# Publicatieblad L 84/2017

| | ISSN 1977-0758 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | L 84 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Wetgeving | 60e jaargang30 maart 2017 |

ISSN 1977-0758

Publicatieblad

van de Europese Unie

L 84

Uitgave in de Nederlandse taal

Wetgeving

60e jaargang30 maart 2017

---

| Inhoud | | II   Niet-wetgevingshandelingen | Bladzijde |
| --- | --- | --- | --- |
| | | VERORDENINGEN |
| | * | Uitvoeringsverordening (EU) 2017/604 van de Commissie van 17 maart 2017 tot goedkeuring van een niet-minimale wijziging van het productdossier van een naam die is opgenomen in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen (Terre Tarentine (BOB)) | 1 |
| | * | Verordening (EU) 2017/605 van de Commissie van 29 maart 2017 tot wijziging van bijlage VI bij Verordening (EG) nr. 1005/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de ozonlaag afbrekende stoffen (
  1
  ) | 3 |
| | | Uitvoeringsverordening (EU) 2017/606 van de Commissie van 29 maart 2017 tot vaststelling van de forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit | 4 |
| | | BESLUITEN |
| | * | Besluit (GBVB) 2017/607 van de Raad van 29 maart 2017 tot wijziging van Besluit 2011/173/GBVB betreffende beperkende maatregelen vanwege de situatie in Bosnië en Herzegovina | 6 |

Inhoud

II   Niet-wetgevingshandelingen

Bladzijde

VERORDENINGEN

*

Uitvoeringsverordening (EU) 2017/604 van de Commissie van 17 maart 2017 tot goedkeuring van een niet-minimale wijziging van het productdossier van een naam die is opgenomen in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen (Terre Tarentine (BOB))

1

*

Verordening (EU) 2017/605 van de Commissie van 29 maart 2017 tot wijziging van bijlage VI bij Verordening (EG) nr. 1005/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de ozonlaag afbrekende stoffen (
  1
  )

1

3

Uitvoeringsverordening (EU) 2017/606 van de Commissie van 29 maart 2017 tot vaststelling van de forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit

4

BESLUITEN

*

Besluit (GBVB) 2017/607 van de Raad van 29 maart 2017 tot wijziging van Besluit 2011/173/GBVB betreffende beperkende maatregelen vanwege de situatie in Bosnië en Herzegovina

6

| | | III   Andere handelingen |
| --- | --- | --- |
| | | EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE |
| | * | Besluit van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA nr. 93/16/COL van 11 mei 2016 aanbeveling van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA betreffende relevante producten- en dienstenmarkten in de elektronische-communicatiesector die overeenkomstig het besluit bedoeld in punt 5cl van bijlage XI bij de EER-overeenkomst (Richtlijn 2002/21/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten), zoals aangepast bij Protocol 1 hierbij en bij de sectorale aanpassingen in bijlage XI bij deze overeenkomst, aan voorafgaande regelgeving kunnen worden onderworpen [2017/608] | 7 |

III   Andere handelingen

EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE

*

Besluit van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA nr. 93/16/COL van 11 mei 2016 aanbeveling van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA betreffende relevante producten- en dienstenmarkten in de elektronische-communicatiesector die overeenkomstig het besluit bedoeld in punt 5cl van bijlage XI bij de EER-overeenkomst (Richtlijn 2002/21/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten), zoals aangepast bij Protocol 1 hierbij en bij de sectorale aanpassingen in bijlage XI bij deze overeenkomst, aan voorafgaande regelgeving kunnen worden onderworpen [2017/608]

7

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst. |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst.

1

| NL | Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.
  Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten. |
| --- | --- |

NL

Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.

Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten.

---

II Niet-wetgevingshandelingen

VERORDENINGEN

| 30.3.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 84/1 |
| --- | --- | --- | --- |

30.3.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 84/1

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2017/604 VAN DE COMMISSIE

van 17 maart 2017

tot goedkeuring van een niet-minimale wijziging van het productdossier van een naam die is opgenomen in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen (Terre Tarentine (BOB))

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen (1), en met name artikel 52, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Overeenkomstig artikel 53, lid 1, eerste alinea, van Verordening (EU) nr. 1151/2012 heeft de Commissie zich gebogen over de door Italië ingediende aanvraag tot goedkeuring van een wijziging van het productdossier van de beschermde oorsprongsbenaming „Terre Tarentine”, die bij Verordening (EG) nr. 1898/2004 van de Commissie (2) is geregistreerd. |
| --- | --- |

(1)

Overeenkomstig artikel 53, lid 1, eerste alinea, van Verordening (EU) nr. 1151/2012 heeft de Commissie zich gebogen over de door Italië ingediende aanvraag tot goedkeuring van een wijziging van het productdossier van de beschermde oorsprongsbenaming „Terre Tarentine”, die bij Verordening (EG) nr. 1898/2004 van de Commissie (2) is geregistreerd.

| (2) | Aangezien de betrokken wijziging niet minimaal is in de zin van artikel 53, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1151/2012, heeft de Commissie de wijzigingsaanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van die verordening bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie (3). |
| --- | --- |

(2)

Aangezien de betrokken wijziging niet minimaal is in de zin van artikel 53, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1151/2012, heeft de Commissie de wijzigingsaanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van die verordening bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie (3).

| (3) | Aangezien de Commissie geen enkel bezwaar overeenkomstig artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 heeft ontvangen, moet de wijziging van het productdossier worden goedgekeurd, |
| --- | --- |

(3)

Aangezien de Commissie geen enkel bezwaar overeenkomstig artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 heeft ontvangen, moet de wijziging van het productdossier worden goedgekeurd,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakte wijziging van het productdossier met betrekking tot de benaming „Terre Tarentine” (BOB) wordt goedgekeurd.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 17 maart 2017.

Voor de Commissie,

namens de voorzitter,

Phil HOGAN

Lid van de Commissie

---

(1)  
  PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

1

(2)  Verordening (EG) nr. 1898/2004 van de Commissie van 29 oktober 2004 tot aanvulling van de bijlage bij Verordening (EG) nr. 2400/96 in verband met de inschrijving van een benaming in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen (Terre Tarentine) — (BOB) (PB L 328 van 30.10.2004, blz. 66).

2

(3)  
  PB C 440 van 26.11.2016, blz. 4.

3

---

| 30.3.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 84/3 |
| --- | --- | --- | --- |

30.3.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 84/3

---

VERORDENING (EU) 2017/605 VAN DE COMMISSIE

van 29 maart 2017

tot wijziging van bijlage VI bij Verordening (EG) nr. 1005/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de ozonlaag afbrekende stoffen

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EG) nr. 1005/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende de ozonlaag afbrekende stoffen (1), en met name artikel 13, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | In bijlage VI bij Verordening (EG) nr. 1005/2009 worden afsluitingsdata vastgesteld waarna halonen niet meer mogen worden gebruikt voor brandblusapparatuur en brandbeveiligingsinstallaties in „nieuwe apparatuur”, waaronder nieuwe vliegtuigen. Overeenkomstig punt 2, onder b), van bijlage VI bij Verordening (EG) nr. 1005/2009 hangt de definitie van „nieuwe apparatuur” af van de datum van indiening van het verzoek om typecertificering bij de betrokken regelgevende instantie. |
| --- | --- |

(1)

In bijlage VI bij Verordening (EG) nr. 1005/2009 worden afsluitingsdata vastgesteld waarna halonen niet meer mogen worden gebruikt voor brandblusapparatuur en brandbeveiligingsinstallaties in „nieuwe apparatuur”, waaronder nieuwe vliegtuigen. Overeenkomstig punt 2, onder b), van bijlage VI bij Verordening (EG) nr. 1005/2009 hangt de definitie van „nieuwe apparatuur” af van de datum van indiening van het verzoek om typecertificering bij de betrokken regelgevende instantie.

| (2) | Met het oog op juridische duidelijkheid en consistentie bij de toepassing van Verordening (EG) nr. 1005/2009 is het noodzakelijk in de definitie van „nieuwe uitrusting” in punt 2, onder b), van bijlage VI bij Verordening (EG) nr. 1005/2009 te specificeren dat, voor vliegtuigen, verzoeken om typecertificering alleen betrekking hebben op verzoeken om nieuwe typecertificering en geen betrekking hebben op wijzigingen van een bestaande typecertificering. Dit zou ook in de lijn liggen van het door de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie gebruikte concept voor halonnormen. |
| --- | --- |

(2)

Met het oog op juridische duidelijkheid en consistentie bij de toepassing van Verordening (EG) nr. 1005/2009 is het noodzakelijk in de definitie van „nieuwe uitrusting” in punt 2, onder b), van bijlage VI bij Verordening (EG) nr. 1005/2009 te specificeren dat, voor vliegtuigen, verzoeken om typecertificering alleen betrekking hebben op verzoeken om nieuwe typecertificering en geen betrekking hebben op wijzigingen van een bestaande typecertificering. Dit zou ook in de lijn liggen van het door de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie gebruikte concept voor halonnormen.

| (3) | Verordening (EG) nr. 1005/2009 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd. |
| --- | --- |

(3)

Verordening (EG) nr. 1005/2009 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd.

| (4) | De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het bij artikel 25, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1005/2009 opgerichte comité, |
| --- | --- |

(4)

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het bij artikel 25, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1005/2009 opgerichte comité,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

In punt 2, onder b), van bijlage VI bij Verordening (EG) nr. 1005/2009 wordt de volgende tweede volzin toegevoegd:

„De indiening van een verzoek om typecertificering heeft voor vliegtuigen betrekking op de indiening van een verzoek om een nieuwe typecertificering.”.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 29 maart 2017.

