-rigward tal-liġijiet li qegħdin fis-seħħ bħalissa: il-politika dwar dan is-suġġett hija kumplikata, b'xorti ħażina hemm nuqqas ta' strateġija globali, u mhix qed tingħata attenzjoni biżżejjed lill-prevenzjoni tal-mard, li għandha tiffoka fuq it-twaqqif u l-applikazzjoni ta' regoli ta' bijosigurtà iktar stretti fil-postijiet fejn jinżammu l-annimali.

| 2.3 | Fir-rigward tas-saħħa tal-annimali, il-proposta tal-Kummissjoni tenfasizza l-iktar il-miżuri preventivi, il-monitoraġġ tal-mard, l-ispezzjonijiet u r-riċerka, bil-għan li titnaqqas il-frekwenza ta' mard bħal dan u li jitnaqqas l-impatt meta jkun hemm it-tixrid; bl-istess mod, hemm dispożizzjonijiet previsti għall-annimali terrestri u akkwatiċi. |
| --- | --- |

2.3

Fir-rigward tas-saħħa tal-annimali, il-proposta tal-Kummissjoni tenfasizza l-iktar il-miżuri preventivi, il-monitoraġġ tal-mard, l-ispezzjonijiet u r-riċerka, bil-għan li titnaqqas il-frekwenza ta' mard bħal dan u li jitnaqqas l-impatt meta jkun hemm it-tixrid; bl-istess mod, hemm dispożizzjonijiet previsti għall-annimali terrestri u akkwatiċi.

| 2.4 | Is-saħħa tal-pjanti hija kruċjali wkoll għall-protezzjoni tal-bijodiversità u s-servizzi ekosistemiċi. Il-pesti minn kontinenti oħra huma partikolarment perikolużi. Meta jiddaħħlu fl-UE, dawn l-ispeċi barranin jistgħu jikkawżaw ħsara ekonomika kbira. Jekk isiru stabbiliti fit-territorju tagħna, dawn il-pesti l-ġodda jistgħu jħeġġu lill-pajjiżi barra l-UE jadottaw restrizzjonijiet kummerċjali u b'hekk jagħmlu ħsara lill-esportazzjoni tagħna. |
| --- | --- |

2.4

Is-saħħa tal-pjanti hija kruċjali wkoll għall-protezzjoni tal-bijodiversità u s-servizzi ekosistemiċi. Il-pesti minn kontinenti oħra huma partikolarment perikolużi. Meta jiddaħħlu fl-UE, dawn l-ispeċi barranin jistgħu jikkawżaw ħsara ekonomika kbira. Jekk isiru stabbiliti fit-territorju tagħna, dawn il-pesti l-ġodda jistgħu jħeġġu lill-pajjiżi barra l-UE jadottaw restrizzjonijiet kummerċjali u b'hekk jagħmlu ħsara lill-esportazzjoni tagħna.

| 2.5 | Fir-rigward tas-saħħa tal-pjanti, il-Proposta tal-Kummissjoni tissuġġerixxi d-definizzjoni tal-kunċett tal-pesti ta' kwarantina u t-tqassim tagħhom f'kategoriji, fejn il-kriterji mbagħad jintużaw biex jiġi determinat li pest dannuż jiġi kwalifikat bħala pest ta' kwarantina. Il-Kummissjoni, permezz ta' atti ta' implimentazzjoni, hija awtorizzata tadotta listi ta' pjanti speċifiċi, prodotti tal-pjanti u affarijiet oħra li jkunu soġġetti għal projbizzjoni u regoli speċifiċi dwar l-importazzjoni u ċirkolazzjoni tagħhom fit-territorju tal-UE, kif ukoll regoli biex jiġu introdotti u ċirkolati l-pjanti, il-prodotti tal-pjanti u oġġetti oħra f'żoni protetti. |
| --- | --- |

2.5

Fir-rigward tas-saħħa tal-pjanti, il-Proposta tal-Kummissjoni tissuġġerixxi d-definizzjoni tal-kunċett tal-pesti ta' kwarantina u t-tqassim tagħhom f'kategoriji, fejn il-kriterji mbagħad jintużaw biex jiġi determinat li pest dannuż jiġi kwalifikat bħala pest ta' kwarantina. Il-Kummissjoni, permezz ta' atti ta' implimentazzjoni, hija awtorizzata tadotta listi ta' pjanti speċifiċi, prodotti tal-pjanti u affarijiet oħra li jkunu soġġetti għal projbizzjoni u regoli speċifiċi dwar l-importazzjoni u ċirkolazzjoni tagħhom fit-territorju tal-UE, kif ukoll regoli biex jiġu introdotti u ċirkolati l-pjanti, il-prodotti tal-pjanti u oġġetti oħra f'żoni protetti.

| 2.6 | Fir-rigward tal-materjal riproduttiv tal-pjanti, il-Proposta tal-Kummissjoni hija intiża biex tikkomplementa l-leġislazzjoni fil-qasam tal-kummerċjalizzazzjoni taż-żrieragħ u materjali riproduttivi oħra tal-pjanti, b'kunsiderazzjoni tal-progress tekniku li jkun sar mis-selezzjoni tal-pjanti, l-iżvilupp rapidu tas-suq internazzjonali u l-ħtieġa li tiġi appoġġjata l-bijodiversità tal-pjanti u li jitnaqqsu l-ispejjeż u l-piżijiet amministrattivi kemm għall-awtoritajiet kompetenti kif ukoll għall-operaturi tas-suq. |
| --- | --- |

2.6

Fir-rigward tal-materjal riproduttiv tal-pjanti, il-Proposta tal-Kummissjoni hija intiża biex tikkomplementa l-leġislazzjoni fil-qasam tal-kummerċjalizzazzjoni taż-żrieragħ u materjali riproduttivi oħra tal-pjanti, b'kunsiderazzjoni tal-progress tekniku li jkun sar mis-selezzjoni tal-pjanti, l-iżvilupp rapidu tas-suq internazzjonali u l-ħtieġa li tiġi appoġġjata l-bijodiversità tal-pjanti u li jitnaqqsu l-ispejjeż u l-piżijiet amministrattivi kemm għall-awtoritajiet kompetenti kif ukoll għall-operaturi tas-suq.

3.   Kuntest u kontenut essenzjali tal-Proposta tal-Kummissjoni

| 3.1 | Nhar is-6 ta' Mejju 2013, il-Kummissjoni Ewropea approvat u ppubblikat għall-analiżi mill-pubbliku atti ta' reviżjoni dwar is-saħħa tal-annimali, is-saħħa tal-pjanti u l-kwalità tal-materjal riproduttiv tal-pjanti. |
| --- | --- |

3.1

Nhar is-6 ta' Mejju 2013, il-Kummissjoni Ewropea approvat u ppubblikat għall-analiżi mill-pubbliku atti ta' reviżjoni dwar is-saħħa tal-annimali, is-saħħa tal-pjanti u l-kwalità tal-materjal riproduttiv tal-pjanti.

Is-saħħa tal-annimali

| 3.2 | Il-qafas legali fis-seħħ bħalissa fl-Unjoni Ewropea dwar is-saħħa tal-annimali llum jikkonsisti minn 50 direttiva u regolament u 400 test ta' liġijiet sekondarji. Fl-2004, il-Kummissjoni għamlet valutazzjoni tat-testi leġislattivi fil-qasam ta' politika tas-saħħa tal-annimali. B'riżultat ta' din l-analiżi, fl-2007 tħejjiet strateġija ġdida għas-saħħa tal-annimali. Fil-Komunikazzjoni tas-6 ta' Mejju 2013, il-Kummissjoni stabbiliet il-qafas legali bbażat fuq din l-istrateġija tas-saħħa tal-annimali tal-UE, kif ġiet ippubblikata fl-2007. |
| --- | --- |

3.2

Il-qafas legali fis-seħħ bħalissa fl-Unjoni Ewropea dwar is-saħħa tal-annimali llum jikkonsisti minn 50 direttiva u regolament u 400 test ta' liġijiet sekondarji. Fl-2004, il-Kummissjoni għamlet valutazzjoni tat-testi leġislattivi fil-qasam ta' politika tas-saħħa tal-annimali. B'riżultat ta' din l-analiżi, fl-2007 tħejjiet strateġija ġdida għas-saħħa tal-annimali. Fil-Komunikazzjoni tas-6 ta' Mejju 2013, il-Kummissjoni stabbiliet il-qafas legali bbażat fuq din l-istrateġija tas-saħħa tal-annimali tal-UE, kif ġiet ippubblikata fl-2007.

| 3.3 | Il-Kummissjoni tipproponi li ssir semplifikazzjoni tal-qafas legali bbażata fuq il-governanza tajba, konformi mal-istandards internazzjonali, b'enfasi fuq miżuri preventivi fit-tul u tistabbilixxi kooperazzjoni mal-partijiet kollha interessati. |
| --- | --- |

3.3

Il-Kummissjoni tipproponi li ssir semplifikazzjoni tal-qafas legali bbażata fuq il-governanza tajba, konformi mal-istandards internazzjonali, b'enfasi fuq miżuri preventivi fit-tul u tistabbilixxi kooperazzjoni mal-partijiet kollha interessati.

| 3.4 | Il-Proposta tal-Kummissjoni tissuġġerixxi li jiġu previsti mekkaniżmi effettivi għal reazzjoni rapida f'każ ta' avvenimenti ta' mard, mhux tal-inqas fid-dawl ta' sfidi ġodda bħall-mard emerġenti; li jiġu assenjati rwoli bbilanċjati lill-awtoritajiet kompetenti, lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, lis-settur agrikolu u lil sidien l-annimali u li jiġi definit it-tqassim tar-responsabbiltajiet rispettivi tagħhom, u jiġu definiti l-kompiti differenti tal-partijiet interessati, bħall-operaturi, il-veterinarji, is-sidien tal-annimali domestiċi, u l-professjonisti tal-annimali, peress li lkoll punti kruċjali biex tiġi salvagwardjata saħħet l-annimali. |
| --- | --- |

3.4

Il-Proposta tal-Kummissjoni tissuġġerixxi li jiġu previsti mekkaniżmi effettivi għal reazzjoni rapida f'każ ta' avvenimenti ta' mard, mhux tal-inqas fid-dawl ta' sfidi ġodda bħall-mard emerġenti; li jiġu assenjati rwoli bbilanċjati lill-awtoritajiet kompetenti, lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, lis-settur agrikolu u lil sidien l-annimali u li jiġi definit it-tqassim tar-responsabbiltajiet rispettivi tagħhom, u jiġu definiti l-kompiti differenti tal-partijiet interessati, bħall-operaturi, il-veterinarji, is-sidien tal-annimali domestiċi, u l-professjonisti tal-annimali, peress li lkoll punti kruċjali biex tiġi salvagwardjata saħħet l-annimali.

| 3.5 | Huwa importanti li l-Kummissjoni jkollha r-rieda li tnaqqas it-tfixkil fil-kummerċ, li tqis il-partikolaritajiet tal-irziezet iż-żgħar u l-mikrointrapriżi u li jiġu stabbiliti proċeduri semplifikati, sabiex jiġu evitati l-piżijiet amministrattivi mhux neċessarji u l-ispejjeż sproporzjonati, filwaqt li tiġi żgurata wkoll applikazzjoni stretta ta' standards għoljin fir-rigward tas-saħħa tal-annimali. |
| --- | --- |

3.5

Huwa importanti li l-Kummissjoni jkollha r-rieda li tnaqqas it-tfixkil fil-kummerċ, li tqis il-partikolaritajiet tal-irziezet iż-żgħar u l-mikrointrapriżi u li jiġu stabbiliti proċeduri semplifikati, sabiex jiġu evitati l-piżijiet amministrattivi mhux neċessarji u l-ispejjeż sproporzjonati, filwaqt li tiġi żgurata wkoll applikazzjoni stretta ta' standards għoljin fir-rigward tas-saħħa tal-annimali.

| 3.6 | Għandhom jitnaqqsu kemm jista' jkun ir-riperkussjonijiet tal-mard tal-annimali għas-saħħa tal-annimali u l-pubbliku, għall-benesseri tal-annimali, għall-ekonomija u s-soċjetà, billi tingħata spinta lis-sensibilizzazzjoni għall-mard, il-preparazzjonijiet għar-reazzjoni, il-monitoraġġ u l-miżuri għar-rispons ta' emerġenza fil-livell nazzjonali dak tal-Unjoni. |
| --- | --- |

3.6

Għandhom jitnaqqsu kemm jista' jkun ir-riperkussjonijiet tal-mard tal-annimali għas-saħħa tal-annimali u l-pubbliku, għall-benesseri tal-annimali, għall-ekonomija u s-soċjetà, billi tingħata spinta lis-sensibilizzazzjoni għall-mard, il-preparazzjonijiet għar-reazzjoni, il-monitoraġġ u l-miżuri għar-rispons ta' emerġenza fil-livell nazzjonali dak tal-Unjoni.

| 3.7 | Wieħed mill-iktar għanijiet importanti tal-Proposta tal-Kummissjoni huwa li jiġi żgurat it-tħaddim tajjeb tas-suq intern tal-annimali u l-prodotti tal-annimali filwaqt li jiġi żgurat livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa tal-annimali u s-saħħa pubblika, u filwaqt li jiġu appoġġjati l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020. |
| --- | --- |

3.7

Wieħed mill-iktar għanijiet importanti tal-Proposta tal-Kummissjoni huwa li jiġi żgurat it-tħaddim tajjeb tas-suq intern tal-annimali u l-prodotti tal-annimali filwaqt li jiġi żgurat livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa tal-annimali u s-saħħa pubblika, u filwaqt li jiġu appoġġjati l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020.

Is-saħħa tal-pjanti

| 3.8 | Il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-miżuri protettivi kontra l-pesti tal-pjanti, li tinkludi dispożizzjonijiet dwar l-identifikazzjoni tar-riskji għas-saħħa tal-pjanti minħabba dawn il-pesti u t-tnaqqis tagħhom għal livelli aċċettabbli, tfasslet abbażi tal-Proposta tal-Kummissjoni tal-2008, bi proposta għal reviżjoni tad-Direttiva 2000/29/KE tal-Kunsill dwar is-saħħa tal-pjanti. Il-Proposta tħassar bosta direttivi ta' kontroll relatati mal-ġestjoni ta' ċerti pesti ta' kwarantina li l-preżenza tagħhom tkun magħrufa fl-UE. |
| --- | --- |

3.8

Il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-miżuri protettivi kontra l-pesti tal-pjanti, li tinkludi dispożizzjonijiet dwar l-identifikazzjoni tar-riskji għas-saħħa tal-pjanti minħabba dawn il-pesti u t-tnaqqis tagħhom għal livelli aċċettabbli, tfasslet abbażi tal-Proposta tal-Kummissjoni tal-2008, bi proposta għal reviżjoni tad-Direttiva 2000/29/KE tal-Kunsill dwar is-saħħa tal-pjanti. Il-Proposta tħassar bosta direttivi ta' kontroll relatati mal-ġestjoni ta' ċerti pesti ta' kwarantina li l-preżenza tagħhom tkun magħrufa fl-UE.

| 3.9 | Fir-rigward tal-importazzjoni tal-pjanti, il-Proposta tal-Kummissjoni tistabbilixxi qafas ġdid, li japplika l-kompetenzi tagħha fil-forma tal-adozzjoni ta' atti ta' implimentazzjoni mmirati li jiġġieldu kontra r-riskji li joħolqu speċi ta' pjanti differenti li jiġu minn pajjiżi barra l-UE u jeħtieġu miżuri ta' kawtela. Hija tinkludi kundizzjonijiet addizzjonali imposti fuq l-istazzjonijiet ta' kwarantina u tistabbilixxi li għall-pjanti regolati li jiddaħħlu fl-UE fil-bagalji tal-passiġġieri mhu ser ikun hemm l-ebda deroga. Għalhekk, fil-ġejjieni l-importazzjoni tagħhom b'dan il-mod ser teħtieġ ċertifikat tas-saħħa tal-pjanti. |
| --- | --- |

3.9

Fir-rigward tal-importazzjoni tal-pjanti, il-Proposta tal-Kummissjoni tistabbilixxi qafas ġdid, li japplika l-kompetenzi tagħha fil-forma tal-adozzjoni ta' atti ta' implimentazzjoni mmirati li jiġġieldu kontra r-riskji li joħolqu speċi ta' pjanti differenti li jiġu minn pajjiżi barra l-UE u jeħtieġu miżuri ta' kawtela. Hija tinkludi kundizzjonijiet addizzjonali imposti fuq l-istazzjonijiet ta' kwarantina u tistabbilixxi li għall-pjanti regolati li jiddaħħlu fl-UE fil-bagalji tal-passiġġieri mhu ser ikun hemm l-ebda deroga. Għalhekk, fil-ġejjieni l-importazzjoni tagħhom b'dan il-mod ser teħtieġ ċertifikat tas-saħħa tal-pjanti.

| 3.10 | Fir-rigward tal-movimenti tal-prodotti tal-pjanti fl-UE, il-Proposta tal-Kummissjoni taqsam l-operaturi f'kategoriji skont jekk humiex professjonisti jew le, u tistabbilixxi r-responsabbiltajiet u l-kompiti tagħhom li jinħolqu mir-regoli dwar iċ-ċirkolazjoni tal-pjanti, il-prodotti tal-pjanti u oġġetti oħra regolati. Huwa previst li ssir reġistrazzjoni obbligatorja tal-operaturi professjonisti f'reġistru li jiġbor ukoll dawk li għandhom jirreġistraw b'konformità mal-abbozz ta' regolament dwar il-materjal riproduttiv tal-pjanti u b'hekk se jnaqqas il-piż tal-formalitajiet amministrattivi. |
| --- | --- |

3.10

Fir-rigward tal-movimenti tal-prodotti tal-pjanti fl-UE, il-Proposta tal-Kummissjoni taqsam l-operaturi f'kategoriji skont jekk humiex professjonisti jew le, u tistabbilixxi r-responsabbiltajiet u l-kompiti tagħhom li jinħolqu mir-regoli dwar iċ-ċirkolazjoni tal-pjanti, il-prodotti tal-pjanti u oġġetti oħra regolati. Huwa previst li ssir reġistrazzjoni obbligatorja tal-operaturi professjonisti f'reġistru li jiġbor ukoll dawk li għandhom jirreġistraw b'konformità mal-abbozz ta' regolament dwar il-materjal riproduttiv tal-pjanti u b'hekk se jnaqqas il-piż tal-formalitajiet amministrattivi.

| 3.11 | Il-proposta tinkludi pjani għal sistema ta' notifika elettronika biex l-Istati Membri jkunu jistgħu jirrapportaw malajr u b'mod uniformi li pest ikun deher fit-territorju tagħhom; bl-istess mod, huwa previst li tiżdied is-sensibilizzazzjoni tal-pubbliku, li jiżdied l-għadd ta' rapporti, rendikonti u programmi oħra, kif ukoll li jibdew isiru eżerċizzji li jagħmlu simulazzjoni tas-sitwazzjonijiet ta' emerġenza. |
| --- | --- |

3.11

Il-proposta tinkludi pjani għal sistema ta' notifika elettronika biex l-Istati Membri jkunu jistgħu jirrapportaw malajr u b'mod uniformi li pest ikun deher fit-territorju tagħhom; bl-istess mod, huwa previst li tiżdied is-sensibilizzazzjoni tal-pubbliku, li jiżdied l-għadd ta' rapporti, rendikonti u programmi oħra, kif ukoll li jibdew isiru eżerċizzji li jagħmlu simulazzjoni tas-sitwazzjonijiet ta' emerġenza.

