# Publicatieblad C 126/26 a

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 126 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 57e jaargang26 april 2014 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 126

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

57e jaargang26 april 2014

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| | RESOLUTIES |
| | Comité van de Regio's |
| | 105e zitting, 30 en 31 januari 2014 |
| 2014/C 126/01 | Resolutie van het Comité van de Regio’s De situatie in Oekraïne | 1 |
| | ADVIEZEN |
| | Comité van de Regio's |
| | 105e zitting, 30 en 31 januari 2014 |
| 2014/C 126/02 | Advies van het Comité van de Regio’s — Een nieuwe EU-bosstrategie ten bate van de bossen en de houtsector | 3 |
| 2014/C 126/03 | Advies van het Comité van de Regio’s — Europese langetermijninvesteringsfondsen | 8 |
| 2014/C 126/04 | Advies van het Comité van de Regio’s — Groenboek Een kader voor het klimaat- en energiebeleid voor 2030 | 11 |
| 2014/C 126/05 | Advies van het Comité van de Regio’s — Het Europese hoger onderwijs in de wereld | 17 |
| 2014/C 126/06 | Advies van het Comité van de Regio’s — Naar een opener onderwijs | 20 |
| 2014/C 126/07 | Advies van het Comité van de Regio’s — Ongelijkheden op gezondheidsgebied in de Europese Unie | 26 |
| 2014/C 126/08 | Advies van het Comité van de Regio’s — De sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie | 31 |
| 2014/C 126/09 | Advies van het Comité van de Regio’s — Ontwerp van communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden | 35 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Comité van de Regio's

105e zitting, 30 en 31 januari 2014

2014/C 126/01

Resolutie van het Comité van de Regio’s De situatie in Oekraïne

1

ADVIEZEN

Comité van de Regio's

105e zitting, 30 en 31 januari 2014

2014/C 126/02

Advies van het Comité van de Regio’s — Een nieuwe EU-bosstrategie ten bate van de bossen en de houtsector

3

2014/C 126/03

Advies van het Comité van de Regio’s — Europese langetermijninvesteringsfondsen

8

2014/C 126/04

Advies van het Comité van de Regio’s — Groenboek Een kader voor het klimaat- en energiebeleid voor 2030

11

2014/C 126/05

Advies van het Comité van de Regio’s — Het Europese hoger onderwijs in de wereld

17

2014/C 126/06

Advies van het Comité van de Regio’s — Naar een opener onderwijs

20

2014/C 126/07

Advies van het Comité van de Regio’s — Ongelijkheden op gezondheidsgebied in de Europese Unie

26

2014/C 126/08

Advies van het Comité van de Regio’s — De sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie

31

2014/C 126/09

Advies van het Comité van de Regio’s — Ontwerp van communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden

35

| | III   Voorbereidende handelingen |
| --- | --- |
| | COMITÉ VAN DE REGIO'S |
| | 105e zitting, 30 en 31 januari 2014 |
| 2014/C 126/10 | Advies van het Comité van de Regio’s — Instelling van het Europees Openbaar Ministerie | 37 |
| 2014/C 126/11 | Advies van het Comité van de Regio’s — Voorstel voor een verordening tot wijziging van de verordening betreffende de overbrenging van afvalstoffen | 42 |
| 2014/C 126/12 | Advies van het Comité van de Regio’s — Naiades II-pakket | 48 |
| 2014/C 126/13 | Advies van het Comité van de Regio’s — Europese interne markt voor elektronische communicatie | 53 |

III   Voorbereidende handelingen

COMITÉ VAN DE REGIO'S

105e zitting, 30 en 31 januari 2014

2014/C 126/10

Advies van het Comité van de Regio’s — Instelling van het Europees Openbaar Ministerie

37

2014/C 126/11

Advies van het Comité van de Regio’s — Voorstel voor een verordening tot wijziging van de verordening betreffende de overbrenging van afvalstoffen

42

2014/C 126/12

Advies van het Comité van de Regio’s — Naiades II-pakket

48

2014/C 126/13

Advies van het Comité van de Regio’s — Europese interne markt voor elektronische communicatie

53

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Comité van de Regio's

105e zitting, 30 en 31 januari 2014

| 26.4.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 126/1 |
| --- | --- | --- | --- |

26.4.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 126/1

---

Resolutie van het Comité van de Regio’s De situatie in Oekraïne

2014/C 126/01

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

uitgaande van het bezoek dat een delegatie van het Comité van de Regio's van 22- t/m 24 januari 2014 aan Kiev heeft gebracht en van het verslag dat de voorzitter van die delegatie daarvan voor de voltallige vergadering heeft uitgebracht:

| 1. | betuigt zijn solidariteit met Oekraïners die vreedzaam demonstreren voor de bescherming van de democratische waarden in hun land en voor de naleving van mensenrechten en grondvrijheden; |
| --- | --- |

1.

betuigt zijn solidariteit met Oekraïners die vreedzaam demonstreren voor de bescherming van de democratische waarden in hun land en voor de naleving van mensenrechten en grondvrijheden;

| 2. | veroordeelt krachtig het gebruik van geweld en van iedere vorm van intimidatie. Gebruik van geweld kan geen oplossing zijn voor een politieke crisis. De instellingen van de Europese Unie moeten zich onverbiddelijk verzetten tegen de schending van mensenrechten en van de rechtsstaat; |
| --- | --- |

2.

veroordeelt krachtig het gebruik van geweld en van iedere vorm van intimidatie. Gebruik van geweld kan geen oplossing zijn voor een politieke crisis. De instellingen van de Europese Unie moeten zich onverbiddelijk verzetten tegen de schending van mensenrechten en van de rechtsstaat;

| 3. | beschouwt de intrekking van de op 16 januari 2014 aangenomen repressieve wetten waardoor grondrechten van de mens en grondvrijheden werden ingeperkt en die in strijd waren met internationale normen, als een eerste stap in de richting van het herstel van de rechtsstaat in Oekraïne en dringt er bij de president op aan om hiervan op korte termijn een voldongen feit te maken door zijn handtekening onder de herroeping van deze wetten te zetten; |
| --- | --- |

3.

beschouwt de intrekking van de op 16 januari 2014 aangenomen repressieve wetten waardoor grondrechten van de mens en grondvrijheden werden ingeperkt en die in strijd waren met internationale normen, als een eerste stap in de richting van het herstel van de rechtsstaat in Oekraïne en dringt er bij de president op aan om hiervan op korte termijn een voldongen feit te maken door zijn handtekening onder de herroeping van deze wetten te zetten;

| 4. | doet een beroep op alle politieke leiders, van welk bestuursniveau dan ook, om door vastberaden maatregelen de gemoederen te sussen en de weg te bereiden voor een vreedzame oplossing waardoor Oekraïners democratie en stabiliteit en Oekraïne onafhankelijkheid, vrijheid en integriteit worden gegarandeerd; |
| --- | --- |

4.

doet een beroep op alle politieke leiders, van welk bestuursniveau dan ook, om door vastberaden maatregelen de gemoederen te sussen en de weg te bereiden voor een vreedzame oplossing waardoor Oekraïners democratie en stabiliteit en Oekraïne onafhankelijkheid, vrijheid en integriteit worden gegarandeerd;

| 5. | betreurt de op 23 januari 2014 gedane oproep van de Raad van het Nationale Congres van lokale overheden van Oekraïne waarin werd ingestemd met de tegen de democratie indruisende wetten die kort daarvoor door het nationale parlement waren aangenomen; |
| --- | --- |

5.

betreurt de op 23 januari 2014 gedane oproep van de Raad van het Nationale Congres van lokale overheden van Oekraïne waarin werd ingestemd met de tegen de democratie indruisende wetten die kort daarvoor door het nationale parlement waren aangenomen;

| 6. | doet een beroep op regionale en lokale overheden die partners zijn in de CORLEAP, om voor het Europese perspectief van Oekraïne op te komen en hun politieke invloed ten dienste van de Oekraïense burgers aan te wenden; |
| --- | --- |

6.

doet een beroep op regionale en lokale overheden die partners zijn in de CORLEAP, om voor het Europese perspectief van Oekraïne op te komen en hun politieke invloed ten dienste van de Oekraïense burgers aan te wenden;

| 7. | brengt in herinnering dat de CORLEAP is opgericht om de dialoog tussen lokale en regionale overheden van de EU en van de landen van het Oostelijk Partnerschap te vergemakkelijken en steun te geven aan democratie, stabiliteit en de rechtsstaat; neemt het op zich om uit te zoeken of de aanwezige structuren geschikt zijn voor de verwezenlijking van deze doelstellingen en om na te gaan in hoeverre het mogelijk is om de discussie uit te breiden naar alle relevante belanghebbenden; |
| --- | --- |

7.

brengt in herinnering dat de CORLEAP is opgericht om de dialoog tussen lokale en regionale overheden van de EU en van de landen van het Oostelijk Partnerschap te vergemakkelijken en steun te geven aan democratie, stabiliteit en de rechtsstaat; neemt het op zich om uit te zoeken of de aanwezige structuren geschikt zijn voor de verwezenlijking van deze doelstellingen en om na te gaan in hoeverre het mogelijk is om de discussie uit te breiden naar alle relevante belanghebbenden;

| 8. | benadrukt dat democratie en de naleving van mensenrechten noodzakelijke voorwaarden zijn voor lokale en regionale democratie, stemt daarom in met Aanbeveling 348 (2013) van het Congres van lokale en regionale overheden van de Raad van Europa over lokale en regionale democratie in Oekraïne en steunt met name de oproep aan de Oekraïense regering om een einde te maken aan de (grond)wettelijke beperkingen die op de bevoegdheden van lokale leefgemeenschappen worden gelegd en om die leefgemeenschappen meer financiële autonomie toe te kennen; |
| --- | --- |

8.

benadrukt dat democratie en de naleving van mensenrechten noodzakelijke voorwaarden zijn voor lokale en regionale democratie, stemt daarom in met Aanbeveling 348 (2013) van het Congres van lokale en regionale overheden van de Raad van Europa over lokale en regionale democratie in Oekraïne en steunt met name de oproep aan de Oekraïense regering om een einde te maken aan de (grond)wettelijke beperkingen die op de bevoegdheden van lokale leefgemeenschappen worden gelegd en om die leefgemeenschappen meer financiële autonomie toe te kennen;

| 9. | wijst er met klem op dat regionale en lokale overheden in Oekraïne weinig bestuurlijke bevoegdheden hebben en dat de centrale regering hun bronnen van inkomsten aan banden legt. De stabiliteit van Oekraïne wordt ernstig bedreigd door de steeds groter wordende verschillen tussen regio's; |
| --- | --- |

9.

wijst er met klem op dat regionale en lokale overheden in Oekraïne weinig bestuurlijke bevoegdheden hebben en dat de centrale regering hun bronnen van inkomsten aan banden legt. De stabiliteit van Oekraïne wordt ernstig bedreigd door de steeds groter wordende verschillen tussen regio's;

| 10. | doet een beroep op Oekraïne om zich volledig aan te sluiten bij het Europees Handvest voor lokaal zelfbestuur en om bestuurlijke hervormingen door te voeren waardoor zelfbestuur mogelijk wordt, zodat welbepaalde bevoegdheden kunnen worden uitgeoefend om voor sociaaleconomische en territoriale samenhang te zorgen; is bereid om Oekraïense regionale en lokale overheden te laten profiteren van de kennis van Europese partners en om verder met hen samen te werken met het oog op de uitwisseling van ervaringen op het gebied van goed bestuur en territoriale samenwerking; |
| --- | --- |

10.

doet een beroep op Oekraïne om zich volledig aan te sluiten bij het Europees Handvest voor lokaal zelfbestuur en om bestuurlijke hervormingen door te voeren waardoor zelfbestuur mogelijk wordt, zodat welbepaalde bevoegdheden kunnen worden uitgeoefend om voor sociaaleconomische en territoriale samenhang te zorgen; is bereid om Oekraïense regionale en lokale overheden te laten profiteren van de kennis van Europese partners en om verder met hen samen te werken met het oog op de uitwisseling van ervaringen op het gebied van goed bestuur en territoriale samenwerking;

| 11. | verzoekt alle regio's en gemeenten in de EU die bijzondere vriendschappelijke betrekkingen onderhouden en partnerschappen hebben gesloten met regio's en gemeenten in Oekraïne, deze banden juist nu aan te halen en hun Oekraïense partners solidariteit en steun te betuigen; |
| --- | --- |

11.

verzoekt alle regio's en gemeenten in de EU die bijzondere vriendschappelijke betrekkingen onderhouden en partnerschappen hebben gesloten met regio's en gemeenten in Oekraïne, deze banden juist nu aan te halen en hun Oekraïense partners solidariteit en steun te betuigen;

| 12. | doet een beroep op de Europese Unie en de instellingen van de Europese Unie om mee te werken aan alle inspanningen om de gemoederen te bedaren en zich vastberaden in te zetten voor een vreedzame oplossing waarbij de rechten en vrijheden van het Oekraïense volk onverkort in acht worden genomen; |
| --- | --- |

12.

doet een beroep op de Europese Unie en de instellingen van de Europese Unie om mee te werken aan alle inspanningen om de gemoederen te bedaren en zich vastberaden in te zetten voor een vreedzame oplossing waarbij de rechten en vrijheden van het Oekraïense volk onverkort in acht worden genomen;

| 13. | verbindt zich ertoe om regionale en lokale overheden en maatschappelijke organisaties adequate oplossingen voor de crisis te helpen vinden; |
| --- | --- |

13.

verbindt zich ertoe om regionale en lokale overheden en maatschappelijke organisaties adequate oplossingen voor de crisis te helpen vinden;

| 14. | spreekt zijn steun uit voor de instandhouding van de door de Europese Unie aangegane verbintenis met het oog op de politieke associatie en economische integratie van Oekraïne, met gemeenschappelijke Europese waarden als uitgangspunt, en voor de bereidheid van de Europese Unie om een associatieovereenkomst te ondertekenen; dringt in dit verband met klem aan op de vrijlating van politieke gevangenen, verslaggevers en actievoerders van maatschappelijke organisaties, onder wie Yulia Tymoshenko, als voorwaarde waaraan op voorhand moet worden voldaan, omdat hun gevangenneming onverenigbaar is met de regels en normen inzake justitie en de rechtsstaat zoals die zijn vastgelegd in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de relevante EU-wetgeving; |
| --- | --- |

14.

spreekt zijn steun uit voor de instandhouding van de door de Europese Unie aangegane verbintenis met het oog op de politieke associatie en economische integratie van Oekraïne, met gemeenschappelijke Europese waarden als uitgangspunt, en voor de bereidheid van de Europese Unie om een associatieovereenkomst te ondertekenen; dringt in dit verband met klem aan op de vrijlating van politieke gevangenen, verslaggevers en actievoerders van maatschappelijke organisaties, onder wie Yulia Tymoshenko, als voorwaarde waaraan op voorhand moet worden voldaan, omdat hun gevangenneming onverenigbaar is met de regels en normen inzake justitie en de rechtsstaat zoals die zijn vastgelegd in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de relevante EU-wetgeving;

| 15. | draagt de voorzitter van het Comité van de Regio's op om deze resolutie toe te sturen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de voorzitter van de Europese Raad, de voorzitter van de Europese Commissie, het Griekse voorzitterschap van de EU en de Hoge Vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. |
| --- | --- |

15.

draagt de voorzitter van het Comité van de Regio's op om deze resolutie toe te sturen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de voorzitter van de Europese Raad, de voorzitter van de Europese Commissie, het Griekse voorzitterschap van de EU en de Hoge Vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid.

Brussel, 31 januari 2014

De voorzitter van het Comité van de Regio’s

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

ADVIEZEN

Comité van de Regio's

105e zitting, 30 en 31 januari 2014

| 26.4.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 126/3 |
| --- | --- | --- | --- |

26.4.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 126/3

---

Advies van het Comité van de Regio’s — Een nieuwe EU-bosstrategie ten bate van de bossen en de houtsector

2014/C 126/02

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO’S

Een stap in de goede richting ter erkenning van het multifunctionele karakter van de bossen, het duurzaam gebruik en de bescherming ervan in Europa

| 1. | verwelkomt de mededeling van de Commissie voor de nieuwe bosstrategie, die alle aspecten van duurzaam beheer van bossen en de houtsector geïntegreerd en evenwichtig benadert. Hoewel de lidstaten bevoegd zijn voor het bosbouwbeleid, kan de strategie als leidraad fungeren voor het waarborgen van een duurzaam bosbeheer, de bescherming ervan, verbetering van de biodiversiteit, het beschouwen van de bossen als hulpbron ter beteugeling van de klimaatverandering en in het algemeen voor het verbeteren van de duurzaamheid van de houtsector. Het is positief dat er gekeken wordt naar de economische en sociale aspecten van de bossen en dat hun betekenis erkend wordt als bron van arbeidsplaatsen voor lokale gemeenschappen, onder andere door het feit dat de bos- en houtsector een specifieke waardeketen kan creëren en door activiteiten om de kennis van bossen te ontwikkelen. |
| --- | --- |

1.

verwelkomt de mededeling van de Commissie voor de nieuwe bosstrategie, die alle aspecten van duurzaam beheer van bossen en de houtsector geïntegreerd en evenwichtig benadert. Hoewel de lidstaten bevoegd zijn voor het bosbouwbeleid, kan de strategie als leidraad fungeren voor het waarborgen van een duurzaam bosbeheer, de bescherming ervan, verbetering van de biodiversiteit, het beschouwen van de bossen als hulpbron ter beteugeling van de klimaatverandering en in het algemeen voor het verbeteren van de duurzaamheid van de houtsector. Het is positief dat er gekeken wordt naar de economische en sociale aspecten van de bossen en dat hun betekenis erkend wordt als bron van arbeidsplaatsen voor lokale gemeenschappen, onder andere door het feit dat de bos- en houtsector een specifieke waardeketen kan creëren en door activiteiten om de kennis van bossen te ontwikkelen.

| 2. | Het is verheugend dat de Commissie de multifunctionele rol van de bossen erkent, al is het wel zaak om grondiger over het begrip multifunctionaliteit na te denken, teneinde de Europese bossen — en de manier waarop deze worden beheerd — van elkaar te kunnen onderscheiden naargelang de functie ervan die men in elk afzonderlijk geval wil bevorderen. Voorts is het ook een goede zaak dat de Commissie verwijst naar het beginsel van duurzame consumptie. |
| --- | --- |

2.

Het is verheugend dat de Commissie de multifunctionele rol van de bossen erkent, al is het wel zaak om grondiger over het begrip multifunctionaliteit na te denken, teneinde de Europese bossen — en de manier waarop deze worden beheerd — van elkaar te kunnen onderscheiden naargelang de functie ervan die men in elk afzonderlijk geval wil bevorderen. Voorts is het ook een goede zaak dat de Commissie verwijst naar het beginsel van duurzame consumptie.

| 3. | Vanwege de toegenomen druk op de bossen is de tijd zeker rijp voor een nieuwe strategie: de klimaatverandering, samen met het feit dat in de laatste jaren als gevolg van de geringe rentabiliteit verzuimd is om bossen te beheren, leidt tot wijziging van kenmerken en soortensamenstelling van bossen, het beleid in verband met hernieuwbare bronnen belooft uit te monden in een hoger gebruik van biomassa uit de bosbouw (1), terwijl door de economische crisis de antropogene druk verandert. De uitwerking van criteria voor duurzaam beheer — die meetbaar en bewijsbaar zijn — en de bevordering van maatregelen om de situatie in gebieden met weinig hulpbronnen te verbeteren en meer te investeren in infrastructuur, kunnen in hoge mate bijdragen aan een betere bescherming van de bossen en een duurzaam gebruik van de Europese bossen. Dit krijgt bijzondere betekenis omdat vervolgens de veranderlijkheid van het klimaat tot nieuwe druk leidt en milieu- en economische prognoses minder nauwkeurig maakt. |
| --- | --- |

3.

Vanwege de toegenomen druk op de bossen is de tijd zeker rijp voor een nieuwe strategie: de klimaatverandering, samen met het feit dat in de laatste jaren als gevolg van de geringe rentabiliteit verzuimd is om bossen te beheren, leidt tot wijziging van kenmerken en soortensamenstelling van bossen, het beleid in verband met hernieuwbare bronnen belooft uit te monden in een hoger gebruik van biomassa uit de bosbouw (1), terwijl door de economische crisis de antropogene druk verandert. De uitwerking van criteria voor duurzaam beheer — die meetbaar en bewijsbaar zijn — en de bevordering van maatregelen om de situatie in gebieden met weinig hulpbronnen te verbeteren en meer te investeren in infrastructuur, kunnen in hoge mate bijdragen aan een betere bescherming van de bossen en een duurzaam gebruik van de Europese bossen. Dit krijgt bijzondere betekenis omdat vervolgens de veranderlijkheid van het klimaat tot nieuwe druk leidt en milieu- en economische prognoses minder nauwkeurig maakt.

| 4. | Inheemse/natuurlijke bossen zijn belangrijke habitats en moeten worden beheerd met inachtneming van de op bossen betrekking hebbende en regionale wetgeving. Lidstaten en regio's moeten zich daarom kunnen uitspreken tegen de aanplant van genetisch gewijzigde boom- en plantensoorten. |
| --- | --- |

4.

Inheemse/natuurlijke bossen zijn belangrijke habitats en moeten worden beheerd met inachtneming van de op bossen betrekking hebbende en regionale wetgeving. Lidstaten en regio's moeten zich daarom kunnen uitspreken tegen de aanplant van genetisch gewijzigde boom- en plantensoorten.

| 5. | Het bosbeleid is een nationale bevoegdheid, die door de EU moet worden gerespecteerd. Het is belangrijk dat in de nieuwe bosstrategie rekening wordt gehouden met de verschillende omstandigheden in de EU-lidstaten, en dat het nationale bosbeleid van de lidstaten intact wordt gelaten en wordt aangevuld. |
| --- | --- |

5.

Het bosbeleid is een nationale bevoegdheid, die door de EU moet worden gerespecteerd. Het is belangrijk dat in de nieuwe bosstrategie rekening wordt gehouden met de verschillende omstandigheden in de EU-lidstaten, en dat het nationale bosbeleid van de lidstaten intact wordt gelaten en wordt aangevuld.

| 6. | Om de uitvoering van de doelstellingen van de strategie beter te volgen, zou de Commissie de doelstellingen moeten verduidelijken waarop de lidstaten hun toezeggingen baseren in verband met de bossen, daarbij onderscheid makend tussen internationale en Europese toezeggingen. Volgens het CvdR moet voorts op elk niveau de nadruk komen te liggen op de rol van bestaande vakraden en moet de oprichting van nieuwe organen worden vermeden. |
| --- | --- |

6.

Om de uitvoering van de doelstellingen van de strategie beter te volgen, zou de Commissie de doelstellingen moeten verduidelijken waarop de lidstaten hun toezeggingen baseren in verband met de bossen, daarbij onderscheid makend tussen internationale en Europese toezeggingen. Volgens het CvdR moet voorts op elk niveau de nadruk komen te liggen op de rol van bestaande vakraden en moet de oprichting van nieuwe organen worden vermeden.

De menselijke belasting van het bos heeft gevolgen voor de bevolking, die hierop moet worden gewezen

| 7. | Bossen worden beïnvloed door economische omstandigheden, niet alleen rechtstreeks, maar ook op de lange termijn, omdat het lang duurt voordat de gevolgen duidelijk worden. Verschijnselen als brandstichting, veranderingen in bodemgebruik, illegale houtkap en stroperij komen steeds vaker voor. Bijgevolg moeten er meer controles en toezicht komen, meer kosten-batenanalyses gemaakt worden voor het geplande gebruik, maar moet er ook rekening worden gehouden met waarschijnlijke langetermijngevolgen. Aangezien er binnen de EU grote verschillen qua gebruik en ecologische functie van bossen bestaan, dient daarbij uitgegaan te worden van de regionale omstandigheden. |
| --- | --- |

7.

Bossen worden beïnvloed door economische omstandigheden, niet alleen rechtstreeks, maar ook op de lange termijn, omdat het lang duurt voordat de gevolgen duidelijk worden. Verschijnselen als brandstichting, veranderingen in bodemgebruik, illegale houtkap en stroperij komen steeds vaker voor. Bijgevolg moeten er meer controles en toezicht komen, meer kosten-batenanalyses gemaakt worden voor het geplande gebruik, maar moet er ook rekening worden gehouden met waarschijnlijke langetermijngevolgen. Aangezien er binnen de EU grote verschillen qua gebruik en ecologische functie van bossen bestaan, dient daarbij uitgegaan te worden van de regionale omstandigheden.

| 8. | Zorgwekkend is de tendens dat stedelijke ruimten zich uitbreiden; zij bedreigen de natuurlijke omgeving en met name de bossen rondom de steden. Er moeten passende wetenschappelijke instrumenten komen zodat de toename van de oppervlakte van stedelijke ruimte de vereiste aandacht krijgt. |
| --- | --- |

8.

Zorgwekkend is de tendens dat stedelijke ruimten zich uitbreiden; zij bedreigen de natuurlijke omgeving en met name de bossen rondom de steden. Er moeten passende wetenschappelijke instrumenten komen zodat de toename van de oppervlakte van stedelijke ruimte de vereiste aandacht krijgt.

| 9. | Volgens de VN en de EU-strategie voor biodiversiteit is de doelstelling mislukt om in de periode 2002-2010 tot een forse daling te komen in het tempo van het verlies van biodiversiteit in de wereld. Dit verlies aan biodiversiteit zal in de eerste plaats en het meest de armste bevolkingen treffen. Geïnformeerde burgers kunnen er echter aan bijdragen om deze tendens om te buigen. Het verband tussen de kwaliteit van de ecosystemen en duurzame ontwikkeling moet vanzelfsprekend worden, met name door burgers en sociale partners te mobiliseren en te informeren. Wetenschappelijke gegevens moeten voor het brede publiek toegankelijker worden met uitgebreide voorlichtings- en educatieve campagnes, met eerbied voor het milieu. De Europese Unie en de lidstaten moeten in hun ontwikkelingsbeleid een grotere plaats inruimen voor de bosbouwsector en het belang van de uitwerking van boswetgeving en een bosbeheersysteem en van beginselen voor een duurzaam gebruik van bossen in ontwikkelingsprogramma's met derde landen en voor via de fondsen gefinancierde ontwikkelingsprojecten onderstrepen. Hiermee zouden de doelstellingen van het algemene ontwikkelingsbeleid van de Unie worden ondersteund, tot verwezenlijking waarvan de nationale instanties voor bosbeheer, universiteiten en organisaties uit de bossector met hun expertise aanzienlijk kunnen bijdragen. |
| --- | --- |

9.

Volgens de VN en de EU-strategie voor biodiversiteit is de doelstelling mislukt om in de periode 2002-2010 tot een forse daling te komen in het tempo van het verlies van biodiversiteit in de wereld. Dit verlies aan biodiversiteit zal in de eerste plaats en het meest de armste bevolkingen treffen. Geïnformeerde burgers kunnen er echter aan bijdragen om deze tendens om te buigen. Het verband tussen de kwaliteit van de ecosystemen en duurzame ontwikkeling moet vanzelfsprekend worden, met name door burgers en sociale partners te mobiliseren en te informeren. Wetenschappelijke gegevens moeten voor het brede publiek toegankelijker worden met uitgebreide voorlichtings- en educatieve campagnes, met eerbied voor het milieu. De Europese Unie en de lidstaten moeten in hun ontwikkelingsbeleid een grotere plaats inruimen voor de bosbouwsector en het belang van de uitwerking van boswetgeving en een bosbeheersysteem en van beginselen voor een duurzaam gebruik van bossen in ontwikkelingsprogramma's met derde landen en voor via de fondsen gefinancierde ontwikkelingsprojecten onderstrepen. Hiermee zouden de doelstellingen van het algemene ontwikkelingsbeleid van de Unie worden ondersteund, tot verwezenlijking waarvan de nationale instanties voor bosbeheer, universiteiten en organisaties uit de bossector met hun expertise aanzienlijk kunnen bijdragen.

| 10. | De bosbouw draagt overigens al flink bij aan de welvaart: alleen al in de secundaire sector is er sprake van circa 3,5 miljoen arbeidsplaatsen. Voorts zijn er regio's waar de mogelijkheden voor duurzame groei en het scheppen van banen nog niet ten volle zijn benut. Duurzaam bosbeheer en het beleid voor verwerving van vaardigheden, bijv. via levenslang leren, alsook de steun voor onderzoek en ontwikkeling van nieuwe technologieën, kunnen meer werk scheppen, niet alleen in de traditionele beroepen, maar ook in nieuwe professionele activiteiten die zullen ontstaan. |
| --- | --- |

10.

De bosbouw draagt overigens al flink bij aan de welvaart: alleen al in de secundaire sector is er sprake van circa 3,5 miljoen arbeidsplaatsen. Voorts zijn er regio's waar de mogelijkheden voor duurzame groei en het scheppen van banen nog niet ten volle zijn benut. Duurzaam bosbeheer en het beleid voor verwerving van vaardigheden, bijv. via levenslang leren, alsook de steun voor onderzoek en ontwikkeling van nieuwe technologieën, kunnen meer werk scheppen, niet alleen in de traditionele beroepen, maar ook in nieuwe professionele activiteiten die zullen ontstaan.

| 11. | Het CvdR staat achter stimulering van verandering van consumptiemodellen en -gedrag, met name door het verbruik van houtproducten uit duurzame bossen te bevorderen. Met het gebruik van hout en de vervanging van producten gemaakt met materialen waarvan de verwerking gepaard gaat met een hoge CO2-uitstoot, kan een forse stap vooruit worden gezet naar een beter milieu en een koolstofarme economie. Gelet op de overschakeling naar hernieuwbare energiebronnen, met als belangrijkste bron biomassa uit bossen, moeten consumenten verantwoordelijker worden, zodat de energie die zij verbruiken zoveel mogelijk gebruik maakt van ecologisch, economisch en maatschappelijk duurzame bronnen. |
| --- | --- |

11.

Het CvdR staat achter stimulering van verandering van consumptiemodellen en -gedrag, met name door het verbruik van houtproducten uit duurzame bossen te bevorderen. Met het gebruik van hout en de vervanging van producten gemaakt met materialen waarvan de verwerking gepaard gaat met een hoge CO2-uitstoot, kan een forse stap vooruit worden gezet naar een beter milieu en een koolstofarme economie. Gelet op de overschakeling naar hernieuwbare energiebronnen, met als belangrijkste bron biomassa uit bossen, moeten consumenten verantwoordelijker worden, zodat de energie die zij verbruiken zoveel mogelijk gebruik maakt van ecologisch, economisch en maatschappelijk duurzame bronnen.

| 12. | Helaas heeft de Europese Commissie in haar strategie onvoldoende aandacht voor het gebruik van bossen voor recreatieve doeleinden en gaat zij, wat het bosgebruik betreft, niet dieper in op het feit dat op een evenwichtige manier rekening moet worden gehouden met de aspecten recreatie, economische exploitatie en milieubescherming, waardoor de beginselen van duurzame ontwikkeling op basis van concurrentievermogen, milieubescherming en sociale overwegingen in praktijk worden gebracht. |
| --- | --- |

12.

Helaas heeft de Europese Commissie in haar strategie onvoldoende aandacht voor het gebruik van bossen voor recreatieve doeleinden en gaat zij, wat het bosgebruik betreft, niet dieper in op het feit dat op een evenwichtige manier rekening moet worden gehouden met de aspecten recreatie, economische exploitatie en milieubescherming, waardoor de beginselen van duurzame ontwikkeling op basis van concurrentievermogen, milieubescherming en sociale overwegingen in praktijk worden gebracht.

De rol van plaatselijke gemeenschappen voor het behoud van bossen en biodiversiteit

| 13. | Helaas laat de Commissie de rol van de lokale en regionale overheden voor de uitvoering van de strategie onvermeld. Hun inbreng zorgt voor een evenwicht tussen een steeds toenemende economische exploitatie van de bossen en duurzame ontwikkeling. Daarom moeten de lokale en regionale overheden meer betrokken worden bij de planning; het CvdR stelt voor hen af te vaardigen in de officiële organen voor de beleidsplanning, zoals het Permanente comité voor de bosbouw en de Raadgevende groep bosbouw inclusief kurkproductie. |
| --- | --- |

13.

Helaas laat de Commissie de rol van de lokale en regionale overheden voor de uitvoering van de strategie onvermeld. Hun inbreng zorgt voor een evenwicht tussen een steeds toenemende economische exploitatie van de bossen en duurzame ontwikkeling. Daarom moeten de lokale en regionale overheden meer betrokken worden bij de planning; het CvdR stelt voor hen af te vaardigen in de officiële organen voor de beleidsplanning, zoals het Permanente comité voor de bosbouw en de Raadgevende groep bosbouw inclusief kurkproductie.

| 14. | Met een oppervlakte van 20 miljoen hectare zijn de gemeentebossen het op twee na grootste type van boseigendom in Europa. De lokale en regionale overheden zijn tegelijk eigenaar en verantwoordelijke voor de uitvoering van en het toezicht op tal van beleidsmaatregelen in verband met bossen. |
| --- | --- |

14.

Met een oppervlakte van 20 miljoen hectare zijn de gemeentebossen het op twee na grootste type van boseigendom in Europa. De lokale en regionale overheden zijn tegelijk eigenaar en verantwoordelijke voor de uitvoering van en het toezicht op tal van beleidsmaatregelen in verband met bossen.

| 15. | Lokale gemeenschappen staan in direct contact met de bossen en zijn de eersten die de gevolgen van beleid dienaangaande ondervinden. Zij nemen de verantwoording op zich en de directe kosten voor bescherming, profiteren van hun aanwezigheid en van het behoud in goede staat, maar zij ondervinden ook als eersten de gevolgen van gebrekkig onderhoud. Vaak zijn de lokale overheden ook verantwoordelijk voor gegevensverzameling en kunnen zij direct de gevolgen evalueren van het toegepaste beleid. Het spreekt dus vanzelf dat lokale gemeenschappen correct geïnformeerd moeten worden, maar ook dat zij de middelen krijgen om zich van hun taken te kwijten. Er moet op decentraal niveau voortdurend worden gecommuniceerd met de lokale betrokkenen, zodat de multilaterale beleidsmaatregelen voor de ontwikkeling van bossen op lokaal niveau ingang vinden en worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

15.

Lokale gemeenschappen staan in direct contact met de bossen en zijn de eersten die de gevolgen van beleid dienaangaande ondervinden. Zij nemen de verantwoording op zich en de directe kosten voor bescherming, profiteren van hun aanwezigheid en van het behoud in goede staat, maar zij ondervinden ook als eersten de gevolgen van gebrekkig onderhoud. Vaak zijn de lokale overheden ook verantwoordelijk voor gegevensverzameling en kunnen zij direct de gevolgen evalueren van het toegepaste beleid. Het spreekt dus vanzelf dat lokale gemeenschappen correct geïnformeerd moeten worden, maar ook dat zij de middelen krijgen om zich van hun taken te kwijten. Er moet op decentraal niveau voortdurend worden gecommuniceerd met de lokale betrokkenen, zodat de multilaterale beleidsmaatregelen voor de ontwikkeling van bossen op lokaal niveau ingang vinden en worden uitgevoerd.

| 16. | De lidstaten worden opgeroepen bij de ontwikkeling van de bosbestanden terdege rekening te houden met de rol van de lokale en regionale overheden en deze besturen niet met extra en overbodige administratieve rompslomp te belasten bij de exploitatie van bossen voor recreatiedoeleinden die erop gericht zijn de bewoners en gasten van de betrokken gebieden zo veel mogelijk tevreden te stellen. |
| --- | --- |

16.

De lidstaten worden opgeroepen bij de ontwikkeling van de bosbestanden terdege rekening te houden met de rol van de lokale en regionale overheden en deze besturen niet met extra en overbodige administratieve rompslomp te belasten bij de exploitatie van bossen voor recreatiedoeleinden die erop gericht zijn de bewoners en gasten van de betrokken gebieden zo veel mogelijk tevreden te stellen.

| 17. | Daar de grenzen van bossen niet samenvallen met de nationale grenzen, die evenmin gelden voor de voor- en nadelen van bossen, pleit het CvdR voor ruimere samenwerking, met name tussen grensoverschrijdende regio's. |
| --- | --- |

17.

Daar de grenzen van bossen niet samenvallen met de nationale grenzen, die evenmin gelden voor de voor- en nadelen van bossen, pleit het CvdR voor ruimere samenwerking, met name tussen grensoverschrijdende regio's.

| 18. | De Europese bossen zijn verschillend wat betreft hun kenmerken, de specifieke eigenschappen van de gebieden waar ze gelegen zijn en de gevaren die zij lopen; het CvdR pleit voor een diversificatie van het beleid om rekening te houden met de lokale omstandigheden, ter wille van optimale resultaten. Het CvdR stelt speciale steunmaatregelen en concrete steun voor de ontwikkeling van lokale en regionale bosbeheerplannen voor lokale en regionale overheden voor in gebieden met objectief bijzondere kenmerken, zoals dunbevolkte gebieden, ultraperifere regio's, eilandregio's, zeer noordelijke gebieden, met speciale ecosystemen, maar ook voor bossen in het Middellandse Zeegebied, die het meest te lijden hebben onder de klimaatverandering. |
| --- | --- |

18.

De Europese bossen zijn verschillend wat betreft hun kenmerken, de specifieke eigenschappen van de gebieden waar ze gelegen zijn en de gevaren die zij lopen; het CvdR pleit voor een diversificatie van het beleid om rekening te houden met de lokale omstandigheden, ter wille van optimale resultaten. Het CvdR stelt speciale steunmaatregelen en concrete steun voor de ontwikkeling van lokale en regionale bosbeheerplannen voor lokale en regionale overheden voor in gebieden met objectief bijzondere kenmerken, zoals dunbevolkte gebieden, ultraperifere regio's, eilandregio's, zeer noordelijke gebieden, met speciale ecosystemen, maar ook voor bossen in het Middellandse Zeegebied, die het meest te lijden hebben onder de klimaatverandering.

Economische exploitatie van bossen aan de hand van duurzaamheidscriteria

| 19. | Bescherming van de bossen en de houtsector en een adequaat bosbeheer is bevorderlijk voor het behoud van een zeer belangrijk deel van de gebieden van het Natura 2000-netwerk en derhalve voor de biodiversiteit in Europa. |
| --- | --- |

19.

Bescherming van de bossen en de houtsector en een adequaat bosbeheer is bevorderlijk voor het behoud van een zeer belangrijk deel van de gebieden van het Natura 2000-netwerk en derhalve voor de biodiversiteit in Europa.

| 20. | De publieke sector en lokale en regionale overheden moeten als eigenaren van een aanzienlijk percentage van de Europese bossen en als dienstverleners garant staan voor het multifunctionele karakter en de duurzaamheid van deze bossen. Los daarvan kunnen bossen waarvan de hulpbronnen correct en duurzaam worden beheerd, een essentiële factor vormen in de economische ontwikkeling van de regio's in kwestie. De overheden dienen dan ook aan het behoud en beheer van de bossen bij te dragen zolang zij hiertoe de vereiste middelen krijgen toegewezen. |
| --- | --- |

20.

De publieke sector en lokale en regionale overheden moeten als eigenaren van een aanzienlijk percentage van de Europese bossen en als dienstverleners garant staan voor het multifunctionele karakter en de duurzaamheid van deze bossen. Los daarvan kunnen bossen waarvan de hulpbronnen correct en duurzaam worden beheerd, een essentiële factor vormen in de economische ontwikkeling van de regio's in kwestie. De overheden dienen dan ook aan het behoud en beheer van de bossen bij te dragen zolang zij hiertoe de vereiste middelen krijgen toegewezen.

| 21. | Het CvdR onderschrijft de noodzaak om te erkennen dat de EU niet uitsluitend afhankelijk is van haar eigen productie en dat het Europese verbruik van invloed is op de bossen wereldwijd. Naast het streven naar een duurzaam beheer van alle bossen in de EU, dat gegarandeerd en aangetoond moet worden, zouden eveneens als doelstellingen moeten worden vastgelegd dat het bosareaal in de EU toeneemt en dat de productiviteit van de Europese bossen stijgt, tenminste in het geval van bossen die, al hebben ze een multifunctioneel karakter, vooral voor productiedoeleinden worden gebruikt. |
| --- | --- |

21.

Het CvdR onderschrijft de noodzaak om te erkennen dat de EU niet uitsluitend afhankelijk is van haar eigen productie en dat het Europese verbruik van invloed is op de bossen wereldwijd. Naast het streven naar een duurzaam beheer van alle bossen in de EU, dat gegarandeerd en aangetoond moet worden, zouden eveneens als doelstellingen moeten worden vastgelegd dat het bosareaal in de EU toeneemt en dat de productiviteit van de Europese bossen stijgt, tenminste in het geval van bossen die, al hebben ze een multifunctioneel karakter, vooral voor productiedoeleinden worden gebruikt.

| 22. | Verder zorgt het grote aantal particuliere bosbezitters voor omstandigheden die controle vergen, maar ook adequaat geëxploiteerd moeten worden. De verbetering van controle en afstemming van acties van bosbezitters, is net als hun educatie en ondersteuning een belangrijk facet van de strategie voor de bossen. De lidstaten moeten met name het correcte beheer van particuliere bossen stimuleren, aangezien zowel inertie in de bescherming als niet-duurzame exploitatie van de rijkdom van bossen bedreigingen vormen. Ook is het zaak dat de lidstaten van particuliere bosbezitters eisen dat ze het bos op lange termijn in stand houden door werk te maken van bosbeheer waarbij met name de verjonging van bossen is gewaarborgd. Tevens moet de deelname van bosbezitters en hun verenigingen aan de besluitvorming in de bosbouwsector en de voorbereiding daarvan op Europees, nationaal en lokaal niveau worden verzekerd. |
| --- | --- |

22.

Verder zorgt het grote aantal particuliere bosbezitters voor omstandigheden die controle vergen, maar ook adequaat geëxploiteerd moeten worden. De verbetering van controle en afstemming van acties van bosbezitters, is net als hun educatie en ondersteuning een belangrijk facet van de strategie voor de bossen. De lidstaten moeten met name het correcte beheer van particuliere bossen stimuleren, aangezien zowel inertie in de bescherming als niet-duurzame exploitatie van de rijkdom van bossen bedreigingen vormen. Ook is het zaak dat de lidstaten van particuliere bosbezitters eisen dat ze het bos op lange termijn in stand houden door werk te maken van bosbeheer waarbij met name de verjonging van bossen is gewaarborgd. Tevens moet de deelname van bosbezitters en hun verenigingen aan de besluitvorming in de bosbouwsector en de voorbereiding daarvan op Europees, nationaal en lokaal niveau worden verzekerd.

| 23. | Herinnerd zij aan gebieden waar herbebossing lastig is vanwege het klimaat en de bodemgesteldheid. Bijzondere aandacht moet uitgaan naar topografisch moeilijke regio's waar het dus lastiger om mechanisering in te voeren, en regio's met een klimaat dat ontvankelijker is voor invasieve soorten dan voor de aanplant van boomsoorten, aan de hand van maatregelen ter ondersteuning van particuliere investeringen voor de omschakeling, het behoud en de ontwikkeling van de bosbouwsector. |
| --- | --- |

23.

Herinnerd zij aan gebieden waar herbebossing lastig is vanwege het klimaat en de bodemgesteldheid. Bijzondere aandacht moet uitgaan naar topografisch moeilijke regio's waar het dus lastiger om mechanisering in te voeren, en regio's met een klimaat dat ontvankelijker is voor invasieve soorten dan voor de aanplant van boomsoorten, aan de hand van maatregelen ter ondersteuning van particuliere investeringen voor de omschakeling, het behoud en de ontwikkeling van de bosbouwsector.

| 24. | Ook is er een slagvaardiger beheer nodig van openbare bossen die economisch niet-rendabel zijn vanwege de kwaliteit van hetgeen ze te bieden hebben of vanwege een gebrekkige infrastructuur. In deze bossen moet dan ook worden geïnvesteerd om ze te verbeteren en/of om hun hulpbronnen toegankelijker te maken. |
| --- | --- |

24.

Ook is er een slagvaardiger beheer nodig van openbare bossen die economisch niet-rendabel zijn vanwege de kwaliteit van hetgeen ze te bieden hebben of vanwege een gebrekkige infrastructuur. In deze bossen moet dan ook worden geïnvesteerd om ze te verbeteren en/of om hun hulpbronnen toegankelijker te maken.

| 25. | De invoering van het beginsel cascadering voor hout is wellicht te beperkt, aangezien niet in alle regio's de infrastructuur of ondernemingen aanwezig zijn die alle opties bieden voor de verwerking en het gebruik van hout. Bijgevolg is het realistischer om het beginsel van doelmatig gebruik van de middelen te bevorderen, in het kader van een geïntegreerde benadering en onder leiding van lokale en regionale overheden, ter waarborging van het duurzaam beheer van de Europese bossen. |
| --- | --- |

25.

De invoering van het beginsel cascadering voor hout is wellicht te beperkt, aangezien niet in alle regio's de infrastructuur of ondernemingen aanwezig zijn die alle opties bieden voor de verwerking en het gebruik van hout. Bijgevolg is het realistischer om het beginsel van doelmatig gebruik van de middelen te bevorderen, in het kader van een geïntegreerde benadering en onder leiding van lokale en regionale overheden, ter waarborging van het duurzaam beheer van de Europese bossen.

| 26. | De houtsector fungeert als drijvende kracht achter een duurzaam beheer van Europese bossen en het CvdR is dan ook ingenomen met het belang dat de Commissie in haar mededeling aan het concurrentievermogen en het voortbestaan van deze sector hecht. Afgezien van duurzaam beheer, waarop hij gericht dient te zijn, kan de houtsector in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen bijdragen aan verspreiding van informatie onder het brede publiek over milieukwesties die verband houden met bosbouwproducten. |
| --- | --- |

26.

De houtsector fungeert als drijvende kracht achter een duurzaam beheer van Europese bossen en het CvdR is dan ook ingenomen met het belang dat de Commissie in haar mededeling aan het concurrentievermogen en het voortbestaan van deze sector hecht. Afgezien van duurzaam beheer, waarop hij gericht dient te zijn, kan de houtsector in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen bijdragen aan verspreiding van informatie onder het brede publiek over milieukwesties die verband houden met bosbouwproducten.

| 27. | Het CvdR verwelkomt en is ingenomen met de resultaten van vrijwillige certificeringsregelingen en pleit ervoor dat dit voluit wordt ondersteund met andere maatregelen, inclusief financiële instrumenten. Certificering is een instrument dat ertoe kan bijdragen om de stroom van illegaal hout en illegale houtproducten een halt toe te roepen. |
| --- | --- |

27.

Het CvdR verwelkomt en is ingenomen met de resultaten van vrijwillige certificeringsregelingen en pleit ervoor dat dit voluit wordt ondersteund met andere maatregelen, inclusief financiële instrumenten. Certificering is een instrument dat ertoe kan bijdragen om de stroom van illegaal hout en illegale houtproducten een halt toe te roepen.

| 28. | Voor lokaal actieve kleine en middelgrote ondernemingen kunnen de nog goed te keuren maatregelen tot verlies van concurrentievermogen leiden door hogere productiekosten. Daarom moeten er steunmaatregelen voor deze ondernemingen komen, onder andere door de consumptie van lokaal geproduceerde bosbouwproducten te stimuleren, en door zoveel mogelijk beleid te vermijden dat extra bureaucratie en administratieve lasten in de hand werkt. Bijzondere aandacht is vereist bij het sluiten van bilaterale overeenkomsten met derde landen: er moet gekeken worden naar de gevolgen van deze overeenkomsten voor het economisch en sociaal welzijn van bosgebieden in de landen in kwestie. |
| --- | --- |

28.

Voor lokaal actieve kleine en middelgrote ondernemingen kunnen de nog goed te keuren maatregelen tot verlies van concurrentievermogen leiden door hogere productiekosten. Daarom moeten er steunmaatregelen voor deze ondernemingen komen, onder andere door de consumptie van lokaal geproduceerde bosbouwproducten te stimuleren, en door zoveel mogelijk beleid te vermijden dat extra bureaucratie en administratieve lasten in de hand werkt. Bijzondere aandacht is vereist bij het sluiten van bilaterale overeenkomsten met derde landen: er moet gekeken worden naar de gevolgen van deze overeenkomsten voor het economisch en sociaal welzijn van bosgebieden in de landen in kwestie.

| 29. | Om ervoor te zorgen dat de middelen van de Europese bossen duurzaam worden benut, dienen bosbeheersplannen te worden bevorderd. Bij het opstellen daarvan moet meer aandacht uitgaan naar minder productieve bossen die de meeste invloed op de klimaatverandering hebben en het meest waardevol zijn om in stand te worden gehouden (bijv. mediterrane bossen en bossen die deel uitmaken van het Natura 2000-netwerk). |
| --- | --- |

29.

Om ervoor te zorgen dat de middelen van de Europese bossen duurzaam worden benut, dienen bosbeheersplannen te worden bevorderd. Bij het opstellen daarvan moet meer aandacht uitgaan naar minder productieve bossen die de meeste invloed op de klimaatverandering hebben en het meest waardevol zijn om in stand te worden gehouden (bijv. mediterrane bossen en bossen die deel uitmaken van het Natura 2000-netwerk).

De strategie zal vruchten afwerpen bij een correcte en gecoördineerde toepassing

| 30. | Naast een actieplan op lange termijn voor de tenuitvoerlegging van de strategie, ontbeert de voorgestelde strategie speciale meetbare doelstellingen en indicatoren, alsook controlemechanismen voor de toepassing ervan, ondanks een verwijzing naar een reeks beleidsgebieden en procedures op Europees en internationaal niveau. Dat de EU niet bevoegd is, hoeft de follow-up van de toepassing van de strategie niet te vertragen, aangezien de bossen het gehele continent beïnvloeden, en ook het gebied daarbuiten. |
| --- | --- |

30.

Naast een actieplan op lange termijn voor de tenuitvoerlegging van de strategie, ontbeert de voorgestelde strategie speciale meetbare doelstellingen en indicatoren, alsook controlemechanismen voor de toepassing ervan, ondanks een verwijzing naar een reeks beleidsgebieden en procedures op Europees en internationaal niveau. Dat de EU niet bevoegd is, hoeft de follow-up van de toepassing van de strategie niet te vertragen, aangezien de bossen het gehele continent beïnvloeden, en ook het gebied daarbuiten.

| 31. | De ontwikkeling van een gebied vergt een geïntegreerde benadering van het overheidsbeleid. Ondanks de instelling van het Gemeenschappelijk Strategisch Kader voor 2014-2020 is de meerfondsenbenadering niet in de Commissiemededeling vermeld, terwijl de specifiek gerichte middelen van het Europees Landbouwfonds misschien onvoldoende zijn voor de aanpak van de problemen waarmee de bossen te kampen hebben. De optie van de lidstaten om „operationele meerfondsenprogramma's” (ELFPO, EFRO, ESF, Cohesiefonds) goed te keuren zou uitgebreid moeten worden tot de „geïntegreerde territoriale investeringen”, en niet beperkt mogen zijn tot „vanuit de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling”. Betrokken partijen zouden het programma „Horizon 2020” moeten benutten, dat de voorwaarden bevat voor de ontwikkeling van bosbouwtechnologie aan de hand van onderzoek en innovatie. |
| --- | --- |

31.

De ontwikkeling van een gebied vergt een geïntegreerde benadering van het overheidsbeleid. Ondanks de instelling van het Gemeenschappelijk Strategisch Kader voor 2014-2020 is de meerfondsenbenadering niet in de Commissiemededeling vermeld, terwijl de specifiek gerichte middelen van het Europees Landbouwfonds misschien onvoldoende zijn voor de aanpak van de problemen waarmee de bossen te kampen hebben. De optie van de lidstaten om „operationele meerfondsenprogramma's” (ELFPO, EFRO, ESF, Cohesiefonds) goed te keuren zou uitgebreid moeten worden tot de „geïntegreerde territoriale investeringen”, en niet beperkt mogen zijn tot „vanuit de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling”. Betrokken partijen zouden het programma „Horizon 2020” moeten benutten, dat de voorwaarden bevat voor de ontwikkeling van bosbouwtechnologie aan de hand van onderzoek en innovatie.

| 32. | Het Comité van de Regio's steunt studies en initiatieven van de Commissie op het gebied van O&O ter ontwikkeling van geavanceerde technieken, die het mogelijk maken om hout te produceren en te kappen op een manier die (net als bij houtplantages voor energieproductie) minder milieugevolgen heeft dan de traditionele oogstmethoden. Het Comité steunt ook milieuvriendelijke studies en initiatieven die de beheerskosten omlaag brengen. |
| --- | --- |

32.

Het Comité van de Regio's steunt studies en initiatieven van de Commissie op het gebied van O&O ter ontwikkeling van geavanceerde technieken, die het mogelijk maken om hout te produceren en te kappen op een manier die (net als bij houtplantages voor energieproductie) minder milieugevolgen heeft dan de traditionele oogstmethoden. Het Comité steunt ook milieuvriendelijke studies en initiatieven die de beheerskosten omlaag brengen.

| 33. | Er zij aan herinnerd dat het vlaggenschipinitiatief inzake hulpbronnenefficiëntie het kader schept om in dit opzicht te waarborgen dat langetermijnstrategieën van de EU op terreinen als energie, klimaatverandering en milieubeleid positieve resultaten opleveren. De voorgestelde strategie voor bossen en de houtsector kan uiteindelijk zorgen voor samenhang tussen de beleidsterreinen en bijdragen aan een evenwichtige economische, sociale en territoriale ontwikkeling, hetgeen een basisdoelstelling van de EU is. |
| --- | --- |

33.

Er zij aan herinnerd dat het vlaggenschipinitiatief inzake hulpbronnenefficiëntie het kader schept om in dit opzicht te waarborgen dat langetermijnstrategieën van de EU op terreinen als energie, klimaatverandering en milieubeleid positieve resultaten opleveren. De voorgestelde strategie voor bossen en de houtsector kan uiteindelijk zorgen voor samenhang tussen de beleidsterreinen en bijdragen aan een evenwichtige economische, sociale en territoriale ontwikkeling, hetgeen een basisdoelstelling van de EU is.

| 34. | De lidstaten en de Commissie worden verzocht alles in het werk te stellen om de voorstellen van de strategie uit te voeren, door een actieplan op lange termijn voor de tenuitvoerlegging van de strategie op te stellen, en door toepassing van beheersplannen en actieprogramma's en meer communicatie en samenwerking, zowel onderling als met de betrokken partijen. |
| --- | --- |

34.

De lidstaten en de Commissie worden verzocht alles in het werk te stellen om de voorstellen van de strategie uit te voeren, door een actieplan op lange termijn voor de tenuitvoerlegging van de strategie op te stellen, en door toepassing van beheersplannen en actieprogramma's en meer communicatie en samenwerking, zowel onderling als met de betrokken partijen.

Brussel, 30 januari 2014

De voorzitter van het Comité van de Regio’s

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  In 2020 moet 20% van de in de EU verbruikte energie afkomstig zijn uit hernieuwbare bronnen. Als dat lukt, zal de hoeveelheid hout die gebruikt wordt voor energiedoeleinden in de EU gelijk zijn aan de thans geproduceerde totale hoeveelheid hout.

1

---

| 26.4.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 126/8 |
| --- | --- | --- | --- |

26.4.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 126/8

---

Advies van het Comité van de Regio’s — Europese langetermijninvesteringsfondsen

2014/C 126/03

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Algemene opmerkingen ten aanzien van de verordening

| 1. | is verheugd over de voorgestelde verordening, waarmee de financiering van de toekomstige economie een stap dichterbij komt. Europese langetermijninvesteringsfondsen (ELTIF's) maken het mogelijk om bij te dragen tot vergroting van het kapitaal voor langetermijnprojecten die duurzame economische groei ondersteunen. |
| --- | --- |

1.

is verheugd over de voorgestelde verordening, waarmee de financiering van de toekomstige economie een stap dichterbij komt. Europese langetermijninvesteringsfondsen (ELTIF's) maken het mogelijk om bij te dragen tot vergroting van het kapitaal voor langetermijnprojecten die duurzame economische groei ondersteunen.

| 2. | Tijdens de economische crisis is drastisch het mes gezet in de overheidsinvesteringen op subnationaal niveau in Europa. Er moet dan ook voor worden gezorgd dat ELTIF's niet worden beschouwd als een bron van financiering die de plaats kan innemen van de overdracht van financiële middelen van de nationale overheden aan de subnationale overheden. |
| --- | --- |

2.

Tijdens de economische crisis is drastisch het mes gezet in de overheidsinvesteringen op subnationaal niveau in Europa. Er moet dan ook voor worden gezorgd dat ELTIF's niet worden beschouwd als een bron van financiering die de plaats kan innemen van de overdracht van financiële middelen van de nationale overheden aan de subnationale overheden.

| 3. | In zijn advies met aanbevelingen voor een betere besteding (1) wijst het CvdR op de voorname rol die lokale en regionale begrotingen in de overheidsuitgaven in de EU spelen: in 2011 kwamen ze overeen met 16,7 % van het bbp en vertegenwoordigden ze 34 % van de totale overheidsuitgaven in de EU. Een groot deel van de lokale en regionale begrotingen gaat naar rechtstreekse investeringen. Die zijn van essentieel belang om de economie snel weer op de rails te krijgen. |
| --- | --- |

3.

In zijn advies met aanbevelingen voor een betere besteding (1) wijst het CvdR op de voorname rol die lokale en regionale begrotingen in de overheidsuitgaven in de EU spelen: in 2011 kwamen ze overeen met 16,7 % van het bbp en vertegenwoordigden ze 34 % van de totale overheidsuitgaven in de EU. Een groot deel van de lokale en regionale begrotingen gaat naar rechtstreekse investeringen. Die zijn van essentieel belang om de economie snel weer op de rails te krijgen.

| 4. | Het is belangrijk dat de ELTIF's worden gezien in de context van de Europa 2020-strategie. Daarbij gaat het er met name om hoe slimme, duurzame en inclusieve groei bevorderd kan worden door investeringen in langetermijnactiva. Naarmate de Europa 2020-doelstellingen worden genaderd, kan er ook meer kapitaal beschikbaar komen en kunnen langtermijninvesteringen een aantrekkelijker vooruitzicht worden. |
| --- | --- |

4.

Het is belangrijk dat de ELTIF's worden gezien in de context van de Europa 2020-strategie. Daarbij gaat het er met name om hoe slimme, duurzame en inclusieve groei bevorderd kan worden door investeringen in langetermijnactiva. Naarmate de Europa 2020-doelstellingen worden genaderd, kan er ook meer kapitaal beschikbaar komen en kunnen langtermijninvesteringen een aantrekkelijker vooruitzicht worden.

| 5. | Aangezien de ontwerpverordening geen wezenlijke nieuwe verplichtingen met zich meebrengt en duidelijke voordelen zou kunnen opleveren, is het CvdR van mening dat het voorstel in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel is. |
| --- | --- |

5.

Aangezien de ontwerpverordening geen wezenlijke nieuwe verplichtingen met zich meebrengt en duidelijke voordelen zou kunnen opleveren, is het CvdR van mening dat het voorstel in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel is.

| 6. | Met de ontwerpverordening wordt beoogd een gemeenschappelijk productlabel te creëren waarvoor hopelijk veel publieke belangstelling bestaat en dat de grondslag legt voor een gemeenschappelijke concurrerende en kostenefficiënte ELTIF-markt in de gehele Unie. Het CvdR is dan ook van mening dat de ontwerpverordening niet verder gaat dan hetgeen noodzakelijk is om een gemeenschappelijk rechtskader voor ELTIF's op te zetten. |
| --- | --- |

6.

Met de ontwerpverordening wordt beoogd een gemeenschappelijk productlabel te creëren waarvoor hopelijk veel publieke belangstelling bestaat en dat de grondslag legt voor een gemeenschappelijke concurrerende en kostenefficiënte ELTIF-markt in de gehele Unie. Het CvdR is dan ook van mening dat de ontwerpverordening niet verder gaat dan hetgeen noodzakelijk is om een gemeenschappelijk rechtskader voor ELTIF's op te zetten.

| 7. | Het CvdR onderstreept dat gemeenten en regio's de potentiële begunstigden zijn van langetermijninvesteringen in materiële activa (zoals energie-, vervoer- en communicatie-infrastructuur, industriële en dienstverleningsfaciliteiten, huisvesting en klimaatverandering en eco-innovatietechnologieën) en immateriële activa (zoals onderwijs en onderzoek en ontwikkeling). |
| --- | --- |

7.

Het CvdR onderstreept dat gemeenten en regio's de potentiële begunstigden zijn van langetermijninvesteringen in materiële activa (zoals energie-, vervoer- en communicatie-infrastructuur, industriële en dienstverleningsfaciliteiten, huisvesting en klimaatverandering en eco-innovatietechnologieën) en immateriële activa (zoals onderwijs en onderzoek en ontwikkeling).

| 8. | In de effectbeoordeling (2) bij het voorstel wordt nader ingegaan op de regelingen die thans in sommige lidstaten bestaan. Het feit dat de Europese markt voor investeringen in langetermijnactiva momenteel versnipperd is, is enerzijds een reden om ELTIF's in te voeren, maar anderzijds een belemmering voor een efficiënte implementatie van de ELTIF's. De ELTIF's moeten zorgen voor een evenwicht tussen het aantrekken en genereren van de vraag naar langetermijninvesteringen en het waarborgen van voldoende keuzevrijheid voor investeerders. (ELTIF's ter bevordering van grensoverschrijdende langetermijninvesteringen). |
| --- | --- |

8.

In de effectbeoordeling (2) bij het voorstel wordt nader ingegaan op de regelingen die thans in sommige lidstaten bestaan. Het feit dat de Europese markt voor investeringen in langetermijnactiva momenteel versnipperd is, is enerzijds een reden om ELTIF's in te voeren, maar anderzijds een belemmering voor een efficiënte implementatie van de ELTIF's. De ELTIF's moeten zorgen voor een evenwicht tussen het aantrekken en genereren van de vraag naar langetermijninvesteringen en het waarborgen van voldoende keuzevrijheid voor investeerders. (ELTIF's ter bevordering van grensoverschrijdende langetermijninvesteringen).

| 9. | Het is noodzakelijk dat de implementatie van de verordening in het oog wordt gehouden omdat de verordening een extra instrument kan worden dat kan bijdragen aan de beschikbaarheid van langetermijnkapitaal en ook omdat de Europese markt voor investeringen in langetermijnactiva zo versnipperd is. |
| --- | --- |

9.