Voor de Commissie

De voorzitter

Jean-Claude JUNCKER

---

(1)  
  PB L 286 van 31.10.2009, blz. 1.

1

---

| 30.3.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 84/4 |
| --- | --- | --- | --- |

30.3.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 84/4

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2017/606 VAN DE COMMISSIE

van 29 maart 2017

tot vaststelling van de forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (1),

Gezien Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 van de Commissie van 7 juni 2011 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van Verordening (EG) nr. 1234/2007 van de Raad, wat de sectoren groenten en fruit en verwerkte groenten en fruit betreft (2), en met name artikel 136, lid 1,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 zijn, op grond van de resultaten van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguayronde, de criteria vastgesteld aan de hand waarvan de Commissie voor de producten en de perioden die in bijlage XVI, deel A, bij die verordening zijn vermeld, de forfaitaire waarden bij invoer uit derde landen vaststelt. |
| --- | --- |

(1)

Bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 zijn, op grond van de resultaten van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguayronde, de criteria vastgesteld aan de hand waarvan de Commissie voor de producten en de perioden die in bijlage XVI, deel A, bij die verordening zijn vermeld, de forfaitaire waarden bij invoer uit derde landen vaststelt.

| (2) | De forfaitaire invoerwaarde wordt elke dag berekend overeenkomstig artikel 136, lid 1, van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011, met inachtneming van de variabele gegevens voor die dag. Bijgevolg moet deze verordening in werking treden op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie, |
| --- | --- |

(2)

De forfaitaire invoerwaarde wordt elke dag berekend overeenkomstig artikel 136, lid 1, van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011, met inachtneming van de variabele gegevens voor die dag. Bijgevolg moet deze verordening in werking treden op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De in artikel 136 van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 bedoelde forfaitaire invoerwaarden worden vastgesteld in de bijlage bij de onderhavige verordening.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 29 maart 2017.

Voor de Commissie,

namens de voorzitter,

Jerzy PLEWA

Directeur-generaal

Directoraat-generaal Landbouw en Plattelandsontwikkeling

---

(1)  
  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 671.

1

(2)  
  PB L 157 van 15.6.2011, blz. 1.

2

---

BIJLAGE

Forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit

| (EUR/100 kg) |
| --- |
| GN-code | Code derde landen (1) | Forfaitaire invoerwaarde |
| 0702 00 00 | EG | 288,4 |
| IL | 288,6 |
| MA | 105,2 |
| SN | 213,0 |
| TN | 200,0 |
| TR | 110,6 |
| ZA | 81,7 |
| ZZ | 183,9 |
| 0707 00 05 | TR | 179,1 |
| ZZ | 179,1 |
| 0709 93 10 | MA | 50,0 |
| TR | 118,8 |
| ZZ | 84,4 |
| 0805 10 22 , 0805 10 24 , 0805 10 28 | EG | 51,0 |
| IL | 60,7 |
| MA | 51,0 |
| TN | 50,6 |
| TR | 77,1 |
| ZA | 99,3 |
| ZZ | 65,0 |
| 0805 50 10 | EG | 72,0 |
| TR | 92,7 |
| ZZ | 82,4 |
| 0808 10 80 | BR | 110,4 |
| CL | 99,4 |
| CN | 142,3 |
| US | 128,4 |
| ZA | 114,1 |
| ZZ | 118,9 |
| 0808 30 90 | AR | 100,4 |
| CL | 137,3 |
| CN | 84,7 |
| MA | 115,2 |
| ZA | 108,1 |
| ZZ | 109,1 |

(EUR/100 kg)

GN-code

Code derde landen (1)

Forfaitaire invoerwaarde

0702 00 00

EG

288,4

IL

288,6

MA

105,2

SN

213,0

TN

200,0

TR

110,6

ZA

81,7

ZZ

183,9

0707 00 05

TR

179,1

ZZ

179,1

0709 93 10

MA

50,0

TR

118,8

ZZ

84,4

0805 10 22 , 0805 10 24 , 0805 10 28

EG

51,0

IL

60,7

MA

51,0

TN

50,6

TR

77,1

ZA

99,3

ZZ

65,0

0805 50 10

EG

72,0

TR

92,7

ZZ

82,4

0808 10 80

BR

110,4

CL

99,4

CN

142,3

US

128,4

ZA

114,1

ZZ

118,9

0808 30 90

AR

100,4

CL

137,3

CN

84,7

MA

115,2

ZA

108,1

ZZ

109,1

---

(1)  Landennomenclatuur vastgesteld bij Verordening (EU) nr. 1106/2012 van de Commissie van 27 november 2012 tot uitvoering van Verordening (EG) nr. 471/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende communautaire statistieken van de buitenlandse handel met derde landen, wat de bijwerking van de nomenclatuur van landen en gebieden betreft (PB L 328 van 28.11.2012, blz. 7). De code „ZZ” staat voor „overige oorsprong”.

---

BESLUITEN

| 30.3.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 84/6 |
| --- | --- | --- | --- |

30.3.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 84/6

---

BESLUIT (GBVB) 2017/607 VAN DE RAAD

van 29 maart 2017

tot wijziging van Besluit 2011/173/GBVB betreffende beperkende maatregelen vanwege de situatie in Bosnië en Herzegovina

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 29,

Gezien het voorstel van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | De Raad heeft op 21 maart 2011 Besluit 2011/173/GBVB (1) vastgesteld. |
| --- | --- |

(1)

De Raad heeft op 21 maart 2011 Besluit 2011/173/GBVB (1) vastgesteld.

| (2) | Op basis van een evaluatie van Besluit 2011/173/GBVB moeten de beperkende maatregelen tot en met 31 maart 2018 worden verlengd. |
| --- | --- |

(2)

Op basis van een evaluatie van Besluit 2011/173/GBVB moeten de beperkende maatregelen tot en met 31 maart 2018 worden verlengd.

| (3) | Besluit 2011/173/GBVB moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd, |
| --- | --- |

(3)

Besluit 2011/173/GBVB moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

In artikel 6 van Besluit 2011/173/GBVB wordt de tweede alinea vervangen door:

„Dit besluit is van toepassing tot en met 31 maart 2018.”.

Artikel 2

Dit besluit treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Gedaan te Brussel, 29 maart 2017.

Voor de Raad

De voorzitter

L. GRECH

---

(1)  Besluit 2011/173/GBVB van de Raad van 21 maart 2011 betreffende beperkende maatregelen vanwege de situatie in Bosnië en Herzegovina (PB L 76 van 22.3.2011, blz. 68).

1

---

III Andere handelingen

EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE

| 30.3.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 84/7 |
| --- | --- | --- | --- |

30.3.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 84/7

---

BESLUIT VAN DE TOEZICHTHOUDENDE AUTORITEIT VAN DE EVA

Nr. 93/16/COL

van 11 mei 2016

aanbeveling van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA betreffende relevante producten- en dienstenmarkten in de elektronische-communicatiesector die overeenkomstig het besluit bedoeld in punt 5cl van bijlage XI bij de EER-overeenkomst (Richtlijn 2002/21/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten), zoals aangepast bij Protocol 1 hierbij en bij de sectorale aanpassingen in bijlage XI bij deze overeenkomst, aan voorafgaande regelgeving kunnen worden onderworpen [2017/608]

DE TOEZICHTHOUDENDE AUTORITEIT VAN DE EVA (1),

Gezien het besluit als bedoeld in punt 5cl van bijlage XI bij de EER-overeenkomst, Richtlijn 2002/21/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 maart 2002 inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten (2) (hierna „de kaderrichtlijn” genoemd), zoals aangepast bij Protocol 1 hierbij en bij de sectorale aanpassingen in bijlage XI bij deze overeenkomst, en met name artikel 15, lid 1,

Gezien de aanbeveling van de Autoriteit van 5 november 2008 betreffende relevante producten- en dienstenmarkten in de elektronische-communicatiesector die aan voorafgaande regelgeving kunnen worden onderworpen (3) (hierna: „de aanbeveling van de Autoriteit van 2008”) en de richtsnoeren van de Autoriteit voor de marktanalyse en de beoordeling van aanmerkelijke marktmacht (4),

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Op 9 oktober 2014 heeft de Europese Commissie (hierna „de Commissie” genoemd) Aanbeveling 2014/710/EU gepubliceerd betreffende relevante producten- en dienstenmarkten in de elektronische-communicatiesector die overeenkomstig de kaderrichtlijn aan regelgeving ex ante kunnen worden onderworpen (5). |
| --- | --- |

(1)

Op 9 oktober 2014 heeft de Europese Commissie (hierna „de Commissie” genoemd) Aanbeveling 2014/710/EU gepubliceerd betreffende relevante producten- en dienstenmarkten in de elektronische-communicatiesector die overeenkomstig de kaderrichtlijn aan regelgeving ex ante kunnen worden onderworpen (5).