Il-materjal riproduttiv tal-pjanti

| 3.12 | Fil-qasam tal-materjal riproduttiv tal-pjanti, il-Kummissjoni adottat Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-produzzjoni u d-disponibbiltà fis-suq tal-materjal riproduttiv tal-pjanti (il-liġi dwar il-materjal riproduttiv tal-pjanti), li jikkodifika u jemenda l-leġislazzjoni dwar il-kummerċjalizzazjoni ta' dan il-materjal. Dan ir-Regolament jissostitwixxi u jħassar tnax-il Direttiva tal-Kunsill. |
| --- | --- |

3.12

Fil-qasam tal-materjal riproduttiv tal-pjanti, il-Kummissjoni adottat Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-produzzjoni u d-disponibbiltà fis-suq tal-materjal riproduttiv tal-pjanti (il-liġi dwar il-materjal riproduttiv tal-pjanti), li jikkodifika u jemenda l-leġislazzjoni dwar il-kummerċjalizzazjoni ta' dan il-materjal. Dan ir-Regolament jissostitwixxi u jħassar tnax-il Direttiva tal-Kunsill.

| 3.13 | Jeħtieġ li tiġi eżaminata l-leġislazzjoni li tolqot lill-materjal riproduttiv tal-pjanti, peress li d-direttivi msemmija fil-Proposta issa m'għadhomx jgħoddu, billi ġew modifikati ħafna drabi u huma differenti fir-rigward tal-loġika tal-approċċ tagħhom: dawn joħolqu konfużjoni u l-Istati Membri jgħaddu b'mod regolari minn diffikultajiet fir-rigward tat-traspożizzjoni tagħhom, b'tali mod li din is-sitwazzjoni qed twassal għal distorsjonijiet bejn l-atturi tas-suq għax jolqtu l-kundizzjonijiet li jridu jaħdmu fihom. Barra minn hekk, minħabba l-għadd kbir tagħhom, id-direttivi li jirregolaw il-qasam ikkonċernat mhumiex koordinati ma' atti leġislattivi oħra relatati mas-saħħa tal-pjanti jew il-kontroll tas-swieq. |
| --- | --- |

3.13

Jeħtieġ li tiġi eżaminata l-leġislazzjoni li tolqot lill-materjal riproduttiv tal-pjanti, peress li d-direttivi msemmija fil-Proposta issa m'għadhomx jgħoddu, billi ġew modifikati ħafna drabi u huma differenti fir-rigward tal-loġika tal-approċċ tagħhom: dawn joħolqu konfużjoni u l-Istati Membri jgħaddu b'mod regolari minn diffikultajiet fir-rigward tat-traspożizzjoni tagħhom, b'tali mod li din is-sitwazzjoni qed twassal għal distorsjonijiet bejn l-atturi tas-suq għax jolqtu l-kundizzjonijiet li jridu jaħdmu fihom. Barra minn hekk, minħabba l-għadd kbir tagħhom, id-direttivi li jirregolaw il-qasam ikkonċernat mhumiex koordinati ma' atti leġislattivi oħra relatati mas-saħħa tal-pjanti jew il-kontroll tas-swieq.

| 3.14 | L-abbozz ta' regolament dwar il-materjal riproduttiv tal-pjani jkopri ż-żrieragħ għall-varjetajiet agrikoli, il-materjal riproduttiv tal-pjanti kultivati (ħxejjex, siġar tal-frott, arbuxxelli ta' frott żgħir, u pjanti dekorattivi) u l-materjal riproduttiv tal-forestrija. B'hekk, il-Proposta tintroduċi l-espressjoni ġenerika ta' “materjal riproduttiv tal-pjanti”, li tapplika kemm għaż-żrieragħ kif ukoll għall-materjal riproduttiv. |
| --- | --- |

3.14

L-abbozz ta' regolament dwar il-materjal riproduttiv tal-pjani jkopri ż-żrieragħ għall-varjetajiet agrikoli, il-materjal riproduttiv tal-pjanti kultivati (ħxejjex, siġar tal-frott, arbuxxelli ta' frott żgħir, u pjanti dekorattivi) u l-materjal riproduttiv tal-forestrija. B'hekk, il-Proposta tintroduċi l-espressjoni ġenerika ta' “materjal riproduttiv tal-pjanti”, li tapplika kemm għaż-żrieragħ kif ukoll għall-materjal riproduttiv.

| 3.15 | L-uniċi każijiet fejn l-abbozz ta' regolament mhux ser japplika huma dawk li jikkonċernaw iċ-ċirkolazzjoni tal-materjal riproduttiv tal-pjanti għall-provi, għal għanijiet xjentifiċi, għat-trobbija (selezzjoni) jew għall-konservazzjoni f'bank tal-ġeni, kif ukoll dak il-materjal li jiġi skambjat bejn persuni li mhumiex utenti professjonisti. |
| --- | --- |

3.15

L-uniċi każijiet fejn l-abbozz ta' regolament mhux ser japplika huma dawk li jikkonċernaw iċ-ċirkolazzjoni tal-materjal riproduttiv tal-pjanti għall-provi, għal għanijiet xjentifiċi, għat-trobbija (selezzjoni) jew għall-konservazzjoni f'bank tal-ġeni, kif ukoll dak il-materjal li jiġi skambjat bejn persuni li mhumiex utenti professjonisti.

| 3.16 | Id-dispożizzjonijiet li jinsabu fl-abbozz ta' regolament fir-rigward tal-materjal riproduttiv tal-forestrija jispeċifikaw li l-Istati Membri jistgħu jistipolaw rekwiżiti iktar stretti għall-materjal disponibbli għall-utenti aħħarin. Fil-każ ta' dan il-materjal riproduttiv tal-forestrija, l-abbozz ta' regolament il-ġdid jimponi formalitajiet amministrattivi eċċessivi fuq l-awtoritajiet, li jistgħu jwasslu għal żieda fil-piż amministrattiv għall-operaturi. |
| --- | --- |

3.16

Id-dispożizzjonijiet li jinsabu fl-abbozz ta' regolament fir-rigward tal-materjal riproduttiv tal-forestrija jispeċifikaw li l-Istati Membri jistgħu jistipolaw rekwiżiti iktar stretti għall-materjal disponibbli għall-utenti aħħarin. Fil-każ ta' dan il-materjal riproduttiv tal-forestrija, l-abbozz ta' regolament il-ġdid jimponi formalitajiet amministrattivi eċċessivi fuq l-awtoritajiet, li jistgħu jwasslu għal żieda fil-piż amministrattiv għall-operaturi.

4.   Osservazzjonijiet ġenerali u partikolari

Is-saħħa tal-annimali

| 4.1 | Il-KESE jesprimi r-riżervi tiegħu dwar is-setgħa tal-Kummissjoni li tadotta atti ddelegati u atti ta' implimentazzjoni mogħtija mit-Trattat ta' Lisbona. Dawn il-problemi huma relatati b'mod partikolari ma' kwistjonijiet sensittivi għall-Istati Membri, b'tali mod li, fil-każ tal-atti ddelegati, ma jkunx possibbli li jiġi żgurat li jitqiesu ċ-ċirkostanzi speċifiċi fil-livell nazzjonali jew reġjonali. |
| --- | --- |

4.1

Il-KESE jesprimi r-riżervi tiegħu dwar is-setgħa tal-Kummissjoni li tadotta atti ddelegati u atti ta' implimentazzjoni mogħtija mit-Trattat ta' Lisbona. Dawn il-problemi huma relatati b'mod partikolari ma' kwistjonijiet sensittivi għall-Istati Membri, b'tali mod li, fil-każ tal-atti ddelegati, ma jkunx possibbli li jiġi żgurat li jitqiesu ċ-ċirkostanzi speċifiċi fil-livell nazzjonali jew reġjonali.

| 4.2 | Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, fiż-żoni qrib il-fruntieri terrestri esterni tal-UE, hemm ir-riskju ikbar li l-annimali selvaġġi jxerrdu l-mard trażmissibbli differenti tal-annimali fl-Istati Membri. Madankollu, il-proposta tipprova twessa' l-ambitu potenzjali tal-miżuri ta' kontroll tal-mard li issa jistgħu jiġu applikati b'mod iktar koerenti għall-annimali selvaġġi u tipprevedi għadd ta' miżuri ta' bijosigurtà u miżuri oħra preventivi li jistgħu jittieħdu fil-fruntieri tal-UE. F'dan ir-rigward, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tipprovdi l-miżuri kollha neċessarji u finanzjament Ewropew suffiċjenti biex jiġi evitat dan ir-riskju. |
| --- | --- |

4.2

Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, fiż-żoni qrib il-fruntieri terrestri esterni tal-UE, hemm ir-riskju ikbar li l-annimali selvaġġi jxerrdu l-mard trażmissibbli differenti tal-annimali fl-Istati Membri. Madankollu, il-proposta tipprova twessa' l-ambitu potenzjali tal-miżuri ta' kontroll tal-mard li issa jistgħu jiġu applikati b'mod iktar koerenti għall-annimali selvaġġi u tipprevedi għadd ta' miżuri ta' bijosigurtà u miżuri oħra preventivi li jistgħu jittieħdu fil-fruntieri tal-UE. F'dan ir-rigward, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tipprovdi l-miżuri kollha neċessarji u finanzjament Ewropew suffiċjenti biex jiġi evitat dan ir-riskju.

| 4.3 | Jeħtieġ li tiġi speċifikata l-firxa ta' persuni li għandhom jirrapportaw is-suspetti tagħhom relatati ma' tifqigħa ta' marda tal-annimali. Is-sidien tal-annimali għandhom id-dmir li jimmonitorjaw is-saħħa tal-annimali tagħhom. |
| --- | --- |

4.3

Jeħtieġ li tiġi speċifikata l-firxa ta' persuni li għandhom jirrapportaw is-suspetti tagħhom relatati ma' tifqigħa ta' marda tal-annimali. Is-sidien tal-annimali għandhom id-dmir li jimmonitorjaw is-saħħa tal-annimali tagħhom.

| 4.4 | Il-KESE jinnota inkoerenzi fl-użu tat-termini “operatur” u “professjonisti tal-annimali” u jirrakkomanda li tingħata spjega dwarhom biex jiġi speċifikat li d-dritt tal-proprjetà huwa tal-“operatur”. Huwa josserva li fit-test sħiħ tal-Proposta, imkien ma joħroġ ċar liema hu r-rwol assenjat lill-“professjonist tal-annimali”. |
| --- | --- |

4.4

Il-KESE jinnota inkoerenzi fl-użu tat-termini “operatur” u “professjonisti tal-annimali” u jirrakkomanda li tingħata spjega dwarhom biex jiġi speċifikat li d-dritt tal-proprjetà huwa tal-“operatur”. Huwa josserva li fit-test sħiħ tal-Proposta, imkien ma joħroġ ċar liema hu r-rwol assenjat lill-“professjonist tal-annimali”.

| 4.5 | Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tippubblika mill-iktar fis possibbli lista strutturata ta' mard tal-annimali, sabiex jiġu valuati d-dispożizzjonijiet relatati mal-prevenzjoni u l-kontroll tagħhom. Għandu jiġi adottat approċċ flessibbli sabiex tkun tista' tiġi aġġornata fejn ikun hemm bżonn. Din il-lista għandha titfassal b'kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri u partijiet interessati oħra. |
| --- | --- |

4.5

Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tippubblika mill-iktar fis possibbli lista strutturata ta' mard tal-annimali, sabiex jiġu valuati d-dispożizzjonijiet relatati mal-prevenzjoni u l-kontroll tagħhom. Għandu jiġi adottat approċċ flessibbli sabiex tkun tista' tiġi aġġornata fejn ikun hemm bżonn. Din il-lista għandha titfassal b'kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri u partijiet interessati oħra.

| 4.6 | Il-KESE jinnota li bejn ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-movimenti mhux kummerċjali tal-annimali domestiċi, minn issa 'l quddiem imsejjaħ ir-“regolament dwar l-annimali domestiċi”, minn naħa, u l-proposta tal-Kummissjoni li qed tiġi eżaminata, min-naħa l-oħra, hemm inkoerenza fir-rigward tat-termini użati, liema termini għandhom jiġu armonizzati. Diffiċli li wieħed jifhem ir-relazzjoni legali bejn il-persuna fiżika (is-sid) u sid l-annimali, għad li r-Regolament dwar l-annimali domestiċi jiddefinixxi l-“persuna awtorizzata” bħala “kwalunkwe persuna fiżika li għandha awtorizzazzjoni bil-miktub mis-sid biex twettaq il-moviment mhux kummerċjali tal-annimal domestiku f'isem is-sid”. |
| --- | --- |

4.6

Il-KESE jinnota li bejn ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-movimenti mhux kummerċjali tal-annimali domestiċi, minn issa 'l quddiem imsejjaħ ir-“regolament dwar l-annimali domestiċi”, minn naħa, u l-proposta tal-Kummissjoni li qed tiġi eżaminata, min-naħa l-oħra, hemm inkoerenza fir-rigward tat-termini użati, liema termini għandhom jiġu armonizzati. Diffiċli li wieħed jifhem ir-relazzjoni legali bejn il-persuna fiżika (is-sid) u sid l-annimali, għad li r-Regolament dwar l-annimali domestiċi jiddefinixxi l-“persuna awtorizzata” bħala “kwalunkwe persuna fiżika li għandha awtorizzazzjoni bil-miktub mis-sid biex twettaq il-moviment mhux kummerċjali tal-annimal domestiku f'isem is-sid”.

| 4.7 | Sabiex jiġi evitat ir-rikors għall-istandards interpretattivi, il-KESE jissuġġerixxi li jiġi speċifikat li l-Kummissjoni qed tħejji att iddelegat dwar l-akkwist ta' għarfien bażiku mill-operaturi u l-professjonisti tal-annimali. |
| --- | --- |

4.7

Sabiex jiġi evitat ir-rikors għall-istandards interpretattivi, il-KESE jissuġġerixxi li jiġi speċifikat li l-Kummissjoni qed tħejji att iddelegat dwar l-akkwist ta' għarfien bażiku mill-operaturi u l-professjonisti tal-annimali.

| 4.8 | Fir-rigward tal-analiżi tas-saħħa għal ċerti setturi, bħall-akkwakultura u l-apikultura, huwa jirrakkomanda li l-ispeċjalisti mħarrġa sew u akkreditati biss ikunu awtorizzati li jaqdu dmirijiet ta' veterinarji. |
| --- | --- |

4.8

Fir-rigward tal-analiżi tas-saħħa għal ċerti setturi, bħall-akkwakultura u l-apikultura, huwa jirrakkomanda li l-ispeċjalisti mħarrġa sew u akkreditati biss ikunu awtorizzati li jaqdu dmirijiet ta' veterinarji.

| 4.9 | Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tiżgura li l-leġislazzjoni tidentifika b'mod ċar u li jinfiehem il-mekkaniżmi ta' kumpens għas-sidien tal-annimali tal-irziezet f'każ ta' tixrid ta' mard trażmissibbli perikoluż. |
| --- | --- |

4.9

Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tiżgura li l-leġislazzjoni tidentifika b'mod ċar u li jinfiehem il-mekkaniżmi ta' kumpens għas-sidien tal-annimali tal-irziezet f'każ ta' tixrid ta' mard trażmissibbli perikoluż.

| 4.10 | Il-KESE jirrakkomanda li jiġu inklużi setturi bħal tat-tjur fil-programmi għall-iżvilupp rurali għall-finanzjament tal-investimenti tal-irziezet li huma meħtieġa jikkonformaw mar-regoli l-ġodda dwar is-saħħa tal-annimali. |
| --- | --- |

4.10

Il-KESE jirrakkomanda li jiġu inklużi setturi bħal tat-tjur fil-programmi għall-iżvilupp rurali għall-finanzjament tal-investimenti tal-irziezet li huma meħtieġa jikkonformaw mar-regoli l-ġodda dwar is-saħħa tal-annimali.

Is-saħħa tal-pjanti

| 4.11 | Fir-rigward tal-kwarantina, l-abbozz dwar is-saħħa tal-pjanti jinkludi dispożizzjonijiet u proċeduri integrati: jipprevedi reġim semplifikat għas-saħħa tal-pjanti għall-bejgħ fi kwantitajiet limitati. Madankollu, ammonti żgħar ta' pjanti infettati jew infestati jew prodotti tal-pjanti jista' jkollhom impatt maġġuri fuq is-sitwazzjoni tal-UE mil-lat tas-saħħa tal-pjanti. |
| --- | --- |

4.11

Fir-rigward tal-kwarantina, l-abbozz dwar is-saħħa tal-pjanti jinkludi dispożizzjonijiet u proċeduri integrati: jipprevedi reġim semplifikat għas-saħħa tal-pjanti għall-bejgħ fi kwantitajiet limitati. Madankollu, ammonti żgħar ta' pjanti infettati jew infestati jew prodotti tal-pjanti jista' jkollhom impatt maġġuri fuq is-sitwazzjoni tal-UE mil-lat tas-saħħa tal-pjanti.

| 4.12 | Għall-finijiet tad-definizzjoni tal-pesti, il-proposta tuża kriterji li mhumiex konformi mal-prinċipji tal-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni tal-Pjanti (minn issa 'l quddiem magħrufa bħala l-IPPC). It-test juża wkoll termini u definizzjonijiet li jvarjaw b'mod sostanzjali mit-tifsiriet u t-terminoloġija użati f'din il-konvezjoni u l-istandards għall-miżuri tas-saħħa tal-pjanti. Dawn id-diskrepanzi jistgħu jwasslu għal nuqqas ta' fehim ma' pajjiżi terzi u, b'riżultat ta' dan, għall-ħolqien ta' diffikultajiet għall-esportazzjoni ta' pjanti u prodotti tal-pjanti. |
| --- | --- |

4.12

Għall-finijiet tad-definizzjoni tal-pesti, il-proposta tuża kriterji li mhumiex konformi mal-prinċipji tal-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni tal-Pjanti (minn issa 'l quddiem magħrufa bħala l-IPPC). It-test juża wkoll termini u definizzjonijiet li jvarjaw b'mod sostanzjali mit-tifsiriet u t-terminoloġija użati f'din il-konvezjoni u l-istandards għall-miżuri tas-saħħa tal-pjanti. Dawn id-diskrepanzi jistgħu jwasslu għal nuqqas ta' fehim ma' pajjiżi terzi u, b'riżultat ta' dan, għall-ħolqien ta' diffikultajiet għall-esportazzjoni ta' pjanti u prodotti tal-pjanti.

| 4.13 | Il-KESE jilqa' b'mod favorevoli l-possibbiltà l-ġdida li jingħata kumpens lill-operaturi konċernati skont il-valur tal-pjanti u l-prodotti tal-pjanti li jinqerdu jew prodotti oħra soġġetti għal miżuri biex jinqerdu jew jiġu ristretti, introdotti mil-leġislazzjoni l-ġdida dwar is-saħħa tal-pjanti. Il-Fond Veterinarju tal-Unjoni Ewropea diġà adotta approċċ simili fir-rigward tal-annimali. Il-kumpens għall-valur tal-pjanti li jinqerdu u każijiet oħra msemmija ser ikun applikabbli taħt il-liġi wara l-adozzjoni tal-leġislazzjoni dwar is-saħħa tal-pjanti. Tkun ħaġa tajba li din il-miżura tkun tista' tiġi implimentata mingħajr dewmien, mit-tnedija tal-qafas finanzjarju pluriennali 2014-2020. |
| --- | --- |

4.13

Il-KESE jilqa' b'mod favorevoli l-possibbiltà l-ġdida li jingħata kumpens lill-operaturi konċernati skont il-valur tal-pjanti u l-prodotti tal-pjanti li jinqerdu jew prodotti oħra soġġetti għal miżuri biex jinqerdu jew jiġu ristretti, introdotti mil-leġislazzjoni l-ġdida dwar is-saħħa tal-pjanti. Il-Fond Veterinarju tal-Unjoni Ewropea diġà adotta approċċ simili fir-rigward tal-annimali. Il-kumpens għall-valur tal-pjanti li jinqerdu u każijiet oħra msemmija ser ikun applikabbli taħt il-liġi wara l-adozzjoni tal-leġislazzjoni dwar is-saħħa tal-pjanti. Tkun ħaġa tajba li din il-miżura tkun tista' tiġi implimentata mingħajr dewmien, mit-tnedija tal-qafas finanzjarju pluriennali 2014-2020.

| 4.14 | Peress li l-UE, flimkien ma' kull wieħed mill-Istati Membri tagħha, iffirmat Konvenzjoni internazzjonali għall-ħarsien tal-pjanti u l-Ftehim dwar l-implimentazzjoni tal-miżuri sanitarji u fitosanitarji, wieħed jista' jistenna li dawn il-bidliet fid-definizzjonijiet ser iwasslu biex il-prinċipji ta' din il-Konvenzjoni u l-Ftehim internazzjonali ma' jiġux applikati. |
| --- | --- |

4.14

Peress li l-UE, flimkien ma' kull wieħed mill-Istati Membri tagħha, iffirmat Konvenzjoni internazzjonali għall-ħarsien tal-pjanti u l-Ftehim dwar l-implimentazzjoni tal-miżuri sanitarji u fitosanitarji, wieħed jista' jistenna li dawn il-bidliet fid-definizzjonijiet ser iwasslu biex il-prinċipji ta' din il-Konvenzjoni u l-Ftehim internazzjonali ma' jiġux applikati.

| 4.15 | Il-KESE jqis b'riserva l-modifika tar-rekwiżiti relatati mal-implimentazzjoni tal-passaport fitosanitarju għall-pjanti u l-prodotti tal-pjanti li huma destinati għall-kultivazzjoni f'żoni protetti, peress li l-Proposta tipprevedi li dan mhux ser jibqa' rekwiżit għall-utenti aħħarin, peress li r-riskju tad-diffużjoni ta' pjanti ġodda li huma pesti ta' kwarantina ser jiżdied. |
| --- | --- |

4.15

Il-KESE jqis b'riserva l-modifika tar-rekwiżiti relatati mal-implimentazzjoni tal-passaport fitosanitarju għall-pjanti u l-prodotti tal-pjanti li huma destinati għall-kultivazzjoni f'żoni protetti, peress li l-Proposta tipprevedi li dan mhux ser jibqa' rekwiżit għall-utenti aħħarin, peress li r-riskju tad-diffużjoni ta' pjanti ġodda li huma pesti ta' kwarantina ser jiżdied.

| 4.16 | Il-KESE ma jistax jappoġġja l-proposta li, f'każ li jkun hemm pesti, l-operaturi, b'mod partikolari l-bdiewa, jiġu obbligati jimplimentaw malajr il-miżuri kollha ta' kwarantina tal-pjanti meħtieġa biex jinqerdu dawn il-pesti, peress li l-garanzija tal-istatus tas-saħħa tal-pjanti fit-tul hija kompitu u investiment ekonomiku tal-awtorità kompetenti u l-ispejjeż addizzjonali jistgħu jdgħajfu l-kompetittività tal-operaturi. |
| --- | --- |

4.16

Il-KESE ma jistax jappoġġja l-proposta li, f'każ li jkun hemm pesti, l-operaturi, b'mod partikolari l-bdiewa, jiġu obbligati jimplimentaw malajr il-miżuri kollha ta' kwarantina tal-pjanti meħtieġa biex jinqerdu dawn il-pesti, peress li l-garanzija tal-istatus tas-saħħa tal-pjanti fit-tul hija kompitu u investiment ekonomiku tal-awtorità kompetenti u l-ispejjeż addizzjonali jistgħu jdgħajfu l-kompetittività tal-operaturi.

| 4.17 | Filwaqt li jqis b'mod favorevoli l-approċċ tal-Kummissjoni fir-rigward tal-esportazzjoni lejn pajjiżi terzi u l-possibbiltà li jkollhom ċertifikat ta' qabel l-esportazzjoni, il-KESE jibża' li din il-leġislazzjoni l-ġdida mhux ser issolvi l-problemi li jeżistu bħalissa fir-rigward taċ-ċertifikazzjoni tal-merkanzija esportabbli meta l-pajjiż tal-oriġini ma jkunx l-Istat Membru li joħroġ iċ-ċertifikat. Bl-istess mod, għadu inkwetat dwar l-eżamijiet u l-kontrolli doppji li l-intrapriżi Ewropej ser ikomplu jkunu soġġetti għalihom fuq spiża tagħhom. |
| --- | --- |

4.17

Filwaqt li jqis b'mod favorevoli l-approċċ tal-Kummissjoni fir-rigward tal-esportazzjoni lejn pajjiżi terzi u l-possibbiltà li jkollhom ċertifikat ta' qabel l-esportazzjoni, il-KESE jibża' li din il-leġislazzjoni l-ġdida mhux ser issolvi l-problemi li jeżistu bħalissa fir-rigward taċ-ċertifikazzjoni tal-merkanzija esportabbli meta l-pajjiż tal-oriġini ma jkunx l-Istat Membru li joħroġ iċ-ċertifikat. Bl-istess mod, għadu inkwetat dwar l-eżamijiet u l-kontrolli doppji li l-intrapriżi Ewropej ser ikomplu jkunu soġġetti għalihom fuq spiża tagħhom.