Het is noodzakelijk dat de implementatie van de verordening in het oog wordt gehouden omdat de verordening een extra instrument kan worden dat kan bijdragen aan de beschikbaarheid van langetermijnkapitaal en ook omdat de Europese markt voor investeringen in langetermijnactiva zo versnipperd is.

| 10. | Het CvdR vindt dat het voorstel voor een ELTIF-verordening geflankeerd moet worden door voorstellen van de Commissie inzake wederzijdse erkenning door lidstaten van vereisten betreffende openbaarmaking en handelsdocumenten voor de verhandeling van fondsen. |
| --- | --- |

10.

Het CvdR vindt dat het voorstel voor een ELTIF-verordening geflankeerd moet worden door voorstellen van de Commissie inzake wederzijdse erkenning door lidstaten van vereisten betreffende openbaarmaking en handelsdocumenten voor de verhandeling van fondsen.

| 11. | Het CvdR waarschuwt ervoor dat verschillen in belastingwetgeving tussen de lidstaten, met name wat betreft fiscale stimulansen alsook het risico op dubbele belastingheffing wanneer beleggers in een andere lidstaat dan de fondsbeheerder zijn gevestigd, een obstakel voor het bundelen van kapitaal binnen ELTIF's kunnen vormen en de ontwikkeling ervan kunnen belemmeren, met name in het geval van grensoverschrijdende projecten. |
| --- | --- |

11.

Het CvdR waarschuwt ervoor dat verschillen in belastingwetgeving tussen de lidstaten, met name wat betreft fiscale stimulansen alsook het risico op dubbele belastingheffing wanneer beleggers in een andere lidstaat dan de fondsbeheerder zijn gevestigd, een obstakel voor het bundelen van kapitaal binnen ELTIF's kunnen vormen en de ontwikkeling ervan kunnen belemmeren, met name in het geval van grensoverschrijdende projecten.

| 12. | Het CvdR onderschrijft de noodzaak van een zekere mate van flexibiliteit bij de aanhoudperiodes en vindt dat de afzonderlijke ELTIF-vermogensbeheerders zelf zouden moeten kunnen beoordelen of het noodzakelijk is om de potentiële levenscyclus van het fonds vast te leggen of om aan te geven op welke voorwaarden (vervroegde) terugbetalingen kunnen plaatsvinden. De verplichting om de levenscyclus van het fonds op voorhand vast te leggen zou kunnen indruisen tegen de belangen van het fonds, de investeerders en/of de betrokken investeringen. |
| --- | --- |

12.

Het CvdR onderschrijft de noodzaak van een zekere mate van flexibiliteit bij de aanhoudperiodes en vindt dat de afzonderlijke ELTIF-vermogensbeheerders zelf zouden moeten kunnen beoordelen of het noodzakelijk is om de potentiële levenscyclus van het fonds vast te leggen of om aan te geven op welke voorwaarden (vervroegde) terugbetalingen kunnen plaatsvinden. De verplichting om de levenscyclus van het fonds op voorhand vast te leggen zou kunnen indruisen tegen de belangen van het fonds, de investeerders en/of de betrokken investeringen.

| 13. | Om de belangstelling van investeerders en vermogensbeheerders voor ELTIF's aan te wakkeren zouden bepaalde structureringstechnieken, zoals het gebruik van SPV's (3), toegestaan moeten zijn. Er dient voor te worden gezorgd dat de fondsen aantrekkelijk zijn voor beleggers (inclusief gemeenten en regio's) en de concurrentie met andere investeringen aankunnen. |
| --- | --- |

13.

Om de belangstelling van investeerders en vermogensbeheerders voor ELTIF's aan te wakkeren zouden bepaalde structureringstechnieken, zoals het gebruik van SPV's (3), toegestaan moeten zijn. Er dient voor te worden gezorgd dat de fondsen aantrekkelijk zijn voor beleggers (inclusief gemeenten en regio's) en de concurrentie met andere investeringen aankunnen.

II.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGSVOORSTELLEN

Wijzigingsvoorstel 1

Overweging 2

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 2

Artikel 20

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Uitkering van inkomsten | Uitkering van inkomsten |
| 1.   Een ELTIF mag regelmatig aan de beleggers de inkomsten uit de portefeuilleactiva uitkeren. Deze inkomsten bestaan uit: | 1.   Een ELTIF mag regelmatig aan de beleggers de inkomsten uit de portefeuilleactiva uitkeren. Deze inkomsten bestaan uit: |
| (a) | alle inkomsten die de activa regelmatig opleveren; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Uitkering van inkomsten

Uitkering van inkomsten

1.   Een ELTIF mag regelmatig aan de beleggers de inkomsten uit de portefeuilleactiva uitkeren. Deze inkomsten bestaan uit:

1.   Een ELTIF mag regelmatig aan de beleggers de inkomsten uit de portefeuilleactiva uitkeren. Deze inkomsten bestaan uit:

(a)

alle inkomsten die de activa regelmatig opleveren;

| (b) | de kapitaalwinst die na de vervreemding van een activum is gerealiseerd, maar exclusief de oorspronkelijke kapitaaltoezeggingen. |
| --- | --- |

(b)

de kapitaalwinst die na de vervreemding van een activum is gerealiseerd, maar exclusief de oorspronkelijke kapitaaltoezeggingen.

| (a) | alle inkomsten die de activa regelmatig opleveren; |
| --- | --- |

(a)

alle inkomsten die de activa regelmatig opleveren;

| (b) | de kapitaalwinst die na de vervreemding van een activum is gerealiseerd, maar exclusief de oorspronkelijke kapitaaltoezeggingen. |
| --- | --- |

(b)

de kapitaalwinst die na de vervreemding van een activum is gerealiseerd, maar exclusief de oorspronkelijke kapitaaltoezeggingen.

2.   De inkomsten worden niet uitgekeerd in de mate die vereist is voor toekomstige toezeggingen van het ELTIF.

2.   Dergelijke uitkeringen
  inkomsten worden niet gedaan
  uitgekeerd in de mate die vereist is voor toekomstige toezeggingen van het ELTIF.

3.   Het ELTIF geeft in zijn fondsreglement of statuten aan welk uitkeringsbeleid het tijdens de duur van het fonds zal voeren.

3.   Het ELTIF geeft in zijn fondsreglement of statuten aan welk uitkeringsbeleid het tijdens de duur van het fonds zal voeren.

Motivering

In het belang van investeerders en de onderliggende investeringen zouden vermogensbeheerders over een zeker flexibiliteit met betrekking tot (vervroegde) terugbetaling en levenscyclus moeten beschikken.

Wijzigingsvoorstel 3

Artikel 21, lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| (e) | alle andere informatie die door de bevoegde autoriteiten voor de toepassing van lid 2 relevant wordt geacht. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(e)

alle andere informatie die door de bevoegde autoriteiten voor de toepassing van lid 2 relevant wordt geacht.

| (e) | alle andere informatie die door de bevoegde autoriteiten voor de toepassing van lid 2 relevant wordt geacht. |
| --- | --- |

(e)

alle andere informatie die door de bevoegde autoriteiten voor de toepassing van lid 2 relevant wordt geacht.

Motivering

De ervaring met icbe's heeft geleerd dat dit soort bepalingen vaak wordt gebruikt om te voorkomen dat de eengemaakte markt naar behoren kan functioneren.

Wijzigingsvoorstel 4

Artikel 28

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Artikel 28

  Bevoegdheden van de ESMA

  1.   De ESMA beschikt over de noodzakelijke bevoegdheden om de taken uit te voeren die haar bij deze verordening worden opgedragen. | Artikel 28

  Bevoegdheden van de ESMA

  1.   De ESMA beschikt over de noodzakelijke bevoegdheden
  en middelen
  om de taken uit te voeren die haar bij deze verordening worden opgedragen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Artikel 28

Bevoegdheden van de ESMA

1.   De ESMA beschikt over de noodzakelijke bevoegdheden om de taken uit te voeren die haar bij deze verordening worden opgedragen.

Artikel 28

Bevoegdheden van de ESMA

1.   De ESMA beschikt over de noodzakelijke bevoegdheden
  en middelen
  om de taken uit te voeren die haar bij deze verordening worden opgedragen.

Brussel, 30 januari 2014

De voorzitter van het Comité van de Regio’s

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  CdR(2013) 3609.

1

(2)  SWD(2013) 231 final.

2

(3)  Special Purpose Vehicle of buitenbalansvehikel.

3

Special Purpose Vehicle

---

| 26.4.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 126/11 |
| --- | --- | --- | --- |

26.4.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 126/11

---

Advies van het Comité van de Regio’s — Groenboek „Een kader voor het klimaat- en energiebeleid voor 2030”

2014/C 126/04

I.   POLITIEKE AANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| 1. | benadrukt dat de lokale en regionale overheden cruciale actoren zijn en een centrale rol spelen in de strijd tegen de klimaatverandering en de uitwerking van oplossingen die de samenleving van de toekomst aanbelangen, en betreurt dat er in het groenboek met geen woord wordt gerept over het belang van de lokale en regionale overheden noch over de maatregelen die zij hebben genomen op het gebied van klimaat- en energieproblematiek. |
| --- | --- |

1.

benadrukt dat de lokale en regionale overheden cruciale actoren zijn en een centrale rol spelen in de strijd tegen de klimaatverandering en de uitwerking van oplossingen die de samenleving van de toekomst aanbelangen, en betreurt dat er in het groenboek met geen woord wordt gerept over het belang van de lokale en regionale overheden noch over de maatregelen die zij hebben genomen op het gebied van klimaat- en energieproblematiek.

| 2. | Het dringt erop aan dat de Commissie lokale, regionale en nationale overheden in hun zoektocht naar oplossingen op dit gebied ondersteunt met speciale ontwikkelings- en financieringsprogramma's, alsook met een monitoringmodule. |
| --- | --- |

2.

Het dringt erop aan dat de Commissie lokale, regionale en nationale overheden in hun zoektocht naar oplossingen op dit gebied ondersteunt met speciale ontwikkelings- en financieringsprogramma's, alsook met een monitoringmodule.

| 3. | Het is van het grootste belang dat de klimaatverandering wordt beperkt tot max. twee graden Celsius ten opzichte van het pre-industriële tijdperk. |
| --- | --- |

3.

Het is van het grootste belang dat de klimaatverandering wordt beperkt tot max. twee graden Celsius ten opzichte van het pre-industriële tijdperk.

| 4. | Tevens is het van het grootste belang dat op de COP 21-klimaatconferentie van de VN in 2015 overeenstemming wordt bereikt over een bindend internationaal klimaatverdrag, overeenkomstig het besluit van de COP 17-klimaatconferentie van de VN in Durban in 2011. |
| --- | --- |

4.

Tevens is het van het grootste belang dat op de COP 21-klimaatconferentie van de VN in 2015 overeenstemming wordt bereikt over een bindend internationaal klimaatverdrag, overeenkomstig het besluit van de COP 17-klimaatconferentie van de VN in Durban in 2011.

| 5. | Het Comité beveelt aan dat de juridisch bindende emissiereductiedoelstelling voor de EU in haar geheel voor 2030 wordt vastgelegd op 50 % t.o.v. het referentiejaar1990, waarbij de lidstaten onderling bepalen hoe de lasten van de emissiereductie worden verdeeld. |
| --- | --- |

5.

Het Comité beveelt aan dat de juridisch bindende emissiereductiedoelstelling voor de EU in haar geheel voor 2030 wordt vastgelegd op 50 % t.o.v. het referentiejaar1990, waarbij de lidstaten onderling bepalen hoe de lasten van de emissiereductie worden verdeeld.

| 6. | Het wijst erop dat de gemeenschappelijke, juridisch bindende emissiehandelsregeling voor de productie van fossiele brandstoffen meer dan 40 % van de emissies in de lidstaten omvat (de emissiehandel voor het luchtverkeer niet meegerekend) en dringt erop aan dat bij het vaststellen van de emissiereductiedoelstelling wordt afgesproken welke emissies onder de emissiehandel vallen en welke niet, en welke sectoren (bijv. het vervoer over land en zee) in het emissiehandelssysteem zouden kunnen worden opgenomen. In zijn huidige vorm voldoet de emissiehandel niet aan de verwachtingen, wat te maken heeft met een aantal feilen die inherent zijn aan de regeling, waardoor de koolstofprijs te laag uitvalt. |
| --- | --- |

6.

Het wijst erop dat de gemeenschappelijke, juridisch bindende emissiehandelsregeling voor de productie van fossiele brandstoffen meer dan 40 % van de emissies in de lidstaten omvat (de emissiehandel voor het luchtverkeer niet meegerekend) en dringt erop aan dat bij het vaststellen van de emissiereductiedoelstelling wordt afgesproken welke emissies onder de emissiehandel vallen en welke niet, en welke sectoren (bijv. het vervoer over land en zee) in het emissiehandelssysteem zouden kunnen worden opgenomen. In zijn huidige vorm voldoet de emissiehandel niet aan de verwachtingen, wat te maken heeft met een aantal feilen die inherent zijn aan de regeling, waardoor de koolstofprijs te laag uitvalt.

| 7. | Het betreurt het zeer lage ambitieniveau van de mededeling van de Commissie over een beleidskader voor klimaat en energie in de periode van 2020 tot 2030 (1) en acht het essentieel om naast de algemene emissiereductiedoelstelling twee bindende subdoelstellingen in te voeren voor resp. hernieuwbare energie (niet slechts een algemeen EU-streefcijfer van 27% waaraan de lidstaten niet gebonden zijn) en efficiënt energiegebruik. Het benadrukt dat de EU, om in 2050 het ambitieuze streven van 100 % hernieuwbare energie te kunnen halen, realistische tussentijdse doelstellingen voor 2030 en 2040 moet vaststellen. |
| --- | --- |

7.

Het betreurt het zeer lage ambitieniveau van de mededeling van de Commissie over een beleidskader voor klimaat en energie in de periode van 2020 tot 2030 (1) en acht het essentieel om naast de algemene emissiereductiedoelstelling twee bindende subdoelstellingen in te voeren voor resp. hernieuwbare energie (niet slechts een algemeen EU-streefcijfer van 27% waaraan de lidstaten niet gebonden zijn) en efficiënt energiegebruik. Het benadrukt dat de EU, om in 2050 het ambitieuze streven van 100 % hernieuwbare energie te kunnen halen, realistische tussentijdse doelstellingen voor 2030 en 2040 moet vaststellen.

| 8. | Vanuit het oogpunt van het subsidiariteitsbeginsel en ter ondersteuning van een efficiënter energiegebruik op zowel nationaal als lokaal niveau dienen deze twee nationale subdoelstellingen — meer hernieuwbare energie en minder energieverbruik — dusdanig te worden geformuleerd dat ze bindend zijn voor de lidstaten, die met het oog hierop regionale strategieën moeten vaststellen. |
| --- | --- |

8.

Vanuit het oogpunt van het subsidiariteitsbeginsel en ter ondersteuning van een efficiënter energiegebruik op zowel nationaal als lokaal niveau dienen deze twee nationale subdoelstellingen — meer hernieuwbare energie en minder energieverbruik — dusdanig te worden geformuleerd dat ze bindend zijn voor de lidstaten, die met het oog hierop regionale strategieën moeten vaststellen.

| 9. | De ontoereikende financieringsmogelijkheden van de lokale en regionale overheden en de aanslepende economische crisis strekken wat dat betreft tot grote zorg. Voor de lokale en regionale overheden is het hierdoor een stuk lastiger om hun centrale rol te vervullen bij het bestrijden van de klimaatverandering en het ontwikkelen van mogelijkheden tot aanpassing daaraan. |
| --- | --- |

9.

De ontoereikende financieringsmogelijkheden van de lokale en regionale overheden en de aanslepende economische crisis strekken wat dat betreft tot grote zorg. Voor de lokale en regionale overheden is het hierdoor een stuk lastiger om hun centrale rol te vervullen bij het bestrijden van de klimaatverandering en het ontwikkelen van mogelijkheden tot aanpassing daaraan.

| 10. | In samenhang met het concurrentievermogen is het een goede zaak dat de Commissie voorstelt om na te denken over doelstellingen voor energiebesparingen door de industrie die gebaseerd zijn op de energie-intensiteit in verhouding tot het bbp of de bruto toegevoegde waarde. |
| --- | --- |

10.

In samenhang met het concurrentievermogen is het een goede zaak dat de Commissie voorstelt om na te denken over doelstellingen voor energiebesparingen door de industrie die gebaseerd zijn op de energie-intensiteit in verhouding tot het bbp of de bruto toegevoegde waarde.

| 11. | Als de EU werkelijk concurrerend wil zijn, zal ze ten volle gebruik moeten maken van de economische en sociale mogelijkheden die de overgang naar een koolstofarme economie biedt voor de werkgelegenheid en het milieu. Steunmaatregelen voor niet-hernieuwbare energiebronnen moeten kunnen worden vervangen door steunmaatregelen voor hernieuwbare energie en efficiënter energiegebruik, en de mogelijke inkomsten uit veilingen bij voortzetting van de emissiehandel en uit eventuele invoering van een belasting op koolstof zouden moeten worden gebruikt voor efficiënte klimaatbeheersings- en aanpassingsmaatregelen. |
| --- | --- |

11.

Als de EU werkelijk concurrerend wil zijn, zal ze ten volle gebruik moeten maken van de economische en sociale mogelijkheden die de overgang naar een koolstofarme economie biedt voor de werkgelegenheid en het milieu. Steunmaatregelen voor niet-hernieuwbare energiebronnen moeten kunnen worden vervangen door steunmaatregelen voor hernieuwbare energie en efficiënter energiegebruik, en de mogelijke inkomsten uit veilingen bij voortzetting van de emissiehandel en uit eventuele invoering van een belasting op koolstof zouden moeten worden gebruikt voor efficiënte klimaatbeheersings- en aanpassingsmaatregelen.

| 12. | Het Comité is van mening dat de energie-onafhankelijkheid en continuïteit van de energievoorziening kunnen worden verbeterd door de interne energiemarkt verder uit te bouwen met behulp van bijv. nieuwe interconnectoren, kleinschalige energieproductie door de consumenten zelf, energie-opslag en intelligente netwerken. Een veelzijdig aanbod van duurzame energiebronnen fungeert naar de mening van het Comité als een buffer tegen prijsschommelingen, maakt het energiesysteem minder kwetsbaar en kan het aantal leveringsstoringen terugdringen. Bij het tot stand brengen van de interne energiemarkt zal erop gelet moeten worden dat dit niet leidt tot beperking van de mogelijkheden voor een verdere ontwikkeling van de decentrale energievoorziening op regionaal en lokaal niveau. |
| --- | --- |

12.

Het Comité is van mening dat de energie-onafhankelijkheid en continuïteit van de energievoorziening kunnen worden verbeterd door de interne energiemarkt verder uit te bouwen met behulp van bijv. nieuwe interconnectoren, kleinschalige energieproductie door de consumenten zelf, energie-opslag en intelligente netwerken. Een veelzijdig aanbod van duurzame energiebronnen fungeert naar de mening van het Comité als een buffer tegen prijsschommelingen, maakt het energiesysteem minder kwetsbaar en kan het aantal leveringsstoringen terugdringen. Bij het tot stand brengen van de interne energiemarkt zal erop gelet moeten worden dat dit niet leidt tot beperking van de mogelijkheden voor een verdere ontwikkeling van de decentrale energievoorziening op regionaal en lokaal niveau.

| 13. | Bij de verdere uitbouw van de interne energiemarkt met behulp van nieuwe interconnectoren zullen de lasten eerlijk over de regio's moeten worden verdeeld en moet worden voldaan aan de eisen van ruimtelijke ordening. Onevenredig zware lasten voor afzonderlijke regio's en landschappelijke zones moeten worden vermeden. |
| --- | --- |

13.

Bij de verdere uitbouw van de interne energiemarkt met behulp van nieuwe interconnectoren zullen de lasten eerlijk over de regio's moeten worden verdeeld en moet worden voldaan aan de eisen van ruimtelijke ordening. Onevenredig zware lasten voor afzonderlijke regio's en landschappelijke zones moeten worden vermeden.

| 14. | Het waarschuwt dat in alle beleid dat op EU- en nationaal niveau wordt uitgewerkt, voor ogen moet worden gehouden dat de energieprijzen redelijk moeten blijven en de belastingdruk voor de burger niet te groot mag worden. Om die reden wil het CvdR de lidstaten aanraden speciale maatregelen te nemen om kwetsbare gezinnen en consumenten te beschermen tegen hoge energieprijzen. |
| --- | --- |

14.

Het waarschuwt dat in alle beleid dat op EU- en nationaal niveau wordt uitgewerkt, voor ogen moet worden gehouden dat de energieprijzen redelijk moeten blijven en de belastingdruk voor de burger niet te groot mag worden. Om die reden wil het CvdR de lidstaten aanraden speciale maatregelen te nemen om kwetsbare gezinnen en consumenten te beschermen tegen hoge energieprijzen.

| 15. | Ook zou men meer zicht moeten krijgen op de externe voordelen die op lange termijn o.m. op het gebied van de volksgezondheid en de werkgelegenheid voortvloeien uit de afschaffing van niet-hernieuwbare energiebronnen, zodat dat als argument in de besluitvorming kan worden gebruikt. |
| --- | --- |

15.

Ook zou men meer zicht moeten krijgen op de externe voordelen die op lange termijn o.m. op het gebied van de volksgezondheid en de werkgelegenheid voortvloeien uit de afschaffing van niet-hernieuwbare energiebronnen, zodat dat als argument in de besluitvorming kan worden gebruikt.

| 16. | In de discussies over het kader voor een alomvattend klimaat- en energiebeleid dient ook te worden gekeken naar de mogelijkheid om duurzaam opgeslagen koolstof (bijv. in de vorm van houtconstructies en in houtproducten of in kurk) te benutten ter vervanging van producten die uitstoot veroorzaken. Ook alle natuurlijke opslagplaatsen van koolstof moeten in aanmerking worden genomen, waarbij het zaak is om bosbestanden, productiesystemen voor land- en bosbouw en veeteelt alsook biologische en duurzame landbouw te versterken. |
| --- | --- |

16.

In de discussies over het kader voor een alomvattend klimaat- en energiebeleid dient ook te worden gekeken naar de mogelijkheid om duurzaam opgeslagen koolstof (bijv. in de vorm van houtconstructies en in houtproducten of in kurk) te benutten ter vervanging van producten die uitstoot veroorzaken. Ook alle natuurlijke opslagplaatsen van koolstof moeten in aanmerking worden genomen, waarbij het zaak is om bosbestanden, productiesystemen voor land- en bosbouw en veeteelt alsook biologische en duurzame landbouw te versterken.

| 17. | Het Comité hecht tot slot groot belang aan voorlichting aan de verschillende consumenten- en bevolkingsgroepen (leeftijd, geslacht, culturele achtergrond, sociaaleconomische situatie enz.) en versterking van de professionele expertise van de verantwoordelijken op het gebied van energiegebruik. |
| --- | --- |

17.

Het Comité hecht tot slot groot belang aan voorlichting aan de verschillende consumenten- en bevolkingsgroepen (leeftijd, geslacht, culturele achtergrond, sociaaleconomische situatie enz.) en versterking van de professionele expertise van de verantwoordelijken op het gebied van energiegebruik.

A.   
  Ruimtelijke ordening en aanpassing aan de klimaatverandering

| 18. | Het Comité wijst erop dat de lokale en regionale overheden voor cruciale aspecten van de ruimtelijke ordening verantwoordelijk zijn en aldus voor de inrichting van de toekomstige samenleving. Ze zijn o.m. verantwoordelijk voor diensten aan de burger en het bedrijfsleven, zoals schoon water, afvalwaterbehandeling en afvalverwerking, energieproductie en -distributie, ICT-netwerken, wegen, openbaar vervoer en voorzieningen voor fiets- en voetverkeer. Met deze basisinfrastructuur creëren ze de voorwaarden voor een gepast gedrag van inwoners en bedrijfsleven om emissies te verminderen. |
| --- | --- |

18.

Het Comité wijst erop dat de lokale en regionale overheden voor cruciale aspecten van de ruimtelijke ordening verantwoordelijk zijn en aldus voor de inrichting van de toekomstige samenleving. Ze zijn o.m. verantwoordelijk voor diensten aan de burger en het bedrijfsleven, zoals schoon water, afvalwaterbehandeling en afvalverwerking, energieproductie en -distributie, ICT-netwerken, wegen, openbaar vervoer en voorzieningen voor fiets- en voetverkeer. Met deze basisinfrastructuur creëren ze de voorwaarden voor een gepast gedrag van inwoners en bedrijfsleven om emissies te verminderen.

| 19. | De lokale en regionale overheden spelen een bijzonder belangrijke rol bij het afzwakken van de klimaatverandering en het inspelen op en aanpassen aan de gevolgen ervan en bij de aanpak van energievraagstukken. Als basisdienstverlener zijn de lokale en regionale overheden zelf energiegebruikers en belangrijke opdrachtgevers van projecten. Lokale energieproductie en lokale investeringen zijn gunstig voor de regionale economie en werkgelegenheid. |
| --- | --- |

19.

De lokale en regionale overheden spelen een bijzonder belangrijke rol bij het afzwakken van de klimaatverandering en het inspelen op en aanpassen aan de gevolgen ervan en bij de aanpak van energievraagstukken. Als basisdienstverlener zijn de lokale en regionale overheden zelf energiegebruikers en belangrijke opdrachtgevers van projecten. Lokale energieproductie en lokale investeringen zijn gunstig voor de regionale economie en werkgelegenheid.

| 20. | De regionale markten spelen een cruciale rol op de energiemarkt van de EU en leveren een belangrijke bijdrage aan de volledige verwezenlijking van de interne energiemarkt. |
| --- | --- |

20.

De regionale markten spelen een cruciale rol op de energiemarkt van de EU en leveren een belangrijke bijdrage aan de volledige verwezenlijking van de interne energiemarkt.

| 21. | De belangrijke rol van de lokale en regionale overheden bij de aanpassing aan de klimaatverandering en het inspelen op de concrete gevolgen daarvan vindt erkenning op verschillende niveaus (burger, lidstaat, EU, internationale instelling en organisatie). De brandweer- en reddingsdiensten en energievoorziening spelen een centrale rol bij extreme weersomstandigheden, zoals overstromingen en stormen en de daarmee gepaard gaande stroomuitval, die dan weer de ene dan weer de andere plaats treffen en schade veroorzaken aan de mensen die er wonen. Het afzwakken van de klimaatverandering en het versterken van de veerkracht van de samenleving zijn geen „of-of”-opties, maar vullen elkaar aan. |
| --- | --- |

21.

De belangrijke rol van de lokale en regionale overheden bij de aanpassing aan de klimaatverandering en het inspelen op de concrete gevolgen daarvan vindt erkenning op verschillende niveaus (burger, lidstaat, EU, internationale instelling en organisatie). De brandweer- en reddingsdiensten en energievoorziening spelen een centrale rol bij extreme weersomstandigheden, zoals overstromingen en stormen en de daarmee gepaard gaande stroomuitval, die dan weer de ene dan weer de andere plaats treffen en schade veroorzaken aan de mensen die er wonen. Het afzwakken van de klimaatverandering en het versterken van de veerkracht van de samenleving zijn geen „of-of”-opties, maar vullen elkaar aan.

B.   
  Klimaatdoelstelling en COP21

| 22. | De bijgewerkte gegevens die de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) afgelopen september heeft gepubliceerd zijn alarmerend. Volgens deze cijfers zal de gemiddelde temperatuur tegen 2100 met zo'n 5 graad Celsius stijgen. De klimaatopwarming kan op het noordelijk halfrond nog meer bedragen en nog worden versterkt door het afsmelten van de permafrostlaag in de toendragebieden. Door de toenemende droogteperiodes en grotere hoeveelheden neerslag komt de voedselproductie onder druk te staan en zullen steeds meer mensen wegtrekken. De extreme weersomstandigheden veroorzaken menselijk leed en ontzaglijke schade. |
| --- | --- |

22.

De bijgewerkte gegevens die de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) afgelopen september heeft gepubliceerd zijn alarmerend. Volgens deze cijfers zal de gemiddelde temperatuur tegen 2100 met zo'n 5 graad Celsius stijgen. De klimaatopwarming kan op het noordelijk halfrond nog meer bedragen en nog worden versterkt door het afsmelten van de permafrostlaag in de toendragebieden. Door de toenemende droogteperiodes en grotere hoeveelheden neerslag komt de voedselproductie onder druk te staan en zullen steeds meer mensen wegtrekken. De extreme weersomstandigheden veroorzaken menselijk leed en ontzaglijke schade.

| 23. | Tijdens de COP 21-klimaatconferentie van de VN in 2015 moet consensus worden bereikt over voortzetting en toepassingsgebied van het Protocol van Kyoto. Tijdens de tweede verdragsperiode van het Protocol van Kyoto (2013-2020) zijn de deelnemende landen verantwoordelijk voor 15 % van de broeikasgasemissies wereldwijd. Een wezenlijke uitbreiding van het toepassingsgebied van het Kyoto-protocol naar andere belangrijke geïndustrialiseerde en zich sterk ontwikkelende economieën is cruciaal, wil een voortgezet klimaatverdrag geloofwaardig blijven. |
| --- | --- |

23.

Tijdens de COP 21-klimaatconferentie van de VN in 2015 moet consensus worden bereikt over voortzetting en toepassingsgebied van het Protocol van Kyoto. Tijdens de tweede verdragsperiode van het Protocol van Kyoto (2013-2020) zijn de deelnemende landen verantwoordelijk voor 15 % van de broeikasgasemissies wereldwijd. Een wezenlijke uitbreiding van het toepassingsgebied van het Kyoto-protocol naar andere belangrijke geïndustrialiseerde en zich sterk ontwikkelende economieën is cruciaal, wil een voortgezet klimaatverdrag geloofwaardig blijven.

| 24. | Er zal krachtdadig moeten worden opgetreden tegen koolstoflekken en er dient rekening te worden gehouden met de mondiale effecten van niet-duurzame consumptie. |
| --- | --- |

24.

Er zal krachtdadig moeten worden opgetreden tegen koolstoflekken en er dient rekening te worden gehouden met de mondiale effecten van niet-duurzame consumptie.

| 25. | De EU is een belangrijke partij bij het Klimaatverdrag. Zij streeft naar duurzame, groene economische groei en de noodzakelijke structurele hervormingen en wil tegen 2030 de emissiereductiedoelstelling gehaald hebben. Nu is zij nog verantwoordelijk voor 10 tot 11 % van de broeikasgasemissies wereldwijd. De EU moet dan ook zorgen dat zij klaar is voor de onderhandelingen over de voortzetting van het Klimaatverdrag. |
| --- | --- |

25.

De EU is een belangrijke partij bij het Klimaatverdrag. Zij streeft naar duurzame, groene economische groei en de noodzakelijke structurele hervormingen en wil tegen 2030 de emissiereductiedoelstelling gehaald hebben. Nu is zij nog verantwoordelijk voor 10 tot 11 % van de broeikasgasemissies wereldwijd. De EU moet dan ook zorgen dat zij klaar is voor de onderhandelingen over de voortzetting van het Klimaatverdrag.

C.   
  De 20/20/20 — doelstelling in de praktijk

| 26. | Om tegen 2020 de CO2-uitstoot met 20% terug te dringen, maakt de EU gebruik van een gemeenschappelijk bindend emissiehandelssysteem, nationaal bindende doelstellingen voor het verbruik van hernieuwbare energie en een doelstelling voor efficiënt energiegebruik en wil zij het aandeel biobrandstoffen in het totaal van brandstoffen voor motorvoertuigen optrekken tot 10%. Daarnaast is er in het kader van de Routekaart 2050 overeenstemming bereikt over een vermindering van de emissies met 80 tot 95 %. Een koolstofarme, groene economie neemt ook een centrale plaats in in de Europa 2020-strategie. |
| --- | --- |

26.

Om tegen 2020 de CO2-uitstoot met 20% terug te dringen, maakt de EU gebruik van een gemeenschappelijk bindend emissiehandelssysteem, nationaal bindende doelstellingen voor het verbruik van hernieuwbare energie en een doelstelling voor efficiënt energiegebruik en wil zij het aandeel biobrandstoffen in het totaal van brandstoffen voor motorvoertuigen optrekken tot 10%. Daarnaast is er in het kader van de Routekaart 2050 overeenstemming bereikt over een vermindering van de emissies met 80 tot 95 %. Een koolstofarme, groene economie neemt ook een centrale plaats in in de Europa 2020-strategie.

| 27. | De energie-efficiencyrichtlijn zal dezer dagen van kracht moeten worden en de richtlijn voor de energieprestatie van nieuwe en bestaande gebouwen is reeds in wetgeving omgezet. Klimaat en energie zijn verder belangrijke aandachtsgebieden in de onderzoeks- en financieringsprogramma's, waaronder het programma „Intelligente energie voor Europa”, terwijl in de volgende programmeringsperiode van de structuurfondsen eveneens de nadruk zal komen te liggen op regionale ontwikkeling, gericht op een koolstofarme economie. Door via de Europese Investeringsbank een financieringsvoorziening (ELENA) aan te bieden heeft men getracht investeringen aan te moedigen. En met de richtlijn inzake milieuvriendelijk productontwerp en de richtlijn inzake de etikettering van het energieverbruik heeft men met succes aspecten van consumentenapparatuur kunnen regelen. |
| --- | --- |

27.

De energie-efficiencyrichtlijn zal dezer dagen van kracht moeten worden en de richtlijn voor de energieprestatie van nieuwe en bestaande gebouwen is reeds in wetgeving omgezet. Klimaat en energie zijn verder belangrijke aandachtsgebieden in de onderzoeks- en financieringsprogramma's, waaronder het programma „Intelligente energie voor Europa”, terwijl in de volgende programmeringsperiode van de structuurfondsen eveneens de nadruk zal komen te liggen op regionale ontwikkeling, gericht op een koolstofarme economie. Door via de Europese Investeringsbank een financieringsvoorziening (ELENA) aan te bieden heeft men getracht investeringen aan te moedigen. En met de richtlijn inzake milieuvriendelijk productontwerp en de richtlijn inzake de etikettering van het energieverbruik heeft men met succes aspecten van consumentenapparatuur kunnen regelen.

| 28. | Het EU-emissiehandelssysteem geldt voor industriële installaties en energiecentrales met een hoge broeikasgasemissie (BKG-uitstoot). De emissierechten worden voor een deel gratis toegewezen op grond van een benchmarksysteem. Daarbij wordt voorrang gegeven aan sectoren die kampen met koolstoflekkage (gevaar van verplaatsing van productiecapaciteit naar derde landen), en aan verwarming en koeling in WKK-installaties (warmte-krachtkoppeling). Het plafond (bovengrens van emissies) wordt per jaar lineair met 1,74% verlaagd. De inkomsten van de veilingen van certificaten gaan naar de lidstaten. Omdat de prijs op het ogenblik onder de 5 euro voor een ton BKG-uitstoot ligt, kan de emissiehandel niet zo'n grote rol spelen bij het verwezenlijken van de klimaatdoelstellingen als verhoopt. |
| --- | --- |

28.

Het EU-emissiehandelssysteem geldt voor industriële installaties en energiecentrales met een hoge broeikasgasemissie (BKG-uitstoot). De emissierechten worden voor een deel gratis toegewezen op grond van een benchmarksysteem. Daarbij wordt voorrang gegeven aan sectoren die kampen met koolstoflekkage (gevaar van verplaatsing van productiecapaciteit naar derde landen), en aan verwarming en koeling in WKK-installaties (warmte-krachtkoppeling). Het plafond (bovengrens van emissies) wordt per jaar lineair met 1,74% verlaagd. De inkomsten van de veilingen van certificaten gaan naar de lidstaten. Omdat de prijs op het ogenblik onder de 5 euro voor een ton BKG-uitstoot ligt, kan de emissiehandel niet zo'n grote rol spelen bij het verwezenlijken van de klimaatdoelstellingen als verhoopt.

| 29. | Het systeem, dat nog tot 2020 van kracht is, heeft de afgelopen maanden geleid tot dusdanige prijzen voor emissiecertificaten dat hiervan nog maar weinig prikkels uitgaan om te investeren in koolstofarme technologieën. Het Comité ziet daarom in de politieke consensus die is bereikt over backloading, bedoeld om het overschot aan CO2-emissiecertificaten binnen een bepaalde termijn van de markt te halen, een kans om hier iets aan te doen. Daarmee kan het emissiehandelssysteem op korte termijn tijdelijk gestabiliseerd worden. |
| --- | --- |

29.

Het systeem, dat nog tot 2020 van kracht is, heeft de afgelopen maanden geleid tot dusdanige prijzen voor emissiecertificaten dat hiervan nog maar weinig prikkels uitgaan om te investeren in koolstofarme technologieën. Het Comité ziet daarom in de politieke consensus die is bereikt over backloading, bedoeld om het overschot aan CO2-emissiecertificaten binnen een bepaalde termijn van de markt te halen, een kans om hier iets aan te doen. Daarmee kan het emissiehandelssysteem op korte termijn tijdelijk gestabiliseerd worden.

| 30. | Ondanks de consensus die is bereikt over backloading is een structurele hervorming van het emissiehandelssysteem nodig. Om dit systeem op de lange termijn te stabiliseren moeten ambitieuze doelstellingen voor het EU-klimaatbeleid worden vastgelegd en moet de hoeveelheid emissierechten worden gereduceerd. Bovendien moet er een oplossing komen om het overschot aan certificaten permanent van de markt te halen. |
| --- | --- |

30.

Ondanks de consensus die is bereikt over backloading is een structurele hervorming van het emissiehandelssysteem nodig. Om dit systeem op de lange termijn te stabiliseren moeten ambitieuze doelstellingen voor het EU-klimaatbeleid worden vastgelegd en moet de hoeveelheid emissierechten worden gereduceerd. Bovendien moet er een oplossing komen om het overschot aan certificaten permanent van de markt te halen.

| 31. | Voor het Comité staat desalniettemin vast dat de emissiereductiedoelstellingen voor 2020 zullen worden bereikt in de EU. Het energieverbruik in de lidstaten is gedaald en er is een verschuiving richting hernieuwbare energie. De beleidsinstrumenten omvatten o.m. nationale belastingen, investeringssteun en feed in-tarieven. Helaas worden belastingen vaak gebruikt om de begroting op orde te krijgen en, in tweede instantie, om het energieverbruik te sturen. De crisis en de structurele hervormingen hebben geleid tot een daling van het verbruik en een vermindering van de emissies, wat wel ten koste is gegaan van de werkgelegenheid. |
| --- | --- |

31.

Voor het Comité staat desalniettemin vast dat de emissiereductiedoelstellingen voor 2020 zullen worden bereikt in de EU. Het energieverbruik in de lidstaten is gedaald en er is een verschuiving richting hernieuwbare energie. De beleidsinstrumenten omvatten o.m. nationale belastingen, investeringssteun en feed in-tarieven. Helaas worden belastingen vaak gebruikt om de begroting op orde te krijgen en, in tweede instantie, om het energieverbruik te sturen. De crisis en de structurele hervormingen hebben geleid tot een daling van het verbruik en een vermindering van de emissies, wat wel ten koste is gegaan van de werkgelegenheid.

| 32. | De bindende emissiedoelstellingen voor energie uit hernieuwbare bronnen en energie-efficiency zouden elkaar wederzijds moeten versterken. Aangezien het algemene doel vermindering van de broeikasgasuitstoot is, zouden energiebesparingen in de eerste plaats in het verbruik van energie uit fossiele brandstoffen moeten worden gezocht. Duidelijk is echter dat ook met energie uit hernieuwbare bronnen zuinig moet worden omgegaan en dat de allergoedkoopste energie de energie is die niet wordt verbruikt. |
| --- | --- |

32.

De bindende emissiedoelstellingen voor energie uit hernieuwbare bronnen en energie-efficiency zouden elkaar wederzijds moeten versterken. Aangezien het algemene doel vermindering van de broeikasgasuitstoot is, zouden energiebesparingen in de eerste plaats in het verbruik van energie uit fossiele brandstoffen moeten worden gezocht. Duidelijk is echter dat ook met energie uit hernieuwbare bronnen zuinig moet worden omgegaan en dat de allergoedkoopste energie de energie is die niet wordt verbruikt.

| 33. | Het CvdR toont zich bezorgd over de mogelijke gevolgen van de staatssteunregels m.b.t. emissiehandel op grond waarvan de lidstaten met ingang van 2013 kunnen voorzien in een gedeeltelijke compensatie van de indirecte kosten die deze regeling met zich mee brengt voor de sectoren met het meest intensieve energieverbruik. Het CvdR is het met de Commissie eens dat deze kwestie in het kader voor de staatssteunregels inzake energie en milieu in 2013 aan de orde moet komen. |
| --- | --- |

33.

Het CvdR toont zich bezorgd over de mogelijke gevolgen van de staatssteunregels m.b.t. emissiehandel op grond waarvan de lidstaten met ingang van 2013 kunnen voorzien in een gedeeltelijke compensatie van de indirecte kosten die deze regeling met zich mee brengt voor de sectoren met het meest intensieve energieverbruik. Het CvdR is het met de Commissie eens dat deze kwestie in het kader voor de staatssteunregels inzake energie en milieu in 2013 aan de orde moet komen.

| 34. | De doelstelling om de productie van energie uit hernieuwbare bronnen binnen het emissiehandelssysteem te bevorderen dient te worden gecoördineerd met andere initiatieven die erop gericht zijn om de energieverbruiker aan te moedigen, zelf te investeren in hernieuwbare energie of zijn verbruik te minderen. De prijs van emissierechten moet zodanig hoog zijn dat de overstap naar de productie van energie uit hernieuwbare bronnen erdoor wordt gestimuleerd. |
| --- | --- |

34.

De doelstelling om de productie van energie uit hernieuwbare bronnen binnen het emissiehandelssysteem te bevorderen dient te worden gecoördineerd met andere initiatieven die erop gericht zijn om de energieverbruiker aan te moedigen, zelf te investeren in hernieuwbare energie of zijn verbruik te minderen. De prijs van emissierechten moet zodanig hoog zijn dat de overstap naar de productie van energie uit hernieuwbare bronnen erdoor wordt gestimuleerd.

D.   
  Bindende emissiereductiedoelstellingen voor 2030

| 35. | De emissiereductiedoelstelling voor 2030 dient te worden vastgelegd op 50 % met 1990 als referentiejaar. Een bindende algemene emissiereductiedoelstelling en subdoelstellingen voor hernieuwbare energie en efficiënt energiegebruik zullen het vertrouwen van de burger, het bedrijfsleven en de beleidsmakers in een gestage vermindering van de uitstoot van broeikasgassen versterken. |
| --- | --- |

35.

De emissiereductiedoelstelling voor 2030 dient te worden vastgelegd op 50 % met 1990 als referentiejaar. Een bindende algemene emissiereductiedoelstelling en subdoelstellingen voor hernieuwbare energie en efficiënt energiegebruik zullen het vertrouwen van de burger, het bedrijfsleven en de beleidsmakers in een gestage vermindering van de uitstoot van broeikasgassen versterken.

| 36. | De lidstaten moeten onderling overeenkomen hoe de lasten van de emissiereductiedoelstelling voor 2030 zullen worden verdeeld. De lasten moeten eerlijk worden verdeeld, rekening houdend met de situatie van de nationale economieën van de lidstaten, de emissiestructuur, de reeds genomen maatregelen en de natuurlijke omstandigheden. De emissiereductiedoelstelling kan ten dele verwezenlijkt worden met de mechanismen die het VN-klimaatverdrag biedt. |
| --- | --- |

36.

De lidstaten moeten onderling overeenkomen hoe de lasten van de emissiereductiedoelstelling voor 2030 zullen worden verdeeld. De lasten moeten eerlijk worden verdeeld, rekening houdend met de situatie van de nationale economieën van de lidstaten, de emissiestructuur, de reeds genomen maatregelen en de natuurlijke omstandigheden. De emissiereductiedoelstelling kan ten dele verwezenlijkt worden met de mechanismen die het VN-klimaatverdrag biedt.

| 37. | Het Comité is daarnaast van mening dat er beslist moet worden over de voortzetting van het emissiehandelssysteem na 2020 en dat met name moet worden bepaald welk aandeel van de emissiereductie via de emissiehandel moet worden gerealiseerd en welk via andere maatregelen. De emissiehandel is van invloed op de energieproductie. De opbrengst van de veiling van emissierechten moet terugvloeien naar de lidstaten ten behoeve van maatregelen ter afzwakking van en aanpassing aan de gevolgen van de klimaatverandering. |
| --- | --- |

37.

Het Comité is daarnaast van mening dat er beslist moet worden over de voortzetting van het emissiehandelssysteem na 2020 en dat met name moet worden bepaald welk aandeel van de emissiereductie via de emissiehandel moet worden gerealiseerd en welk via andere maatregelen. De emissiehandel is van invloed op de energieproductie. De opbrengst van de veiling van emissierechten moet terugvloeien naar de lidstaten ten behoeve van maatregelen ter afzwakking van en aanpassing aan de gevolgen van de klimaatverandering.

E.   
  Landenspecifieke deeldoelstellingen

| 38. | De landenspecifieke subdoelstellingen voor hernieuwbare energie en efficiënt energiegebruik zijn naast de emissiehandel een middel om een bindende gemeenschappelijke emissiereductiedoelstelling te halen. Vanwege de variërende situatie in de landen mogen deze doelstellingen slechts indicatief zijn in de instrumentenkeuze. Dit om optimale kostenefficiëntie te waarborgen alsook de keuze voor de meest geschikte maatregelen en de beste volgorde van uitvoering daarvan, en om tegelijkertijd overlappingen en tegenstrijdigheden van richtsnoeren en beleid, o.a. op het gebied van de emissiehandel, te voorkomen. |
| --- | --- |

38.

De landenspecifieke subdoelstellingen voor hernieuwbare energie en efficiënt energiegebruik zijn naast de emissiehandel een middel om een bindende gemeenschappelijke emissiereductiedoelstelling te halen. Vanwege de variërende situatie in de landen mogen deze doelstellingen slechts indicatief zijn in de instrumentenkeuze. Dit om optimale kostenefficiëntie te waarborgen alsook de keuze voor de meest geschikte maatregelen en de beste volgorde van uitvoering daarvan, en om tegelijkertijd overlappingen en tegenstrijdigheden van richtsnoeren en beleid, o.a. op het gebied van de emissiehandel, te voorkomen.

| 39. | De voorwaarden voor de invoering van energie uit hernieuwbare bronnen variëren per lidstaat, afhankelijk van o.m. de aanwezige grondstoffen, de natuurlijke omstandigheden en de energieproductie- en transmissiesystemen. Op het gebied van de energieprestatie van gebouwen zijn er eveneens grote verschillen. |
| --- | --- |

39.

De voorwaarden voor de invoering van energie uit hernieuwbare bronnen variëren per lidstaat, afhankelijk van o.m. de aanwezige grondstoffen, de natuurlijke omstandigheden en de energieproductie- en transmissiesystemen. Op het gebied van de energieprestatie van gebouwen zijn er eveneens grote verschillen.

| 40. | Dankzij de landenspecifieke subdoelstellingen kunnen de economieën en ondernemingen van de lidstaten de know how, technologie, innovaties, regels voor de integratie in de netwerken van energieproducenten die op kleine schaal of voor eigen gebruik energie opwekken, en de exploitatie van plaatselijke natuurlijke hulpbronnen ontwikkelen op de manier die het beste bij hen past. Dankzij de interne markt kunnen ook andere lidstaten van de resultaten die dat oplevert profiteren. Tegelijkertijd wordt op deze manier gevolg gegeven aan het subsidiariteitsbeginsel. |
| --- | --- |

40.

Dankzij de landenspecifieke subdoelstellingen kunnen de economieën en ondernemingen van de lidstaten de know how, technologie, innovaties, regels voor de integratie in de netwerken van energieproducenten die op kleine schaal of voor eigen gebruik energie opwekken, en de exploitatie van plaatselijke natuurlijke hulpbronnen ontwikkelen op de manier die het beste bij hen past. Dankzij de interne markt kunnen ook andere lidstaten van de resultaten die dat oplevert profiteren. Tegelijkertijd wordt op deze manier gevolg gegeven aan het subsidiariteitsbeginsel.

F.   
  Klimaat- en energiebeleid van de Europese Unie

| 41. | Een zowel ecologisch, sociaal en economisch duurzame als veilige en zekere energievoorziening dient de kerndoelstelling van het klimaat- en energiebeleid van de Europese Unie te zijn. Daartoe dienen een efficiënter energiegebruik, exploitatie van hernieuwbare energiebronnen uit eigen land en de ontwikkeling en toepassing van innovatieve technologieën te worden bevorderd. Dit draagt namelijk bij tot de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, is bevorderlijk voor de volksgezondheid en het milieu en zorgt voor nieuwe banen. |
| --- | --- |

41.

Een zowel ecologisch, sociaal en economisch duurzame als veilige en zekere energievoorziening dient de kerndoelstelling van het klimaat- en energiebeleid van de Europese Unie te zijn. Daartoe dienen een efficiënter energiegebruik, exploitatie van hernieuwbare energiebronnen uit eigen land en de ontwikkeling en toepassing van innovatieve technologieën te worden bevorderd. Dit draagt namelijk bij tot de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, is bevorderlijk voor de volksgezondheid en het milieu en zorgt voor nieuwe banen.

| 42. | De wereldmarktprijzen, de emissiehandel, maar ook de bestaande financieringssystemen voor efficiënter energiegebruik en ter bevordering van hernieuwbare energiebronnen en nieuwe technologieën en belastingen, alsmede de diverse combinaties van deze factoren — dit alles maakt energie duurder. Hogere energieprijzen bevorderen zonder meer de emissiereductie, de ontwikkeling van alternatieve hernieuwbare energiebronnen en een zuiniger energiegebruik. Wel moet er voor worden gewaakt dat de meest kwetsbare bevolkingsgroepen en ondernemingen niet onredelijk zwaar worden belast. Door consequent gebruik te maken van efficiënte, concurrentiële marktmechanismen in de energiesector kunnen prijsstijgingen tot het hoogst noodzakelijke worden beperkt. |
| --- | --- |

42.

De wereldmarktprijzen, de emissiehandel, maar ook de bestaande financieringssystemen voor efficiënter energiegebruik en ter bevordering van hernieuwbare energiebronnen en nieuwe technologieën en belastingen, alsmede de diverse combinaties van deze factoren — dit alles maakt energie duurder. Hogere energieprijzen bevorderen zonder meer de emissiereductie, de ontwikkeling van alternatieve hernieuwbare energiebronnen en een zuiniger energiegebruik. Wel moet er voor worden gewaakt dat de meest kwetsbare bevolkingsgroepen en ondernemingen niet onredelijk zwaar worden belast. Door consequent gebruik te maken van efficiënte, concurrentiële marktmechanismen in de energiesector kunnen prijsstijgingen tot het hoogst noodzakelijke worden beperkt.

| 43. | Het Comité verzoekt de Commissie zich in te zetten voor maatregelen die de microproductie van energie en de integratie van de aldus opgewekte energie in de distributienetten vergemakkelijken, en er daarbij voor te zorgen dat consumenten optimaal van betaalbare energie kunnen profiteren. |
| --- | --- |

43.

Het Comité verzoekt de Commissie zich in te zetten voor maatregelen die de microproductie van energie en de integratie van de aldus opgewekte energie in de distributienetten vergemakkelijken, en er daarbij voor te zorgen dat consumenten optimaal van betaalbare energie kunnen profiteren.

| 44. | De energiegebruiker kan zijn eigen energiegebruik en keuzes beïnvloeden. Individuele voorlichting en onpartijdige voorlichting om bepaalde consumentengroepen te mobiliseren zijn dan ook zeer belangrijk. Energie-audits laten zien hoe er op energie bespaard kan worden. Daar zou veel meer op moeten worden ingespeeld met beter onderhoud en efficiëntere ICT-systemen. Daarnaast zou gebruik gemaakt moeten worden van ICT-systemen om informatie over energiebesparing te verspreiden. |
| --- | --- |

44.

De energiegebruiker kan zijn eigen energiegebruik en keuzes beïnvloeden. Individuele voorlichting en onpartijdige voorlichting om bepaalde consumentengroepen te mobiliseren zijn dan ook zeer belangrijk. Energie-audits laten zien hoe er op energie bespaard kan worden. Daar zou veel meer op moeten worden ingespeeld met beter onderhoud en efficiëntere ICT-systemen. Daarnaast zou gebruik gemaakt moeten worden van ICT-systemen om informatie over energiebesparing te verspreiden.

| 45. | Energie-onafhankelijkheid en een veelzijdig aanbod vormen naar de mening van het Comité een buffer tegen prijsschommelingen, versterken de economische en politieke onafhankelijkheid en houden de economische bedrijvigheid op peil. Innovaties op het gebied van hernieuwbare energiebronnen en zuiniger energiegebruik zorgen voor lokale vitaliteit en nieuwe ondernemingsactiviteiten. |
| --- | --- |

45.

Energie-onafhankelijkheid en een veelzijdig aanbod vormen naar de mening van het Comité een buffer tegen prijsschommelingen, versterken de economische en politieke onafhankelijkheid en houden de economische bedrijvigheid op peil. Innovaties op het gebied van hernieuwbare energiebronnen en zuiniger energiegebruik zorgen voor lokale vitaliteit en nieuwe ondernemingsactiviteiten.

| 46. | De maatregelen die de Commissie voorstelt, moeten ertoe bijdragen dat de consument zelf zijn verantwoordelijkheid neemt, en dat energiearmoede wordt bestreden, terwijl kwetsbare consumenten speciaal in bescherming zullen moeten worden genomen. |
| --- | --- |

46.

De maatregelen die de Commissie voorstelt, moeten ertoe bijdragen dat de consument zelf zijn verantwoordelijkheid neemt, en dat energiearmoede wordt bestreden, terwijl kwetsbare consumenten speciaal in bescherming zullen moeten worden genomen.

| 47. | De energiebronnen variëren per lidstaat. De energie-onafhankelijkheid zou gebaat zijn bij de ontwikkeling van een internemarktbeleid voor energie. Door de transmissienetwerken van de verschillende landen met elkaar te verbinden kan de zekerheid van de elektriciteitsvoorziening worden gewaarborgd en kunnen verbruikspieken beter worden opgevangen. Voor wind- en zonne-energie betekent de verbinding van intelligente netwerken en de opslag van energie dat productiepieken beter kunnen worden opgevangen. |
| --- | --- |

47.

De energiebronnen variëren per lidstaat. De energie-onafhankelijkheid zou gebaat zijn bij de ontwikkeling van een internemarktbeleid voor energie. Door de transmissienetwerken van de verschillende landen met elkaar te verbinden kan de zekerheid van de elektriciteitsvoorziening worden gewaarborgd en kunnen verbruikspieken beter worden opgevangen. Voor wind- en zonne-energie betekent de verbinding van intelligente netwerken en de opslag van energie dat productiepieken beter kunnen worden opgevangen.

| 48. | De emissiereductiedoelstelling voor 2030 kan alleen maar worden gehaald als er sprake is van een goede stroomlijning en samenhang met en integratie in de overige onderdelen van EU-beleid. Veelbelovend is in dit opzicht bijv. dat het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) zich tijdens de volgende programmeringsperiode 2014-2020 zal inspannen om bij te dragen aan het streven naar een koolstofarme samenleving door vooral daarop in te zetten. |
| --- | --- |

48.

De emissiereductiedoelstelling voor 2030 kan alleen maar worden gehaald als er sprake is van een goede stroomlijning en samenhang met en integratie in de overige onderdelen van EU-beleid. Veelbelovend is in dit opzicht bijv. dat het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) zich tijdens de volgende programmeringsperiode 2014-2020 zal inspannen om bij te dragen aan het streven naar een koolstofarme samenleving door vooral daarop in te zetten.

G.   
  Lokale en regionale overheden nemen initiatief

| 49. | Tal van lokale overheden in Europa hebben zelf ambitieuze programma's en concrete maatregelen opgezet om de klimaatverandering af te remmen. Daarnaast zijn ze actief in internationale campagnes, zoals Agenda 21 — gelanceerd tijdens de Wereldmilieutop in 1992, in het kader waarvan gedurende de afgelopen decennia bijna 10 000 lokale overheden beleidsmaatregelen hebben genomen ten behoeve van duurzame ontwikkeling in het algemeen en verbetering van het milieu, vermindering van de uitstoot van broeikasgassen en aanpassing aan de klimaatverandering in het bijzonder — de Klimaatalliantie en Steden voor klimaatbescherming van de Internationale Raad voor plaatselijke milieu-initiatieven (ICLEI). De organisatie Energy Cities doet nuttig werk op het gebied van energie. Het programma „European Energy Award” ter aanmoediging van energie-efficiënte gemeenten is een grootschalig initiatief om gemeenten aan te zetten tot meer energie-efficiëntie, klimaatbeschermende maatregelen en benutting van hernieuwbare energiebronnen. Meer dan duizend gemeenten doen er al aan mee. De Raad van Europese gemeenten en regio's (CEMR) heeft een document getiteld „Save energy, Save climate and Save money” gepubliceerd voor lokale beleidsmakers. Ter illustratie van de vele lokale initiatieven voor een koolstofarme samenleving kan bijv. Växjö in Zweden, met een CO2-emissiereductiedoelstelling van 100% tegen 2030 worden, genoemd. In het Finse HINKU-initiatief werken 14 koolstofneutrale gemeenten, samen met lokale ondernemingen, politici en inwoners, aan een groene economie en aan vermindering van de emissies met 80 %. Aan de klimaatcampagne van Finse gemeenten (CCP-Finland) doen 53 gemeenten mee en 115 gemeenten voeren een eigen klimaatbeleid. Bij het Burgemeestersconvenant zijn duizenden gemeenten aangesloten, die actieplannen voor duurzame energie en programma's voor emissiereductie hebben uitgewerkt. En vele met EU-steun opgezette lokale en regionale energieagentschappen hebben inmiddels een actief aandeel in de energievoorlichting. |
| --- | --- |

49.

Tal van lokale overheden in Europa hebben zelf ambitieuze programma's en concrete maatregelen opgezet om de klimaatverandering af te remmen. Daarnaast zijn ze actief in internationale campagnes, zoals Agenda 21 — gelanceerd tijdens de Wereldmilieutop in 1992, in het kader waarvan gedurende de afgelopen decennia bijna 10 000 lokale overheden beleidsmaatregelen hebben genomen ten behoeve van duurzame ontwikkeling in het algemeen en verbetering van het milieu, vermindering van de uitstoot van broeikasgassen en aanpassing aan de klimaatverandering in het bijzonder — de Klimaatalliantie en Steden voor klimaatbescherming van de Internationale Raad voor plaatselijke milieu-initiatieven (ICLEI). De organisatie Energy Cities doet nuttig werk op het gebied van energie. Het programma „European Energy Award” ter aanmoediging van energie-efficiënte gemeenten is een grootschalig initiatief om gemeenten aan te zetten tot meer energie-efficiëntie, klimaatbeschermende maatregelen en benutting van hernieuwbare energiebronnen. Meer dan duizend gemeenten doen er al aan mee. De Raad van Europese gemeenten en regio's (CEMR) heeft een document getiteld „Save energy, Save climate and Save money” gepubliceerd voor lokale beleidsmakers. Ter illustratie van de vele lokale initiatieven voor een koolstofarme samenleving kan bijv. Växjö in Zweden, met een CO2-emissiereductiedoelstelling van 100% tegen 2030 worden, genoemd. In het Finse HINKU-initiatief werken 14 koolstofneutrale gemeenten, samen met lokale ondernemingen, politici en inwoners, aan een groene economie en aan vermindering van de emissies met 80 %. Aan de klimaatcampagne van Finse gemeenten (CCP-Finland) doen 53 gemeenten mee en 115 gemeenten voeren een eigen klimaatbeleid. Bij het Burgemeestersconvenant zijn duizenden gemeenten aangesloten, die actieplannen voor duurzame energie en programma's voor emissiereductie hebben uitgewerkt. En vele met EU-steun opgezette lokale en regionale energieagentschappen hebben inmiddels een actief aandeel in de energievoorlichting.

| 50. | Ook zien allerlei nieuwe benaderingen het licht, zoals gebruikers die een coöperatie voor energieproductie opzetten (bijv. in het Luxemburgse Beckerich) of huishoudens en ondernemingen die hun eigen energie produceren (microproductie). Dit verplicht de traditionele energieondernemingen om zowel de regelgeving betreffende de toegang tot netwerken als de productiekosten in verband met deze nieuwe productiewijzen te veranderen. Energiegebruikers worden zelf producent. Stroom kan bijv. via de bestaande energienetwerken in beide richtingen worden geleid. |
| --- | --- |

50.

Ook zien allerlei nieuwe benaderingen het licht, zoals gebruikers die een coöperatie voor energieproductie opzetten (bijv. in het Luxemburgse Beckerich) of huishoudens en ondernemingen die hun eigen energie produceren (microproductie). Dit verplicht de traditionele energieondernemingen om zowel de regelgeving betreffende de toegang tot netwerken als de productiekosten in verband met deze nieuwe productiewijzen te veranderen. Energiegebruikers worden zelf producent. Stroom kan bijv. via de bestaande energienetwerken in beide richtingen worden geleid.

| 51. | Er moet voor gezorgd worden dat de bestaande EU-initiatieven ter bevordering van duurzaamheid op lokaal niveau meer effect sorteren. Het gaat hierbij o.a. om de Lokale Agenda 21, het Burgemeestersconvenant, het initiatief „Slimme steden en gemeenschappen” en andere door de EU gefinancierde projecten alsmede om het netwerk van lokale en overheden voor aanpassing aan de klimaatverandering, zoals voorgesteld in de desbetreffende EU-strategie. Met het oog hierop moet harder worden gewerkt aan een gemeenschappelijke aanpak van de aanpassingsmaatregelen en moet de uitwisseling van ervaringen tussen lokale en regionale overheden worden gestimuleerd. |
| --- | --- |

51.