| (2) | Aanbeveling 2014/710/EU vormt het uitgangspunt voor de herziening van de aanbeveling van de Autoriteit betreffende relevante markten. Bij dat herzieningsproces heeft de Autoriteit het uitgangspunt gehanteerd dat de vergelijking van de marktontwikkelingen op basis van een EER-benchmark moet gebeuren en dat niet alleen rekening moet worden gehouden met de marktsituatie binnen de individuele EVA-staten. |
| --- | --- |

(2)

Aanbeveling 2014/710/EU vormt het uitgangspunt voor de herziening van de aanbeveling van de Autoriteit betreffende relevante markten. Bij dat herzieningsproces heeft de Autoriteit het uitgangspunt gehanteerd dat de vergelijking van de marktontwikkelingen op basis van een EER-benchmark moet gebeuren en dat niet alleen rekening moet worden gehouden met de marktsituatie binnen de individuele EVA-staten.

| (3) | Op basis van de marktontwikkelingen in de EVA-staten, lijkt het weinig waarschijnlijk dat het functioneren van de elektronische-communicatiemarkten in de drie EVA-staten in het algemeen sterker gaat afwijken van het gemiddelde functioneren van de markten binnen de Europese Unie of de hele EER dan de markten in de individuele EU-lidstaten van dat gemiddelde afwijken. |
| --- | --- |

(3)

Op basis van de marktontwikkelingen in de EVA-staten, lijkt het weinig waarschijnlijk dat het functioneren van de elektronische-communicatiemarkten in de drie EVA-staten in het algemeen sterker gaat afwijken van het gemiddelde functioneren van de markten binnen de Europese Unie of de hele EER dan de markten in de individuele EU-lidstaten van dat gemiddelde afwijken.

| (4) | De EER-overeenkomst heeft tot doel een dynamische en homogene Europese Economische Ruimte tot stand te brengen, gebaseerd op gemeenschappelijke regels en gelijke mededingingsvoorwaarden (6). In het licht van die doelstelling en de voormelde overwegingen hecht de Autoriteit haar goedkeuring aan een aanbeveling die spoort met Aanbeveling 2014/710/EU teneinde binnen de elektronische-communicatiemarkten in de EER een eenvormige toepassing van het gemeenschappelijke regelgevingskader en rechtszekerheid voor de belanghebbenden te garanderen. |
| --- | --- |

(4)

De EER-overeenkomst heeft tot doel een dynamische en homogene Europese Economische Ruimte tot stand te brengen, gebaseerd op gemeenschappelijke regels en gelijke mededingingsvoorwaarden (6). In het licht van die doelstelling en de voormelde overwegingen hecht de Autoriteit haar goedkeuring aan een aanbeveling die spoort met Aanbeveling 2014/710/EU teneinde binnen de elektronische-communicatiemarkten in de EER een eenvormige toepassing van het gemeenschappelijke regelgevingskader en rechtszekerheid voor de belanghebbenden te garanderen.

| (5) | In de kaderrichtlijn is een wetgevend kader voor de sector elektronische communicatie vastgesteld waarmee ernaar wordt gestreefd een antwoord te bieden op de convergentietrends door alle elektronische-communicatienetwerken en -diensten te bestrijken die binnen de werkingssfeer van de richtlijn vallen. Het doel van het wetgevend kader is onder meer om sectorspecifieke regelgeving ex ante steeds verder te beperken naarmate de concurrentie op de markt zich ontwikkelt, en dat elektronische communicatie uiteindelijk volledig wordt geregeld door het mededingingsrecht. |
| --- | --- |

(5)

In de kaderrichtlijn is een wetgevend kader voor de sector elektronische communicatie vastgesteld waarmee ernaar wordt gestreefd een antwoord te bieden op de convergentietrends door alle elektronische-communicatienetwerken en -diensten te bestrijken die binnen de werkingssfeer van de richtlijn vallen. Het doel van het wetgevend kader is onder meer om sectorspecifieke regelgeving ex ante steeds verder te beperken naarmate de concurrentie op de markt zich ontwikkelt, en dat elektronische communicatie uiteindelijk volledig wordt geregeld door het mededingingsrecht.

| (6) | In artikel 15 van de kaderrichtlijn is bepaald dat de Autoriteit, na openbare raadpleging en overleg met de nationale regelgevende instanties (NRI's) van de EVA-landen, een aanbeveling aanneemt inzake relevante markten voor producten en diensten. |
| --- | --- |

(6)

In artikel 15 van de kaderrichtlijn is bepaald dat de Autoriteit, na openbare raadpleging en overleg met de nationale regelgevende instanties (NRI's) van de EVA-landen, een aanbeveling aanneemt inzake relevante markten voor producten en diensten.

| (7) | In overeenstemming met dit doel wordt met deze aanbeveling beoogd aan te wijzen welke producten- en dienstenmarkten overeenkomstig artikel 15, lid 1, van de kaderrichtlijn in aanmerking komen voor regelgeving ex ante. Regelgevende interventie ex ante moet uiteindelijk voordelen voor de eindgebruikers opleveren doordat op duurzame wijze daadwerkelijke concurrentie op de retailmarkten tot stand wordt gebracht. Naar verwachting zullen de NRI's geleidelijk constateren dat retailmarkten concurrerend zijn hoewel er op wholesaleniveau geen regelgeving van toepassing is, met name als rekening wordt gehouden met te verwachten verbeteringen op het gebied van innovatie en mededinging. |
| --- | --- |

(7)

In overeenstemming met dit doel wordt met deze aanbeveling beoogd aan te wijzen welke producten- en dienstenmarkten overeenkomstig artikel 15, lid 1, van de kaderrichtlijn in aanmerking komen voor regelgeving ex ante. Regelgevende interventie ex ante moet uiteindelijk voordelen voor de eindgebruikers opleveren doordat op duurzame wijze daadwerkelijke concurrentie op de retailmarkten tot stand wordt gebracht. Naar verwachting zullen de NRI's geleidelijk constateren dat retailmarkten concurrerend zijn hoewel er op wholesaleniveau geen regelgeving van toepassing is, met name als rekening wordt gehouden met te verwachten verbeteringen op het gebied van innovatie en mededinging.

| (8) | De definitie van relevante markten kan mettertijd veranderen, aangezien de kenmerken van producten en diensten, en de mogelijkheden voor vraag- en aanbodsubstitutie kunnen veranderen. Aangezien de aanbeveling van de Autoriteit van 2008 meer dan zeven jaar van kracht; is het aangewezen deze te herzien in het licht van de marktontwikkelingen die zich sinds de vaststelling daarvan hebben voorgedaan. Derhalve vervangt deze aanbeveling de Aanbeveling van de Autoriteit van 2008 en geldt deze voor de NRI's als richtsnoer voor toekomstige marktanalyses |
| --- | --- |

(8)

De definitie van relevante markten kan mettertijd veranderen, aangezien de kenmerken van producten en diensten, en de mogelijkheden voor vraag- en aanbodsubstitutie kunnen veranderen. Aangezien de aanbeveling van de Autoriteit van 2008 meer dan zeven jaar van kracht; is het aangewezen deze te herzien in het licht van de marktontwikkelingen die zich sinds de vaststelling daarvan hebben voorgedaan. Derhalve vervangt deze aanbeveling de Aanbeveling van de Autoriteit van 2008 en geldt deze voor de NRI's als richtsnoer voor toekomstige marktanalyses

| (9) | Op grond van artikel 15, lid 1, van de kaderrichtlijn dient de Autoriteit een aanbeveling aan te nemen met vermelding van de markten in de sector elektronische communicatie waarvan de kenmerken het opleggen van regulerende verplichtingen overeenkomstig de beginselen van het mededingingsrecht rechtvaardigen. In deze aanbeveling worden derhalve de beginselen van het mededingingsrecht gehanteerd om productenmarkten in de sector elektronische communicatie aan te wijzen. |
| --- | --- |

(9)

Op grond van artikel 15, lid 1, van de kaderrichtlijn dient de Autoriteit een aanbeveling aan te nemen met vermelding van de markten in de sector elektronische communicatie waarvan de kenmerken het opleggen van regulerende verplichtingen overeenkomstig de beginselen van het mededingingsrecht rechtvaardigen. In deze aanbeveling worden derhalve de beginselen van het mededingingsrecht gehanteerd om productenmarkten in de sector elektronische communicatie aan te wijzen.

| (10) | Overeenkomstig artikel 15, lid 3, van de kaderrichtlijn is het de taak van de NRI's om, in overeenstemming met het mededingingsrecht en zo veel mogelijk rekening houdend met deze aanbeveling, de relevante markten die met de nationale omstandigheden overeenkomen, en met name de relevante geografische markten binnen hun grondgebied, te bepalen. |
| --- | --- |

(10)

Overeenkomstig artikel 15, lid 3, van de kaderrichtlijn is het de taak van de NRI's om, in overeenstemming met het mededingingsrecht en zo veel mogelijk rekening houdend met deze aanbeveling, de relevante markten die met de nationale omstandigheden overeenkomen, en met name de relevante geografische markten binnen hun grondgebied, te bepalen.