Il-materjal riproduttiv tal-pjanti

| 4.18 | Skont il-Proposta għal Regolament, id-definizzjoni ta' “operatur” ma tkoprix il-persuni privati. L-“operatur professjonist” huwa definit bħala kwalunkwe persuna, irregolata mil-liġi pubblika jew privata, involuta professjonalment f'waħda jew aktar mill-attivitajiet li ġejjin dwar il-pjanti, il-prodotti mill-pjanti u l-oġġetti l-oħra: it-tħawwil, it-tkabbir, il-produzzjoni, l-introduzzjoni fi, u l-moviment fi ħdan u 'l barra mit-territorju tal-Unjoni u d-disponibbiltà fis-suq. Biex jiġu ffaċilitati l-ispezzjonijiet, dawn l-operaturi professjonisti jridu jirreġistraw. |
| --- | --- |

4.18

Skont il-Proposta għal Regolament, id-definizzjoni ta' “operatur” ma tkoprix il-persuni privati. L-“operatur professjonist” huwa definit bħala kwalunkwe persuna, irregolata mil-liġi pubblika jew privata, involuta professjonalment f'waħda jew aktar mill-attivitajiet li ġejjin dwar il-pjanti, il-prodotti mill-pjanti u l-oġġetti l-oħra: it-tħawwil, it-tkabbir, il-produzzjoni, l-introduzzjoni fi, u l-moviment fi ħdan u 'l barra mit-territorju tal-Unjoni u d-disponibbiltà fis-suq. Biex jiġu ffaċilitati l-ispezzjonijiet, dawn l-operaturi professjonisti jridu jirreġistraw.

| 4.19 | It-test għandu jiġi ċċarat fid-dispożizzjoni l-ġdida dwar l-operaturi professjonisti, peress li huwa diffiċli li jinfiehem x'jaqa' eżattament fil-kamp ta' applikazzjoni: b'mod speċifiku, din tapplika għalihom jew tikkonċerna anke l-persuni li mhumiex professjonisti? |
| --- | --- |

4.19

It-test għandu jiġi ċċarat fid-dispożizzjoni l-ġdida dwar l-operaturi professjonisti, peress li huwa diffiċli li jinfiehem x'jaqa' eżattament fil-kamp ta' applikazzjoni: b'mod speċifiku, din tapplika għalihom jew tikkonċerna anke l-persuni li mhumiex professjonisti?

| 4.20 | L-abbozz ta' regolament imressaq mill-Kummissjoni jinkludi ħafna iktar punti li mhumiex ċari, pereżempju, fir-rigward tal-mod kif id-dispożizzjonijiet f'dan ir-Regolament ser japplikaw għall-produzzjoni tal-materjal riproduttiv tal-forestrija u l-monitoraġġ tal-bejgħ tiegħu, li huma differenti minn dawk applikabbli għat-tifrix tal-kulturi agrikoli f'dak li jirrigwarda s-sistema ta' klassifika, id-definizzjonijiet u saħansitra l-prinċipji fundamentali għall-ispezzjoni u l-monitoraġġ, li taf tkun ħaġa utli li ma jinbidlux. Barra minn hekk, il-miżuri fis-seħħ għall-produzzjoni u ċ-ċertifikazzjoni tal-materjal riproduttiv tal-forestrija huma konformi mal-qafas tal-OECD. |
| --- | --- |

4.20

L-abbozz ta' regolament imressaq mill-Kummissjoni jinkludi ħafna iktar punti li mhumiex ċari, pereżempju, fir-rigward tal-mod kif id-dispożizzjonijiet f'dan ir-Regolament ser japplikaw għall-produzzjoni tal-materjal riproduttiv tal-forestrija u l-monitoraġġ tal-bejgħ tiegħu, li huma differenti minn dawk applikabbli għat-tifrix tal-kulturi agrikoli f'dak li jirrigwarda s-sistema ta' klassifika, id-definizzjonijiet u saħansitra l-prinċipji fundamentali għall-ispezzjoni u l-monitoraġġ, li taf tkun ħaġa utli li ma jinbidlux. Barra minn hekk, il-miżuri fis-seħħ għall-produzzjoni u ċ-ċertifikazzjoni tal-materjal riproduttiv tal-forestrija huma konformi mal-qafas tal-OECD.

| 4.21 | Il-KESE ma jistax jaċċetta li l-produttur jiġi obbligat li jkopri l-ispejjeż għall-materja prima li tintuża għall-produzzjoni tal-materjal riproduttiv tal-forestrija, billi tali dipożizzjoni tista' tnaqqas l-interess għar-reġistrazzjoni ta' materjali bażiċi ġodda ta' dan it-tip, ta' kwalità ġenetika għolja, u li tista' tirriżulta f'impatt negattiv għat-tħawwil ġdid fl-UE. It-tħejjija ta' materja prima bħal din għall-produzzjoni ta' materjal riproduttiv tal-forestrija hija biċċa xogħol kbira fit-tul fejn l-investiment ma jintraddx lura qabel għexieren ta' snin. |
| --- | --- |

4.21

Il-KESE ma jistax jaċċetta li l-produttur jiġi obbligat li jkopri l-ispejjeż għall-materja prima li tintuża għall-produzzjoni tal-materjal riproduttiv tal-forestrija, billi tali dipożizzjoni tista' tnaqqas l-interess għar-reġistrazzjoni ta' materjali bażiċi ġodda ta' dan it-tip, ta' kwalità ġenetika għolja, u li tista' tirriżulta f'impatt negattiv għat-tħawwil ġdid fl-UE. It-tħejjija ta' materja prima bħal din għall-produzzjoni ta' materjal riproduttiv tal-forestrija hija biċċa xogħol kbira fit-tul fejn l-investiment ma jintraddx lura qabel għexieren ta' snin.

| 4.22 | Il-KESE jilqa' l-fatt li l-materjal riproduttiv tal-pjanti skambjat b'mod reċiproku bejn żewġ persuni apparti l-operaturi professjonisti għandu jkun eskluż mill-kamp ta' applikazzjoni tar-Regolament, li għandu jitfassal b'tali mod li jippermetti lill-kolletturi jew lill-ġirien jiskambjaw iż-żrieragħ jew il-pjanti, mingħajr ma jkollhom il-biża' li qed jiksru l-liġi billi jagħmlu dan. |
| --- | --- |

4.22

Il-KESE jilqa' l-fatt li l-materjal riproduttiv tal-pjanti skambjat b'mod reċiproku bejn żewġ persuni apparti l-operaturi professjonisti għandu jkun eskluż mill-kamp ta' applikazzjoni tar-Regolament, li għandu jitfassal b'tali mod li jippermetti lill-kolletturi jew lill-ġirien jiskambjaw iż-żrieragħ jew il-pjanti, mingħajr ma jkollhom il-biża' li qed jiksru l-liġi billi jagħmlu dan.

Brussell, 10 ta' Diċembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/110 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/110

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR)

COM/2013/0521 final – 2013/0247 (COD)

2014/C 170/18

Relatur: is-Sur BOLAND

Nhar l-10 ta' Settembru 2013 u s-17 ta' Settembru 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill Ewropew rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikoli 43(2) u 207(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR)

COM/2013/0521 final – 2013/0247 (COD).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar is-6 ta' Novembru.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta’ Diċembru (seduta tal-10 ta’ Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b’142 vot favur, 2 voti kontra u 2 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon qawwi l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea biex jiġi emendat l-Artikolu 70(4c) tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005 dwar l-estensjoni tad-deroga għal dawk l-Istati Membri mhedda minn diffikultajiet serji fir-rigward tal-istabbilità finanzjarja tagħhom biex jużaw rati ta' konfinanzjament miżjuda sabiex il-programmi ta' żvilupp rurali jitwettqu bis-sħiħ. |
| --- | --- |

1.1

Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon qawwi l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea biex jiġi emendat l-Artikolu 70(4c) tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005 dwar l-estensjoni tad-deroga għal dawk l-Istati Membri mhedda minn diffikultajiet serji fir-rigward tal-istabbilità finanzjarja tagħhom biex jużaw rati ta' konfinanzjament miżjuda sabiex il-programmi ta' żvilupp rurali jitwettqu bis-sħiħ.

| 1.2 | Il-KESE jappoġġa l-proposta, sakemm din tapplika sa tmiem il-programm attwali 2007-2013 kif ukoll għall-programm li jmiss. |
| --- | --- |

1.2

Il-KESE jappoġġa l-proposta, sakemm din tapplika sa tmiem il-programm attwali 2007-2013 kif ukoll għall-programm li jmiss.

| 1.3 | Il-KESE jirrakkomanda li dawk l-Istati Membri, li fit-tul ta' ħajja tal-programm 2013-2020 ikunu għadhom jifformaw parti minn programmi ta' stabbilità finanzjarja, għandhom jibbenefikaw minn dawn l-arranġamenti ta' kofinanzjament. |
| --- | --- |

1.3

Il-KESE jirrakkomanda li dawk l-Istati Membri, li fit-tul ta' ħajja tal-programm 2013-2020 ikunu għadhom jifformaw parti minn programmi ta' stabbilità finanzjarja, għandhom jibbenefikaw minn dawn l-arranġamenti ta' kofinanzjament.

| 1.4 | Il-KESE jinnota li l-baġit globali se jibqa' l-istess, iżda jilqa' b'sodisfazzjon l-osservazzjoni li l-ħtieġa tal-approprjazzjonijiet tal-pagamenti fil-baġit tal-2014 tista' tiżdied b'EUR 90 miljun jekk l-Istati Membri jibqgħu japplikaw ir-rata ta' kofinanzjament miżjuda. |
| --- | --- |

1.4

Il-KESE jinnota li l-baġit globali se jibqa' l-istess, iżda jilqa' b'sodisfazzjon l-osservazzjoni li l-ħtieġa tal-approprjazzjonijiet tal-pagamenti fil-baġit tal-2014 tista' tiżdied b'EUR 90 miljun jekk l-Istati Membri jibqgħu japplikaw ir-rata ta' kofinanzjament miżjuda.

| 1.5 | Il-KESE jirrakkomanda, f'konformità mal-Opinjonijiet preċedenti tiegħu dwar l-appoġġ għall-Istati Membri affettwati mill-instabbilità finanzjarja, li tinżamm il-kontinwità f'termini ta' kundizzjonijiet ġusti. |
| --- | --- |

1.5

Il-KESE jirrakkomanda, f'konformità mal-Opinjonijiet preċedenti tiegħu dwar l-appoġġ għall-Istati Membri affettwati mill-instabbilità finanzjarja, li tinżamm il-kontinwità f'termini ta' kundizzjonijiet ġusti.

2.   Spjegazzjoni u sfond

| 2.1 | Il-Kummissjoni Ewropea hija impenjata li tiżgura li l-programm ta' żvilupp rurali taħt il-Politika Agrikola Komuni jiġi implimentat bis-sħiħ u joffri l-benefiċċji massimi lill-komunitajiet rurali kollha fl-Istati Membri kollha, b'mod partikolari l-istati milquta mill-kriżi finanzjarja. |
| --- | --- |

2.1

Il-Kummissjoni Ewropea hija impenjata li tiżgura li l-programm ta' żvilupp rurali taħt il-Politika Agrikola Komuni jiġi implimentat bis-sħiħ u joffri l-benefiċċji massimi lill-komunitajiet rurali kollha fl-Istati Membri kollha, b'mod partikolari l-istati milquta mill-kriżi finanzjarja.

| 2.2 | Minħabba l-kriżi finanzjara u l-fatt li ħafna pajjiżi jridu jimplimentaw miżuri ta' konsolidazzjoni fiskali b'saħħithom, huwa ċar li se jinħolqu diffikultajiet fir-rigward tal-konfinanzjament ta' programmi. |
| --- | --- |

2.2

Minħabba l-kriżi finanzjara u l-fatt li ħafna pajjiżi jridu jimplimentaw miżuri ta' konsolidazzjoni fiskali b'saħħithom, huwa ċar li se jinħolqu diffikultajiet fir-rigward tal-konfinanzjament ta' programmi.

| 2.3 | F'xi każijiet dawn id-diffikultajiet jistgħu jnaqqsu l-livell globali ta' għajnuna lill-benefiċjarji, li mbagħad se joħloq żvantaġġ għall-popolazzjonijiet rurali. |
| --- | --- |

2.3

F'xi każijiet dawn id-diffikultajiet jistgħu jnaqqsu l-livell globali ta' għajnuna lill-benefiċjarji, li mbagħad se joħloq żvantaġġ għall-popolazzjonijiet rurali.

| 2.4 | Huwa nnotat li hemm seba' pajjiżi milquta immedjatament. Dawn huma Ċipru, il-Greċja, l-Ungerija, l-Irlanda, il-Latvja, il-Portugall u r-Rumanija, li huma magħrufa wkoll bħala pajjiżi tal-programm. Huwa nnotat ukoll li l-Ungerija, ir-Rumanija u l-Latvja m'għadhomx taħt programm ta' aġġustament. |
| --- | --- |

2.4

Huwa nnotat li hemm seba' pajjiżi milquta immedjatament. Dawn huma Ċipru, il-Greċja, l-Ungerija, l-Irlanda, il-Latvja, il-Portugall u r-Rumanija, li huma magħrufa wkoll bħala pajjiżi tal-programm. Huwa nnotat ukoll li l-Ungerija, ir-Rumanija u l-Latvja m'għadhomx taħt programm ta' aġġustament.

| 2.5 | Il-proposta għandha l-għan li tippermetti lil dawn l-Istati Membri u oħrajn biex jimplimentaw bis-sħiħ il-programm ta' żvilupp rurali sabiex proġetti jkunu jistgħu jitkomplew mingħajr ma jitilfu appoġġ. |
| --- | --- |

2.5

Il-proposta għandha l-għan li tippermetti lil dawn l-Istati Membri u oħrajn biex jimplimentaw bis-sħiħ il-programm ta' żvilupp rurali sabiex proġetti jkunu jistgħu jitkomplew mingħajr ma jitilfu appoġġ.

3.   Kontenut essenzjali tal-proposta tal-Kummissjoni

| 3.1 | Il-proposta tinkludi dispożizzjonijiet li għandhom jippermettu lil dawn l-Istati Membri jużaw rati ta' kofinanzjament miżjuda, mingħajr ma jibdlu l-allokazzjoni ġenerali tagħhom taħt il-politika tal-iżvilupp rurali għall-perjodu 2007-2013. Dan se jipprovdi riżorsi finanzjarji addizzjonali għall-Istati Membri f'mument kritiku u se jħaffef l-implimentazzjoni kontinwa tal-programmi fil-prattika. |
| --- | --- |

3.1

Il-proposta tinkludi dispożizzjonijiet li għandhom jippermettu lil dawn l-Istati Membri jużaw rati ta' kofinanzjament miżjuda, mingħajr ma jibdlu l-allokazzjoni ġenerali tagħhom taħt il-politika tal-iżvilupp rurali għall-perjodu 2007-2013. Dan se jipprovdi riżorsi finanzjarji addizzjonali għall-Istati Membri f'mument kritiku u se jħaffef l-implimentazzjoni kontinwa tal-programmi fil-prattika.

| 3.2 | Il-proposta mhu se jkollha l-ebda impatt fuq l-approprjazzjonijiet ta' impenn, billi m'hi qiegħda tiġi proposta l-ebda bidla fl-ammonti massimi tal-finanzjament tal-FAEŻR ipprovduti fil-Programmi Operattivi għall-perjodu ta' programmazzjoni għall-2007-2013. Madankollu, il-ħtieġa tal-approprjazzjonijiet tal-pagamenti fil-baġit tal-2014 tista' tiżdied b'EUR 90 miljun jekk l-Istati Membri jibqgħu japplikaw ir-rata ta' kofinanzjament miżjuda. |
| --- | --- |

3.2

Il-proposta mhu se jkollha l-ebda impatt fuq l-approprjazzjonijiet ta' impenn, billi m'hi qiegħda tiġi proposta l-ebda bidla fl-ammonti massimi tal-finanzjament tal-FAEŻR ipprovduti fil-Programmi Operattivi għall-perjodu ta' programmazzjoni għall-2007-2013. Madankollu, il-ħtieġa tal-approprjazzjonijiet tal-pagamenti fil-baġit tal-2014 tista' tiżdied b'EUR 90 miljun jekk l-Istati Membri jibqgħu japplikaw ir-rata ta' kofinanzjament miżjuda.

| 3.3 | Fid-dawl tat-talbiet mill-Istati Membri biex jibbenefikaw minn din l-azzjoni u filwaqt li jitqies kif qiegħda tevolvi s-sitwazzjoni fir-rigward tas-sottomissjoni tal-pagamenti interim, il-Kummissjoni se tirrevedi s-sitwazzjoni u jekk ikun hemm il-ħtieġa tikkunsidra azzjonijiet relevanti. |
| --- | --- |

3.3

Fid-dawl tat-talbiet mill-Istati Membri biex jibbenefikaw minn din l-azzjoni u filwaqt li jitqies kif qiegħda tevolvi s-sitwazzjoni fir-rigward tas-sottomissjoni tal-pagamenti interim, il-Kummissjoni se tirrevedi s-sitwazzjoni u jekk ikun hemm il-ħtieġa tikkunsidra azzjonijiet relevanti.

| 3.4 | Il-KESE diġà pproduċa Opinjonijiet simili li jirrikonoxxu d-diffikultajiet ta' kofinanzjament li jiffaċċjaw l-Istati Membri li huma fil-programmi ta' stabbilità finanzjarja. Dawn jinkludu NAT/613 “Konsolidazzjoni fiskali/programmi tal-Fond Ewropew għas-Sajd”, u ECO/352 “Il-ġestjoni finanzjarja u r-regoli tad-diżimpenn għal Stati Membri f'diffikultajiet serji”. |
| --- | --- |

3.4

Il-KESE diġà pproduċa Opinjonijiet simili li jirrikonoxxu d-diffikultajiet ta' kofinanzjament li jiffaċċjaw l-Istati Membri li huma fil-programmi ta' stabbilità finanzjarja. Dawn jinkludu NAT/613 “Konsolidazzjoni fiskali/programmi tal-Fond Ewropew għas-Sajd”, u ECO/352 “Il-ġestjoni finanzjarja u r-regoli tad-diżimpenn għal Stati Membri f'diffikultajiet serji”.