Er moet voor gezorgd worden dat de bestaande EU-initiatieven ter bevordering van duurzaamheid op lokaal niveau meer effect sorteren. Het gaat hierbij o.a. om de Lokale Agenda 21, het Burgemeestersconvenant, het initiatief „Slimme steden en gemeenschappen” en andere door de EU gefinancierde projecten alsmede om het netwerk van lokale en overheden voor aanpassing aan de klimaatverandering, zoals voorgesteld in de desbetreffende EU-strategie. Met het oog hierop moet harder worden gewerkt aan een gemeenschappelijke aanpak van de aanpassingsmaatregelen en moet de uitwisseling van ervaringen tussen lokale en regionale overheden worden gestimuleerd.

H.   
  Gebouwen en vervoer

| 52. | Zo'n 40 % van het energieverbruik en ruim een derde van de CO2-uitstoot in de EU-lidstaten komt voor rekening van gebouwen. Renovaties worden bewust stap voor stap en gebouw voor gebouw gedaan. Dit om financiële redenen, maar ook om de periode van onbewoonbaarheid tot een minimum te beperken. Voor nieuwe gebouwen geldt dat het energieverbruik bijna 0 % moet zijn. |
| --- | --- |

52.

Zo'n 40 % van het energieverbruik en ruim een derde van de CO2-uitstoot in de EU-lidstaten komt voor rekening van gebouwen. Renovaties worden bewust stap voor stap en gebouw voor gebouw gedaan. Dit om financiële redenen, maar ook om de periode van onbewoonbaarheid tot een minimum te beperken. Voor nieuwe gebouwen geldt dat het energieverbruik bijna 0 % moet zijn.

| 53. | Bij de planning, de uitvoering en het toezicht op nieuwe en te renoveren gebouwen is de nodige zorgvuldigheid geboden, want door fout gebruik of slechte gewoonten kan onnodig energie verloren gaan. Professionele expertise op het vlak van zuinig energiegebruik, zoals regelmatig onderhoud en periodieke vervanging en controle van installaties die energie opwekken en verbruiken, is essentieel net als voorlichting aan de gebruikers en bewoners van de gebouwen. Verder is het van groot belang dat de lidstaten van de EU onderling praktijkervaringen uitwisselen. |
| --- | --- |

53.

Bij de planning, de uitvoering en het toezicht op nieuwe en te renoveren gebouwen is de nodige zorgvuldigheid geboden, want door fout gebruik of slechte gewoonten kan onnodig energie verloren gaan. Professionele expertise op het vlak van zuinig energiegebruik, zoals regelmatig onderhoud en periodieke vervanging en controle van installaties die energie opwekken en verbruiken, is essentieel net als voorlichting aan de gebruikers en bewoners van de gebouwen. Verder is het van groot belang dat de lidstaten van de EU onderling praktijkervaringen uitwisselen.

| 54. | Het Comité raadt de lidstaten, en met name de lokale en regionale overheden, aan om programma's op te zetten die het energieverbruik in openbare gebouwen beogen te verlagen. In deze programma's moet niet alleen aandacht worden besteed aan energie-installaties, maar ook aan het betrekken van de gebruikers van het gebouw bij de maatregelen ter bevordering van zuinig en efficiënt energiegebruik. |
| --- | --- |

54.

Het Comité raadt de lidstaten, en met name de lokale en regionale overheden, aan om programma's op te zetten die het energieverbruik in openbare gebouwen beogen te verlagen. In deze programma's moet niet alleen aandacht worden besteed aan energie-installaties, maar ook aan het betrekken van de gebruikers van het gebouw bij de maatregelen ter bevordering van zuinig en efficiënt energiegebruik.

| 55. | De gecentraliseerde verwarmingsmethoden in bebouwde gebieden, zoals stadsverwarming en warmtekrachtkoppeling, zijn energie-efficiënt en aanbevelenswaardig vanuit het oogpunt van de luchtkwaliteit. Stadskoeling, waarbij bijv. gebruik gemaakt wordt van de lagere temperaturen van water, is het meest energie-efficiënte koelsysteem voor gebouwen. Stadskoeling verbruikt veel minder stroom dan aparte koelsystemen in gebouwen en ruimten. Het is belangrijk dat de eisen t.a.v. bijna-energieneutrale gebouwen zo worden geformuleerd dat ze niet discriminerend zijn ten opzichte van dergelijke gemeenschappelijke energiesystemen. |
| --- | --- |

55.

De gecentraliseerde verwarmingsmethoden in bebouwde gebieden, zoals stadsverwarming en warmtekrachtkoppeling, zijn energie-efficiënt en aanbevelenswaardig vanuit het oogpunt van de luchtkwaliteit. Stadskoeling, waarbij bijv. gebruik gemaakt wordt van de lagere temperaturen van water, is het meest energie-efficiënte koelsysteem voor gebouwen. Stadskoeling verbruikt veel minder stroom dan aparte koelsystemen in gebouwen en ruimten. Het is belangrijk dat de eisen t.a.v. bijna-energieneutrale gebouwen zo worden geformuleerd dat ze niet discriminerend zijn ten opzichte van dergelijke gemeenschappelijke energiesystemen.

| 56. | Hout, een hernieuwbaar materiaal, en verwerkte houtproducten zijn een goede vervanging voor bouwmaterialen als beton en staal, voor de productie waarvan veel energie en niet-hernieuwbare natuurlijke hulpbronnen, zoals grind en steenkool, nodig zijn. Bouwen met hout biedt de mogelijkheid tot koolstofopslag op lange termijn en heeft het voordeel van geringe emissies tijdens de levenscyclus. |
| --- | --- |

56.

Hout, een hernieuwbaar materiaal, en verwerkte houtproducten zijn een goede vervanging voor bouwmaterialen als beton en staal, voor de productie waarvan veel energie en niet-hernieuwbare natuurlijke hulpbronnen, zoals grind en steenkool, nodig zijn. Bouwen met hout biedt de mogelijkheid tot koolstofopslag op lange termijn en heeft het voordeel van geringe emissies tijdens de levenscyclus.

| 57. | Het vervoer is verantwoordelijk voor zo'n 20 % van de broeikasgasemissies in de EU-lidstaten. 60 % daarvan kan op rekening van het personenautoverkeer worden geschreven. Met het voorstel van de Commissie voor een richtlijn voor voertuigen die een alternatieve brandstof verbruiken, krijgt het wegverkeer een ruimere keuze aan brandstoffen. Op dit moment kan nog niet worden ingeschat welke technologie of technologieën zal/zullen aanslaan en klaar zijn om in de handel te worden gebracht in de verschillende lidstaten. Voor het openbaar vervoer kunnen de lokale en regionale overheden gebruik van schone brandstoffen voorschrijven. |
| --- | --- |

57.

Het vervoer is verantwoordelijk voor zo'n 20 % van de broeikasgasemissies in de EU-lidstaten. 60 % daarvan kan op rekening van het personenautoverkeer worden geschreven. Met het voorstel van de Commissie voor een richtlijn voor voertuigen die een alternatieve brandstof verbruiken, krijgt het wegverkeer een ruimere keuze aan brandstoffen. Op dit moment kan nog niet worden ingeschat welke technologie of technologieën zal/zullen aanslaan en klaar zijn om in de handel te worden gebracht in de verschillende lidstaten. Voor het openbaar vervoer kunnen de lokale en regionale overheden gebruik van schone brandstoffen voorschrijven.

| 58. | Vermeldenswaard is dat steeds meer belang wordt gehecht aan duurzame ruimtelijke ordening, waarbij in deze tijden van klimaatverandering rekening wordt gehouden met bioklimaatfactoren als het gaat om energieverbruik in de bebouwde kom en door het verkeer, alsmede met de bestaanskwaliteit van stedelingen. |
| --- | --- |

58.

Vermeldenswaard is dat steeds meer belang wordt gehecht aan duurzame ruimtelijke ordening, waarbij in deze tijden van klimaatverandering rekening wordt gehouden met bioklimaatfactoren als het gaat om energieverbruik in de bebouwde kom en door het verkeer, alsmede met de bestaanskwaliteit van stedelingen.

| 59. | Naast het promoten van het gebruik van koolstofarme brandstoffen, alternatieve systemen voor voertuigaandrijving en het openbaar vervoer, moet ook zorgvuldiger worden nagedacht over sociale en economische maatregelen en maatregelen van stedebouwkundige aard om het verkeer te verminderen (e-bestuur, telewerken) en bij stedelingen een gedragsverandering teweeg te brengen (carpoolen, zelfbeperking). |
| --- | --- |

59.

Naast het promoten van het gebruik van koolstofarme brandstoffen, alternatieve systemen voor voertuigaandrijving en het openbaar vervoer, moet ook zorgvuldiger worden nagedacht over sociale en economische maatregelen en maatregelen van stedebouwkundige aard om het verkeer te verminderen (e-bestuur, telewerken) en bij stedelingen een gedragsverandering teweeg te brengen (carpoolen, zelfbeperking).

| 60. | Bij de productie en distributie van energie, maar ook in het openbaar vervoer, zou meer moeten worden ingezet op participatiemodellen, omdat het draagvlak onder de bevolking dan groter wordt en de verbruikspatronen sneller veranderen. |
| --- | --- |

60.

Bij de productie en distributie van energie, maar ook in het openbaar vervoer, zou meer moeten worden ingezet op participatiemodellen, omdat het draagvlak onder de bevolking dan groter wordt en de verbruikspatronen sneller veranderen.

| 61. | Er moet worden doorgegaan met de ontwikkeling van slimme netwerken en de concepten voor het op afstand leveren van energie moeten meer kracht worden bijgezet. Op die manier kan worden gezorgd voor een gecontroleerde en doeltreffende distributie van stroom, warmte en koeling. |
| --- | --- |

61.

Er moet worden doorgegaan met de ontwikkeling van slimme netwerken en de concepten voor het op afstand leveren van energie moeten meer kracht worden bijgezet. Op die manier kan worden gezorgd voor een gecontroleerde en doeltreffende distributie van stroom, warmte en koeling.

Brussel, 30 januari 2014

De voorzitter van het Comité van de Regio’s

Ramón Luis VALCARCEL SISO

---

(1)  COM (2014) 15 final

1

---

| 26.4.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 126/17 |
| --- | --- | --- | --- |

26.4.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 126/17

---

Advies van het Comité van de Regio’s — Het Europese hoger onderwijs in de wereld

2014/C 126/05

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Internationalisering en concurrentievermogen

| 1. | is tevreden dat de Europese Commissie in het kader van de tenuitvoerlegging van de Europa 2020-strategie groot belang hecht aan de internationalisering van het hoger onderwijs en voor het overeenkomstige strategische kader voorstellen formuleert. |
| --- | --- |

1.

is tevreden dat de Europese Commissie in het kader van de tenuitvoerlegging van de Europa 2020-strategie groot belang hecht aan de internationalisering van het hoger onderwijs en voor het overeenkomstige strategische kader voorstellen formuleert.

| 2. | Internationalisering van het hoger onderwijs is niet enkel essentieel in de context van de Europa 2020-strategie, maar draagt ook in verschillende opzichten bij tot het algemene groeipad. De impact hiervan op lokaal en regionaal niveau kan niet worden ontkend. |
| --- | --- |

2.

Internationalisering van het hoger onderwijs is niet enkel essentieel in de context van de Europa 2020-strategie, maar draagt ook in verschillende opzichten bij tot het algemene groeipad. De impact hiervan op lokaal en regionaal niveau kan niet worden ontkend.

| 3. | Belangrijk is dat het Europese hoger onderwijs op het vlak van internationalisering altijd in beweging is geweest; van sommige vakgebieden en opleidingen maakt internationale ervaring een wezenlijk onderdeel uit. |
| --- | --- |

3.

Belangrijk is dat het Europese hoger onderwijs op het vlak van internationalisering altijd in beweging is geweest; van sommige vakgebieden en opleidingen maakt internationale ervaring een wezenlijk onderdeel uit.

| 4. | In een meertalig en multinationaal Europa is een vooraanstaande rol weggelegd voor instellingen voor hoger onderwijs die over een opleidingsaanbod beschikken dat in meer dan één taal, met inbegrip van minderheidstalen, wordt aangeboden. In dit type multiculturele instellingen kunnen studenten immers in minstens twee Europese talen worden ondergedompeld, terwijl deze meertaligheid de instellingen ook aantrekkelijk maakt voor buitenlandse studenten. |
| --- | --- |

4.

In een meertalig en multinationaal Europa is een vooraanstaande rol weggelegd voor instellingen voor hoger onderwijs die over een opleidingsaanbod beschikken dat in meer dan één taal, met inbegrip van minderheidstalen, wordt aangeboden. In dit type multiculturele instellingen kunnen studenten immers in minstens twee Europese talen worden ondergedompeld, terwijl deze meertaligheid de instellingen ook aantrekkelijk maakt voor buitenlandse studenten.

| 5. | Bij alle inspanningen om het hoger onderwijs te internationaliseren zijn taalvaardigheden erg belangrijk en spelen lokale en regionale overheden als facilitators een grote rol in het verwerven van dergelijke vaardigheden. |
| --- | --- |

5.

Bij alle inspanningen om het hoger onderwijs te internationaliseren zijn taalvaardigheden erg belangrijk en spelen lokale en regionale overheden als facilitators een grote rol in het verwerven van dergelijke vaardigheden.

| 6. | In de context van de internationalisering van het hoger onderwijs is het van het allerhoogste belang dat de betrokken instellingen en de lidstaten niet voorbijgaan aan de opmerkelijke Europese verwezenlijkingen in het hoger onderwijs op het vlak van wijsbegeerte, menswetenschappen en kunsten, die traditioneel een belangrijke rol in de internationalisering van het hoger onderwijs spelen en in ruime mate bijdragen tot het concurrentievermogen van de regio's met universiteiten die in deze disciplines een goede naam hebben. |
| --- | --- |

6.

In de context van de internationalisering van het hoger onderwijs is het van het allerhoogste belang dat de betrokken instellingen en de lidstaten niet voorbijgaan aan de opmerkelijke Europese verwezenlijkingen in het hoger onderwijs op het vlak van wijsbegeerte, menswetenschappen en kunsten, die traditioneel een belangrijke rol in de internationalisering van het hoger onderwijs spelen en in ruime mate bijdragen tot het concurrentievermogen van de regio's met universiteiten die in deze disciplines een goede naam hebben.

| 7. | Het CvdR is het er met de Commissie over eens dat de geboekte gemeenschappelijke successen van het Europese hoger onderwijs niet enkel aan innovatie, onderzoek of opleidingsprogramma's te danken zijn, maar ook aan de samenhangende tenuitvoerlegging van het Bolognaproces, het Europees systeem voor het verzamelen en overdragen van studiepunten (ECTS), flexibele nationale regelgeving inzake de invoering van onderwijsstelsels waarin de uitreiking van gemeenschappelijke en dubbele graden mogelijk is, alsook aan de invoering en verspreiding van een uniform diplomasupplement. |
| --- | --- |

7.

Het CvdR is het er met de Commissie over eens dat de geboekte gemeenschappelijke successen van het Europese hoger onderwijs niet enkel aan innovatie, onderzoek of opleidingsprogramma's te danken zijn, maar ook aan de samenhangende tenuitvoerlegging van het Bolognaproces, het Europees systeem voor het verzamelen en overdragen van studiepunten (ECTS), flexibele nationale regelgeving inzake de invoering van onderwijsstelsels waarin de uitreiking van gemeenschappelijke en dubbele graden mogelijk is, alsook aan de invoering en verspreiding van een uniform diplomasupplement.

| 8. | De uitbreiding van goede praktijken en systeemoplossingen van het Europese hoger onderwijsstelsel tot buurlanden en landen in de pretoetredingsfase biedt aanzienlijke mogelijkheden: hierdoor kan de mobiliteit van studenten uit deze landen naar Europa beter worden gegarandeerd en kan Europa's positie in de race om talent eventueel worden versterkt. |
| --- | --- |

8.

De uitbreiding van goede praktijken en systeemoplossingen van het Europese hoger onderwijsstelsel tot buurlanden en landen in de pretoetredingsfase biedt aanzienlijke mogelijkheden: hierdoor kan de mobiliteit van studenten uit deze landen naar Europa beter worden gegarandeerd en kan Europa's positie in de race om talent eventueel worden versterkt.

| 9. | Er mag zonder meer van uit worden gegaan dat de toegang tot vernieuwende en digitale onderwijs- en opleidingsvormen in grote mate zal bijdragen tot sociale insluiting. Dit geldt met name voor de integratie op de arbeidsmarkt van inwoners van perifere regio's, gehandicapten en andere benadeelde groepen. In deze context kan het concurrentievermogen worden verhoogd door — gebruik makend van de internationalisering — digitale vaardigheden te helpen verwerven en programma's en vakinhouden te ontwikkelen die digitaal en online worden aangeboden, alsook stelsels voor informeel leren in te richten en te erkennen. |
| --- | --- |

9.

Er mag zonder meer van uit worden gegaan dat de toegang tot vernieuwende en digitale onderwijs- en opleidingsvormen in grote mate zal bijdragen tot sociale insluiting. Dit geldt met name voor de integratie op de arbeidsmarkt van inwoners van perifere regio's, gehandicapten en andere benadeelde groepen. In deze context kan het concurrentievermogen worden verhoogd door — gebruik makend van de internationalisering — digitale vaardigheden te helpen verwerven en programma's en vakinhouden te ontwikkelen die digitaal en online worden aangeboden, alsook stelsels voor informeel leren in te richten en te erkennen.

| 10. | Mobiliteit van studenten, onderzoekers en docenten dient een centrale plaats in te nemen in internationaliseringsstrategieën. Hierbij dient met name rekening te worden gehouden met de rol die mobiliteit van docenten speelt op het vlak van kennisoverdracht. |
| --- | --- |

10.

Mobiliteit van studenten, onderzoekers en docenten dient een centrale plaats in te nemen in internationaliseringsstrategieën. Hierbij dient met name rekening te worden gehouden met de rol die mobiliteit van docenten speelt op het vlak van kennisoverdracht.

Samenhang van het beleid

| 11. | Lidstaten en regionale en lokale overheden hebben de opdracht en verantwoordelijkheid om vorm te geven aan het Commissievoorstel, waarin wordt gesteld dat lokale en regionale partners een concrete rol zouden moeten spelen in de uitwerking van strategieën ter bevordering van de internationalisering en dat het zaak is hiervoor de nodige voorwaarden te scheppen. |
| --- | --- |

11.

Lidstaten en regionale en lokale overheden hebben de opdracht en verantwoordelijkheid om vorm te geven aan het Commissievoorstel, waarin wordt gesteld dat lokale en regionale partners een concrete rol zouden moeten spelen in de uitwerking van strategieën ter bevordering van de internationalisering en dat het zaak is hiervoor de nodige voorwaarden te scheppen.

| 12. | Het CvdR beveelt de lokale en regionale overheden aan op partnerschapsverzoeken zo open en vastberaden mogelijk te reageren, een drijvende kracht te zijn en innovatieve oplossingen te ontwikkelen ter bevordering van de internationalisering. Zo kan worden bijgedragen tot een sterkere internationale concurrentiepositie voor het Europese hoger onderwijs, het benutten van comparatieve voordelen van regio's en een grotere aantrekkelijkheid van deze laatste. |
| --- | --- |

12.

Het CvdR beveelt de lokale en regionale overheden aan op partnerschapsverzoeken zo open en vastberaden mogelijk te reageren, een drijvende kracht te zijn en innovatieve oplossingen te ontwikkelen ter bevordering van de internationalisering. Zo kan worden bijgedragen tot een sterkere internationale concurrentiepositie voor het Europese hoger onderwijs, het benutten van comparatieve voordelen van regio's en een grotere aantrekkelijkheid van deze laatste.

| 13. | Hoewel de lidstaten in de context van de programmering van de GSK-fondsen duidelijk rekening kunnen houden met de doelstellingen van Horizon 2020 en Erasmus+, blijkt dit niet duidelijk uit de Mededeling wat de internationaliseringsstrategieën voor het hoger onderwijs betreft. Het cohesiebeleid en de instrumenten ter bevordering van het hoger onderwijs, onderzoek en innovatie kunnen nochtans een wezenlijke toegevoegde waarde bieden als de strategische kaders op nationaal, regionaal en lokaal niveau de territoriale dimensie in aanmerking nemen. |
| --- | --- |

13.

Hoewel de lidstaten in de context van de programmering van de GSK-fondsen duidelijk rekening kunnen houden met de doelstellingen van Horizon 2020 en Erasmus+, blijkt dit niet duidelijk uit de Mededeling wat de internationaliseringsstrategieën voor het hoger onderwijs betreft. Het cohesiebeleid en de instrumenten ter bevordering van het hoger onderwijs, onderzoek en innovatie kunnen nochtans een wezenlijke toegevoegde waarde bieden als de strategische kaders op nationaal, regionaal en lokaal niveau de territoriale dimensie in aanmerking nemen.

| 14. | De mogelijkheid om kennis van hogeronderwijsinstellingen en onderzoeksinstituten over te dragen is een essentiële voorwaarde voor plattelandsontwikkeling en concurrerende landbouw, bosbouw en visvangst, zoals blijkt uit de vele instrumenten voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid in de programmeringsperiode 2014-2020. Bij het plannen en leveren van inspanningen ter bevordering van een internationaler hoger onderwijs is het dan ook van nut rekening te houden met deze mogelijke synergieën op alle territoriale niveaus om Europa op dit terrein wereldwijd een voortrekkersrol te garanderen. |
| --- | --- |

14.

De mogelijkheid om kennis van hogeronderwijsinstellingen en onderzoeksinstituten over te dragen is een essentiële voorwaarde voor plattelandsontwikkeling en concurrerende landbouw, bosbouw en visvangst, zoals blijkt uit de vele instrumenten voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid in de programmeringsperiode 2014-2020. Bij het plannen en leveren van inspanningen ter bevordering van een internationaler hoger onderwijs is het dan ook van nut rekening te houden met deze mogelijke synergieën op alle territoriale niveaus om Europa op dit terrein wereldwijd een voortrekkersrol te garanderen.

| 15. | Het CvdR herinnert eraan dat veel lidstaten op het vlak van O&O-uitgaven momenteel nog veel inspanningen moeten leveren om de doelstellingen van de Europa 2020-strategie te verwezenlijken. Extra inkomsten die onderwijsinstellingen verkrijgen door de internationalisering van het hoger onderwijs mogen er geenszins toe leiden dat lidstaten aan hun verantwoordelijkheden op dit vlak verzaken of ze minder gewicht geven. |
| --- | --- |

15.

Het CvdR herinnert eraan dat veel lidstaten op het vlak van O&O-uitgaven momenteel nog veel inspanningen moeten leveren om de doelstellingen van de Europa 2020-strategie te verwezenlijken. Extra inkomsten die onderwijsinstellingen verkrijgen door de internationalisering van het hoger onderwijs mogen er geenszins toe leiden dat lidstaten aan hun verantwoordelijkheden op dit vlak verzaken of ze minder gewicht geven.

| 16. | De doelstellingen en instrumenten die in partnerschap op nationaal, regionaal en lokaal niveau worden ontwikkeld zouden kunnen worden gebaseerd op voorafgaande territoriale-impactanalyses. |
| --- | --- |

16.

De doelstellingen en instrumenten die in partnerschap op nationaal, regionaal en lokaal niveau worden ontwikkeld zouden kunnen worden gebaseerd op voorafgaande territoriale-impactanalyses.

Partnerschappen op verschillende niveaus, subsidiariteit

| 17. | Helaas wordt in de Commissiemededeling niet expliciet verwezen naar de sleutelrol van lokale en vooral regionale overheden in het internationaliseringsproces van hogeronderwijsinstellingen. Dit zou hebben aangesloten bij de filosofie van het „U-Multirank”-systeem, waarbij ook rekening wordt gehouden met de regionale verankering van instellingen voor hoger onderwijs. |
| --- | --- |

17.

Helaas wordt in de Commissiemededeling niet expliciet verwezen naar de sleutelrol van lokale en vooral regionale overheden in het internationaliseringsproces van hogeronderwijsinstellingen. Dit zou hebben aangesloten bij de filosofie van het „U-Multirank”-systeem, waarbij ook rekening wordt gehouden met de regionale verankering van instellingen voor hoger onderwijs.

| 18. | Het CvdR beschouwt het als positief dat de Commissie nauwkeurig de mogelijke actieniveaus afbakent waarvoor optreden van de Unie te verantwoorden is. Vergeleken bij het optreden van de lidstaten is het optreden van de Unie ook duidelijk nodig, gelet op de gemeenschappelijke doelstellingen op het gebied van internationalisering, zowel intern als extern. |
| --- | --- |

18.

Het CvdR beschouwt het als positief dat de Commissie nauwkeurig de mogelijke actieniveaus afbakent waarvoor optreden van de Unie te verantwoorden is. Vergeleken bij het optreden van de lidstaten is het optreden van de Unie ook duidelijk nodig, gelet op de gemeenschappelijke doelstellingen op het gebied van internationalisering, zowel intern als extern.

| 19. | Volgens het CvdR is het goed dat de lidstaten op een geschikte en passende manier het regionale en lokale niveau kunnen ondersteunen en in voorkomend geval omvangrijke partnerschappen, ook op regionaal niveau, kunnen oprichten. Zo kan er mee voor worden gezorgd dat hogeronderwijsinstellingen beter aansluiten bij de behoeften en het potentieel van de betrokken regio inzake economie, sociaal beleid en bestuur. |
| --- | --- |

19.

Volgens het CvdR is het goed dat de lidstaten op een geschikte en passende manier het regionale en lokale niveau kunnen ondersteunen en in voorkomend geval omvangrijke partnerschappen, ook op regionaal niveau, kunnen oprichten. Zo kan er mee voor worden gezorgd dat hogeronderwijsinstellingen beter aansluiten bij de behoeften en het potentieel van de betrokken regio inzake economie, sociaal beleid en bestuur.

| 20. | Belangrijk is dat mobiliteit in twee richtingen plaatsvindt. Volgens de beginselen van geïntegreerde ontwikkeling moet mobiliteit inderdaad de uitsturende regio en de ontvangende regio ten goede komen. Anders kunnen immers problemen ontstaan op het vlak van migratie, bevolking en mededinging, die uiteraard tegen de cohesiedoelstellingen en het solidariteitsbeginsel zouden ingaan. |
| --- | --- |

20.

Belangrijk is dat mobiliteit in twee richtingen plaatsvindt. Volgens de beginselen van geïntegreerde ontwikkeling moet mobiliteit inderdaad de uitsturende regio en de ontvangende regio ten goede komen. Anders kunnen immers problemen ontstaan op het vlak van migratie, bevolking en mededinging, die uiteraard tegen de cohesiedoelstellingen en het solidariteitsbeginsel zouden ingaan.

| 21. | Bij de internationalisering van het hoger onderwijs is sociale innovatie een intrinsieke dimensie van de oprichting en het inzetten van partnerschappen op verschillende niveaus. Dankzij deze partnerschappen beschikken ook lokale en regionale overheden, evenals niet-gouvernementele en particuliere spelers die op lokaal en regionaal niveau aan de partnerschappen deelnemen, over de mogelijkheid om extra middelen in te zetten om de gezamenlijk gedefinieerde doelstellingen te bereiken. |
| --- | --- |

21.

Bij de internationalisering van het hoger onderwijs is sociale innovatie een intrinsieke dimensie van de oprichting en het inzetten van partnerschappen op verschillende niveaus. Dankzij deze partnerschappen beschikken ook lokale en regionale overheden, evenals niet-gouvernementele en particuliere spelers die op lokaal en regionaal niveau aan de partnerschappen deelnemen, over de mogelijkheid om extra middelen in te zetten om de gezamenlijk gedefinieerde doelstellingen te bereiken.

| 22. | Het is zaak bij de totstandbrenging van strategische partnerschappen zo ruim mogelijke akkoorden te bereiken en er in dit verband op toe te zien dat personen die tot achtergestelde of in sommige gevallen — op grond van ras, geslacht, geloofsovertuiging, taal of etnische achtergrond — gemarginaliseerde groepen behoren, door de tenuitvoerlegging van de internationaliseringsstrategieën niet in een nog benardere toestand verzeild geraken. |
| --- | --- |

22.

Het is zaak bij de totstandbrenging van strategische partnerschappen zo ruim mogelijke akkoorden te bereiken en er in dit verband op toe te zien dat personen die tot achtergestelde of in sommige gevallen — op grond van ras, geslacht, geloofsovertuiging, taal of etnische achtergrond — gemarginaliseerde groepen behoren, door de tenuitvoerlegging van de internationaliseringsstrategieën niet in een nog benardere toestand verzeild geraken.

Definitie van de voorwaarden

| 23. | Het CvdR erkent en is ingenomen met de stappen die de Commissie tot dusver heeft gezet met het oog op harmonisatie, transparantie en vereenvoudiging van het beheer van de diverse Europese steunregelingen voor hoger onderwijs, innovatie en onderzoek; |
| --- | --- |

23.

Het CvdR erkent en is ingenomen met de stappen die de Commissie tot dusver heeft gezet met het oog op harmonisatie, transparantie en vereenvoudiging van het beheer van de diverse Europese steunregelingen voor hoger onderwijs, innovatie en onderzoek;

| 24. | beklemtoont dat lidstaten nationale programma's en steunregelingen zouden moeten ontwikkelen, en hun aandacht eventueel prioritair moeten toespitsen op regio's die in een specifieke situatie verkeren. Deze programma's en steunregelingen moeten de instellingen voor hoger onderwijs op lokaal en regionaal niveau bij de tenuitvoerlegging van de internationaliseringsstrategieën de nodige bijstand kunnen verlenen. |
| --- | --- |

24.

beklemtoont dat lidstaten nationale programma's en steunregelingen zouden moeten ontwikkelen, en hun aandacht eventueel prioritair moeten toespitsen op regio's die in een specifieke situatie verkeren. Deze programma's en steunregelingen moeten de instellingen voor hoger onderwijs op lokaal en regionaal niveau bij de tenuitvoerlegging van de internationaliseringsstrategieën de nodige bijstand kunnen verlenen.

| 25. | Het CvdR steunt de Commissie in haar streven om inzake internationalisering van het hoger onderwijs besluiten- te nemen die duidelijker gebaseerd zijn op studies en onderzoeksresultaten, met name wanneer deze analyses betrekking hebben op de rol van lokale en regionale overheden en op goede praktijken op het gebied van zowel modernisering als internationalisering van het hoger onderwijs. |
| --- | --- |

25.

Het CvdR steunt de Commissie in haar streven om inzake internationalisering van het hoger onderwijs besluiten- te nemen die duidelijker gebaseerd zijn op studies en onderzoeksresultaten, met name wanneer deze analyses betrekking hebben op de rol van lokale en regionale overheden en op goede praktijken op het gebied van zowel modernisering als internationalisering van het hoger onderwijs.

| 26. | Het volstaat niet internationalisering alleen in het mission statement van de universiteiten en de andere hogeronderwijsinstellingen een plaats te geven. Het is zaak dat iedere hogeronderwijsinstelling, los van zijn juridische status en zijn effectieve bevoegdheden inzake internationalisering, passende oplossingen zoekt die afgestemd zijn op haar eigen behoeften, en haar eigen governance- en planningsstructuren en interfaces voor samenwerking in het leven roept. |
| --- | --- |

26.

Het volstaat niet internationalisering alleen in het mission statement van de universiteiten en de andere hogeronderwijsinstellingen een plaats te geven. Het is zaak dat iedere hogeronderwijsinstelling, los van zijn juridische status en zijn effectieve bevoegdheden inzake internationalisering, passende oplossingen zoekt die afgestemd zijn op haar eigen behoeften, en haar eigen governance- en planningsstructuren en interfaces voor samenwerking in het leven roept.

| 27. | Er moeten maatregelen worden genomen om te verzekeren dat niet-openbare instellingen, die in particuliere handen zijn en de vorm hebben van een stichting of erdoor beheerd worden, net zoals openbare instellingen zonder enige eventueel ongerechtvaardigde belemmeringen aan dit internationaliseringsproces en aan de acties ter ondersteuning daarvan kunnen deelnemen. |
| --- | --- |

27.

Er moeten maatregelen worden genomen om te verzekeren dat niet-openbare instellingen, die in particuliere handen zijn en de vorm hebben van een stichting of erdoor beheerd worden, net zoals openbare instellingen zonder enige eventueel ongerechtvaardigde belemmeringen aan dit internationaliseringsproces en aan de acties ter ondersteuning daarvan kunnen deelnemen.

| 28. | Bij initiatieven, investeringen en andere ontwikkelingen die mede met GSK-middelen gefinancierd worden, is het van belang ermee rekening te houden dat een grotere internationalisering van het hoger onderwijs vergemakkelijkt moet worden, gelet op de behoeften en reële mogelijkheden van hogeronderwijsinstellingen. |
| --- | --- |

28.

Bij initiatieven, investeringen en andere ontwikkelingen die mede met GSK-middelen gefinancierd worden, is het van belang ermee rekening te houden dat een grotere internationalisering van het hoger onderwijs vergemakkelijkt moet worden, gelet op de behoeften en reële mogelijkheden van hogeronderwijsinstellingen.

| 29. | Met name in het geval van kandidaat-lidstaten zouden pretoetredings- en toetredingsmiddelen ook moeten worden gebruikt om de internationalisering van hun hogeronderwijsinstellingen aan te moedigen. |
| --- | --- |

29.

Met name in het geval van kandidaat-lidstaten zouden pretoetredings- en toetredingsmiddelen ook moeten worden gebruikt om de internationalisering van hun hogeronderwijsinstellingen aan te moedigen.

| 30. | De Commissie en de lidstaten moeten alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat het potentieel van achtergestelde regio's door de tenuitvoerlegging van internationaliseringsstrategieën wordt gestimuleerd en dat instellingen die inzake internationalisering het verst gevorderd zijn, in hun bevorderingsstrategieën eveneens aandacht hebben voor kennisoverdracht naar hogeronderwijsinstellingen waarvan het internationaliseringspotentieel voorlopig nog beperkter is. |
| --- | --- |

30.

De Commissie en de lidstaten moeten alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat het potentieel van achtergestelde regio's door de tenuitvoerlegging van internationaliseringsstrategieën wordt gestimuleerd en dat instellingen die inzake internationalisering het verst gevorderd zijn, in hun bevorderingsstrategieën eveneens aandacht hebben voor kennisoverdracht naar hogeronderwijsinstellingen waarvan het internationaliseringspotentieel voorlopig nog beperkter is.

| 31. | De Raad zou spoedig zijn goedkeuring moeten hechten aan het voorstel van de Europese Commissie voor een herschikking van de richtlijn betreffende immigratie-, migratie- en visummaatregelen met het oog op een gerichte, flexibele en transparante alsook doeltreffende, haalbare en snelle behandeling van internationale samenwerkingsverbanden op het gebied van onderzoek, innovatie en hoger onderwijs, die tegelijk ook voldoende zekerheid biedt. Een en ander moet leiden tot een snelle omzetting en tenuitvoerlegging van dit wetsinstrument door de lidstaten, in samenwerking met lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

31.

De Raad zou spoedig zijn goedkeuring moeten hechten aan het voorstel van de Europese Commissie voor een herschikking van de richtlijn betreffende immigratie-, migratie- en visummaatregelen met het oog op een gerichte, flexibele en transparante alsook doeltreffende, haalbare en snelle behandeling van internationale samenwerkingsverbanden op het gebied van onderzoek, innovatie en hoger onderwijs, die tegelijk ook voldoende zekerheid biedt. Een en ander moet leiden tot een snelle omzetting en tenuitvoerlegging van dit wetsinstrument door de lidstaten, in samenwerking met lokale en regionale overheden.

Brussel, 30 januari 2014

De voorzitter van het Comité van de Regio’s

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

| 26.4.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 126/20 |
| --- | --- | --- | --- |

26.4.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 126/20

---

Advies van het Comité van de Regio’s — Naar een opener onderwijs

2014/C 126/06

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Inleiding

| 1. | Het Comité van de Regio's (CvdR) juicht de mededeling van de Commissie, getiteld „Naar een opener onderwijs”, toe en vindt dat het tijd is om hoogwaardige, innovatieve leer- en onderwijsmethoden die op nieuwe technologieën en digitale inhoud zijn gebaseerd te stimuleren. Met de in deze mededeling voorgestelde maatregelen wil de Commissie met name betere resultaten en een grotere doelmatigheid bereiken via o.a. een verbeterde motivatie en efficiëntere leerprocessen. |
| --- | --- |

1.

Het Comité van de Regio's (CvdR) juicht de mededeling van de Commissie, getiteld „Naar een opener onderwijs”, toe en vindt dat het tijd is om hoogwaardige, innovatieve leer- en onderwijsmethoden die op nieuwe technologieën en digitale inhoud zijn gebaseerd te stimuleren. Met de in deze mededeling voorgestelde maatregelen wil de Commissie met name betere resultaten en een grotere doelmatigheid bereiken via o.a. een verbeterde motivatie en efficiëntere leerprocessen.

| 2. | Daartoe wordt een aantal prioriteiten gesteld die het volgende beogen:






  — | Open leeromgevingen met nieuwe mogelijkheden en methoden voor leren en onderwijs in een digitale wereld, alsook leerkrachten die hiermee voldoende vertrouwd zijn. |
| --- | --- | --- |

2.

Daartoe wordt een aantal prioriteiten gesteld die het volgende beogen:

—

Open leeromgevingen met nieuwe mogelijkheden en methoden voor leren en onderwijs in een digitale wereld, alsook leerkrachten die hiermee voldoende vertrouwd zijn.

| — | Open onderwijsmiddelen (open education resources — OER), d.w.z. meer toegang tot kennis, leermateriaal en andere vormen van ondersteuning op het internet. |
| --- | --- |

—

Open onderwijsmiddelen (open education resources — OER), d.w.z. meer toegang tot kennis, leermateriaal en andere vormen van ondersteuning op het internet.

| — | Bevordering van netwerken en gezamenlijke inspanningen van verschillende actoren en belanghebbenden om de huidige situatie inzichtelijk te maken en de onderdelen van een efficiënte ICT-markt te stimuleren en te bevorderen. |
| --- | --- |

—

Bevordering van netwerken en gezamenlijke inspanningen van verschillende actoren en belanghebbenden om de huidige situatie inzichtelijk te maken en de onderdelen van een efficiënte ICT-markt te stimuleren en te bevorderen.

| 3. | Het CvdR staat achter de gedachte van de Commissie dat „door open technologieën iedereen, altijd, overal, met elk apparaat, met de hulp van iedereen [kan] leren”. Om dit te realiseren acht het CvdR het echter noodzakelijk dat de lokale en regionale overheden hierbij in hoge mate en in een vroeg stadium worden betrokken. |
| --- | --- |

3.

Het CvdR staat achter de gedachte van de Commissie dat „door open technologieën iedereen, altijd, overal, met elk apparaat, met de hulp van iedereen [kan] leren”. Om dit te realiseren acht het CvdR het echter noodzakelijk dat de lokale en regionale overheden hierbij in hoge mate en in een vroeg stadium worden betrokken.

| 4. | Het CvdR kan zich vinden in de conclusies van de Commissie, die als volgt luiden:






  — | De randvoorwaarden voor opleidingsinstituten moeten worden gewijzigd zodat er leermethoden kunnen worden gebruikt die op ICT en open leeromgevingen zijn gebaseerd, bijv. voor examinering en beoordeling. |
| --- | --- | --- |

4.

Het CvdR kan zich vinden in de conclusies van de Commissie, die als volgt luiden:

—

De randvoorwaarden voor opleidingsinstituten moeten worden gewijzigd zodat er leermethoden kunnen worden gebruikt die op ICT en open leeromgevingen zijn gebaseerd, bijv. voor examinering en beoordeling.

| — | De lerarenopleidingen moeten worden gemoderniseerd; daarbij moet sterk de nadruk worden gelegd op „digitale onderwijsmethoden”. |
| --- | --- |

—

De lerarenopleidingen moeten worden gemoderniseerd; daarbij moet sterk de nadruk worden gelegd op „digitale onderwijsmethoden”.

| — | Digitale vaardigheden betekenen meer dan puur technisch kunnen omgaan met een computer. Het gaat in belangrijke mate om het vermogen tot creatief en kritisch gebruik van de computer. |
| --- | --- |

—

Digitale vaardigheden betekenen meer dan puur technisch kunnen omgaan met een computer. Het gaat in belangrijke mate om het vermogen tot creatief en kritisch gebruik van de computer.

| — | De toegang tot gratis en hoogwaardig leermateriaal moet voorop staan en grensoverschrijdende auteursrechtkwesties moeten worden opgelost. |
| --- | --- |

—

De toegang tot gratis en hoogwaardig leermateriaal moet voorop staan en grensoverschrijdende auteursrechtkwesties moeten worden opgelost.

| — | De strategische uitbreiding van het breedbandnetwerk is van groot belang. |
| --- | --- |

—

De strategische uitbreiding van het breedbandnetwerk is van groot belang.

| 5. | De toegang tot open leermiddelen (1) verruimen is een grote uitdaging. Er zijn al flinke stappen gezet op dit vlak. Maar er moet goed over nagedacht worden hoe dit systematisch kan worden aangepakt, zodat iedereen hierbij wordt betrokken en niet alleen degenen die hiervoor spontaan belangstelling tonen. |
| --- | --- |

5.

De toegang tot open leermiddelen (1) verruimen is een grote uitdaging. Er zijn al flinke stappen gezet op dit vlak. Maar er moet goed over nagedacht worden hoe dit systematisch kan worden aangepakt, zodat iedereen hierbij wordt betrokken en niet alleen degenen die hiervoor spontaan belangstelling tonen.

| 6. | Het is ook een grote uitdaging ervoor te zorgen dat onderwijsaanbieders, leerkrachten en studenten digitale vaardigheden verwerven en op basis hiervan onderwijs- en leermethoden ontwikkelen. Dit is iets wat moet worden gestimuleerd, aangemoedigd en bespoedigd. Er bestaan nu al bepaalde lesmodules voor leerkrachten en schoolleiders ter ondersteuning van e-learning. |
| --- | --- |

6.

Het is ook een grote uitdaging ervoor te zorgen dat onderwijsaanbieders, leerkrachten en studenten digitale vaardigheden verwerven en op basis hiervan onderwijs- en leermethoden ontwikkelen. Dit is iets wat moet worden gestimuleerd, aangemoedigd en bespoedigd. Er bestaan nu al bepaalde lesmodules voor leerkrachten en schoolleiders ter ondersteuning van e-learning.

| 7. | Het CvdR twijfelt er niet aan dat deze ontwikkeling op zich tot een hele reeks nieuwe technische mogelijkheden zal leiden, waarvan gebruik zal worden gemaakt door mensen die zich deze ontwikkeling uit eigen beweging snel eigen maken. Volgens het CvdR is het de taak van de Europese, nationale, regionale en lokale overheden om voor duurzame en betrouwbare systemen te zorgen die in de hele onderwijswereld worden doorgevoerd, en ertoe bij te dragen dat deze in de betreffende onderwijssituatie zoveel mogelijk rendement opleveren. Omdat niet iedereen hetzelfde vermogen bezit om zich de technologische mogelijkheden eigen te maken, zal moeten worden nagedacht over speciale maatregelen die moeten voorkomen dat de kloof tussen de verschillende groepen groter wordt. |
| --- | --- |

7.

Het CvdR twijfelt er niet aan dat deze ontwikkeling op zich tot een hele reeks nieuwe technische mogelijkheden zal leiden, waarvan gebruik zal worden gemaakt door mensen die zich deze ontwikkeling uit eigen beweging snel eigen maken. Volgens het CvdR is het de taak van de Europese, nationale, regionale en lokale overheden om voor duurzame en betrouwbare systemen te zorgen die in de hele onderwijswereld worden doorgevoerd, en ertoe bij te dragen dat deze in de betreffende onderwijssituatie zoveel mogelijk rendement opleveren. Omdat niet iedereen hetzelfde vermogen bezit om zich de technologische mogelijkheden eigen te maken, zal moeten worden nagedacht over speciale maatregelen die moeten voorkomen dat de kloof tussen de verschillende groepen groter wordt.

| 8. | Dat moet systematisch en structureel gebeuren zodat iedereen ervan kan profiteren, ongeacht factoren als school, schoolsysteem, onderwijssituatie, geslacht, leeftijd, sociale achtergrond, etniciteit en geografische locatie. Voorts moet de technologie worden gebruikt op een wijze die de menselijke integriteit respecteert en gemeenschappelijke waarden in acht neemt. Bij de introductie van nieuwe technologie voor onderwijsdoeleinden en de ontwikkeling van innovatieve leer- en onderwijsmethoden is het noodzakelijk dat wordt toegezien op de bescherming van de privacy en van de persoonsgegevens waarover leerkrachten beschikken. |
| --- | --- |

8.

Dat moet systematisch en structureel gebeuren zodat iedereen ervan kan profiteren, ongeacht factoren als school, schoolsysteem, onderwijssituatie, geslacht, leeftijd, sociale achtergrond, etniciteit en geografische locatie. Voorts moet de technologie worden gebruikt op een wijze die de menselijke integriteit respecteert en gemeenschappelijke waarden in acht neemt. Bij de introductie van nieuwe technologie voor onderwijsdoeleinden en de ontwikkeling van innovatieve leer- en onderwijsmethoden is het noodzakelijk dat wordt toegezien op de bescherming van de privacy en van de persoonsgegevens waarover leerkrachten beschikken.

| 9. | Digitale vaardigheden reiken inderdaad, zoals de Commissie betoogt, veel verder dan technisch kunnen omgaan met een computer. Het betreft ook het vermogen tot een kritische en doordachte houding tegenover beschikbare informatie en een verantwoord gebruik van interactieve media. Belangstelling om zich in gemeenschappen en netwerken voor culturele, sociale en/of professionele doeleinden te begeven, bevordert deze competentie eveneens. |
| --- | --- |

9.

Digitale vaardigheden reiken inderdaad, zoals de Commissie betoogt, veel verder dan technisch kunnen omgaan met een computer. Het betreft ook het vermogen tot een kritische en doordachte houding tegenover beschikbare informatie en een verantwoord gebruik van interactieve media. Belangstelling om zich in gemeenschappen en netwerken voor culturele, sociale en/of professionele doeleinden te begeven, bevordert deze competentie eveneens.

| 10. | Een van de hoofddoelstellingen van dit initiatief van de Commissie is een uitgebreide discussie in Europa op gang te brengen over de toegang tot open leermiddelen, over de ontwikkeling van innovatieve en doeltreffender leermethoden op basis van nieuwe technologie en gebruik te maken van de nieuwe mogelijkheden die hierdoor worden geboden voor het ontwikkelen en gebruiken van interfaces en netwerken met betrekking tot deze vorm van leren. |
| --- | --- |

10.

Een van de hoofddoelstellingen van dit initiatief van de Commissie is een uitgebreide discussie in Europa op gang te brengen over de toegang tot open leermiddelen, over de ontwikkeling van innovatieve en doeltreffender leermethoden op basis van nieuwe technologie en gebruik te maken van de nieuwe mogelijkheden die hierdoor worden geboden voor het ontwikkelen en gebruiken van interfaces en netwerken met betrekking tot deze vorm van leren.

| 11. | Het CvdR steunt dit initiatief en vindt dat de lokale en regionale overheden een essentiële rol moeten spelen bij de verspreiding en toepassing van deze leermiddelen, evenals in de discussies en besprekingen over het aanleggen van de benodigde infrastructuur. Alle bestuursniveaus — Europees, nationaal, regionaal en lokaal — moeten hierbij worden betrokken. |
| --- | --- |

11.

Het CvdR steunt dit initiatief en vindt dat de lokale en regionale overheden een essentiële rol moeten spelen bij de verspreiding en toepassing van deze leermiddelen, evenals in de discussies en besprekingen over het aanleggen van de benodigde infrastructuur. Alle bestuursniveaus — Europees, nationaal, regionaal en lokaal — moeten hierbij worden betrokken.

| 12. | Voor de lokale en regionale overheden zijn dergelijke ontwikkelingen van groot belang, gezien hun rol als maatschappelijke actoren en onderwijsaanbieders. Ook goed opgeleide burgers met relevante kwalificaties voor de arbeidsmarkt en het maatschappelijk leven zijn volgens het CvdR onmisbaar voor de verdere ontwikkeling van de samenleving en de sociale cohesie. |
| --- | --- |

12.

Voor de lokale en regionale overheden zijn dergelijke ontwikkelingen van groot belang, gezien hun rol als maatschappelijke actoren en onderwijsaanbieders. Ook goed opgeleide burgers met relevante kwalificaties voor de arbeidsmarkt en het maatschappelijk leven zijn volgens het CvdR onmisbaar voor de verdere ontwikkeling van de samenleving en de sociale cohesie.

| 13. | Met betrekking tot het gebruik van de nieuwe technologie mag de aandacht niet alleen uitgaan naar de IT-vaardigheden en attitudes van elke leerkracht afzonderlijk, maar ook en vooral naar de context waarin de leerkracht werkzaam is. Meer aandacht moet uitgaan naar het bestuursniveau; een groter gebruik van ICT in het onderwijs kan immers worden gestimuleerd via schoolplannen en beleid. |
| --- | --- |

13.

Met betrekking tot het gebruik van de nieuwe technologie mag de aandacht niet alleen uitgaan naar de IT-vaardigheden en attitudes van elke leerkracht afzonderlijk, maar ook en vooral naar de context waarin de leerkracht werkzaam is. Meer aandacht moet uitgaan naar het bestuursniveau; een groter gebruik van ICT in het onderwijs kan immers worden gestimuleerd via schoolplannen en beleid.

Nieuwe leer- en lesmethoden

| 14. | In de mededeling van de Commissie staat dat de ontwikkeling in Europa geen gelijke tred houdt met die in de rest van de wereld en dat Europa achterop dreigt te raken. Volgens het CvdR is er dan ook alle reden toe om nader te onderzoeken waarom bijv. de VS en sommige Aziatische landen succesvol investeren in op ICT gebaseerde strategieën ter modernisering van onderwijs en opleiding. |
| --- | --- |

14.

In de mededeling van de Commissie staat dat de ontwikkeling in Europa geen gelijke tred houdt met die in de rest van de wereld en dat Europa achterop dreigt te raken. Volgens het CvdR is er dan ook alle reden toe om nader te onderzoeken waarom bijv. de VS en sommige Aziatische landen succesvol investeren in op ICT gebaseerde strategieën ter modernisering van onderwijs en opleiding.

| 15. | Daarom steunt het CvdR het voorstel van de Commissie om via de nieuwe opleidingsprogramma's Erasmus+ en Horizon 2020 onderwijsaanbieders te ondersteunen bij de ontwikkeling van nieuwe bedrijfs- en onderwijsmodellen, en nieuwe activiteiten op te zetten om innovatieve leermethoden, nieuwe leerplannen en de beoordeling van vaardigheden uit te testen. |
| --- | --- |

15.

Daarom steunt het CvdR het voorstel van de Commissie om via de nieuwe opleidingsprogramma's Erasmus+ en Horizon 2020 onderwijsaanbieders te ondersteunen bij de ontwikkeling van nieuwe bedrijfs- en onderwijsmodellen, en nieuwe activiteiten op te zetten om innovatieve leermethoden, nieuwe leerplannen en de beoordeling van vaardigheden uit te testen.

| 16. | Willen de nieuwe, innovatieve leermethoden succesvol zijn, dan is het volgens het CvdR essentieel dat er beoordelingscriteria voor opleidingsresultaten komen die zijn afgestemd op nieuwe leermethoden en -voorwaarden. Dit is een kwestie die de Commissie al eerder aan de orde heeft gesteld (2). |
| --- | --- |

16.

Willen de nieuwe, innovatieve leermethoden succesvol zijn, dan is het volgens het CvdR essentieel dat er beoordelingscriteria voor opleidingsresultaten komen die zijn afgestemd op nieuwe leermethoden en -voorwaarden. Dit is een kwestie die de Commissie al eerder aan de orde heeft gesteld (2).

| 17. | Uit onderzoek is gebleken dat opleidingen, al dan niet bewust, gericht zijn op wat getoetst wordt, d.w.z. „dat wat op het examen wordt gevraagd”. Als de gebruikelijke manier waarop landelijk toetsen en examens worden afgenomen behouden blijft, dan zullen nieuwe vaardigheden niet bijzonder goed tot hun recht komen. In veel traditionele onderwijsomgevingen wordt het gebruik van ICT-middelen of smart phones als fraude beschouwd. |
| --- | --- |

17.

Uit onderzoek is gebleken dat opleidingen, al dan niet bewust, gericht zijn op wat getoetst wordt, d.w.z. „dat wat op het examen wordt gevraagd”. Als de gebruikelijke manier waarop landelijk toetsen en examens worden afgenomen behouden blijft, dan zullen nieuwe vaardigheden niet bijzonder goed tot hun recht komen. In veel traditionele onderwijsomgevingen wordt het gebruik van ICT-middelen of smart phones als fraude beschouwd.

| 18. | Bij de nieuwe vaardigheidsbeoordelingen zou moeten worden afgestapt van de traditioneel afgebakende schoolvakken en zou meer moeten worden gekeken naar de doelen die op basis van de eisen voor de ontwikkeling van kerncompetenties worden gesteld. |
| --- | --- |

18.

Bij de nieuwe vaardigheidsbeoordelingen zou moeten worden afgestapt van de traditioneel afgebakende schoolvakken en zou meer moeten worden gekeken naar de doelen die op basis van de eisen voor de ontwikkeling van kerncompetenties worden gesteld.

| 19. | Volgens het CvdR moeten we af van de traditionele summatieve toetsen, die eventueel via de computer worden afgenomen; in plaats daarvan moeten leerlingen gedurende het hele leerproces worden gevolgd, zodat hun vorderingen worden bijgehouden en voortdurend feedback kan worden gegeven over zaken die verkeerd zijn begrepen of over fouten die zijn gemaakt. Als leerlingen in een digitale omgeving werken, kunnen instrumenten worden ontwikkeld voor het voortdurend verzamelen van die informatie en het geven van effectieve feedback. Doordat de follow-up op meer gestructureerde en transparante wijze kan geschieden, kunnen pedagogen elk individu gemakkelijker volgen en kunnen zij tijdig de nodige maatregelen nemen, hetgeen ook in de mededeling van de Commissie wordt opgemerkt. |
| --- | --- |

19.

Volgens het CvdR moeten we af van de traditionele summatieve toetsen, die eventueel via de computer worden afgenomen; in plaats daarvan moeten leerlingen gedurende het hele leerproces worden gevolgd, zodat hun vorderingen worden bijgehouden en voortdurend feedback kan worden gegeven over zaken die verkeerd zijn begrepen of over fouten die zijn gemaakt. Als leerlingen in een digitale omgeving werken, kunnen instrumenten worden ontwikkeld voor het voortdurend verzamelen van die informatie en het geven van effectieve feedback. Doordat de follow-up op meer gestructureerde en transparante wijze kan geschieden, kunnen pedagogen elk individu gemakkelijker volgen en kunnen zij tijdig de nodige maatregelen nemen, hetgeen ook in de mededeling van de Commissie wordt opgemerkt.

| 20. | Met het oog hierop wordt in het kader van het initiatief van de Commissie ook voorgesteld om samen met belanghebbenden en lidstaten kaders voor digitale competentie, alsmede zelfbeoordelingsinstrumenten voor studenten, leraren en organisaties, te onderzoeken en uit te testen. Ook hier wil het CvdR beklemtonen dat het belangrijk is dat de lokale en regionale overheden, als de bevoegde instanties ter zake, hier snel bij worden betrokken en een wezenlijke bijdrage kunnen leveren aan de ontwikkelings- en veranderingsprocessen. |
| --- | --- |

20.

Met het oog hierop wordt in het kader van het initiatief van de Commissie ook voorgesteld om samen met belanghebbenden en lidstaten kaders voor digitale competentie, alsmede zelfbeoordelingsinstrumenten voor studenten, leraren en organisaties, te onderzoeken en uit te testen. Ook hier wil het CvdR beklemtonen dat het belangrijk is dat de lokale en regionale overheden, als de bevoegde instanties ter zake, hier snel bij worden betrokken en een wezenlijke bijdrage kunnen leveren aan de ontwikkelings- en veranderingsprocessen.

| 21. | De Commissie zou een belangrijke rol moeten spelen bij het op allerlei manieren bevorderen van leren over de lands- en taalgrenzen heen, met behulp van nieuwe technologie en creatieve en innovatieve leermethoden. Veelal komt dat neer op het bevorderen en stimuleren van vreemdetalenonderwijs, maar de aandacht moet ook uitgaan naar maatschappelijke vorming, cultuur, esthetica en natuurwetenschap. |
| --- | --- |

21.

De Commissie zou een belangrijke rol moeten spelen bij het op allerlei manieren bevorderen van leren over de lands- en taalgrenzen heen, met behulp van nieuwe technologie en creatieve en innovatieve leermethoden. Veelal komt dat neer op het bevorderen en stimuleren van vreemdetalenonderwijs, maar de aandacht moet ook uitgaan naar maatschappelijke vorming, cultuur, esthetica en natuurwetenschap.

| 22. | Op nationaal vlak en op onderwijsgebied zal een belangrijke taak erin bestaan innovatieve onderwijs- en leeromgevingen te ondersteunen, bijv. met behulp van de Europese structuur- en investeringsfondsen. Tegelijkertijd moet op nationaal niveau, of op het niveau waar wetgeving wordt vastgesteld, in veel gevallen worden nagegaan door welke factoren het leren en de kennisoverdracht in andere omgevingen dan het traditionele klaslokaal worden gehinderd. Als dit eenmaal gedaan is, zal moeten worden overgegaan tot een reorganisatie van de onderwijsstelsels (en de eisen die ze stellen), welke erop gericht is om het gebruik van moderne technische apparatuur in opleiding, onderwijs, controle en evaluatie te bevorderen. |
| --- | --- |

22.

Op nationaal vlak en op onderwijsgebied zal een belangrijke taak erin bestaan innovatieve onderwijs- en leeromgevingen te ondersteunen, bijv. met behulp van de Europese structuur- en investeringsfondsen. Tegelijkertijd moet op nationaal niveau, of op het niveau waar wetgeving wordt vastgesteld, in veel gevallen worden nagegaan door welke factoren het leren en de kennisoverdracht in andere omgevingen dan het traditionele klaslokaal worden gehinderd. Als dit eenmaal gedaan is, zal moeten worden overgegaan tot een reorganisatie van de onderwijsstelsels (en de eisen die ze stellen), welke erop gericht is om het gebruik van moderne technische apparatuur in opleiding, onderwijs, controle en evaluatie te bevorderen.

| 23. | Het is vanuit een oogpunt van territoriale ontwikkeling van groot belang dat erop toegezien wordt dat de digitale kloof, die stilaan kleiner wordt als het gaat om de toegang tot ICT-apparatuur, niet wordt vervangen door een gelijkaardige kloof m.b.t. het gebruik ervan. Om dit te voorkomen zullen er aanvullende programma's moeten worden opgezet, met name in het geval van plattelandsgebieden en achterstandsgroepen. Het zou kunnen gaan om programma's ter voorkoming van wat wel de „secundaire digitale kloof” wordt genoemd, of, als deze reeds een feit is, om inhaalprogramma's. |
| --- | --- |

23.

Het is vanuit een oogpunt van territoriale ontwikkeling van groot belang dat erop toegezien wordt dat de digitale kloof, die stilaan kleiner wordt als het gaat om de toegang tot ICT-apparatuur, niet wordt vervangen door een gelijkaardige kloof m.b.t. het gebruik ervan. Om dit te voorkomen zullen er aanvullende programma's moeten worden opgezet, met name in het geval van plattelandsgebieden en achterstandsgroepen. Het zou kunnen gaan om programma's ter voorkoming van wat wel de „secundaire digitale kloof” wordt genoemd, of, als deze reeds een feit is, om inhaalprogramma's.

| 24. | Veel van de op ICT gebaseerde vormen van leren worden thans gebruikt in het hbo of universitair onderwijs. Op dat niveau heeft de student vaak al geleerd om zelf verantwoordelijkheid te nemen, informatie te verzamelen en te verwerken. Het is tegenwoordig mogelijk om geheel gratis te studeren en een diploma te halen aan Stanford, MIT of Harvard zonder uitgebreide toelatings- of selectievoorwaarden. Miljoenen studenten stromen toe, hetgeen tot wezenlijke veranderingen in het gangbare universiteitsmodel leidt. |
| --- | --- |

24.

Veel van de op ICT gebaseerde vormen van leren worden thans gebruikt in het hbo of universitair onderwijs. Op dat niveau heeft de student vaak al geleerd om zelf verantwoordelijkheid te nemen, informatie te verzamelen en te verwerken. Het is tegenwoordig mogelijk om geheel gratis te studeren en een diploma te halen aan Stanford, MIT of Harvard zonder uitgebreide toelatings- of selectievoorwaarden. Miljoenen studenten stromen toe, hetgeen tot wezenlijke veranderingen in het gangbare universiteitsmodel leidt.

| 25. | Een belangrijke vraag die volgens het Comité van de Regio's moet worden gesteld, is of bepaalde vooraanstaande universiteiten, veelal in het Angelsaksische taalgebied, over 15 jaar de dienst zullen uitmaken in het hoger onderwijs en veel nationale of regionale onderwijsinstellingen minder aantrekkelijk zouden kunnen doen voorkomen, of dat dit fenomeen slechts marginale betekenis zal hebben. |
| --- | --- |

25.

Een belangrijke vraag die volgens het Comité van de Regio's moet worden gesteld, is of bepaalde vooraanstaande universiteiten, veelal in het Angelsaksische taalgebied, over 15 jaar de dienst zullen uitmaken in het hoger onderwijs en veel nationale of regionale onderwijsinstellingen minder aantrekkelijk zouden kunnen doen voorkomen, of dat dit fenomeen slechts marginale betekenis zal hebben.

| 26. | De toenemende internationale concurrentie kan in meer of mindere mate van invloed zijn op verschillende disciplines. Vakken of opleidingen met een sterk nationale inslag, zoals rechtsgeleerdheid en lerarenopleidingen, waarbij zowel de leerstof als de studieboeken grotendeels op nationale leest zijn geschoeid, zullen waarschijnlijk minder worden beïnvloed dan vakken die internationaal van aard zijn, zoals veel technische en natuurwetenschappelijke richtingen, geneeskunde en moderne talen. |
| --- | --- |

26.