| (11) | Overeenkomstig artikel 16. lid 3, van de kaderrichtlijn worden wettelijke verplichtingen ex ante uitsluitend opgelegd op markten die niet daadwerkelijk concurrerend zijn. Zoals uiteengezet in overweging 27 van de richtlijn zijn dat markten waarop één of meer ondernemingen over aanzienlijke marktmacht beschikken en waarop nationale rechtsmiddelen en de middelen van het EER-mededingingsrecht ontoereikend zijn om het vastgestelde mededingingsprobleem op te lossen. Bij een analyse van daadwerkelijke mededinging moet bovendien onder meer worden onderzocht of de markt in de toekomst concurrerend zal zijn en of een eventueel gebrek aan daadwerkelijke mededinging dus blijvend is. |
| --- | --- |

(11)

Overeenkomstig artikel 16. lid 3, van de kaderrichtlijn worden wettelijke verplichtingen ex ante uitsluitend opgelegd op markten die niet daadwerkelijk concurrerend zijn. Zoals uiteengezet in overweging 27 van de richtlijn zijn dat markten waarop één of meer ondernemingen over aanzienlijke marktmacht beschikken en waarop nationale rechtsmiddelen en de middelen van het EER-mededingingsrecht ontoereikend zijn om het vastgestelde mededingingsprobleem op te lossen. Bij een analyse van daadwerkelijke mededinging moet bovendien onder meer worden onderzocht of de markt in de toekomst concurrerend zal zijn en of een eventueel gebrek aan daadwerkelijke mededinging dus blijvend is.

| (12) | Zowel de Autoriteit als de NRI's nemen bij het bepalen van wholesalemarkten die aan regelgeving ex ante kunnen worden onderworpen de analyse van de bijbehorende retailmarkten als uitgangspunt. Bij deze retailanalyse wordt op prospectieve wijze ten aanzien van een bepaalde periode rekening gehouden met substitueerbaarheid aan de vraagzijde en, indien passend, aan de aanbodzijde. Bij het bepalen van relevante markten overeenkomstig artikel 15, lid 3, van de kaderrichtlijn dienen de NRI's een geografisch gebied aan te wijzen waarin sprake is van vergelijkbare of voldoende homogene mededingingsvoorwaarden en dat van de aangrenzende gebieden kan worden onderscheiden doordat daarin duidelijk afwijkende mededingingsvoorwaarden gelden, waarbij met name wordt bekeken of de potentiële AMM-exploitant in zijn hele netwerkgebied op uniforme wijze te werk gaat of dat deze wordt geconfronteerd met duidelijk afwijkende mededingingsvoorwaarden, waardoor zijn activiteiten in bepaalde gebieden worden belemmerd, maar in andere gebieden niet. |
| --- | --- |

(12)

Zowel de Autoriteit als de NRI's nemen bij het bepalen van wholesalemarkten die aan regelgeving ex ante kunnen worden onderworpen de analyse van de bijbehorende retailmarkten als uitgangspunt. Bij deze retailanalyse wordt op prospectieve wijze ten aanzien van een bepaalde periode rekening gehouden met substitueerbaarheid aan de vraagzijde en, indien passend, aan de aanbodzijde. Bij het bepalen van relevante markten overeenkomstig artikel 15, lid 3, van de kaderrichtlijn dienen de NRI's een geografisch gebied aan te wijzen waarin sprake is van vergelijkbare of voldoende homogene mededingingsvoorwaarden en dat van de aangrenzende gebieden kan worden onderscheiden doordat daarin duidelijk afwijkende mededingingsvoorwaarden gelden, waarbij met name wordt bekeken of de potentiële AMM-exploitant in zijn hele netwerkgebied op uniforme wijze te werk gaat of dat deze wordt geconfronteerd met duidelijk afwijkende mededingingsvoorwaarden, waardoor zijn activiteiten in bepaalde gebieden worden belemmerd, maar in andere gebieden niet.

| (13) | Er moet op prospectieve wijze worden beoordeeld of retailmarkten daadwerkelijk concurrerend zijn bij afwezigheid van regelgeving op basis van de constatering van aanmerkelijke marktmacht. Anderzijds moet bij de analyse rekening worden gehouden met de effecten van andere soorten regelgeving die van toepassing zijn op de relevante retailmarkten en de aanverwante wholesalemarkt(en) ten aanzien van de desbetreffende periode. |
| --- | --- |

(13)

Er moet op prospectieve wijze worden beoordeeld of retailmarkten daadwerkelijk concurrerend zijn bij afwezigheid van regelgeving op basis van de constatering van aanmerkelijke marktmacht. Anderzijds moet bij de analyse rekening worden gehouden met de effecten van andere soorten regelgeving die van toepassing zijn op de relevante retailmarkten en de aanverwante wholesalemarkt(en) ten aanzien van de desbetreffende periode.

| (14) | Bij het uitvoeren van een marktanalyse overeenkomstig artikel 16 van de kaderrichtlijn moet een markt prospectief worden beoordeeld, waarbij de bestaande marktomstandigheden als uitgangspunt worden genomen. Bij de analyse moet worden beoordeeld of de markt in de toekomst concurrerend zal zijn en of een eventueel gebrek aan mededinging blijvend is, gelet op te verwachten of te voorspellen marktontwikkelingen (7). |
| --- | --- |

(14)

Bij het uitvoeren van een marktanalyse overeenkomstig artikel 16 van de kaderrichtlijn moet een markt prospectief worden beoordeeld, waarbij de bestaande marktomstandigheden als uitgangspunt worden genomen. Bij de analyse moet worden beoordeeld of de markt in de toekomst concurrerend zal zijn en of een eventueel gebrek aan mededinging blijvend is, gelet op te verwachten of te voorspellen marktontwikkelingen (7).

| (15) | Als de desbetreffende retailmarkt in de toekomst bij afwezigheid van regelgeving ex ante niet daadwerkelijk concurrerend zal zijn, moet/moeten de bijbehorende wholesalemarkt(en) die overeenkomstig artikel 16 van de kaderrichtlijn aan regelgeving ex ante kan/kunnen worden onderworpen worden beoordeeld. Bij het analyseren van de grenzen en de marktmacht op één of meer bijbehorende relevante wholesalemarkten om te bepalen of deze daadwerkelijk concurrerend is/zijn, moet rekening worden gehouden met directe en indirecte concurrentiedruk, ongeacht of die druk al dan niet voortvloeit uit elektronische-communicatienetwerken, elektronische-communicatiediensten of andere soorten diensten of toepassingen die vanuit het oogpunt van de eindgebruiker vergelijkbaar zijn (8). Als de desbetreffende retailmarkt echter in de toekomst bij afwezigheid van regelgeving ex ante op wholesaleniveau op de bijbehorende relevante markt(en) daadwerkelijk concurrerend zal zijn, dienen de NRI's hieruit de conclusie te trekken dat regelgeving op wholesaleniveau niet meer noodzakelijk is. In dat geval moet er bij de beoordeling van de bijbehorende relevante wholesalemarkt(en) worden uitgegaan van het intrekken van de regelgeving ex ante. Indien de wholesalemarkten in de toeleveringsketen verticaal met elkaar zijn verbonden, moet als eerste de wholesalemarkt worden geanalyseerd die stroomopwaarts het verst van de desbetreffende retailmarkt is verwijderd. |
| --- | --- |

(15)

Als de desbetreffende retailmarkt in de toekomst bij afwezigheid van regelgeving ex ante niet daadwerkelijk concurrerend zal zijn, moet/moeten de bijbehorende wholesalemarkt(en) die overeenkomstig artikel 16 van de kaderrichtlijn aan regelgeving ex ante kan/kunnen worden onderworpen worden beoordeeld. Bij het analyseren van de grenzen en de marktmacht op één of meer bijbehorende relevante wholesalemarkten om te bepalen of deze daadwerkelijk concurrerend is/zijn, moet rekening worden gehouden met directe en indirecte concurrentiedruk, ongeacht of die druk al dan niet voortvloeit uit elektronische-communicatienetwerken, elektronische-communicatiediensten of andere soorten diensten of toepassingen die vanuit het oogpunt van de eindgebruiker vergelijkbaar zijn (8). Als de desbetreffende retailmarkt echter in de toekomst bij afwezigheid van regelgeving ex ante op wholesaleniveau op de bijbehorende relevante markt(en) daadwerkelijk concurrerend zal zijn, dienen de NRI's hieruit de conclusie te trekken dat regelgeving op wholesaleniveau niet meer noodzakelijk is. In dat geval moet er bij de beoordeling van de bijbehorende relevante wholesalemarkt(en) worden uitgegaan van het intrekken van de regelgeving ex ante. Indien de wholesalemarkten in de toeleveringsketen verticaal met elkaar zijn verbonden, moet als eerste de wholesalemarkt worden geanalyseerd die stroomopwaarts het verst van de desbetreffende retailmarkt is verwijderd.