4.   Kummenti ġenerali

| 4.1 | L-importanza tal-programm tal-iżvilupp rurali fil-valur soċjali u ekonomiku għall-Istati Membri kollha hija dokumentata tajjeb. Permezz tal-programm ir-reġjuni rurali jżommu l-populazzjonijiet tagħhom għax jippermettilhom jikkompetu f'termini ta' negozju ma' kumpaniji eqreb lejn iċ-ċentru, u f'termini soċjali jżid il-valur tal-kwalità tal-ħajja għal persuni li jgħixu f'żoni rurali iktar iżolati. |
| --- | --- |

4.1

L-importanza tal-programm tal-iżvilupp rurali fil-valur soċjali u ekonomiku għall-Istati Membri kollha hija dokumentata tajjeb. Permezz tal-programm ir-reġjuni rurali jżommu l-populazzjonijiet tagħhom għax jippermettilhom jikkompetu f'termini ta' negozju ma' kumpaniji eqreb lejn iċ-ċentru, u f'termini soċjali jżid il-valur tal-kwalità tal-ħajja għal persuni li jgħixu f'żoni rurali iktar iżolati.

| 4.2 | Il-kriżi finanzjarja attwali għamlet ħsara kbira lit-tkabbir ekonomiku u l-istabbiltà finanzjarja f'ċerti Stati Membri u kkontribwixxiet ukoll għal tkabbir imnaqqas fl-UE b'mod ġenerali. |
| --- | --- |

4.2

Il-kriżi finanzjarja attwali għamlet ħsara kbira lit-tkabbir ekonomiku u l-istabbiltà finanzjarja f'ċerti Stati Membri u kkontribwixxiet ukoll għal tkabbir imnaqqas fl-UE b'mod ġenerali.

| 4.3 | Fl-Istati Membri involuti f'korrettezza fiskali severa b'miri ta' infiq stretti imposti minn korpi barranin bħall-Fond Monetarju Internazzjonali, il-Bank Ċentrali Ewropew jew oħrajn, huwa ċar li mhux se jkunu f'pożizzjoni li jiggarantixxu kwalunkwe obbligu fuq il-kofinanzjament tal-programmi ta' żvilupp rurali kif stipulat mill-UE. |
| --- | --- |

4.3

Fl-Istati Membri involuti f'korrettezza fiskali severa b'miri ta' infiq stretti imposti minn korpi barranin bħall-Fond Monetarju Internazzjonali, il-Bank Ċentrali Ewropew jew oħrajn, huwa ċar li mhux se jkunu f'pożizzjoni li jiggarantixxu kwalunkwe obbligu fuq il-kofinanzjament tal-programmi ta' żvilupp rurali kif stipulat mill-UE.

| 4.4 | Huwa importanti li l-KESE jirrikonixxi li l-kriżi finanzjarja kellha impatt fuq il-kofinanzjament tal-programm attwali 2007-2013. Dan se jkollu effetti serji fuq proġetti li jaslu fi tmiemhom jew huma skedati li jkomplu sal-aħħar tal-2015. |
| --- | --- |

4.4

Huwa importanti li l-KESE jirrikonixxi li l-kriżi finanzjarja kellha impatt fuq il-kofinanzjament tal-programm attwali 2007-2013. Dan se jkollu effetti serji fuq proġetti li jaslu fi tmiemhom jew huma skedati li jkomplu sal-aħħar tal-2015.

| 4.5 | Sabiex tissolva din il-problema, li tista' toħloq żvantaġġi f'ċerti żoni rurali, huwa possibbli li jiġi żgurat użu massimu tal-fondi tal-FAEŻR disponibbli skont l-Artikolu 70(4c) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 billi tiġi estiża l-applikabilità tiegħu sad-data finali ta' eliġibilità tal-infiq għall-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013, fil-31 ta' Diċembru 2015. |
| --- | --- |

4.5

Sabiex tissolva din il-problema, li tista' toħloq żvantaġġi f'ċerti żoni rurali, huwa possibbli li jiġi żgurat użu massimu tal-fondi tal-FAEŻR disponibbli skont l-Artikolu 70(4c) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 billi tiġi estiża l-applikabilità tiegħu sad-data finali ta' eliġibilità tal-infiq għall-perjodu ta' programmazzjoni 2007-2013, fil-31 ta' Diċembru 2015.

| 4.6 | Hemm limiti ta' ħin fuq pagamenti interim u pagamenti tal-bilanċ finali, skont il-perjodu ta' żmien li matulu l-Istat Membru jkun qiegħed jirċievi għajnuna finanzjarja skont ir-Regolament (UE) Nru 407/2010, ir-Regolament (KE) Nru 332/2002 jew it-Trattat li jistabbilixxi l-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbiltà. Sfortunatament, l-Istati Membri aktarx se jkomplu jiffaċċjaw diffikultajiet finanzjarji wara dak il-perjodu u se jiġu mxekkla f'termini tal-kapaċità tagħhom biex jikkofinanzjaw dawn il-programmi. |
| --- | --- |

4.6

Hemm limiti ta' ħin fuq pagamenti interim u pagamenti tal-bilanċ finali, skont il-perjodu ta' żmien li matulu l-Istat Membru jkun qiegħed jirċievi għajnuna finanzjarja skont ir-Regolament (UE) Nru 407/2010, ir-Regolament (KE) Nru 332/2002 jew it-Trattat li jistabbilixxi l-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbiltà. Sfortunatament, l-Istati Membri aktarx se jkomplu jiffaċċjaw diffikultajiet finanzjarji wara dak il-perjodu u se jiġu mxekkla f'termini tal-kapaċità tagħhom biex jikkofinanzjaw dawn il-programmi.

| 4.7 | F'konformità mal-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tas-7-8 ta' Frar 2013, u kif previst fl-Artikolu 22 tar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni, ir-rata ta' kofinanzjament żdiedet b'10 punti perċentwali. Dan se japplika fir-rigward tal-perjodu ta' programmazzjoni 2014-2020 sat-30 ta' Ġunju 2016, meta l-possibilità taż-żieda se tiġi riveduta. Peress li l-perjodi ta' programmazzjoni 2007-2013 u 2014-2020 jaħbtu flimkien, huwa meħtieġ li jkun żgurat trattament koerenti u uniformi fil-mod kif l-Istati Membri li jirċievu għajnuna finanzjarja taħt iż-żewġ perjodi. Għaldaqstant, l-Istati Membri li jkunu qegħdin jirċievu għajnuna finanzjarja għandhom ikunu jistgħu jibbenefikaw miż-żieda fir-rata ta' kofinanzjament sa tmiem il-perjodu ta’ eliġibbiltà u jkunu jistgħu jitolbu l-ħlas tagħha fit-talbiet tagħhom għal bilanċ finali anke jekk l-għajnuna finanzjarja ma tkunx għada qed tingħata. |
| --- | --- |

4.7

F'konformità mal-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tas-7-8 ta' Frar 2013, u kif previst fl-Artikolu 22 tar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni, ir-rata ta' kofinanzjament żdiedet b'10 punti perċentwali. Dan se japplika fir-rigward tal-perjodu ta' programmazzjoni 2014-2020 sat-30 ta' Ġunju 2016, meta l-possibilità taż-żieda se tiġi riveduta. Peress li l-perjodi ta' programmazzjoni 2007-2013 u 2014-2020 jaħbtu flimkien, huwa meħtieġ li jkun żgurat trattament koerenti u uniformi fil-mod kif l-Istati Membri li jirċievu għajnuna finanzjarja taħt iż-żewġ perjodi. Għaldaqstant, l-Istati Membri li jkunu qegħdin jirċievu għajnuna finanzjarja għandhom ikunu jistgħu jibbenefikaw miż-żieda fir-rata ta' kofinanzjament sa tmiem il-perjodu ta’ eliġibbiltà u jkunu jistgħu jitolbu l-ħlas tagħha fit-talbiet tagħhom għal bilanċ finali anke jekk l-għajnuna finanzjarja ma tkunx għada qed tingħata.

| 4.8 | Il-possibbiltà li l-pagamenti interim u pagamenti tal-bilanċ finali jsiru b'rata ta' kofinanzjament ogħla minn dik normalim’għandhiex tkun limitata għall-perjodu ta’ żmien li matulu l-Istat Membru jkun qiegħed jirċievi għajnuna finanzjarja skont ir-Regolament (UE) Nru 407/2010, ir-Regolament (KE) Nru 332/2002 jew it-Trattat li jistabbilixxi l-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà minħabba li l-Istat Membru jkun għadu qiegħed jaffaċċja diffikultajiet serji biex jiżgura kofinanzjament mill-baġit nazzjonali anke wara li l-għajnuna finanzjarja tkun ġiet mitmuma. |
| --- | --- |

4.8

Il-possibbiltà li l-pagamenti interim u pagamenti tal-bilanċ finali jsiru b'rata ta' kofinanzjament ogħla minn dik normalim’għandhiex tkun limitata għall-perjodu ta’ żmien li matulu l-Istat Membru jkun qiegħed jirċievi għajnuna finanzjarja skont ir-Regolament (UE) Nru 407/2010, ir-Regolament (KE) Nru 332/2002 jew it-Trattat li jistabbilixxi l-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà minħabba li l-Istat Membru jkun għadu qiegħed jaffaċċja diffikultajiet serji biex jiżgura kofinanzjament mill-baġit nazzjonali anke wara li l-għajnuna finanzjarja tkun ġiet mitmuma.

| 4.9 | Huwa previst li l-modifika tar-Regolament rilevanti 1698/205 mhijiex se tħalli impatt finanzjarju. Dan għaliex il-pakkett globali għall-iżvilupp rurali se jibqa' kif inhu. Madankollu, il-Kummissjoni tista' tirrivedi pagamenti li jsiru lill-Istati Membri iktar qrib l-għeluq tal-programm globali. |
| --- | --- |

4.9

Huwa previst li l-modifika tar-Regolament rilevanti 1698/205 mhijiex se tħalli impatt finanzjarju. Dan għaliex il-pakkett globali għall-iżvilupp rurali se jibqa' kif inhu. Madankollu, il-Kummissjoni tista' tirrivedi pagamenti li jsiru lill-Istati Membri iktar qrib l-għeluq tal-programm globali.

Brussell, 10 ta' Diċembru 2013.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/113 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/113

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1013/2006 2006 dwar vjeġġi ta’ skart

COM(2013) 516 final – 2013/0239 (COD)

2014/C 170/19

Relatur ġenerali: is-Sur BUFFETAUT

Nhar is-27 ta’ Settembru u nhar it-8 ta’ Ottubru 2013, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew rispettivament iddeċidew, b’konformità mal-Artikoli 192 u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1013/2006 dwar vjeġġi ta' skart

COM(2013) 516 final – 2013/0239 (COD)

Fis-17 ta' Settembru 2013, il-Bureau tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew ta istruzzjonijiet lis-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar dan is-suġġett.

Minħabba l-urġenza tal-ħidma, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda matul l-494 Sessjoni Plenarja tiegħu tal-10 u l-11 ta' Diċembru 2013 (seduta tal-10 ta' Diċembru) li jaħtar lis-Sur Buffetaut bħala relatur ġenerali u adotta din l-Opinjoni b'121 vot favur u astensjoni waħda<

1.   Konklużjonijiet

| 1.1 | Il-proposta biex jiġi emendat ir-regolament, kompletament ġustifikata fil-prinċipju, għandha tippermetti biex tiġi miġġielda aħjar il-prattika tal-vjeġġi ta' skart illegali u l-immaniġġjar/l-ipproċessar mhux xieraq tiegħu. Billi tipprovdi qafas ċar u koerenti għall-implimentazzjoni tal-kontrolli, il-leġislazzjoni l-ġdida tipprovdi għajnuna metodoloġika lill-Istati Membri u għandha tħeġġiġhom jimplimentaw kontrolli aktar effettivi, billi l-pjanijiet kollha se jkunu riveduti kull sena u adattati kif meħtieġ. |
| --- | --- |

1.1

Il-proposta biex jiġi emendat ir-regolament, kompletament ġustifikata fil-prinċipju, għandha tippermetti biex tiġi miġġielda aħjar il-prattika tal-vjeġġi ta' skart illegali u l-immaniġġjar/l-ipproċessar mhux xieraq tiegħu. Billi tipprovdi qafas ċar u koerenti għall-implimentazzjoni tal-kontrolli, il-leġislazzjoni l-ġdida tipprovdi għajnuna metodoloġika lill-Istati Membri u għandha tħeġġiġhom jimplimentaw kontrolli aktar effettivi, billi l-pjanijiet kollha se jkunu riveduti kull sena u adattati kif meħtieġ.

| 1.2 | Rigward l-esportazzjonijiet, il-fatt li l-awtoritajiet kompetenti huma awtorizzati li jitolbu prova li l-vjeġġi jissodisfaw il-ħtiġiet legali rigward il-metodi, it-teknoloġiji u l-standards użati mill-faċilitajiet ta' rkupru ta' skart fil-pajjiż tad-destinazzjoni għandu jippermetti ġlieda aħjar kontra esportazzjonijiet illegali, li sfortunatament huwa magħruf li saret attività mafjuża . |
| --- | --- |

1.2

Rigward l-esportazzjonijiet, il-fatt li l-awtoritajiet kompetenti huma awtorizzati li jitolbu prova li l-vjeġġi jissodisfaw il-ħtiġiet legali rigward il-metodi, it-teknoloġiji u l-standards użati mill-faċilitajiet ta' rkupru ta' skart fil-pajjiż tad-destinazzjoni għandu jippermetti ġlieda aħjar kontra esportazzjonijiet illegali, li sfortunatament huwa magħruf li saret attività mafjuża .

| 1.3 | It-twaqqif ta ' sorveljanza effettiva u konsistenti għandha wkoll tippermetti li jiġu miġġielda s-sitwazzjonijiet ta' kompetizzjoni inġusta, fejn, finalment, il-kumpaniji li jsegwu r-regoli u jaġixxu b'mod onest u trasparenti huma żvantaġġati meta mqabbla ma ' dawk li jinjoraw l-obbligi legali, jaħarbuhom jew jiksruhom deliberatament. |
| --- | --- |

1.3

It-twaqqif ta ' sorveljanza effettiva u konsistenti għandha wkoll tippermetti li jiġu miġġielda s-sitwazzjonijiet ta' kompetizzjoni inġusta, fejn, finalment, il-kumpaniji li jsegwu r-regoli u jaġixxu b'mod onest u trasparenti huma żvantaġġati meta mqabbla ma ' dawk li jinjoraw l-obbligi legali, jaħarbuhom jew jiksruhom deliberatament.

| 1.4 | Pjani ta' kontroll iktar organizzati huma mixtieqa kemm għal raġunijiet ta' protezzjoni tas-saħħa pubblika u l-ambjent, iż-żamma ta' kompetizzjoni b'saħħitha fis-settur kif ukoll għall-ġlieda kontra l-prattiki mafjużi. Madankollu, għandu jitfakkar li l-mobilizzazzjoni ta' riżorsi addizzjonali neċessarjament jiġġeneraw l-ispejjeż u jeħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu -prijoritajiet tal-infiq pubbliku. |
| --- | --- |

1.4

Pjani ta' kontroll iktar organizzati huma mixtieqa kemm għal raġunijiet ta' protezzjoni tas-saħħa pubblika u l-ambjent, iż-żamma ta' kompetizzjoni b'saħħitha fis-settur kif ukoll għall-ġlieda kontra l-prattiki mafjużi. Madankollu, għandu jitfakkar li l-mobilizzazzjoni ta' riżorsi addizzjonali neċessarjament jiġġeneraw l-ispejjeż u jeħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu -prijoritajiet tal-infiq pubbliku.

2.   Kuntest

| 2.1 | Wara tmien snin ta' implimentazzjoni, il-Kummissjoni tixtieq tislet xi konklużjonijiet mill-esperjenza li kisbet biex ittejjeb il-miżuri tar-Regolament Nru 1013/2006 billi tagħmel xi emendi li l-għan tagħhom ikun li, minn naħa jissemplifikaw il-proċeduri, u min-naħa l-oħra biex il-kontrolli jsiru aktar effikaċi sabiex jiġu evitati b'mod speċjali l-vjeġġi illegali tal-iskart perikoluż. |
| --- | --- |

2.1

Wara tmien snin ta' implimentazzjoni, il-Kummissjoni tixtieq tislet xi konklużjonijiet mill-esperjenza li kisbet biex ittejjeb il-miżuri tar-Regolament Nru 1013/2006 billi tagħmel xi emendi li l-għan tagħhom ikun li, minn naħa jissemplifikaw il-proċeduri, u min-naħa l-oħra biex il-kontrolli jsiru aktar effikaċi sabiex jiġu evitati b'mod speċjali l-vjeġġi illegali tal-iskart perikoluż.

| 2.2 | Infakkru li r-Regolament ikkonċernat kellu l-għanijiet li jittrasponi fil-leġislazzjoni tal-UE d-dispożizzjonijiet tal-OECD u tal-Konvenzjoni ta' Basel dwar il-vjeġġi tal-iskart, li jirregola d-diffikultajiet tal-implimentazzjoni tar-Regolament tal-1993, li jiffavorixxi l-armonizzazzjoni tar-regoli fuq livell internazzjonali fil-qasam tal-vjeġġi transkonfinali tal-iskart, u li t-test jiġi semplifikat u ċċarat. |
| --- | --- |

2.2

Infakkru li r-Regolament ikkonċernat kellu l-għanijiet li jittrasponi fil-leġislazzjoni tal-UE d-dispożizzjonijiet tal-OECD u tal-Konvenzjoni ta' Basel dwar il-vjeġġi tal-iskart, li jirregola d-diffikultajiet tal-implimentazzjoni tar-Regolament tal-1993, li jiffavorixxi l-armonizzazzjoni tar-regoli fuq livell internazzjonali fil-qasam tal-vjeġġi transkonfinali tal-iskart, u li t-test jiġi semplifikat u ċċarat.

| 2.3 | Minkejja li l-kwistjoni tal-konformità tal-leġislazzjoni Ewropea mal-konvenzjonijiet internazzjonali ġiet solvuta, għad fadal x'jittejjeb fil-qasam tal-ispezzjonar billi tingħata attenzjoni prijoritarja lill-iskart perikoluż u 'l-iskart li jintbagħat illegalment għar-rimi fil-miżbliet jew jiġi ttrattat b'mod li mhuwiex konformi għar-regoli. Fil-prattika dan ifisser li l-kontrolli jiġu mmirati aħjar għall-iskart l-aktar problematiku. |
| --- | --- |

2.3

Minkejja li l-kwistjoni tal-konformità tal-leġislazzjoni Ewropea mal-konvenzjonijiet internazzjonali ġiet solvuta, għad fadal x'jittejjeb fil-qasam tal-ispezzjonar billi tingħata attenzjoni prijoritarja lill-iskart perikoluż u 'l-iskart li jintbagħat illegalment għar-rimi fil-miżbliet jew jiġi ttrattat b'mod li mhuwiex konformi għar-regoli. Fil-prattika dan ifisser li l-kontrolli jiġu mmirati aħjar għall-iskart l-aktar problematiku.

| 2.4 | Tajjeb li nfakkru li fl-Unjoni Ewropea, il-vjeġġi kollha tal-iskart għall-irkupru huma intitolati għall-moviment ħieles. Għall-iskart mhux perikoluż, dawn il-vjeġġi mhumiex suġġetti għal notifika bil-quddiem u huma jridu jissodisfaw biss id-dispożizzjonijiet ġenerali tat-tagħrif. Għal dak li għandu x'jaqsam mal-vjeġġi tal-iskart perikoluż għall-irkupru u l-vjeġġi tal-iskart għar-rimi, dawn huma suġġetti għal notifika u kunsens bil-miktub minn qabel. |
| --- | --- |

2.4

Tajjeb li nfakkru li fl-Unjoni Ewropea, il-vjeġġi kollha tal-iskart għall-irkupru huma intitolati għall-moviment ħieles. Għall-iskart mhux perikoluż, dawn il-vjeġġi mhumiex suġġetti għal notifika bil-quddiem u huma jridu jissodisfaw biss id-dispożizzjonijiet ġenerali tat-tagħrif. Għal dak li għandu x'jaqsam mal-vjeġġi tal-iskart perikoluż għall-irkupru u l-vjeġġi tal-iskart għar-rimi, dawn huma suġġetti għal notifika u kunsens bil-miktub minn qabel.

| 2.5 | L-implimentazzjoni ta' din il-leġislazzjoni titlob li l-applikazzjoni tagħha tkun monitorjata. Għalhekk, l-Istati Membri jridu jorganizzaw l-ispezzjoni tal-intrapriżi b'konformità mad-Direttiva qafas dwar l-iskart, kif ukoll iwettqu kontrolli tal-vjeġġi, kemm fit-triq kif ukoll fil-portijiet jew f'kull tip ta' trasport ieħor. Il-kontrolli jistgħu jsiru wkoll fl-aħħar tal-katina fl-istabbilimenti tal-irkupru jew tar-rimi. |
| --- | --- |

2.5

L-implimentazzjoni ta' din il-leġislazzjoni titlob li l-applikazzjoni tagħha tkun monitorjata. Għalhekk, l-Istati Membri jridu jorganizzaw l-ispezzjoni tal-intrapriżi b'konformità mad-Direttiva qafas dwar l-iskart, kif ukoll iwettqu kontrolli tal-vjeġġi, kemm fit-triq kif ukoll fil-portijiet jew f'kull tip ta' trasport ieħor. Il-kontrolli jistgħu jsiru wkoll fl-aħħar tal-katina fl-istabbilimenti tal-irkupru jew tar-rimi.

| 2.6 | L-Istati Membri jwettqu dawn il-kontrolli bil-mod li jaħsbu li hu xieraq. Fil-fatt, ir-Regolament dwar il-vjeġġi tal-iskart ma jistipula l-ebda dispożizzjoni partikolari għall-mod kif għandhom isiru dawn il-kontrolli. Fil-prattika, din il-libertà li tħalliet lill-Istati Membri ġabet magħha differenzi kbar bejn l-Istati Membri. Xi wħud stabbilixxew miżuri effikaċi, filwaqt li oħrajn għamlu ħafna inqas, l-aktar minħabba l-fatt li ma kellhomx il-mezzi suffiċjenti biex jagħmlu dan. Din is-sitwazzjoni twassal lill-esportaturi tal-iskart illegali biex jagħżlu li jibagħtu l-iskart minn Stati Membri li s-sistemi ta' kontroll tagħhom huma inqas effiċjenti. |
| --- | --- |

2.6

L-Istati Membri jwettqu dawn il-kontrolli bil-mod li jaħsbu li hu xieraq. Fil-fatt, ir-Regolament dwar il-vjeġġi tal-iskart ma jistipula l-ebda dispożizzjoni partikolari għall-mod kif għandhom isiru dawn il-kontrolli. Fil-prattika, din il-libertà li tħalliet lill-Istati Membri ġabet magħha differenzi kbar bejn l-Istati Membri. Xi wħud stabbilixxew miżuri effikaċi, filwaqt li oħrajn għamlu ħafna inqas, l-aktar minħabba l-fatt li ma kellhomx il-mezzi suffiċjenti biex jagħmlu dan. Din is-sitwazzjoni twassal lill-esportaturi tal-iskart illegali biex jagħżlu li jibagħtu l-iskart minn Stati Membri li s-sistemi ta' kontroll tagħhom huma inqas effiċjenti.

| 2.7 | Bla dubju l-aktar problemi gravi tal-vjeġġi illegali huma marbutin mal-iskart perikoluż, kif ukoll l-iskart li jintbagħat għar-rimi jew li jiġi ttrattat b'mod inadegwat u li ma jobdix ir-regoli fis-seħħ. Il-konsegwenzi jistgħu jkunu serji għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent. |
| --- | --- |

2.7

Bla dubju l-aktar problemi gravi tal-vjeġġi illegali huma marbutin mal-iskart perikoluż, kif ukoll l-iskart li jintbagħat għar-rimi jew li jiġi ttrattat b'mod inadegwat u li ma jobdix ir-regoli fis-seħħ. Il-konsegwenzi jistgħu jkunu serji għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent.

| 2.8 | Wieħed mill-effetti ħżiena li jħallu l-vjeġġi illegali huwa wkoll il-fatt li t-twettiq tal-kontrolli b'modi differenti ħafna minn Stat Membru għall-ieħor joħloq tgħawwiġ tal-kompetizzjoni. Għaldaqstant, l-intrapriżi li jobdu l-liġijiet huma żvantaġġati, u b'hekk igawdu dawk li jistgħu joperaw fil-pajjiżi fejn ir-regolamentazzjoni hija kkontrollata ħażin jew ftit. |
| --- | --- |

2.8

Wieħed mill-effetti ħżiena li jħallu l-vjeġġi illegali huwa wkoll il-fatt li t-twettiq tal-kontrolli b'modi differenti ħafna minn Stat Membru għall-ieħor joħloq tgħawwiġ tal-kompetizzjoni. Għaldaqstant, l-intrapriżi li jobdu l-liġijiet huma żvantaġġati, u b'hekk igawdu dawk li jistgħu joperaw fil-pajjiżi fejn ir-regolamentazzjoni hija kkontrollata ħażin jew ftit.

| 2.9 | Huwa proprju biex tiġġieled kontra dawn l-azzjonijiet illegali u perikolużi li l-Kummissjoni qed tipproponi reviżjoni tar-Regolament. Din se tappoġġa l-ispezzjonijiet tal-Istati Membri u tiggwidahom sabiex il-flussi tal-iskart b'riskji għoljin jiġu mmirati aħjar. |
| --- | --- |

2.9

Huwa proprju biex tiġġieled kontra dawn l-azzjonijiet illegali u perikolużi li l-Kummissjoni qed tipproponi reviżjoni tar-Regolament. Din se tappoġġa l-ispezzjonijiet tal-Istati Membri u tiggwidahom sabiex il-flussi tal-iskart b'riskji għoljin jiġu mmirati aħjar.