De toenemende internationale concurrentie kan in meer of mindere mate van invloed zijn op verschillende disciplines. Vakken of opleidingen met een sterk nationale inslag, zoals rechtsgeleerdheid en lerarenopleidingen, waarbij zowel de leerstof als de studieboeken grotendeels op nationale leest zijn geschoeid, zullen waarschijnlijk minder worden beïnvloed dan vakken die internationaal van aard zijn, zoals veel technische en natuurwetenschappelijke richtingen, geneeskunde en moderne talen.

| 27. | Kleine en middelgrote ondernemingen spelen een steeds grotere rol in de Europese groei en in de regionale en lokale groei. Door wereldwijde concurrentie en nieuwe technische mogelijkheden worden andere eisen gesteld aan kennis en bekwaamheden. |
| --- | --- |

27.

Kleine en middelgrote ondernemingen spelen een steeds grotere rol in de Europese groei en in de regionale en lokale groei. Door wereldwijde concurrentie en nieuwe technische mogelijkheden worden andere eisen gesteld aan kennis en bekwaamheden.

| 28. | Zowel organisaties als individuen moeten zich steeds vaker aanpassen, nieuwe kennis opdoen en hun kennis uitbreiden om in de toekomst de boot niet te missen. Bedrijven en regio's moeten steeds meer nieuwe wegen bewandelen om ervoor te zorgen dat er in de toekomst hooggeschoolde arbeidskrachten voorhanden zijn. Grootste struikelblok daarbij is het gebrek aan de juiste kennis en vakbekwaamheid. Het CvdR denkt dat een vlottere vrije toegang tot open onderwijs, bijv. online cursussen, dit struikelblok uit de weg kan helpen ruimen. |
| --- | --- |

28.

Zowel organisaties als individuen moeten zich steeds vaker aanpassen, nieuwe kennis opdoen en hun kennis uitbreiden om in de toekomst de boot niet te missen. Bedrijven en regio's moeten steeds meer nieuwe wegen bewandelen om ervoor te zorgen dat er in de toekomst hooggeschoolde arbeidskrachten voorhanden zijn. Grootste struikelblok daarbij is het gebrek aan de juiste kennis en vakbekwaamheid. Het CvdR denkt dat een vlottere vrije toegang tot open onderwijs, bijv. online cursussen, dit struikelblok uit de weg kan helpen ruimen.

| 29. | Volgens het CvdR zijn bijzondere inspanningen nodig om de ontwikkeling van jongere leerlingen systematisch en op allesomvattende wijze te ondersteunen. Uit onderzoek is gebleken dat kinderen vanaf zeer jonge leeftijd goed kunnen leren omgaan met e—readers. Met het oog hierop is het ook zaak dat ervaring wordt opgedaan met de wijze waarop onderwijs en leren met behulp van moderne digitale technologie de ontwikkeling van jonge kinderen kan bevorderen. |
| --- | --- |

29.

Volgens het CvdR zijn bijzondere inspanningen nodig om de ontwikkeling van jongere leerlingen systematisch en op allesomvattende wijze te ondersteunen. Uit onderzoek is gebleken dat kinderen vanaf zeer jonge leeftijd goed kunnen leren omgaan met e—readers. Met het oog hierop is het ook zaak dat ervaring wordt opgedaan met de wijze waarop onderwijs en leren met behulp van moderne digitale technologie de ontwikkeling van jonge kinderen kan bevorderen.

| 30. | Het hoofddoel is de ontwikkeling van de juiste en onderling met elkaar samenhangende vaardigheden op een betere manier te ondersteunen, o.m. door kinderen te leren dat zij zelf het initiatief moeten nemen, hun eigen leerproces moeten sturen en zichzelf moeten beoordelen. Op dit vlak zijn weliswaar al goede initiatieven genomen, maar er moet voor worden gezorgd dat deze aan alle leerlingen ten goede komen. |
| --- | --- |

30.

Het hoofddoel is de ontwikkeling van de juiste en onderling met elkaar samenhangende vaardigheden op een betere manier te ondersteunen, o.m. door kinderen te leren dat zij zelf het initiatief moeten nemen, hun eigen leerproces moeten sturen en zichzelf moeten beoordelen. Op dit vlak zijn weliswaar al goede initiatieven genomen, maar er moet voor worden gezorgd dat deze aan alle leerlingen ten goede komen.

| 31. | In Europa doet zich de algemene, sterke tendens voor dat mensen wegtrekken uit reeds dunbevolkte gebieden: weg van het platteland en uit kleinere en middelgrote steden richting grote stad. Het CvdR vindt dat nader moet worden onderzocht hoe nieuwe technologie ondersteuning kan bieden aan het proces van leren, onderzoeken, communiceren en netwerken in minder bevolkte streken waar het leerlingenaantal daalt, scholen worden gesloten en, als gevolg hiervan, de reistijden voor leerlingen toenemen. Nieuwe technologie kan de behoefte aan goed opgeleide leerkrachten ter plaatse nauwelijks compenseren, maar er moet over nagedacht worden en bekendheid worden gegeven aan de wijze waarop men met behulp van ICT en hiervoor opgeleide leerkrachten een relevant en breed hoogwaardig opleidingsaanbod kan realiseren. |
| --- | --- |

31.

In Europa doet zich de algemene, sterke tendens voor dat mensen wegtrekken uit reeds dunbevolkte gebieden: weg van het platteland en uit kleinere en middelgrote steden richting grote stad. Het CvdR vindt dat nader moet worden onderzocht hoe nieuwe technologie ondersteuning kan bieden aan het proces van leren, onderzoeken, communiceren en netwerken in minder bevolkte streken waar het leerlingenaantal daalt, scholen worden gesloten en, als gevolg hiervan, de reistijden voor leerlingen toenemen. Nieuwe technologie kan de behoefte aan goed opgeleide leerkrachten ter plaatse nauwelijks compenseren, maar er moet over nagedacht worden en bekendheid worden gegeven aan de wijze waarop men met behulp van ICT en hiervoor opgeleide leerkrachten een relevant en breed hoogwaardig opleidingsaanbod kan realiseren.

| 32. | Ook de voorwaarden voor het volwassenenonderwijs zouden in dit opzicht moeten worden verbeterd en verder moeten worden ontwikkeld. Nieuwe technologie en nieuwe lesmethoden scheppen nieuwe mogelijkheden voor flexibeler leermethoden voor volwassenen; zo kunnen zij studies van verschillende opleidingsniveaus combineren en sneller, en ongeacht de regio waarin zij wonen, de bekwaamheden verwerven die noodzakelijk zijn voor een plaats op de arbeidsmarkt. |
| --- | --- |

32.

Ook de voorwaarden voor het volwassenenonderwijs zouden in dit opzicht moeten worden verbeterd en verder moeten worden ontwikkeld. Nieuwe technologie en nieuwe lesmethoden scheppen nieuwe mogelijkheden voor flexibeler leermethoden voor volwassenen; zo kunnen zij studies van verschillende opleidingsniveaus combineren en sneller, en ongeacht de regio waarin zij wonen, de bekwaamheden verwerven die noodzakelijk zijn voor een plaats op de arbeidsmarkt.

| 33. | Wat daarbij ook kan helpen, zijn lokale en/of regionale mogelijkheden om mensen bij te staan met het opstellen van een studieplan, als zij vragen hebben over validering of begeleiding en over de eventuele erkenning, bijv. in de vorm van validering, van vaardigheden die buiten het reguliere onderwijs of in een ander land zijn opgedaan. Enig toezicht is hier echter op zijn plaats, zodat eventuele nationale juridische belemmeringen uit de weg kunnen worden geruimd en de verschillende actoren, waaronder bijv. instellingen voor hoger onderwijs, worden aangezet tot samenwerking en deelname. |
| --- | --- |

33.

Wat daarbij ook kan helpen, zijn lokale en/of regionale mogelijkheden om mensen bij te staan met het opstellen van een studieplan, als zij vragen hebben over validering of begeleiding en over de eventuele erkenning, bijv. in de vorm van validering, van vaardigheden die buiten het reguliere onderwijs of in een ander land zijn opgedaan. Enig toezicht is hier echter op zijn plaats, zodat eventuele nationale juridische belemmeringen uit de weg kunnen worden geruimd en de verschillende actoren, waaronder bijv. instellingen voor hoger onderwijs, worden aangezet tot samenwerking en deelname.

| 34. | Wat ook moet worden nagegaan, is hoe de erkenning van vaardigheden die door middel van digitale technologie of online zijn verworven, kunnen worden gedocumenteerd door middel van validering in overeenstemming met de daartoe ontwikkelde nationale en Europese instrumenten. Met het oog hierop is het van cruciaal belang dat er een echte Europese ruimte van vaardigheden en kwalificaties tot stand wordt gebracht. Het CvdR verzoekt de Commissie dan ook om snel met een concreet voorstel te komen op dit vlak. |
| --- | --- |

34.

Wat ook moet worden nagegaan, is hoe de erkenning van vaardigheden die door middel van digitale technologie of online zijn verworven, kunnen worden gedocumenteerd door middel van validering in overeenstemming met de daartoe ontwikkelde nationale en Europese instrumenten. Met het oog hierop is het van cruciaal belang dat er een echte Europese ruimte van vaardigheden en kwalificaties tot stand wordt gebracht. Het CvdR verzoekt de Commissie dan ook om snel met een concreet voorstel te komen op dit vlak.

| 35. | Het CvdR onderstreept dat succesvol leren aan de hand van geïntegreerde ICT-middelen ervoor zorgt dat studenten beter kunnen voldoen aan de huidige en toekomstige vraag op de arbeidsmarkt. Dat is een kwestie van groot lokaal en regionaal belang. |
| --- | --- |

35.

Het CvdR onderstreept dat succesvol leren aan de hand van geïntegreerde ICT-middelen ervoor zorgt dat studenten beter kunnen voldoen aan de huidige en toekomstige vraag op de arbeidsmarkt. Dat is een kwestie van groot lokaal en regionaal belang.

| 36. | De nieuwe leermethoden zullen ook leiden tot nieuwe en andere vaardigheidsprofielen, die vaak haaks staan op de traditionele ideeën omtrent de wijze waarop opleidingen dienen te worden gegeven, op de documentatie over de opleiding en op de traditionele wijze van examinering. Het kan derhalve wenselijk zijn om hierover voorafgaand afspraken in het bedrijfsleven te maken. De lokale en regionale overheden kunnen een actieve en ondersteunende rol spelen ten aanzien van de werkgevers en de lokale/regionale vertegenwoordigers van werknemers. |
| --- | --- |

36.

De nieuwe leermethoden zullen ook leiden tot nieuwe en andere vaardigheidsprofielen, die vaak haaks staan op de traditionele ideeën omtrent de wijze waarop opleidingen dienen te worden gegeven, op de documentatie over de opleiding en op de traditionele wijze van examinering. Het kan derhalve wenselijk zijn om hierover voorafgaand afspraken in het bedrijfsleven te maken. De lokale en regionale overheden kunnen een actieve en ondersteunende rol spelen ten aanzien van de werkgevers en de lokale/regionale vertegenwoordigers van werknemers.

Toegang tot kennis. Hoe kan „open kennis” worden benut?

| 37. | Het CvdR wil beklemtonen dat gratis en kwalitatief goede leermiddelen de hoeksteen zijn van een succesvol onderwijsbestel. In de mededeling van de Commissie wordt het belang van open kennis benadrukt, d.w.z. kennis die wordt verstrekt via instrumenten waartoe alle burgers toegang hebben. |
| --- | --- |

37.

Het CvdR wil beklemtonen dat gratis en kwalitatief goede leermiddelen de hoeksteen zijn van een succesvol onderwijsbestel. In de mededeling van de Commissie wordt het belang van open kennis benadrukt, d.w.z. kennis die wordt verstrekt via instrumenten waartoe alle burgers toegang hebben.

| 38. | Het CvdR wil net als de Commissie onderstrepen dat het hier niet louter om onderwijs op afstand in meer traditionele zin gaat. Waar het wel om gaat, is het verstrekken van open onderwijsmiddelen samen met meer reguliere leermiddelen, waardoor een combinatie van contactonderwijs en online leren mogelijk wordt. Volgens de openbare raadpleging die heeft plaatsgevonden wordt slechts mondjesmaat en niet consequent gebruik gemaakt van deze vorm van onderwijs. |
| --- | --- |

38.

Het CvdR wil net als de Commissie onderstrepen dat het hier niet louter om onderwijs op afstand in meer traditionele zin gaat. Waar het wel om gaat, is het verstrekken van open onderwijsmiddelen samen met meer reguliere leermiddelen, waardoor een combinatie van contactonderwijs en online leren mogelijk wordt. Volgens de openbare raadpleging die heeft plaatsgevonden wordt slechts mondjesmaat en niet consequent gebruik gemaakt van deze vorm van onderwijs.

| 39. | Voorwaarde is dat leerling en leerkracht toegang hebben tot de noodzakelijke moderne middelen. Toegang tot breedbandinternet is daarbij van groot belang, zo niet onmisbaar om ervoor te zorgen dat iedereen kan meedoen. Zoals opgemerkt door o.a. de OESO, neemt het belang van de computer an sich af en wordt de toegang tot internet steeds belangrijker (3). Op dit punt zijn de verschillen groot, en niet alleen tussen de lidstaten. Er bestaan ook grote verschillen binnen de lidstaten. |
| --- | --- |

39.

Voorwaarde is dat leerling en leerkracht toegang hebben tot de noodzakelijke moderne middelen. Toegang tot breedbandinternet is daarbij van groot belang, zo niet onmisbaar om ervoor te zorgen dat iedereen kan meedoen. Zoals opgemerkt door o.a. de OESO, neemt het belang van de computer an sich af en wordt de toegang tot internet steeds belangrijker (3). Op dit punt zijn de verschillen groot, en niet alleen tussen de lidstaten. Er bestaan ook grote verschillen binnen de lidstaten.

| 40. | Het CvdR vindt het noodzakelijk dat de regio's die een ontwikkelingsachterstand hebben, worden gesteund zodat alle studenten onder dezelfde omstandigheden gebruik kunnen maken van de technologie. Een strategische uitbreiding van het breedbandnetwerk is daarvoor cruciaal. In de regio's en gebieden die daarvan verstoken blijven, beschikken jongeren niet over de nieuwe mogelijkheden tot leren en democratische educatie die elders wel bestaan (4). |
| --- | --- |

40.

Het CvdR vindt het noodzakelijk dat de regio's die een ontwikkelingsachterstand hebben, worden gesteund zodat alle studenten onder dezelfde omstandigheden gebruik kunnen maken van de technologie. Een strategische uitbreiding van het breedbandnetwerk is daarvoor cruciaal. In de regio's en gebieden die daarvan verstoken blijven, beschikken jongeren niet over de nieuwe mogelijkheden tot leren en democratische educatie die elders wel bestaan (4).

| 41. | Het CvdR deelt de mening van de Commissie dat alle scholen en liefst ook alle klaslokalen een snelle internetverbinding en toegang tot open databanken zouden moeten krijgen. Daar zouden middelen uit de structuur- en investeringsfondsen voor moeten worden gebruikt. Het CvdR herinnert eraan dat het al eerder heeft opgemerkt dat een uitgebreid gebruik van ICT-oplossingen in het hoger onderwijs ertoe kan bijdragen dat een groter aantal studenten in dunbevolkte gebieden, op eilanden, in bergregio's en verafgelegen streken een opleiding op dit niveau gaat volgen (5). |
| --- | --- |

41.

Het CvdR deelt de mening van de Commissie dat alle scholen en liefst ook alle klaslokalen een snelle internetverbinding en toegang tot open databanken zouden moeten krijgen. Daar zouden middelen uit de structuur- en investeringsfondsen voor moeten worden gebruikt. Het CvdR herinnert eraan dat het al eerder heeft opgemerkt dat een uitgebreid gebruik van ICT-oplossingen in het hoger onderwijs ertoe kan bijdragen dat een groter aantal studenten in dunbevolkte gebieden, op eilanden, in bergregio's en verafgelegen streken een opleiding op dit niveau gaat volgen (5).

| 42. | Het heeft echter geen zin om de techniek van het jaar 2013 in te zetten als niet gelijktijdig gebruik gemaakt wordt van de pedagogiek van het jaar 2013. Volgens een traditionele kijk op onderwijs neemt kennis toe als er meer informatie beschikbaar is. Zo wordt de verantwoordelijkheid voor het vergaren van kennis bij de leerlingen zelf gelegd. Dat is geen goed uitgangspunt. Er moet een onderscheid gemaakt worden tussen de toegang tot informatie en het omzetten van die informatie in kennis, hetgeen altijd op individueel niveau plaatsvindt. |
| --- | --- |

42.

Het heeft echter geen zin om de techniek van het jaar 2013 in te zetten als niet gelijktijdig gebruik gemaakt wordt van de pedagogiek van het jaar 2013. Volgens een traditionele kijk op onderwijs neemt kennis toe als er meer informatie beschikbaar is. Zo wordt de verantwoordelijkheid voor het vergaren van kennis bij de leerlingen zelf gelegd. Dat is geen goed uitgangspunt. Er moet een onderscheid gemaakt worden tussen de toegang tot informatie en het omzetten van die informatie in kennis, hetgeen altijd op individueel niveau plaatsvindt.

| 43. | Dat omzettingsproces hangt in hoge mate af van de omstandigheden van het individu en de reeds aanwezige kennis, belangstelling en motivatie. De mogelijkheden tot digitaal leren en de hierop afgestemde pedagogische activiteiten moeten in dit licht worden gezien. Zo kunnen met behulp van nieuwe technologie leermethoden worden aangeboden die inspelen op de behoefte van de leerling/student. Elke leerstijl kan met behulp van digitale technologie veel beter worden ondersteund dan vroeger. |
| --- | --- |

43.

Dat omzettingsproces hangt in hoge mate af van de omstandigheden van het individu en de reeds aanwezige kennis, belangstelling en motivatie. De mogelijkheden tot digitaal leren en de hierop afgestemde pedagogische activiteiten moeten in dit licht worden gezien. Zo kunnen met behulp van nieuwe technologie leermethoden worden aangeboden die inspelen op de behoefte van de leerling/student. Elke leerstijl kan met behulp van digitale technologie veel beter worden ondersteund dan vroeger.

Vragen van juridische aard die moeten worden beantwoord

| 44. | Er wordt steeds meer gebruik gemaakt van 'cloud computing', met name voor het rechtstreeks opslaan van gegevens. Dit wil zeggen dat een provider een bepaalde opslagcapaciteit ter beschikking stelt aan bedrijven en organisaties, die hiervan via het internet gebruik kunnen maken. Sinds een jaar of tien bestaan er verschillende soorten internet. Een van de uitgangspunten is dat de gebruiker er niets van merkt of een bestand nu op een server om de hoek staat, of op een server duizenden kilometers verderop. |
| --- | --- |

44.

Er wordt steeds meer gebruik gemaakt van 'cloud computing', met name voor het rechtstreeks opslaan van gegevens. Dit wil zeggen dat een provider een bepaalde opslagcapaciteit ter beschikking stelt aan bedrijven en organisaties, die hiervan via het internet gebruik kunnen maken. Sinds een jaar of tien bestaan er verschillende soorten internet. Een van de uitgangspunten is dat de gebruiker er niets van merkt of een bestand nu op een server om de hoek staat, of op een server duizenden kilometers verderop.

| 45. | Het CvdR heeft echter bedenkingen bij het opslaan van persoonlijke gegevens en opdrachten van leerlingen op een server van een particuliere aanbieder die zich veelal in een ander deel van de wereld bevindt. Het is de vraag of die aanbieder bereid is om gebruikersovereenkomsten te ondertekenen met tal van lokale, regionale of nationale overheden in verschillende landen. Het CvdR zou een meer samenhangende aanpak van de Commissie in dezen ten zeerste toejuichen. |
| --- | --- |

45.

Het CvdR heeft echter bedenkingen bij het opslaan van persoonlijke gegevens en opdrachten van leerlingen op een server van een particuliere aanbieder die zich veelal in een ander deel van de wereld bevindt. Het is de vraag of die aanbieder bereid is om gebruikersovereenkomsten te ondertekenen met tal van lokale, regionale of nationale overheden in verschillende landen. Het CvdR zou een meer samenhangende aanpak van de Commissie in dezen ten zeerste toejuichen.

| 46. | Een vraag die daarmee samenhangt, is aan wie de rechten toebehoren op het materiaal dat leerlingen en leraren al dan niet in het kader van schoolactiviteiten ontwikkelen. Naast het materiaal dat door anderen is geproduceerd, en dat kan worden gewijzigd, wordt er steeds vaker eigen leermateriaal ontwikkeld. De hoeveelheid zelf geproduceerd materiaal neemt om verschillende redenen toe, o.a. omdat het productiegereedschap — computers, digitale film- en fotocamera's — steeds goedkoper wordt. |
| --- | --- |

46.

Een vraag die daarmee samenhangt, is aan wie de rechten toebehoren op het materiaal dat leerlingen en leraren al dan niet in het kader van schoolactiviteiten ontwikkelen. Naast het materiaal dat door anderen is geproduceerd, en dat kan worden gewijzigd, wordt er steeds vaker eigen leermateriaal ontwikkeld. De hoeveelheid zelf geproduceerd materiaal neemt om verschillende redenen toe, o.a. omdat het productiegereedschap — computers, digitale film- en fotocamera's — steeds goedkoper wordt.

| 47. | Apparaten zijn ook steeds gemakkelijker te bedienen en gebruikers kunnen er steeds beter mee omgaan. Met behulp van licentieprocedures kunnen mensen die eigen materiaal hebben geproduceerd, kiezen welke rechten zij willen behouden en welke zij willen afstaan. Het kan hierbij gaan om auteursrechten in verband met de digitale inhoud van bijv. websites, educatief materiaal, muziek, film, foto's en blogs. In sommige gevallen kan het gaan om licenties die in overeenstemming zijn met de wettelijke regelingen in veel landen. Het zou een goede zaak zijn als de Commissie zou bijdragen tot het vinden van technische oplossingen en solide randvoorwaarden op dit vlak. |
| --- | --- |

47.

Apparaten zijn ook steeds gemakkelijker te bedienen en gebruikers kunnen er steeds beter mee omgaan. Met behulp van licentieprocedures kunnen mensen die eigen materiaal hebben geproduceerd, kiezen welke rechten zij willen behouden en welke zij willen afstaan. Het kan hierbij gaan om auteursrechten in verband met de digitale inhoud van bijv. websites, educatief materiaal, muziek, film, foto's en blogs. In sommige gevallen kan het gaan om licenties die in overeenstemming zijn met de wettelijke regelingen in veel landen. Het zou een goede zaak zijn als de Commissie zou bijdragen tot het vinden van technische oplossingen en solide randvoorwaarden op dit vlak.

| 48. | Een andere vraag, die vooral voor de lokale en regionale overheden van belang is, is hoe lang bekwaamheidscertificaten en soortgelijke documenten ter openbare inzage moeten liggen. |
| --- | --- |

48.

Een andere vraag, die vooral voor de lokale en regionale overheden van belang is, is hoe lang bekwaamheidscertificaten en soortgelijke documenten ter openbare inzage moeten liggen.

| 49. | En dan is er ook nog de kwestie van „data mining”: wat te doen met bedrijven die gegevens over leerlingen en leerkrachten doorverkopen? |
| --- | --- |

49.

En dan is er ook nog de kwestie van „data mining”: wat te doen met bedrijven die gegevens over leerlingen en leerkrachten doorverkopen?

Samenwerking in het onderwijs, netwerken

| 50. | Het CvdR is van mening dat samenwerking tussen verschillende delen van Europa alleen mogelijk is als, zoals eerder gezegd, achtergestelde gebieden bijzondere aandacht krijgen, zodat lidstaten en regio's die een achterstand hebben ten opzichte van de rest van Europa met steun uit de structuur- en investeringsfondsen hun lokale ICT-structuur kunnen ontwikkelen en samen met andere scholen in Europa kunnen deelnemen aan projecten en open leermiddelen kunnen aanbieden. |
| --- | --- |

50.

Het CvdR is van mening dat samenwerking tussen verschillende delen van Europa alleen mogelijk is als, zoals eerder gezegd, achtergestelde gebieden bijzondere aandacht krijgen, zodat lidstaten en regio's die een achterstand hebben ten opzichte van de rest van Europa met steun uit de structuur- en investeringsfondsen hun lokale ICT-structuur kunnen ontwikkelen en samen met andere scholen in Europa kunnen deelnemen aan projecten en open leermiddelen kunnen aanbieden.

| 51. | Voor de meeste mensen wordt het proces van kennisverwerving verrijkt als zij de kans krijgen om samen te werken en nieuwe ideeën te ontwikkelen, vragen te stellen en dingen in twijfel te trekken. Dit zijn ook het soort vaardigheden die voor de huidige en toekomstige arbeidsmarkt en samenleving steeds belangrijker worden geacht. Gezien de ideeën en structuren die thans via de sociale media, computer- en videospellen en de algemeen toegenomen interactie in de mediasamenleving worden ontwikkeld, moet het moderne leren volgens het CvdR dergelijke podia aanbieden als onderdeel van de leermethode. |
| --- | --- |

51.

Voor de meeste mensen wordt het proces van kennisverwerving verrijkt als zij de kans krijgen om samen te werken en nieuwe ideeën te ontwikkelen, vragen te stellen en dingen in twijfel te trekken. Dit zijn ook het soort vaardigheden die voor de huidige en toekomstige arbeidsmarkt en samenleving steeds belangrijker worden geacht. Gezien de ideeën en structuren die thans via de sociale media, computer- en videospellen en de algemeen toegenomen interactie in de mediasamenleving worden ontwikkeld, moet het moderne leren volgens het CvdR dergelijke podia aanbieden als onderdeel van de leermethode.

| 52. | In de eerder genoemde OESO-studie (6) wordt ook ingegaan op de meest voorkomende IT-activiteiten: leerkrachten bereiden opdrachten voor leerlingen voor en surfen het internet af om lessen en presentaties voor te bereiden. In beduidend mindere mate komt het voor dat leraren digitaal contact hebben met ouders, om de ontwikkeling van leerlingen te evalueren of digitale leermiddelen te beoordelen. Volgens het CvdR onderstreept dit het belang van een grotere en meer doorslaggevende rol van ICT in het onderwijs, vooral door de mogelijkheden om met andere scholen, leerkrachten en leerlingen te communiceren. |
| --- | --- |

52.

In de eerder genoemde OESO-studie (6) wordt ook ingegaan op de meest voorkomende IT-activiteiten: leerkrachten bereiden opdrachten voor leerlingen voor en surfen het internet af om lessen en presentaties voor te bereiden. In beduidend mindere mate komt het voor dat leraren digitaal contact hebben met ouders, om de ontwikkeling van leerlingen te evalueren of digitale leermiddelen te beoordelen. Volgens het CvdR onderstreept dit het belang van een grotere en meer doorslaggevende rol van ICT in het onderwijs, vooral door de mogelijkheden om met andere scholen, leerkrachten en leerlingen te communiceren.

Gezamenlijke inspanningen

| 53. | Het CvdR vindt het belangrijk dat er een gemeenschappelijk Europees platform komt dat openstaat voor verschillende belanghebbenden, om meetinstrumenten en indicatoren te kunnen ontwikkelen waarmee wordt nagegaan in hoeverre gebruik wordt gemaakt van informatie- en communicatietechnologie door onderwijsaanbieders, op scholen en in andere leeromgevingen. |
| --- | --- |

53.

Het CvdR vindt het belangrijk dat er een gemeenschappelijk Europees platform komt dat openstaat voor verschillende belanghebbenden, om meetinstrumenten en indicatoren te kunnen ontwikkelen waarmee wordt nagegaan in hoeverre gebruik wordt gemaakt van informatie- en communicatietechnologie door onderwijsaanbieders, op scholen en in andere leeromgevingen.

Bijzondere aanbevelingen van het Comité van de Regio's

| 54. | De noodzaak waarop in de mededeling van de Commissie wordt gewezen — de bevordering van hoogwaardige, innovatieve leer- en onderwijsmethoden met behulp van nieuwe technologieën en digitale inhoud — is om meerdere redenen van grote betekenis voor het lokale en regionale bestuur: ten eerste omdat zij hier als overheden, als dienstverleners en in veel gevallen als onderwijsaanbieders bij zijn betrokken en ten tweede omdat zij als afnemers belang hebben bij en behoefte hebben aan goed opgeleide arbeidskrachten en goed toegeruste burgers. Toch komen de lokale en regionale overheden in de mededeling slechts zijdelings aan bod. |
| --- | --- |

54.

De noodzaak waarop in de mededeling van de Commissie wordt gewezen — de bevordering van hoogwaardige, innovatieve leer- en onderwijsmethoden met behulp van nieuwe technologieën en digitale inhoud — is om meerdere redenen van grote betekenis voor het lokale en regionale bestuur: ten eerste omdat zij hier als overheden, als dienstverleners en in veel gevallen als onderwijsaanbieders bij zijn betrokken en ten tweede omdat zij als afnemers belang hebben bij en behoefte hebben aan goed opgeleide arbeidskrachten en goed toegeruste burgers. Toch komen de lokale en regionale overheden in de mededeling slechts zijdelings aan bod.

| 55. | Het lokale en regionale niveau zou meer moeten worden betrokken bij de verdere werkzaamheden en worden erkend als platform voor discussie en maatregelen met het oog op het scheppen van de technische voorwaarden voor leren met behulp van digitale technologie, voor de ontwikkeling van innovatieve, hierop afgestemde onderwijsmethoden, voor de toegang tot open onderwijsmiddelen en als ondersteuning bij de ontwikkeling van netwerken en contacten voor deze vorm van leren. |
| --- | --- |

55.

Het lokale en regionale niveau zou meer moeten worden betrokken bij de verdere werkzaamheden en worden erkend als platform voor discussie en maatregelen met het oog op het scheppen van de technische voorwaarden voor leren met behulp van digitale technologie, voor de ontwikkeling van innovatieve, hierop afgestemde onderwijsmethoden, voor de toegang tot open onderwijsmiddelen en als ondersteuning bij de ontwikkeling van netwerken en contacten voor deze vorm van leren.

Brussel, 31 januari 2014

De voorzitter van het Comité van de Regio’s

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Open onderwijsmiddelen, zoals in 2002 gedefinieerd door de UNESCO, zijn „onderwijs-, leer- of onderzoekmateriaal die zich in het publieke domein bevinden of zijn vrijgegeven met een intellectuele eigendomsvergunning die gratis gebruik, aanpassing, en distributie mogelijk maakt”. Open onderwijs is een ruimer begrip dat betrekking heeft op praktijken en organisaties die zijn gericht op het opheffen van belemmeringen voor de toegang tot onderwijs. Open onderwijsmiddelen maken deel uit van open onderwijs, dat een krachtige impuls heeft gekregen door het gebruik van ICT.

1

(2)  COM(2012) 669.

2

(3)  OECD (2012) Connected minds. Technology and Today’s learners. (Parijs).

3

Connected minds. Technology and Today’s learners.

(4)  CdR 3597/2013; CdR 2414/2012.

4

(5)  CdR 2392/2012.

5

(6)  OECD (2012) Connected minds. Technology and Today’s learners. (Parijs).

6

Connected minds. Technology and Today’s learners.

---

| 26.4.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 126/26 |
| --- | --- | --- | --- |

26.4.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 126/26

---

Advies van het Comité van de Regio’s — Ongelijkheden op gezondheidsgebied in de Europese Unie

2014/C 126/07

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Inleiding

| 1. | neemt met instemming kennis van het verslag (1), waarin een actueel overzicht wordt gegeven van de voortgang die is geboekt bij de tenuitvoerlegging van het actieschema ter bestrijding van ongelijkheden op gezondheidsgebied, zoals voorgesteld in de mededeling uit 2009 (2). Het is een gedegen document met een tussentijdse evaluatie van de stand van zaken, maar het zou nog aan waarde winnen als ingegaan werd op de mate van succes van bepaalde acties en extra aandacht werd besteed aan de acties die moeten worden voortgezet en afgerond. |
| --- | --- |

1.

neemt met instemming kennis van het verslag (1), waarin een actueel overzicht wordt gegeven van de voortgang die is geboekt bij de tenuitvoerlegging van het actieschema ter bestrijding van ongelijkheden op gezondheidsgebied, zoals voorgesteld in de mededeling uit 2009 (2). Het is een gedegen document met een tussentijdse evaluatie van de stand van zaken, maar het zou nog aan waarde winnen als ingegaan werd op de mate van succes van bepaalde acties en extra aandacht werd besteed aan de acties die moeten worden voortgezet en afgerond.

| 2. | Gezondheid en welzijn zijn voor het individu en voor de bevolking als geheel het grootste goed. Niettegenstaande art. 35 van het Handvest van de grondrechten van de EU staat de omvang van de ongelijkheden op gezondheidsgebied tussen en binnen lidstaten in contrast met de verbintenissen die de EU heeft aangegaan op het gebied van solidariteit, sociale, economische en territoriale samenhang, mensenrechten en gelijke kansen. |
| --- | --- |

2.

Gezondheid en welzijn zijn voor het individu en voor de bevolking als geheel het grootste goed. Niettegenstaande art. 35 van het Handvest van de grondrechten van de EU staat de omvang van de ongelijkheden op gezondheidsgebied tussen en binnen lidstaten in contrast met de verbintenissen die de EU heeft aangegaan op het gebied van solidariteit, sociale, economische en territoriale samenhang, mensenrechten en gelijke kansen.

| 3. | De criteria die bepalend zijn voor de gezondheidstoestand van de mens, bestrijken een heel gamma van persoonlijke, sociale, economische en milieufactoren. De onderlinge verhoudingen tussen al deze factoren zijn beslissend voor de gezondheid van het individu en de bevolking. Ongelijkheden op gezondheidsgebied zijn voor een groot deel te wijten aan achterstanden op sociaaleconomisch vlak. Verder worden gezondheid en welzijn rechtstreeks beïnvloed door beleidsbeslissingen van overheden op alle niveaus, door de individuele keuzes van mensen t.a.v. hun levenswijze en de rol die ze in de gemeenschap spelen, door biologische factoren en door de geografische situatie. |
| --- | --- |

3.

De criteria die bepalend zijn voor de gezondheidstoestand van de mens, bestrijken een heel gamma van persoonlijke, sociale, economische en milieufactoren. De onderlinge verhoudingen tussen al deze factoren zijn beslissend voor de gezondheid van het individu en de bevolking. Ongelijkheden op gezondheidsgebied zijn voor een groot deel te wijten aan achterstanden op sociaaleconomisch vlak. Verder worden gezondheid en welzijn rechtstreeks beïnvloed door beleidsbeslissingen van overheden op alle niveaus, door de individuele keuzes van mensen t.a.v. hun levenswijze en de rol die ze in de gemeenschap spelen, door biologische factoren en door de geografische situatie.

| 4. | Omdat er zo veel verschillende factoren een rol spelen, kunnen de ongelijkheden niet alleen door actie vanuit de gezondheidssector zelf worden verminderd, maar is de inzet vereist van iedereen die in zijn werk bijdraagt tot bevordering van de gezondheid en het welzijn via geïntegreerde en gecoördineerde, alle bestuurslagen omvattende plannen — de „gezondheid op alle beleidsgebieden”-aanpak — en is er behoefte aan een breder maatschappelijk engagement. Voorwaarde om dit proces voort te stuwen en hieraan gestalte te geven is een politiek en organisatorisch leiderschap dat zich inzet voor strategieën om ongelijkheden op gezondheidsgebied te bestrijden. |
| --- | --- |

4.

Omdat er zo veel verschillende factoren een rol spelen, kunnen de ongelijkheden niet alleen door actie vanuit de gezondheidssector zelf worden verminderd, maar is de inzet vereist van iedereen die in zijn werk bijdraagt tot bevordering van de gezondheid en het welzijn via geïntegreerde en gecoördineerde, alle bestuurslagen omvattende plannen — de „gezondheid op alle beleidsgebieden”-aanpak — en is er behoefte aan een breder maatschappelijk engagement. Voorwaarde om dit proces voort te stuwen en hieraan gestalte te geven is een politiek en organisatorisch leiderschap dat zich inzet voor strategieën om ongelijkheden op gezondheidsgebied te bestrijden.

| 5. | In het besef dat er in de EU heel verschillende gezondheidsstelsels zijn, wil het CvdR erop wijzen dat de regionale en lokale overheden een cruciale rol spelen als het aankomt op het verlenen van openbare gezondheidszorg, het bevorderen van de gezondheid en de preventie van ziektes. Daarnaast hebben deze overheden taken op andere beleidsterreinen, zoals werkgelegenheid, huisvesting, vervoer, ruimtelijke ordening, milieu en openbare veiligheid, waardoor hun fundamentele verantwoordelijkheid bij het verbeteren van de volksgezondheid en het terugdringen van ongelijkheden op gezondheidsgebied nog wordt benadrukt. Het is veelal op lokaal en regionaal niveau dat de sectoroverschrijdende aanpak ter vermindering van deze ongelijkheden op een meer doelgerichte en efficiënte wijze kan worden ontwikkeld en ten uitvoer kan worden gebracht en tastbaar resultaat kan opleveren. |
| --- | --- |

5.

In het besef dat er in de EU heel verschillende gezondheidsstelsels zijn, wil het CvdR erop wijzen dat de regionale en lokale overheden een cruciale rol spelen als het aankomt op het verlenen van openbare gezondheidszorg, het bevorderen van de gezondheid en de preventie van ziektes. Daarnaast hebben deze overheden taken op andere beleidsterreinen, zoals werkgelegenheid, huisvesting, vervoer, ruimtelijke ordening, milieu en openbare veiligheid, waardoor hun fundamentele verantwoordelijkheid bij het verbeteren van de volksgezondheid en het terugdringen van ongelijkheden op gezondheidsgebied nog wordt benadrukt. Het is veelal op lokaal en regionaal niveau dat de sectoroverschrijdende aanpak ter vermindering van deze ongelijkheden op een meer doelgerichte en efficiënte wijze kan worden ontwikkeld en ten uitvoer kan worden gebracht en tastbaar resultaat kan opleveren.

| 6. | Het is zorgwekkend dat er in het huidige economische klimaat ernstig gekort wordt op gezondheidszorg, wat samen met het welbekende probleem van vergrijzing de financiering van de gezondheidsdiensten alleen nog maar moeilijker maakt. Het terugdringen van ongelijkheden op het gebied van gezondheidszorg is van wezenlijk belang, omdat veel overheden in de lidstaten hun gezondheidsstelsels moeten hervormen om deze efficiënter en duurzamer te maken. |
| --- | --- |

6.

Het is zorgwekkend dat er in het huidige economische klimaat ernstig gekort wordt op gezondheidszorg, wat samen met het welbekende probleem van vergrijzing de financiering van de gezondheidsdiensten alleen nog maar moeilijker maakt. Het terugdringen van ongelijkheden op het gebied van gezondheidszorg is van wezenlijk belang, omdat veel overheden in de lidstaten hun gezondheidsstelsels moeten hervormen om deze efficiënter en duurzamer te maken.

| 7. | In het verslag wordt simpelweg gesteld dat „enkele ongelijkheden op gezondheidsgebied te maken hebben met verschillen die er bestaan t.a.v. de kwaliteit en effectiviteit van gezondheidsdiensten in de EU” (3). Gelijktijdige publicatie van het Verslag over ongelijkheden op gezondheidsgebied („Verslag Marmor”) (4) had deze vaststelling meer geprononceerd kunnen maken en er misschien toe hebben bijgedragen dat de conclusies van het verslag meer expliciet waren geweest. |
| --- | --- |

7.

In het verslag wordt simpelweg gesteld dat „enkele ongelijkheden op gezondheidsgebied te maken hebben met verschillen die er bestaan t.a.v. de kwaliteit en effectiviteit van gezondheidsdiensten in de EU” (3). Gelijktijdige publicatie van het Verslag over ongelijkheden op gezondheidsgebied („Verslag Marmor”) (4) had deze vaststelling meer geprononceerd kunnen maken en er misschien toe hebben bijgedragen dat de conclusies van het verslag meer expliciet waren geweest.

Ongelijkheden op gezondheidsgebied: feiten en cijfers

| 8. | Helaas moeten we uit het verslag concluderen dat er nog altijd veel te grote ongelijkheden op gezondheidsgebied tussen en binnen lidstaten bestaan. De afgelopen jaren is de ongelijkheid in een aantal opzichten afgenomen, maar in andere opzichten is de situatie gelijk gebleven en in een paar gevallen is er sprake geweest van een verslechtering. In het bijzonder de zeer grote verschillen wat betreft het aantal jaren dat in goede gezondheid wordt doorgebracht, zijn opmerkelijk. Het verschil kan oplopen tot bijna 19 jaar. Dit betekent dat, bij een toenemende levensverwachting, de mensen langer zullen moeten leven met chronische ziektes. |
| --- | --- |

8.

Helaas moeten we uit het verslag concluderen dat er nog altijd veel te grote ongelijkheden op gezondheidsgebied tussen en binnen lidstaten bestaan. De afgelopen jaren is de ongelijkheid in een aantal opzichten afgenomen, maar in andere opzichten is de situatie gelijk gebleven en in een paar gevallen is er sprake geweest van een verslechtering. In het bijzonder de zeer grote verschillen wat betreft het aantal jaren dat in goede gezondheid wordt doorgebracht, zijn opmerkelijk. Het verschil kan oplopen tot bijna 19 jaar. Dit betekent dat, bij een toenemende levensverwachting, de mensen langer zullen moeten leven met chronische ziektes.

| 9. | Het is een verheugende zaak dat de sterftecijfers zijn gedaald en de levensverwachting is gestegen. Deze positieve trend loopt echter gevaar door tegengestelde ontwikkelingen die te maken hebben met een toename van obesitas, diabetes en gebrek aan lichamelijke beweging. Door de verwachte stijging van het aantal chronische ziektes valt te vrezen voor een toekomst met veel gezondheidsproblemen en hoge kosten, tenzij er actie wordt ondernomen. |
| --- | --- |

9.

Het is een verheugende zaak dat de sterftecijfers zijn gedaald en de levensverwachting is gestegen. Deze positieve trend loopt echter gevaar door tegengestelde ontwikkelingen die te maken hebben met een toename van obesitas, diabetes en gebrek aan lichamelijke beweging. Door de verwachte stijging van het aantal chronische ziektes valt te vrezen voor een toekomst met veel gezondheidsproblemen en hoge kosten, tenzij er actie wordt ondernomen.

| 10. | In een aantal lidstaten is er een zeer hoge drempel om gebruik te maken van gezondheidsdiensten (hoge kosten, verre afstanden, lange wachttijden e.d.). Bovendien zijn het soort medische behandeling dat men krijgt en de kwaliteit ervan vaak afhankelijk van het dienstverleningsniveau in de streek waar men woont. Het zal maatschappelijk veel voordeel opleveren als er in achtergestelde en geïsoleerde gebieden stimulansen worden ontwikkeld voor gezondheidswerkers en de door hen verleende diensten. |
| --- | --- |

10.

In een aantal lidstaten is er een zeer hoge drempel om gebruik te maken van gezondheidsdiensten (hoge kosten, verre afstanden, lange wachttijden e.d.). Bovendien zijn het soort medische behandeling dat men krijgt en de kwaliteit ervan vaak afhankelijk van het dienstverleningsniveau in de streek waar men woont. Het zal maatschappelijk veel voordeel opleveren als er in achtergestelde en geïsoleerde gebieden stimulansen worden ontwikkeld voor gezondheidswerkers en de door hen verleende diensten.

| 11. | Gezien de sociale gradiënt in gezondheid is het van cruciaal belang dat bij het aanpakken van ongelijkheden op gezondheidsgebied wordt uitgegaan van het concept levelling up („op een hoger niveau tillen”) in plaats van levelling out („op één en hetzelfde niveau brengen”). De gezondheid van alle bevolkingsgroepen moet worden opgetrokken tot het niveau van degenen in de maatschappij die een goede gezondheid genieten. |
| --- | --- |

11.

Gezien de sociale gradiënt in gezondheid is het van cruciaal belang dat bij het aanpakken van ongelijkheden op gezondheidsgebied wordt uitgegaan van het concept levelling up („op een hoger niveau tillen”) in plaats van levelling out („op één en hetzelfde niveau brengen”). De gezondheid van alle bevolkingsgroepen moet worden opgetrokken tot het niveau van degenen in de maatschappij die een goede gezondheid genieten.

Vooruitgang bij de tenuitvoerlegging van „Solidariteit in de gezondheidszorg”

| 12. | Het CvdR begroet met instemming de „gezamenlijke actie inzake ongelijkheden op het vlak van de gezondheid” waaraan 15 lidstaten deelnemen, en is er voorstander van dat dit initiatief met nog meer engagement en doelgerichtheid wordt voortgezet, omdat er moet worden gezorgd voor continuïteit bij de inspanningen om deze kwestie onder de aandacht te brengen, en omdat er voortgebouwd moet worden op reeds behaalde successen. Verder zal er moeten worden nagedacht over meer flexibele cofinancieringsmechanismen voor deelname aan de gezamenlijke actie. |
| --- | --- |

12.

Het CvdR begroet met instemming de „gezamenlijke actie inzake ongelijkheden op het vlak van de gezondheid” waaraan 15 lidstaten deelnemen, en is er voorstander van dat dit initiatief met nog meer engagement en doelgerichtheid wordt voortgezet, omdat er moet worden gezorgd voor continuïteit bij de inspanningen om deze kwestie onder de aandacht te brengen, en omdat er voortgebouwd moet worden op reeds behaalde successen. Verder zal er moeten worden nagedacht over meer flexibele cofinancieringsmechanismen voor deelname aan de gezamenlijke actie.

| 13. | Op de daartoe geëigende bestuursniveaus zal moeten worden overgegaan tot de invoering en tenuitvoerlegging van overkoepelende, sectoroverschrijdende strategieën waarvoor een toereikend budget wordt vrijgemaakt, omdat de doelstelling van vermindering van ongelijkheden op gezondheidsgebied alleen kan worden verwezenlijkt met de betrokkenheid van een groot aantal ministeries en bestuursniveaus die vaak met elkaar wedijveren om de beschikbare middelen en de zaken dikwijls alleen vanuit hun eigen invalshoek bekijken. Nationale strategieën kunnen de ontwikkeling van regionale en lokale strategieën beïnvloeden en omgekeerd. |
| --- | --- |

13.

Op de daartoe geëigende bestuursniveaus zal moeten worden overgegaan tot de invoering en tenuitvoerlegging van overkoepelende, sectoroverschrijdende strategieën waarvoor een toereikend budget wordt vrijgemaakt, omdat de doelstelling van vermindering van ongelijkheden op gezondheidsgebied alleen kan worden verwezenlijkt met de betrokkenheid van een groot aantal ministeries en bestuursniveaus die vaak met elkaar wedijveren om de beschikbare middelen en de zaken dikwijls alleen vanuit hun eigen invalshoek bekijken. Nationale strategieën kunnen de ontwikkeling van regionale en lokale strategieën beïnvloeden en omgekeerd.

Verbetering van gegevensbestanden en de kennisbasis

| 14. | Het CvdR steunt de huidige programma's voor het verspreiden van informatie over succesvolle projecten, waardoor de kloof tussen onderzoek, beleid en praktijk kan worden overbrugd en de lancering van gelijkaardige projecten kan worden aangemoedigd. Gezien de overvloed aan informatie waarmee beleidsmakers en gezondheidswerkers worden geconfronteerd, zal het materiaal op een toegankelijke en compacte wijze moeten worden gepresenteerd. Er is vooral behoefte aan bondigere formuleringen en concrete voorbeelden van succesvolle projecten. Bovendien is het aan te bevelen een centraal portaal voor toegang tot informatie op te zetten en te ondersteunen. |
| --- | --- |

14.

Het CvdR steunt de huidige programma's voor het verspreiden van informatie over succesvolle projecten, waardoor de kloof tussen onderzoek, beleid en praktijk kan worden overbrugd en de lancering van gelijkaardige projecten kan worden aangemoedigd. Gezien de overvloed aan informatie waarmee beleidsmakers en gezondheidswerkers worden geconfronteerd, zal het materiaal op een toegankelijke en compacte wijze moeten worden gepresenteerd. Er is vooral behoefte aan bondigere formuleringen en concrete voorbeelden van succesvolle projecten. Bovendien is het aan te bevelen een centraal portaal voor toegang tot informatie op te zetten en te ondersteunen.

| 15. | Het stemt tot voldoening dat de Europese Commissie een omvangrijke samenwerking is aangegaan met internationale instanties en betrokkenen uit de publieke sector. Aanbevolen wordt om te streven naar de hoogst haalbare vorm van partnerschap met WHO-Europa bij het coördineren van beleid, het verdelen van middelen en het bevorderen van initiatieven als Healthy Cities, het Regions for Health Network van de WHO en het internationale netwerk Age-Friendly Cities and Communities. Ook zal de samenwerking in het kader van de werkprogramma's van de betreffende EU-agentschappen moeten worden opgevoerd. |
| --- | --- |

15.

Het stemt tot voldoening dat de Europese Commissie een omvangrijke samenwerking is aangegaan met internationale instanties en betrokkenen uit de publieke sector. Aanbevolen wordt om te streven naar de hoogst haalbare vorm van partnerschap met WHO-Europa bij het coördineren van beleid, het verdelen van middelen en het bevorderen van initiatieven als Healthy Cities, het Regions for Health Network van de WHO en het internationale netwerk Age-Friendly Cities and Communities. Ook zal de samenwerking in het kader van de werkprogramma's van de betreffende EU-agentschappen moeten worden opgevoerd.

| 16. | Zonder de benodigde gegevens is het nauwelijks mogelijk om de mate van vooruitgang te meten. Daarom wordt een beroep gedaan op alle overheden om door te gaan met hun inspanningen, gestandaardiseerde Europese gezondheidsindicatoren (ECHI) te ontwikkelen. Indicatoren dienen in nauw overleg met vertegenwoordigers van lokale en regionale overheden ontwikkeld te worden. Deze zouden lokale en regionale overheden zoveel mogelijk moeten helpen om ongelijkheden in de gezondheidszorg aan te pakken. Voorkomen moet worden dat er, gezien de uiteenlopende verplichtingen inzake nationale en internationale rapportage, administratief dubbel werk wordt verricht bij het verzamelen van gegevens. |
| --- | --- |

16.

Zonder de benodigde gegevens is het nauwelijks mogelijk om de mate van vooruitgang te meten. Daarom wordt een beroep gedaan op alle overheden om door te gaan met hun inspanningen, gestandaardiseerde Europese gezondheidsindicatoren (ECHI) te ontwikkelen. Indicatoren dienen in nauw overleg met vertegenwoordigers van lokale en regionale overheden ontwikkeld te worden. Deze zouden lokale en regionale overheden zoveel mogelijk moeten helpen om ongelijkheden in de gezondheidszorg aan te pakken. Voorkomen moet worden dat er, gezien de uiteenlopende verplichtingen inzake nationale en internationale rapportage, administratief dubbel werk wordt verricht bij het verzamelen van gegevens.

| 17. | Het CvdR is ingenomen met het EU-programma voor onderzoek naar ongelijkheden op gezondheidsgebied en stelt voor om bij toekomstige onderzoeksactiviteiten aandacht te besteden aan de volgende onderwerpen: de effectiviteit van maatregelen ter vermindering van ongelijkheden op gezondheidsgebied; de factoren die een rol spelen bij het optreden van verschillen in het aantal jaren dat in goede gezondheid wordt doorgebracht; diepgaandere analyse van longitudinale studies om beter te kunnen begrijpen wat van invloed is op het ontstaan van ongelijkheden; indicatoren voor geestelijke gezondheid, en de oorzaken van het verschijnsel dat sommige regio's met een relatief laag bbp goede gezondheidsindicatoren hebben (en het omgekeerde verschijnsel). |
| --- | --- |

17.

Het CvdR is ingenomen met het EU-programma voor onderzoek naar ongelijkheden op gezondheidsgebied en stelt voor om bij toekomstige onderzoeksactiviteiten aandacht te besteden aan de volgende onderwerpen: de effectiviteit van maatregelen ter vermindering van ongelijkheden op gezondheidsgebied; de factoren die een rol spelen bij het optreden van verschillen in het aantal jaren dat in goede gezondheid wordt doorgebracht; diepgaandere analyse van longitudinale studies om beter te kunnen begrijpen wat van invloed is op het ontstaan van ongelijkheden; indicatoren voor geestelijke gezondheid, en de oorzaken van het verschijnsel dat sommige regio's met een relatief laag bbp goede gezondheidsindicatoren hebben (en het omgekeerde verschijnsel).

Werken aan engagement in de hele maatschappij

| 18. | Er zij aan herinnerd dat verwezenlijking van de doelstellingen van de Europa 2020-strategie van fundamenteel belang is als we ongelijkheden op gezondheidsgebied willen aanpakken, en dat er een verband is tussen een gezonde bevolking en een productieve, duurzame economie. Daarnaast zij erop gewezen dat centraal geformuleerde doelstellingen vertaald moeten worden in concrete, meetbare resultaten op lokaal en regionaal niveau. |
| --- | --- |

18.

Er zij aan herinnerd dat verwezenlijking van de doelstellingen van de Europa 2020-strategie van fundamenteel belang is als we ongelijkheden op gezondheidsgebied willen aanpakken, en dat er een verband is tussen een gezonde bevolking en een productieve, duurzame economie. Daarnaast zij erop gewezen dat centraal geformuleerde doelstellingen vertaald moeten worden in concrete, meetbare resultaten op lokaal en regionaal niveau.

| 19. | Pogingen om mensen weer aan het werk te krijgen en te zorgen voor een gezonde werkplek zijn cruciaal voor de volksgezondheid. Om ongelijkheden op gezondheidsgebied aan te pakken is het van absoluut prioritair belang dat er iets gedaan wordt aan het probleem van langdurige werkloosheid en aan werkloosheid onder jongeren. De acute en langetermijngevolgen voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid van personen die zich maatschappelijk buitengesloten voelen, stemmen tot zorg. |
| --- | --- |

19.

Pogingen om mensen weer aan het werk te krijgen en te zorgen voor een gezonde werkplek zijn cruciaal voor de volksgezondheid. Om ongelijkheden op gezondheidsgebied aan te pakken is het van absoluut prioritair belang dat er iets gedaan wordt aan het probleem van langdurige werkloosheid en aan werkloosheid onder jongeren. De acute en langetermijngevolgen voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid van personen die zich maatschappelijk buitengesloten voelen, stemmen tot zorg.

| 20. | Er is behoefte aan hechte netwerken voor sociale hulpverlening, omdat ondersteuning door familieleden, vrienden en plaatselijke gemeenschappen bijdraagt tot een betere lichamelijke en geestelijke gezondheid, wat m.n. geldt voor bejaarden die te kampen hebben met problemen op het gebied van isolement, mobiliteit en communicatie. |
| --- | --- |

20.

Er is behoefte aan hechte netwerken voor sociale hulpverlening, omdat ondersteuning door familieleden, vrienden en plaatselijke gemeenschappen bijdraagt tot een betere lichamelijke en geestelijke gezondheid, wat m.n. geldt voor bejaarden die te kampen hebben met problemen op het gebied van isolement, mobiliteit en communicatie.

| 21. | Omdat de middelen die worden besteed aan reclame voor consumptieartikelen en diensten op dit gebied, geen ruimte laten voor informatie over gezondheidsaspecten en omdat inspanningen op het gebied van gezondheidsverbetering vragen om een bredere maatschappelijke inbreng, is het van vitaal belang dat de particuliere sector nauwer bij een en ander wordt betrokken. Dit kan ofwel via initiatieven op het vlak van maatschappelijk verantwoord ondernemen of via wetgevende resp. fiscale maatregelen, waardoor gezondere maatschappelijke praktijken (terugdringing van de hoeveelheid weggegooide verse voedingsmiddelen, duidelijkere etikettering, energietarieven enz.) worden gestimuleerd. |
| --- | --- |

21.

Omdat de middelen die worden besteed aan reclame voor consumptieartikelen en diensten op dit gebied, geen ruimte laten voor informatie over gezondheidsaspecten en omdat inspanningen op het gebied van gezondheidsverbetering vragen om een bredere maatschappelijke inbreng, is het van vitaal belang dat de particuliere sector nauwer bij een en ander wordt betrokken. Dit kan ofwel via initiatieven op het vlak van maatschappelijk verantwoord ondernemen of via wetgevende resp. fiscale maatregelen, waardoor gezondere maatschappelijke praktijken (terugdringing van de hoeveelheid weggegooide verse voedingsmiddelen, duidelijkere etikettering, energietarieven enz.) worden gestimuleerd.

| 22. | Er zal moeten worden nagegaan op welke wijze fiscale maatregelen ertoe kunnen bijdragen dat tabaksverbruik, drankmisbruik en de overvloedige inname van verzadigde vetten, suiker en zout in bepaalde bewerkte voedingsmiddelen worden ontmoedigd, zodat beter rekening kan worden gehouden met de kosten hiervan voor de volksgezondheid en andere openbare diensten. Parallel hieraan zouden maatregelen moeten worden genomen om aan te zetten tot de consumptie van gezondere voedingsmiddelen en tot een gezondere levenswijze, zodat zich nieuwe gedragspatronen kunnen ontwikkelen. |
| --- | --- |

22.

Er zal moeten worden nagegaan op welke wijze fiscale maatregelen ertoe kunnen bijdragen dat tabaksverbruik, drankmisbruik en de overvloedige inname van verzadigde vetten, suiker en zout in bepaalde bewerkte voedingsmiddelen worden ontmoedigd, zodat beter rekening kan worden gehouden met de kosten hiervan voor de volksgezondheid en andere openbare diensten. Parallel hieraan zouden maatregelen moeten worden genomen om aan te zetten tot de consumptie van gezondere voedingsmiddelen en tot een gezondere levenswijze, zodat zich nieuwe gedragspatronen kunnen ontwikkelen.

| 23. | Op de betrokken beleidsterreinen zal werk moeten worden gemaakt van het analyseren van de volksgezondheid via gezondheidseffectbeoordelingen, zulks om te verzekeren dat het overheidsbeleid per saldo bijdraagt tot verbetering van de gezondheid en het welzijn van de bevolking en tot terugdringing van de ongelijkheden op gezondheidsgebied. |
| --- | --- |

23.

Op de betrokken beleidsterreinen zal werk moeten worden gemaakt van het analyseren van de volksgezondheid via gezondheidseffectbeoordelingen, zulks om te verzekeren dat het overheidsbeleid per saldo bijdraagt tot verbetering van de gezondheid en het welzijn van de bevolking en tot terugdringing van de ongelijkheden op gezondheidsgebied.

Voorzien in de behoeften van kwetsbare groepen

| 24. | Het is zeer belangrijk dat kinderen de best mogelijke start in het leven krijgen. Het prenatale stadium en de eerste kinderjaren zijn de meest aangewezen tijd om iets te doen aan het verkleinen van ongelijkheden en verbeteren van de gezondheid. De gezondheid van kinderen verdient extra aandacht in programma's ter vermindering van ongelijkheden en er zal moeten worden gezorgd voor goede kinderopvang. Dit soort maatregelen levert uiteindelijk meer op dan corrigerend optreden achteraf. |
| --- | --- |

24.

Het is zeer belangrijk dat kinderen de best mogelijke start in het leven krijgen. Het prenatale stadium en de eerste kinderjaren zijn de meest aangewezen tijd om iets te doen aan het verkleinen van ongelijkheden en verbeteren van de gezondheid. De gezondheid van kinderen verdient extra aandacht in programma's ter vermindering van ongelijkheden en er zal moeten worden gezorgd voor goede kinderopvang. Dit soort maatregelen levert uiteindelijk meer op dan corrigerend optreden achteraf.

| 25. | Op feiten gebaseerde en kosteneffectieve programma's op het vlak van „positief ouderschap” (5) pakken goed uit en bieden ouders praktische strategieën met behulp waarvan ze kunnen leren om hun gedrag en dat van hun kinderen bij te sturen. Dergelijke programma's zouden ruimer beschikbaar moeten zijn, vooral voor kinderen en ouders die risico lopen. |
| --- | --- |

25.

Op feiten gebaseerde en kosteneffectieve programma's op het vlak van „positief ouderschap” (5) pakken goed uit en bieden ouders praktische strategieën met behulp waarvan ze kunnen leren om hun gedrag en dat van hun kinderen bij te sturen. Dergelijke programma's zouden ruimer beschikbaar moeten zijn, vooral voor kinderen en ouders die risico lopen.

| 26. | Obesitas onder kinderen is een van de grootste problemen. Reeds op jonge leeftijd hebben mensen te maken met de sociaaleconomische kloof. Een verhoogd gewicht op jonge leeftijd heeft grote gevolgen voor de tijd dat men volwassen is, en is verantwoordelijk voor de ontwikkeling en verergering van chronische ziektes, die zowel fnuikend zijn voor de gezondheidseconomie als de individuele gezondheid ernstig aantasten. |
| --- | --- |

26.

Obesitas onder kinderen is een van de grootste problemen. Reeds op jonge leeftijd hebben mensen te maken met de sociaaleconomische kloof. Een verhoogd gewicht op jonge leeftijd heeft grote gevolgen voor de tijd dat men volwassen is, en is verantwoordelijk voor de ontwikkeling en verergering van chronische ziektes, die zowel fnuikend zijn voor de gezondheidseconomie als de individuele gezondheid ernstig aantasten.

| 27. | De Wereldgezondheidsorganisatie heeft bijna 60% van de ziektelast in Europa weten terug te voeren op zeven primaire risicofactoren (6). Het aanpakken van deze risicofactoren en het verhogen van de gezondheidsverwachtingen, met name via voorlichting, vormt de sleutel voor het terugdringen van ongelijkheden op gezondheidsgebied. Doelgroepen zullen beter bereikt kunnen worden als gebruik wordt gemaakt van ICT en sociale media alsmede van rolmodellen, waardoor informatie over gezondheid en een gezonde levensstijl in een gemakkelijk toegankelijke en geloofwaardige vorm kan worden gegoten, want gezondheidsgevolgen op de langere termijn zullen waarschijnlijk niet voor iedereen prioriteit nummer één zijn. |
| --- | --- |

27.