| (16) | De in de bijlage opgenomen wholesalemarkten kunnen over kenmerken beschikken op basis waarvan regelgeving ex ante gerechtvaardigd is, aangezien deze voldoen aan de hieronder genoemde drie cumulatieve criteria die ook in de vorige versies van de aanbeveling zijn toegepast om te bepalen welke markten aan regelgeving ex ante kunnen worden onderworpen. Het eerste criterium is de aanwezigheid van hoge toegangsbelemmeringen die niet van voorbijgaande aard zijn. Gezien het dynamische karakter en functioneren van elektronische-communicatiemarkten moet bij het uitvoeren van een prospectieve analyse voor het aanwijzen van de relevante markten die voor regelgeving ex ante in aanmerking komen, echter ook rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat toegangsbelemmeringen binnen de relevante tijdshorizon worden overwonnen. Het tweede criterium is of de marktstructuur al dan niet neigt naar daadwerkelijke mededinging binnen de desbetreffende periode. De toepassing van dit criterium houdt in dat moet worden nagegaan wat de toestand is van de op infrastructuur gebaseerde en andere mededinging die aan de toetredingsdrempels ten grondslag ligt. Het derde criterium is dat toepassing van het mededingingsrecht op zichzelf het marktfalen in kwestie niet voldoende zou verhelpen. De voornaamste indicatoren waarop bij de toetsing aan het eerste en het tweede criterium moet worden gelet, zijn vergelijkbaar met die welke in het kader van een prospectieve marktanalyse worden onderzocht om te bepalen of er sprake is van aanmerkelijke marktmacht. Dit zijn met name indicatoren van toegangsbelemmeringen bij afwezigheid van regelgeving (onder meer de omvang van initiële investeringen), marktstructuur, marktontwikkeling en marktdynamiek, met inbegrip van indicatoren zoals marktaandelen en trends daarvan, marktprijzen en trends daarvan, en de reikwijdte en dekkingsgraad van concurrerende netwerken of infrastructuren. |
| --- | --- |

(16)

De in de bijlage opgenomen wholesalemarkten kunnen over kenmerken beschikken op basis waarvan regelgeving ex ante gerechtvaardigd is, aangezien deze voldoen aan de hieronder genoemde drie cumulatieve criteria die ook in de vorige versies van de aanbeveling zijn toegepast om te bepalen welke markten aan regelgeving ex ante kunnen worden onderworpen. Het eerste criterium is de aanwezigheid van hoge toegangsbelemmeringen die niet van voorbijgaande aard zijn. Gezien het dynamische karakter en functioneren van elektronische-communicatiemarkten moet bij het uitvoeren van een prospectieve analyse voor het aanwijzen van de relevante markten die voor regelgeving ex ante in aanmerking komen, echter ook rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat toegangsbelemmeringen binnen de relevante tijdshorizon worden overwonnen. Het tweede criterium is of de marktstructuur al dan niet neigt naar daadwerkelijke mededinging binnen de desbetreffende periode. De toepassing van dit criterium houdt in dat moet worden nagegaan wat de toestand is van de op infrastructuur gebaseerde en andere mededinging die aan de toetredingsdrempels ten grondslag ligt. Het derde criterium is dat toepassing van het mededingingsrecht op zichzelf het marktfalen in kwestie niet voldoende zou verhelpen. De voornaamste indicatoren waarop bij de toetsing aan het eerste en het tweede criterium moet worden gelet, zijn vergelijkbaar met die welke in het kader van een prospectieve marktanalyse worden onderzocht om te bepalen of er sprake is van aanmerkelijke marktmacht. Dit zijn met name indicatoren van toegangsbelemmeringen bij afwezigheid van regelgeving (onder meer de omvang van initiële investeringen), marktstructuur, marktontwikkeling en marktdynamiek, met inbegrip van indicatoren zoals marktaandelen en trends daarvan, marktprijzen en trends daarvan, en de reikwijdte en dekkingsgraad van concurrerende netwerken of infrastructuren.

| (17) | Wat het eerste criterium betreft, zijn twee soorten toegangsbelemmeringen relevant ten behoeve van deze aanbeveling: structurele belemmeringen en wettelijke of regelgevende belemmeringen. Structurele toegangsbelemmeringen zijn het gevolg van oorspronkelijke kosten- of vraagomstandigheden die leiden tot zodanig asymmetrische voorwaarden voor gevestigde exploitanten en voor nieuwkomers dat de markttoegang van die laatsten wordt belemmerd of verhinderd. Zo kan er van hoge structurele belemmeringen sprake zijn wanneer de markt wordt gekenmerkt door absolute kostenvoordelen, aanzienlijke schaal- en/of synergievoordelen, capaciteitsbeperkingen en grote initiële investeringen. Een daarmee verband houdende structurele belemmering kan ook bestaan wanneer voor de levering van de dienst een netwerkcomponent nodig is die technisch gesproken niet kan worden gedupliceerd, of alleen kan worden gedupliceerd voor kosten die dit voor de concurrenten economisch niet rendabel maken. |
| --- | --- |

(17)

Wat het eerste criterium betreft, zijn twee soorten toegangsbelemmeringen relevant ten behoeve van deze aanbeveling: structurele belemmeringen en wettelijke of regelgevende belemmeringen. Structurele toegangsbelemmeringen zijn het gevolg van oorspronkelijke kosten- of vraagomstandigheden die leiden tot zodanig asymmetrische voorwaarden voor gevestigde exploitanten en voor nieuwkomers dat de markttoegang van die laatsten wordt belemmerd of verhinderd. Zo kan er van hoge structurele belemmeringen sprake zijn wanneer de markt wordt gekenmerkt door absolute kostenvoordelen, aanzienlijke schaal- en/of synergievoordelen, capaciteitsbeperkingen en grote initiële investeringen. Een daarmee verband houdende structurele belemmering kan ook bestaan wanneer voor de levering van de dienst een netwerkcomponent nodig is die technisch gesproken niet kan worden gedupliceerd, of alleen kan worden gedupliceerd voor kosten die dit voor de concurrenten economisch niet rendabel maken.

| (18) | Belemmeringen van wettelijke of regelgevende aard zijn niet op economische voorwaarden gebaseerd, maar zijn het gevolg van wetgevende, administratieve of andere maatregelen die directe gevolgen hebben voor de voorwaarden voor de toegang tot en/of de positie van exploitanten op de relevante markt. Een voorbeeld van een wettelijke of regelgevende belemmering die de toegang tot de markt belemmert of verhindert, is een beperking van het aantal ondernemingen dat toegang heeft tot het spectrum voor de levering van onderliggende diensten. Andere voorbeelden van wettelijke of regelgevende belemmeringen zijn prijscontroles of andere aan ondernemingen opgelegde maatregelen die betrekking hebben op de prijs en die niet alleen gevolgen hebben voor de markttoegang, maar ook voor de positie van ondernemingen op de markt. Wettelijke of regelgevende belemmeringen die binnen de relevante periode naar verwachting worden opgeheven, mogen niet als toegangsbelemmeringen worden beschouwd om er aldus voor te zorgen dat aan het eerste criterium is voldaan. |
| --- | --- |

(18)

Belemmeringen van wettelijke of regelgevende aard zijn niet op economische voorwaarden gebaseerd, maar zijn het gevolg van wetgevende, administratieve of andere maatregelen die directe gevolgen hebben voor de voorwaarden voor de toegang tot en/of de positie van exploitanten op de relevante markt. Een voorbeeld van een wettelijke of regelgevende belemmering die de toegang tot de markt belemmert of verhindert, is een beperking van het aantal ondernemingen dat toegang heeft tot het spectrum voor de levering van onderliggende diensten. Andere voorbeelden van wettelijke of regelgevende belemmeringen zijn prijscontroles of andere aan ondernemingen opgelegde maatregelen die betrekking hebben op de prijs en die niet alleen gevolgen hebben voor de markttoegang, maar ook voor de positie van ondernemingen op de markt. Wettelijke of regelgevende belemmeringen die binnen de relevante periode naar verwachting worden opgeheven, mogen niet als toegangsbelemmeringen worden beschouwd om er aldus voor te zorgen dat aan het eerste criterium is voldaan.

| (19) | Toegangsbelemmeringen kunnen ook minder relevant worden op markten die door innovatie worden gestuurd en die door voortdurende technologische vooruitgang worden gekenmerkt. Op dergelijke markten vloeit de concurrentiedruk voornamelijk voort uit de bedreiging die uitgaat van innovatie van potentiële concurrenten die zich niet op de markt bevinden. Op markten waar innovatie een stuwende kracht is, kan dynamische concurrentie of concurrentie op langere termijn ontstaan tussen bedrijven die niet noodzakelijkerwijs concurrenten zijn op een bestaande „statische” markt. Deze aanbeveling wijst markten aan waarvan wordt verwacht dat toegangsbelemmeringen voor een afzienbare tijd zullen blijven bestaan. Bij de analyse van welke toegangsbelemmeringen bij afwezigheid van regelgeving waarschijnlijk zullen blijven bestaan, moet worden onderzocht of de sector in het verleden door veelvuldige en succesvolle toegang is gekenmerkt en of de toegang direct en duurzaam genoeg is geweest of naar alle waarschijnlijkheid zal zijn om de marktmacht te beperken. De relevantie van de toegangsbelemmeringen zal onder meer afhangen van de initiële investeringen en van de omvang die de productie ten minste moet hebben om rendabel te zijn. |
| --- | --- |

(19)