3.   Il-kontenut tal-Proposta

| 3.1 | Minbarra l-fatt li l-Kummissjoni qed iżżid id-definizzjoni tal-użu mill-ġdid tal-prodotti li ma jkunux skart u li tixtieq tingħata s-setgħa tadotta atti ddelegati fil-qasam tal-esiġenzi tekniċi u ta' organizzazzjoni għall-iskambji ta' data u informazzjoni, il-qofol tal-proposta huwa l-emendar tal-Artikolu 50 tar-Regolament. |
| --- | --- |

3.1

Minbarra l-fatt li l-Kummissjoni qed iżżid id-definizzjoni tal-użu mill-ġdid tal-prodotti li ma jkunux skart u li tixtieq tingħata s-setgħa tadotta atti ddelegati fil-qasam tal-esiġenzi tekniċi u ta' organizzazzjoni għall-iskambji ta' data u informazzjoni, il-qofol tal-proposta huwa l-emendar tal-Artikolu 50 tar-Regolament.

| 3.2 | L-għan ta' dawn l-emendi huwa: |
| --- | --- |

3.2

L-għan ta' dawn l-emendi huwa:

| 3.2.1 | li l-Istati Membri jaslu biex jorganizzaw il-kontroll tal-intrapriżi u biex iwaqqfu sistema ta' kontrolli għall-għarrieda tal-vjeġġi iżda anke tal-proċeduri tal-irkupru u tar-rimi; |
| --- | --- |

3.2.1

li l-Istati Membri jaslu biex jorganizzaw il-kontroll tal-intrapriżi u biex iwaqqfu sistema ta' kontrolli għall-għarrieda tal-vjeġġi iżda anke tal-proċeduri tal-irkupru u tar-rimi;

| 3.2.2 | li l-Istati Membri jistabbilixxu pjani għall-ispezzjonijiet tal-vjeġġi, anke spezzjonijiet tal-istabbilimenti u tal-intrapriżi, kif ukoll tat-trasport (toroq, ferroviji, portijiet). |
| --- | --- |

3.2.2

li l-Istati Membri jistabbilixxu pjani għall-ispezzjonijiet tal-vjeġġi, anke spezzjonijiet tal-istabbilimenti u tal-intrapriżi, kif ukoll tat-trasport (toroq, ferroviji, portijiet).

| 3.3 | Id-definizzjoni tal-elementi li għandhom jiġu inklużi f'dawn il-pjani ssir mill-Kummissjoni, li telenka seba' punti li l-Istati Membri jridu jikkonformaw magħhom u jirrappurtaw dwarhom. |
| --- | --- |

3.3

Id-definizzjoni tal-elementi li għandhom jiġu inklużi f'dawn il-pjani ssir mill-Kummissjoni, li telenka seba' punti li l-Istati Membri jridu jikkonformaw magħhom u jirrappurtaw dwarhom.

| 3.4 | Dawn huma: l-istrateġija li qed tiġi segwita billi jissemmew ukoll il-miżuri implimentati, il-valutazzjoni tar-riskji tal-flussi illegali, id-definizzjoni tal-prijoritajiet, l-informazzjoni dwar l-għadd u t-tip ta' spezzjonijiet previsti għall-miżbliet u t-trasport, l-attribuzzjoni tal-ħidmiet lil kull awtorità kkonċernata, il-mezzi ta' koordinazzjoni li jeżistu bejn id-diversi awtoritajiet u l-valutazzjoni tal-ħtiġijiet ta' taħriġ tal-ispetturi. Huwa previst li dawn il-pjani jerġgħu jiġu riveduti kull sena. |
| --- | --- |

3.4

Dawn huma: l-istrateġija li qed tiġi segwita billi jissemmew ukoll il-miżuri implimentati, il-valutazzjoni tar-riskji tal-flussi illegali, id-definizzjoni tal-prijoritajiet, l-informazzjoni dwar l-għadd u t-tip ta' spezzjonijiet previsti għall-miżbliet u t-trasport, l-attribuzzjoni tal-ħidmiet lil kull awtorità kkonċernata, il-mezzi ta' koordinazzjoni li jeżistu bejn id-diversi awtoritajiet u l-valutazzjoni tal-ħtiġijiet ta' taħriġ tal-ispetturi. Huwa previst li dawn il-pjani jerġgħu jiġu riveduti kull sena.

| 3.5 | Il-Kummissjoni żżid magħhom id-dispożizzjonijiet marbutin mal-protezzjoni adegwata tal-vjeġġi tal-iskart u t-twettiq ta' proċeduri ta' rkupru li jkunu konformi mal-leġislazzjoni. |
| --- | --- |

3.5

Il-Kummissjoni żżid magħhom id-dispożizzjonijiet marbutin mal-protezzjoni adegwata tal-vjeġġi tal-iskart u t-twettiq ta' proċeduri ta' rkupru li jkunu konformi mal-leġislazzjoni.

4.   Kummenti ġenerali

| 4.1 | Is-sitwazzjoni deskritta mill-Kummissjoni, bil-firxa tal-vjeġġi illegali u d-differenzi fil-kontrolli u l-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni, tiġġustifika r-rieda li tittieħed azzjoni biex jiġu miġġielda dawn il-vjeġġi illegali u jitnaqqsu r-riskji għas-saħħa u għall-ambjent li jirriżultaw minnhom, kif ukoll biex titranġa s-sitwazzjoni żvantaġġjuża tal-intrapriżi li japplikaw korrettament ir-regolamentazzjoni. |
| --- | --- |

4.1

Is-sitwazzjoni deskritta mill-Kummissjoni, bil-firxa tal-vjeġġi illegali u d-differenzi fil-kontrolli u l-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni, tiġġustifika r-rieda li tittieħed azzjoni biex jiġu miġġielda dawn il-vjeġġi illegali u jitnaqqsu r-riskji għas-saħħa u għall-ambjent li jirriżultaw minnhom, kif ukoll biex titranġa s-sitwazzjoni żvantaġġjuża tal-intrapriżi li japplikaw korrettament ir-regolamentazzjoni.

| 4.2 | Madankollu, hemm bżonn li l-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni l-ġdida ma twassalx għal miżuri amminstrattivi formali sabiex jikkonformaw mar-regoli li ġew ippromulgati, mingħajr miżuri ta' implimentazzjoni konkreti, li jeħtieġu l-mobilizzazzjoni ta' riżorsi finanzjarji ġodda, eżerċizzju delikat għall-Istati Membri neqsin mill-fondi u ffaċċjati bil-ħtieġa li jindirazzawl-infiq pubbliku mod ieħor. |
| --- | --- |

4.2

Madankollu, hemm bżonn li l-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni l-ġdida ma twassalx għal miżuri amminstrattivi formali sabiex jikkonformaw mar-regoli li ġew ippromulgati, mingħajr miżuri ta' implimentazzjoni konkreti, li jeħtieġu l-mobilizzazzjoni ta' riżorsi finanzjarji ġodda, eżerċizzju delikat għall-Istati Membri neqsin mill-fondi u ffaċċjati bil-ħtieġa li jindirazzawl-infiq pubbliku mod ieħor.

| 4.3 | Il-proċeduri proposti għandhom ikunu sempliċi biex l-Istati Membri, li s'issa għadhom ma jwettquhomx sew, ikunu jistgħu jistabbilixxu jew itejbu l-kontrolli meħtieġa. Il-biża' li jitressqu quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja għal ksur tal-obbligi tat-trattat jista' jistimula l-entużjażmu tal-Istati Membri. Dan jista' jiġi wkoll minn azzjonijiet meħuda minn nies ordinarji li għandhom interess leġittimu li jaġixxu. |
| --- | --- |

4.3

Il-proċeduri proposti għandhom ikunu sempliċi biex l-Istati Membri, li s'issa għadhom ma jwettquhomx sew, ikunu jistgħu jistabbilixxu jew itejbu l-kontrolli meħtieġa. Il-biża' li jitressqu quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja għal ksur tal-obbligi tat-trattat jista' jistimula l-entużjażmu tal-Istati Membri. Dan jista' jiġi wkoll minn azzjonijiet meħuda minn nies ordinarji li għandhom interess leġittimu li jaġixxu.

Brussell, 10 ta' Diċembru 2013.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSET

---

| 5.6.2014 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 170/116 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2014

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 170/116

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 216/2008 fil-qasam tal-ajrudomi, tal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru u tas-servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru u l-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew (riformulazzjoni) u l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tat-Reġjuni dwar L-aċċellerazzjoni fl-implimentazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew

COM(2013) 408 final – COM(2013) 409 final – 2013/0187 (COD) and COM(2013) 410 final – 2013/0186 (COD)

2014/C 170/20

Relatur: is-sur McDONOUGH

Nhar l-1 ta’ Lulju 2013 u nhar is-17 ta’ Lulju 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill rispettivament iddeċidew, b’konformità mal-Artikoli 100 u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 216/2008 fil-qasam tal-ajrudomi, tal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru u tas-servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru u l-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew (riformulazzjoni) u l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tat-Reġjuni dwar L-aċċellerazzjoni fl-implimentazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew

COM(2013) 408 final – COM(2013) 409 final – 2013/0187 (COD) and COM(2013) 410 final – 2013/0186 (COD).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà tal-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar id-19 ta’ Novembru 2013.

Matul l-494 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta' Diċembru (seduta tal-11 ta' Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b' 180 vot favur, vot wieħed kontra u 2 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| 1.1 | L-implimentazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew (SES) tibqa' prijorità ewlenija fil-politika tal-avjazzjoni Ewropea, fejn għandha l-potenzjal li s'issa għadu ma ġiex attivat li twassal għal tfaddil u titjib fl-oqsma tal-kwalità, is-sigurtà, l-impatt fuq l-ambjent u l-kapaċità għas-settur tal-avjazzjoni kif ukoll għall-ekonomija Ewropea kollha kemm hi. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) kontinwament iwassal leħen is-soċjetà ċivili fid-dibattitu dwar is-SES u matul dawn l-aħħar snin adotta diversi opinjonijiet tematiċi (1) li għalihom ikkontribwixxew b'mod sostanzjali firxa ta' partijiet interessati fil-qasam tal-avjazzjoni. F'dawn l-opinjonijiet kollha, il-KESE appoġġa bil-qawwi l-proġett tas-SES. |
| --- | --- |

1.1

L-implimentazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew (SES) tibqa' prijorità ewlenija fil-politika tal-avjazzjoni Ewropea, fejn għandha l-potenzjal li s'issa għadu ma ġiex attivat li twassal għal tfaddil u titjib fl-oqsma tal-kwalità, is-sigurtà, l-impatt fuq l-ambjent u l-kapaċità għas-settur tal-avjazzjoni kif ukoll għall-ekonomija Ewropea kollha kemm hi. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) kontinwament iwassal leħen is-soċjetà ċivili fid-dibattitu dwar is-SES u matul dawn l-aħħar snin adotta diversi opinjonijiet tematiċi (1) li għalihom ikkontribwixxew b'mod sostanzjali firxa ta' partijiet interessati fil-qasam tal-avjazzjoni. F'dawn l-opinjonijiet kollha, il-KESE appoġġa bil-qawwi l-proġett tas-SES.

| 1.2 | Il-proposti leġislattivi jirrappreżentaw evoluzzjoni, mhux rivoluzzjoni, u jibnu fuq, mhux jieħdu post, riformi preċedenti. Iżda għandhom jikkontribwixxu b'mod sinifikanti biex is-sistema ATM Ewropea tinbidel fis-snin li ġejjin fi spazju tal-ajru operattiv iktar effiċjenti u integrat, li jibni fuq ir-riżultati diġà milqugħa mill-2004 'l hawn. |
| --- | --- |

1.2

Il-proposti leġislattivi jirrappreżentaw evoluzzjoni, mhux rivoluzzjoni, u jibnu fuq, mhux jieħdu post, riformi preċedenti. Iżda għandhom jikkontribwixxu b'mod sinifikanti biex is-sistema ATM Ewropea tinbidel fis-snin li ġejjin fi spazju tal-ajru operattiv iktar effiċjenti u integrat, li jibni fuq ir-riżultati diġà milqugħa mill-2004 'l hawn.

| 1.3 | Il-KESE jappella lill-Istati Membri biex juru kuraġġ u rieda politika biex jinħoloq bla dewmien is-SES, u lill-Kummissjoni Ewropea biex tassumi tmexxija sħiħa tal-proċess ta' implimentazzjoni. |
| --- | --- |

1.3

Il-KESE jappella lill-Istati Membri biex juru kuraġġ u rieda politika biex jinħoloq bla dewmien is-SES, u lill-Kummissjoni Ewropea biex tassumi tmexxija sħiħa tal-proċess ta' implimentazzjoni.

| 1.4 | Element essenzjali biex tiġi mbottata din ir-riforma tal-ispazju tal-ajru Ewropew essenzjali u li ilha li kella ssir huwa Skema ta' Prestazzjoni komprensiva. It-twettiq inqas milli kien previst tal-miri ta' kosteffettività fl-ewwel perjodu ta' referenza (RP1) ifisser li huwa dejjem iktar importanti li l-miri stabbiliti għall-RP2 ikollhom l-effett li jmexxu l-formazzjoni ta' FAB (Blokok tal-ispazju tal-ajru) reali li jiffunzjonaw tajjeb, iwettqu sinerġiji, kif ukoll jeliminaw l-oqsma attwali ta' dupplikazzjoni li tqum wisq flus u li hija ħela, bejn is-37 ANSP (Provveditur ta' servizz tan-navigazzjoni bl-ajru) differenti. |
| --- | --- |

1.4

Element essenzjali biex tiġi mbottata din ir-riforma tal-ispazju tal-ajru Ewropew essenzjali u li ilha li kella ssir huwa Skema ta' Prestazzjoni komprensiva. It-twettiq inqas milli kien previst tal-miri ta' kosteffettività fl-ewwel perjodu ta' referenza (RP1) ifisser li huwa dejjem iktar importanti li l-miri stabbiliti għall-RP2 ikollhom l-effett li jmexxu l-formazzjoni ta' FAB (Blokok tal-ispazju tal-ajru) reali li jiffunzjonaw tajjeb, iwettqu sinerġiji, kif ukoll jeliminaw l-oqsma attwali ta' dupplikazzjoni li tqum wisq flus u li hija ħela, bejn is-37 ANSP (Provveditur ta' servizz tan-navigazzjoni bl-ajru) differenti.

| 1.5 | It-twettiq ta' SES reali, filwaqt li jippreżenta bosta sfidi inizjali, se jmexxi iktar tkabbir tat-traffiku tal-ajru Ewropew, u joħloq opportunitajiet ġodda sinifikanti għall-impjieg u l-prospett ta' struttura Ewropea għall-karriera tal-kontrolluri. |
| --- | --- |

1.5

It-twettiq ta' SES reali, filwaqt li jippreżenta bosta sfidi inizjali, se jmexxi iktar tkabbir tat-traffiku tal-ajru Ewropew, u joħloq opportunitajiet ġodda sinifikanti għall-impjieg u l-prospett ta' struttura Ewropea għall-karriera tal-kontrolluri.

| 1.6 | Mingħajr aktar dewmien għandu jiġi stabbilit fil-prattika djalogu soċjali sħiħ. Hija biss sħubija komprensiva fir-riżorsi umani tal-avjazzjoni Ewropea li tista' tiżgura l-impenn uniformi neċessarju minn kull naħa, u approċċ armonizzat għat-twettiq ta' SES reali, għall-benefiċju tal-impjieg f'kull parti tal-katina ta' valur tal-avjazzjoni, u għall-benefiċju tal-ambjent u fl-aħħar iżda mhux l-inqas, tal-konsumaturi Ewropej. |
| --- | --- |

1.6

Mingħajr aktar dewmien għandu jiġi stabbilit fil-prattika djalogu soċjali sħiħ. Hija biss sħubija komprensiva fir-riżorsi umani tal-avjazzjoni Ewropea li tista' tiżgura l-impenn uniformi neċessarju minn kull naħa, u approċċ armonizzat għat-twettiq ta' SES reali, għall-benefiċju tal-impjieg f'kull parti tal-katina ta' valur tal-avjazzjoni, u għall-benefiċju tal-ambjent u fl-aħħar iżda mhux l-inqas, tal-konsumaturi Ewropej.

| 1.7 | L-amalgamazzjoni u l-konsolidazzjoni tal-FAB u t-tnaqqis fl-għadd tagħhom iridu jiġu proċessati mill-iktar fis. Il-kunċett ta' ċentru virtwali jirrappreżenta innovazzjoni teknika u kompatibbli mas-SESAR u jippermetti fl-istess ħin tranżizzjoni kontinwa u soċjalment aċċettabbli. L-introduzzjoni tas-SESAR se teħtieġ għalhekk riforma tal-ATM. Għandha tiġi segwita l-istandardizzazzjoni tat-tagħmir ATM madwar l-UE. |
| --- | --- |

1.7

L-amalgamazzjoni u l-konsolidazzjoni tal-FAB u t-tnaqqis fl-għadd tagħhom iridu jiġu proċessati mill-iktar fis. Il-kunċett ta' ċentru virtwali jirrappreżenta innovazzjoni teknika u kompatibbli mas-SESAR u jippermetti fl-istess ħin tranżizzjoni kontinwa u soċjalment aċċettabbli. L-introduzzjoni tas-SESAR se teħtieġ għalhekk riforma tal-ATM. Għandha tiġi segwita l-istandardizzazzjoni tat-tagħmir ATM madwar l-UE.

| 1.8 | Il-konfini tal-FAB għandhom jiġu riveduti wkoll sabiex jiżguraw li huma l-forma u d-daqs adatt biex iservu l-għan li għalih ġew stabbiliti. Il-flussi tat-traffiku, is-sinerġiji tal-provvediment tas-servizz u t-titjib potenzjali fil-prestazzjoni għandhom ikunu l-kriterji proprji tal-kompożizzjoni ta' FAB minflok il-prossimità ġeografika jew l-affiljazzjoni politika/kulturali. |
| --- | --- |

1.8

Il-konfini tal-FAB għandhom jiġu riveduti wkoll sabiex jiżguraw li huma l-forma u d-daqs adatt biex iservu l-għan li għalih ġew stabbiliti. Il-flussi tat-traffiku, is-sinerġiji tal-provvediment tas-servizz u t-titjib potenzjali fil-prestazzjoni għandhom ikunu l-kriterji proprji tal-kompożizzjoni ta' FAB minflok il-prossimità ġeografika jew l-affiljazzjoni politika/kulturali.

| 1.9 | Huwa milqugħ b'sodisfazzjon kbir it-tisħiħ propost tal-funzjoni ta' Amministratur tan-Netwerk, billi tingħata preċedenza lill-benefiċċju tan-netwerk Ewropew fuq l-interess nazzjonali iktar limitat. |
| --- | --- |

1.9

Huwa milqugħ b'sodisfazzjon kbir it-tisħiħ propost tal-funzjoni ta' Amministratur tan-Netwerk, billi tingħata preċedenza lill-benefiċċju tan-netwerk Ewropew fuq l-interess nazzjonali iktar limitat.

| 1.10 | Il-Kumitat jagħraf l-inizjattiva biex issir separazzjoni obbligatorja tas-servizzi anċillari tal-ATM, permezz tal-ftuħ tagħhom għal kompetizzjoni ikbar. Huwa jinsisti li qabel ma jiġu applikati dawn il-miżuri, il-Kummissjoni għandha fis torganizza t-tħejjija ta' studju tal-impatt indipendenti dwar l-effetti, b'mod partikolari b'rabta mal-aspetti soċjali u tal-impjieg (2). |
| --- | --- |

1.10

Il-Kumitat jagħraf l-inizjattiva biex issir separazzjoni obbligatorja tas-servizzi anċillari tal-ATM, permezz tal-ftuħ tagħhom għal kompetizzjoni ikbar. Huwa jinsisti li qabel ma jiġu applikati dawn il-miżuri, il-Kummissjoni għandha fis torganizza t-tħejjija ta' studju tal-impatt indipendenti dwar l-effetti, b'mod partikolari b'rabta mal-aspetti soċjali u tal-impjieg (2).

| 1.11 | Huwa importanti li jiġu definiti objettivi li jtejbu l-effiċjenza filwaqt li jżommu l-kwalità tal-kundizzjonijiet tax-xogħol u jtejbu s-sigurtà fl-avjazzjoni. |
| --- | --- |

1.11

Huwa importanti li jiġu definiti objettivi li jtejbu l-effiċjenza filwaqt li jżommu l-kwalità tal-kundizzjonijiet tax-xogħol u jtejbu s-sigurtà fl-avjazzjoni.

| 1.12 | L-utenti tal-ispazju tal-ajru jridu jkunu involuti aktar fit-tiswir tal-politika. |
| --- | --- |

1.12

L-utenti tal-ispazju tal-ajru jridu jkunu involuti aktar fit-tiswir tal-politika.