De Wereldgezondheidsorganisatie heeft bijna 60% van de ziektelast in Europa weten terug te voeren op zeven primaire risicofactoren (6). Het aanpakken van deze risicofactoren en het verhogen van de gezondheidsverwachtingen, met name via voorlichting, vormt de sleutel voor het terugdringen van ongelijkheden op gezondheidsgebied. Doelgroepen zullen beter bereikt kunnen worden als gebruik wordt gemaakt van ICT en sociale media alsmede van rolmodellen, waardoor informatie over gezondheid en een gezonde levensstijl in een gemakkelijk toegankelijke en geloofwaardige vorm kan worden gegoten, want gezondheidsgevolgen op de langere termijn zullen waarschijnlijk niet voor iedereen prioriteit nummer één zijn.

| 28. | De Commissie wordt verzocht om de ervaringen die zijn opgedaan op het gebied van gezondheidsvoorlichting en bevordering van een gezonde levenswijze, op te slaan in bestanden. Hetzelfde geldt voor de ervaringen op het gebied van preventie en een vroegtijdige diagnose en behandeling in het geval van drank, roken, een dieet, obesitas en drugs. Verder wordt er bij de overheden in de lidstaten op aangedrongen om programma's ter bevordering van lichaamsbeweging, een gezonde levensstijl en essentiële levensvaardigheden (geletterdheid op het gebied van gezondheidszorg, fundamentele wetenschap, vermogen om kritisch om te gaan met informatie, rekenkundige vaardigheden om uitgaven te kunnen begroten) te promoten, met bijzondere aandacht voor jongeren en kwetsbare groepen. |
| --- | --- |

28.

De Commissie wordt verzocht om de ervaringen die zijn opgedaan op het gebied van gezondheidsvoorlichting en bevordering van een gezonde levenswijze, op te slaan in bestanden. Hetzelfde geldt voor de ervaringen op het gebied van preventie en een vroegtijdige diagnose en behandeling in het geval van drank, roken, een dieet, obesitas en drugs. Verder wordt er bij de overheden in de lidstaten op aangedrongen om programma's ter bevordering van lichaamsbeweging, een gezonde levensstijl en essentiële levensvaardigheden (geletterdheid op het gebied van gezondheidszorg, fundamentele wetenschap, vermogen om kritisch om te gaan met informatie, rekenkundige vaardigheden om uitgaven te kunnen begroten) te promoten, met bijzondere aandacht voor jongeren en kwetsbare groepen.

| 29. | Gezien het feit dat ouderen door een samenspel van factoren kunnen worden getroffen — zoals verlaging van inkomen, chronische ziektes, isolement en mobiliteitsproblemen — en tegen de achtergrond van het feit dat mensen langer leven, is het van belang dat de doelstellingen van het „Europees innovatiepartnerschap voor actief en gezond ouder worden” worden verwezenlijkt en er op grote schaal uitvoering wordt gegeven aan de bijbehorende actieplannen. Ook wil het CvdR een positieve bijdrage leveren aan de Dublin Declaration on Age-Friendly Cities and Communities in Europe 2013 (7). |
| --- | --- |

29.

Gezien het feit dat ouderen door een samenspel van factoren kunnen worden getroffen — zoals verlaging van inkomen, chronische ziektes, isolement en mobiliteitsproblemen — en tegen de achtergrond van het feit dat mensen langer leven, is het van belang dat de doelstellingen van het „Europees innovatiepartnerschap voor actief en gezond ouder worden” worden verwezenlijkt en er op grote schaal uitvoering wordt gegeven aan de bijbehorende actieplannen. Ook wil het CvdR een positieve bijdrage leveren aan de Dublin Declaration on Age-Friendly Cities and Communities in Europe 2013 (7).

| 30. | Volksgezondheidsprogramma's die ongelijkheden op gezondheidsgebied verkleinen, kunnen kosteneffectief zijn, bijv. als werk wordt gemaakt van het screenen, opsporen en behandelen van risicogroepen waarbij erfelijke factoren de kans op bepaalde ziektes vergroten. Om redenen van efficiëntie valt er wat voor te zeggen om prioriteit te verlenen aan dergelijke programma's (bijv. ter verbetering van de toegang tot de screening op baarmoederhalskanker voor vrouwen uit de lagere inkomensklassen). |
| --- | --- |

30.

Volksgezondheidsprogramma's die ongelijkheden op gezondheidsgebied verkleinen, kunnen kosteneffectief zijn, bijv. als werk wordt gemaakt van het screenen, opsporen en behandelen van risicogroepen waarbij erfelijke factoren de kans op bepaalde ziektes vergroten. Om redenen van efficiëntie valt er wat voor te zeggen om prioriteit te verlenen aan dergelijke programma's (bijv. ter verbetering van de toegang tot de screening op baarmoederhalskanker voor vrouwen uit de lagere inkomensklassen).

| 31. | Het is noodzakelijk dat ongelijkheden op gezondheidsgebied worden aangepakt door overheden en diensten op lokaal niveau en door organisaties die actief zijn op het gebied van gemeenschapsontwikkeling, want deze verkeren in de beste positie om enerzijds de behoeften van kwetsbare groepen ter plaatse te onderkennen en anderzijds te zorgen voor een optimale deelname aan de programma's. |
| --- | --- |

31.

Het is noodzakelijk dat ongelijkheden op gezondheidsgebied worden aangepakt door overheden en diensten op lokaal niveau en door organisaties die actief zijn op het gebied van gemeenschapsontwikkeling, want deze verkeren in de beste positie om enerzijds de behoeften van kwetsbare groepen ter plaatse te onderkennen en anderzijds te zorgen voor een optimale deelname aan de programma's.

Ontwikkeling van de bijdrage van EU-beleid

| 32. | Het zijn de overheden in de lidstaten die verantwoordelijk zijn voor het verlenen van gezondheidsdiensten, en in dat opzicht kunnen het verslag en de door de Commissie voorgestelde acties ter ondersteuning en coördinatie van de inspanningen van de lidstaten geacht worden in overeenstemming te zijn met het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel. Het is verheugend dat verschillende beleidsterreinen en financieringsprogramma's van de EU, o.a. op het gebied van sociale zaken, onderzoek & innovatie, onderwijs, energie, plattelandsontwikkeling en regionaal beleid, de mogelijkheid bieden om invloed uit te oefenen op de gezondheid en de factoren die hiervoor bepalend zijn, en om bij te dragen tot vermindering van ongelijkheden op gezondheidsgebied. |
| --- | --- |

32.

Het zijn de overheden in de lidstaten die verantwoordelijk zijn voor het verlenen van gezondheidsdiensten, en in dat opzicht kunnen het verslag en de door de Commissie voorgestelde acties ter ondersteuning en coördinatie van de inspanningen van de lidstaten geacht worden in overeenstemming te zijn met het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel. Het is verheugend dat verschillende beleidsterreinen en financieringsprogramma's van de EU, o.a. op het gebied van sociale zaken, onderzoek & innovatie, onderwijs, energie, plattelandsontwikkeling en regionaal beleid, de mogelijkheid bieden om invloed uit te oefenen op de gezondheid en de factoren die hiervoor bepalend zijn, en om bij te dragen tot vermindering van ongelijkheden op gezondheidsgebied.

| 33. | Het CvdR begroet het pakket thematische doelstellingen van de Commissie als een middel om de financiële middelen gericht te besteden en verwelkomt het feit dat de doelstelling ter vermindering van ongelijkheden op gezondheidsgebied is opgenomen als prioriteit van de EFRO-investeringen. De integratie van gezondheidsgerelateerde aspecten in de verschillende EU-programma's en financieringsstromen is een extra stimulans voor de totstandkoming van sectoroverschrijdende strategieën op hoog niveau. Het CvdR staat achter de betreffende ex-antevoorwaarden, zoals vastgelegd in de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen. Elk consequent uitgewerkt strategisch beleidskader zal op het daartoe aangewezen operationele niveau in praktijk moeten worden gebracht, wil het de gewenste resultaten opleveren. |
| --- | --- |

33.

Het CvdR begroet het pakket thematische doelstellingen van de Commissie als een middel om de financiële middelen gericht te besteden en verwelkomt het feit dat de doelstelling ter vermindering van ongelijkheden op gezondheidsgebied is opgenomen als prioriteit van de EFRO-investeringen. De integratie van gezondheidsgerelateerde aspecten in de verschillende EU-programma's en financieringsstromen is een extra stimulans voor de totstandkoming van sectoroverschrijdende strategieën op hoog niveau. Het CvdR staat achter de betreffende ex-antevoorwaarden, zoals vastgelegd in de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen. Elk consequent uitgewerkt strategisch beleidskader zal op het daartoe aangewezen operationele niveau in praktijk moeten worden gebracht, wil het de gewenste resultaten opleveren.

| 34. | De vaststelling dat de gezondheidsstelsels niet genoeg capaciteit hebben voor investeringen ter vermindering van ongelijkheden op gezondheidsgebied (8), baart zorgen. De capaciteitsopbouw die nodig is om met succes EU-middelen aan te trekken en te besteden, verdient prioritaire aandacht. Hiertoe zullen hulpmiddelen als het in het kader van Rechtvaardigheidsactie plaatsvindende initiatief Applying EU Structural Funds op ruimere schaal moeten worden gepromoot. Er zij aan herinnerd dat er behoefte is aan goed ondersteunde contactpunten in de lidstaten. |
| --- | --- |

34.

De vaststelling dat de gezondheidsstelsels niet genoeg capaciteit hebben voor investeringen ter vermindering van ongelijkheden op gezondheidsgebied (8), baart zorgen. De capaciteitsopbouw die nodig is om met succes EU-middelen aan te trekken en te besteden, verdient prioritaire aandacht. Hiertoe zullen hulpmiddelen als het in het kader van Rechtvaardigheidsactie plaatsvindende initiatief Applying EU Structural Funds op ruimere schaal moeten worden gepromoot. Er zij aan herinnerd dat er behoefte is aan goed ondersteunde contactpunten in de lidstaten.

| 35. | Het is van cruciaal belang dat vertegenwoordigers van de lokale en regionale gezondheidsstelsels in alle stadia van de programmeringscyclus van de ESI-fondsen een rol krijgen toebedeeld, teneinde te waarborgen dat verbeteringen in de gezondheidszorg preferentiële aandacht krijgen, met name als het gaat om de toepassing van de discretionaire elementen uit de operationele programma's, omdat er in alle regio's vaak sprake is van geïsoleerde streken met een ontwikkelingsachterstand. |
| --- | --- |

35.

Het is van cruciaal belang dat vertegenwoordigers van de lokale en regionale gezondheidsstelsels in alle stadia van de programmeringscyclus van de ESI-fondsen een rol krijgen toebedeeld, teneinde te waarborgen dat verbeteringen in de gezondheidszorg preferentiële aandacht krijgen, met name als het gaat om de toepassing van de discretionaire elementen uit de operationele programma's, omdat er in alle regio's vaak sprake is van geïsoleerde streken met een ontwikkelingsachterstand.

| 36. | Het valt te betreuren dat terugdringing van ongelijkheden op gezondheidsgebied niet als specifieke doelstelling in het programma Gezondheid voor groei is opgenomen. Er zou in het algemeen een evenwicht moeten worden gevonden tussen infrastructuurinvesteringen en investeringen in preventieve gezondheidszorg. Verder moet er binnen de infrastructuurvoorzieningen worden gestreefd naar een evenwicht tussen grootschalige ontwikkeling van ziekenhuizen (mits van toepassing) en meer toegankelijke en geïntegreerde gemeenschapsgerichte zorg. Ook zal de besteding van EU-middelen moeten worden geëvalueerd, met speciale nadruk op de effecten, het duurzame karakter en het rendement van de investeringen. |
| --- | --- |

36.

Het valt te betreuren dat terugdringing van ongelijkheden op gezondheidsgebied niet als specifieke doelstelling in het programma Gezondheid voor groei is opgenomen. Er zou in het algemeen een evenwicht moeten worden gevonden tussen infrastructuurinvesteringen en investeringen in preventieve gezondheidszorg. Verder moet er binnen de infrastructuurvoorzieningen worden gestreefd naar een evenwicht tussen grootschalige ontwikkeling van ziekenhuizen (mits van toepassing) en meer toegankelijke en geïntegreerde gemeenschapsgerichte zorg. Ook zal de besteding van EU-middelen moeten worden geëvalueerd, met speciale nadruk op de effecten, het duurzame karakter en het rendement van de investeringen.

| 37. | De Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS) zou door de overheden en officiële instanties moeten worden ingezet bij het ontwikkelen van partnerschappen ter bevordering van grensoverschrijdende projecten, gericht op het terugdringen van ongelijkheden op gezondheidsgebied, bijv. als het gaat om infrastructuur en toegang tot de meest geavanceerde medische apparatuur. |
| --- | --- |

37.

De Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS) zou door de overheden en officiële instanties moeten worden ingezet bij het ontwikkelen van partnerschappen ter bevordering van grensoverschrijdende projecten, gericht op het terugdringen van ongelijkheden op gezondheidsgebied, bijv. als het gaat om infrastructuur en toegang tot de meest geavanceerde medische apparatuur.

Conclusies

| 38. | Tegen de achtergrond van de demografische ontwikkelingen en budgettaire beperkingen is er behoefte aan uitbreiding van de EU-initiatieven, bedoeld om de overheden in de lidstaten terzijde te staan bij hun pogingen om duurzame en effectieve gezondheidsstelsels te ontwikkelen. Hierbij zal de nadruk moeten liggen op investeringen in preventieve gezondheidszorg, waardoor de kosten op de langere termijn kunnen worden gedrukt en de gezondheidsstelsels zodanig kunnen worden geherstructureerd dat een voor iedereen toegankelijke gezondheidszorg van hoog niveau wordt gegarandeerd. |
| --- | --- |

38.

Tegen de achtergrond van de demografische ontwikkelingen en budgettaire beperkingen is er behoefte aan uitbreiding van de EU-initiatieven, bedoeld om de overheden in de lidstaten terzijde te staan bij hun pogingen om duurzame en effectieve gezondheidsstelsels te ontwikkelen. Hierbij zal de nadruk moeten liggen op investeringen in preventieve gezondheidszorg, waardoor de kosten op de langere termijn kunnen worden gedrukt en de gezondheidsstelsels zodanig kunnen worden geherstructureerd dat een voor iedereen toegankelijke gezondheidszorg van hoog niveau wordt gegarandeerd.

| 39. | Het CvdR begroet de vooruitgang die de Commissie boekt met haar acties om ongelijkheden op gezondheidsgebied aan te pakken, maar benadrukt dat er op alle bestuursniveaus nog meer zal moeten worden gedaan. Zo liggen er via het proces van het Europees Semester mogelijkheden om speciaal aandacht te besteden aan kwesties op het gebied van gezondheidsongelijkheden in de lidstaten. Tegelijkertijd beschikken de lokale en regionale overheden over de capaciteit voor het uitstippelen en implementeren van strategieën ter beperking van ongelijkheden op subnationaal niveau. Dit kunnen ze doen d.m.v. op feiten gebaseerde en kosteneffectieve acties waarbij de middelen worden geconcentreerd op de meest kwetsbaren. |
| --- | --- |

39.

Het CvdR begroet de vooruitgang die de Commissie boekt met haar acties om ongelijkheden op gezondheidsgebied aan te pakken, maar benadrukt dat er op alle bestuursniveaus nog meer zal moeten worden gedaan. Zo liggen er via het proces van het Europees Semester mogelijkheden om speciaal aandacht te besteden aan kwesties op het gebied van gezondheidsongelijkheden in de lidstaten. Tegelijkertijd beschikken de lokale en regionale overheden over de capaciteit voor het uitstippelen en implementeren van strategieën ter beperking van ongelijkheden op subnationaal niveau. Dit kunnen ze doen d.m.v. op feiten gebaseerde en kosteneffectieve acties waarbij de middelen worden geconcentreerd op de meest kwetsbaren.

| 40. | Gezien de verantwoordelijkheden van de lokale en regionale overheden zou het CvdR willen deelnemen aan de betreffende initiatieven van de Europese Commissie en is het bereid zijn eigen instrumenten hiervoor in te zetten. Het zou goed zijn als de Europese Commissie binnen drie jaar met een nieuw voortgangsverslag komt waarin de actuele vorderingen worden geëvalueerd. |
| --- | --- |

40.

Gezien de verantwoordelijkheden van de lokale en regionale overheden zou het CvdR willen deelnemen aan de betreffende initiatieven van de Europese Commissie en is het bereid zijn eigen instrumenten hiervoor in te zetten. Het zou goed zijn als de Europese Commissie binnen drie jaar met een nieuw voortgangsverslag komt waarin de actuele vorderingen worden geëvalueerd.

Brussel, 31 januari 2014.

De voorzitter van het Comité van de Regio’s

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Verslag over ongelijkheden op gezondheidsgebied in de Europese Unie, SWD(2013)328.

1

(2)  Solidariteit in de gezondheidszorg: verkleining van de ongelijkheid op gezondheidsgebied in de EU, COM(2009)567.

2

(3)  SWD(2013) 328, blz. 20.

3

(4)  Verslag over ongelijkheden op gezondheidsgebied in de EU, M. Marmot et al — Europese Commissie (ter perse).

4

(5)  Zie bijv. http://www.triplep.net/glo-en/home.

5

(6)  Hypertensie, gebruik van tabak, alcoholmisbruik, hoog cholesterolgehalte, overgewicht, groenten- en fruitarme voedingspatronen en gebrek aan lichaamsbeweging: sterfte en ziektes als gevolg van bepaalde fundamentele gezondheidsrisico's — WHO Global Health Risks (2009).

6

(7)  http://www.ahaconference2013.ie/dublin_declaration/dublin_declaration_text

7

(8)  SWD 2013, blz. 16.

8

---

| 26.4.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 126/31 |
| --- | --- | --- | --- |

26.4.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 126/31

---

Advies van het Comité van de Regio’s — De sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie

2014/C 126/08

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

Algemene opmerkingen

| 1. | is ingenomen met de mededeling van de Commissie over de versterking van de sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie (EMU), die deel uitmaakt van de door de Europese Raad van 13 en 14 december 2012 over de voltooiing van de EMU vastgestelde routekaart. |
| --- | --- |

1.

is ingenomen met de mededeling van de Commissie over de versterking van de sociale dimensie van de Economische en Monetaire Unie (EMU), die deel uitmaakt van de door de Europese Raad van 13 en 14 december 2012 over de voltooiing van de EMU vastgestelde routekaart.

| 2. | Het is van mening dat deze mededeling een eerste nuttige fase vormt en dat — middels de tenuitvoerlegging van de erin opgenomen voorstellen — de grondslagen kunnen worden gelegd voor een daadwerkelijke sociale dimensie binnen de EMU. |
| --- | --- |

2.

Het is van mening dat deze mededeling een eerste nuttige fase vormt en dat — middels de tenuitvoerlegging van de erin opgenomen voorstellen — de grondslagen kunnen worden gelegd voor een daadwerkelijke sociale dimensie binnen de EMU.

| 3. | Het wijst er in dit verband op dat de Europese Raad van 19 en 20 december de inzet in het Europees semester van kernindicatoren op sociaal en werkgelegenheidsgebied formeel heeft goedgekeurd, maar betreurt dat deze kernindicatoren uitsluitend dienen om de ontwikkelingen op sociaal gebied te analyseren. Het dringt er dan ook nogmaals op aan dat de sociale dimensie van de EMU in de governance, coördinatie en monitoring van het economisch beleid wordt geïntegreerd. |
| --- | --- |

3.

Het wijst er in dit verband op dat de Europese Raad van 19 en 20 december de inzet in het Europees semester van kernindicatoren op sociaal en werkgelegenheidsgebied formeel heeft goedgekeurd, maar betreurt dat deze kernindicatoren uitsluitend dienen om de ontwikkelingen op sociaal gebied te analyseren. Het dringt er dan ook nogmaals op aan dat de sociale dimensie van de EMU in de governance, coördinatie en monitoring van het economisch beleid wordt geïntegreerd.

| 4. | Het kan zich vinden in de voorstellen van de Commissie om een beter evenwicht tot stand te brengen in een eurozone die tot op heden voornamelijk was gericht op het stabiliteitspact, de groei en het „sixpack”, en om zich in te zetten voor de toevoeging van een sociale pijler aan de huidige (economische, budgettaire, bancaire en politieke) pijlers ervan. |
| --- | --- |

4.

Het kan zich vinden in de voorstellen van de Commissie om een beter evenwicht tot stand te brengen in een eurozone die tot op heden voornamelijk was gericht op het stabiliteitspact, de groei en het „sixpack”, en om zich in te zetten voor de toevoeging van een sociale pijler aan de huidige (economische, budgettaire, bancaire en politieke) pijlers ervan.

| 5. | Het bevestigt dat de toekomstige sociale pijler van de EMU noodzakelijkerwijs een transversaal karakter moet hebben, willen de sociale dimensie en impact van de economische governance werkelijk in aanmerking worden genomen. Het betreft hier een cruciaal punt voor een goede functionering en de levensvatbaarheid van de EMU op de (middel)lange termijn enerzijds, en voor de legitimiteit van het Europese integratieproces anderzijds. |
| --- | --- |

5.

Het bevestigt dat de toekomstige sociale pijler van de EMU noodzakelijkerwijs een transversaal karakter moet hebben, willen de sociale dimensie en impact van de economische governance werkelijk in aanmerking worden genomen. Het betreft hier een cruciaal punt voor een goede functionering en de levensvatbaarheid van de EMU op de (middel)lange termijn enerzijds, en voor de legitimiteit van het Europese integratieproces anderzijds.

| 6. | Het herinnert eraan dat er voor het goed functioneren van een zone met één munt een zekere mate van symmetrie tussen de deelnemende economieën nodig is, teneinde (de gevolgen van) asymmetrische schokken zoveel mogelijk te voorkomen; is van mening dat de risico's op sociale concurrentie tussen de lidstaten in geval van dergelijke schokken inmiddels duidelijk zijn geworden en dat we sinds 2007-2008 niet langer om het fenomeen van polarisering tussen het centrum en de periferie heen kunnen, met name op het gebied van werkgelegenheid. |
| --- | --- |

6.

Het herinnert eraan dat er voor het goed functioneren van een zone met één munt een zekere mate van symmetrie tussen de deelnemende economieën nodig is, teneinde (de gevolgen van) asymmetrische schokken zoveel mogelijk te voorkomen; is van mening dat de risico's op sociale concurrentie tussen de lidstaten in geval van dergelijke schokken inmiddels duidelijk zijn geworden en dat we sinds 2007-2008 niet langer om het fenomeen van polarisering tussen het centrum en de periferie heen kunnen, met name op het gebied van werkgelegenheid.

| 7. | Het bevestigt dat er met de verdieping van de sociale dimensie gestreefd wordt naar het minimaliseren van de sociale concurrentie die kan ontstaan doordat niet langer kan worden teruggegrepen op mechanismen voor economische aanpassing, zoals de wisselkoers of doordat een Europees kader voor het fiscaal beleid wordt ingevoerd, en naar het compenseren van de negatieve effecten van de crisis en het bezuinigingsbeleid. |
| --- | --- |

7.

Het bevestigt dat er met de verdieping van de sociale dimensie gestreefd wordt naar het minimaliseren van de sociale concurrentie die kan ontstaan doordat niet langer kan worden teruggegrepen op mechanismen voor economische aanpassing, zoals de wisselkoers of doordat een Europees kader voor het fiscaal beleid wordt ingevoerd, en naar het compenseren van de negatieve effecten van de crisis en het bezuinigingsbeleid.

| 8. | Het is ervan overtuigd dat het gebrek aan democratische legitimiteit van de EMU alleen verholpen kan worden als de Europese burgers de indruk hebben dat ook het principe van sociale vooruitgang wordt verdedigd en dat de werkgelegenheid en de sociale normen niet worden beschouwd als enkele bijkomstige variabelen in het macro-economische aanpassingsproces. |
| --- | --- |

8.

Het is ervan overtuigd dat het gebrek aan democratische legitimiteit van de EMU alleen verholpen kan worden als de Europese burgers de indruk hebben dat ook het principe van sociale vooruitgang wordt verdedigd en dat de werkgelegenheid en de sociale normen niet worden beschouwd als enkele bijkomstige variabelen in het macro-economische aanpassingsproces.

| 9. | Het wijst er in dit verband op dat vrijwel alle belangrijke sociale indicatoren een ongekend hoog niveau hebben bereikt, of het nu om de jeugdwerkloosheid gaat, die tegen de 23 % aanzit, het aantal langdurig werklozen, dat in de meeste lidstaten is toegenomen, of het met sociale uitsluiting bedreigde aandeel van de bevolking, dat inmiddels 25 % heeft bereikt. |
| --- | --- |

9.

Het wijst er in dit verband op dat vrijwel alle belangrijke sociale indicatoren een ongekend hoog niveau hebben bereikt, of het nu om de jeugdwerkloosheid gaat, die tegen de 23 % aanzit, het aantal langdurig werklozen, dat in de meeste lidstaten is toegenomen, of het met sociale uitsluiting bedreigde aandeel van de bevolking, dat inmiddels 25 % heeft bereikt.

| 10. | Het benadrukt dat de crisis het convergentieproces van het regionale bbp per inwoner en de werkloosheid binnen de EU heeft doen omkeren en dat de sociale onevenwichtigheden binnen de EMU momenteel sneller toenemen dan in de rest van de EU, en dat deze op de economische resultaten van de EMU drukken en de politieke stabiliteit van de deelnemende lidstaten aan het wankelen brengen. |
| --- | --- |

10.

Het benadrukt dat de crisis het convergentieproces van het regionale bbp per inwoner en de werkloosheid binnen de EU heeft doen omkeren en dat de sociale onevenwichtigheden binnen de EMU momenteel sneller toenemen dan in de rest van de EU, en dat deze op de economische resultaten van de EMU drukken en de politieke stabiliteit van de deelnemende lidstaten aan het wankelen brengen.

| 11. | Het concludeert hieruit dat de eurozone niet alleen met begrotingstekorten van de lidstaten kampt, maar ook met verschillen in sociale en territoriale cohesie tussen de lidstaten en tussen de regio's, en dat het inderdaad dringend noodzakelijk is om evenveel belang toe te kennen aan de sociale dimensie van de EMU als aan de coördinatie van het economische beleid. Het uit de weg ruimen van structurele problemen zal daarbij op de voorgrond moeten staan. |
| --- | --- |

11.

Het concludeert hieruit dat de eurozone niet alleen met begrotingstekorten van de lidstaten kampt, maar ook met verschillen in sociale en territoriale cohesie tussen de lidstaten en tussen de regio's, en dat het inderdaad dringend noodzakelijk is om evenveel belang toe te kennen aan de sociale dimensie van de EMU als aan de coördinatie van het economische beleid. Het uit de weg ruimen van structurele problemen zal daarbij op de voorgrond moeten staan.

| 12. | Het dringt erop aan dat de invoering van de sociale dimensie van de EMU het naast elkaar bestaan van verschillende nationale sociale stelsels niet in het nauw brengt, en herinnert eraan dat het niet de bedoeling is om tot een sociale harmonisatie over te gaan, maar om vast te houden aan het principe van „eenheid in verscheidenheid”. |
| --- | --- |

12.

Het dringt erop aan dat de invoering van de sociale dimensie van de EMU het naast elkaar bestaan van verschillende nationale sociale stelsels niet in het nauw brengt, en herinnert eraan dat het niet de bedoeling is om tot een sociale harmonisatie over te gaan, maar om vast te houden aan het principe van „eenheid in verscheidenheid”.

| 13. | Het is ervan overtuigd dat het Europese niveau in de eerste plaats als taak heeft om de doelstellingen van het sociale beleid en de grondrechten verder te ontwikkelen, om juridisch bindende, voor de hele EU geldende minimumnormen in te voeren en om daarbij rekening te houden met de vrijheid van handelen die de lidstaten hebben op het gebied van sociaal beleid. |
| --- | --- |

13.

Het is ervan overtuigd dat het Europese niveau in de eerste plaats als taak heeft om de doelstellingen van het sociale beleid en de grondrechten verder te ontwikkelen, om juridisch bindende, voor de hele EU geldende minimumnormen in te voeren en om daarbij rekening te houden met de vrijheid van handelen die de lidstaten hebben op het gebied van sociaal beleid.

| 14. | Het roept ertoe op om de verdieping van de sociale dimensie van de eurozone in het teken te stellen van een versterkte open samenwerking, waarbij de lidstaten die op grond van het Verdrag verplicht zijn toe te treden tot de EMU, evenals de andere lidstaten van de EU zich bij de huidige lidstaten van de EMU kunnen voegen, aangezien de versterking van de sociale dimensie onontbeerlijk lijkt voor de EU in haar geheel. |
| --- | --- |

14.

Het roept ertoe op om de verdieping van de sociale dimensie van de eurozone in het teken te stellen van een versterkte open samenwerking, waarbij de lidstaten die op grond van het Verdrag verplicht zijn toe te treden tot de EMU, evenals de andere lidstaten van de EU zich bij de huidige lidstaten van de EMU kunnen voegen, aangezien de versterking van de sociale dimensie onontbeerlijk lijkt voor de EU in haar geheel.

| 15. | Het herhaalt zijn oproep om Europees en nationaal economisch en sociaal beleid beter op elkaar af te stemmen in het kader van het Europees Semester en dringt erop aan dat de lokale en regionale overheden nauwer hierbij betrokken worden (1). |
| --- | --- |

15.

Het herhaalt zijn oproep om Europees en nationaal economisch en sociaal beleid beter op elkaar af te stemmen in het kader van het Europees Semester en dringt erop aan dat de lokale en regionale overheden nauwer hierbij betrokken worden (1).

| 16. | Het pleit ervoor dat er bij de coördinatie van het sociale beleid op wordt gelet dat de lokale overheden worden gesteund bij hun inspanningen om een geschikt werkgelegenheids- en sociaal beleid tot stand te brengen. In dit verband is het noodzakelijk dat er wordt gekeken naar de specifieke territoriale uitdagingen op deze gebieden en dat er een uitwisseling is van succesvolle praktijken op lokaal en regionaal niveau. |
| --- | --- |

16.

Het pleit ervoor dat er bij de coördinatie van het sociale beleid op wordt gelet dat de lokale overheden worden gesteund bij hun inspanningen om een geschikt werkgelegenheids- en sociaal beleid tot stand te brengen. In dit verband is het noodzakelijk dat er wordt gekeken naar de specifieke territoriale uitdagingen op deze gebieden en dat er een uitwisseling is van succesvolle praktijken op lokaal en regionaal niveau.

| 17. | Het deelt de ambitie van de Commissie om vooruitgang te boeken op de volgende punten: het beter volgen van de ontwikkelingen op sociaal en werkgelegenheidsgebied in de EMU; vaker een beroep doen op EU-actie en -financiering om de werkloosheid doeltreffend en duurzaam aan te pakken; de stappen in de richting van meer verantwoordelijkheid en economische discipline te laten samengaan met meer solidariteit en financiële steun; de bestaande belemmeringen voor grensoverschrijdende arbeidsmobiliteit te beperken; de sociale dialoog een grotere rol te laten spelen. |
| --- | --- |

17.

Het deelt de ambitie van de Commissie om vooruitgang te boeken op de volgende punten: het beter volgen van de ontwikkelingen op sociaal en werkgelegenheidsgebied in de EMU; vaker een beroep doen op EU-actie en -financiering om de werkloosheid doeltreffend en duurzaam aan te pakken; de stappen in de richting van meer verantwoordelijkheid en economische discipline te laten samengaan met meer solidariteit en financiële steun; de bestaande belemmeringen voor grensoverschrijdende arbeidsmobiliteit te beperken; de sociale dialoog een grotere rol te laten spelen.

| 18. | Het herhaalt zijn oproep aan de Commissie om de kwestie van de kwaliteit van de overheidsuitgaven onder de loep te nemen, en daarbij met name na te gaan of er bij de berekening van de begrotingstekorten een scheiding kan worden aangebracht tussen de lopende uitgaven en de investeringsuitgaven, zodat overheidsinvesteringen die netto-opbrengsten kunnen genereren op de lange termijn niet worden verhinderd. |
| --- | --- |

18.

Het herhaalt zijn oproep aan de Commissie om de kwestie van de kwaliteit van de overheidsuitgaven onder de loep te nemen, en daarbij met name na te gaan of er bij de berekening van de begrotingstekorten een scheiding kan worden aangebracht tussen de lopende uitgaven en de investeringsuitgaven, zodat overheidsinvesteringen die netto-opbrengsten kunnen genereren op de lange termijn niet worden verhinderd.

| 19. | Het is verder eveneens van mening dat er bij het in kaart brengen van de begrotingstekorten op gewogen wijze rekening moet worden gehouden met de sociale investeringen. |
| --- | --- |

19.

Het is verder eveneens van mening dat er bij het in kaart brengen van de begrotingstekorten op gewogen wijze rekening moet worden gehouden met de sociale investeringen.

Bijzondere opmerkingen

Het scorebord van kernindicatoren op sociaal en werkgelegenheidsgebied

| 20. | Het CvdR steunt het idee van de commissie om een nieuw scorebord van kernindicatoren op sociaal en werkgelegenheidsgebied in te voeren, alsook de integratie van nieuwe sociale en werkgelegenheidsindicatoren in de procedure voor het toezicht op macro-economische onevenwichtigheden en het waarschuwingsmechanisme. |
| --- | --- |

20.

Het CvdR steunt het idee van de commissie om een nieuw scorebord van kernindicatoren op sociaal en werkgelegenheidsgebied in te voeren, alsook de integratie van nieuwe sociale en werkgelegenheidsindicatoren in de procedure voor het toezicht op macro-economische onevenwichtigheden en het waarschuwingsmechanisme.

| 21. | Het is van mening dat de invoering van een dergelijk mechanisme om de sociale onevenwichtigheden binnen de eurozone in kaart te brengen een stap vooruit betekent op weg naar een solidaire integratie en dat dit het begin vormt van de noodzakelijke totstandbrenging van een nieuw evenwicht tussen het economische en sociale beleid in het kader van het Europees semester. |
| --- | --- |

21.

Het is van mening dat de invoering van een dergelijk mechanisme om de sociale onevenwichtigheden binnen de eurozone in kaart te brengen een stap vooruit betekent op weg naar een solidaire integratie en dat dit het begin vormt van de noodzakelijke totstandbrenging van een nieuw evenwicht tussen het economische en sociale beleid in het kader van het Europees semester.

| 22. | Het betreurt echter dat de Commissie voor een reeks indicatoren heeft gekozen die te beperkt is om daadwerkelijk een beeld te geven van de sociale situatie en de ontwikkeling ervan in de lidstaten en dat de keuze van de voorgestelde indicatoren onvoldoende wordt toegelicht. Het Comité verzoekt de Commissie een uitvoerigere toelichting te geven, zodat vervolgens kan worden uitgemaakt welke indicatoren geschikt zijn. |
| --- | --- |

22.

Het betreurt echter dat de Commissie voor een reeks indicatoren heeft gekozen die te beperkt is om daadwerkelijk een beeld te geven van de sociale situatie en de ontwikkeling ervan in de lidstaten en dat de keuze van de voorgestelde indicatoren onvoldoende wordt toegelicht. Het Comité verzoekt de Commissie een uitvoerigere toelichting te geven, zodat vervolgens kan worden uitgemaakt welke indicatoren geschikt zijn.

| 23. | Het stelt tevens voor om bij het uitwerken van het sociale scorebord ook te kijken naar 65-plussers, ofwel gepensioneerden, die in sommige lidstaten een aanzienlijk deel van de armen uitmaken. |
| --- | --- |

23.

Het stelt tevens voor om bij het uitwerken van het sociale scorebord ook te kijken naar 65-plussers, ofwel gepensioneerden, die in sommige lidstaten een aanzienlijk deel van de armen uitmaken.

| 24. | Het beveelt de Commissie dus aan om het sociale scorebord verder uit te breiden en daarbij in overleg met lokale en regionale overheden na te gaan welke indicatoren zouden kunnen worden toegevoegd, zoals bestaande indicatoren op lokaal, regionaal en nationaal niveau alsook aanvullende indicatoren, bijvoorbeeld indicatoren voor armoede onder kinderen, een index voor fatsoenlijk werk en een index voor het minimuminkomen. Ook zou ze deze gegevens zowel middels statistieken als in monetaire termen moeten uitdrukken (door bijv. de kosten van personen die niet werken en die geen studie of opleiding volgen aan te geven in een percentage van het bbp), en zodat er een beter beeld kan worden verkregen van de economische gevolgen van deze sociale en werkgelegenheidsperspectieven en er een krachtigere en duidelijkere boodschap kan worden afgegeven aan de beleidsmakers. |
| --- | --- |

24.

Het beveelt de Commissie dus aan om het sociale scorebord verder uit te breiden en daarbij in overleg met lokale en regionale overheden na te gaan welke indicatoren zouden kunnen worden toegevoegd, zoals bestaande indicatoren op lokaal, regionaal en nationaal niveau alsook aanvullende indicatoren, bijvoorbeeld indicatoren voor armoede onder kinderen, een index voor fatsoenlijk werk en een index voor het minimuminkomen. Ook zou ze deze gegevens zowel middels statistieken als in monetaire termen moeten uitdrukken (door bijv. de kosten van personen die niet werken en die geen studie of opleiding volgen aan te geven in een percentage van het bbp), en zodat er een beter beeld kan worden verkregen van de economische gevolgen van deze sociale en werkgelegenheidsperspectieven en er een krachtigere en duidelijkere boodschap kan worden afgegeven aan de beleidsmakers.

| 25. | Het stelt verder voor om een genderdimensie toe te voegen aan de gekozen indicatoren, met name voor werkloosheid, voor het percentage jongeren dat niet werkt en geen studie of opleiding volgt en voor het armoederisico. Door de verschillen tussen mannen en vrouwen t.a.v. sociale problemen te erkennen zouden er immers gerichtere en dus doeltreffendere beleidsmaatregelen kunnen worden geformuleerd. |
| --- | --- |

25.

Het stelt verder voor om een genderdimensie toe te voegen aan de gekozen indicatoren, met name voor werkloosheid, voor het percentage jongeren dat niet werkt en geen studie of opleiding volgt en voor het armoederisico. Door de verschillen tussen mannen en vrouwen t.a.v. sociale problemen te erkennen zouden er immers gerichtere en dus doeltreffendere beleidsmaatregelen kunnen worden geformuleerd.

| 26. | Het dringt er bij de Commissie op aan om zich sterker te maken voor het tijdig aanleveren van de voor het scorebord relevante statistische gegevens. Op die manier zou er tijdig nuttigere informatie beschikbaar kunnen zijn. |
| --- | --- |

26.

Het dringt er bij de Commissie op aan om zich sterker te maken voor het tijdig aanleveren van de voor het scorebord relevante statistische gegevens. Op die manier zou er tijdig nuttigere informatie beschikbaar kunnen zijn.

| 27. | Het maakt zich zorgen over het feit dat dit scorebord geen weergave zal bieden van de onevenwichtigheden op regionaal niveau, aangezien het wordt opgemaakt aan de hand van nationale indicatoren, en het pleit er dus voor om een beroep te doen op geschiktere instrumenten om deze regionale verschillen in kaart te brengen (2). |
| --- | --- |

27.

Het maakt zich zorgen over het feit dat dit scorebord geen weergave zal bieden van de onevenwichtigheden op regionaal niveau, aangezien het wordt opgemaakt aan de hand van nationale indicatoren, en het pleit er dus voor om een beroep te doen op geschiktere instrumenten om deze regionale verschillen in kaart te brengen (2).

| 28. | Het betreurt dat er geen enkele cijfermatige indicatie is vastgelegd die als een waarschuwingsmechanisme kan dienen. Het wijst er in dit verband op dat aangezien er enerzijds geen erkende basis voor minimumbescherming op Europees niveau bestaat en het anderzijds in de mededeling van de Commissie aan enigerlei verwijzing naar gemeenschappelijke sociale normen ontbreekt, het op dit moment nog niet mogelijk is om de door de Commissie beoogde hoogte van deze drempelwaarden in te schatten. |
| --- | --- |

28.

Het betreurt dat er geen enkele cijfermatige indicatie is vastgelegd die als een waarschuwingsmechanisme kan dienen. Het wijst er in dit verband op dat aangezien er enerzijds geen erkende basis voor minimumbescherming op Europees niveau bestaat en het anderzijds in de mededeling van de Commissie aan enigerlei verwijzing naar gemeenschappelijke sociale normen ontbreekt, het op dit moment nog niet mogelijk is om de door de Commissie beoogde hoogte van deze drempelwaarden in te schatten.

| 29. | Het is van oordeel dat drempelwaarden te allen tijde in nauw overleg met de sociale partners bepaald moeten worden. |
| --- | --- |

29.

Het is van oordeel dat drempelwaarden te allen tijde in nauw overleg met de sociale partners bepaald moeten worden.

| 30. | Het herinnert de Commissie eraan dat het scorebord slechts een statistisch instrument voor analyse achteraf vormt, en dat het moet worden aangevuld met een verkennende en vooruitziende analyse van de lopende sociale ontwikkelingen, teneinde ook preventieve, en niet alleen corrigerende maatregelen te kunnen treffen. |
| --- | --- |

30.

Het herinnert de Commissie eraan dat het scorebord slechts een statistisch instrument voor analyse achteraf vormt, en dat het moet worden aangevuld met een verkennende en vooruitziende analyse van de lopende sociale ontwikkelingen, teneinde ook preventieve, en niet alleen corrigerende maatregelen te kunnen treffen.

| 31. | Het verzoekt de Commissie om aan te geven dat wanneer het om het bestrijden van de ongelijkheden op sociaal vlak gaat, een overschrijding van de drempelwaarde niet automatisch moet worden vertaald in sancties. Er zou dan juist moeten worden gekozen voor de stimulering van een grotere convergentie rond gemeenschappelijke doelstellingen en voor de uitwisseling op grote schaal van de beste bestaande praktijken. |
| --- | --- |

31.

Het verzoekt de Commissie om aan te geven dat wanneer het om het bestrijden van de ongelijkheden op sociaal vlak gaat, een overschrijding van de drempelwaarde niet automatisch moet worden vertaald in sancties. Er zou dan juist moeten worden gekozen voor de stimulering van een grotere convergentie rond gemeenschappelijke doelstellingen en voor de uitwisseling op grote schaal van de beste bestaande praktijken.

| 32. | Het verzoekt de Commissie dan ook om aan te geven welke mechanismen in werking zullen treden indien een lidstaat een bepaalde waarschuwingsdrempel overschrijdt. |
| --- | --- |

32.

Het verzoekt de Commissie dan ook om aan te geven welke mechanismen in werking zullen treden indien een lidstaat een bepaalde waarschuwingsdrempel overschrijdt.

Versnelling van de maatregelen voor de werkgelegenheid en de mobiliteit van de werknemers

| 33. | Gezien de huidige economische conjunctuur erkent het CvdR de cruciale rol van de mobiliteit van werknemers binnen de EMU en benadrukt het derhalve de noodzakelijke bijdrage ervan aan een duurzame en inclusieve groei. |
| --- | --- |

33.

Gezien de huidige economische conjunctuur erkent het CvdR de cruciale rol van de mobiliteit van werknemers binnen de EMU en benadrukt het derhalve de noodzakelijke bijdrage ervan aan een duurzame en inclusieve groei.

| 34. | Het deelt de mening van de Commissie dat het aantal mobiele werknemers in Europa nog te laag ligt om tot een daadwerkelijke Europese arbeidsmarkt te komen, en herinnert eraan dat de burgers die in andere lidstaten willen gaan werken, zouden moeten kunnen beschikken over betrouwbaardere informatie van betere kwaliteit, evenals over individuele begeleiding. |
| --- | --- |

34.

Het deelt de mening van de Commissie dat het aantal mobiele werknemers in Europa nog te laag ligt om tot een daadwerkelijke Europese arbeidsmarkt te komen, en herinnert eraan dat de burgers die in andere lidstaten willen gaan werken, zouden moeten kunnen beschikken over betrouwbaardere informatie van betere kwaliteit, evenals over individuele begeleiding.

| 35. | Het wijst erop dat gerichtere taalopleidingen zouden kunnen bijdragen tot een andere houding t.a.v. arbeidsmobiliteit. Bovendien is het voor de bevordering van de mobiliteit in de Europese regio's van essentieel belang dat er mechanismen worden gevonden om meer opleidingstrajecten en stages op de werkplek aan zowel studenten als werknemers te kunnen aanbieden. |
| --- | --- |

35.

Het wijst erop dat gerichtere taalopleidingen zouden kunnen bijdragen tot een andere houding t.a.v. arbeidsmobiliteit. Bovendien is het voor de bevordering van de mobiliteit in de Europese regio's van essentieel belang dat er mechanismen worden gevonden om meer opleidingstrajecten en stages op de werkplek aan zowel studenten als werknemers te kunnen aanbieden.

| 36. | Het verzoekt de Commissie om intensief te werken aan het uit de weg ruimen van obstakels die de grensoverschrijdende mobiliteit van werknemers in de EU bemoeilijken. Het gaat hier expliciet om obstakels de jure (bijv. verenigbaarheid van nationale socialezekerheidsstelsels) en obstakels de facto (bijv. kennis van vreemde talen en interculturele vorming). |
| --- | --- |

36.

Het verzoekt de Commissie om intensief te werken aan het uit de weg ruimen van obstakels die de grensoverschrijdende mobiliteit van werknemers in de EU bemoeilijken. Het gaat hier expliciet om obstakels de jure (bijv. verenigbaarheid van nationale socialezekerheidsstelsels) en obstakels de facto (bijv. kennis van vreemde talen en interculturele vorming).

| 37. | Het benadrukt dat de (vanaf 2015 in te voeren) nationale coördinatiecentra van de EURES-diensten tot een nauwere samenwerking met de lokale en regionale overheden zouden moeten overgaan, aangezien deze van groot belang zijn voor de bevordering van de arbeidsmobiliteit. Uitbreiding van het EURES-netwerk tot een pan-Europees instrument ter verbetering van de arbeidsbemiddeling en werving van personeel mag niet in de plaats komen of ten koste gaan van de adviserende functie. Ook in de toekomst zal de goede raad van EURES-adviseurs als het gaat om praktische kwesties op het gebied van werken en sociale bescherming in het buitenland (werkloosheid, ziekte, opzet van uitzendwerk, herintredingsmaatregelen, dekking tegen invaliditeit en arbeidsongevallen, bijscholingsmogelijkheden e.d.), centraal moeten staan. De adviesfuncties van EURES-partnerschappen in grensregio's spelen met name in die gebieden een zeer belangrijke rol en dragen met hun werkzaamheden bij tot verbetering van de mobiliteit. |
| --- | --- |

37.

Het benadrukt dat de (vanaf 2015 in te voeren) nationale coördinatiecentra van de EURES-diensten tot een nauwere samenwerking met de lokale en regionale overheden zouden moeten overgaan, aangezien deze van groot belang zijn voor de bevordering van de arbeidsmobiliteit. Uitbreiding van het EURES-netwerk tot een pan-Europees instrument ter verbetering van de arbeidsbemiddeling en werving van personeel mag niet in de plaats komen of ten koste gaan van de adviserende functie. Ook in de toekomst zal de goede raad van EURES-adviseurs als het gaat om praktische kwesties op het gebied van werken en sociale bescherming in het buitenland (werkloosheid, ziekte, opzet van uitzendwerk, herintredingsmaatregelen, dekking tegen invaliditeit en arbeidsongevallen, bijscholingsmogelijkheden e.d.), centraal moeten staan. De adviesfuncties van EURES-partnerschappen in grensregio's spelen met name in die gebieden een zeer belangrijke rol en dragen met hun werkzaamheden bij tot verbetering van de mobiliteit.

| 38. | Het erkent evenwel dat de bevordering van de mobiliteit van werknemers natuurlijk niet kan worden gezien als een afdoend mechanisme om de onevenwichtigheden en de asymmetrische schokken binnen de eurozone tegen te gaan. |
| --- | --- |

38.

Het erkent evenwel dat de bevordering van de mobiliteit van werknemers natuurlijk niet kan worden gezien als een afdoend mechanisme om de onevenwichtigheden en de asymmetrische schokken binnen de eurozone tegen te gaan.

Meer solidariteit door sterkere financiële instrumenten

| 39. | Het CvdR hamert nogmaals op de noodzaak van solidariteit t.a.v. de meest door de huidige crisis getroffen lidstaten, aangezien lidstaten niet alleen vanuit economisch maar ook vanuit sociaal standpunt onderling afhankelijk zijn. |
| --- | --- |

39.

Het CvdR hamert nogmaals op de noodzaak van solidariteit t.a.v. de meest door de huidige crisis getroffen lidstaten, aangezien lidstaten niet alleen vanuit economisch maar ook vanuit sociaal standpunt onderling afhankelijk zijn.

| 40. | Het staat achter het voorstel van de Commissie om doeltreffendere strategieën voor actieve integratie te ontwikkelen en de sociale budgetten beter te benutten; mede met behulp van het Europees Sociaal Fonds (ESF) zou ook moeten worden gezorgd voor een betere afstemming van de Europese financieringen op sociaal gebied in het kader van de partnerschapsovereenkomsten en de voorbereiding van de operationele programma's voor 2014-2020; herinnert eraan dat het CvdR het nieuwe programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie, het Europese steunfonds voor de meest kwetsbare groeperingen, het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering en het jeugdwerkgelegenheidsinitiatief voortdurend gesteund heeft. |
| --- | --- |

40.

Het staat achter het voorstel van de Commissie om doeltreffendere strategieën voor actieve integratie te ontwikkelen en de sociale budgetten beter te benutten; mede met behulp van het Europees Sociaal Fonds (ESF) zou ook moeten worden gezorgd voor een betere afstemming van de Europese financieringen op sociaal gebied in het kader van de partnerschapsovereenkomsten en de voorbereiding van de operationele programma's voor 2014-2020; herinnert eraan dat het CvdR het nieuwe programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie, het Europese steunfonds voor de meest kwetsbare groeperingen, het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering en het jeugdwerkgelegenheidsinitiatief voortdurend gesteund heeft.

| 41. | Het betreurt echter dat de Commissievoorstellen beperkt blijven tot de activering van al bestaande instrumenten waarvan de doelstellingen en de reikwijdte niet per se zijn aangepast aan de specifieke problematiek van de EMU; pleit er derhalve voor dat de Commissie zich buigt over de mogelijkheid van de invoering van stimuleringsmechanismen ten behoeve van landen van de EMU die hervormingen doorvoeren waardoor de sociale doelstellingen van de EU 2020-strategie kunnen worden bereikt en de sociale verschillen kunnen worden bestreden. |
| --- | --- |

41.

Het betreurt echter dat de Commissievoorstellen beperkt blijven tot de activering van al bestaande instrumenten waarvan de doelstellingen en de reikwijdte niet per se zijn aangepast aan de specifieke problematiek van de EMU; pleit er derhalve voor dat de Commissie zich buigt over de mogelijkheid van de invoering van stimuleringsmechanismen ten behoeve van landen van de EMU die hervormingen doorvoeren waardoor de sociale doelstellingen van de EU 2020-strategie kunnen worden bereikt en de sociale verschillen kunnen worden bestreden.

| 42. | Het wil hieraan toevoegen dat mechanismen voor toezicht op en coördinatie van het economische en sociale beleid nooit het risico op asymmetrische schokken kunnen wegnemen, vanwege de specifieke economische en industriële omstandigheden binnen elke lidstaat. |
| --- | --- |

42.

Het wil hieraan toevoegen dat mechanismen voor toezicht op en coördinatie van het economische en sociale beleid nooit het risico op asymmetrische schokken kunnen wegnemen, vanwege de specifieke economische en industriële omstandigheden binnen elke lidstaat.

| 43. | Het concludeert hieruit dat de EMU zou moeten worden uitgerust met specifieke instrumenten en mechanismen waardoor ze met preventieve maatregelen de gevolgen van schokken voor de werkgelegenheid en de sociale normen in de lidstaten kan voorkomen of temperen. |
| --- | --- |

43.

Het concludeert hieruit dat de EMU zou moeten worden uitgerust met specifieke instrumenten en mechanismen waardoor ze met preventieve maatregelen de gevolgen van schokken voor de werkgelegenheid en de sociale normen in de lidstaten kan voorkomen of temperen.

| 44. | Het wijst erop dat er verschillende studies, scenario's en simulaties van automatische stabilisatoren zijn ontwikkeld in universitaire kringen en herinnert eraan dat in andere muntunies, te beginnen bij de VS, automatische stabilisatoren zijn ingevoerd die hun vruchten afwerpen. Het betreurt dat de Commissie hier niet verder op ingaat, ook al zou deze kwestie een wijziging van de verdragen vergen. Het dringt er derhalve bij de Commissie op aan om een groenboek op te stellen over de automatische stabilisatoren in de eurozone, teneinde na te gaan welke voorhanden zijnde studies, scenario's en simulaties het meest geschikt zijn voor de eurozone. |
| --- | --- |

44.

Het wijst erop dat er verschillende studies, scenario's en simulaties van automatische stabilisatoren zijn ontwikkeld in universitaire kringen en herinnert eraan dat in andere muntunies, te beginnen bij de VS, automatische stabilisatoren zijn ingevoerd die hun vruchten afwerpen. Het betreurt dat de Commissie hier niet verder op ingaat, ook al zou deze kwestie een wijziging van de verdragen vergen. Het dringt er derhalve bij de Commissie op aan om een groenboek op te stellen over de automatische stabilisatoren in de eurozone, teneinde na te gaan welke voorhanden zijnde studies, scenario's en simulaties het meest geschikt zijn voor de eurozone.

| 45. | Het onderstreept in dit verband dat een absorptiemechanisme voor asymmetrische schokken niet noodzakelijkerwijs als een solidariteitsmaatregel hoeft te worden beschouwd, met unilaterale overdrachten van het centrum naar de periferie, maar kan worden gezien als een verzekeringsmechanisme waarbij alle EMU-landen worden beschermd tegen een met de eurozone samenhangende collectieve kwetsbaarheid. |
| --- | --- |

45.

Het onderstreept in dit verband dat een absorptiemechanisme voor asymmetrische schokken niet noodzakelijkerwijs als een solidariteitsmaatregel hoeft te worden beschouwd, met unilaterale overdrachten van het centrum naar de periferie, maar kan worden gezien als een verzekeringsmechanisme waarbij alle EMU-landen worden beschermd tegen een met de eurozone samenhangende collectieve kwetsbaarheid.

| 46. | Het herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om verder onderzoek te doen naar de haalbaarheid van een werkloosheidsverzekeringsstelsel van de EU dat als stabilisator van de EMU zou kunnen fungeren (3). Een dergelijk stelsel zou kunnen worden gebaseerd op de werkloosheidscijfers op korte termijn, die bijzonder gevoelig zijn voor conjuncturele schommelingen en waardoor begrotingstransfers in één richting dus kunnen worden vermeden. Het zou ook een goede zaak zijn als er bij een dergelijk stelsel kan worden uitgegaan van zeer strikte voorwaarden, zoals het voeren van een actief werkgelegenheidsbeleid. |
| --- | --- |

46.

Het herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om verder onderzoek te doen naar de haalbaarheid van een werkloosheidsverzekeringsstelsel van de EU dat als stabilisator van de EMU zou kunnen fungeren (3). Een dergelijk stelsel zou kunnen worden gebaseerd op de werkloosheidscijfers op korte termijn, die bijzonder gevoelig zijn voor conjuncturele schommelingen en waardoor begrotingstransfers in één richting dus kunnen worden vermeden. Het zou ook een goede zaak zijn als er bij een dergelijk stelsel kan worden uitgegaan van zeer strikte voorwaarden, zoals het voeren van een actief werkgelegenheidsbeleid.

Versterking van de sociale en territoriale dialoog

| 47. | Het schaart zich achter de voorstellen van de Commissie om de sociale partners meer te betrekken bij de coördinatie van het economisch en werkgelegenheidsbeleid en bij het Europese semester. |
| --- | --- |

47.

Het schaart zich achter de voorstellen van de Commissie om de sociale partners meer te betrekken bij de coördinatie van het economisch en werkgelegenheidsbeleid en bij het Europese semester.

| 48. | Het moedigt de Commissie van harte aan om soortgelijke inspanningen te leveren wat de betrokkenheid van de lokale en regionale overheden betreft. De rol van lokale en regionale overheden is essentieel als het gaat om de tenuitvoerlegging van het sociaal en werkgelegenheidsbeleid. Bovendien zouden en dankzij hun unieke ervaring en hun deskundigheid de sociale ontwikkelingen binnen de EMU wellicht beter in kaart kunnen worden gebracht. |
| --- | --- |

48.

Het moedigt de Commissie van harte aan om soortgelijke inspanningen te leveren wat de betrokkenheid van de lokale en regionale overheden betreft. De rol van lokale en regionale overheden is essentieel als het gaat om de tenuitvoerlegging van het sociaal en werkgelegenheidsbeleid. Bovendien zouden en dankzij hun unieke ervaring en hun deskundigheid de sociale ontwikkelingen binnen de EMU wellicht beter in kaart kunnen worden gebracht.

Brussel, 31 januari 2014

De voorzitter van het Comité van de Regio’s

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Resolutie over de prioriteiten van het Comité van de Regio's voor 2013 op basis van het wetgevings- en werkprogramma van de Europese Commissie (CDR2204-2012_00_00_TRA_RES).

1

(2)  Advies over „Het bbp en verder — meting van de vooruitgang”, (CdR 163/2010 fin).

2

(3)  Advies van het CvdR over het „Pakket sociale-investeringsmaatregelen van de EU”, paragraaf 20 (ECOS-V-042, 9. 10.2013).

3

---

| 26.4.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 126/35 |
| --- | --- | --- | --- |

26.4.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 126/35

---

Advies van het Comité van de Regio’s — Ontwerp van communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden

2014/C 126/09

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Algemene opmerkingen

| 1. | is verheugd dat de Commissie aan een raadpleging is begonnen over de herziening van de richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden. Zij heeft alle stakeholders aangeschreven en een aantal opties gesuggereerd. Wel is het betreurenswaardig dat zij het CvdR niet formeel heeft geraadpleegd en ook hebben betrokkenen in wezen slechts zes weken tijd om te reageren. |
| --- | --- |

1.

is verheugd dat de Commissie aan een raadpleging is begonnen over de herziening van de richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden. Zij heeft alle stakeholders aangeschreven en een aantal opties gesuggereerd. Wel is het betreurenswaardig dat zij het CvdR niet formeel heeft geraadpleegd en ook hebben betrokkenen in wezen slechts zes weken tijd om te reageren.

| 2. | Nochtans constateert het Comité met tevredenheid dat het met het Mededingingsbeleid belaste Commissielid bij schrijven van 7 november 2013 gedetailleerd heeft gereageerd op het vorige advies van het Comité ter zake (1) en dat de Commissie een aantal aanbevelingen van dat advies heeft overgenomen. Waaronder met name:






  i. | de notie „onderneming in moeilijkheden” niet te beperken tot ondernemingen die in een formele insolventieprocedure zijn verwikkeld (afdeling 2.2 van het ontwerp); |
| --- | --- | --- |

2.

Nochtans constateert het Comité met tevredenheid dat het met het Mededingingsbeleid belaste Commissielid bij schrijven van 7 november 2013 gedetailleerd heeft gereageerd op het vorige advies van het Comité ter zake (1) en dat de Commissie een aantal aanbevelingen van dat advies heeft overgenomen. Waaronder met name:

i.

de notie „onderneming in moeilijkheden” niet te beperken tot ondernemingen die in een formele insolventieprocedure zijn verwikkeld (afdeling 2.2 van het ontwerp);

| ii. | meer aandacht voor gedragsverplichtingen zoals een verbod op uitgaven voor expansie of overnames, reclame of uitkering van dividenden (par. 86-88 van het ontwerp); |
| --- | --- |

ii.

meer aandacht voor gedragsverplichtingen zoals een verbod op uitgaven voor expansie of overnames, reclame of uitkering van dividenden (par. 86-88 van het ontwerp);

| iii. | versterkte transparantie-eisen middels openbaarmaking via internet van alle aan de steun gelieerde informatie (par. 101 van het ontwerp); |
| --- | --- |

iii.

versterkte transparantie-eisen middels openbaarmaking via internet van alle aan de steun gelieerde informatie (par. 101 van het ontwerp);

| iv. | verduidelijking van het verband tussen het ontwerp en de regels voor de diensten van algemeen economisch belang (DAEB). Daarbij denkt het Comité vooral aan de opmerking dat de Commissie, wat de ondersteunde kosten betreft, compensaties voor openbare-dienstverlening die aan de vereisten van de DAEB-voorschriften voldoen, buiten beschouwing zal laten (par. 106). |
| --- | --- |

iv.

verduidelijking van het verband tussen het ontwerp en de regels voor de diensten van algemeen economisch belang (DAEB). Daarbij denkt het Comité vooral aan de opmerking dat de Commissie, wat de ondersteunde kosten betreft, compensaties voor openbare-dienstverlening die aan de vereisten van de DAEB-voorschriften voldoen, buiten beschouwing zal laten (par. 106).

| 3. | Het Comité blijft er verder bij dat de modernisering van het staatssteunbeleid geconcentreerd moet zijn op een verbod van steun die een daadwerkelijke en merkbare impact op de interne markt heeft en dat de bureaucratische rompslomp voor alle betrokkenen moet worden vereenvoudigd. |
| --- | --- |

3.

Het Comité blijft er verder bij dat de modernisering van het staatssteunbeleid geconcentreerd moet zijn op een verbod van steun die een daadwerkelijke en merkbare impact op de interne markt heeft en dat de bureaucratische rompslomp voor alle betrokkenen moet worden vereenvoudigd.

| 4. | Wel is het een goede zaak dat de Commissie wil afstappen van de doelstelling van kwantitatieve en ongedifferentieerde steunreductie. Helaas onderbouwt zij dat slechts met de opmerking dat zij bij haar herziening ook oog heeft voor de strategie „Europa 2020” (par. 5 van het ontwerp). |
| --- | --- |

4.

Wel is het een goede zaak dat de Commissie wil afstappen van de doelstelling van kwantitatieve en ongedifferentieerde steunreductie. Helaas onderbouwt zij dat slechts met de opmerking dat zij bij haar herziening ook oog heeft voor de strategie „Europa 2020” (par. 5 van het ontwerp).

| 5. | Bijval verdient de voorgestelde invoering van de notie tijdelijke herstructureringssteun. De maximale duur daarvan moet evenwel tot 18 maanden worden verhoogd om te voorkomen dat de desbetreffende bedragen onevenredig zwaar op een begrotingsjaar gaan drukken. |
| --- | --- |

5.