Toegangsbelemmeringen kunnen ook minder relevant worden op markten die door innovatie worden gestuurd en die door voortdurende technologische vooruitgang worden gekenmerkt. Op dergelijke markten vloeit de concurrentiedruk voornamelijk voort uit de bedreiging die uitgaat van innovatie van potentiële concurrenten die zich niet op de markt bevinden. Op markten waar innovatie een stuwende kracht is, kan dynamische concurrentie of concurrentie op langere termijn ontstaan tussen bedrijven die niet noodzakelijkerwijs concurrenten zijn op een bestaande „statische” markt. Deze aanbeveling wijst markten aan waarvan wordt verwacht dat toegangsbelemmeringen voor een afzienbare tijd zullen blijven bestaan. Bij de analyse van welke toegangsbelemmeringen bij afwezigheid van regelgeving waarschijnlijk zullen blijven bestaan, moet worden onderzocht of de sector in het verleden door veelvuldige en succesvolle toegang is gekenmerkt en of de toegang direct en duurzaam genoeg is geweest of naar alle waarschijnlijkheid zal zijn om de marktmacht te beperken. De relevantie van de toegangsbelemmeringen zal onder meer afhangen van de initiële investeringen en van de omvang die de productie ten minste moet hebben om rendabel te zijn.

| (20) | Zelfs als een markt door hoge toegangsbelemmeringen wordt gekenmerkt, kunnen andere structurele factoren op die markt tot gevolg hebben dat deze binnen de desbetreffende periode daadwerkelijk concurrerend wordt. Een tendens in de richting van daadwerkelijke mededinging duidt er, in het kader van het tweede criterium, ofwel op dat de markt de status van daadwerkelijk mededinging bij afwezigheid van regelgeving ex ante binnen de beoordelingsperiode zal bereiken, ofwel dat de markt deze status na die periode zal bereiken, op voorwaarde dat duidelijk wordt aangetoond dat de markt tijdens de beoordelingsperiode een positieve dynamiek vertoont. De marktdynamiek kan bijvoorbeeld worden veroorzaakt door technologische ontwikkelingen of door de convergentie van producten en markten, waardoor concurrentiedruk kan ontstaan tussen exploitanten die op verschillende productenmarkten actief zijn. Dit kan ook het geval zijn op markten waar een beperkt aantal — maar voldoende — ondernemingen met uiteenlopende kostenstructuren te maken heeft met een prijselastische vraag vanuit de markt. Een markt kan ook met overcapaciteit kampen, waardoor concurrerende ondernemingen normaal gesproken in staat zijn hun output zeer snel uit te breiden in reactie op een eventuele prijsverhoging. Op dergelijke markten kunnen de marktaandelen in de tijd variëren en/of de prijzen een dalend verloop vertonen. |
| --- | --- |

(20)

Zelfs als een markt door hoge toegangsbelemmeringen wordt gekenmerkt, kunnen andere structurele factoren op die markt tot gevolg hebben dat deze binnen de desbetreffende periode daadwerkelijk concurrerend wordt. Een tendens in de richting van daadwerkelijke mededinging duidt er, in het kader van het tweede criterium, ofwel op dat de markt de status van daadwerkelijk mededinging bij afwezigheid van regelgeving ex ante binnen de beoordelingsperiode zal bereiken, ofwel dat de markt deze status na die periode zal bereiken, op voorwaarde dat duidelijk wordt aangetoond dat de markt tijdens de beoordelingsperiode een positieve dynamiek vertoont. De marktdynamiek kan bijvoorbeeld worden veroorzaakt door technologische ontwikkelingen of door de convergentie van producten en markten, waardoor concurrentiedruk kan ontstaan tussen exploitanten die op verschillende productenmarkten actief zijn. Dit kan ook het geval zijn op markten waar een beperkt aantal — maar voldoende — ondernemingen met uiteenlopende kostenstructuren te maken heeft met een prijselastische vraag vanuit de markt. Een markt kan ook met overcapaciteit kampen, waardoor concurrerende ondernemingen normaal gesproken in staat zijn hun output zeer snel uit te breiden in reactie op een eventuele prijsverhoging. Op dergelijke markten kunnen de marktaandelen in de tijd variëren en/of de prijzen een dalend verloop vertonen.

| (21) | In het kader van het derde criterium wordt beoordeeld in hoeverre een vastgesteld aanhoudend marktfalen kan worden aangepakt door middel van corrigerende maatregelen die op grond van het mededingingsrecht kunnen worden opgelegd, er met name van uitgaande dat inbreuken op het mededingingsrecht op doeltreffende wijze kunnen worden voorkomen door regelgevende verplichtingen ex ante. Interventies op grond van het mededingingsrecht volstaan meestal niet wanneer bijvoorbeeld een interventie om aanhoudend marktfalen te verhelpen de vaststelling van uitvoerige voorschriften vergt of wanneer veelvuldige en/of tijdige interventies noodzakelijk zijn. Regelgeving ex ante moet derhalve worden beschouwd als een passende aanvulling op het mededingingsrecht indien dat op zichzelf niet afdoende is om vastgesteld aanhoudend marktfalen doeltreffend aan te pakken. |
| --- | --- |

(21)

In het kader van het derde criterium wordt beoordeeld in hoeverre een vastgesteld aanhoudend marktfalen kan worden aangepakt door middel van corrigerende maatregelen die op grond van het mededingingsrecht kunnen worden opgelegd, er met name van uitgaande dat inbreuken op het mededingingsrecht op doeltreffende wijze kunnen worden voorkomen door regelgevende verplichtingen ex ante. Interventies op grond van het mededingingsrecht volstaan meestal niet wanneer bijvoorbeeld een interventie om aanhoudend marktfalen te verhelpen de vaststelling van uitvoerige voorschriften vergt of wanneer veelvuldige en/of tijdige interventies noodzakelijk zijn. Regelgeving ex ante moet derhalve worden beschouwd als een passende aanvulling op het mededingingsrecht indien dat op zichzelf niet afdoende is om vastgesteld aanhoudend marktfalen doeltreffend aan te pakken.

| (22) | De toepassing van deze drie cumulatieve criteria zou moeten resulteren in een beperking van het aantal markten in de sector elektronische communicatie waar regelgevende verplichtingen ex ante worden opgelegd, en aldus moeten bijdragen tot de verwezenlijking van een van de doelstellingen van het regelgevingskader, namelijk om sectorspecifieke regelgeving ex ante geleidelijk terug te dringen naarmate de concurrentie op de markt tot ontwikkeling komt. Als aan één van de drie criteria niet wordt voldaan, moet worden geconcludeerd dat een markt niet kan worden aangewezen als markt die in aanmerking komt voor regelgeving ex ante. |
| --- | --- |

(22)

De toepassing van deze drie cumulatieve criteria zou moeten resulteren in een beperking van het aantal markten in de sector elektronische communicatie waar regelgevende verplichtingen ex ante worden opgelegd, en aldus moeten bijdragen tot de verwezenlijking van een van de doelstellingen van het regelgevingskader, namelijk om sectorspecifieke regelgeving ex ante geleidelijk terug te dringen naarmate de concurrentie op de markt tot ontwikkeling komt. Als aan één van de drie criteria niet wordt voldaan, moet worden geconcludeerd dat een markt niet kan worden aangewezen als markt die in aanmerking komt voor regelgeving ex ante.

| (23) | Regelgeving ex ante die op wholesaleniveau wordt opgelegd, moet als afdoende worden beschouwd om eventuele mededingingsproblemen op de aanverwante stroomafwaartse markt(en) aan te pakken. Een stroomafwaartse markt moet uitsluitend aan regelgeving ex ante worden onderworpen als de concurrentie op die markt nog steeds over aanmerkelijke marktmacht beschikt, ondanks de aanwezigheid van regelgeving ex ante op de aanverwante stroomopwaartse wholesalemarkt(en). Gezien de vooruitgang die dankzij regelgeving op mededingingsgebied is geboekt, worden in deze aanbeveling uitsluitend relevante markten op wholesaleniveau aangewezen. Aangenomen wordt dat met de reglementering van deze markten het ontbreken van daadwerkelijke mededinging op wholesaleniveau kan worden aangepakt, dat op zijn beurt vastgesteld marktfalen op de aanverwante retailmarkten tot gevolg heeft. Indien een NRI niettemin aantoont dat interventies op wholesaleniveau geen resultaat hebben opgeleverd, dan kan de relevante retailmarkt aan regelgeving ex ante worden onderworpen, op voorwaarde dat de NRI heeft vastgesteld dat de in deze aanbeveling vastgelegde toetsing aan de drie criteria is doorstaan. |
| --- | --- |

(23)

Regelgeving ex ante die op wholesaleniveau wordt opgelegd, moet als afdoende worden beschouwd om eventuele mededingingsproblemen op de aanverwante stroomafwaartse markt(en) aan te pakken. Een stroomafwaartse markt moet uitsluitend aan regelgeving ex ante worden onderworpen als de concurrentie op die markt nog steeds over aanmerkelijke marktmacht beschikt, ondanks de aanwezigheid van regelgeving ex ante op de aanverwante stroomopwaartse wholesalemarkt(en). Gezien de vooruitgang die dankzij regelgeving op mededingingsgebied is geboekt, worden in deze aanbeveling uitsluitend relevante markten op wholesaleniveau aangewezen. Aangenomen wordt dat met de reglementering van deze markten het ontbreken van daadwerkelijke mededinging op wholesaleniveau kan worden aangepakt, dat op zijn beurt vastgesteld marktfalen op de aanverwante retailmarkten tot gevolg heeft. Indien een NRI niettemin aantoont dat interventies op wholesaleniveau geen resultaat hebben opgeleverd, dan kan de relevante retailmarkt aan regelgeving ex ante worden onderworpen, op voorwaarde dat de NRI heeft vastgesteld dat de in deze aanbeveling vastgelegde toetsing aan de drie criteria is doorstaan.