2.   Introduzzjoni

| 2.1 | L-industrija tal-avjazzjoni Ewropea taqdi rwol ta' importanza kbira fl-ekonomija Ewropea, billi tippromovi l-kummerċ u t-turiżmu u taġixxi bħala vettur għal tkabbir fl-impjieg. Il-kontroll tat-traffiku bl-ajru huwa fattur ewleini fil-katina ta' valur tal-industrija tal-avjazzjoni. Għandu jiżgura l-fluss sikur, imħaffef u kost-effiċjenti tat-traffiku bl-ajru, biex b'hekk jiġu minimizzati l-użu tal-karburant, l-emissjonijiet tal-karbonju u l-ħinijiet ta' kull titjira. |
| --- | --- |

2.1

L-industrija tal-avjazzjoni Ewropea taqdi rwol ta' importanza kbira fl-ekonomija Ewropea, billi tippromovi l-kummerċ u t-turiżmu u taġixxi bħala vettur għal tkabbir fl-impjieg. Il-kontroll tat-traffiku bl-ajru huwa fattur ewleini fil-katina ta' valur tal-industrija tal-avjazzjoni. Għandu jiżgura l-fluss sikur, imħaffef u kost-effiċjenti tat-traffiku bl-ajru, biex b'hekk jiġu minimizzati l-użu tal-karburant, l-emissjonijiet tal-karbonju u l-ħinijiet ta' kull titjira.

| 2.2 | Madankollu, is-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru Ewropej storikament evolvew primarjament fi ħdan il-konfini nazzjonali, b'kull Stat Membru jistabbilixxi s-sistema proprja tiegħu ta' ATM, li wassal għall-frammentazzjoni strutturali tal-ispazju tal-ajru Ewropew li tqum ħafna flus u hija ineffiċjenti u għal nuqqas persistenti ta' reazzjoni għar-rekwiżiti tal-utenti tiegħu – il-linji tal-ajru, u fl-aħħar mill-aħħar, il-klijenti li jħallsu għas-servizz. |
| --- | --- |

2.2

Madankollu, is-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru Ewropej storikament evolvew primarjament fi ħdan il-konfini nazzjonali, b'kull Stat Membru jistabbilixxi s-sistema proprja tiegħu ta' ATM, li wassal għall-frammentazzjoni strutturali tal-ispazju tal-ajru Ewropew li tqum ħafna flus u hija ineffiċjenti u għal nuqqas persistenti ta' reazzjoni għar-rekwiżiti tal-utenti tiegħu – il-linji tal-ajru, u fl-aħħar mill-aħħar, il-klijenti li jħallsu għas-servizz.

| 2.3 | Iridu jitħaffu iżjed l-implimentazzjoni tas-SES u r-riforma assoċjata tas-sistema ATM Ewropea, biex b'hekk l-utenti tal-ispazju tal-ajru tagħna jingħataw l-għajnuna f'ambjent globali kompetittiv diffiċli, li jinkludi poteri emerġenti tal-avjazzjoni bħall-Ukraina u t-Turkija fil-viċinat immedjat tal-UE (3) u għall-faċilitar tat-tkabbir ekonomiku futur. Billi l-pakketti leġislattivi SES I u SES II taw riżultati diżappuntanti s'issa, il-Kummissjoni qed tipproponi proposta leġislattiva oħra mmirata b'kawtela (4) sabiex tiffaċilita implimentazzjoni bikrija tas-SES. Dan l-aħħar pakkett leġislattiv, SES II+, jikkonsisti fir-riformulazzjoni tal-erba' regolamenti li ħolqu l-Ajru Uniku Ewropew (5) u l-emenda tar-regolament li jistabbilixxi l-Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni (6). |
| --- | --- |

2.3

Iridu jitħaffu iżjed l-implimentazzjoni tas-SES u r-riforma assoċjata tas-sistema ATM Ewropea, biex b'hekk l-utenti tal-ispazju tal-ajru tagħna jingħataw l-għajnuna f'ambjent globali kompetittiv diffiċli, li jinkludi poteri emerġenti tal-avjazzjoni bħall-Ukraina u t-Turkija fil-viċinat immedjat tal-UE (3) u għall-faċilitar tat-tkabbir ekonomiku futur. Billi l-pakketti leġislattivi SES I u SES II taw riżultati diżappuntanti s'issa, il-Kummissjoni qed tipproponi proposta leġislattiva oħra mmirata b'kawtela (4) sabiex tiffaċilita implimentazzjoni bikrija tas-SES. Dan l-aħħar pakkett leġislattiv, SES II+, jikkonsisti fir-riformulazzjoni tal-erba' regolamenti li ħolqu l-Ajru Uniku Ewropew (5) u l-emenda tar-regolament li jistabbilixxi l-Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni (6).

3.   Kummenti ġenerali

| 3.1 | L-inizjattiva SES għandha l-għan li ttejjeb l-effiċjenza globali tal-mod li bih l-ispazju tal-ajru Ewropew jiġi organizzat u ġestit. |
| --- | --- |

3.1

L-inizjattiva SES għandha l-għan li ttejjeb l-effiċjenza globali tal-mod li bih l-ispazju tal-ajru Ewropew jiġi organizzat u ġestit.

| 3.2 | Skont analiżi inkluża fil-Komunikazzjoni attwali (7) u l-valutazzjoni tal-impatt assoċjata (8), il-Kummissjoni tipproponi pakkett leġislattiv (SES2+) (9) sabiex tikkonsolida u fejn possibbli taċċellera l-proċess ta' riforma tal-Ġestjoni tat-Traffiku tal-Ajru (ATM) fl-Ewropa, billi tindirizza aktar il-kwalità, l-ineffiċjenzi, is-sigurtà u l-impatt ambjentali fil-forniment ta' Servizzi tan-Navigazzjoni tal-Ajru (ANS) u billi tkompli taħdem lejn il-konsolidazzjoni tas-sistema tal-ATM fl-Ewropa. Ir-rapporti tal-Unità tar-Reviżjoni tal-Prestazzjoni tal-Eurocontrol juru li dawn l-ineffiċjenzi u l-frammentazzjoni tas-sistema kienu responsabbli għal iktar minn EUR 4 biljun ta' spiża li setgħet tiġi evitata fl-2010 biss. |
| --- | --- |

3.2

Skont analiżi inkluża fil-Komunikazzjoni attwali (7) u l-valutazzjoni tal-impatt assoċjata (8), il-Kummissjoni tipproponi pakkett leġislattiv (SES2+) (9) sabiex tikkonsolida u fejn possibbli taċċellera l-proċess ta' riforma tal-Ġestjoni tat-Traffiku tal-Ajru (ATM) fl-Ewropa, billi tindirizza aktar il-kwalità, l-ineffiċjenzi, is-sigurtà u l-impatt ambjentali fil-forniment ta' Servizzi tan-Navigazzjoni tal-Ajru (ANS) u billi tkompli taħdem lejn il-konsolidazzjoni tas-sistema tal-ATM fl-Ewropa. Ir-rapporti tal-Unità tar-Reviżjoni tal-Prestazzjoni tal-Eurocontrol juru li dawn l-ineffiċjenzi u l-frammentazzjoni tas-sistema kienu responsabbli għal iktar minn EUR 4 biljun ta' spiża li setgħet tiġi evitata fl-2010 biss.

| 3.3 | L-ewwel qasam problematiku indirizzat fil-valutazzjoni tal-impatt tas-SES2+ huwa n-nuqqas ta' effiċjenza u kost-effettività fil-forniment ta' ANS fl-Ewropa. Jibqa' ineffiċjenti ħafna f'termini ta' effiċjenza fl-ispejjeż u fit-titjiriet, kif ukoll fil-kapaċità. L-estent ta' dan huwa ċar meta tqabbel mal-Istati Uniti, li jkopru spazju tal-ajru ta' daqs simili. Fl-Istati Uniti l-ispazju tal-ajru huwa kkontrollat minn provveditur ta' servizz wieħed, bil-kontra tal-Ewropa fejn hemm 38 provveditur ta' servizz en-route. Il-provveditur tas-servizz fl-Istati Uniti jikkontrolla kważi 70 % iktar titjiriet bi 38 % inqas persunal. Il-kawżi ewlenin għal din id-differenza fl-effiċjenza u l-produttività huma r-reżistenza tal-Istati Membri tal-UE milli jġebbdu kemm jista' jkun il-miri ta' kost-effettività fl-RP1 tal-iskema ta' prestazzjoni, in-nuqqas ta' tilħiq ta' anke dawk il-miri modesti, sorveljanza u infurzar mhux effettivi mill-awtoritajiet ta' sorveljanza u l-għadd sproporzjonat għoli ta' persunal ta' appoġġ li jaħdmu għall-provvedituri tas-servizz. |
| --- | --- |

3.3

L-ewwel qasam problematiku indirizzat fil-valutazzjoni tal-impatt tas-SES2+ huwa n-nuqqas ta' effiċjenza u kost-effettività fil-forniment ta' ANS fl-Ewropa. Jibqa' ineffiċjenti ħafna f'termini ta' effiċjenza fl-ispejjeż u fit-titjiriet, kif ukoll fil-kapaċità. L-estent ta' dan huwa ċar meta tqabbel mal-Istati Uniti, li jkopru spazju tal-ajru ta' daqs simili. Fl-Istati Uniti l-ispazju tal-ajru huwa kkontrollat minn provveditur ta' servizz wieħed, bil-kontra tal-Ewropa fejn hemm 38 provveditur ta' servizz en-route. Il-provveditur tas-servizz fl-Istati Uniti jikkontrolla kważi 70 % iktar titjiriet bi 38 % inqas persunal. Il-kawżi ewlenin għal din id-differenza fl-effiċjenza u l-produttività huma r-reżistenza tal-Istati Membri tal-UE milli jġebbdu kemm jista' jkun il-miri ta' kost-effettività fl-RP1 tal-iskema ta' prestazzjoni, in-nuqqas ta' tilħiq ta' anke dawk il-miri modesti, sorveljanza u infurzar mhux effettivi mill-awtoritajiet ta' sorveljanza u l-għadd sproporzjonat għoli ta' persunal ta' appoġġ li jaħdmu għall-provvedituri tas-servizz.

| 3.4 | 60 % tal-ħlasijiet totali ta' ATM fl-Ewropa joriġinaw minn ħames provvedituri (10). Il-kwistjoni ewlenija hija li jiġi analizzat għalfejn dawn l-operaturi l-kbar b'ekonomiji ta' skala jirrappreżentaw id-doppju u xi kultant erba' darbiet l-ispejjeż tal-kontropartijiet iżgħar tagħhom. Dan huwa l-każ minkejja t-teoriji ekonomiċi kollha li jgħidu l-oppost. Il-valur globali inkwistjoni, minn spejjeż diretti u indiretti, għall-perjodu ta' referenza 2015-2019 huwa stmat mill-Unità ta' Reviżjoni tal-Prestazzjoni tal-Eurocontrol li jiżboq EUR 70 biljun. |
| --- | --- |

3.4

60 % tal-ħlasijiet totali ta' ATM fl-Ewropa joriġinaw minn ħames provvedituri (10). Il-kwistjoni ewlenija hija li jiġi analizzat għalfejn dawn l-operaturi l-kbar b'ekonomiji ta' skala jirrappreżentaw id-doppju u xi kultant erba' darbiet l-ispejjeż tal-kontropartijiet iżgħar tagħhom. Dan huwa l-każ minkejja t-teoriji ekonomiċi kollha li jgħidu l-oppost. Il-valur globali inkwistjoni, minn spejjeż diretti u indiretti, għall-perjodu ta' referenza 2015-2019 huwa stmat mill-Unità ta' Reviżjoni tal-Prestazzjoni tal-Eurocontrol li jiżboq EUR 70 biljun.

Bl-Iskema ta' Prestazzjoni SES li tistabbilixxi l-objettivi fil-livell tal-UE għall-RP2, li għaliha l-pjani nazzjonali tal-Istati Membri individwali tal-UE jridu jagħtu kontribut adatt, huwa ċar li t-tilħiq ta' objettivi globali tal-UE dwar kost-effettività huwa dipendenti b'mod kritiku minn pajjiżi li minnhom joriġinaw l-ikbar ammont ta' ħlasijiet, u b'hekk jagħtu sehemhom lejn it-titjib meħtieġ. Dan ma kienx mistenni mingħandhom fl-RP1.

| 3.5 | It-tieni problema ewlenija li għandha tiġi indirizzata hija sistema ATM ifframmentata. Is-sistema Ewropea tal-ATM tikkonsisti fi 28 awtorità nazzjonali li jissorveljaw 'il fuq minn mitt ANSP, kull wieħed minnhom sorveljat minn regolatur nazzjonali separat, bid-differenzi mistennija fis-sistemi, ir-regoli u l-proċeduri. Hemm ħafna spejjeż addizzjonali, ikkawżati mill-fatt li l-Ewropa għandha kwantità kbira ta' provvedituri tas-servizz, kull wieħed minnhom jiddeċiedi waħdu dwar il-programm ta' investiment kapitali tiegħu, jakkwista u jżomm separatament is-sistema rispettiva tiegħu, li ta' sikwit ma tkunx kompatibbli ma' dawk ta' ANSP oħra (11). Dawn il-problemi jiħraxu minħabba t-taħriġ separat tal-persunal, il-ħolqien ta' proċeduri operattivi uniċi u speċifiċi, u minħabba li l-provvediment ta' servizzi huwa limitat għal spazju tal-ajru żgħir. Kollettivament, it-38 ANSP ewlenin nazzjonali ħallsu madwar EUR 10 miljun kull sena f'tagħmir kapitali, u l-ebda wieħed minnhom huwa koordinat jew taħt skrutinju rigward il-benefiċji totali tiegħu lejn in-netwerk. |
| --- | --- |

3.5

It-tieni problema ewlenija li għandha tiġi indirizzata hija sistema ATM ifframmentata. Is-sistema Ewropea tal-ATM tikkonsisti fi 28 awtorità nazzjonali li jissorveljaw 'il fuq minn mitt ANSP, kull wieħed minnhom sorveljat minn regolatur nazzjonali separat, bid-differenzi mistennija fis-sistemi, ir-regoli u l-proċeduri. Hemm ħafna spejjeż addizzjonali, ikkawżati mill-fatt li l-Ewropa għandha kwantità kbira ta' provvedituri tas-servizz, kull wieħed minnhom jiddeċiedi waħdu dwar il-programm ta' investiment kapitali tiegħu, jakkwista u jżomm separatament is-sistema rispettiva tiegħu, li ta' sikwit ma tkunx kompatibbli ma' dawk ta' ANSP oħra (11). Dawn il-problemi jiħraxu minħabba t-taħriġ separat tal-persunal, il-ħolqien ta' proċeduri operattivi uniċi u speċifiċi, u minħabba li l-provvediment ta' servizzi huwa limitat għal spazju tal-ajru żgħir. Kollettivament, it-38 ANSP ewlenin nazzjonali ħallsu madwar EUR 10 miljun kull sena f'tagħmir kapitali, u l-ebda wieħed minnhom huwa koordinat jew taħt skrutinju rigward il-benefiċji totali tiegħu lejn in-netwerk.

| 3.6 | L-inizjattiva SES 2+ għandha l-għan li twassal għal aktar koordinazzjoni tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet li bħalissa huma separati, u tħeġġeġ benefiċċji u kooperazzjoni akbar fin-netwerk. |
| --- | --- |

3.6

L-inizjattiva SES 2+ għandha l-għan li twassal għal aktar koordinazzjoni tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet li bħalissa huma separati, u tħeġġeġ benefiċċji u kooperazzjoni akbar fin-netwerk.

4.   Evoluzzjoni tal-prestazzjoni tas-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru

| 4.1 | Fi tmiem is-snin disgħin, l-Ewropa ffaċċjat problemi kbar ta' dewmien u ineffiċjenza fil-provvediment ta' servizzi ta' kontroll tat-traffiku bl-ajru. Aktar minn għaxar snin wara, il-frammentazzjoni tal-ispazju tal-ajru Ewropew tibqa' estensiva. |
| --- | --- |

4.1

Fi tmiem is-snin disgħin, l-Ewropa ffaċċjat problemi kbar ta' dewmien u ineffiċjenza fil-provvediment ta' servizzi ta' kontroll tat-traffiku bl-ajru. Aktar minn għaxar snin wara, il-frammentazzjoni tal-ispazju tal-ajru Ewropew tibqa' estensiva.

| 4.2 | Fl-2011 l-ispejjeż diretti u indiretti totali għall-kontroll tat-traffiku bl-ajru fl-Ewropa ammontaw għal madwar EUR 14-il biljun. L-ispejjeż diretti waħedhom (imħallsa fil-forma ta' ħlasijiet tal-utent) jirrappreżentaw aktar minn 20 % tal-ispejjeż operattivi totali, barra l-karburant, tal-linji tal-ajru l-iżjed effiċjenti. B'differenza minn modi oħrajn tat-trasport, din l-ispiża kollha tiġi rekuperata mill-utenti, jiġifieri l-konsumaturi. |
| --- | --- |

4.2

Fl-2011 l-ispejjeż diretti u indiretti totali għall-kontroll tat-traffiku bl-ajru fl-Ewropa ammontaw għal madwar EUR 14-il biljun. L-ispejjeż diretti waħedhom (imħallsa fil-forma ta' ħlasijiet tal-utent) jirrappreżentaw aktar minn 20 % tal-ispejjeż operattivi totali, barra l-karburant, tal-linji tal-ajru l-iżjed effiċjenti. B'differenza minn modi oħrajn tat-trasport, din l-ispiża kollha tiġi rekuperata mill-utenti, jiġifieri l-konsumaturi.

| 4.3 | Filwaqt li l-produttività (mkejla f'sigħat ta' ħidma tal-kontrolluri tat-traffiku bl-ajru) żdiedet b'madwar 18 % fl-aħħar deċennju, l-ispejjeż globali tal-impjieg għal kontrolluri tat-traffiku bl-ajru żdiedu b'rata ogħla (b'madwar 40 %). Madankollu, il-kontrolluri jibqgħu biss terz tal-persunal kollu impjegat mill-ANSP, li hija indikazzjoni li hemm għadd kbir ta' persunal ta' appoġġ (madwar 30 000 fl-2011). |
| --- | --- |

4.3

Filwaqt li l-produttività (mkejla f'sigħat ta' ħidma tal-kontrolluri tat-traffiku bl-ajru) żdiedet b'madwar 18 % fl-aħħar deċennju, l-ispejjeż globali tal-impjieg għal kontrolluri tat-traffiku bl-ajru żdiedu b'rata ogħla (b'madwar 40 %). Madankollu, il-kontrolluri jibqgħu biss terz tal-persunal kollu impjegat mill-ANSP, li hija indikazzjoni li hemm għadd kbir ta' persunal ta' appoġġ (madwar 30 000 fl-2011).

5.   It-tisħiħ tal-effiċjenza tas-SES

| 5.1 | L-esperjenza turi li l-Istati Membri li huma proprjetarji uniċi jew maġġoritarji ta' provvedituri ta' servizz għandhom tendenza qawwija li jiffokaw fuq flussi ta' dħul f'saħħithom mis-sistema ta' servizzi ta' kontroll tat-traffiku bl-ajru ffinanzjata mill-utenti. Għaldaqstant, jista' jagħti l-każ li joqogħdu lura milli jappoġġjaw bidla fundamentali lejn spazju tal-ajru operattiv iktar integrat li jista' jimponi restrizzjonijiet fuq rotot attwali li jgħaddu mill-ispazju tal-ajru nazzjonali, preferut minn stati/ANSP, possibbilment bil-għan li jinħoloq id-dħul. |
| --- | --- |

5.1

L-esperjenza turi li l-Istati Membri li huma proprjetarji uniċi jew maġġoritarji ta' provvedituri ta' servizz għandhom tendenza qawwija li jiffokaw fuq flussi ta' dħul f'saħħithom mis-sistema ta' servizzi ta' kontroll tat-traffiku bl-ajru ffinanzjata mill-utenti. Għaldaqstant, jista' jagħti l-każ li joqogħdu lura milli jappoġġjaw bidla fundamentali lejn spazju tal-ajru operattiv iktar integrat li jista' jimponi restrizzjonijiet fuq rotot attwali li jgħaddu mill-ispazju tal-ajru nazzjonali, preferut minn stati/ANSP, possibbilment bil-għan li jinħoloq id-dħul.

| 5.2 | Approċċ ta' netwerk iktar koeżiv għall-ippjanar tar-rotot jista' jnaqqas it-tul medju tat-titjiriet mill-ispazju tal-ajru Ewropew b'xi 10 minuti, jitnaqqas il-ħruq ta' karburant u l-emissjonijiet tas-CO2 li jirriżultaw minnu. Filwaqt li l-ineffiċjenza attwali ma toħloqx żvantaġġ għall-ANSP jew l-istati, il-piż tal-ispiża tinġarr mill-klijenti tal-linji tal-ajru, u inevitabbilment, tiġi trasferita lejn il-konsumaturi. |
| --- | --- |

5.2

Approċċ ta' netwerk iktar koeżiv għall-ippjanar tar-rotot jista' jnaqqas it-tul medju tat-titjiriet mill-ispazju tal-ajru Ewropew b'xi 10 minuti, jitnaqqas il-ħruq ta' karburant u l-emissjonijiet tas-CO2 li jirriżultaw minnu. Filwaqt li l-ineffiċjenza attwali ma toħloqx żvantaġġ għall-ANSP jew l-istati, il-piż tal-ispiża tinġarr mill-klijenti tal-linji tal-ajru, u inevitabbilment, tiġi trasferita lejn il-konsumaturi.

| 5.3 | Taħt is-sistema attwali, Stati Membri fil-Kumitat tal-Ajru Uniku (SSC) għandhom l-aħħar kelma dwar objettivi, l-adozzjoni ta' pjani ta' prestazzjoni u l-aċċettazzjoni ta' miżuri korrettivi fil-każ li l-objettivi ma jintlaħqux. Kif ġie indikat f'Opinjoni preċedenti tal-KESE (12), l-utenti u l-ANSP għandhom ikunu jistgħu jattendu laqgħat tal-SSC, jekk ikun hemm bżonn, bħala osservaturi. Il-Kumitat jirrikonoxxi li l-Kummissjoni għamlet xi sforzi għal konsultazzjoni aħjar tal-partijiet interessati tas-SES mhux statali, jiġifieri billi tistabbilixxi Korp Konsultattiv tal-Industrija separat (13), iżda jaħseb li l-implimentazzjoni effiċjent tas-SES tesiġi djalogu sustantiv bejn il-partijiet interessati u l-istati kollha, kif ukoll il-parteċipazzjoni sħiħa tagħhom. |
| --- | --- |

5.3

Taħt is-sistema attwali, Stati Membri fil-Kumitat tal-Ajru Uniku (SSC) għandhom l-aħħar kelma dwar objettivi, l-adozzjoni ta' pjani ta' prestazzjoni u l-aċċettazzjoni ta' miżuri korrettivi fil-każ li l-objettivi ma jintlaħqux. Kif ġie indikat f'Opinjoni preċedenti tal-KESE (12), l-utenti u l-ANSP għandhom ikunu jistgħu jattendu laqgħat tal-SSC, jekk ikun hemm bżonn, bħala osservaturi. Il-Kumitat jirrikonoxxi li l-Kummissjoni għamlet xi sforzi għal konsultazzjoni aħjar tal-partijiet interessati tas-SES mhux statali, jiġifieri billi tistabbilixxi Korp Konsultattiv tal-Industrija separat (13), iżda jaħseb li l-implimentazzjoni effiċjent tas-SES tesiġi djalogu sustantiv bejn il-partijiet interessati u l-istati kollha, kif ukoll il-parteċipazzjoni sħiħa tagħhom.

| 5.4 | Fil-pakkett leġislattiv ġdid tagħha, il-Kummissjoni qed tipproponi li jissaħħu l-mekkaniżmi ta' kontroll u ta' sanzjoni. Billi l-Kummissjoni hija l-kustodju tal-Iskema ta' Prestazzjoni, u fl-aħħar mill-aħħar hija responsabbli għaliha, il-KESE jappoġġja b'mod qawwi l-proposta tal-Kummissjoni li membri tal-Korp ta' Reviżjoni tal-Prestazzjoni għandhom ikunu nominati b'mod diretti mill-Kummissjoni biex jissalvagwardjaw l-indipendenza. |
| --- | --- |

5.4

Fil-pakkett leġislattiv ġdid tagħha, il-Kummissjoni qed tipproponi li jissaħħu l-mekkaniżmi ta' kontroll u ta' sanzjoni. Billi l-Kummissjoni hija l-kustodju tal-Iskema ta' Prestazzjoni, u fl-aħħar mill-aħħar hija responsabbli għaliha, il-KESE jappoġġja b'mod qawwi l-proposta tal-Kummissjoni li membri tal-Korp ta' Reviżjoni tal-Prestazzjoni għandhom ikunu nominati b'mod diretti mill-Kummissjoni biex jissalvagwardjaw l-indipendenza.