Bijval verdient de voorgestelde invoering van de notie tijdelijke herstructureringssteun. De maximale duur daarvan moet evenwel tot 18 maanden worden verhoogd om te voorkomen dat de desbetreffende bedragen onevenredig zwaar op een begrotingsjaar gaan drukken.

| 6. | Verder is het Comité ingenomen met het voorstel om een niet-uitputtende lijst samen te stellen van sociale problemen of tekortkomingen van de markt die steunverlening rechtvaardigen. Daarbij denkt de Commissie aan een regionaal werkloosheidpercentage dat zich boven het nationaal of het Uniegemiddelde situeert en het risico dat de continuïteit van een DAEB gevaar loopt (par. 45 van het ontwerp). De Commissie wordt in dit verband wel verzocht om aan te geven wat het statistisch territoriaal niveau is om tekortschieten te meten. |
| --- | --- |

6.

Verder is het Comité ingenomen met het voorstel om een niet-uitputtende lijst samen te stellen van sociale problemen of tekortkomingen van de markt die steunverlening rechtvaardigen. Daarbij denkt de Commissie aan een regionaal werkloosheidpercentage dat zich boven het nationaal of het Uniegemiddelde situeert en het risico dat de continuïteit van een DAEB gevaar loopt (par. 45 van het ontwerp). De Commissie wordt in dit verband wel verzocht om aan te geven wat het statistisch territoriaal niveau is om tekortschieten te meten.

| 7. | Voorts maakt de Commissie zich er tamelijk gemakkelijk van af wanneer ze stelt dat reddings- en herstructureringssteun voor staalbedrijven in moeilijkheden ongepast is vanwege de huidige context van aanzienlijke Europese en mondiale overcapaciteit (par. 15 van het ontwerp). Dat lijkt op een zuiver kwantitatieve korte-termijnanalyse te berusten terwijl heroriëntatie op meer gespecialiseerde kwalitatief hoogwaardige productie juist de troefkaart van de Europese staalindustrie is. Bovendien moet oog bestaan voor de schattingen van de OESO: de vraag naar staal zou van 1,4 miljard ton in 2013 tot 2,3 miljard ton in 2025 stijgen. Ook lijkt de analyse van de Commissie in tegenspraak met het actieplan voor de staalindustrie (2). Daarin wordt namelijk gesuggereerd dat de Europese staalbedrijven, mits de steunbepalingen worden nageleefd, kunnen worden bijgestaan. Daarom moeten er specifieke richtsnoeren voor die branche komen. |
| --- | --- |

7.

Voorts maakt de Commissie zich er tamelijk gemakkelijk van af wanneer ze stelt dat reddings- en herstructureringssteun voor staalbedrijven in moeilijkheden ongepast is vanwege de huidige context van aanzienlijke Europese en mondiale overcapaciteit (par. 15 van het ontwerp). Dat lijkt op een zuiver kwantitatieve korte-termijnanalyse te berusten terwijl heroriëntatie op meer gespecialiseerde kwalitatief hoogwaardige productie juist de troefkaart van de Europese staalindustrie is. Bovendien moet oog bestaan voor de schattingen van de OESO: de vraag naar staal zou van 1,4 miljard ton in 2013 tot 2,3 miljard ton in 2025 stijgen. Ook lijkt de analyse van de Commissie in tegenspraak met het actieplan voor de staalindustrie (2). Daarin wordt namelijk gesuggereerd dat de Europese staalbedrijven, mits de steunbepalingen worden nageleefd, kunnen worden bijgestaan. Daarom moeten er specifieke richtsnoeren voor die branche komen.

| 8. | Wat de verdeling van de steunlasten betreft, kiest het Comité voor optie 1: die is flexibeler want de bijdragen van de aandeelhouders en crediteuren worden afgezet tegen hun waarschijnlijk verlies in geval van faillissement (afdeling 3.5.2). Wel blijft het erbij dat het plafond voor die bijdragen beneden de 50% blijft, zoals momenteel voor middelgrote bedrijven geldt. |
| --- | --- |

8.

Wat de verdeling van de steunlasten betreft, kiest het Comité voor optie 1: die is flexibeler want de bijdragen van de aandeelhouders en crediteuren worden afgezet tegen hun waarschijnlijk verlies in geval van faillissement (afdeling 3.5.2). Wel blijft het erbij dat het plafond voor die bijdragen beneden de 50% blijft, zoals momenteel voor middelgrote bedrijven geldt.

| 9. | Ook herinnert het aan zijn voorstel dat de bijdragen van onderaannemers en werknemers niet als ondersteuning gelden wanneer deze zich duidelijk onderscheiden van staatssteun en getuigen van vertrouwen in de bedrijfsleiding en de levensvatbaarheid van de onderneming. |
| --- | --- |

9.

Ook herinnert het aan zijn voorstel dat de bijdragen van onderaannemers en werknemers niet als ondersteuning gelden wanneer deze zich duidelijk onderscheiden van staatssteun en getuigen van vertrouwen in de bedrijfsleiding en de levensvatbaarheid van de onderneming.

| 10. | Daarnaast roept het ertoe op dat er iedere vijf in plaats van iedere tien jaar steun mag worden verleend, zoals dat nu het geval is voor primaire producenten in de landbouw. Die termijnverkorting zou eveneens tot samenhang dienen met de duurzaamheidsclausule van artikel 57 van de huidige Verordening inzake de Structuurfondsen waarin is bepaald dat de steun teruggevorderd kan worden indien de investering niet gedurende vijf gehandhaafd blijft (drie jaar voor kleine of middelgrote ondernemingen). Die „anti-delokaliseringsclausule” moet ook in de richtsnoeren worden overgenomen. |
| --- | --- |

10.

Daarnaast roept het ertoe op dat er iedere vijf in plaats van iedere tien jaar steun mag worden verleend, zoals dat nu het geval is voor primaire producenten in de landbouw. Die termijnverkorting zou eveneens tot samenhang dienen met de duurzaamheidsclausule van artikel 57 van de huidige Verordening inzake de Structuurfondsen waarin is bepaald dat de steun teruggevorderd kan worden indien de investering niet gedurende vijf gehandhaafd blijft (drie jaar voor kleine of middelgrote ondernemingen). Die „anti-delokaliseringsclausule” moet ook in de richtsnoeren worden overgenomen.

| 11. | Voorts vraagt het Comité zich af waarom de Commissie met betrekking tot de steun aan DAEB-verleners in moeilijkheden niet voor optie 2 heeft gekozen aangaande de verdeling van de steunlasten (par. 106 van het ontwerp). |
| --- | --- |

11.

Voorts vraagt het Comité zich af waarom de Commissie met betrekking tot de steun aan DAEB-verleners in moeilijkheden niet voor optie 2 heeft gekozen aangaande de verdeling van de steunlasten (par. 106 van het ontwerp).

| 12. | Verder betreurt het in hoge mate dat de Commissie zonder uitgebreide toelichting voorstelt om het plafond voor een reddings- en herstructureringssteunregeling aan één en hetzelfde bedrijf tot 5 miljoen euro te verlagen. En zulks terwijl het in 2007 op 10 miljoen euro werd vastgesteld en het Comité had gepleit voor een verhoging tot 15 miljoen euro om rekening te houden met de inflatie en andere factoren (met name het effect op het BBP en de werkloosheid). |
| --- | --- |

12.

Verder betreurt het in hoge mate dat de Commissie zonder uitgebreide toelichting voorstelt om het plafond voor een reddings- en herstructureringssteunregeling aan één en hetzelfde bedrijf tot 5 miljoen euro te verlagen. En zulks terwijl het in 2007 op 10 miljoen euro werd vastgesteld en het Comité had gepleit voor een verhoging tot 15 miljoen euro om rekening te houden met de inflatie en andere factoren (met name het effect op het BBP en de werkloosheid).

| 13. | Ten slotte verzoekt het Comité de Commissie om een analyse van de regelingen voor reddings- en herstructureringssteun die in andere OESO-landen bestaan. |
| --- | --- |

13.

Ten slotte verzoekt het Comité de Commissie om een analyse van de regelingen voor reddings- en herstructureringssteun die in andere OESO-landen bestaan.

Brussel, 30 januari 2014

De voorzitter van het Comité van de Regio’s

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Advies van het Comité van de Regio's van 11 april 2013 over de „Communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden” (CDR 240-2013_AC)

1

(2)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Actieplan voor een concurrerende en duurzame staalindustrie in Europa", COM(2013) 407.

2

---

III Voorbereidende handelingen

COMITÉ VAN DE REGIO'S

105e zitting, 30 en 31 januari 2014

| 26.4.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 126/37 |
| --- | --- | --- | --- |

26.4.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 126/37

---

Advies van het Comité van de Regio’s — Instelling van het Europees Openbaar Ministerie

2014/C 126/10

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| 1. | is ingenomen met het uitgebreide maatregelenpakket dat de Commissie met het voorstel tot instelling van het Europees Openbaar Ministerie voorlegt om strafbare feiten te vervolgen die de financiële belangen van de Unie schaden, zodat uitvoering kan worden gegeven aan het Verdrag van Lissabon. Het voorstel biedt een goede basis voor een gerichte discussie. |
| --- | --- |

1.

is ingenomen met het uitgebreide maatregelenpakket dat de Commissie met het voorstel tot instelling van het Europees Openbaar Ministerie voorlegt om strafbare feiten te vervolgen die de financiële belangen van de Unie schaden, zodat uitvoering kan worden gegeven aan het Verdrag van Lissabon. Het voorstel biedt een goede basis voor een gerichte discussie.

| 2. | Het Comité juicht de met het voorstel beoogde oprichting van een eigen orgaan om grensoverschrijdende strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden te vervolgen toe. Door de EU op dit gebied rechts- en handelingsbevoegdheid toe te kennen en uit te rusten met de nodige financiële middelen zou de Unie, die tot dusverre over geen enkel gelijkaardig mechanisme beschikt om haar eigen belangen te beschermen, niet langer uitsluitend op de nationale organen aangewezen zijn voor de vervolging van zulke strafbare feiten. |
| --- | --- |

2.

Het Comité juicht de met het voorstel beoogde oprichting van een eigen orgaan om grensoverschrijdende strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden te vervolgen toe. Door de EU op dit gebied rechts- en handelingsbevoegdheid toe te kennen en uit te rusten met de nodige financiële middelen zou de Unie, die tot dusverre over geen enkel gelijkaardig mechanisme beschikt om haar eigen belangen te beschermen, niet langer uitsluitend op de nationale organen aangewezen zijn voor de vervolging van zulke strafbare feiten.

| 3. | Een tweede reden om dit toe te juichen is dat een consequente vervolging van fraude en misbruik aanzet tot een striktere naleving van de fiscale wet- en regelgeving, waardoor de financiële draagkracht van de Europese Unie en de lidstaten veilig wordt gesteld. |
| --- | --- |

3.

Een tweede reden om dit toe te juichen is dat een consequente vervolging van fraude en misbruik aanzet tot een striktere naleving van de fiscale wet- en regelgeving, waardoor de financiële draagkracht van de Europese Unie en de lidstaten veilig wordt gesteld.

| 4. | Met name vanuit het oogpunt van de lokale en regionale overheden is een doeltreffende bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie nodig, omdat de strafbare feiten die voor vervolging in aanmerking komen voor een belangrijk deel verband houden met het gebruik van de structuurfondsen en omdat een efficiënt en doelgericht gebruik van de Europese financiële middelen cruciaal is voor steunmaatregelen van lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

4.

Met name vanuit het oogpunt van de lokale en regionale overheden is een doeltreffende bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie nodig, omdat de strafbare feiten die voor vervolging in aanmerking komen voor een belangrijk deel verband houden met het gebruik van de structuurfondsen en omdat een efficiënt en doelgericht gebruik van de Europese financiële middelen cruciaal is voor steunmaatregelen van lokale en regionale overheden.

| 5. | Het is uitermate belangrijk dat regio's beschermd worden tegen (economische) schade en dat kordaat wordt opgetreden tegen misbruik van Europese steun. |
| --- | --- |

5.

Het is uitermate belangrijk dat regio's beschermd worden tegen (economische) schade en dat kordaat wordt opgetreden tegen misbruik van Europese steun.

| 6. | De versterking van de opleiding en bijscholing voor juridische beroepsgroepen die de Commissie heeft aangekondigd om strafbare feiten op dit gebied doeltreffender te kunnen vervolgen, kan dan ook rekenen op de uitdrukkelijke steun van het Comité. |
| --- | --- |

6.

De versterking van de opleiding en bijscholing voor juridische beroepsgroepen die de Commissie heeft aangekondigd om strafbare feiten op dit gebied doeltreffender te kunnen vervolgen, kan dan ook rekenen op de uitdrukkelijke steun van het Comité.

| 7. | Vanuit subsidiariteitsoogpunt ziet het Comité, ondanks de gevolgen voor de nationale soevereiniteit op een terrein dat uitermate gevoelig ligt, geen cruciale bezwaren om, in lijn met artikel 86 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, de bevoegdheid voor de vervolging van strafbare feiten die de EU schaden toe te kennen aan een Europees Openbaar Ministerie. |
| --- | --- |

7.

Vanuit subsidiariteitsoogpunt ziet het Comité, ondanks de gevolgen voor de nationale soevereiniteit op een terrein dat uitermate gevoelig ligt, geen cruciale bezwaren om, in lijn met artikel 86 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, de bevoegdheid voor de vervolging van strafbare feiten die de EU schaden toe te kennen aan een Europees Openbaar Ministerie.

| 8. | Het Comité neemt nota van de door de nationale parlementen geuite bedenkingen en de „gele kaart” die zij gegeven hebben, zodat de Commissie verplicht is zich opnieuw over het voorstel te buigen en het, indien nodig, aan te passen. De bedenkingen hebben deels betrekking op het subsidiariteitsbeginsel. Daarnaast worden kanttekeningen geplaatst bij de proportionaliteit van de voorgestelde maatregelen en de procedure. |
| --- | --- |

8.

Het Comité neemt nota van de door de nationale parlementen geuite bedenkingen en de „gele kaart” die zij gegeven hebben, zodat de Commissie verplicht is zich opnieuw over het voorstel te buigen en het, indien nodig, aan te passen. De bedenkingen hebben deels betrekking op het subsidiariteitsbeginsel. Daarnaast worden kanttekeningen geplaatst bij de proportionaliteit van de voorgestelde maatregelen en de procedure.

| 9. | Aangezien de nationale/regionale vervolgingsinstanties nu al belast zijn met de vervolging van strafbare feiten die de EU schaden, is het Comité nadrukkelijk geïnteresseerd en wil het graag actief deelnemen aan de verdere uitwerking van dit voorstel. |
| --- | --- |

9.

Aangezien de nationale/regionale vervolgingsinstanties nu al belast zijn met de vervolging van strafbare feiten die de EU schaden, is het Comité nadrukkelijk geïnteresseerd en wil het graag actief deelnemen aan de verdere uitwerking van dit voorstel.

| 10. | Het Comité neemt kennis van de Commissiemededeling waarin wordt ingegaan op de gemotiveerde adviezen van nationale parlementen en kamers (1). Het wijst erop dat de Commissie verplicht is om ontwerpen van wetgevingshandelingen te motiveren in het licht van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid; de Commissie dient in dit verband uitvoerige motiveringen op te stellen, die tijdig beschikbaar moeten worden gesteld aan allen die bij de procedure zijn betrokken. Naar de mening van het Comité houdt de Commissie in deze mededeling onvoldoende rekening met de subnationale dimensie waar het gaat om het beoordelen van de vraag of maatregelen van de lidstaten toereikend zijn. In artikel 5, lid 3, VEU, m.b.t. het subsidiariteitsbeginsel, wordt onderscheiden tussen het centrale, regionale en lokale niveau. Het Comité dringt er bij de Commissie op aan om de regionale en lokale dimensie van het subsidiariteitsbeginsel voortaan terdege in aanmerking te nemen. |
| --- | --- |

10.

Het Comité neemt kennis van de Commissiemededeling waarin wordt ingegaan op de gemotiveerde adviezen van nationale parlementen en kamers (1). Het wijst erop dat de Commissie verplicht is om ontwerpen van wetgevingshandelingen te motiveren in het licht van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid; de Commissie dient in dit verband uitvoerige motiveringen op te stellen, die tijdig beschikbaar moeten worden gesteld aan allen die bij de procedure zijn betrokken. Naar de mening van het Comité houdt de Commissie in deze mededeling onvoldoende rekening met de subnationale dimensie waar het gaat om het beoordelen van de vraag of maatregelen van de lidstaten toereikend zijn. In artikel 5, lid 3, VEU, m.b.t. het subsidiariteitsbeginsel, wordt onderscheiden tussen het centrale, regionale en lokale niveau. Het Comité dringt er bij de Commissie op aan om de regionale en lokale dimensie van het subsidiariteitsbeginsel voortaan terdege in aanmerking te nemen.

Wetgevingsprocedure

| 11. | De bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie dient zonder uitzondering in alle EU-lidstaten gewaarborgd te zijn. Een supranationale regeling en instelling kunnen in dit opzicht een meerwaarde bieden ten opzichte van nationale strafvervolging. |
| --- | --- |

11.

De bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie dient zonder uitzondering in alle EU-lidstaten gewaarborgd te zijn. Een supranationale regeling en instelling kunnen in dit opzicht een meerwaarde bieden ten opzichte van nationale strafvervolging.

| 12. | Juist omdat de bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie zonder uitzondering in alle EU-lidstaten gewaarborgd moet worden, is de meerwaarde die door de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie wordt gecreëerd het grootst wanneer alle lidstaten meedoen en niet alleen een klein groepje. |
| --- | --- |

12.

Juist omdat de bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie zonder uitzondering in alle EU-lidstaten gewaarborgd moet worden, is de meerwaarde die door de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie wordt gecreëerd het grootst wanneer alle lidstaten meedoen en niet alleen een klein groepje.

| 13. | In dit verband kan de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie via de procedure van nauwere samenwerking helaas wel eens aanzienlijk hogere kosten voor de lidstaten met zich meebrengen, omdat de bestaande structuren (Europees Bureau voor fraudebestrijding — OLAF, Eurojust) dan behouden en uitgebreid zouden moeten worden. |
| --- | --- |

13.

In dit verband kan de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie via de procedure van nauwere samenwerking helaas wel eens aanzienlijk hogere kosten voor de lidstaten met zich meebrengen, omdat de bestaande structuren (Europees Bureau voor fraudebestrijding — OLAF, Eurojust) dan behouden en uitgebreid zouden moeten worden.

| 14. | Enkele nationale parlementen hebben bedenkingen geuit i.v.m. de inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel. Het Comité gaat ervan uit dat deze zullen kunnen worden weerlegd in de verdere discussies over het voorstel. |
| --- | --- |

14.

Enkele nationale parlementen hebben bedenkingen geuit i.v.m. de inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel. Het Comité gaat ervan uit dat deze zullen kunnen worden weerlegd in de verdere discussies over het voorstel.

Oprichting en opzet

| 15. | Het Comité kan zich in beginsel vinden in de opzet van het Commissievoorstel om een centraal gecoördineerd Europees Openbaar Ministerie in te stellen met openbare aanklagers in de lidstaten die in een dubbele functie van nationaal openbaar aanklager en, in opdracht van het Europees Openbaar Ministerie, als gedelegeerd Europees aanklager zowel namens de Europese Unie als namens hun lidstaat optreden. |
| --- | --- |

15.

Het Comité kan zich in beginsel vinden in de opzet van het Commissievoorstel om een centraal gecoördineerd Europees Openbaar Ministerie in te stellen met openbare aanklagers in de lidstaten die in een dubbele functie van nationaal openbaar aanklager en, in opdracht van het Europees Openbaar Ministerie, als gedelegeerd Europees aanklager zowel namens de Europese Unie als namens hun lidstaat optreden.

| 16. | Het zou evenwel graag zien dat het voorstel wordt vervolledigd met de toevoeging dat elke lidstaat ook op het Europees Openbaar Ministerie zelf met ten minste één nationaal of regionaal lid vertegenwoordigd dient te zijn, om de kennis die op nationaal of regionaal niveau voorhanden is qua taal en juridische expertise te kunnen benutten. |
| --- | --- |

16.

Het zou evenwel graag zien dat het voorstel wordt vervolledigd met de toevoeging dat elke lidstaat ook op het Europees Openbaar Ministerie zelf met ten minste één nationaal of regionaal lid vertegenwoordigd dient te zijn, om de kennis die op nationaal of regionaal niveau voorhanden is qua taal en juridische expertise te kunnen benutten.

| 17. | Het is een goede zaak dat voor de strafrechtelijke vervolging van complexe zaken ervaren nationale of regionale gedelegeerde Europese aanklagers met kennis van de lokale omstandigheden en kenmerken worden aangeduid voor een snelle en succesvolle afhandeling. |
| --- | --- |

17.

Het is een goede zaak dat voor de strafrechtelijke vervolging van complexe zaken ervaren nationale of regionale gedelegeerde Europese aanklagers met kennis van de lokale omstandigheden en kenmerken worden aangeduid voor een snelle en succesvolle afhandeling.

| 18. | Het Comité stelt met voldoening vast dat voor instructies van de Europese openbare aanklager aan de gedelegeerde Europese aanklagers in het voorstel de bepaling geldt dat er rekening moet worden gehouden met het feit dat laatstgenoemde tevens nationale openbare aanklagers zijn en gaat ervan uit dat de Europese openbare aanklager in de instructies die hij geeft tevens rekening houdt met de belangen van de nationale/regionale strafvervolgingsinstanties. |
| --- | --- |

18.

Het Comité stelt met voldoening vast dat voor instructies van de Europese openbare aanklager aan de gedelegeerde Europese aanklagers in het voorstel de bepaling geldt dat er rekening moet worden gehouden met het feit dat laatstgenoemde tevens nationale openbare aanklagers zijn en gaat ervan uit dat de Europese openbare aanklager in de instructies die hij geeft tevens rekening houdt met de belangen van de nationale/regionale strafvervolgingsinstanties.

Samenwerking tussen het Europees Openbaar Ministerie en de gerechtelijke instanties in de lidstaten

| 19. | Nauwe samenwerking tussen de nationale/regionale strafvervolgingsinstanties en het Europees Openbaar Ministerie, gebaseerd op wederzijds vertrouwen, is een eerste vereiste om succesvol opsporingen in te stellen met kennis van de regionale procedures en omstandigheden. |
| --- | --- |

19.

Nauwe samenwerking tussen de nationale/regionale strafvervolgingsinstanties en het Europees Openbaar Ministerie, gebaseerd op wederzijds vertrouwen, is een eerste vereiste om succesvol opsporingen in te stellen met kennis van de regionale procedures en omstandigheden.

| 20. | Met het oog op de geuite bedenkingen van subsidiariteitswege dienen de bevoegdheden van het Europees Openbaar Ministerie te worden beperkt tot strafbare feiten die tegen de belangen van de Europese Unie indruisen of onlosmakelijk daarmee verbonden zijn. |
| --- | --- |

20.

Met het oog op de geuite bedenkingen van subsidiariteitswege dienen de bevoegdheden van het Europees Openbaar Ministerie te worden beperkt tot strafbare feiten die tegen de belangen van de Europese Unie indruisen of onlosmakelijk daarmee verbonden zijn.

| 21. | Ter wille van de nodige duidelijkheid over rechtsregels en procedures die nauwgezet en ondubbelzinnig moeten worden vastgelegd, dienen de strafbare feiten die onder de bevoegdheid van het Europees Openbaar Ministerie vallen te worden opgenomen in een bijlage bij de voorgestelde verordening. |
| --- | --- |

21.

Ter wille van de nodige duidelijkheid over rechtsregels en procedures die nauwgezet en ondubbelzinnig moeten worden vastgelegd, dienen de strafbare feiten die onder de bevoegdheid van het Europees Openbaar Ministerie vallen te worden opgenomen in een bijlage bij de voorgestelde verordening.

| 22. | Het is belangrijk dat de strafvervolging vlot en efficiënt gebeurt. Om uitvoeringsachterstanden weg te werken zou het Comité de lidstaten willen oproepen hun inspanningen in de strafrechtelijke strijd tegen fraude en misbruik op te voeren. |
| --- | --- |

22.

Het is belangrijk dat de strafvervolging vlot en efficiënt gebeurt. Om uitvoeringsachterstanden weg te werken zou het Comité de lidstaten willen oproepen hun inspanningen in de strafrechtelijke strijd tegen fraude en misbruik op te voeren.

| 23. | Het voorstel om het Europees Openbaar Ministerie exclusieve bevoegdheid te geven voor de vervolging van strafbare feiten die tegen de belangen van de Unie ingaan, gaat te ver. Het Comité pleit voor een concurrerende bevoegdheid voor de lidstaten en het Europees Openbaar Ministerie met de mogelijkheid voor laatstgenoemde om zaken over te nemen (evocatierecht) waarvoor al opsporing is ingesteld door de nationale openbare aanklager, wanneer de financiële belangen van de Europese Unie in het geding zijn. |
| --- | --- |

23.

Het voorstel om het Europees Openbaar Ministerie exclusieve bevoegdheid te geven voor de vervolging van strafbare feiten die tegen de belangen van de Unie ingaan, gaat te ver. Het Comité pleit voor een concurrerende bevoegdheid voor de lidstaten en het Europees Openbaar Ministerie met de mogelijkheid voor laatstgenoemde om zaken over te nemen (evocatierecht) waarvoor al opsporing is ingesteld door de nationale openbare aanklager, wanneer de financiële belangen van de Europese Unie in het geding zijn.

Europese strafrechtelijke procedures — handhaving van de normen van de rechtsstaat en grondrechten

| 24. | Voor het wetgevingsproces is het belangrijk dat de normen van de rechtsstaat, de grondrechten en de nationale rechten van degenen die bij de strafvervolging betrokken zijn in acht worden genomen in de procedures. |
| --- | --- |

24.

Voor het wetgevingsproces is het belangrijk dat de normen van de rechtsstaat, de grondrechten en de nationale rechten van degenen die bij de strafvervolging betrokken zijn in acht worden genomen in de procedures.

| 25. | Wat betreft de bevoegdheden en handelingen van het Europees Openbaar Ministerie dienen de Europese grondrechten, zoals verankerd in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM) en in de constitutionele tradities van de lidstaten, in acht te worden genomen. |
| --- | --- |

25.

Wat betreft de bevoegdheden en handelingen van het Europees Openbaar Ministerie dienen de Europese grondrechten, zoals verankerd in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM) en in de constitutionele tradities van de lidstaten, in acht te worden genomen.

| 26. | Voor zover het nationale recht van toepassing is, zijn lidstaten bij de toepassing van de verordening ook gebonden aan de op hun grondgebied gewaarborgde grondrechten en aan het EVRM. |
| --- | --- |

26.

Voor zover het nationale recht van toepassing is, zijn lidstaten bij de toepassing van de verordening ook gebonden aan de op hun grondgebied gewaarborgde grondrechten en aan het EVRM.

| 27. | Met name de overdracht van persoonlijke gegevens en informatie door het Europees Openbaar Ministerie aan de bevoegde nationale instanties ter vervolging of voorkoming van strafbare feiten of ter afweer van een ernstige rechtstreekse bedreiging van de openbare veiligheid dient adequaat te worden geregeld, zodat voldaan wordt aan de vereisten inzake gegevensbescherming overeenkomstig de ontwerprichtlijn betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (COM(2012) 10 final). |
| --- | --- |

27.

Met name de overdracht van persoonlijke gegevens en informatie door het Europees Openbaar Ministerie aan de bevoegde nationale instanties ter vervolging of voorkoming van strafbare feiten of ter afweer van een ernstige rechtstreekse bedreiging van de openbare veiligheid dient adequaat te worden geregeld, zodat voldaan wordt aan de vereisten inzake gegevensbescherming overeenkomstig de ontwerprichtlijn betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (COM(2012) 10 final).

| 28. | De in het Kaderbesluit 2008/977/JBZ van de Raad van 27 november 2008 over de bescherming van persoonsgegevens opgenomen standaard inzake de overdracht en verdere verwerking van persoonsgegevens die tussen het Europees Openbaar Ministerie en de lidstaten worden uitgewisseld, acht het Comité daarvoor geschikt. Maar ook andere beschermingsmaatregelen dienen te worden overwogen. |
| --- | --- |

28.

De in het Kaderbesluit 2008/977/JBZ van de Raad van 27 november 2008 over de bescherming van persoonsgegevens opgenomen standaard inzake de overdracht en verdere verwerking van persoonsgegevens die tussen het Europees Openbaar Ministerie en de lidstaten worden uitgewisseld, acht het Comité daarvoor geschikt. Maar ook andere beschermingsmaatregelen dienen te worden overwogen.

| 29. | Het Comité dringt er daarnaast op aan regelingen uit te werken om ervoor te zorgen dat informatie en persoonlijke gegevens uit nationale strafrechtelijke procedures niet zonder uitdrukkelijke toestemming van de betrokken instanties worden doorgegeven aan derde landen, internationale organisaties of andere derden. |
| --- | --- |

29.

Het Comité dringt er daarnaast op aan regelingen uit te werken om ervoor te zorgen dat informatie en persoonlijke gegevens uit nationale strafrechtelijke procedures niet zonder uitdrukkelijke toestemming van de betrokken instanties worden doorgegeven aan derde landen, internationale organisaties of andere derden.

| 30. | Dringend noodzakelijk is ook dat specifieke ingrijpende onderzoeksbevoegdheden van het Europees Openbaar Ministerie alsook de in acht te nemen minimumnormen voor procedurele rechten in de verordening nauwkeurig worden omschreven. |
| --- | --- |

30.

Dringend noodzakelijk is ook dat specifieke ingrijpende onderzoeksbevoegdheden van het Europees Openbaar Ministerie alsook de in acht te nemen minimumnormen voor procedurele rechten in de verordening nauwkeurig worden omschreven.

| 31. | Het Comité acht het een goede zaak dergelijke onderzoeksbevoegdheden afhankelijk te maken van de instemming van de rechter en alleen bewijslast afkomstig uit procedures van het Europees Openbaar Ministerie toe te laten. |
| --- | --- |

31.

Het Comité acht het een goede zaak dergelijke onderzoeksbevoegdheden afhankelijk te maken van de instemming van de rechter en alleen bewijslast afkomstig uit procedures van het Europees Openbaar Ministerie toe te laten.

| 32. | Het wijst erop dat in het verordeningsvoorstel is bepaald dat de bevoegdheid van het Europees Openbaar Ministerie eindigt zodra de definitieve rechterlijke beslissing in werking treedt, maar dat de uitvoering van de rechterlijke uitspraken in het voorstel niet nader wordt geregeld. Het Comité is van oordeel dat het voorstel op dit punt aanvulling behoeft. |
| --- | --- |

32.

Het wijst erop dat in het verordeningsvoorstel is bepaald dat de bevoegdheid van het Europees Openbaar Ministerie eindigt zodra de definitieve rechterlijke beslissing in werking treedt, maar dat de uitvoering van de rechterlijke uitspraken in het voorstel niet nader wordt geregeld. Het Comité is van oordeel dat het voorstel op dit punt aanvulling behoeft.

| 33. | Het dringt tevens aan op een regeling voor de procedure- en uitvoeringskosten. |
| --- | --- |

33.

Het dringt tevens aan op een regeling voor de procedure- en uitvoeringskosten.

| 34. | Het Comité is van mening dat in zgn. „gemengde gevallen”, waarbij tevens de financiële belangen van een lidstaat of een andere nationale juridische entiteit geschaad worden, naast toestemming van de verdachte toestemming van de lidstaat in kwestie vereist dient te zijn om een zaak uit opportuniteitsoverwegingen door middel van een schikking te kunnen afhandelen. |
| --- | --- |

34.

Het Comité is van mening dat in zgn. „gemengde gevallen”, waarbij tevens de financiële belangen van een lidstaat of een andere nationale juridische entiteit geschaad worden, naast toestemming van de verdachte toestemming van de lidstaat in kwestie vereist dient te zijn om een zaak uit opportuniteitsoverwegingen door middel van een schikking te kunnen afhandelen.

| 35. | Wordt een zaak afgehandeld door oplegging van een boete, dan komt het geld van deze boete ten goede aan het land waarin de vervolgingsprocedure plaatsvindt. |
| --- | --- |

35.

Wordt een zaak afgehandeld door oplegging van een boete, dan komt het geld van deze boete ten goede aan het land waarin de vervolgingsprocedure plaatsvindt.

| 36. | Het Comité hecht er groot belang aan dat benadeelden die schade hebben ondervonden van een strafvervolgingsprocedure een schadeclaim kunnen indienen overeenkomstig het materiële en procedurele recht van de lidstaat waarvan zij onderdaan zijn. |
| --- | --- |

36.

Het Comité hecht er groot belang aan dat benadeelden die schade hebben ondervonden van een strafvervolgingsprocedure een schadeclaim kunnen indienen overeenkomstig het materiële en procedurele recht van de lidstaat waarvan zij onderdaan zijn.

II.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Wijzigingsvoorstel 1

Artikel 6, lid 2, tweede zin (en derde zin nieuw)

Motivering

Elke lidstaat dient ook op het Europees Openbaar Ministerie zelf met ten minste één nationaal of regionaal lid vertegenwoordigd te zijn, om de kennis die op nationaal of regionaal niveau voorhanden is qua taal en juridische expertise te kunnen benutten bij de opsporing en strafvervolging.

Wijzigingsvoorstel 2

Artikel 9, lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Om kandidaten te selecteren plaatst de Commissie een openbare sollicitatieoproep in het Publicatieblad van de Europese Unie, waarna zij in overleg met de Europese openbare aanklager een shortlist aan het Europees Parlement en de Raad voorlegt die een afspiegeling is van de demografische en geografische situatie van de lidstaten. | Om kandidaten te selecteren plaatst de Commissie een openbare sollicitatieoproep in het Publicatieblad van de Europese Unie, waarna zij in overleg met de Europese openbare aanklager voor iedere lidstaat een shortlist aan het Europees Parlement en de Raad voorlegt die een afspiegeling is van de demografische en geografische situatie van de lidstaten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Om kandidaten te selecteren plaatst de Commissie een openbare sollicitatieoproep in het Publicatieblad van de Europese Unie, waarna zij in overleg met de Europese openbare aanklager een shortlist aan het Europees Parlement en de Raad voorlegt die een afspiegeling is van de demografische en geografische situatie van de lidstaten.

Om kandidaten te selecteren plaatst de Commissie een openbare sollicitatieoproep in het Publicatieblad van de Europese Unie, waarna zij in overleg met de Europese openbare aanklager voor iedere lidstaat een shortlist aan het Europees Parlement en de Raad voorlegt die een afspiegeling is van de demografische en geografische situatie van de lidstaten.

Motivering

De selectieprocedure voor de gedelegeerde Europese aanklagers moet worden aangepast aan het voorstel om per lidstaat één vertegenwoordiger aan te duiden (zie wijzigingsvoorstel 1).

Wijzigingsvoorstel 3

Artikel 29, lid 1, tweede zin (en derde zin nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Indien de verdachte hiermee instemt, betaalt hij de geldboete aan de Unie. | Indien de verdachte hiermee instemt, betaalt hij de geldboete aan de Unie. Wanneer de vervolgde strafbare feiten tevens de financiële belangen van een lidstaat of een andere nationale juridische entiteit schaden, is naast toestemming van de verdachte toestemming van die lidsta(a)t(en) vereist. De Unie doet een deel van de vergoeding op pro-rata-basis toekomen aan de betrokken lidsta(a)t(en), afhankelijk van de mate waarin de nationale strafvervolgings- en rechterlijke instanties deel hebben gehad in de strafvervolging. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Indien de verdachte hiermee instemt, betaalt hij de geldboete aan de Unie.

Indien de verdachte hiermee instemt, betaalt hij de geldboete aan de Unie. Wanneer de vervolgde strafbare feiten tevens de financiële belangen van een lidstaat of een andere nationale juridische entiteit schaden, is naast toestemming van de verdachte toestemming van die lidsta(a)t(en) vereist. De Unie doet een deel van de vergoeding op pro-rata-basis toekomen aan de betrokken lidsta(a)t(en), afhankelijk van de mate waarin de nationale strafvervolgings- en rechterlijke instanties deel hebben gehad in de strafvervolging.

Motivering

In zgn. „gemengde gevallen” die uit opportuniteitsoverwegingen door middel van een schikking worden afgehandeld kunnen tevens de financiële belangen van een lidstaat (of lidstaten) of een andere nationale juridische entiteit geschaad zijn. In dat geval moet(en) die lidstaat (of lidstaten) of andere nationale juridische entiteit medebeslissingsrecht krijgen bij de afhandeling van de zaak.

Aangezien nationale strafvervolgings- en rechterlijke instanties vaak een belangrijk aandeel hebben in de strafvervolging zou het gepast zijn om hun, in verhouding tot hun inbreng, een deel van eventuele uit de strafvervolging voortvloeiende opbrengsten toe te kennen.

Wijzigingsvoorstel 4

Artikel 69, lid 3 bis (nieuw) en 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | (3a)   Benadeelden die schade hebben ondervonden van een strafvervolgingsprocedure kunnen overeenkomstig het materiële en procedurele recht van de lidstaat waarvan zij onderdaan zijn een schadeclaim indienen. |
| (4)   Lid 3 is ook van toepassing op de door een gedelegeerd Europees aanklager in de uitoefening van zijn functie veroorzaakte schade. | (4)   Lid 3 is
  en 3 bis zijn ook van toepassing op de door een gedelegeerd Europees aanklager in de uitoefening van zijn functie veroorzaakte schade. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(3a)   Benadeelden die schade hebben ondervonden van een strafvervolgingsprocedure kunnen overeenkomstig het materiële en procedurele recht van de lidstaat waarvan zij onderdaan zijn een schadeclaim indienen.

(4)   Lid 3 is ook van toepassing op de door een gedelegeerd Europees aanklager in de uitoefening van zijn functie veroorzaakte schade.

(4)   Lid 3 is
  en 3 bis zijn ook van toepassing op de door een gedelegeerd Europees aanklager in de uitoefening van zijn functie veroorzaakte schade.

Motivering

Hoewel de terminologie varieert kunnen lid 3 en 4 van artikel 69 van de voorgestelde verordening zo worden geïnterpreteerd dat ook schadeclaims mogelijk zijn los van de schuldvraag. Het is onredelijk dat benadeelden die schade hebben ondervonden van een opsporing ingesteld door het Europees Openbaar Ministerie verwezen worden naar een hun onbekend recht en zich moeten wenden tot het Europees Hof van Justitie. Benadeelden die schade hebben ondervonden van een strafvervolgingsprocedure moeten een schadeclaim kunnen indienen overeenkomstig het materiële en procedurele recht van de lidstaat waarvan zij onderdaan zijn.

Brussel, 30 januari 2014

De voorzitter van het Comité van de Regio’s

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad en de nationale parlementen over de heroverweging van het voorstel voor een verordening van de Raad tot instelling van het Openbaar Ministerie wat betreft het subsidiariteitsbeginsel, overeenkomstig protocol nr. 2, COM (2013) 851

1

---

| 26.4.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 126/42 |
| --- | --- | --- | --- |

26.4.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 126/42

---

Advies van het Comité van de Regio’s — Voorstel voor een verordening tot wijziging van de verordening betreffende de overbrenging van afvalstoffen

2014/C 126/11

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Algemene opmerkingen

| 1. | meent dat vervoer van afval een van de belangrijkste terreinen van afvalwetgeving is waar strengere naleving nodig is. In sommige lidstaten wordt vervoer van afval adequaat gecontroleerd, maar in andere landen is dat niet het geval, met „port hopping” tot gevolg. Er is overtuigend bewijs van illegale transporten die de Conventie van Basel en de VOA (Verordening overbrenging afvalstoffen) direct schenden, met name voor de uitvoer van gevaarlijk afval (zoals AEEA) naar landen buiten de OESO onder een label van hergebruik, en uitvoer van niet-gevaarlijk afval naar ontwikkelingslanden voor niet milieuvriendelijke verwijdering of verwerking. |
| --- | --- |

1.

meent dat vervoer van afval een van de belangrijkste terreinen van afvalwetgeving is waar strengere naleving nodig is. In sommige lidstaten wordt vervoer van afval adequaat gecontroleerd, maar in andere landen is dat niet het geval, met „port hopping” tot gevolg. Er is overtuigend bewijs van illegale transporten die de Conventie van Basel en de VOA (Verordening overbrenging afvalstoffen) direct schenden, met name voor de uitvoer van gevaarlijk afval (zoals AEEA) naar landen buiten de OESO onder een label van hergebruik, en uitvoer van niet-gevaarlijk afval naar ontwikkelingslanden voor niet milieuvriendelijke verwijdering of verwerking.

| 2. | Gezamenlijke inspecties van IMPEL-TFS (1) en 22 lidstaten resulteerden in 863 overtredingen in 3 454 transporten, een niet-conformiteitspercentage van 25%. |
| --- | --- |

2.

Gezamenlijke inspecties van IMPEL-TFS (1) en 22 lidstaten resulteerden in 863 overtredingen in 3 454 transporten, een niet-conformiteitspercentage van 25%.

| 3. | Feitelijke naleving van de Verordening Overbrenging Afvalstoffen (VOA) zou bijdragen aan:






  — | financiële voordelen doordat schoonmaak- en repatriëringskosten worden vermeden; |
| --- | --- | --- |

3.

Feitelijke naleving van de Verordening Overbrenging Afvalstoffen (VOA) zou bijdragen aan:

—

financiële voordelen doordat schoonmaak- en repatriëringskosten worden vermeden;

| — | gelijke concurrentievoorwaarden in Europa en wereldwijd door hoge normen voor recycling; |
| --- | --- |

—

gelijke concurrentievoorwaarden in Europa en wereldwijd door hoge normen voor recycling;

| — | preventie van ernstige gevolgen voor milieu en gezondheid, ten gevolge van illegaal gedumpt afval of afval dat in gebrekkige installaties is verwerkt, in de landen van bestemming; |
| --- | --- |

—

preventie van ernstige gevolgen voor milieu en gezondheid, ten gevolge van illegaal gedumpt afval of afval dat in gebrekkige installaties is verwerkt, in de landen van bestemming;

| — | bevordering van hoogstaande sortering en recyclage, inclusief gevaarlijk afval, in de EU, bijdragend aan de doelstellingen van het EU-initiatief voor efficiënt gebruik van hulpbronnen, en aan economische groei en het scheppen van banen in de sector afvalverwerking; |
| --- | --- |

—

bevordering van hoogstaande sortering en recyclage, inclusief gevaarlijk afval, in de EU, bijdragend aan de doelstellingen van het EU-initiatief voor efficiënt gebruik van hulpbronnen, en aan economische groei en het scheppen van banen in de sector afvalverwerking;

| — | vermijding van illegale uitvoer van waardevolle secundaire grondstoffen, iets wat indruist tegen de doelstellingen van het EU-Grondstoffeninitiatief; |
| --- | --- |

—

vermijding van illegale uitvoer van waardevolle secundaire grondstoffen, iets wat indruist tegen de doelstellingen van het EU-Grondstoffeninitiatief;

| — | de garantie dat aan de EU-doelstellingen voor gekwantificeerd verzamelen, herwinnen en recyclen (bijv. in de AEEA-, de autowrakken-, verpakkings- of batterijenrichtlijn) wordt voldaan. |
| --- | --- |

—

de garantie dat aan de EU-doelstellingen voor gekwantificeerd verzamelen, herwinnen en recyclen (bijv. in de AEEA-, de autowrakken-, verpakkings- of batterijenrichtlijn) wordt voldaan.

| 4. | „Upstream” controles op de locatie van afvalproducenten en collectoren is een goede manier om de druk op havens te verminderen. |
| --- | --- |

4.

„Upstream” controles op de locatie van afvalproducenten en collectoren is een goede manier om de druk op havens te verminderen.

| 5. | Het Comité bepleit nauwe en actieve samenwerking in de sector afval- en hulpbronnenbeheer omdat beperking van illegaal vervoer ten goede komt aan verwerkende bedrijven in de EU die solide milieumethoden toepassen. |
| --- | --- |

5.

Het Comité bepleit nauwe en actieve samenwerking in de sector afval- en hulpbronnenbeheer omdat beperking van illegaal vervoer ten goede komt aan verwerkende bedrijven in de EU die solide milieumethoden toepassen.

| 6. | Het CvdR neemt kennis van de openbare raadpleging over de voorgestelde wijzigingen, waarbij 90% van de stakeholders steun uitspreekt voor wetgevingsmaatregelen voor afvalvervoer. |
| --- | --- |

6.

Het CvdR neemt kennis van de openbare raadpleging over de voorgestelde wijzigingen, waarbij 90% van de stakeholders steun uitspreekt voor wetgevingsmaatregelen voor afvalvervoer.

Inspectieplanning voor afvalvervoer

| 7. | Een goed voorstel zijn de verplichte inspectieplannen, inclusief de EU-brede definitie van verplichte inhoud, om te komen tot meer geregelde en samenhangende planning van inspecties in alle lidstaten. Door adequate inspectieplanning zullen de overheden beter in staat zijn om effectieve inspecties uit te voeren. |
| --- | --- |

7.

Een goed voorstel zijn de verplichte inspectieplannen, inclusief de EU-brede definitie van verplichte inhoud, om te komen tot meer geregelde en samenhangende planning van inspecties in alle lidstaten. Door adequate inspectieplanning zullen de overheden beter in staat zijn om effectieve inspecties uit te voeren.

| 8. | Gebrekkige naleving in één lidstaat kan tot extra werk en kosten in een andere lidstaat leiden; het is dus een gedeeld belang om tot geharmoniseerde inspectieprocedures en verbeterde samenwerking te komen en om informatie grensoverschrijdend te delen. |
| --- | --- |

8.

Gebrekkige naleving in één lidstaat kan tot extra werk en kosten in een andere lidstaat leiden; het is dus een gedeeld belang om tot geharmoniseerde inspectieprocedures en verbeterde samenwerking te komen en om informatie grensoverschrijdend te delen.

| 9. | Inspectieplannen zijn een centraal onderdeel van de IMPEL-richtsnoeren voor inspecties van afvalvervoer (2); toewijzing van personeel voor de planning van inspecties mag echter niet ten koste gaan van het personeel dat de inspecties verricht. |
| --- | --- |

9.

Inspectieplannen zijn een centraal onderdeel van de IMPEL-richtsnoeren voor inspecties van afvalvervoer (2); toewijzing van personeel voor de planning van inspecties mag echter niet ten koste gaan van het personeel dat de inspecties verricht.

| 10. | Terecht luidt het voorstel dat de inspectieplannen betrekking moeten hebben op het hele grondgebied van de lidstaat; een aanvullende formulering is misschien nodig om dit op regionale basis te doen. |
| --- | --- |

10.

Terecht luidt het voorstel dat de inspectieplannen betrekking moeten hebben op het hele grondgebied van de lidstaat; een aanvullende formulering is misschien nodig om dit op regionale basis te doen.

| 11. | De plannen zouden ook meetbare doelen moeten omvatten, in aansluiting op bestaande goede praktijken, zodat prestaties kunnen worden beoordeeld. |
| --- | --- |

11.

De plannen zouden ook meetbare doelen moeten omvatten, in aansluiting op bestaande goede praktijken, zodat prestaties kunnen worden beoordeeld.

| 12. | Het CvdR is sterk voorstander van de bepaling dat de plannen een risicobeoordeling omvatten van specifieke afvalstromen en bronnen van illegaal vervoer, gebaseerd op informatie van de politie. Ook zouden bevoegde overheden de aanbevelingen van IMPEL op dit gebied moeten toepassen om de beperkte inspectiemiddelen beter te kunnen inzetten. |
| --- | --- |

12.

Het CvdR is sterk voorstander van de bepaling dat de plannen een risicobeoordeling omvatten van specifieke afvalstromen en bronnen van illegaal vervoer, gebaseerd op informatie van de politie. Ook zouden bevoegde overheden de aanbevelingen van IMPEL op dit gebied moeten toepassen om de beperkte inspectiemiddelen beter te kunnen inzetten.

| 13. | Vervoer over water moet, in aansluiting op de aanbevelingen van IMPEL, ook deel uitmaken van de inspectieplannen. |
| --- | --- |

13.

Vervoer over water moet, in aansluiting op de aanbevelingen van IMPEL, ook deel uitmaken van de inspectieplannen.

| 14. | De Commissie wordt verzocht een conversietabel op te stellen voor de douane- en afvalcodes zodat de door douanediensten gehanteerde internationale tariefcodes kunnen worden gebruikt voor de inspectie van zeer riskant afvalvervoer |
| --- | --- |

14.

De Commissie wordt verzocht een conversietabel op te stellen voor de douane- en afvalcodes zodat de door douanediensten gehanteerde internationale tariefcodes kunnen worden gebruikt voor de inspectie van zeer riskant afvalvervoer

Publicatie van de inspectieplannen

| 15. | Het CvdR deelt de zorgen van de Raad (3), nl. dat publicatie van de inspectieplannen een steun in de rug kan zijn voor degenen die illegaal afval vervoeren. Inspectieplannen moeten daarom op strategisch en niet op operationeel niveau worden bekendgemaakt. |
| --- | --- |

15.

Het CvdR deelt de zorgen van de Raad (3), nl. dat publicatie van de inspectieplannen een steun in de rug kan zijn voor degenen die illegaal afval vervoeren. Inspectieplannen moeten daarom op strategisch en niet op operationeel niveau worden bekendgemaakt.

| 16. | Lokale en regionale overheden hebben een zorgplicht jegens de burgers: te garanderen dat het materiaal dat bij hen terechtkomt voor hergebruik, recycling, herstel of verwerking wordt behandeld met inachtneming van het milieu en de volksgezondheid. De actieve betrokkenheid van burgers bij recycling en afvalsystemen wordt negatief beïnvloed door het besef dat illegaal vervoerd afval op milieuonvriendelijke wijze wordt behandeld. |
| --- | --- |

16.

Lokale en regionale overheden hebben een zorgplicht jegens de burgers: te garanderen dat het materiaal dat bij hen terechtkomt voor hergebruik, recycling, herstel of verwerking wordt behandeld met inachtneming van het milieu en de volksgezondheid. De actieve betrokkenheid van burgers bij recycling en afvalsystemen wordt negatief beïnvloed door het besef dat illegaal vervoerd afval op milieuonvriendelijke wijze wordt behandeld.

| 17. | Daarom zou er jaarlijks een verslag van de uitgevoerde inspecties moeten worden gepubliceerd met resultaten van die inspecties en de eventueel opgelegde sancties. |
| --- | --- |

17.

Daarom zou er jaarlijks een verslag van de uitgevoerde inspecties moeten worden gepubliceerd met resultaten van die inspecties en de eventueel opgelegde sancties.

Omkering van de bewijslast

| 18. | Een goed voorstel is de eis dat de vervoerder aantoont dat het voor hergebruik bestemd uit te voeren materiaal volledig functioneel is. Dit geldt voor elektrische en elektronische apparatuur (niet voor AEEA), en voor auto's (in plaats van autowrakken). De omkering van de bewijslast moet inspectiediensten helpen bij het opsporen van illegale uitvoer van niet-functioneel materiaal, ofwel afval, dat anders ondermaats gerecycled of verwerkt zou worden buiten de EU. Zulk materiaal zou in een Europese installatie verwerkt moeten worden om te voorkomen dat waardevolle grondstoffen verloren gaan, alsook om het milieu en de volksgezondheid in derde landen te beschermen. |
| --- | --- |

18.

Een goed voorstel is de eis dat de vervoerder aantoont dat het voor hergebruik bestemd uit te voeren materiaal volledig functioneel is. Dit geldt voor elektrische en elektronische apparatuur (niet voor AEEA), en voor auto's (in plaats van autowrakken). De omkering van de bewijslast moet inspectiediensten helpen bij het opsporen van illegale uitvoer van niet-functioneel materiaal, ofwel afval, dat anders ondermaats gerecycled of verwerkt zou worden buiten de EU. Zulk materiaal zou in een Europese installatie verwerkt moeten worden om te voorkomen dat waardevolle grondstoffen verloren gaan, alsook om het milieu en de volksgezondheid in derde landen te beschermen.

| 19. | Het CvdR is te spreken over het voorstel dat in geval van vermoedelijk illegaal vervoer van afval voor herstel de bevoegde overheid de vervoerder mag vragen naar de verwerkingsmethode, de technologie en de normen die op de plaats van bestemming toegepast worden. Dit zou voorts geïntroduceerd moeten worden voor al het relevante vervoer onder de VOA. Ook zou de plaats van bestemming bekend moeten zijn ter wille van meer transparantie en publiek vertrouwen in de afval- en hulpbronnenketen. |
| --- | --- |

19.

Het CvdR is te spreken over het voorstel dat in geval van vermoedelijk illegaal vervoer van afval voor herstel de bevoegde overheid de vervoerder mag vragen naar de verwerkingsmethode, de technologie en de normen die op de plaats van bestemming toegepast worden. Dit zou voorts geïntroduceerd moeten worden voor al het relevante vervoer onder de VOA. Ook zou de plaats van bestemming bekend moeten zijn ter wille van meer transparantie en publiek vertrouwen in de afval- en hulpbronnenketen.

Elektronische gegevensuitwisseling

| 20. | De ontwikkeling van elektronische gegevensuitwisseling over het vervoer van afval verdient steun. Dit kan een solide gegevensbank opleveren voor elektronische verklaringen van vervoer, met gegevens van de leverancier, de vervoerder, handelaren en de eindbestemming van het materiaal. Benadrukt zij het belang van brede raadpleging van lokale en regionale overheden en andere stakeholders bij de voorbereiding hiervan. |
| --- | --- |

20.

De ontwikkeling van elektronische gegevensuitwisseling over het vervoer van afval verdient steun. Dit kan een solide gegevensbank opleveren voor elektronische verklaringen van vervoer, met gegevens van de leverancier, de vervoerder, handelaren en de eindbestemming van het materiaal. Benadrukt zij het belang van brede raadpleging van lokale en regionale overheden en andere stakeholders bij de voorbereiding hiervan.

| 21. | Zo'n gegevensbank zou toegankelijk moeten zijn voor alle relevante publieke overheden (milieu-inspectiediensten, douane, politie) en inspectieresultaten moeten omvatten om de overheden gerichter inspecties te laten verrichten. |
| --- | --- |

21.

Zo'n gegevensbank zou toegankelijk moeten zijn voor alle relevante publieke overheden (milieu-inspectiediensten, douane, politie) en inspectieresultaten moeten omvatten om de overheden gerichter inspecties te laten verrichten.

| 22. | Vier landen maken al gebruik van elektronische gegevensuitwisseling voor afvalmeldingen (4). Toepassing in de hele EU zou het bedrijfsleven naar schatting 40 miljoen EUR lagere administratieve lasten (5) opleveren. De Groep op hoog niveau voor administratieve lasten heeft gepleit voor invoering in alle lidstaten. |
| --- | --- |

22.

Vier landen maken al gebruik van elektronische gegevensuitwisseling voor afvalmeldingen (4). Toepassing in de hele EU zou het bedrijfsleven naar schatting 40 miljoen EUR lagere administratieve lasten (5) opleveren. De Groep op hoog niveau voor administratieve lasten heeft gepleit voor invoering in alle lidstaten.

Overige aspecten

| 23. | In aanvulling op de wijziging van de VOA is het cruciaal dat IMPEL wordt versterkt, waarmee passende financiële steun op lange termijn is gegarandeerd. Zo kan IMPEL systematisch meer gebruik maken van peer review-inspecties en meer werk maken van het in kaart brengen en delen van goede praktijken, met verdere uitbreiding naar het regionale en lokale niveau (6). |
| --- | --- |

23.

In aanvulling op de wijziging van de VOA is het cruciaal dat IMPEL wordt versterkt, waarmee passende financiële steun op lange termijn is gegarandeerd. Zo kan IMPEL systematisch meer gebruik maken van peer review-inspecties en meer werk maken van het in kaart brengen en delen van goede praktijken, met verdere uitbreiding naar het regionale en lokale niveau (6).

| 24. | De Commissie wordt opnieuw verzocht een algemeen wetgevingskader voor te leggen voor milieu-inspecties en toezicht, inclusief bevoegdheden voor de Commissie, ter ondersteuning van de rol van lokale en regionale overheden voor de uitvoering van EU-milieuwetgeving, terugdringing van oneerlijke concurrentie vanwege verschillende of ontbrekende inspectieregelingen en ter waarborging van gelijkheid in rechte (7). |
| --- | --- |

24.

De Commissie wordt opnieuw verzocht een algemeen wetgevingskader voor te leggen voor milieu-inspecties en toezicht, inclusief bevoegdheden voor de Commissie, ter ondersteuning van de rol van lokale en regionale overheden voor de uitvoering van EU-milieuwetgeving, terugdringing van oneerlijke concurrentie vanwege verschillende of ontbrekende inspectieregelingen en ter waarborging van gelijkheid in rechte (7).

Subsidiariteit, evenredigheid en betere regelgeving

| 25. | Aangezien voor het milieubeleid zowel de EU als de lidstaten bevoegd zijn, is het subsidiariteitsbeginsel van toepassing. |
| --- | --- |

25.

Aangezien voor het milieubeleid zowel de EU als de lidstaten bevoegd zijn, is het subsidiariteitsbeginsel van toepassing.

| 26. | Vervoer van afval is internationaal; zonder uniforme uitvoering en naleving van de wetgeving door alle lidstaten is er geen gelijk speelveld, noch worden de risico's voor de volksgezondheid en het milieu dan goed aangepakt. Daarom is actie op EU-niveau geboden. |
| --- | --- |

26.

Vervoer van afval is internationaal; zonder uniforme uitvoering en naleving van de wetgeving door alle lidstaten is er geen gelijk speelveld, noch worden de risico's voor de volksgezondheid en het milieu dan goed aangepakt. Daarom is actie op EU-niveau geboden.

| 27. | Als de Commissie bij gedelegeerde handeling de elektronische gegevensuitwisseling ten uitvoer legt, moet terdege rekening worden gehouden met de gevolgen voor de bevoegdheden van de lokale en regionale overheden. Daarom moeten de lokale en regionale overheden of hun vertegenwoordigers rechtstreeks worden geraadpleegd voordat een gedelegeerde handeling wordt voorgesteld. |
| --- | --- |

27.

Als de Commissie bij gedelegeerde handeling de elektronische gegevensuitwisseling ten uitvoer legt, moet terdege rekening worden gehouden met de gevolgen voor de bevoegdheden van de lokale en regionale overheden. Daarom moeten de lokale en regionale overheden of hun vertegenwoordigers rechtstreeks worden geraadpleegd voordat een gedelegeerde handeling wordt voorgesteld.

II.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Wijzigingsvoorstel 1

COM(2013) 516 final, artikel 1, lid 2 — Verordening (EG) nr. 1013/2006, art. 26, nieuw lid 5

Motivering

Adequate raadpleging is geboden, ook op het deskundigenniveau van bevoegde lokale en regionale overheden. Er is één loket voor douaneverklaringen en een loket voor maritieme zaken. Data moeten toegankelijk zijn voor alle betrokken organen, bijv. politie, douane, inspectiediensten en haveninstanties.