| (24) | De in de bijlage opgenomen markten zijn aangewezen op basis van de bovengenoemde drie cumulatieve criteria. De NRI's moeten ervan uitgaan dat op die markten aan de drie criteria is voldaan Als een NRI echter vaststelt dat bij afwezigheid van regelgeving op wholesaleniveau op de aangewezen retailmarkt(en) sprake is van duurzame mededinging, dient zij te concluderen dat regelgeving ex ante op wholesaleniveau niet meer noodzakelijk is. |
| --- | --- |

(24)

De in de bijlage opgenomen markten zijn aangewezen op basis van de bovengenoemde drie cumulatieve criteria. De NRI's moeten ervan uitgaan dat op die markten aan de drie criteria is voldaan Als een NRI echter vaststelt dat bij afwezigheid van regelgeving op wholesaleniveau op de aangewezen retailmarkt(en) sprake is van duurzame mededinging, dient zij te concluderen dat regelgeving ex ante op wholesaleniveau niet meer noodzakelijk is.

| (25) | Een NRI kan op basis van specifieke nationale omstandigheden oordelen dat het voor de in de bijlage opgenomen markten passend is een eigen toetsing aan de drie criteria te verrichten. Zij kan tot de conclusie komen dat de toetsing aan de drie criteria in de nationale omstandigheden al dan niet is doorstaan. Als een specifieke in de aanbeveling opgenomen markt niet aan de drie criteria voldoet, dient de nationale regelgevende instantie op die markt geen regelgevende verplichtingen op te leggen. |
| --- | --- |

(25)

Een NRI kan op basis van specifieke nationale omstandigheden oordelen dat het voor de in de bijlage opgenomen markten passend is een eigen toetsing aan de drie criteria te verrichten. Zij kan tot de conclusie komen dat de toetsing aan de drie criteria in de nationale omstandigheden al dan niet is doorstaan. Als een specifieke in de aanbeveling opgenomen markt niet aan de drie criteria voldoet, dient de nationale regelgevende instantie op die markt geen regelgevende verplichtingen op te leggen.

| (26) | De NRI's kunnen andere dan de in deze aanbeveling opgenomen markten aanwijzen en deze onderwerpen aan de toetsing aan de drie criteria. De NRI's dienen de toetsing aan de drie criteria altijd te verrichten als zij hebben geconstateerd dat een retailmarkt bij afwezigheid van regelgeving ex ante niet daadwerkelijk concurrerend is, zij van plan zijn regelgeving op te leggen aan de bijbehorende wholesalemarkt(en) en die markt(en) niet in de aanbeveling is/zijn opgenomen. In dat geval moet als eerste de wholesalemarkt worden geanalyseerd die in de verticale toeleveringsketen stroomopwaarts het verst van de desbetreffende retailmarkt is verwijderd. Een NRI dient de markten die zich stroomafwaarts bevinden ten opzichte van een input waaraan regelgeving is opgelegd te blijven analyseren om te bepalen of deze daadwerkelijk concurrerend zouden zijn bij regelgeving stroomopwaarts totdat de retailmarkt(en) wordt/worden bereikt. |
| --- | --- |

(26)

De NRI's kunnen andere dan de in deze aanbeveling opgenomen markten aanwijzen en deze onderwerpen aan de toetsing aan de drie criteria. De NRI's dienen de toetsing aan de drie criteria altijd te verrichten als zij hebben geconstateerd dat een retailmarkt bij afwezigheid van regelgeving ex ante niet daadwerkelijk concurrerend is, zij van plan zijn regelgeving op te leggen aan de bijbehorende wholesalemarkt(en) en die markt(en) niet in de aanbeveling is/zijn opgenomen. In dat geval moet als eerste de wholesalemarkt worden geanalyseerd die in de verticale toeleveringsketen stroomopwaarts het verst van de desbetreffende retailmarkt is verwijderd. Een NRI dient de markten die zich stroomafwaarts bevinden ten opzichte van een input waaraan regelgeving is opgelegd te blijven analyseren om te bepalen of deze daadwerkelijk concurrerend zouden zijn bij regelgeving stroomopwaarts totdat de retailmarkt(en) wordt/worden bereikt.

| (27) | De NRI's dienen de toetsing aan de drie criteria toe te passen op de markten die zijn opgenomen in de bijlage bij de aanbeveling van de Autoriteit van 14 juli 2004 betreffende relevante producten- en dienstenmarkten in de elektronische-communicatiesector die aan voorafgaande regelgeving kunnen worden onderworpen (9) en de aanbeveling van de Autoriteit van 2008 maar die niet meer de bijlage bij de onderhavige aanbeveling zijn opgenomen, indien deze markten als gevolg van nationale omstandigheden momenteel zijn onderworpen aan regelgeving, om te beoordelen of ze op basis van dergelijke nationale omstandigheden nog steeds voor regelgeving ex ante in aanmerking komen. |
| --- | --- |

(27)

De NRI's dienen de toetsing aan de drie criteria toe te passen op de markten die zijn opgenomen in de bijlage bij de aanbeveling van de Autoriteit van 14 juli 2004 betreffende relevante producten- en dienstenmarkten in de elektronische-communicatiesector die aan voorafgaande regelgeving kunnen worden onderworpen (9) en de aanbeveling van de Autoriteit van 2008 maar die niet meer de bijlage bij de onderhavige aanbeveling zijn opgenomen, indien deze markten als gevolg van nationale omstandigheden momenteel zijn onderworpen aan regelgeving, om te beoordelen of ze op basis van dergelijke nationale omstandigheden nog steeds voor regelgeving ex ante in aanmerking komen.

| (28) | Overeenkomstig de kaderrichtlijn mogen voor nieuwe opkomende markten geen ongerechtvaardigde, uit regelgeving ex ante voortvloeiende verplichtingen gelden, ook al is er sprake van een voordeel van een „first mover”. Nieuwe opkomende markten worden geacht betrekking te hebben op producten en diensten waarvoor het wegens de nieuwheid ervan zeer moeilijk is de vraagomstandigheden of de voorwaarden voor markttoegang en de leveringsvoorwaarden te voorspellen, en de toetsing aan de drie criteria toe te passen derhalve moeilijk uitvoerbaar is. Nieuwe opkomende markten mogen niet aan ongerechtvaardigde, uit regelgeving ex ante voortvloeiende verplichtingen worden onderworpen, omdat conform artikel 8 van de kaderrichtlijn de innovatie moet worden gesteund; tegelijkertijd moet worden voorkomen dat anderen door een marktleider van dergelijke markten worden afgesneden, zoals ook wordt gesteld in de richtsnoeren van de Autoriteit voor de marktanalyse en de beoordeling van aanmerkelijke marktmacht (10). Een gestage verbetering van bestaande netwerkinfrastructuur leidt zelden tot het ontstaan van een nieuwe of opkomende markt. De niet-substitueerbaarheid van een product moet uit het oogpunt van zowel de vraag- als de aanbodzijde worden aangetoond voordat kan worden geconcludeerd dat het product geen deel uitmaakt van een reeds bestaande markt. De opkomst van nieuwe retaildiensten kan aanleiding geven tot het ontstaan van een nieuwe afgeleide wholesalemarkt indien die retaildiensten niet middels bestaande wholesaleproducten kunnen worden geleverd. |
| --- | --- |

(28)

Overeenkomstig de kaderrichtlijn mogen voor nieuwe opkomende markten geen ongerechtvaardigde, uit regelgeving ex ante voortvloeiende verplichtingen gelden, ook al is er sprake van een voordeel van een „first mover”. Nieuwe opkomende markten worden geacht betrekking te hebben op producten en diensten waarvoor het wegens de nieuwheid ervan zeer moeilijk is de vraagomstandigheden of de voorwaarden voor markttoegang en de leveringsvoorwaarden te voorspellen, en de toetsing aan de drie criteria toe te passen derhalve moeilijk uitvoerbaar is. Nieuwe opkomende markten mogen niet aan ongerechtvaardigde, uit regelgeving ex ante voortvloeiende verplichtingen worden onderworpen, omdat conform artikel 8 van de kaderrichtlijn de innovatie moet worden gesteund; tegelijkertijd moet worden voorkomen dat anderen door een marktleider van dergelijke markten worden afgesneden, zoals ook wordt gesteld in de richtsnoeren van de Autoriteit voor de marktanalyse en de beoordeling van aanmerkelijke marktmacht (10). Een gestage verbetering van bestaande netwerkinfrastructuur leidt zelden tot het ontstaan van een nieuwe of opkomende markt. De niet-substitueerbaarheid van een product moet uit het oogpunt van zowel de vraag- als de aanbodzijde worden aangetoond voordat kan worden geconcludeerd dat het product geen deel uitmaakt van een reeds bestaande markt. De opkomst van nieuwe retaildiensten kan aanleiding geven tot het ontstaan van een nieuwe afgeleide wholesalemarkt indien die retaildiensten niet middels bestaande wholesaleproducten kunnen worden geleverd.