6.   Kummenti speċifiċi

| 6.1 | L-aħjar regolatur huwa l-kompetizzjoni, iżda dan huwa kompletament assenti fil-provvediment tas-servizz proprju ta' ATM. Realistikament, ma jkunx fattibbli li nikkunsidraw l-introduzzjoni tal-kompetizzjoni fis-servizzi kollha ta' ATM fuq medda qasira sa medja ta' żmien. L-analiżi tal-Kummissjoni tindika li s-servizzi proprji ta' kontroll tat-traffiku bl-ajru huma monopolji naturali, talinqas taħt it-teknoloġija attwali. Bin-nuqqas ta' kompetizzjoni, huwa dejjem iktar vitali li jkun hemm regolamentazzjoni ekonomika b'saħħitha u effettiva ta' dawn il-provvedituri li jgawdu minn monopolju, sabiex tinħoloq sitwazzjoni kemm jista' jkun qrib ta' sitwazzjoni ta' kompetizzjoni. Għaldaqstant, il-KESE jappoġġja l-proposta, impliċita fis-SES II+, li l-Kummissjoni tkun ir-Regolatur Ekonomiku Ewropew effettiv tal-ATM. |
| --- | --- |

6.1

L-aħjar regolatur huwa l-kompetizzjoni, iżda dan huwa kompletament assenti fil-provvediment tas-servizz proprju ta' ATM. Realistikament, ma jkunx fattibbli li nikkunsidraw l-introduzzjoni tal-kompetizzjoni fis-servizzi kollha ta' ATM fuq medda qasira sa medja ta' żmien. L-analiżi tal-Kummissjoni tindika li s-servizzi proprji ta' kontroll tat-traffiku bl-ajru huma monopolji naturali, talinqas taħt it-teknoloġija attwali. Bin-nuqqas ta' kompetizzjoni, huwa dejjem iktar vitali li jkun hemm regolamentazzjoni ekonomika b'saħħitha u effettiva ta' dawn il-provvedituri li jgawdu minn monopolju, sabiex tinħoloq sitwazzjoni kemm jista' jkun qrib ta' sitwazzjoni ta' kompetizzjoni. Għaldaqstant, il-KESE jappoġġja l-proposta, impliċita fis-SES II+, li l-Kummissjoni tkun ir-Regolatur Ekonomiku Ewropew effettiv tal-ATM.

| 6.2 | L-ewwel pakkett SES tal-2004 kellu l-għan li jintroduċi mekkaniżmi tas-suq għall-provvediment ta' servizzi ta' appoġġ, sabiex titjieb l-effiċjenza tagħhom. Ma nkiseb ftit li xejn għalkemm f'żewġ każijiet fejn ittieħdu dawn il-miżuri – fl-Iżvezja u fir-Renju Unit – ir-riżultati kienu pożittivi (wieħed mill-ANSP jestima li t-tfaddil huwa madwar 50 % meta mqabbel mal-provvediment internalizzat ta' servizzi ta' appoġġ). |
| --- | --- |

6.2

L-ewwel pakkett SES tal-2004 kellu l-għan li jintroduċi mekkaniżmi tas-suq għall-provvediment ta' servizzi ta' appoġġ, sabiex titjieb l-effiċjenza tagħhom. Ma nkiseb ftit li xejn għalkemm f'żewġ każijiet fejn ittieħdu dawn il-miżuri – fl-Iżvezja u fir-Renju Unit – ir-riżultati kienu pożittivi (wieħed mill-ANSP jestima li t-tfaddil huwa madwar 50 % meta mqabbel mal-provvediment internalizzat ta' servizzi ta' appoġġ).

| 6.3 | Servizzi ta' appoġġ, bħas-servizzi tal-meteoroloġija, tal-informazzjoni aeronawtika, tal-komunikazzjoni, in-navigazzjoni jew is-sorveljanza huma proposti iktar prattiċi. Hemm ħafna kumpaniji fi ħdan u barra mid-dinja tal-ATM li jistgħu joffru dawn is-servizzi. Il-provvediment ta' dawn is-servizzi jista' jiinqasam bejn diversi provvedituri sabiex tiġi massimizzata l-kompetizzjoni, jew – kif ġie suġġerit reċentement mill-Eurocontrol fl-analiżi tiegħu tal-kunċett ta' “servizzi ċentralizzati” – jiġi allokat lil provveditur wieħed jew raggruppament ta' provvedituri ta' servizzi li jista' jappoġġja diversi provvedituri ewlenin. |
| --- | --- |

6.3

Servizzi ta' appoġġ, bħas-servizzi tal-meteoroloġija, tal-informazzjoni aeronawtika, tal-komunikazzjoni, in-navigazzjoni jew is-sorveljanza huma proposti iktar prattiċi. Hemm ħafna kumpaniji fi ħdan u barra mid-dinja tal-ATM li jistgħu joffru dawn is-servizzi. Il-provvediment ta' dawn is-servizzi jista' jiinqasam bejn diversi provvedituri sabiex tiġi massimizzata l-kompetizzjoni, jew – kif ġie suġġerit reċentement mill-Eurocontrol fl-analiżi tiegħu tal-kunċett ta' “servizzi ċentralizzati” – jiġi allokat lil provveditur wieħed jew raggruppament ta' provvedituri ta' servizzi li jista' jappoġġja diversi provvedituri ewlenin.

| 6.4 | Il-Kummissjoni hija tal-fehma li għandhom jiġu introdotti mekkaniżmi tas-suq sabiex tiżdied l-effiċjenza fil-provvediment ta' servizzi ta' appoġġ. Fil-pakkett leġislattiv tagħha, il-Kummissjoni tipproponi li jiġu separati u ċerti minn dawn is-servizzi ta' appoġġ imsemmija hawn fuq, u li jiġi segwit ukoll il-ftuħ tas-suq għalihom. Il-biċċa l-kbira tal-oqsma proposti fil-lista inizjali ta' servizzi ċentralizzati ffokati fuq il-kandidat, proposti mill-Eurocontrol u marbuta mal-ġestjoni tad-data, jistgħu jiġu provduti minn partijiet minn barra d-dinja tal-ATM. Għalhekk għandha tingħata konsiderazzjoni lill-istedina għal offerti minn ANSP oħra wkoll barra minn dawk li diġà jeżistu sabiex jiġi introdott element ta' kompetizzjoni, b'mod partikolari għal sejħiet għal offerti iktar kompetittivi. |
| --- | --- |

6.4

Il-Kummissjoni hija tal-fehma li għandhom jiġu introdotti mekkaniżmi tas-suq sabiex tiżdied l-effiċjenza fil-provvediment ta' servizzi ta' appoġġ. Fil-pakkett leġislattiv tagħha, il-Kummissjoni tipproponi li jiġu separati u ċerti minn dawn is-servizzi ta' appoġġ imsemmija hawn fuq, u li jiġi segwit ukoll il-ftuħ tas-suq għalihom. Il-biċċa l-kbira tal-oqsma proposti fil-lista inizjali ta' servizzi ċentralizzati ffokati fuq il-kandidat, proposti mill-Eurocontrol u marbuta mal-ġestjoni tad-data, jistgħu jiġu provduti minn partijiet minn barra d-dinja tal-ATM. Għalhekk għandha tingħata konsiderazzjoni lill-istedina għal offerti minn ANSP oħra wkoll barra minn dawk li diġà jeżistu sabiex jiġi introdott element ta' kompetizzjoni, b'mod partikolari għal sejħiet għal offerti iktar kompetittivi.

| 6.5 | Għadd ta' diffikultajiet fl-implimentazzjoni tas-SES jistgħu jiġu attribwiti lid-diffikultajiet li jiltaqgħu magħhom l-Awtoritajiet Superviżorji Nazzjonali (ASN): riżorsi mhux adegwati, nuqqas ta' għarfien espert u indipendenza, kemm mill-gvernijiet kif ukoll l-ANSP. Jekk dawn in-nuqqasijiet ma jiġux indirizzati, l-implimentazzjoni tas-SES se tkun mhedda b'mod sinifikanti. L-għadd kbir ta' ASN nazzjonali fl-Ewropa jikkuntrasta mal-Istati Uniti, fejn hemm Regolatur wieħed. Ir-regolamentazzjoni tal-UE dwar l-ATM – forsi fuq bażi ta' FAB – tista' ttejjeb kemm il-konsistenza kif ukoll l-infurzar tal-implimentazzjoni tas-SES u tista' tgħin biex titnaqqas l-ispiża tas-sorveljanza, li tinġarr mill-utenti, u fl-aħħar mill-aħħar mill-konsumaturi. |
| --- | --- |

6.5

Għadd ta' diffikultajiet fl-implimentazzjoni tas-SES jistgħu jiġu attribwiti lid-diffikultajiet li jiltaqgħu magħhom l-Awtoritajiet Superviżorji Nazzjonali (ASN): riżorsi mhux adegwati, nuqqas ta' għarfien espert u indipendenza, kemm mill-gvernijiet kif ukoll l-ANSP. Jekk dawn in-nuqqasijiet ma jiġux indirizzati, l-implimentazzjoni tas-SES se tkun mhedda b'mod sinifikanti. L-għadd kbir ta' ASN nazzjonali fl-Ewropa jikkuntrasta mal-Istati Uniti, fejn hemm Regolatur wieħed. Ir-regolamentazzjoni tal-UE dwar l-ATM – forsi fuq bażi ta' FAB – tista' ttejjeb kemm il-konsistenza kif ukoll l-infurzar tal-implimentazzjoni tas-SES u tista' tgħin biex titnaqqas l-ispiża tas-sorveljanza, li tinġarr mill-utenti, u fl-aħħar mill-aħħar mill-konsumaturi.

7.   It-tneħħija tal-frammentazzjoni tas-Sistema Ewropea tal-ATM

| 7.1 | Id-disinn mill-ġdid tal-Blokok ta' Spazju tal-Ajru Funzjonali (FAB) huwa maħsub biex tiġi miġġielda l-frammentazzjoni tal-ispazju tal-ajru, billi tiġi stabbilita kooperazzjoni bejn l-ANSP, tiġi ottimizzata l-organizzazzjoni u l-użu tal-ispazju tal-ajru u ta' rotot fuq żoni akbar u b'hekk jinkisbu sinerġiji globali permezz ta' ekonomiji ta' skala. |
| --- | --- |

7.1

Id-disinn mill-ġdid tal-Blokok ta' Spazju tal-Ajru Funzjonali (FAB) huwa maħsub biex tiġi miġġielda l-frammentazzjoni tal-ispazju tal-ajru, billi tiġi stabbilita kooperazzjoni bejn l-ANSP, tiġi ottimizzata l-organizzazzjoni u l-użu tal-ispazju tal-ajru u ta' rotot fuq żoni akbar u b'hekk jinkisbu sinerġiji globali permezz ta' ekonomiji ta' skala.

| 7.2 | Filwaqt li l-Istati Membri u l-ANSP tagħhom ħadmu ħafna biex jinħolqu FAB, il-progress sustantiv s'issa kien diżappuntanti. Tħabbru disa' FAB, iżda l-ebda wieħed minnhom huwa kollu kemm hu operattiv, u ħafna minnhom jidhru li huma maħsuba biex jissodisfaw ir-rekwiżiti formali, minflok ma jiżviluppaw sinerġiji jew ekonomiji ta' skala. |
| --- | --- |

7.2

Filwaqt li l-Istati Membri u l-ANSP tagħhom ħadmu ħafna biex jinħolqu FAB, il-progress sustantiv s'issa kien diżappuntanti. Tħabbru disa' FAB, iżda l-ebda wieħed minnhom huwa kollu kemm hu operattiv, u ħafna minnhom jidhru li huma maħsuba biex jissodisfaw ir-rekwiżiti formali, minflok ma jiżviluppaw sinerġiji jew ekonomiji ta' skala.

| 7.3 | Żviluppi tal-FAB reali – bil-kontra ta' dawk li huma biss istituzzjonali – ta' sikwit twaqqfu minħabba l-biża' li jonqos il-fluss tad-dħul minn ħlasijiet ta' navigazzjoni bl-ajru, f'xi każi b'iktar minn 30 % jekk dawn l-iżviluppi kellhom jiġu implimentati u s-servizzi jiġu razzjonalizzati, pereżempju billi r-rotot jiqsaru. L-oppożizzjoni qawwija mill-persunal, li qed jiddifendu l-livelli attwali tal-persunal, kienet kwistjoni oħra għall-Istati Membri li kellhom jiffaċċjaw. Filwaqt li dan in-nuqqas ta' sikurezza mhuwiex sorprendenti, mhuwiex ibbażat fuq il-fatti. ATM iktar effiċjenti permezz tal-ħolqien tal-Ajru Uniku Ewropew li jiffunzjona u li mhuwiex biss tal-isem, flimkien ma avvanzi rapidi fit-teknoloġija, se jiżguraw dejjem aktar it-tkabbir kontinwu tat-traffiku fl-ajru Ewropew, jissalvagwardaw l-impjieg u jagħtu iktar responsabbiltà lill-kontrolluri f'rwol iktar maniġerjali u ta' sorveljanza. |
| --- | --- |

7.3

Żviluppi tal-FAB reali – bil-kontra ta' dawk li huma biss istituzzjonali – ta' sikwit twaqqfu minħabba l-biża' li jonqos il-fluss tad-dħul minn ħlasijiet ta' navigazzjoni bl-ajru, f'xi każi b'iktar minn 30 % jekk dawn l-iżviluppi kellhom jiġu implimentati u s-servizzi jiġu razzjonalizzati, pereżempju billi r-rotot jiqsaru. L-oppożizzjoni qawwija mill-persunal, li qed jiddifendu l-livelli attwali tal-persunal, kienet kwistjoni oħra għall-Istati Membri li kellhom jiffaċċjaw. Filwaqt li dan in-nuqqas ta' sikurezza mhuwiex sorprendenti, mhuwiex ibbażat fuq il-fatti. ATM iktar effiċjenti permezz tal-ħolqien tal-Ajru Uniku Ewropew li jiffunzjona u li mhuwiex biss tal-isem, flimkien ma avvanzi rapidi fit-teknoloġija, se jiżguraw dejjem aktar it-tkabbir kontinwu tat-traffiku fl-ajru Ewropew, jissalvagwardaw l-impjieg u jagħtu iktar responsabbiltà lill-kontrolluri f'rwol iktar maniġerjali u ta' sorveljanza.

| 7.4 | Barra minn hekk, stqarrijiet dwar problemi ta' sovranità nazzjonali ntużaw biex jiġu protetti monopolji eżistenti, f'isem il-protezzjoni ta' infrastruttura, objettivi u operazzjonijiet militari fl-ispazju tal-ajru Ewropew. Filwaqt li ħtiġijiet militari ġenwini huma protetti taħt is-SES, ta' sikwit ma tistax tiġi distingwita l-linja preċiża bejn dawk il-ħtiġijiet validi u protezzjoni mhux neċessarja ta' interessi nazzjonali. Jeżistu eżempji ta' spazju tal-ajru delegat li ma wasslux għal kwistjonijiet reali ta' sovranità.
  Fil-qasam tal-avjazzjoni, ajruporti nazzjonali ewlenin ġew privatizzati b'suċċess, bi sjieda transkonfinali. L-ATM huwa essenzjalment servizz infrastrutturali u hemm ħafna eżempji fl-Ewropa ta' privatizzazzjonijiet transkonfinali eżistenti jew ippjanati ta' servizzi infrastrutturali ewlenin fil-qasam tal-enerġija, inkluż fil-qasam sensittiv tal-ġenerazzjoni tal-enerġija nukleari, it-telekomunikazzjonijiet, l-ilma, eċċ. Fil-fatt, ANSP Ewropew parzjalment privatizzat huwa l-proprjetà parzjali ta' interessi mhux nazzjonali. |
| --- | --- |

7.4

Barra minn hekk, stqarrijiet dwar problemi ta' sovranità nazzjonali ntużaw biex jiġu protetti monopolji eżistenti, f'isem il-protezzjoni ta' infrastruttura, objettivi u operazzjonijiet militari fl-ispazju tal-ajru Ewropew. Filwaqt li ħtiġijiet militari ġenwini huma protetti taħt is-SES, ta' sikwit ma tistax tiġi distingwita l-linja preċiża bejn dawk il-ħtiġijiet validi u protezzjoni mhux neċessarja ta' interessi nazzjonali. Jeżistu eżempji ta' spazju tal-ajru delegat li ma wasslux għal kwistjonijiet reali ta' sovranità.

Fil-qasam tal-avjazzjoni, ajruporti nazzjonali ewlenin ġew privatizzati b'suċċess, bi sjieda transkonfinali. L-ATM huwa essenzjalment servizz infrastrutturali u hemm ħafna eżempji fl-Ewropa ta' privatizzazzjonijiet transkonfinali eżistenti jew ippjanati ta' servizzi infrastrutturali ewlenin fil-qasam tal-enerġija, inkluż fil-qasam sensittiv tal-ġenerazzjoni tal-enerġija nukleari, it-telekomunikazzjonijiet, l-ilma, eċċ. Fil-fatt, ANSP Ewropew parzjalment privatizzat huwa l-proprjetà parzjali ta' interessi mhux nazzjonali.

| 7.5 | Il-KESE jagħraf l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tkompli ssegwi każi ta' ksur kontra Stati Membri b'rabta mal-FAB, b'mod partikolari dawk fejn il-progress lejn riformi ma jidhirx b'mod ċar fix-xhur li ġejjin. Filwaqt li l-aħjar alternattiva bil-qabda hija l-implimentazzjoni kkoordinata tas-SES mill-Istati Membri kollha taħt it-tmexxija tal-Kummissjoni, il-proċeduri tal-ksur għandhom bżonn jintużaw b'mod sod bħala l-aħħar istanza kontra n-nuqqas ta' konformità mar-regoli. Il-Kummissjoni għandha raġun ukoll tirrispetta l-impenn tagħha lejn l-adozzjoni ta' FAB ta' mudelli organizzattivi adattati għal netwerk Ewropew iktar integrat ta' spazju tal-ajru operattiv. |
| --- | --- |

7.5

Il-KESE jagħraf l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tkompli ssegwi każi ta' ksur kontra Stati Membri b'rabta mal-FAB, b'mod partikolari dawk fejn il-progress lejn riformi ma jidhirx b'mod ċar fix-xhur li ġejjin. Filwaqt li l-aħjar alternattiva bil-qabda hija l-implimentazzjoni kkoordinata tas-SES mill-Istati Membri kollha taħt it-tmexxija tal-Kummissjoni, il-proċeduri tal-ksur għandhom bżonn jintużaw b'mod sod bħala l-aħħar istanza kontra n-nuqqas ta' konformità mar-regoli. Il-Kummissjoni għandha raġun ukoll tirrispetta l-impenn tagħha lejn l-adozzjoni ta' FAB ta' mudelli organizzattivi adattati għal netwerk Ewropew iktar integrat ta' spazju tal-ajru operattiv.

| 7.6 | Il-KESE jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni f'dan il-pakkett leġislattiv biex jiġi żviluppat iktar il-kunċett ta' FAB sabiex isir għodda iktar immexxi mill-prestazzjoni u iktar flessibbli għall-ANSP, abbażi ta' sħubijiet industrijali, adegwati biex jintlaħqu l-miri stabbiliti mill-iskema ta' prestazzjoni tas-SES. |
| --- | --- |

7.6

Il-KESE jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni f'dan il-pakkett leġislattiv biex jiġi żviluppat iktar il-kunċett ta' FAB sabiex isir għodda iktar immexxi mill-prestazzjoni u iktar flessibbli għall-ANSP, abbażi ta' sħubijiet industrijali, adegwati biex jintlaħqu l-miri stabbiliti mill-iskema ta' prestazzjoni tas-SES.