Wijzigingsvoorstel 2

COM(2013) 516 final, artikel 1, lid 3, sub b) — Verordening (EG) nr. 1013/2006, art. 50, invoeging van lid 2, sub a

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten zorgen ervoor dat hun bevoegde autoriteiten plannen opstellen voor controles die tot doel hebben na te gaan of deze verordening wordt nageleefd. De plannen bestrijken het volledige grondgebied van de betrokken lidstaat en zijn van toepassing op alle overeenkomstig lid 2 uitgevoerde controles van overbrengingen van afvalstoffen, met inbegrip van controles van inrichtingen en ondernemingen, weg- en spoorwegtransporten en zendingen in havens. De plannen omvatten onder meer de volgende elementen: | De lidstaten zorgen ervoor dat hun bevoegde autoriteiten plannen opstellen voor controles die tot doel hebben na te gaan of deze verordening wordt nageleefd. De plannen bestrijken het volledige grondgebied van de betrokken lidstaat op de adequate niveaus, zodat de coördinatie van de uit te voeren diverse inspecties is gewaarborgd, en zijn van toepassing op alle overeenkomstig lid 2 uitgevoerde controles van overbrengingen van afvalstoffen, met inbegrip van controles van inrichtingen en ondernemingen, weg- en spoorwegtransporten en zendingen in havens. De plannen omvatten onder meer de volgende elementen: |
| (a) | een strategie en doelstellingen voor controles van overbrengingen van afvalstoffen waarbij verwezen wordt naar de nodige personele, financiële en andere middelen; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten zorgen ervoor dat hun bevoegde autoriteiten plannen opstellen voor controles die tot doel hebben na te gaan of deze verordening wordt nageleefd. De plannen bestrijken het volledige grondgebied van de betrokken lidstaat en zijn van toepassing op alle overeenkomstig lid 2 uitgevoerde controles van overbrengingen van afvalstoffen, met inbegrip van controles van inrichtingen en ondernemingen, weg- en spoorwegtransporten en zendingen in havens. De plannen omvatten onder meer de volgende elementen:

De lidstaten zorgen ervoor dat hun bevoegde autoriteiten plannen opstellen voor controles die tot doel hebben na te gaan of deze verordening wordt nageleefd. De plannen bestrijken het volledige grondgebied van de betrokken lidstaat op de adequate niveaus, zodat de coördinatie van de uit te voeren diverse inspecties is gewaarborgd, en zijn van toepassing op alle overeenkomstig lid 2 uitgevoerde controles van overbrengingen van afvalstoffen, met inbegrip van controles van inrichtingen en ondernemingen, weg- en spoorwegtransporten en zendingen in havens. De plannen omvatten onder meer de volgende elementen:

(a)

een strategie en doelstellingen voor controles van overbrengingen van afvalstoffen waarbij verwezen wordt naar de nodige personele, financiële en andere middelen;

| (a) | een strategie en meetbare doelstellingen voor controles van overbrengingen van afvalstoffen waarbij verwezen wordt naar de nodige personele, financiële en andere middelen; |
| --- | --- |

(a)

een strategie en meetbare doelstellingen voor controles van overbrengingen van afvalstoffen waarbij verwezen wordt naar de nodige personele, financiële en andere middelen;

| (b) | een risicobeoordeling van specifieke afvalstromen en bronnen van illegale overbrengingen waarbij rekening wordt gehouden met geheime informatie, zoals politieonderzoeken en analyses van criminele activiteiten; |
| --- | --- |

(b)

een risicobeoordeling van specifieke afvalstromen en bronnen van illegale overbrengingen waarbij rekening wordt gehouden met geheime informatie, zoals politieonderzoeken en analyses van criminele activiteiten;

| (b) | een risicobeoordeling van specifieke afvalstromen en bronnen van illegale overbrengingen waarbij rekening wordt gehouden met geheime informatie, zoals politieonderzoeken en analysen van criminele activiteiten; |
| --- | --- |

(b)

een risicobeoordeling van specifieke afvalstromen en bronnen van illegale overbrengingen waarbij rekening wordt gehouden met geheime informatie, zoals politieonderzoeken en analysen van criminele activiteiten;

| (c) | prioriteiten en een beschrijving van de wijze waarop deze prioriteiten zijn geselecteerd op basis van de doelstellingen, de strategieën en de risicobeoordeling; |
| --- | --- |

(c)

prioriteiten en een beschrijving van de wijze waarop deze prioriteiten zijn geselecteerd op basis van de doelstellingen, de strategieën en de risicobeoordeling;

| (c) | prioriteiten en een beschrijving van de wijze waarop deze prioriteiten zijn geselecteerd op basis van de doelstellingen, de strategieën en de risicobeoordeling; |
| --- | --- |

(c)

prioriteiten en een beschrijving van de wijze waarop deze prioriteiten zijn geselecteerd op basis van de doelstellingen, de strategieën en de risicobeoordeling;

| (d) | informatie over het aantal en de soorten geplande controles van afvalsites, weg- en spoorwegtransporten en zendingen in havens; |
| --- | --- |

(d)

informatie over het aantal en de soorten geplande controles van afvalsites, weg- en spoorwegtransporten en zendingen in havens;

| (d) | informatie over het aantal en de soorten geplande controles van afvalsites, weg-, lucht—, waterweg- en spoorwegtransporten en zendingen in havens, gebaseerd op de risicobeoordeling en de prioriteiten; |
| --- | --- |

(d)

informatie over het aantal en de soorten geplande controles van afvalsites, weg-, lucht—, waterweg- en spoorwegtransporten en zendingen in havens, gebaseerd op de risicobeoordeling en de prioriteiten;

| (e) | een overzicht van de taken waarmee elke autoriteit die bij de controles van overbrengingen van afvalstoffen betrokken is, is belast; |
| --- | --- |

(e)

een overzicht van de taken waarmee elke autoriteit die bij de controles van overbrengingen van afvalstoffen betrokken is, is belast;

| (e) | een overzicht van de taken waarmee elke autoriteit die bij de controles van overbrengingen van afvalstoffen betrokken is, is belast; |
| --- | --- |

(e)

een overzicht van de taken waarmee elke autoriteit die bij de controles van overbrengingen van afvalstoffen betrokken is, is belast;

| (f) | de instrumenten voor samenwerking tussen de verschillende autoriteiten die bij de controles betrokken zijn; |
| --- | --- |

(f)

de instrumenten voor samenwerking tussen de verschillende autoriteiten die bij de controles betrokken zijn;

| (f) | de instrumenten voor doeltreffende en efficiënte samenwerking tussen de verschillende autoriteiten die bij de controles betrokken zijn; |
| --- | --- |

(f)

de instrumenten voor doeltreffende en efficiënte samenwerking tussen de verschillende autoriteiten die bij de controles betrokken zijn;

| (g) | een beoordeling van de mate waarin de controleurs behoefte hebben aan opleidingen over technische of juridische kwesties met betrekking tot afvalbeheer en -overbrengingen en voorzieningen voor regelmatige opleidingsprogramma’s. |
| --- | --- |

(g)

een beoordeling van de mate waarin de controleurs behoefte hebben aan opleidingen over technische of juridische kwesties met betrekking tot afvalbeheer en -overbrengingen en voorzieningen voor regelmatige opleidingsprogramma’s.

| (g) | een beoordeling van de mate waarin de controleurs behoefte hebben aan opleidingen over technische of juridische kwesties met betrekking tot afvalbeheer en -overbrengingen en voorzieningen voor regelmatige opleidingsprogramma’s.; |
| --- | --- |

(g)

een beoordeling van de mate waarin de controleurs behoefte hebben aan opleidingen over technische of juridische kwesties met betrekking tot afvalbeheer en -overbrengingen en voorzieningen voor regelmatige opleidingsprogramma’s.;

| (h) | een strategie ter bevordering van de naleving om de gereguleerde partijen en het brede publiek bij de zaak te betrekken; en |
| --- | --- |

(h)

een strategie ter bevordering van de naleving om de gereguleerde partijen en het brede publiek bij de zaak te betrekken; en

| (i) | informatie over de wijze waarop gereguleerde partijen en het brede publiek bij een aangewezen instantie problemen kunnen melden (klokkenluiden). |
| --- | --- |

(i)

informatie over de wijze waarop gereguleerde partijen en het brede publiek bij een aangewezen instantie problemen kunnen melden (klokkenluiden).

De plannen worden ten minste jaarlijks geëvalueerd en, waar nodig, bijgewerkt. Geëvalueerd wordt in welke mate de doelstellingen en andere onderdelen van de plannen zijn uitgevoerd.

De plannen worden ten minste jaarlijks geëvalueerd en, waar nodig, bijgewerkt. Geëvalueerd wordt in welke mate de doelstellingen en andere onderdelen van de plannen zijn uitgevoerd.

De plannen worden door de bevoegde autoritei t openbaar gemaakt overeenkomstig Richtlijn 2003/4/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2003 inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie (8).

Het strategisch overzicht van de plannen worden door de bevoegde autoriteit permanent openbaar gemaakt, ook in elektronische vorm, overeenkomstig Richtlijn 2003/4/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2003 inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie (9).

De lidstaten zorgen ervoor dat de resultaten van de inspecties, uitgevoerd volgens de in dit artikel vermelde plannen, eventuele herstelacties, ondernomen door de relevante overheden naar aanleiding van die inspecties, de namen van de bij illegaal vervoer betrokkenen en de opgelegde sancties permanent beschikbaar zijn voor het publiek, ook in elektronische vorm.

Motivering

In sommige lidstaten stelt elke regio zijn eigen inspectieplan op; deze zouden gecoördineerd moeten worden zodat het gehele geografische gebied wordt bestreken. Meetbare doelstellingen stroken met bestaande goede praktijken in de lidstaten en zorgen ervoor dat de beleidsmakers de doeltreffendheid van het inspectieplan kunnen beoordelen. De waterwegen en luchtvervoer moeten toegevoegd worden omdat ook zij gebruikt worden om afval te vervoeren. Voor de afval- en grondstoffenindustrie is, evenals voor het brede publiek een taak weggelegd om naleving te waarborgen van de Verordeningen overbrenging afvalstoffen; ook moeten zij in het algemeen belang bij een passende instantie hun zorgen kunnen uiten, zonder intimidatie of represailles te hoeven vrezen. Uitdrukkelijk vermeld moet worden dat het aantal en type inspecties gebaseerd moeten zijn op de in de leden b) en c) vermelde risicobeoordeling en prioriteiten. Publicatie van de resultaten van inspecties is nodig om aan te tonen dat de verordening ten uitvoer is gelegd en om het publieke vertrouwen in afvalbeheer te behouden. Er moet alleen een strategisch overzicht van de plannen worden gepubliceerd; gedetailleerdere informatie is wellicht nuttig voor degenen die inspecties van transporten trachten te vermijden.

Wijzigingsvoorstel 3

Verordening (EG) nr. 1013/2006, artikel 50, lid 5

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Geen wijziging voorgesteld door de Commissie op de huidige tekst van Verordening (EG) nr. 1013/2006, artikel 50, lid 5. | Voorgestelde wijziging op de huidige tekst van Verordening (EG) nr. 1013/2006, artikel 50, lid 5:

  De lidstaten werken onderling in bilateraal of
  en multilateraal verband samen ten behoeve van de preventie en opsporing van illegale overbrengingen. Zij wisselen informatie uit over afvalvervoer en delen kennis over nalevingsmaatregelen. De Commissie richt hiertoe een gemeenschappelijk platform op dat alle lidstaten omvat. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Geen wijziging voorgesteld door de Commissie op de huidige tekst van Verordening (EG) nr. 1013/2006, artikel 50, lid 5.

Voorgestelde wijziging op de huidige tekst van Verordening (EG) nr. 1013/2006, artikel 50, lid 5:

De lidstaten werken onderling in bilateraal of
  en multilateraal verband samen ten behoeve van de preventie en opsporing van illegale overbrengingen. Zij wisselen informatie uit over afvalvervoer en delen kennis over nalevingsmaatregelen. De Commissie richt hiertoe een gemeenschappelijk platform op dat alle lidstaten omvat.

Motivering

De huidige samenwerking is vrijwillig en ontbeert de deelname van grote lidstaten. Illegaal grensoverschrijdend vervoer kan uitsluitend bestreden worden als alle lidstaten samenwerken; daarom moet er een gemeenschappelijk platform komen.

Brussel, 30 januari 2014

De voorzitter van het Comité van de Regio’s

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Network for the Implementation and Enforcement of Environmental Law (IMPEL) — trans-frontier shipment of waste cluster.

1

(2)  IMPEL (2012) Doing the right thing for waste shipment inspections.

2

(3)  Raad Milieu, 14 oktober 2013.

3

(4)  European Data Interchange for waste notification (EUDIN).

4

(5)  European Commission High Level Group of Independent Stakeholders on Administrative Burdens (2009): Opinion of the High Level Group — Administrative burden reduction; priority area Environment.

5

(6)  CdR1119/2012 fin.

6

(7)  CdR 593/2013 fin, CdR 1119/2012 fin, CdR 164/2010 fin.

7

(8)  PB L 41, 14.2.2003, blz. 26.

8

(9)  PB L 41, 14.2.2003, blz. 26.

9

---

| 26.4.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 126/48 |
| --- | --- | --- | --- |

26.4.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 126/48

---

Advies van het Comité van de Regio’s — Naiades II-pakket

2014/C 126/12

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Algemene opmerkingen

| 1. | is ingenomen met het NAIADES II-pakket dat het logische vervolg is op het NAIADES I-pakket. Met het NAIADES I-pakket heeft de EU de ontwikkeling van de binnenvaart voor het eerst aangepakt vanuit een geïntegreerde benadering. De inspanningen van de Commissie om de binnenvaart weer nieuw leven in te blazen en het aandeel van de binnenvaart in het totale vervoervolume tot het niveau te verhogen waarop alle mogelijkheden ervan zijn benut, krijgen alle instemming van het CvdR. |
| --- | --- |

1.

is ingenomen met het NAIADES II-pakket dat het logische vervolg is op het NAIADES I-pakket. Met het NAIADES I-pakket heeft de EU de ontwikkeling van de binnenvaart voor het eerst aangepakt vanuit een geïntegreerde benadering. De inspanningen van de Commissie om de binnenvaart weer nieuw leven in te blazen en het aandeel van de binnenvaart in het totale vervoervolume tot het niveau te verhogen waarop alle mogelijkheden ervan zijn benut, krijgen alle instemming van het CvdR.

| 2. | De Commissie geeft voorrang aan de verschuiving van vervoer over de weg naar vervoer per spoor, over de binnenwateren en over zee en dringt daarbij aan op de internalisering van de externe kosten van alle vervoerswijzen. Ook hierin krijgt de Commissie de steun van het CvdR. |
| --- | --- |

2.

De Commissie geeft voorrang aan de verschuiving van vervoer over de weg naar vervoer per spoor, over de binnenwateren en over zee en dringt daarbij aan op de internalisering van de externe kosten van alle vervoerswijzen. Ook hierin krijgt de Commissie de steun van het CvdR.

| 3. | Het CvdR pleit voor verdere ontwikkeling van de binnenvaart, omdat het daarin een middel ziet om de verkeerscongestie op de weg tegen te gaan. Ook beschouwt het de binnenvaart — getuige de staat van dienst ervan wat veiligheid betreft en de beoordeling van de effecten van binnenvaart op het milieu — als een betrouwbare, veilige en duurzame wijze van vervoer. |
| --- | --- |

3.

Het CvdR pleit voor verdere ontwikkeling van de binnenvaart, omdat het daarin een middel ziet om de verkeerscongestie op de weg tegen te gaan. Ook beschouwt het de binnenvaart — getuige de staat van dienst ervan wat veiligheid betreft en de beoordeling van de effecten van binnenvaart op het milieu — als een betrouwbare, veilige en duurzame wijze van vervoer.

| 4. | Van belang is de rol die lokale en regionale overheden in landinrichtingsbeleid en vervoersplanning spelen, waarbij doeltreffende ruimtelijke ordening de bundeling van economische activiteiten kan vergemakkelijken, tot de vorming van geïntegreerde clusters kan leiden (waardoor minder vervoer nodig is) en multimodaal vervoer aantrekkelijker kan maken. Ook de infrastructuur voor vervoer is van belang voor de ontwikkeling van een regio, net zo goed als binnenhavens die economische bedrijvigheid aantrekken en waterwegen die meehelpen om de congestie in zeehavens en andere vervoersystemen te verminderen. Lokale en regionale overheden dragen een groot deel van de kosten die gemoeid zijn met de ontwikkeling en het beheer van belangrijke infrastructurele activa en moeten een hoofdrol krijgen als het erom gaat de capaciteit van binnenwateren zo veel mogelijk te benutten. |
| --- | --- |

4.

Van belang is de rol die lokale en regionale overheden in landinrichtingsbeleid en vervoersplanning spelen, waarbij doeltreffende ruimtelijke ordening de bundeling van economische activiteiten kan vergemakkelijken, tot de vorming van geïntegreerde clusters kan leiden (waardoor minder vervoer nodig is) en multimodaal vervoer aantrekkelijker kan maken. Ook de infrastructuur voor vervoer is van belang voor de ontwikkeling van een regio, net zo goed als binnenhavens die economische bedrijvigheid aantrekken en waterwegen die meehelpen om de congestie in zeehavens en andere vervoersystemen te verminderen. Lokale en regionale overheden dragen een groot deel van de kosten die gemoeid zijn met de ontwikkeling en het beheer van belangrijke infrastructurele activa en moeten een hoofdrol krijgen als het erom gaat de capaciteit van binnenwateren zo veel mogelijk te benutten.

| 5. | In tegenstelling tot andere vervoertrajecten hebben binnenwateren nog andere functies dan alleen vervoer, zoals watervoorziening, bescherming tegen overstromingen, energieopwekking, recreatie en toerisme. Ook zijn binnenwateren belangrijke ecosystemen en spelen zij een rol in landbouw en visserij. Daarom zou de binnenvaart zijn leidersrol als milieuvriendelijke vervoerswijze moeten blijven spelen en de gulden middenweg moeten aanhouden tussen de aan binnenvaart gerelateerde activiteiten en alle andere (soms concurrerende) functies van waterwegen. |
| --- | --- |

5.

In tegenstelling tot andere vervoertrajecten hebben binnenwateren nog andere functies dan alleen vervoer, zoals watervoorziening, bescherming tegen overstromingen, energieopwekking, recreatie en toerisme. Ook zijn binnenwateren belangrijke ecosystemen en spelen zij een rol in landbouw en visserij. Daarom zou de binnenvaart zijn leidersrol als milieuvriendelijke vervoerswijze moeten blijven spelen en de gulden middenweg moeten aanhouden tussen de aan binnenvaart gerelateerde activiteiten en alle andere (soms concurrerende) functies van waterwegen.

| 6. | Het CvdR steunt overheidsingrijpen om de bedrijfsvoorwaarden, infrastructuur en milieuprestaties van de binnenvaart te verbeteren en innovatie en de integratie ervan in de logistieke keten te bevorderen. Aangezien de binnenvaart geliberaliseerd is en werkzaam op een interne markt voor vervoer, kan een dergelijke investering van overheidswege worden gerechtvaardigd. Immers, de binnenvaart is zwaar getroffen door de economische crisis en levert sociaaleconomische en milieuvoordelen op. |
| --- | --- |

6.

Het CvdR steunt overheidsingrijpen om de bedrijfsvoorwaarden, infrastructuur en milieuprestaties van de binnenvaart te verbeteren en innovatie en de integratie ervan in de logistieke keten te bevorderen. Aangezien de binnenvaart geliberaliseerd is en werkzaam op een interne markt voor vervoer, kan een dergelijke investering van overheidswege worden gerechtvaardigd. Immers, de binnenvaart is zwaar getroffen door de economische crisis en levert sociaaleconomische en milieuvoordelen op.

Subsidiariteit en evenredigheid

| 7. | Het NAIADES II-pakket komt overeen met de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid. |
| --- | --- |

7.

Het NAIADES II-pakket komt overeen met de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid.

Specifieke opmerkingen over de Mededeling van de Commissie over het NAIADES II-pakket

| 8. | De Commissie stelt in het algemeen terecht dat de binnenvaart wordt gekenmerkt door de overheersende aanwezigheid van eigenaren/operatoren en een versnipperd aanbod, de afbrokkeling van haar positie in vergelijking met operatoren in andere vervoersystemen en de gestage maar zekere vermindering van haar aandeel in vervoer in vergelijking met vervoer over de weg, overcapaciteit en de daaruit voortvloeiende prijsconcurrentie, onvermogen om te herinvesteren en te innoveren, gebrek aan vooruitgang als het gaat om de aanpak van infrastructurele lacunes en knelpunten en verlies aan concurrentievermogen vanwege de algemene vertraging van de economie in de EU. |
| --- | --- |

8.

De Commissie stelt in het algemeen terecht dat de binnenvaart wordt gekenmerkt door de overheersende aanwezigheid van eigenaren/operatoren en een versnipperd aanbod, de afbrokkeling van haar positie in vergelijking met operatoren in andere vervoersystemen en de gestage maar zekere vermindering van haar aandeel in vervoer in vergelijking met vervoer over de weg, overcapaciteit en de daaruit voortvloeiende prijsconcurrentie, onvermogen om te herinvesteren en te innoveren, gebrek aan vooruitgang als het gaat om de aanpak van infrastructurele lacunes en knelpunten en verlies aan concurrentievermogen vanwege de algemene vertraging van de economie in de EU.

| 9. | Daarom staat het CvdR achter de voornaamste actiegebieden voor NAIADES II en de doelstelling ervan, te weten: van de binnenvaart een hoogwaardige, goed bestuurde, efficiënte en veilige vervoerswijze maken, die deel uitmaakt van de intermodale vervoersketen, kwaliteitsbanen voor geschoolde werknemers genereert en aan hoge milieunormen voldoet. Het CvdR is er vast van overtuigd dat de binnenvaart een significante bijdrage kan leveren aan het vervoerbeleid van de EU en daarin voldoende plaats moet innemen. |
| --- | --- |

9.

Daarom staat het CvdR achter de voornaamste actiegebieden voor NAIADES II en de doelstelling ervan, te weten: van de binnenvaart een hoogwaardige, goed bestuurde, efficiënte en veilige vervoerswijze maken, die deel uitmaakt van de intermodale vervoersketen, kwaliteitsbanen voor geschoolde werknemers genereert en aan hoge milieunormen voldoet. Het CvdR is er vast van overtuigd dat de binnenvaart een significante bijdrage kan leveren aan het vervoerbeleid van de EU en daarin voldoende plaats moet innemen.

| 10. | Thans is geboden dat de lidstaten onverkort hun schouders onder de verwezenlijking van doorslaggevende doelstellingen zetten en dat de binnenvaart zijn fundamentele zwakke punten op een proactievere en consequentere wijze te lijf gaat. |
| --- | --- |

10.

Thans is geboden dat de lidstaten onverkort hun schouders onder de verwezenlijking van doorslaggevende doelstellingen zetten en dat de binnenvaart zijn fundamentele zwakke punten op een proactievere en consequentere wijze te lijf gaat.

| 11. | NAIADES I was niet volmaakt. NAIADES II zou meer effect moeten sorteren. Daarom zou de Commissie — zo nodig met behulp van de middelen van het PLATINA-platform (1) — een overzichtelijk stappenplan voor de uitvoering ervan moeten opstellen, met streefcijfers, mijlpalen en een samenhangendere benadering van financiële en andere middelen. |
| --- | --- |

11.

NAIADES I was niet volmaakt. NAIADES II zou meer effect moeten sorteren. Daarom zou de Commissie — zo nodig met behulp van de middelen van het PLATINA-platform (1) — een overzichtelijk stappenplan voor de uitvoering ervan moeten opstellen, met streefcijfers, mijlpalen en een samenhangendere benadering van financiële en andere middelen.

(a)   Hoogwaardige infrastructuur

| 12. | De binnenvaart mag niet los van andere vervoerswijzen worden bezien: verbetering van de interconnectiviteit van de binnenvaart met andere vervoerswijzen zal helpen om het aandeel ervan op de vervoersmarkt te vergroten en de hele sector te versterken. |
| --- | --- |

12.

De binnenvaart mag niet los van andere vervoerswijzen worden bezien: verbetering van de interconnectiviteit van de binnenvaart met andere vervoerswijzen zal helpen om het aandeel ervan op de vervoersmarkt te vergroten en de hele sector te versterken.

| 13. | Het CvdR juicht toe dat binnenlandse waterwegen in zes van de negen kernnetwerkcorridors van het TEN-T zijn opgenomen en hoopt dat de uitvoering en governance-structuren van deze corridors representatief genoeg zullen zijn voor alle vervoerswijzen en dat er in het kader van de TEN-T-netwerken voldoende erkenning komt voor het potentieel en de specifieke kenmerken van de binnenvaart. Alleen dan kunnen knelpunten en ontbrekende schakels in de binnenvaart naar behoren worden verholpen. |
| --- | --- |

13.

Het CvdR juicht toe dat binnenlandse waterwegen in zes van de negen kernnetwerkcorridors van het TEN-T zijn opgenomen en hoopt dat de uitvoering en governance-structuren van deze corridors representatief genoeg zullen zijn voor alle vervoerswijzen en dat er in het kader van de TEN-T-netwerken voldoende erkenning komt voor het potentieel en de specifieke kenmerken van de binnenvaart. Alleen dan kunnen knelpunten en ontbrekende schakels in de binnenvaart naar behoren worden verholpen.

| 14. | De langetermijnverbintenis om een alomvattend kernnetwerk op te zetten, leidt hopelijk ook tot een stabiel rechtskader waardoor nieuwe investeringen in de binnenvaart worden aangetrokken. |
| --- | --- |

14.

De langetermijnverbintenis om een alomvattend kernnetwerk op te zetten, leidt hopelijk ook tot een stabiel rechtskader waardoor nieuwe investeringen in de binnenvaart worden aangetrokken.

| 15. | De lidstaten waarop dit van toepassing is, zouden samen met lokale en regionale overheden en andere relevante stakeholders hun beloften moeten nakomen en de Commissie uitvoerige voorstellen voor binnenwateren en -havens moeten voorleggen om aanspraak te kunnen maken op de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen (CEF) en van een potentiële verhoging van het cofinancieringspercentage voor dit soort projecten (dat kan oplopen tot 40%) te profiteren. Investeringen in zowel harde als zachte infrastructuur helpen de binnenvaart om zijn mogelijkheden ten volle te benutten. |
| --- | --- |

15.

De lidstaten waarop dit van toepassing is, zouden samen met lokale en regionale overheden en andere relevante stakeholders hun beloften moeten nakomen en de Commissie uitvoerige voorstellen voor binnenwateren en -havens moeten voorleggen om aanspraak te kunnen maken op de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen (CEF) en van een potentiële verhoging van het cofinancieringspercentage voor dit soort projecten (dat kan oplopen tot 40%) te profiteren. Investeringen in zowel harde als zachte infrastructuur helpen de binnenvaart om zijn mogelijkheden ten volle te benutten.

| 16. | Het CvdR blijft de betrokken lidstaten aanmoedigen om bij het opstellen van investeringsplannen en het invoeren van programmeringsinstrumenten van overheidswege de nodige aandacht te besteden aan de binnenvaart en reeds gedane toezeggingen na te komen, teneinde het ontstaan en de verdere ontwikkeling van regionale economische centra te ondersteunen. |
| --- | --- |

16.

Het CvdR blijft de betrokken lidstaten aanmoedigen om bij het opstellen van investeringsplannen en het invoeren van programmeringsinstrumenten van overheidswege de nodige aandacht te besteden aan de binnenvaart en reeds gedane toezeggingen na te komen, teneinde het ontstaan en de verdere ontwikkeling van regionale economische centra te ondersteunen.

| 17. | Van belang is dat kleinere vaarwateren worden onderhouden en, als dit de moeite loont voor navigatiedoeleinden, worden verbeterd, zodat een alomvattend netwerk in stand kan worden gehouden en ook kleinere actoren in de sector aan de slag kunnen blijven. |
| --- | --- |

17.

Van belang is dat kleinere vaarwateren worden onderhouden en, als dit de moeite loont voor navigatiedoeleinden, worden verbeterd, zodat een alomvattend netwerk in stand kan worden gehouden en ook kleinere actoren in de sector aan de slag kunnen blijven.

(b)   Kwaliteit door innovatie

| 18. | De binnenvaart is te weinig ingesteld op innovatie en ontbeert de motivering daarvoor. Het CvdR deelt de mening van de Commissie dat de binnenvaart zich de agenda voor O&O en Innovatie eigen moet maken, prioriteiten voor de toekomst moet stellen en proactiever gebruik moet maken van geboden kansen. |
| --- | --- |

18.

De binnenvaart is te weinig ingesteld op innovatie en ontbeert de motivering daarvoor. Het CvdR deelt de mening van de Commissie dat de binnenvaart zich de agenda voor O&O en Innovatie eigen moet maken, prioriteiten voor de toekomst moet stellen en proactiever gebruik moet maken van geboden kansen.

| 19. | Lokale en regionale overheden kunnen innovatie in de binnenvaart bevorderen door hun steun te geven aan aangepast innovatiebeleid en een toegesneden gebruik van middelen en financiële instrumenten. |
| --- | --- |

19.

Lokale en regionale overheden kunnen innovatie in de binnenvaart bevorderen door hun steun te geven aan aangepast innovatiebeleid en een toegesneden gebruik van middelen en financiële instrumenten.

(c)   Vlotte marktwerking

| 20. | Het CvdR steunt de inspanningen van de Commissie om de versnippering terug te dringen en synergiewerking tussen marktspelers te bevorderen. Bepaalde regels die van toepassing zijn op de binnenvaart, worden uitgevaardigd door regionale of nationale overheden. Daarom moet de Commissie zich, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, zo flexibel mogelijk opstellen in het harmoniseringsproces. |
| --- | --- |

20.

Het CvdR steunt de inspanningen van de Commissie om de versnippering terug te dringen en synergiewerking tussen marktspelers te bevorderen. Bepaalde regels die van toepassing zijn op de binnenvaart, worden uitgevaardigd door regionale of nationale overheden. Daarom moet de Commissie zich, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, zo flexibel mogelijk opstellen in het harmoniseringsproces.

| 21. | Het CvdR is voorstander van de internalisering van externe kosten voor alle vervoerswijzen, maar vindt dat die internalisering niet mag worden aangewend om de vervoerskosten te verhogen. Vervoerswijzen worden vergelijkbaarder als het juiste prijskaartje op de externe kosten wordt geplakt. Dit kan ertoe leiden dat voor milieuvriendelijkere vervoerswijzen wordt gekozen en dat de sector zich gaat bezighouden met externe kosten, en zou vooral gunstig zijn voor het vervoer over waterwegen. |
| --- | --- |

21.

Het CvdR is voorstander van de internalisering van externe kosten voor alle vervoerswijzen, maar vindt dat die internalisering niet mag worden aangewend om de vervoerskosten te verhogen. Vervoerswijzen worden vergelijkbaarder als het juiste prijskaartje op de externe kosten wordt geplakt. Dit kan ertoe leiden dat voor milieuvriendelijkere vervoerswijzen wordt gekozen en dat de sector zich gaat bezighouden met externe kosten, en zou vooral gunstig zijn voor het vervoer over waterwegen.

| 22. | Daar staat tegenover dat de toerekening van kosten voor infrastructuur (of het nu gaat om nieuwe infrastructuur of de instandhouding van bestaande infrastructuur) zorgvuldig moet worden overwogen omdat daaraan een extra financiële last voor de binnenvaart is verbonden, en dat ook moet worden nagedacht over de mogelijkheid om die kosten door andere gebruikers van waterwegen te laten betalen. |
| --- | --- |

22.

Daar staat tegenover dat de toerekening van kosten voor infrastructuur (of het nu gaat om nieuwe infrastructuur of de instandhouding van bestaande infrastructuur) zorgvuldig moet worden overwogen omdat daaraan een extra financiële last voor de binnenvaart is verbonden, en dat ook moet worden nagedacht over de mogelijkheid om die kosten door andere gebruikers van waterwegen te laten betalen.

| 23. | De Commissie stelt voor om een analyse te maken van de belemmeringen voor de ontwikkeling van binnenhavens. Het zou een goede zaak zijn als de betrokken lokale en regionale overheden vaker over dit onderwerp worden geraadpleegd voordat wordt overgeschakeld op wetgevende procedures. |
| --- | --- |

23.

De Commissie stelt voor om een analyse te maken van de belemmeringen voor de ontwikkeling van binnenhavens. Het zou een goede zaak zijn als de betrokken lokale en regionale overheden vaker over dit onderwerp worden geraadpleegd voordat wordt overgeschakeld op wetgevende procedures.

(d)   Een hoogwaardig milieu door lage emissies

| 24. | Het CvdR steunt inspanningen om de vloot te vergroenen en luchtvervuiling tegen te gaan. De manier waarop dit gebeurt, moet technologieneutraal zijn (qua motortechnologie en brandstofkeuze) en beantwoorden aan een optimale kosten/baten-verhouding. |
| --- | --- |

24.

Het CvdR steunt inspanningen om de vloot te vergroenen en luchtvervuiling tegen te gaan. De manier waarop dit gebeurt, moet technologieneutraal zijn (qua motortechnologie en brandstofkeuze) en beantwoorden aan een optimale kosten/baten-verhouding.

| 25. | Het CvdR suggereert dat de potentiële voordelen van de vergroening van de vloot op energiegebied en inzake koolstofuitstoot nauwkeurig worden geëvalueerd, met inachtneming van de ouderdom en de laadkenmerken van het schip en de prestaties van de huidige motor, en dat inzicht wordt verkregen in de aanzienlijke ingebedde energie die nodig is als in nieuwe motoren wordt voorzien. Daarom dringt het aan op meer inspanningen om verbetering te brengen in de economische haalbaarheid en normalisering van vernieuwingsmateriaal, teneinde de kosten te verlagen en de uitstoot van alle bestaande schepen te verminderen; |
| --- | --- |

25.

Het CvdR suggereert dat de potentiële voordelen van de vergroening van de vloot op energiegebied en inzake koolstofuitstoot nauwkeurig worden geëvalueerd, met inachtneming van de ouderdom en de laadkenmerken van het schip en de prestaties van de huidige motor, en dat inzicht wordt verkregen in de aanzienlijke ingebedde energie die nodig is als in nieuwe motoren wordt voorzien. Daarom dringt het aan op meer inspanningen om verbetering te brengen in de economische haalbaarheid en normalisering van vernieuwingsmateriaal, teneinde de kosten te verlagen en de uitstoot van alle bestaande schepen te verminderen;

| 26. | Momenteel zijn er geen stimulansen voor de binnenvaart (noch in de vorm van rechtsinstrumenten, noch in de vorm van financiële maatregelen) om de emissies echt te gaan verminderen. Het CvdR pleit daarom voor een geïntegreerde benadering waarbij een aantal fondsen (LIFE+, TEN-T, Horizon2020 e.a.) mag worden ingezet om de binnenwatervloot „groener” te maken en kijkt uit naar de effectbeoordeling van de diverse oplossingen die worden overwogen om de emissies van grote en kleine en van oude en nieuwe schepen aan banden te leggen, teneinde luchtverontreiniging aan de bron tegen te gaan. |
| --- | --- |

26.

Momenteel zijn er geen stimulansen voor de binnenvaart (noch in de vorm van rechtsinstrumenten, noch in de vorm van financiële maatregelen) om de emissies echt te gaan verminderen. Het CvdR pleit daarom voor een geïntegreerde benadering waarbij een aantal fondsen (LIFE+, TEN-T, Horizon2020 e.a.) mag worden ingezet om de binnenwatervloot „groener” te maken en kijkt uit naar de effectbeoordeling van de diverse oplossingen die worden overwogen om de emissies van grote en kleine en van oude en nieuwe schepen aan banden te leggen, teneinde luchtverontreiniging aan de bron tegen te gaan.

| 27. | Het CvdR plaatst vraagtekens bij de uitspraak in het werkdocument van de Commissiediensten dat LNG (2) de enige oplossing is voor het probleem van luchtvervuilende emissies en bij het ogenschijnlijke gemak waarmee technologie-oplossingen van de ene op de andere vervoerswijze kunnen worden overgedragen, terwijl nog steeds niet is uitgemaakt wat de meest geschikte technologie-oplossing is om de binnenvaart aan normen te laten beantwoorden. LNG is een veelbelovende maar niet de enige optie en de termijnen die voor de toepassing ervan worden gesteld, lijken onrealistisch. |
| --- | --- |

27.

Het CvdR plaatst vraagtekens bij de uitspraak in het werkdocument van de Commissiediensten dat LNG (2) de enige oplossing is voor het probleem van luchtvervuilende emissies en bij het ogenschijnlijke gemak waarmee technologie-oplossingen van de ene op de andere vervoerswijze kunnen worden overgedragen, terwijl nog steeds niet is uitgemaakt wat de meest geschikte technologie-oplossing is om de binnenvaart aan normen te laten beantwoorden. LNG is een veelbelovende maar niet de enige optie en de termijnen die voor de toepassing ervan worden gesteld, lijken onrealistisch.

| 28. | Zonder een adequaat engagement van de betrokkenen zelf zullen de inspanningen om een milieuvriendelijke binnenvaart te helpen ontwikkelen, worden bemoeilijkt. |
| --- | --- |

28.

Zonder een adequaat engagement van de betrokkenen zelf zullen de inspanningen om een milieuvriendelijke binnenvaart te helpen ontwikkelen, worden bemoeilijkt.

(e)   Geschoolde werknemers en hoogwaardige banen

| 29. | De Commissie stelt terecht voor om verbetering te brengen in de vaardigheden en kwalificaties in de binnenvaart, omdat daardoor ook de toegang tot de arbeidsmarkt, de mobiliteit en de veiligheid worden verbeterd. Bovendien worden de banen daardoor hoogwaardiger en ontstaat er een gelijk speelveld. |
| --- | --- |

29.

De Commissie stelt terecht voor om verbetering te brengen in de vaardigheden en kwalificaties in de binnenvaart, omdat daardoor ook de toegang tot de arbeidsmarkt, de mobiliteit en de veiligheid worden verbeterd. Bovendien worden de banen daardoor hoogwaardiger en ontstaat er een gelijk speelveld.

(f)   Opname van de binnenvaart in de multimodale logistieke keten

| 30. | Lokale en regionale overheden kunnen een rol spelen door binnenvaartlogistiek beter in hun plannen voor duurzame stedelijke mobiliteit (SUMP's) te verwerken. |
| --- | --- |

30.

Lokale en regionale overheden kunnen een rol spelen door binnenvaartlogistiek beter in hun plannen voor duurzame stedelijke mobiliteit (SUMP's) te verwerken.

| 31. | Het CvdR pleit voor de integratie van geschikte stromen van informatie over andere vervoerswijzen in de informatiediensten voor de binnenvaart (RIS), voor zover dit in de praktijk haalbaar is. Gewijzigde RIS kunnen volgens het CvdR een waardevol instrument voor het beheer van de aanbodketen zijn (optimalisering van vrachtstromen en vermindering van kosten en emissies), ook al zijn er wel degelijk moeilijkheden: a) bij het delen van mogelijkerwijs gevoelige commerciële informatie; b) door de financiële last van investeringen in slimme vervoersystemen (ITS). |
| --- | --- |

31.

Het CvdR pleit voor de integratie van geschikte stromen van informatie over andere vervoerswijzen in de informatiediensten voor de binnenvaart (RIS), voor zover dit in de praktijk haalbaar is. Gewijzigde RIS kunnen volgens het CvdR een waardevol instrument voor het beheer van de aanbodketen zijn (optimalisering van vrachtstromen en vermindering van kosten en emissies), ook al zijn er wel degelijk moeilijkheden: a) bij het delen van mogelijkerwijs gevoelige commerciële informatie; b) door de financiële last van investeringen in slimme vervoersystemen (ITS).

| 32. | Het CvdR is benieuwd naar het resultaat van de lopende evaluatie van RIS en hoopt dat de Commissie wijzigingen op de RIS-Richtlijn zal kunnen voorstellen, omdat ITS belangrijk zijn als middel om doeltreffend intermodaal vervoer en de vlotte werking van de binnenvaart te vergemakkelijken, en om de administratieve rompslomp terug te dringen, met inbegrip van de complexe vereisten bij grensoverschrijdend vervoer tussen EU-lidstaten en landen buiten de EU. |
| --- | --- |

32.

Het CvdR is benieuwd naar het resultaat van de lopende evaluatie van RIS en hoopt dat de Commissie wijzigingen op de RIS-Richtlijn zal kunnen voorstellen, omdat ITS belangrijk zijn als middel om doeltreffend intermodaal vervoer en de vlotte werking van de binnenvaart te vergemakkelijken, en om de administratieve rompslomp terug te dringen, met inbegrip van de complexe vereisten bij grensoverschrijdend vervoer tussen EU-lidstaten en landen buiten de EU.

Governance

| 33. | Het CvdR spreekt zijn steun uit voor het voornemen om over te gaan tot een nieuwe benadering van governance van de binnenvaart waarmee overlapping van wettelijke maatregelen en bevoegdheden wordt tegengegaan. Het valt dan ook toe te juichen dat DG MOVE en de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCNR) een administratieve overeenkomst hebben gesloten inzake een kader om nog meer de krachten te bundelen in hun steun voor de ontwikkeling van de binnenvaart. Er zouden nog meer van dat soort overeenkomsten met riviercommissies moeten worden gesloten. |
| --- | --- |

33.

Het CvdR spreekt zijn steun uit voor het voornemen om over te gaan tot een nieuwe benadering van governance van de binnenvaart waarmee overlapping van wettelijke maatregelen en bevoegdheden wordt tegengegaan. Het valt dan ook toe te juichen dat DG MOVE en de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCNR) een administratieve overeenkomst hebben gesloten inzake een kader om nog meer de krachten te bundelen in hun steun voor de ontwikkeling van de binnenvaart. Er zouden nog meer van dat soort overeenkomsten met riviercommissies moeten worden gesloten.

| 34. | Het CvdR moedigt binnenvaartorganisaties aan om nog meer te gaan coördineren. Daardoor wordt de binnenvaart beter uitgedragen en kan rechtstreeks verantwoordelijkheid worden genomen voor bepaalde doelstellingen van het NAIADES II-pakket. |
| --- | --- |

34.

Het CvdR moedigt binnenvaartorganisaties aan om nog meer te gaan coördineren. Daardoor wordt de binnenvaart beter uitgedragen en kan rechtstreeks verantwoordelijkheid worden genomen voor bepaalde doelstellingen van het NAIADES II-pakket.

| 35. | De EU-strategie voor het Donaugebied (EUSDR) biedt enorme mogelijkheden voor geïntegreerde ontwikkeling en governance van een rivierbekken en de tenuitvoerlegging van de EUSDR zou in grote mate ten goede komen aan het scheepvaartvervoer op de Donau, waarvan het vervoersvolume aanzienlijk zou kunnen worden vergroot. |
| --- | --- |

35.

De EU-strategie voor het Donaugebied (EUSDR) biedt enorme mogelijkheden voor geïntegreerde ontwikkeling en governance van een rivierbekken en de tenuitvoerlegging van de EUSDR zou in grote mate ten goede komen aan het scheepvaartvervoer op de Donau, waarvan het vervoersvolume aanzienlijk zou kunnen worden vergroot.

Financiering

| 36. | Er wordt in de Mededeling weliswaar verwezen naar een aantal uiteenlopende financieringsprogramma's (ESF, CEF, Horizon 2020), maar wat kennelijk ontbreekt, is een samenhangende of stelselmatige benadering van de manier waarop deze fondsen kunnen worden ingezet om doelstellingen te verwezenlijken. |
| --- | --- |

36.

Er wordt in de Mededeling weliswaar verwezen naar een aantal uiteenlopende financieringsprogramma's (ESF, CEF, Horizon 2020), maar wat kennelijk ontbreekt, is een samenhangende of stelselmatige benadering van de manier waarop deze fondsen kunnen worden ingezet om doelstellingen te verwezenlijken.

| 37. | Het is hoog tijd dat het voorgestelde werkdocument van de diensten van de Commissie over de financiering van NAIADES wordt uitgebracht. Daarin zou niet alleen moeten worden stilgestaan bij de voor de binnenvaart benodigde investeringen (waarin moet worden geïnvesteerd en hoeveel er moet worden geïnvesteerd), maar zouden ook duidelijke indicaties moeten worden gegeven van de manier waarop de binnenvaart toegang kan krijgen tot financiering. Het CvdR adviseert om van dit werkdocument een nuttige bijdrage aan het stappenplan voor de uitvoering van NAIADES te maken (zie par. 11). |
| --- | --- |

37.

Het is hoog tijd dat het voorgestelde werkdocument van de diensten van de Commissie over de financiering van NAIADES wordt uitgebracht. Daarin zou niet alleen moeten worden stilgestaan bij de voor de binnenvaart benodigde investeringen (waarin moet worden geïnvesteerd en hoeveel er moet worden geïnvesteerd), maar zouden ook duidelijke indicaties moeten worden gegeven van de manier waarop de binnenvaart toegang kan krijgen tot financiering. Het CvdR adviseert om van dit werkdocument een nuttige bijdrage aan het stappenplan voor de uitvoering van NAIADES te maken (zie par. 11).

| 38. | Met de Europese structuur- en investeringsfondsen kunnen de kerninitiatieven van NAIADES worden ondersteund, maar het CvdR vreest dat de sleutelindicatoren voor de evaluatie van de resultaten van deze fondsen, met name het EFRO en het Cohesiefonds, alleen betrekking hebben op wegen- en spoorinfrastructuur zodat, waar er een keuze is, veeleer investeringen in deze vervoerswijzen dan in de binnenwateren lijken te worden aangemoedigd. |
| --- | --- |

38.

Met de Europese structuur- en investeringsfondsen kunnen de kerninitiatieven van NAIADES worden ondersteund, maar het CvdR vreest dat de sleutelindicatoren voor de evaluatie van de resultaten van deze fondsen, met name het EFRO en het Cohesiefonds, alleen betrekking hebben op wegen- en spoorinfrastructuur zodat, waar er een keuze is, veeleer investeringen in deze vervoerswijzen dan in de binnenwateren lijken te worden aangemoedigd.

| 39. | Er wordt verwezen naar financiële instrumenten. Er valt wat voor te zeggen om de Europese Investeringsbank (EIB) in te zetten voor de financiering van de binnenvaart. |
| --- | --- |

39.

Er wordt verwezen naar financiële instrumenten. Er valt wat voor te zeggen om de Europese Investeringsbank (EIB) in te zetten voor de financiering van de binnenvaart.

Specifieke opmerkingen over het Voorstel voor een verordening

| 40. | Het CvdR staat achter de beweegreden voor de voorgestelde wijziging op de Verordening betreffende het beleid inzake de capaciteit van de communautaire binnenvaartvloot, omdat goedkeuring van die wijziging zou betekenen dat het gemakkelijker wordt om het reservefonds aan te spreken en dit fonds voor aanvullende maatregelen ter bevordering van de binnenvaart overeenkomstig de doelstellingen van het NAIADES II-pakket te gebruiken. |
| --- | --- |

40.

Het CvdR staat achter de beweegreden voor de voorgestelde wijziging op de Verordening betreffende het beleid inzake de capaciteit van de communautaire binnenvaartvloot, omdat goedkeuring van die wijziging zou betekenen dat het gemakkelijker wordt om het reservefonds aan te spreken en dit fonds voor aanvullende maatregelen ter bevordering van de binnenvaart overeenkomstig de doelstellingen van het NAIADES II-pakket te gebruiken.

Specifieke opmerkingen over het Voorstel voor een richtlijn

| 41. | Het CvdR stemt in met het tweeledige doel van dit Voorstel voor een richtlijn, nl. om een duidelijke scheidslijn te trekken tussen technische normen en procedurele aspecten die bedoeld zijn om de bijwerking van die normen te rationaliseren, en om meer duidelijkheid en transparantie te scheppen voor de binnenvaart. |
| --- | --- |

41.

Het CvdR stemt in met het tweeledige doel van dit Voorstel voor een richtlijn, nl. om een duidelijke scheidslijn te trekken tussen technische normen en procedurele aspecten die bedoeld zijn om de bijwerking van die normen te rationaliseren, en om meer duidelijkheid en transparantie te scheppen voor de binnenvaart.

| 42. | Ook steunt het de voorgestelde pragmatische en flexibele benadering, waarbij aan bepaalde gebieden (lidstaten) minder eisen worden gesteld of waarbij technische normen, afhankelijk van de aard van de binnenwateren, maar voor een deel hoeven te worden nageleefd. |
| --- | --- |

42.

Ook steunt het de voorgestelde pragmatische en flexibele benadering, waarbij aan bepaalde gebieden (lidstaten) minder eisen worden gesteld of waarbij technische normen, afhankelijk van de aard van de binnenwateren, maar voor een deel hoeven te worden nageleefd.

II.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Wijzigingsvoorstel 1

COM(2013) 621 final

Overweging 2

Motivering

In de tweede overweging is nu alleen sprake van aanpassing van schepen aan de technische vooruitgang. Door dit wijzigingsvoorstel wordt ook verwezen naar innovatie om schepen milieuvriendelijker te maken. Dat is een van de doelstellingen van het NAIADES II-pakket en moet volgens het CvdR dus ook worden vermeld.

Wijzigingsvoorstel 2

COM(2013) 621 final

Artikel 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Artikel 8 van Verordening (EG) nr. 718/1999 wordt vervangen door: | Artikel 8 van Verordening (EG) nr. 718/1999 wordt vervangen door: |
| „Artikel 8
  Onverminderd artikel 3, lid 5, kan elke lidstaat maatregelen nemen met name om:






  — | de vervroegde pensionering of de overschakeling naar een andere economische bedrijvigheid te vergemakkelijken van ondernemers van vervoer over de binnenwateren die zich uit de binnenvaart terugtrekken; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Artikel 8 van Verordening (EG) nr. 718/1999 wordt vervangen door:

Artikel 8 van Verordening (EG) nr. 718/1999 wordt vervangen door:

„Artikel 8

Onverminderd artikel 3, lid 5, kan elke lidstaat maatregelen nemen met name om:

—

de vervroegde pensionering of de overschakeling naar een andere economische bedrijvigheid te vergemakkelijken van ondernemers van vervoer over de binnenwateren die zich uit de binnenvaart terugtrekken;

| — | voor de bemanningsleden die de sector verlaten, beroepsopleiding of omscholing te organiseren; |
| --- | --- |

—

voor de bemanningsleden die de sector verlaten, beroepsopleiding of omscholing te organiseren;

| — | de vakbekwaamheid in de binnenvaart te verbeteren om de verdere ontwikkeling en de toekomst van het beroep te verzekeren; |
| --- | --- |

—

de vakbekwaamheid in de binnenvaart te verbeteren om de verdere ontwikkeling en de toekomst van het beroep te verzekeren;

| — | schipper-eigenaars aan te moedigen om zich bij een commercieel samenwerkingsverband aan te sluiten en de organisaties die de binnenvaart op EU-niveau vertegenwoordigen te versterken; |
| --- | --- |

—

schipper-eigenaars aan te moedigen om zich bij een commercieel samenwerkingsverband aan te sluiten en de organisaties die de binnenvaart op EU-niveau vertegenwoordigen te versterken;

| — | de aanpassing van de schepen aan de technische vooruitgang te stimuleren om de arbeidsomstandigheden te verbeteren en de veiligheid te verhogen; |
| --- | --- |

—

de aanpassing van de schepen aan de technische vooruitgang te stimuleren om de arbeidsomstandigheden te verbeteren en de veiligheid te verhogen;

| — | innovatie van schepen en de aanpassing van de vloot aan de technologische vooruitgang op milieugebied aan te moedigen.” |
| --- | --- |

—

innovatie van schepen en de aanpassing van de vloot aan de technologische vooruitgang op milieugebied aan te moedigen.”

„Artikel 8

Onverminderd artikel 3, lid 5, kan elke lidstaat maatregelen nemen met name om:

| — | de vervroegde pensionering of de overschakeling naar een andere economische bedrijvigheid te vergemakkelijken van ondernemers van vervoer over de binnenwateren die zich uit de binnenvaart terugtrekken; |
| --- | --- |

—

de vervroegde pensionering of de overschakeling naar een andere economische bedrijvigheid te vergemakkelijken van ondernemers van vervoer over de binnenwateren die zich uit de binnenvaart terugtrekken;

| — | voor de bemanningsleden die de sector verlaten, beroepsopleiding of omscholing te organiseren; |
| --- | --- |

—

voor de bemanningsleden die de sector verlaten, beroepsopleiding of omscholing te organiseren;

| — | de vakbekwaamheid in de binnenvaart te verbeteren om de verdere ontwikkeling en de toekomst van het beroep te verzekeren; |
| --- | --- |

—

de vakbekwaamheid in de binnenvaart te verbeteren om de verdere ontwikkeling en de toekomst van het beroep te verzekeren;

| — | schipper-eigenaars aan te moedigen
  steunen om zich bij een commercieel samenwerkingsverband aan te sluiten en de organisaties die de binnenvaart op EU-niveau vertegenwoordigen te versterken; |
| --- | --- |

—

schipper-eigenaars aan te moedigen
  steunen om zich bij een commercieel samenwerkingsverband aan te sluiten en de organisaties die de binnenvaart op EU-niveau vertegenwoordigen te versterken;

| — | de aanpassing van de schepen aan de technische vooruitgang te stimuleren
  promoten om de arbeidsomstandigheden te verbeteren en de veiligheid te verhogen; |
| --- | --- |

—

de aanpassing van de schepen aan de technische vooruitgang te stimuleren
  promoten om de arbeidsomstandigheden te verbeteren en de veiligheid te verhogen;

| — | innovatie van schepen en de aanpassing van de vloot aan de technologische vooruitgang op milieugebied aan te moedigen.” |
| --- | --- |

—

innovatie van schepen en de aanpassing van de vloot aan de technologische vooruitgang op milieugebied aan te moedigen.”

Er kunnen ook andere maatregelen worden genomen, voor zover zij overeenkomen met en bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van het NAIADES-pakket."

Er kunnen ook andere maatregelen worden genomen, voor zover zij overeenkomen met en bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van het NAIADES-pakket."

Motivering

Motivering

Het CvdR zou willen dat het reservefonds proactief wordt ingezet om de doelstellingen van het NAIADES-pakket te helpen verwezenlijken. Om ervoor te zorgen dat de lidstaten proactiever optreden, moet een krachtiger term worden gebezigd dan het te vage werkwoord „aanmoedigen”.

Brussel, 31 januari 2014

De voorzitter van het Comité van de Regio’s

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  PLATINA — het door KP7 gefinancierde platform voor de uitvoering van NAIADES

1

(2)  LNG = Liquefied Natural Gas (vloeibaar aardgas)

2

---

| 26.4.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 126/53 |
| --- | --- | --- | --- |

26.4.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 126/53

---

Advies van het Comité van de Regio’s — Europese interne markt voor elektronische communicatie

2014/C 126/13

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| 1. | juicht de algemene doelstelling van het voorstel toe om stappen te nemen in de richting van een eengemaakte markt voor elektronische communicatie waarop burgers en ondernemingen, zonder beperkingen vanwege grensoverschrijding of ongerechtvaardigde extra kosten, overal in de Unie toegang kunnen krijgen tot elektronische communicatiediensten en aanbieders van elektronische communicatienetwerken en -diensten overal in de EU hun werkzaamheden kunnen uitvoeren, ongeacht hun eigen locatie of die van hun klanten. |
| --- | --- |

1.

juicht de algemene doelstelling van het voorstel toe om stappen te nemen in de richting van een eengemaakte markt voor elektronische communicatie waarop burgers en ondernemingen, zonder beperkingen vanwege grensoverschrijding of ongerechtvaardigde extra kosten, overal in de Unie toegang kunnen krijgen tot elektronische communicatiediensten en aanbieders van elektronische communicatienetwerken en -diensten overal in de EU hun werkzaamheden kunnen uitvoeren, ongeacht hun eigen locatie of die van hun klanten.

| 2. | Het herhaalt zijn verbintenis m.b.t. de in de Europa 2020-strategie en de Digitale agenda voor Europa vastgelegde doelstelling om een groeiende, succesvolle en dynamische eengemaakte digitale markt te verwezenlijken die alle economische sectoren tot profijt strekt. |
| --- | --- |

2.

Het herhaalt zijn verbintenis m.b.t. de in de Europa 2020-strategie en de Digitale agenda voor Europa vastgelegde doelstelling om een groeiende, succesvolle en dynamische eengemaakte digitale markt te verwezenlijken die alle economische sectoren tot profijt strekt.

| 3. | Zowel voor het bedrijfsleven als voor de consument zijn aansluiting op elektronische communicatienetwerken en een sterkere marktintegratie van belang. Een eengemaakte digitale markt biedt enorme kansen voor de Europese samenleving in haar geheel. |
| --- | --- |

3.

Zowel voor het bedrijfsleven als voor de consument zijn aansluiting op elektronische communicatienetwerken en een sterkere marktintegratie van belang. Een eengemaakte digitale markt biedt enorme kansen voor de Europese samenleving in haar geheel.

| 4. | Het Comité wenst niettemin te benadrukken dat bij een aanpassing van het huidige Europese regelgevingskader voor elektronische communicatienetwerken de feitelijke en juridische omstandigheden in de lidstaten en regio's voldoende in acht moeten worden genomen. |
| --- | --- |

4.

Het Comité wenst niettemin te benadrukken dat bij een aanpassing van het huidige Europese regelgevingskader voor elektronische communicatienetwerken de feitelijke en juridische omstandigheden in de lidstaten en regio's voldoende in acht moeten worden genomen.

| 5. | Vanwege de bestaande digitale kloof in de EU, de gebrekkige ICT-infrastructuur, de uiteenlopende uitgangsposities en de grote inkomens- en vermogensverschillen in en tussen lidstaten kan slechts geleidelijk en in verschillende snelheden een digitale samenleving worden opgebouwd en convergentie worden bereikt. |
| --- | --- |

5.

Vanwege de bestaande digitale kloof in de EU, de gebrekkige ICT-infrastructuur, de uiteenlopende uitgangsposities en de grote inkomens- en vermogensverschillen in en tussen lidstaten kan slechts geleidelijk en in verschillende snelheden een digitale samenleving worden opgebouwd en convergentie worden bereikt.

| 6. | Enkele lidstaten hebben overigens zelf al regels voor breedbandvoorziening ingevoerd om de verschillen tussen stad en platteland te verkleinen. Bij regelgeving voor de hele EU moet rekening worden gehouden met de uiteenlopende uitgangssituatie in de lidstaten. |
| --- | --- |

6.

Enkele lidstaten hebben overigens zelf al regels voor breedbandvoorziening ingevoerd om de verschillen tussen stad en platteland te verkleinen. Bij regelgeving voor de hele EU moet rekening worden gehouden met de uiteenlopende uitgangssituatie in de lidstaten.

| 7. | Het Comité wijst nogmaals erop dat de lokale en regionale overheden in dit verband een centrale rol spelen en een belangrijke verantwoordelijkheid dragen, omdat zij ertoe kunnen bijdragen dat breedband in regio's waar het marktmechanisme niet goed werkt, voor iedereen tegen een billijke prijs beschikbaar is, omdat zij proefprojecten kunnen leiden om de elektronische toegankelijkheidskloof te dichten en omdat zij nieuwe benaderingen kunnen ontwikkelen waarbij elektronische overheidsdiensten worden afgestemd op de behoeften van de burgers. |
| --- | --- |

7.

Het Comité wijst nogmaals erop dat de lokale en regionale overheden in dit verband een centrale rol spelen en een belangrijke verantwoordelijkheid dragen, omdat zij ertoe kunnen bijdragen dat breedband in regio's waar het marktmechanisme niet goed werkt, voor iedereen tegen een billijke prijs beschikbaar is, omdat zij proefprojecten kunnen leiden om de elektronische toegankelijkheidskloof te dichten en omdat zij nieuwe benaderingen kunnen ontwikkelen waarbij elektronische overheidsdiensten worden afgestemd op de behoeften van de burgers.

| 8. | In plattelandsgebieden moeten ze in de financiering van de digitale infrastructuur participeren, omdat particuliere ondernemingen daar geen rendement in zien. Om alle burgers en alle gebieden gelijke toegang tot de nieuwe technologieën te garanderen pleit het Comité ervoor dat de Commissie de financieringsinspanningen van de lokale en regionale overheden ondersteunt door enerzijds ermee in te stemmen dat de Europese structuurfondsen kunnen worden gebruikt voor financiering van digitale infrastructuur in alle Europese regio's en anderzijds te erkennen dat het bij projecten inzake digitale uitrusting van dunbevolkte plattelandsgebieden gaat om een dienst van algemeen economisch belang. |
| --- | --- |

8.

In plattelandsgebieden moeten ze in de financiering van de digitale infrastructuur participeren, omdat particuliere ondernemingen daar geen rendement in zien. Om alle burgers en alle gebieden gelijke toegang tot de nieuwe technologieën te garanderen pleit het Comité ervoor dat de Commissie de financieringsinspanningen van de lokale en regionale overheden ondersteunt door enerzijds ermee in te stemmen dat de Europese structuurfondsen kunnen worden gebruikt voor financiering van digitale infrastructuur in alle Europese regio's en anderzijds te erkennen dat het bij projecten inzake digitale uitrusting van dunbevolkte plattelandsgebieden gaat om een dienst van algemeen economisch belang.

| 9. | Het wil in deze samenhang een kritische kanttekening plaatsen bij de middelen die in het kader van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen voor 2014-2020 worden uitgetrokken voor de uitrol van breedband. |
| --- | --- |

9.

Het wil in deze samenhang een kritische kanttekening plaatsen bij de middelen die in het kader van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen voor 2014-2020 worden uitgetrokken voor de uitrol van breedband.

| 10. | Een snelle uitrol van glasvezelnetwerken op de laatste kilometers is onontbeerlijk om de last van de data-overdracht ook in de mobiele telefonie via daarvoor bestemde routers naar het vaste net te kunnen geleiden. |
| --- | --- |

10.

Een snelle uitrol van glasvezelnetwerken op de laatste kilometers is onontbeerlijk om de last van de data-overdracht ook in de mobiele telefonie via daarvoor bestemde routers naar het vaste net te kunnen geleiden.

| 11. | Een EU-regeling mag geen concurrentienadelen opleveren voor lidstaten met een relatief kleine bevolking en een relatief klein grondoppervlak. |
| --- | --- |

11.

Een EU-regeling mag geen concurrentienadelen opleveren voor lidstaten met een relatief kleine bevolking en een relatief klein grondoppervlak.

| 12. | Het Comité wijst nogmaals nadrukkelijk erop dat informatie- en communicatietechnologie (ICT), die de basis vormt van een voor iedereen toegankelijke informatiemaatschappij, moet beantwoorden aan de behoeften van alle burgers, met inbegrip van degenen die met sociale uitsluiting worden bedreigd. |
| --- | --- |

12.

Het Comité wijst nogmaals nadrukkelijk erop dat informatie- en communicatietechnologie (ICT), die de basis vormt van een voor iedereen toegankelijke informatiemaatschappij, moet beantwoorden aan de behoeften van alle burgers, met inbegrip van degenen die met sociale uitsluiting worden bedreigd.

| 13. | Het Comité benadrukt dat de vigerende EU- en nationale wet- en regelgeving, met name Richtlijn 95/46/EG en 2002/58/EG en Verordening 45/2001, van toepassing dient te zijn op de verwerking van persoonlijke gegevens, zoals bedoeld in onderhavige verordening. |
| --- | --- |

13.

Het Comité benadrukt dat de vigerende EU- en nationale wet- en regelgeving, met name Richtlijn 95/46/EG en 2002/58/EG en Verordening 45/2001, van toepassing dient te zijn op de verwerking van persoonlijke gegevens, zoals bedoeld in onderhavige verordening.

| 14. | Het betreurt dat er geen openbare raadpleging over het verordeningsvoorstel is gehouden en dat de belanghebbende partijen niet zijn gehoord aangaande de voorgenomen veranderingen in wet- en regelgeving. |
| --- | --- |

14.

Het betreurt dat er geen openbare raadpleging over het verordeningsvoorstel is gehouden en dat de belanghebbende partijen niet zijn gehoord aangaande de voorgenomen veranderingen in wet- en regelgeving.

| 15. | Het gaat om veelomvattende voorstellen die naar zijn mening eerst grondig dienen te worden bekeken. Het Comité acht het tijdschema van de Commissie, die de verordening al per 1 juli 2014 in zou willen laten gaan, om deze reden bijzonder ambitieus. |
| --- | --- |

15.

Het gaat om veelomvattende voorstellen die naar zijn mening eerst grondig dienen te worden bekeken. Het Comité acht het tijdschema van de Commissie, die de verordening al per 1 juli 2014 in zou willen laten gaan, om deze reden bijzonder ambitieus.

Europese machtiging

| 16. | Het Comité juicht in beginsel de door de invoering van een Europese machtiging nagestreefde vereenvoudiging toe, die een einde moet maken aan de fragmentatie van de nationale machtigingsstelsels en meer samenhang moet brengen in de regelgeving, zodat ondernemingen beter weten waar ze aan toe zijn. |
| --- | --- |

16.

Het Comité juicht in beginsel de door de invoering van een Europese machtiging nagestreefde vereenvoudiging toe, die een einde moet maken aan de fragmentatie van de nationale machtigingsstelsels en meer samenhang moet brengen in de regelgeving, zodat ondernemingen beter weten waar ze aan toe zijn.

| 17. | Wel moet absoluut ervoor gezorgd worden dat een Europese machtiging de rechtsonzekerheid en de onvoorspelbaarheid van regelgevende maatregelen niet vergroot. |
| --- | --- |

17.

Wel moet absoluut ervoor gezorgd worden dat een Europese machtiging de rechtsonzekerheid en de onvoorspelbaarheid van regelgevende maatregelen niet vergroot.

| 18. | De voorgestelde wijziging van Richtlijn 2002/21/EG inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten betekent dat de bevoegdheden voor een groot deel bij de Europese Unie komen te liggen ten koste van de nationale regelgevende instanties. Met name het recht van de Commissie om intrekking van voorstellen voor maatregelen te vragen van de nationale regelgevende instanties beperkt de reguleringsmogelijkheden van deze instanties aanzienlijk. |
| --- | --- |

18.

De voorgestelde wijziging van Richtlijn 2002/21/EG inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten betekent dat de bevoegdheden voor een groot deel bij de Europese Unie komen te liggen ten koste van de nationale regelgevende instanties. Met name het recht van de Commissie om intrekking van voorstellen voor maatregelen te vragen van de nationale regelgevende instanties beperkt de reguleringsmogelijkheden van deze instanties aanzienlijk.

| 19. | Belangrijk is ook om ervoor te zorgen dat het feit dat alleen de nationale regelgevende instantie van de lidstaat van herkomst de rechten van een Europese aanbieder van elektronische communicatie kan opschorten of intrekken (art, 6, lid 1) niet leidt tot een neerwaartse regelgevingsconcurrentie („race to the bottom”) en forumshopping. |
| --- | --- |

19.

Belangrijk is ook om ervoor te zorgen dat het feit dat alleen de nationale regelgevende instantie van de lidstaat van herkomst de rechten van een Europese aanbieder van elektronische communicatie kan opschorten of intrekken (art, 6, lid 1) niet leidt tot een neerwaartse regelgevingsconcurrentie („race to the bottom”) en forumshopping.

Gebruik van het radiospectrum op een gedeelde basis

| 20. | Radiofrequenties zijn een schaars openbaar goed. |
| --- | --- |

20.

Radiofrequenties zijn een schaars openbaar goed.

| 21. | De Commissie wijst er terecht op dat een efficiënt spectrumbeheer belangrijk is om de toegang tot het spectrum voor exploitanten te vergemakkelijken en innovatie en culturele diversiteit te bevorderen. |
| --- | --- |

21.

De Commissie wijst er terecht op dat een efficiënt spectrumbeheer belangrijk is om de toegang tot het spectrum voor exploitanten te vergemakkelijken en innovatie en culturele diversiteit te bevorderen.

| 22. | Met het voorstel om de Commissie de bevoegdheid te verlenen bindende tijdschema’s voor het spectrumbeheer op te stellen en nationale regelgevende instanties te vragen voorstellen voor maatregelen in te trekken komen de bevoegdheden voor het spectrumbeheer in hoge mate bij de Europese Unie te liggen. |
| --- | --- |

22.

Met het voorstel om de Commissie de bevoegdheid te verlenen bindende tijdschema’s voor het spectrumbeheer op te stellen en nationale regelgevende instanties te vragen voorstellen voor maatregelen in te trekken komen de bevoegdheden voor het spectrumbeheer in hoge mate bij de Europese Unie te liggen.

| 23. | Eerder al, nl. in samenhang met het telecom-hervormingspakket uit 2008, gaf het Comité aan zijn bedenkingen te hebben bij het idee om in het kader van het spectrumbeheer meer bevoegdheden over te hevelen naar het EU-niveau. Deze bedenkingen worden niet weggenomen door het verordeningsvoorstel dat nu op tafel ligt. |
| --- | --- |

23.

Eerder al, nl. in samenhang met het telecom-hervormingspakket uit 2008, gaf het Comité aan zijn bedenkingen te hebben bij het idee om in het kader van het spectrumbeheer meer bevoegdheden over te hevelen naar het EU-niveau. Deze bedenkingen worden niet weggenomen door het verordeningsvoorstel dat nu op tafel ligt.

| 24. | De maatregelen in het kader van het programma voor het radiospectrumbeleid (RSPP), waaronder de inventaris van het spectrum tot 2015, zijn bijv. nog niet afgesloten en moeten eerst nog worden geëvalueerd. |
| --- | --- |

24.

De maatregelen in het kader van het programma voor het radiospectrumbeleid (RSPP), waaronder de inventaris van het spectrum tot 2015, zijn bijv. nog niet afgesloten en moeten eerst nog worden geëvalueerd.

| 25. | De lidstaten moeten bovendien voldoen aan juridische en technische normen die pas op middellange en lange termijn kunnen worden afgebouwd en niet verenigbaar zijn met een Europese regeling voor het spectrumgebruik. |
| --- | --- |

25.

De lidstaten moeten bovendien voldoen aan juridische en technische normen die pas op middellange en lange termijn kunnen worden afgebouwd en niet verenigbaar zijn met een Europese regeling voor het spectrumgebruik.

| 26. | Ook moet bij een nieuwe verdeling van de frequenties en een nieuwe procedure voor radiospectrumtoewijzing op EU-niveau rekening worden gehouden met vigerende licentieovereenkomsten die een looptijd tot 20 jaar kunnen hebben. |
| --- | --- |

26.

Ook moet bij een nieuwe verdeling van de frequenties en een nieuwe procedure voor radiospectrumtoewijzing op EU-niveau rekening worden gehouden met vigerende licentieovereenkomsten die een looptijd tot 20 jaar kunnen hebben.

| 27. | Aangezien in sommige lidstaten de toewijzing van frequenties van het zgn. digitale dividend al gepland is en naar verwachting eind 2014/begin 2015 zal plaatsvinden, vindt het Comité dat de situatie dringend opgehelderd moet worden met de bevoegde instanties in de lidstaten voordat de zaken bij verordening gereguleerd worden. |
| --- | --- |

27.

Aangezien in sommige lidstaten de toewijzing van frequenties van het zgn. digitale dividend al gepland is en naar verwachting eind 2014/begin 2015 zal plaatsvinden, vindt het Comité dat de situatie dringend opgehelderd moet worden met de bevoegde instanties in de lidstaten voordat de zaken bij verordening gereguleerd worden.

| 28. | De lidstaten en regio's dienen over een toereikende frequentiereserve te beschikken voor innovatieve toepassingen. |
| --- | --- |

28.

De lidstaten en regio's dienen over een toereikende frequentiereserve te beschikken voor innovatieve toepassingen.

| 29. | De technologische en juridische mogelijkheden voor gebruik van het radiospectrum op gedeelde basis en innovatieve technologieën als cognitieve radio, ultrabreedband en wit spectrum dienen ten volle te worden benut met het oog op een efficiënter spectrumgebruik. |
| --- | --- |

29.

De technologische en juridische mogelijkheden voor gebruik van het radiospectrum op gedeelde basis en innovatieve technologieën als cognitieve radio, ultrabreedband en wit spectrum dienen ten volle te worden benut met het oog op een efficiënter spectrumgebruik.

| 30. | Het Comité vreest dat de frequentietoewijzing als gevolg van de voorgestelde wijziging van het regelgevingskader de komende 12 tot 18 maanden vertraging zal oplopen. |
| --- | --- |

30.

Het Comité vreest dat de frequentietoewijzing als gevolg van de voorgestelde wijziging van het regelgevingskader de komende 12 tot 18 maanden vertraging zal oplopen.

| 31. | Het keurt de door de Commissie voorgestelde harmonisatiemaatregelen voor het spectrumbeheer derhalve af en wijst erop dat de lidstaten ook met behoud van hun bevoegdheid op dit gebied een samenhangend spectrumbeheer kunnen waarborgen middels internationale overeenkomsten. |
| --- | --- |

31.

Het keurt de door de Commissie voorgestelde harmonisatiemaatregelen voor het spectrumbeheer derhalve af en wijst erop dat de lidstaten ook met behoud van hun bevoegdheid op dit gebied een samenhangend spectrumbeheer kunnen waarborgen middels internationale overeenkomsten.

| 32. | Alvorens een Europese regeling voor het radiospectrum in te stellen zou het een goed idee zijn een inventarisatie te maken van de stand van zaken in de EU m.b.t. de plannen en termijnen voor frequentietoewijzing. Aan de hand van deze informatie kan dan een concept worden ontwikkeld voor een uniforme procedure voor frequentietoewijzing op lange termijn. |
| --- | --- |

32.

Alvorens een Europese regeling voor het radiospectrum in te stellen zou het een goed idee zijn een inventarisatie te maken van de stand van zaken in de EU m.b.t. de plannen en termijnen voor frequentietoewijzing. Aan de hand van deze informatie kan dan een concept worden ontwikkeld voor een uniforme procedure voor frequentietoewijzing op lange termijn.

| 33. | Het Comité raadt aan allereerst een centraal onderdeel van het radiospectrumbeleid te kiezen dat van strategisch belang is voor een Europees beleid voor netwerkinfrastructuur en stelt voor zich te richten op mobiele frequentienetwerken, bijbehorende mogelijkheden voor nettoegang zoals WLAN en een Europees LTE-netwerk. |
| --- | --- |

33.

Het Comité raadt aan allereerst een centraal onderdeel van het radiospectrumbeleid te kiezen dat van strategisch belang is voor een Europees beleid voor netwerkinfrastructuur en stelt voor zich te richten op mobiele frequentienetwerken, bijbehorende mogelijkheden voor nettoegang zoals WLAN en een Europees LTE-netwerk.

| 34. | Door zich te beperken tot het mobiele spectrum wordt meteen ook het subsidiariteitsbeginsel in acht genomen. De frequenties worden immers alleen maar op EU-niveau verdeeld als verwacht wordt dat dit ook echt efficiëntiewinst oplevert. |
| --- | --- |

34.

Door zich te beperken tot het mobiele spectrum wordt meteen ook het subsidiariteitsbeginsel in acht genomen. De frequenties worden immers alleen maar op EU-niveau verdeeld als verwacht wordt dat dit ook echt efficiëntiewinst oplevert.

| 35. | Het Comité juicht ten zeerste het voorstel toe om het ter beschikking stellen van wireless LAN-verbindingen in de openbare ruimte te vergemakkelijken, omdat dit de verbreiding van openbaar toegankelijke internetverbindingen bevordert. |
| --- | --- |

35.

Het Comité juicht ten zeerste het voorstel toe om het ter beschikking stellen van wireless LAN-verbindingen in de openbare ruimte te vergemakkelijken, omdat dit de verbreiding van openbaar toegankelijke internetverbindingen bevordert.

| 36. | De algemene machtiging voor het ter beschikking stellen en de exploitatie van — volgens de definitie van de Commissie — niet storende draadloze toegangspunten met een klein bereik gaat ten koste van de reguleringsmogelijkheden van de lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

36.

De algemene machtiging voor het ter beschikking stellen en de exploitatie van — volgens de definitie van de Commissie — niet storende draadloze toegangspunten met een klein bereik gaat ten koste van de reguleringsmogelijkheden van de lokale en regionale overheden.

Netneutraliteit en rechten van de eindgebruiker

| 37. | Het streven van de Commissie om via de harmonisatie van de rechten van de eindgebruiker van elektronische communicatiediensten ervoor te zorgen dat burgers en aanbieders in de hele EU vergelijkbare rechten en plichten hebben en de mogelijkheid hebben om, onder gelijke voorwaarden, diensten over de grens te verkrijgen en aan te bieden, is lovenswaardig. |
| --- | --- |

37.

Het streven van de Commissie om via de harmonisatie van de rechten van de eindgebruiker van elektronische communicatiediensten ervoor te zorgen dat burgers en aanbieders in de hele EU vergelijkbare rechten en plichten hebben en de mogelijkheid hebben om, onder gelijke voorwaarden, diensten over de grens te verkrijgen en aan te bieden, is lovenswaardig.

| 38. | Het Comité onderschrijft de doelstelling om op niet-discriminerende basis de toegang tot dergelijke elektronische-communicatienetwerken en openbare elektronische-communicatiediensten, die door een onderneming in een andere lidstaat worden aangeboden, te waarborgen voor de eindgebruiker. |
| --- | --- |

38.

Het Comité onderschrijft de doelstelling om op niet-discriminerende basis de toegang tot dergelijke elektronische-communicatienetwerken en openbare elektronische-communicatiediensten, die door een onderneming in een andere lidstaat worden aangeboden, te waarborgen voor de eindgebruiker.

| 39. | Het steunt de inspanningen van de Commissie om de consumentenbescherming te verbeteren en de gebruikersrechten in de sector van de elektronische communicatie te versterken door de consument meer informatie te verstrekken over prijzen en leveringsvoorwaarden. |
| --- | --- |

39.

Het steunt de inspanningen van de Commissie om de consumentenbescherming te verbeteren en de gebruikersrechten in de sector van de elektronische communicatie te versterken door de consument meer informatie te verstrekken over prijzen en leveringsvoorwaarden.

| 40. | Het netneutraliteitsbeginsel is een belangrijke voorwaarde om een innovatiegericht internetecosysteem tot stand te brengen en ten behoeve van de Europese burgers en ondernemers een gelijk speelveld te waarborgen. |
| --- | --- |

40.

Het netneutraliteitsbeginsel is een belangrijke voorwaarde om een innovatiegericht internetecosysteem tot stand te brengen en ten behoeve van de Europese burgers en ondernemers een gelijk speelveld te waarborgen.

| 41. | Het deelt de opvatting van het Europees Parlement dat oplossingen voor netneutraliteit alleen effectief kunnen zijn wanneer sprake is van een consistente Europese benadering en juicht daarom in beginsel het initiatief van de Commissie toe om hiervoor een regeling voor te stellen. |
| --- | --- |

41.

Het deelt de opvatting van het Europees Parlement dat oplossingen voor netneutraliteit alleen effectief kunnen zijn wanneer sprake is van een consistente Europese benadering en juicht daarom in beginsel het initiatief van de Commissie toe om hiervoor een regeling voor te stellen.

| 42. | Het onderstreept dat het open karakter van het internet een essentiële aanjager is geweest voor concurrentievermogen, economische groei en innovatie, die heeft geleid tot spectaculaire ontwikkelingen op het vlak van online toepassingen, inhoud en diensten, en dus ook van de groei in het aanbod van en de vraag naar inhoud en diensten. Tevens heeft het gefungeerd als een cruciale versneller in het vrije verkeer van kennis, ideeën en informatie, ook in landen waar de toegang tot onafhankelijke media beperkt is. |
| --- | --- |

42.

Het onderstreept dat het open karakter van het internet een essentiële aanjager is geweest voor concurrentievermogen, economische groei en innovatie, die heeft geleid tot spectaculaire ontwikkelingen op het vlak van online toepassingen, inhoud en diensten, en dus ook van de groei in het aanbod van en de vraag naar inhoud en diensten. Tevens heeft het gefungeerd als een cruciale versneller in het vrije verkeer van kennis, ideeën en informatie, ook in landen waar de toegang tot onafhankelijke media beperkt is.

| 43. | Het Comité deelt het standpunt van het Europees Parlement dat er ernstige problemen kunnen optreden wanneer afbreuk wordt gedaan aan het netneutraliteits- en „best effort”-beginsel, aangezien dit kan leiden tot concurrentiebelemmerend gedrag, innovatieobstakels, beperking van de vrijheid van meningsuiting en van pluralisme in de media, verzwakking van het consumentenbewustzijn en inbreuken op de privacy, die nadelig zullen uitvallen voor zowel bedrijven en consumenten als voor de democratische samenleving in haar geheel. |
| --- | --- |

43.

Het Comité deelt het standpunt van het Europees Parlement dat er ernstige problemen kunnen optreden wanneer afbreuk wordt gedaan aan het netneutraliteits- en „best effort”-beginsel, aangezien dit kan leiden tot concurrentiebelemmerend gedrag, innovatieobstakels, beperking van de vrijheid van meningsuiting en van pluralisme in de media, verzwakking van het consumentenbewustzijn en inbreuken op de privacy, die nadelig zullen uitvallen voor zowel bedrijven en consumenten als voor de democratische samenleving in haar geheel.

| 44. | Zijns inziens waarborgt artikel 23 van het Commissievoorstel de netneutraliteit in deze zin niet en is een grondige herwerking van dit artikel aan te bevelen. |
| --- | --- |

44.

Zijns inziens waarborgt artikel 23 van het Commissievoorstel de netneutraliteit in deze zin niet en is een grondige herwerking van dit artikel aan te bevelen.

| 45. | Het Comité waarschuwt nadrukkelijk dat overeenkomsten tussen aanbieders van internettoegang en aanbieders van internetinhoud (content) over het aanbieden van speciale diensten van hoge kwaliteit de netneutraliteit in het gedrang kunnen brengen. |
| --- | --- |

45.

Het Comité waarschuwt nadrukkelijk dat overeenkomsten tussen aanbieders van internettoegang en aanbieders van internetinhoud (content) over het aanbieden van speciale diensten van hoge kwaliteit de netneutraliteit in het gedrang kunnen brengen.

| 46. | Het vreest dat de toepassing van art.23, lid 2, zal leiden tot een privilegiëring van financieel sterke ondernemingen c.q. een benadeling van kleinere aanbieders van internetinhoud en eindgebruikers en waarschuwt dat de onbelemmerde toegang als constituerend beginsel van de internetarchitectuur niet mag worden ondermijnd, het innovatievermogen van het internet niet mag worden beperkt en de culturele verscheidenheid op het net niet mag worden aangetast. |
| --- | --- |

46.

Het vreest dat de toepassing van art.23, lid 2, zal leiden tot een privilegiëring van financieel sterke ondernemingen c.q. een benadeling van kleinere aanbieders van internetinhoud en eindgebruikers en waarschuwt dat de onbelemmerde toegang als constituerend beginsel van de internetarchitectuur niet mag worden ondermijnd, het innovatievermogen van het internet niet mag worden beperkt en de culturele verscheidenheid op het net niet mag worden aangetast.

| 47. | Het steunt de eis om erop toe te zien dat aanbieders van internetdiensten de mogelijkheid voor personen om een dienst te gebruiken teneinde inhoud, toepassingen of diensten van hun keuze, ongeacht bron of doel, te gebruiken, te verzenden, te plaatsen, te ontvangen of aan te bieden, niet blokkeren, belemmeren of reduceren, en die personen niet discrimineren. |
| --- | --- |

47.

Het steunt de eis om erop toe te zien dat aanbieders van internetdiensten de mogelijkheid voor personen om een dienst te gebruiken teneinde inhoud, toepassingen of diensten van hun keuze, ongeacht bron of doel, te gebruiken, te verzenden, te plaatsen, te ontvangen of aan te bieden, niet blokkeren, belemmeren of reduceren, en die personen niet discrimineren.

| 48. | Het juicht derhalve uitdrukkelijk het verbod toe om specifieke inhoud, toepassingen, diensten of specifieke klassen daarvan te blokkeren, vertragen, degraderen of discrimineren (art. 23, lid 5), maar wijst erop dat de voorgestelde maatregelen vaag en juridisch onduidelijk zijn, waardoor dit principe een dode letter dreigt te blijven. |
| --- | --- |

48.

Het juicht derhalve uitdrukkelijk het verbod toe om specifieke inhoud, toepassingen, diensten of specifieke klassen daarvan te blokkeren, vertragen, degraderen of discrimineren (art. 23, lid 5), maar wijst erop dat de voorgestelde maatregelen vaag en juridisch onduidelijk zijn, waardoor dit principe een dode letter dreigt te blijven.

| 49. | Het vreest dat een juridisch onduidelijke definitie van „redelijke verkeersbeheermaatregelen” afbreuk doet aan de opzet om het blokkeren van internetsites te voorkomen en dat de onbeperkte uitbreiding van de maatregelen tot de uitvoering van „wettelijke bepalingen” (art. 23, lid 5, onder a)) niet verenigbaar is met het proportionaliteitsbeginsel en de vereisten i.v.m. gegevensbescherming. |
| --- | --- |

49.

Het vreest dat een juridisch onduidelijke definitie van „redelijke verkeersbeheermaatregelen” afbreuk doet aan de opzet om het blokkeren van internetsites te voorkomen en dat de onbeperkte uitbreiding van de maatregelen tot de uitvoering van „wettelijke bepalingen” (art. 23, lid 5, onder a)) niet verenigbaar is met het proportionaliteitsbeginsel en de vereisten i.v.m. gegevensbescherming.

| 50. | Gezien de al bestaande regels acht het Comité het wenselijk dat nog eens kritisch wordt bekeken of zulke verkeersbeheermaatregelen nodig zijn. |
| --- | --- |

50.

Gezien de al bestaande regels acht het Comité het wenselijk dat nog eens kritisch wordt bekeken of zulke verkeersbeheermaatregelen nodig zijn.

| 51. | Het steunt het voornemen van de Commissie om door gepaste maatregelen de consumentenbescherming te verbeteren, de markt voor elektronische communicatiediensten transparanter te maken en te bevorderen dat marktdeelnemers bindende en begrijpelijke informatie krijgen. |
| --- | --- |

51.

Het steunt het voornemen van de Commissie om door gepaste maatregelen de consumentenbescherming te verbeteren, de markt voor elektronische communicatiediensten transparanter te maken en te bevorderen dat marktdeelnemers bindende en begrijpelijke informatie krijgen.

| 52. | Het Comité wijst erop dat in de nationale wet- en regelgeving die het Europees regelgevingskader in de praktijk vormgeven vaak rekening wordt gehouden met relevante nationale bijzonderheden en dringt daarom aan op een uitgebreide raadpleging van de nationale regelgevende instanties en consumentenorganisaties. |
| --- | --- |

52.

Het Comité wijst erop dat in de nationale wet- en regelgeving die het Europees regelgevingskader in de praktijk vormgeven vaak rekening wordt gehouden met relevante nationale bijzonderheden en dringt daarom aan op een uitgebreide raadpleging van de nationale regelgevende instanties en consumentenorganisaties.

| 53. | De voorgestelde harmonisatie van de rechten van de eindgebruiker mag niet tot een lager niveau van consumentenbescherming leiden in de lidstaten. De Commissie zou daarom moeten bekijken of niet kan worden volstaan met een minimale harmonisatie om de rechten van de eindgebruiker te versterken. |
| --- | --- |

53.

De voorgestelde harmonisatie van de rechten van de eindgebruiker mag niet tot een lager niveau van consumentenbescherming leiden in de lidstaten. De Commissie zou daarom moeten bekijken of niet kan worden volstaan met een minimale harmonisatie om de rechten van de eindgebruiker te versterken.

Roaming

| 54. | Het Comité juicht uitdrukkelijk de verlaging van de maximale retailtarieven voor gereguleerde roamingdiensten en het kosteloos maken van passieve roamingdiensten toe en steunt het voornemen van de Commissie om definitief een einde te maken aan ongerechtvaardigde toeslagen en tot uniforme consumentenprijzen te komen voor binnenlandse en internationale communicatie- en roamingdiensten in de Unie. |
| --- | --- |

54.

Het Comité juicht uitdrukkelijk de verlaging van de maximale retailtarieven voor gereguleerde roamingdiensten en het kosteloos maken van passieve roamingdiensten toe en steunt het voornemen van de Commissie om definitief een einde te maken aan ongerechtvaardigde toeslagen en tot uniforme consumentenprijzen te komen voor binnenlandse en internationale communicatie- en roamingdiensten in de Unie.

| 55. | Het steunt de opzet van de Commissie om door bilaterale of multilaterale roamingovereenkomsten ervoor te zorgen dat de binnenlandse prijzen ook van toepassing zijn op gereguleerde retailroamingdiensten. |
| --- | --- |

55.

Het steunt de opzet van de Commissie om door bilaterale of multilaterale roamingovereenkomsten ervoor te zorgen dat de binnenlandse prijzen ook van toepassing zijn op gereguleerde retailroamingdiensten.

| 56. | Het hecht er evenwel belang aan dat de mogelijkheid van de eindgebruiker om af te zien van de toepassing van het binnenlandse tarief ten gunste van andere voordelen niet ertoe leidt dat de mogelijkheid om gereguleerde retailroamingdiensten tegen de binnenlandse tarieven aan te bieden systematisch wordt omzeild. |
| --- | --- |

56.

Het hecht er evenwel belang aan dat de mogelijkheid van de eindgebruiker om af te zien van de toepassing van het binnenlandse tarief ten gunste van andere voordelen niet ertoe leidt dat de mogelijkheid om gereguleerde retailroamingdiensten tegen de binnenlandse tarieven aan te bieden systematisch wordt omzeild.

| 57. | De vast te stellen algemene richtsnoeren voor de toepassing van „redelijkgebruikcriteria” dienen te waarborgen dat de eindgebruiker in andere lidstaten zijn binnenlandse consumptiepatroon kan voortzetten. |
| --- | --- |

57.

De vast te stellen algemene richtsnoeren voor de toepassing van „redelijkgebruikcriteria” dienen te waarborgen dat de eindgebruiker in andere lidstaten zijn binnenlandse consumptiepatroon kan voortzetten.

| 58. | Het Comité waarschuwt voor eventuele (compenserende) verhogingen van de prijs voor binnenlandse communicatie en verzoekt de Commissie om hiermee rekening te houden, met name bij de evaluatie van Verordening (EU) nr. 531/2012. |
| --- | --- |

58.

Het Comité waarschuwt voor eventuele (compenserende) verhogingen van de prijs voor binnenlandse communicatie en verzoekt de Commissie om hiermee rekening te houden, met name bij de evaluatie van Verordening (EU) nr. 531/2012.

| 59. | Onderzocht moet ook worden of de bilaterale of multilaterale roamingovereenkomsten de mededinging niet beperken of de concurrentiepositie van marktdeelnemers die al een groot marktaandeel hebben niet versterken. |
| --- | --- |

59.

Onderzocht moet ook worden of de bilaterale of multilaterale roamingovereenkomsten de mededinging niet beperken of de concurrentiepositie van marktdeelnemers die al een groot marktaandeel hebben niet versterken.

Subsidiariteit en evenredigheid

| 60. | De voorgestelde verordening omvat tal van maatregelen die grondig getoetst moeten worden op hun verenigbaarheid met het subsidiariteitsbeginsel, zoals de overdracht van bevoegdheden voor de regulering van het radiospectrum en de procedures voor frequentietoewijzing, de toekenning van vetorechten aan de Commissie bij maatregelen voor Europese aanbieders van elektronische communicatiediensten en het voorschrijven van een gestandaardiseerd product voor virtuele nettoegang met als mogelijk gevolg dat de verplichting tot een fysieke ontbundelde toegang tot het aansluitnet wordt afgeschaft. |
| --- | --- |

60.

De voorgestelde verordening omvat tal van maatregelen die grondig getoetst moeten worden op hun verenigbaarheid met het subsidiariteitsbeginsel, zoals de overdracht van bevoegdheden voor de regulering van het radiospectrum en de procedures voor frequentietoewijzing, de toekenning van vetorechten aan de Commissie bij maatregelen voor Europese aanbieders van elektronische communicatiediensten en het voorschrijven van een gestandaardiseerd product voor virtuele nettoegang met als mogelijk gevolg dat de verplichting tot een fysieke ontbundelde toegang tot het aansluitnet wordt afgeschaft.

| 61. | Bij de keuze van het rechtsinstrument, i.c. een verordening, en de bevoegdheid die de Commissie in artikel 12 wordt toegekend om uitvoeringshandelingen vast te stellen waarmee de beschikbaarheid van spectrum, de tijdschema's voor de toewijzing en de duur van gebruiksrechten voor spectrum worden geharmoniseerd (Hoofdstuk III — Afdeling 1 — Coördinatie van het gebruik van het radiospectrum binnen de eengemaakte markt van de voorgestelde verordening) is de vraag in hoeverre dit verenigbaar is met het evenredigheidsbeginsel. |
| --- | --- |

61.

Bij de keuze van het rechtsinstrument, i.c. een verordening, en de bevoegdheid die de Commissie in artikel 12 wordt toegekend om uitvoeringshandelingen vast te stellen waarmee de beschikbaarheid van spectrum, de tijdschema's voor de toewijzing en de duur van gebruiksrechten voor spectrum worden geharmoniseerd (Hoofdstuk III — Afdeling 1 — Coördinatie van het gebruik van het radiospectrum binnen de eengemaakte markt van de voorgestelde verordening) is de vraag in hoeverre dit verenigbaar is met het evenredigheidsbeginsel.

| 62. | Voor verscheidene zaken in het verordeningsvoorstel geldt bovendien dat eerst grondig moet worden bekeken in hoeverre het geschikte, noodzakelijke of gepaste instrumenten zijn voor de totstandbrenging van een digitale eengemaakte markt. |
| --- | --- |

62.

Voor verscheidene zaken in het verordeningsvoorstel geldt bovendien dat eerst grondig moet worden bekeken in hoeverre het geschikte, noodzakelijke of gepaste instrumenten zijn voor de totstandbrenging van een digitale eengemaakte markt.

| 63. | Het Comité komt op grond van de bovengenoemde bedenkingen dan ook tot de slotsom dat het Commissievoorstel nog niet ter goedkeuring kan worden voorgelegd, omdat grote delen ervan onvoldoende zijn uitgewerkt. |
| --- | --- |

63.

Het Comité komt op grond van de bovengenoemde bedenkingen dan ook tot de slotsom dat het Commissievoorstel nog niet ter goedkeuring kan worden voorgelegd, omdat grote delen ervan onvoldoende zijn uitgewerkt.

| 64. | Het stelt voor dat de regels voor de afschaffing van roamingkosten volgens het geplande tijdschema worden ingevoerd en dat de overige maatregelen na raadpleging van de belangrijkste actoren en met inachtneming van de bedenkingen die daarbij naar voren komen worden herzien en herwerkt. |
| --- | --- |

64.

Het stelt voor dat de regels voor de afschaffing van roamingkosten volgens het geplande tijdschema worden ingevoerd en dat de overige maatregelen na raadpleging van de belangrijkste actoren en met inachtneming van de bedenkingen die daarbij naar voren komen worden herzien en herwerkt.

II.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGSVOORSTELLEN

Wijzigingsvoorstel 1

Artikel 2, lid 15

Motivering

Deze definitie is niet meer nodig, omdat het Comité voorstelt de desbetreffende regeling in artikel 23, lid 2 te schrappen.

Wijzigingsvoorstel 2

Artikel 14

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Artikel 14 — Toegang tot lokale radionetwerken | Artikel 14 — Toegang tot lokale radionetwerken |
| 1.   De nationale bevoegde autoriteiten maken het mogelijk dat het publiek via lokale radionetwerken toegang krijgt tot het netwerk van een aanbieder van elektronische communicatie en maken ook het gebruik van het geharmoniseerde radiospectrum voor dergelijke toegang mogelijk, hetgeen uitsluitend aan een algemene machtiging kan worden onderworpen. | 1.   De
  nationale
  bevoegde autoriteiten maken het mogelijk dat het publiek via lokale radionetwerken toegang krijgt tot het netwerk van een aanbieder van elektronische communicatie en maken ook het gebruik van het geharmoniseerde radiospectrum voor dergelijke toegang mogelijk, hetgeen uitsluitend aan een algemene machtiging kan worden onderworpen. |
| 2.   De nationale bevoegde autoriteiten belemmeren de aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek niet toegang tot hun netwerken te verlenen via lokale radionetwerken die zich mogelijk op terreinen of in gebouwen van een eindgebruiker bevinden, mits de algemene machtigingsvoorwaarden worden nageleefd en de eindgebruiker hiervoor uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven. | 2.   De
  nationale
  bevoegde autoriteiten belemmeren de aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek niet toegang tot hun netwerken te verlenen via lokale radionetwerken die zich mogelijk op terreinen of in gebouwen van een eindgebruiker bevinden, mits de algemene machtigingsvoorwaarden worden nageleefd en de eindgebruiker hiervoor uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven. |
| 3.   Aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek mogen de volgende rechten niet eenzijdig beperken: | 3.   Aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek mogen de volgende rechten niet eenzijdig beperken: |
| a) | het recht van de eindgebruikers om toe te treden tot de lokale radionetwerken van hun keuze, aangeboden door derden; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Artikel 14 — Toegang tot lokale radionetwerken

Artikel 14 — Toegang tot lokale radionetwerken

1.   De nationale bevoegde autoriteiten maken het mogelijk dat het publiek via lokale radionetwerken toegang krijgt tot het netwerk van een aanbieder van elektronische communicatie en maken ook het gebruik van het geharmoniseerde radiospectrum voor dergelijke toegang mogelijk, hetgeen uitsluitend aan een algemene machtiging kan worden onderworpen.

1.   De
  nationale
  bevoegde autoriteiten maken het mogelijk dat het publiek via lokale radionetwerken toegang krijgt tot het netwerk van een aanbieder van elektronische communicatie en maken ook het gebruik van het geharmoniseerde radiospectrum voor dergelijke toegang mogelijk, hetgeen uitsluitend aan een algemene machtiging kan worden onderworpen.

2.   De nationale bevoegde autoriteiten belemmeren de aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek niet toegang tot hun netwerken te verlenen via lokale radionetwerken die zich mogelijk op terreinen of in gebouwen van een eindgebruiker bevinden, mits de algemene machtigingsvoorwaarden worden nageleefd en de eindgebruiker hiervoor uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven.

2.   De
  nationale
  bevoegde autoriteiten belemmeren de aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek niet toegang tot hun netwerken te verlenen via lokale radionetwerken die zich mogelijk op terreinen of in gebouwen van een eindgebruiker bevinden, mits de algemene machtigingsvoorwaarden worden nageleefd en de eindgebruiker hiervoor uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven.

3.   Aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek mogen de volgende rechten niet eenzijdig beperken:

3.   Aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek mogen de volgende rechten niet eenzijdig beperken:

a)

het recht van de eindgebruikers om toe te treden tot de lokale radionetwerken van hun keuze, aangeboden door derden;

| b) | het recht van de eindgebruikers om wederzijds of meer in het algemeen andere eindgebruikers toegang te verlenen tot de netwerken van dergelijke aanbieders via lokale radionetwerken, onder meer op basis van initiatieven van derde partijen die de lokale radionetwerken van verschillende eindgebruikers samenbrengen en openbaar toegankelijk maken. |
| --- | --- |

b)

het recht van de eindgebruikers om wederzijds of meer in het algemeen andere eindgebruikers toegang te verlenen tot de netwerken van dergelijke aanbieders via lokale radionetwerken, onder meer op basis van initiatieven van derde partijen die de lokale radionetwerken van verschillende eindgebruikers samenbrengen en openbaar toegankelijk maken.

| a) | het recht van de eindgebruikers om toe te treden tot de lokale radionetwerken van hun keuze, aangeboden door derden; |
| --- | --- |

a)

het recht van de eindgebruikers om toe te treden tot de lokale radionetwerken van hun keuze, aangeboden door derden;

| b) | het recht van de eindgebruikers om wederzijds of meer in het algemeen andere eindgebruikers toegang te verlenen tot de netwerken van dergelijke aanbieders via lokale radionetwerken, onder meer op basis van initiatieven van derde partijen die de lokale radionetwerken van verschillende eindgebruikers samenbrengen en openbaar toegankelijk maken |
| --- | --- |

b)

het recht van de eindgebruikers om wederzijds of meer in het algemeen andere eindgebruikers toegang te verlenen tot de netwerken van dergelijke aanbieders via lokale radionetwerken, onder meer op basis van initiatieven van derde partijen die de lokale radionetwerken van verschillende eindgebruikers samenbrengen en openbaar toegankelijk maken

4.   De nationale bevoegde autoriteiten mogen het recht van de eindgebruikers om wederzijds of meer in het algemeen andere eindgebruikers toegang te verlenen tot de netwerken van dergelijke aanbieders via lokale radionetwerken, onder meer op basis van initiatieven van derde partijen die de lokale radionetwerken van verschillende eindgebruikers samenbrengen en openbaar toegankelijk maken, niet beperken.

4.   De
  nationale
  bevoegde autoriteiten mogen het recht van de eindgebruikers om wederzijds of meer in het algemeen andere eindgebruikers toegang te verlenen tot de netwerken van dergelijke aanbieders via lokale radionetwerken, onder meer op basis van initiatieven van derde partijen die de lokale radionetwerken van verschillende eindgebruikers samenbrengen en openbaar toegankelijk maken, niet beperken.

5.   De nationale bevoegde autoriteiten mogen het verlenen van publieke toegang tot lokale radionetwerken niet beperken:

5.   De
  nationale
  bevoegde autoriteiten mogen het verlenen van publieke toegang tot lokale radionetwerken niet beperken:

| (a) | door overheidsinstanties op of in de onmiddellijke nabijheid van terreinen of gebouwen waar die overheidsinstanties gevestigd zijn, wanneer dit ondergeschikt is aan de openbare diensten die daar worden aangeboden; |
| --- | --- |

(a)

door overheidsinstanties op of in de onmiddellijke nabijheid van terreinen of gebouwen waar die overheidsinstanties gevestigd zijn, wanneer dit ondergeschikt is aan de openbare diensten die daar worden aangeboden;

| (b) | door initiatieven van niet-gouvernementele organisaties of overheden om de lokale radionetwerken van verschillende eindgebruikers samen te brengen en onderling of meer algemeen toegankelijk te maken, met inbegrip van, indien van toepassing, de lokale radionetwerken waartoe publieke toegang wordt verleend zoals bedoeld onder a). |
| --- | --- |

(b)

door initiatieven van niet-gouvernementele organisaties of overheden om de lokale radionetwerken van verschillende eindgebruikers samen te brengen en onderling of meer algemeen toegankelijk te maken, met inbegrip van, indien van toepassing, de lokale radionetwerken waartoe publieke toegang wordt verleend zoals bedoeld onder a).

| (a) | door overheidsinstanties op of in de onmiddellijke nabijheid van terreinen of gebouwen waar die overheidsinstanties gevestigd zijn, wanneer dit ondergeschikt is aan de openbare diensten die daar worden aangeboden; |
| --- | --- |

(a)

door overheidsinstanties op of in de onmiddellijke nabijheid van terreinen of gebouwen waar die overheidsinstanties gevestigd zijn, wanneer dit ondergeschikt is aan de openbare diensten die daar worden aangeboden;

| (b) | door initiatieven van niet-gouvernementele organisaties of overheden om de lokale radionetwerken van verschillende eindgebruikers samen te brengen en onderling of meer algemeen toegankelijk te maken, met inbegrip van, indien van toepassing, de lokale radionetwerken waartoe publieke toegang wordt verleend zoals bedoeld onder a). |
| --- | --- |

(b)

door initiatieven van niet-gouvernementele organisaties of overheden om de lokale radionetwerken van verschillende eindgebruikers samen te brengen en onderling of meer algemeen toegankelijk te maken, met inbegrip van, indien van toepassing, de lokale radionetwerken waartoe publieke toegang wordt verleend zoals bedoeld onder a).

6.   Een onderneming, overheidsinstantie of andere eindgebruiker wordt niet geacht een aanbieder van elektronische communicatie voor het publiek te zijn louter op grond van het feit dat publieke toegang tot lokale radionetwerken wordt verleend, wanneer dat niet commercieel van aard is of ondergeschikt is aan een andere commerciële activiteit of openbare dienst die niet afhankelijk is van de overdracht van signalen via dergelijke netwerken.

6.   Een onderneming, overheidsinstantie of andere eindgebruiker wordt niet geacht een aanbieder van elektronische communicatie voor het publiek te zijn louter op grond van het feit dat publieke toegang tot lokale radionetwerken wordt verleend, wanneer dat niet commercieel van aard is of ondergeschikt is aan een andere commerciële activiteit of openbare dienst die niet afhankelijk is van de overdracht van signalen via dergelijke netwerken.

Motivering

In veel lidstaten regelen de lokale en regionale overheden de toegang tot de lokale radionetwerken en niet de nationale overheid.

Wijzigingsvoorstel 3

Artikel 23

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Artikel 23 — Vrij aanbieden en gebruiken van open internettoegang en redelijk verkeersbeheer | Artikel 23 — Vrij aanbieden en gebruiken van open internettoegang en redelijk verkeersbeheer |
| 1.   Eindgebruikers zijn vrij om toegang te krijgen tot informatie en inhoud en deze te delen, toepassingen uit te voeren en de diensten van hun keuze via hun dienst voor internettoegang te gebruiken.
  Eindgebruikers zijn vrij om met aanbieders van internettoegangsdiensten overeenkomsten te sluiten over datavolumes en snelheden, en overeenkomstig dergelijke overeenkomsten over datavolumes, gebruik te maken van aanbiedingen van aanbieders van internetinhoud, toepassingen en diensten. | 1.   Eindgebruikers zijn vrij om toegang te krijgen tot informatie en inhoud en deze te delen, toepassingen uit te voeren en de diensten van hun keuze via hun dienst voor internettoegang te gebruiken.
  Eindgebruikers zijn vrij om met aanbieders van internettoegangsdiensten overeenkomsten te sluiten over datavolumes en snelheden, en overeenkomstig dergelijke overeenkomsten over datavolumes, gebruik te maken van aanbiedingen van aanbieders van internetinhoud, toepassingen en diensten. |
| 2.   Eindgebruikers zijn ook vrij om met aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek of met aanbieders van inhoud, toepassingen en diensten, overeenkomsten te sluiten voor het leveren van gespecialiseerde diensten met een verbeterde kwaliteit.
  Om eindgebruikers gespecialiseerde diensten te kunnen aanbieden, kunnen aanbieders van inhoud, toepassingen en diensten en aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek, met elkaar overeenkomsten sluiten over de levering van de gerelateerde datavolumes of verkeer als speciale diensten van een bepaalde kwaliteit of met een toepassingsspecifieke capaciteit. Het verlenen van gespecialiseerde diensten mag de kwaliteit van de diensten inzake internettoegang niet herhaaldelijk of voortdurend verzwakken | 2.   Eindgebruikers zijn ook vrij om met aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek of met aanbieders van inhoud, toepassingen en diensten, overeenkomsten te sluiten voor het leveren van gespecialiseerde diensten met een verbeterde kwaliteit.


  Om eindgebruikers gespecialiseerde diensten te kunnen aanbieden, kunnen aanbieders van inhoud, toepassingen en diensten en aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek, met elkaar overeenkomsten sluiten over de levering van de gerelateerde datavolumes of verkeer als speciale diensten van een bepaalde kwaliteit of met een toepassingsspecifieke capaciteit. Het verlenen van gespecialiseerde diensten mag de kwaliteit van de diensten inzake internettoegang niet herhaaldelijk of voortdurend verzwakken. |
| 3.   Dit artikel doet geen afbreuk aan de Unie- of nationale wetgeving met betrekking tot de rechtmatigheid van de verspreide informatie, inhoud, toepassingen of diensten. | 3
  2.   Dit artikel doet geen afbreuk aan de Unie- of nationale wetgeving met betrekking tot de rechtmatigheid van de verspreide informatie, inhoud, toepassingen of diensten. |
| 4.   Het uitoefenen van de vrijheden zoals beschreven in de leden 1 en 2 wordt vergemakkelijkt door het verstrekken van volledige informatie overeenkomstig artikel 25, lid 1, artikel 26, lid 2, en artikel 27, leden 1 en 2. | 4
  3.   Het uitoefenen van de vrijheden zoals beschreven in de leden
  lid 1 en 2 wordt vergemakkelijkt door het verstrekken van volledige informatie overeenkomstig artikel 25, lid 1, artikel 26, lid 2, en artikel 27, leden 1 en 2. |
| 5.   Binnen de grenzen van contractueel overeengekomen datavolumes en snelheden mogen aanbieders van internettoegangsdiensten de vrijheden zoals beschreven in lid 1 niet belemmeren door specifieke inhoud, toepassingen, diensten of specifieke klassen daarvan te blokkeren, vertragen, degraderen of discrimineren, behalve in gevallen waarin het noodzakelijk is om redelijke verkeersbeheermaatregelen te nemen. Redelijke verkeersbeheermaatregelen moeten transparant, niet-discriminerend, evenredig en noodzakelijk zijn om: | 5
  4.   Binnen de grenzen van contractueel overeengekomen datavolumes en snelheden mogen aanbieders van internettoegangsdiensten de vrijheden zoals beschreven in lid 1 niet belemmeren door specifieke inhoud, toepassingen, diensten of specifieke klassen daarvan te blokkeren, vertragen, degraderen of discrimineren, behalve in gevallen waarin het noodzakelijk is om redelijke verkeersbeheermaatregelen te nemen. Redelijke verkeersbeheermaatregelen moeten transparant, niet-discriminerend, evenredig en noodzakelijk zijn om:
  Uitzonderingen zijn slechts toegestaan om: |
| a) | de uitvoering van een wettelijke bepaling of een rechterlijke uitspraak te implementeren of ernstige misdrijven te voorkomen of te verhinderen; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Artikel 23 — Vrij aanbieden en gebruiken van open internettoegang en redelijk verkeersbeheer

Artikel 23 — Vrij aanbieden en gebruiken van open internettoegang en redelijk verkeersbeheer

1.   Eindgebruikers zijn vrij om toegang te krijgen tot informatie en inhoud en deze te delen, toepassingen uit te voeren en de diensten van hun keuze via hun dienst voor internettoegang te gebruiken.

Eindgebruikers zijn vrij om met aanbieders van internettoegangsdiensten overeenkomsten te sluiten over datavolumes en snelheden, en overeenkomstig dergelijke overeenkomsten over datavolumes, gebruik te maken van aanbiedingen van aanbieders van internetinhoud, toepassingen en diensten.

1.   Eindgebruikers zijn vrij om toegang te krijgen tot informatie en inhoud en deze te delen, toepassingen uit te voeren en de diensten van hun keuze via hun dienst voor internettoegang te gebruiken.

Eindgebruikers zijn vrij om met aanbieders van internettoegangsdiensten overeenkomsten te sluiten over datavolumes en snelheden, en overeenkomstig dergelijke overeenkomsten over datavolumes, gebruik te maken van aanbiedingen van aanbieders van internetinhoud, toepassingen en diensten.

2.   Eindgebruikers zijn ook vrij om met aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek of met aanbieders van inhoud, toepassingen en diensten, overeenkomsten te sluiten voor het leveren van gespecialiseerde diensten met een verbeterde kwaliteit.

Om eindgebruikers gespecialiseerde diensten te kunnen aanbieden, kunnen aanbieders van inhoud, toepassingen en diensten en aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek, met elkaar overeenkomsten sluiten over de levering van de gerelateerde datavolumes of verkeer als speciale diensten van een bepaalde kwaliteit of met een toepassingsspecifieke capaciteit. Het verlenen van gespecialiseerde diensten mag de kwaliteit van de diensten inzake internettoegang niet herhaaldelijk of voortdurend verzwakken

2.   Eindgebruikers zijn ook vrij om met aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek of met aanbieders van inhoud, toepassingen en diensten, overeenkomsten te sluiten voor het leveren van gespecialiseerde diensten met een verbeterde kwaliteit.

Om eindgebruikers gespecialiseerde diensten te kunnen aanbieden, kunnen aanbieders van inhoud, toepassingen en diensten en aanbieders van elektronische communicatie aan het publiek, met elkaar overeenkomsten sluiten over de levering van de gerelateerde datavolumes of verkeer als speciale diensten van een bepaalde kwaliteit of met een toepassingsspecifieke capaciteit. Het verlenen van gespecialiseerde diensten mag de kwaliteit van de diensten inzake internettoegang niet herhaaldelijk of voortdurend verzwakken.

3.   Dit artikel doet geen afbreuk aan de Unie- of nationale wetgeving met betrekking tot de rechtmatigheid van de verspreide informatie, inhoud, toepassingen of diensten.

3
  2.   Dit artikel doet geen afbreuk aan de Unie- of nationale wetgeving met betrekking tot de rechtmatigheid van de verspreide informatie, inhoud, toepassingen of diensten.

4.   Het uitoefenen van de vrijheden zoals beschreven in de leden 1 en 2 wordt vergemakkelijkt door het verstrekken van volledige informatie overeenkomstig artikel 25, lid 1, artikel 26, lid 2, en artikel 27, leden 1 en 2.

4
  3.   Het uitoefenen van de vrijheden zoals beschreven in de leden
  lid 1 en 2 wordt vergemakkelijkt door het verstrekken van volledige informatie overeenkomstig artikel 25, lid 1, artikel 26, lid 2, en artikel 27, leden 1 en 2.

5.   Binnen de grenzen van contractueel overeengekomen datavolumes en snelheden mogen aanbieders van internettoegangsdiensten de vrijheden zoals beschreven in lid 1 niet belemmeren door specifieke inhoud, toepassingen, diensten of specifieke klassen daarvan te blokkeren, vertragen, degraderen of discrimineren, behalve in gevallen waarin het noodzakelijk is om redelijke verkeersbeheermaatregelen te nemen. Redelijke verkeersbeheermaatregelen moeten transparant, niet-discriminerend, evenredig en noodzakelijk zijn om:

5
  4.   Binnen de grenzen van contractueel overeengekomen datavolumes en snelheden mogen aanbieders van internettoegangsdiensten de vrijheden zoals beschreven in lid 1 niet belemmeren door specifieke inhoud, toepassingen, diensten of specifieke klassen daarvan te blokkeren, vertragen, degraderen of discrimineren, behalve in gevallen waarin het noodzakelijk is om redelijke verkeersbeheermaatregelen te nemen. Redelijke verkeersbeheermaatregelen moeten transparant, niet-discriminerend, evenredig en noodzakelijk zijn om:
  Uitzonderingen zijn slechts toegestaan om:

a)

de uitvoering van een wettelijke bepaling of een rechterlijke uitspraak te implementeren of ernstige misdrijven te voorkomen of te verhinderen;

| b) | de integriteit en de veiligheid van het netwerk, de diensten die via dit netwerk worden aangeboden en de terminals van de eindgebruikers te beschermen; |
| --- | --- |

b)

de integriteit en de veiligheid van het netwerk, de diensten die via dit netwerk worden aangeboden en de terminals van de eindgebruikers te beschermen;

| c) | de overdracht van ongevraagde communicatie aan eindgebruikers te voorkomen, die vooraf toestemming hebben gegeven voor dergelijke beperkende maatregelen; |
| --- | --- |

c)

de overdracht van ongevraagde communicatie aan eindgebruikers te voorkomen, die vooraf toestemming hebben gegeven voor dergelijke beperkende maatregelen;

| d) | de effecten van de tijdelijke of uitzonderlijke overbelasting van het netwerk te minimaliseren, mits gelijkwaardige soorten verkeer gelijk worden behandeld. |
| --- | --- |

d)

de effecten van de tijdelijke of uitzonderlijke overbelasting van het netwerk te minimaliseren, mits gelijkwaardige soorten verkeer gelijk worden behandeld.

| a) | de uitvoering van een wettelijke bepaling of een rechterlijke uitspraak te implementeren of ernstige misdrijven te voorkomen of te verhinderen; |
| --- | --- |

a)

de uitvoering van een wettelijke bepaling of een rechterlijke uitspraak te implementeren of ernstige misdrijven te voorkomen of te verhinderen;

| b
  a) | de integriteit en de veiligheid van het netwerk, de diensten die via dit netwerk worden aangeboden en de terminals van de eindgebruikers te beschermen; |
| --- | --- |

b
  a)

de integriteit en de veiligheid van het netwerk, de diensten die via dit netwerk worden aangeboden en de terminals van de eindgebruikers te beschermen;

| c
  b) | de overdracht van ongevraagde communicatie aan eindgebruikers te voorkomen, die vooraf toestemming hebben gegeven voor dergelijke beperkende maatregelen; |
| --- | --- |

c
  b)

de overdracht van ongevraagde communicatie aan eindgebruikers te voorkomen, die vooraf toestemming hebben gegeven voor dergelijke beperkende maatregelen;

| d
  c) | de effecten van de tijdelijke of uitzonderlijke overbelasting van het netwerk te minimaliseren, mits gelijkwaardige soorten verkeer gelijk worden behandeld. |
| --- | --- |

d
  c)

de effecten van de tijdelijke of uitzonderlijke overbelasting van het netwerk te minimaliseren, mits gelijkwaardige soorten verkeer gelijk worden behandeld.

Redelijk verkeersbeheer brengt uitsluitend de gegevensverwerking met zich die noodzakelijk en evenredig is om de in dit lid vermelde doelstellingen te bereiken.

De onder a), b) en c) genoemde maatregelen moeten transparant, niet-discriminerend, evenredig en noodzakelijk zijn.
  Redelijk verkeersbeheer
  Uitvoering ervan brengt uitsluitend de gegevensverwerking met zich die noodzakelijk en evenredig is om de in dit lid vermelde doelstellingen te bereiken.

Motivering

Overeenkomsten tussen aanbieders van internettoegang en aanbieders van internetinhoud over de verstrekking van speciale diensten druisen in tegen het beginsel van een vrije internettoegang op niet-discriminerende basis. Bovendien zouden ze weleens met name financieel sterke ondernemingen ten goede kunnen komen, wat ten koste zou gaan van de kleinere aanbieders.

Het begrip verkeersbeheersmaatregelen is niet duidelijk en kan worden geschrapt als in de verordening duidelijk wordt omschreven in welke gevallen uitzonderingen zijn toegestaan. De uitzonderingsregels moeten duidelijk en welomlijnd zijn, anders dreigen het blokkadeverbod en het non-discriminatiebeginsel te worden ondermijnd met grote rechtsonzekerheid als gevolg.

Wijzigingsvoorstel 4

Artikel 24, lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Artikel 24 — Waarborgen voor de kwaliteit van de dienstverlening | Artikel 24 — Waarborgen voor de kwaliteit van de dienstverlening |
| 1.   De nationale regelgevende instanties zien er strikt op toe en zorgen ervoor dat de eindgebruikers effectief kunnen profiteren van de vrijheden zoals beschreven in artikel 23, leden 1 en 2, dat artikel 23, lid 5, wordt nageleefd en dat niet-discriminerende internettoegangsdiensten voortdurend beschikbaar zijn en dat deze een kwaliteitsniveau hebben dat de technologische vooruitgang weerspiegelt en niet door gespecialiseerde diensten wordt belemmerd. Zij zien in samenwerking met andere bevoegde nationale instanties ook toe op de gevolgen van gespecialiseerde diensten voor culturele diversiteit en innovatie. De nationale regelgevende instanties brengen jaarlijks verslag uit aan de Commissie en het BEREC over hun toezicht en hun bevindingen. | 1.   De nationale regelgevende instanties zien er strikt op toe en zorgen ervoor dat de eindgebruikers effectief kunnen profiteren van de vrijheden zoals beschreven in artikel 23, leden lid 1 en 2, dat artikel 23, lid 5, wordt nageleefd en dat niet-discriminerende internettoegangsdiensten voortdurend beschikbaar zijn en dat deze een kwaliteitsniveau hebben dat de technologische vooruitgang weerspiegelt en niet door gespecialiseerde diensten wordt belemmerd. Zij zien in samenwerking met andere bevoegde nationale instanties ook toe op de gevolgen van gespecialiseerde diensten voor culturele diversiteit en innovatie. De nationale regelgevende instanties brengen jaarlijks verslag uit aan de Commissie en het BEREC over hun toezicht en hun bevindingen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Artikel 24 — Waarborgen voor de kwaliteit van de dienstverlening

Artikel 24 — Waarborgen voor de kwaliteit van de dienstverlening

1.   De nationale regelgevende instanties zien er strikt op toe en zorgen ervoor dat de eindgebruikers effectief kunnen profiteren van de vrijheden zoals beschreven in artikel 23, leden 1 en 2, dat artikel 23, lid 5, wordt nageleefd en dat niet-discriminerende internettoegangsdiensten voortdurend beschikbaar zijn en dat deze een kwaliteitsniveau hebben dat de technologische vooruitgang weerspiegelt en niet door gespecialiseerde diensten wordt belemmerd. Zij zien in samenwerking met andere bevoegde nationale instanties ook toe op de gevolgen van gespecialiseerde diensten voor culturele diversiteit en innovatie. De nationale regelgevende instanties brengen jaarlijks verslag uit aan de Commissie en het BEREC over hun toezicht en hun bevindingen.

1.   De nationale regelgevende instanties zien er strikt op toe en zorgen ervoor dat de eindgebruikers effectief kunnen profiteren van de vrijheden zoals beschreven in artikel 23, leden lid 1 en 2, dat artikel 23, lid 5, wordt nageleefd en dat niet-discriminerende internettoegangsdiensten voortdurend beschikbaar zijn en dat deze een kwaliteitsniveau hebben dat de technologische vooruitgang weerspiegelt en niet door gespecialiseerde diensten wordt belemmerd. Zij zien in samenwerking met andere bevoegde nationale instanties ook toe op de gevolgen van gespecialiseerde diensten voor culturele diversiteit en innovatie. De nationale regelgevende instanties brengen jaarlijks verslag uit aan de Commissie en het BEREC over hun toezicht en hun bevindingen.

Motivering

Wijziging die voortvloeit uit de voorgestelde wijziging in artikel 23.

Wijzigingsvoorstel 5

Artikel 35, lid 2, onder c)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| c) | in lid 5 wordt het volgende punt aa) ingevoegd: |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

c)

in lid 5 wordt het volgende punt aa) ingevoegd:

| c) | in lid 5 wordt het volgende punt aa) ingevoegd: |
| --- | --- |

c)

in lid 5 wordt het volgende punt aa) ingevoegd:

| „aa) | een besluit nemen waarbij de betrokken nationale regelgevende instantie verzocht wordt de ontwerpmaatregel samen met de specifieke voorstellen tot wijziging ervan in te trekken, wanneer de voorgenomen maatregel bedoeld is om een verplichting voor een Europese aanbieder van elektronische communicaties in de zin van Verordening nr. [XXX/2014] op te leggen, te wijzigen of in te trekken.”; |
| --- | --- |

„aa)

een besluit nemen waarbij de betrokken nationale regelgevende instantie verzocht wordt de ontwerpmaatregel samen met de specifieke voorstellen tot wijziging ervan in te trekken, wanneer de voorgenomen maatregel bedoeld is om een verplichting voor een Europese aanbieder van elektronische communicaties in de zin van Verordening nr. [XXX/2014] op te leggen, te wijzigen of in te trekken.”;

| „
  aa) | een besluit nemen waarbij de betrokken nationale regelgevende instantie verzocht wordt de ontwerpmaatregel samen met de specifieke voorstellen tot wijziging ervan in te trekken, wanneer de voorgenomen maatregel bedoeld is om een verplichting voor een Europese aanbieder van elektronische communicaties in de zin van Verordening nr. [XXX/2014] op te leggen, te wijzigen of in te trekken.”; |
| --- | --- |

„
  aa)

een besluit nemen waarbij de betrokken nationale regelgevende instantie verzocht wordt de ontwerpmaatregel samen met de specifieke voorstellen tot wijziging ervan in te trekken, wanneer de voorgenomen maatregel bedoeld is om een verplichting voor een Europese aanbieder van elektronische communicaties in de zin van Verordening nr. [XXX/2014] op te leggen, te wijzigen of in te trekken.”;

Motivering

Dit punt impliceert een verschuiving van bevoegdheden die door het Comité wordt afgekeurd. De Commissie kan aanbevelingen doen op grond van artikel 7 bis, lid 5, van de kaderrichtlijn. Dat volstaat.

Wijzigingsvoorstel 6

Artikel 37, lid 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 3.   Individuele eindgebruikers die klant zijn van een roamingaanbieder die van dit artikel gebruikmaakt, mogen op eigen verzoek de bewuste en expliciete keuze maken om af te zien van het voordeel van de toepassing van het binnenlandsediensttarief op gereguleerde roamingdiensten in het kader van een bepaald retailpakket, in ruil voor andere voordelen die door die aanbieder worden geboden. De roamingaanbieder wijst deze eindgebruikers op de aard van de roamingvoordelen die daardoor verloren gaan. De nationale regelgevende instanties letten er in het bijzonder op of roamingaanbieders die van dit artikel gebruikmaken zakelijke praktijken toepassen die neerkomen op ontduiking van de standaardregeling. | 3.   
  Individuele eindgebruikers die klant zijn van een roamingaanbieder die van dit artikel gebruikmaakt, mogen op eigen verzoek de bewuste en expliciete keuze maken om af te zien van het voordeel van de toepassing van het binnenlandsediensttarief op gereguleerde roamingdiensten in het kader van een bepaald retailpakket, in ruil voor andere voordelen die door die aanbieder worden geboden. De roamingaanbieder wijst deze eindgebruikers op de aard van de roamingvoordelen die daardoor verloren gaan. De nationale regelgevende instanties letten er in het bijzonder op of roamingaanbieders die van dit artikel gebruikmaken zakelijke praktijken toepassen die neerkomen op ontduiking van de standaardregeling. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

3.   Individuele eindgebruikers die klant zijn van een roamingaanbieder die van dit artikel gebruikmaakt, mogen op eigen verzoek de bewuste en expliciete keuze maken om af te zien van het voordeel van de toepassing van het binnenlandsediensttarief op gereguleerde roamingdiensten in het kader van een bepaald retailpakket, in ruil voor andere voordelen die door die aanbieder worden geboden. De roamingaanbieder wijst deze eindgebruikers op de aard van de roamingvoordelen die daardoor verloren gaan. De nationale regelgevende instanties letten er in het bijzonder op of roamingaanbieders die van dit artikel gebruikmaken zakelijke praktijken toepassen die neerkomen op ontduiking van de standaardregeling.

3.   
  Individuele eindgebruikers die klant zijn van een roamingaanbieder die van dit artikel gebruikmaakt, mogen op eigen verzoek de bewuste en expliciete keuze maken om af te zien van het voordeel van de toepassing van het binnenlandsediensttarief op gereguleerde roamingdiensten in het kader van een bepaald retailpakket, in ruil voor andere voordelen die door die aanbieder worden geboden. De roamingaanbieder wijst deze eindgebruikers op de aard van de roamingvoordelen die daardoor verloren gaan. De nationale regelgevende instanties letten er in het bijzonder op of roamingaanbieders die van dit artikel gebruikmaken zakelijke praktijken toepassen die neerkomen op ontduiking van de standaardregeling.

Motivering

Het is niet de bedoeling dat ondernemingen zich aan hun verplichtingen onttrekken om de noodzakelijke stappen ter verlaging van de roamingkosten te zetten door andere niet nader omschreven „voordelen” aan te bieden.

Brussel, 31 januari 2014

De voorzitter van het Comité van de Regio’s

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---