8.   Ir-rwol tal-Eurocontrol

| 8.1 | Il-Eurocontrol tkompli taqdi rwol sinifikattiv fl-implimentazzjoni tas-SES. Stabbilita oriġinarjament biex tipprovdi sistema ta' kontroll kollettiv tat-traffiku bl-ajru f'sitt pajjiżi Ewropej, matul is-snin saret responsabbli għal diversi dmirijiet oħra. Bid-dħul tal-Ajru Uniku Ewropew, il-Eurocontrol għandha tiffoka mill-ġdid fuq id-dmir ewlieni tagħha ta' koordinazzjoni tal-provvediment ta' servizz. |
| --- | --- |

8.1

Il-Eurocontrol tkompli taqdi rwol sinifikattiv fl-implimentazzjoni tas-SES. Stabbilita oriġinarjament biex tipprovdi sistema ta' kontroll kollettiv tat-traffiku bl-ajru f'sitt pajjiżi Ewropej, matul is-snin saret responsabbli għal diversi dmirijiet oħra. Bid-dħul tal-Ajru Uniku Ewropew, il-Eurocontrol għandha tiffoka mill-ġdid fuq id-dmir ewlieni tagħha ta' koordinazzjoni tal-provvediment ta' servizz.

| 8.2 | Sabiex jikkoordinaw aħjar l-attivitajiet tagħhom, l-UE u l-Eurocontrol iffirmaw ftehim ta' livell għoli (14) fl-2012 li jirrikonoxxi l-kontribut li l-Eurocontrol jista' jagħti għat-twaqqif ta' sistema Ewropea tal-ATM effiċjenti billi jiġi appoġġjat ir-regolatur Ewropew uniku maħtur mill-UE tal-ATM, jiġifieri l-Kummissjoni. F'dan ir-rigward, il-Eurocontrol se tkompli tappoġġja u tgħin lill-Kummissjoni u lill-EASA fl-abbozzar ta' regoli u regolamenti rilevanti. |
| --- | --- |

8.2

Sabiex jikkoordinaw aħjar l-attivitajiet tagħhom, l-UE u l-Eurocontrol iffirmaw ftehim ta' livell għoli (14) fl-2012 li jirrikonoxxi l-kontribut li l-Eurocontrol jista' jagħti għat-twaqqif ta' sistema Ewropea tal-ATM effiċjenti billi jiġi appoġġjat ir-regolatur Ewropew uniku maħtur mill-UE tal-ATM, jiġifieri l-Kummissjoni. F'dan ir-rigward, il-Eurocontrol se tkompli tappoġġja u tgħin lill-Kummissjoni u lill-EASA fl-abbozzar ta' regoli u regolamenti rilevanti.

| 8.3 | Diġà ttieħdu passi sinifikanti, u l-istadju finali tal-proċess tar-riforma tal-Eurocontrol diġà beda fl-2013. Tibqa' organizzazzjoni intergovernattiva u l-Kostituzzjoni u l-korpi tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha (bħall-Kunsill Proviżorju) għadhom ma jirriflettux l-konklużjoni ta' bidliet ta' riforma riċenti. Il-Kummissjoni tappoġġja r-riforma kontinwa tal-Eurocontrol li se tiffoka fuq l-amministrazzjoni u l-operazzjoni tan-netwerk Ewropew tal-ATM. Diġà ġiet rikonoxxuta mill-UE l-importanza partikolari ta' dan ir-rwol permezz ta' mandat lill-Eurocontrol biex timplimenta l-funzjonijiet tal-Amministrazzjoni tan-Netwerks stabbiliti taħt il-leġislazzjoni tas-SES. Dan iżvilupp għandu jkun promoss b'konsistenza sħiħa mal-qafas legali tas-SES u l-implimentazzjoni tas-SESAR. Barra minn hekk, dan ma jistax isir mingħajr bidla fil-governanza ta' din l-organizzazzjoni, lejn ambjent immexxi iktar mill-industrija. |
| --- | --- |

8.3

Diġà ttieħdu passi sinifikanti, u l-istadju finali tal-proċess tar-riforma tal-Eurocontrol diġà beda fl-2013. Tibqa' organizzazzjoni intergovernattiva u l-Kostituzzjoni u l-korpi tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha (bħall-Kunsill Proviżorju) għadhom ma jirriflettux l-konklużjoni ta' bidliet ta' riforma riċenti. Il-Kummissjoni tappoġġja r-riforma kontinwa tal-Eurocontrol li se tiffoka fuq l-amministrazzjoni u l-operazzjoni tan-netwerk Ewropew tal-ATM. Diġà ġiet rikonoxxuta mill-UE l-importanza partikolari ta' dan ir-rwol permezz ta' mandat lill-Eurocontrol biex timplimenta l-funzjonijiet tal-Amministrazzjoni tan-Netwerks stabbiliti taħt il-leġislazzjoni tas-SES. Dan iżvilupp għandu jkun promoss b'konsistenza sħiħa mal-qafas legali tas-SES u l-implimentazzjoni tas-SESAR. Barra minn hekk, dan ma jistax isir mingħajr bidla fil-governanza ta' din l-organizzazzjoni, lejn ambjent immexxi iktar mill-industrija.

| 8.4 | Peress li l-Iskema ta' Prestazzjoni hija ta' importanza kruċjali għas-suċċess tas-SES, ir-responsabbiltà għar-reviżjoni tat-tbassir tat-traffiku u tar-rata għal kull unità tal-Istati Membri tal-UE għandha tiġi trasferita mill-Kumitat Imkabbar tal-Eurocontrol għall-Korp ta' Reviżjoni tal-Prestazzjoni, li għandu janalizza din id-data f'isem il-Kummissjoni. Peress li l-Kumitat Imkabbar jirrapporta lill-Kunsill Proviżorju tal-Eurocontrol, b'hekk lill-Istati Membri tal-UE, it-trasferiment propost tar-reviżjoni tat-tbassir tal-Istati Membri tal-UE tar-rati ta' traffiku u ta' unità lill-Korp ta' Reviżjoni tal-Prestazzjoni jkun iktar loġiku fil-kuntest tal-Iskema ta' Prestazzjoni u konsistenti mar-rwol propost tal-Kummissjoni bħala r-Regolatur Ekonomiku Ewropew għall-ATM. Ir-reviżjoni tat-tbassir tar-rati ta' traffika u unità tal-membri tal-Eurocontrol li mhumiex membri tal-UE, li ssir ukoll mill-Iskema ta' Prestazzjoni tas-SES, għandha tkompli titwettaq mill-Kumitat Mkabbar tal-Eurocontrol. |
| --- | --- |

8.4

Peress li l-Iskema ta' Prestazzjoni hija ta' importanza kruċjali għas-suċċess tas-SES, ir-responsabbiltà għar-reviżjoni tat-tbassir tat-traffiku u tar-rata għal kull unità tal-Istati Membri tal-UE għandha tiġi trasferita mill-Kumitat Imkabbar tal-Eurocontrol għall-Korp ta' Reviżjoni tal-Prestazzjoni, li għandu janalizza din id-data f'isem il-Kummissjoni. Peress li l-Kumitat Imkabbar jirrapporta lill-Kunsill Proviżorju tal-Eurocontrol, b'hekk lill-Istati Membri tal-UE, it-trasferiment propost tar-reviżjoni tat-tbassir tal-Istati Membri tal-UE tar-rati ta' traffiku u ta' unità lill-Korp ta' Reviżjoni tal-Prestazzjoni jkun iktar loġiku fil-kuntest tal-Iskema ta' Prestazzjoni u konsistenti mar-rwol propost tal-Kummissjoni bħala r-Regolatur Ekonomiku Ewropew għall-ATM. Ir-reviżjoni tat-tbassir tar-rati ta' traffika u unità tal-membri tal-Eurocontrol li mhumiex membri tal-UE, li ssir ukoll mill-Iskema ta' Prestazzjoni tas-SES, għandha tkompli titwettaq mill-Kumitat Mkabbar tal-Eurocontrol.

| 8.5 | Il-Eurocontrol inħoloq mill-Kummissjoni biex jaqdi r-rwol ta' Amministratur tan-Netwerk, taħt il-governanza tal-Bord tal-Amministratur tan-Netwerk. Il-funzjoni ta' Amministratur tan-Netwerk diġà tat xhieda tal-valur tagħha. |
| --- | --- |

8.5

Il-Eurocontrol inħoloq mill-Kummissjoni biex jaqdi r-rwol ta' Amministratur tan-Netwerk, taħt il-governanza tal-Bord tal-Amministratur tan-Netwerk. Il-funzjoni ta' Amministratur tan-Netwerk diġà tat xhieda tal-valur tagħha.

| 8.6 | Il-kunċett ta' sħubija industrijali għal provvediment ta' servizz imtejjeb għandu jitqies bħala objettiv li huwa konformi wkoll ma' riforma ulterjuri tal-Eurocontrol. Għal dan il-għan, l-ANSP u l-utenti tal-ispazju tal-ajru għandhom jipparteċipaw fl-Amministratur tan-Netwerk bħala tip ta' azzjoni konġunta. Dan il-mudell jiżgura s-separazzjoni minn korpi regolatorji billi jmexxi l-Amministratur tan-Netwerk lil hinn mir-rwol ta' organizzazzjoni intergovernattiva li tissorvelja ġabra ta' blokok ta' spazju tal-ajru nazzjonali u minflok lejn koordinazzjoni iktar razzjonali tas-servizz tan-navigazzjoni bl-ajru, b'enfasi fuq il-ħolqien ta' netwerk Ewropew tal-ispazju tal-ajru iktar effiċjenti u kost-effettiv, li jistħoqqlu l-isem – Ajru Uniku Ewropew. |
| --- | --- |

8.6

Il-kunċett ta' sħubija industrijali għal provvediment ta' servizz imtejjeb għandu jitqies bħala objettiv li huwa konformi wkoll ma' riforma ulterjuri tal-Eurocontrol. Għal dan il-għan, l-ANSP u l-utenti tal-ispazju tal-ajru għandhom jipparteċipaw fl-Amministratur tan-Netwerk bħala tip ta' azzjoni konġunta. Dan il-mudell jiżgura s-separazzjoni minn korpi regolatorji billi jmexxi l-Amministratur tan-Netwerk lil hinn mir-rwol ta' organizzazzjoni intergovernattiva li tissorvelja ġabra ta' blokok ta' spazju tal-ajru nazzjonali u minflok lejn koordinazzjoni iktar razzjonali tas-servizz tan-navigazzjoni bl-ajru, b'enfasi fuq il-ħolqien ta' netwerk Ewropew tal-ispazju tal-ajru iktar effiċjenti u kost-effettiv, li jistħoqqlu l-isem – Ajru Uniku Ewropew.

| 8.7 | Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-proposta tal-Kummissjoni f'dan il-pakkett leġislattiv sabiex jissaħħaħ ir-rwol tal-Amministratur tan-Netwerk, abbażi ta' governanza semplifikata li tagħti rwol iktar prominenti lill-industrija – ANSP, utenti tal-ispazju tal-ajru, u ajruporti. |
| --- | --- |

8.7

Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-proposta tal-Kummissjoni f'dan il-pakkett leġislattiv sabiex jissaħħaħ ir-rwol tal-Amministratur tan-Netwerk, abbażi ta' governanza semplifikata li tagħti rwol iktar prominenti lill-industrija – ANSP, utenti tal-ispazju tal-ajru, u ajruporti.

9.   Ir-rwol tal-Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni (EASA) fl-ATM

| 9.1 | L-EASA kellha rwol kruċjali fil-politika tas-sikurezza tal-avjazzjoni tal-UE mill-2002 'l hawn, bl-objettiv tagħha li jintlaħaq livelli għoli u uniformi ta' sikurezza, filwaqt li jiġu segwiti l-miri tradizzjonali tal-UE ta' kundizzjonijiet indaqs, moviment liberu, protezzjoni ambjentali, evitar ta' dupplikazzjoni regolatorja, promozzjoni tar-regoli tal-ICAO, (15) eċċ. |
| --- | --- |

9.1

L-EASA kellha rwol kruċjali fil-politika tas-sikurezza tal-avjazzjoni tal-UE mill-2002 'l hawn, bl-objettiv tagħha li jintlaħaq livelli għoli u uniformi ta' sikurezza, filwaqt li jiġu segwiti l-miri tradizzjonali tal-UE ta' kundizzjonijiet indaqs, moviment liberu, protezzjoni ambjentali, evitar ta' dupplikazzjoni regolatorja, promozzjoni tar-regoli tal-ICAO, (15) eċċ.

| 9.2 | Il-leġislazzjoni tistieden lill-Kummissjoni biex tipproponi bidliet sabiex titneħħa d-dupplikazzjoni meta r-regoli ta' implimentazzjoni korrispondenti tal-EASA jiġu stabbiliti. |
| --- | --- |

9.2

Il-leġislazzjoni tistieden lill-Kummissjoni biex tipproponi bidliet sabiex titneħħa d-dupplikazzjoni meta r-regoli ta' implimentazzjoni korrispondenti tal-EASA jiġu stabbiliti.

| 9.3 | ATM kien differenti fil-fatt li saret distinzjoni bejn regoli ta' “sikurezza” u “mhux ta' sikurezza”, fid-dawl tar-rwol residwali b'saħħtu li jaqdi l-Eurocontrol fi kwistjonijiet mhux ta' sikurezza. |
| --- | --- |

9.3

ATM kien differenti fil-fatt li saret distinzjoni bejn regoli ta' “sikurezza” u “mhux ta' sikurezza”, fid-dawl tar-rwol residwali b'saħħtu li jaqdi l-Eurocontrol fi kwistjonijiet mhux ta' sikurezza.

| 9.4 | Issa li l-proġett SESAR wasal qrib l-implimentazzjoni tiegħu, il-problema tal-allinjament ta' regoli tekniċi differenti qed thedded li tiħrax peress li t-teknoloġiji u l-kunċetti kollha relatati jridu jiġu faċilitati jew applikati mis-sistema regolatorja. Irridu nimxu lejn strateġija regolatorja, struttura regolatorja u proċess konsultattiv uniku taħt il-kappa tal-EASA. |
| --- | --- |

9.4

Issa li l-proġett SESAR wasal qrib l-implimentazzjoni tiegħu, il-problema tal-allinjament ta' regoli tekniċi differenti qed thedded li tiħrax peress li t-teknoloġiji u l-kunċetti kollha relatati jridu jiġu faċilitati jew applikati mis-sistema regolatorja. Irridu nimxu lejn strateġija regolatorja, struttura regolatorja u proċess konsultattiv uniku taħt il-kappa tal-EASA.

| 9.5 | Il-Kummissjoni tipproponi f'dan il-pakkett leġislattiv li titneħħa d-dupplikazzjoni bejn ir-regolamenti tas-SES u tal-EASA u li l-ħidma tiġi maqsuma bejn l-istituzzjonijiet differenti b'mod adatt. Għaldaqstant il-Kummissjoni għandha tiffoka fuq il-kwistjonijiet ewlenin tar-regolamentazzjoni ekonomika, filwaqt li l-EASA tiżgura abbozzar u sorveljanza koordinati tar-regoli tekniċi kollha, bl-għajnuna tal-għarfien espert mogħti mill-Eurocontrol. |
| --- | --- |

9.5

Il-Kummissjoni tipproponi f'dan il-pakkett leġislattiv li titneħħa d-dupplikazzjoni bejn ir-regolamenti tas-SES u tal-EASA u li l-ħidma tiġi maqsuma bejn l-istituzzjonijiet differenti b'mod adatt. Għaldaqstant il-Kummissjoni għandha tiffoka fuq il-kwistjonijiet ewlenin tar-regolamentazzjoni ekonomika, filwaqt li l-EASA tiżgura abbozzar u sorveljanza koordinati tar-regoli tekniċi kollha, bl-għajnuna tal-għarfien espert mogħti mill-Eurocontrol.

10.   Id-djalogu soċjali

| 10.1 | Id-Djalogu Soċjali jrid jiġi indirizzat b'urġenza u mal-partijiet interessati kollha fil-katina ta' valur tal-avjazzjoni, kif ġie ddikjarat fl-opinjoni esploratorja riċenti tal-KESE (16) dwar SESII+. Huwa essenzjali għall-implimentazzjoni tas-SES. |
| --- | --- |

10.1

Id-Djalogu Soċjali jrid jiġi indirizzat b'urġenza u mal-partijiet interessati kollha fil-katina ta' valur tal-avjazzjoni, kif ġie ddikjarat fl-opinjoni esploratorja riċenti tal-KESE (16) dwar SESII+. Huwa essenzjali għall-implimentazzjoni tas-SES.

| 10.2 | F'dan ir-rigward għandu jkun hemm sforzi biex jiġu stabbiliti standards fuq il-livell tal-UE li jiżguraw l-impjieg u l-kwalità fis-settur tal-avjazzjoni. Għaldaqstant, il-ħames pilastru tas-SES huwa kruċjali sabiex jitqiesu tajjeb l-isfidi fl-oqsma tal-impjieg, il-mobbiltà tal-ħaddiema, it-tibdil fil-ġestjoni tal-persunal u t-taħriġ kontinwu. Id-djalogu soċjali għandu għalhekk jissaħħaħ u m'għandux jirrigwarda biss is-settur tal-ġestjoni tal-avjazzjoni iżda jinfetaħ biex jinkludi wkoll lil imsieħba soċjali oħra mill-ANS u diskussjonijiet dwar l-impatti soċjali għall-ħaddiema fil-qasam tal-ANS, il-kumpaniji tal-ajru u l-ajruporti kif ukoll il-kwistjoni ta' kif jistgħu jiġu żgurati l-impjiegi fil-qasam tal-avjazzjoni. |
| --- | --- |

10.2

F'dan ir-rigward għandu jkun hemm sforzi biex jiġu stabbiliti standards fuq il-livell tal-UE li jiżguraw l-impjieg u l-kwalità fis-settur tal-avjazzjoni. Għaldaqstant, il-ħames pilastru tas-SES huwa kruċjali sabiex jitqiesu tajjeb l-isfidi fl-oqsma tal-impjieg, il-mobbiltà tal-ħaddiema, it-tibdil fil-ġestjoni tal-persunal u t-taħriġ kontinwu. Id-djalogu soċjali għandu għalhekk jissaħħaħ u m'għandux jirrigwarda biss is-settur tal-ġestjoni tal-avjazzjoni iżda jinfetaħ biex jinkludi wkoll lil imsieħba soċjali oħra mill-ANS u diskussjonijiet dwar l-impatti soċjali għall-ħaddiema fil-qasam tal-ANS, il-kumpaniji tal-ajru u l-ajruporti kif ukoll il-kwistjoni ta' kif jistgħu jiġu żgurati l-impjiegi fil-qasam tal-avjazzjoni.

Brussell, 11 ta' Diċembru 2013

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Henri MALOSSE

---

(1)  ĠU C 182, 4.8.2009, pp. 50-55; ĠU C 376, 22.12.2011, pp. 38-43; ĠU C 198, 10.7.2013, pp. 9-13.

1

(2)  Ara ĠU C 198, 10.7.2013, pp. 9-13 (punt 4.7).

2

(3)  ĠU C 198, 10.7.2013, p. 51-55.

3

(4)  Idem.

4

(5)  COM(2013) 410 final.

5

(6)  COM(2013) 409 final.

6

(7)  COM(2013) 408 final.

7

(8)  SWD(2013) 206 final.

8

(9)  COM(2013) 409 u 410 final.

9

(10)  Għal referenza ara: Overview table 'Calculation of 2014 Unit Rates – Adjustments and revenues'; in: Information Paper 'Initial Estimates of the Route Charges Cost-Bases and Unit Rates' maħruġ mill-Enlarged Committee for Route Charges tal-Eurocontrol fis-16 ta' Lulju 2013 (paġna 6); http://www.eurocontrol.int/sites/default/files/content/documents/route-charges/operation-reports/cer-99-2013-3452-fin_item_2-en.pdf

10

http://www.eurocontrol.int/sites/default/files/content/documents/route-charges/operation-reports/cer-99-2013-3452-fin_item_2-en.pdf

(11)  Ara r-rapport tal-EUROCONTROL dwar it-tqabbil Stati Uniti/Ewropa dwar il-prestazzjoni operattiva marbuta mal-ATM, 2010.

11

(12)  ĠU C 198, 10.7.2013, p. 9.

12

(13)  Il-Korp Konsultattiv tal-Industrija (ICB) iltaqa' l-ewwel darba fl-2004. Skont il-websajt tal-Kummissjoni, dan jipprovdi l-opportunità għal kull parti tal-industrija li tgħid lill-Kummissjoni Ewropea dak li tistenna mill-Ajru Uniku Ewropew u tagħti l-fehmiet tagħha dwar l-għażliet u l-iskedi. Il-Kummissjoni beħsieba tuża l-pariri tal-ICB biex tmexxi mhux biss l-inizjattivi leġislattivi, iżda wkoll l-istandardizzazzjoni, ir-riċerka u l-investimenti tal-infrastruttura tal-Kummissjoni. (http://ec.europa.eu/transport/modes/air/single_european_sky/consultation_body_en.htm).

13

http://ec.europa.eu/transport/modes/air/single_european_sky/consultation_body_en.htm

(14)  http://register.consilium.europa.eu/pdf/mt/12/st13/st13792.mt12.pdf.

14

http://register.consilium.europa.eu/pdf/mt/12/st13/st13792.mt12.pdf

(15)  International Civil Aviation Organization.

15

(16)  ĠU C 198, 10.7.2013, p. 9.

16

---