| (29) | De NRI's dienen de Autoriteit en de andere NRI's in kennis te stellen van de resultaten van de toetsing aan de drie criteria die overeenkomstig deze aanbeveling is verricht en die onder artikel 7, lid 3, van de kaderrichtlijn valt. Wanneer een in overweging 38 van de kaderrichtlijn beschreven ontwerpmaatregel die de handel tussen EVA-lidstaten beïnvloedt, niet wordt aangemeld, kan tegen de betrokken EVA-lidstaat een inbreukprocedure worden ingeleid. |
| --- | --- |

(29)

De NRI's dienen de Autoriteit en de andere NRI's in kennis te stellen van de resultaten van de toetsing aan de drie criteria die overeenkomstig deze aanbeveling is verricht en die onder artikel 7, lid 3, van de kaderrichtlijn valt. Wanneer een in overweging 38 van de kaderrichtlijn beschreven ontwerpmaatregel die de handel tussen EVA-lidstaten beïnvloedt, niet wordt aangemeld, kan tegen de betrokken EVA-lidstaat een inbreukprocedure worden ingeleid.

| (30) | Aangezien twee markten die waren opgenomen in de aanbeveling van de Autoriteit van 2008 (markten 1 en 2) niet langer aan de drie criteria voldoen, zijn deze niet meer opgenomen in de bijlage bij de onderhavige aanbeveling. Aangezien er tussen de EVA-lidstaten sprake kan zijn van een zekere mate van variatie wat betreft het tempo van de te verwachten of te voorspellen marktontwikkelingen waarop deze bevinding op EER-niveau is gebaseerd, mag een NRI op basis van specifieke nationale omstandigheden besluiten dat markt 1 van de aanbeveling van de Autoriteit van 2008 of andere, aan markt 2 van de aanbeveling van de Autoriteit van 2008 verwante retailmarkten uit prospectief oogpunt bij afwezigheid van passende en evenredige corrigerende maatregelen op wholesaleniveau nog niet daadwerkelijk concurrerend zijn. Nationale regelgevende instanties kunnen derhalve rechtvaardigen dat zij regelgevende interventie ex ante op wholesaleniveau voortzetten, op voorwaarde dat de toetsing aan de drie criteria is doorstaan ten aanzien van de nationale omstandigheden voor de daaropvolgende beoordelingsperiode. Voor de resterende markten van de aanbeveling van de Autoriteit van 2008 is regelgeving ex ante nog steeds gerechtvaardigd, hoewel de grenzen van de markten 4, 5 en 6 van de aanbeveling van de Autoriteit van 2008 opnieuw zijn vastgelegd. De NRI's houden bij het afbakenen van deze markten rekening met de nationale omstandigheden. |
| --- | --- |

(30)

Aangezien twee markten die waren opgenomen in de aanbeveling van de Autoriteit van 2008 (markten 1 en 2) niet langer aan de drie criteria voldoen, zijn deze niet meer opgenomen in de bijlage bij de onderhavige aanbeveling. Aangezien er tussen de EVA-lidstaten sprake kan zijn van een zekere mate van variatie wat betreft het tempo van de te verwachten of te voorspellen marktontwikkelingen waarop deze bevinding op EER-niveau is gebaseerd, mag een NRI op basis van specifieke nationale omstandigheden besluiten dat markt 1 van de aanbeveling van de Autoriteit van 2008 of andere, aan markt 2 van de aanbeveling van de Autoriteit van 2008 verwante retailmarkten uit prospectief oogpunt bij afwezigheid van passende en evenredige corrigerende maatregelen op wholesaleniveau nog niet daadwerkelijk concurrerend zijn. Nationale regelgevende instanties kunnen derhalve rechtvaardigen dat zij regelgevende interventie ex ante op wholesaleniveau voortzetten, op voorwaarde dat de toetsing aan de drie criteria is doorstaan ten aanzien van de nationale omstandigheden voor de daaropvolgende beoordelingsperiode. Voor de resterende markten van de aanbeveling van de Autoriteit van 2008 is regelgeving ex ante nog steeds gerechtvaardigd, hoewel de grenzen van de markten 4, 5 en 6 van de aanbeveling van de Autoriteit van 2008 opnieuw zijn vastgelegd. De NRI's houden bij het afbakenen van deze markten rekening met de nationale omstandigheden.

| (31) | Naar aanleiding van deze aanbeveling zijn een openbare raadpleging en een raadpleging van de NRI's en andere nationale instanties in de EVA-landen georganiseerd (11). |
| --- | --- |

(31)

Naar aanleiding van deze aanbeveling zijn een openbare raadpleging en een raadpleging van de NRI's en andere nationale instanties in de EVA-landen georganiseerd (11).

BEVEELT AAN:

| 1. | Bij het bepalen overeenkomstig artikel 15, lid 3, van de kaderrichtlijn van de relevante markten die met de nationale omstandigheden overeenkomen, dienen de NRI's de producten- en dienstenmarkten te analyseren die in de bijlage zijn opgenomen. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Bij het aanwijzen van andere markten dan die welke in de bijlage zijn opgenomen, dienen de NRI's aan te tonen dat cumulatief aan de volgende drie criteria is voldaan, hetgeen door de Autoriteit zal worden gecontroleerd:






  a) | de aanwezigheid van hoge en niet-voorbijgaande toetredingsdrempels van structurele, wettelijke of regelgevende aard; |
| --- | --- | --- |

2.

a)

de aanwezigheid van hoge en niet-voorbijgaande toetredingsdrempels van structurele, wettelijke of regelgevende aard;

| b) | een marktstructuur die niet neigt naar daadwerkelijke mededinging binnen de relevante periode, gezien de toestand van de op infrastructuur gebaseerde en andere mededinging die aan de toegangsbelemmeringen ten grondslag ligt; |
| --- | --- |

b)

een marktstructuur die niet neigt naar daadwerkelijke mededinging binnen de relevante periode, gezien de toestand van de op infrastructuur gebaseerde en andere mededinging die aan de toegangsbelemmeringen ten grondslag ligt;

| c) | het mededingingsrecht alleen is niet voldoende om het vastgestelde marktfalen op adequate wijze aan te pakken. |
| --- | --- |

c)

het mededingingsrecht alleen is niet voldoende om het vastgestelde marktfalen op adequate wijze aan te pakken.

| 3. | Als NRI's vaststellen dat één of meer van de in de bijlage opgenomen markten op grond van specifieke nationale omstandigheden niet in aanmerking komen voor regelgeving ex ante, dienen zij aan te tonen dat er aan ten minste één van de in punt 2 vastgestelde criteria niet is voldaan, hetgeen door de Autoriteit zal worden gecontroleerd. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De NRI's dienen rekening te houden met elke relevante concurrentiedruk, ongeacht of deze druk voortvloeit uit elektronische-communicatienetwerken, elektronische-communicatiediensten of andere soorten diensten of toepassingen die vanuit het oogpunt van de eindgebruiker vergelijkbaar zijn. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Deze aanbeveling laat de marktbepalingen, de resultaten van marktanalyses en de regelgevende verplichtingen onverlet die NRI's in overeenstemming met artikel 15, lid 3, en artikel 16 van de kaderrichtlijn vóór de datum van aanneming van deze aanbeveling hebben goedgekeurd. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Deze aanbeveling is gericht tot de EVA-staten. |
| --- | --- |

6.

Gedaan te Brussel, 11 mei 2016.

Voor de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA

Sven Erik SVEDMAN

De voorzitter

Frank BÜCHEL

Lid van het College

---

(1)  Hierna „de Autoriteit” genoemd.

1

(2)  
  PB L 108 van 24.4.2002, blz. 33.

2

(3)  Aanbeveling van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA van 5 november 2008 betreffende relevante producten- en dienstenmarkten in de elektronische-communicatiesector die overeenkomstig het besluit bedoeld in punt 5cl van bijlage XI bij de EER-overeenkomst (Richtlijn 2002/21/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten), zoals aangepast bij Protocol 1 hierbij en bij de sectorale aanpassingen in bijlage XI bij deze overeenkomst, aan voorafgaande regelgeving kunnen worden onderworpen (PB C 156 van 9.7.2009, blz. 18 en EER-supplement nr. 36 van 9.7.2009, blz. 1).

3

(4)  Richtsnoeren van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA van 14 juli 2004 voor de marktanalyse en de beoordeling van aanzienlijke marktmacht in het bestek van het regelgevingskader voor elektronische communicatienetwerken en -diensten als bedoeld in bijlage XI van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (PB C 101 van 27.4.2006, blz. 1 en EER-supplement nr. 21 van 27.4.2006, blz. 1), hierna: „de richtsnoeren van de Autoriteit”.

4

(5)  Aanbeveling 2014/710/EU van de Commissie van 9 oktober 2014 betreffende relevante producten- en dienstenmarkten in de elektronische-communicatiesector die aan regelgeving ex ante kunnen worden onderworpen overeenkomstig Richtlijn 2002/21/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten (PB L 295 van 11.10.2014, blz. 79),

5

(6)  4e overweging in de preambule van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte.

6

(7)  Punt 20 van de richtsnoeren van de Autoriteit voor de marktanalyse en de beoordeling van aanzienlijke marktmacht. Zie voetnoot 4.

7

(8)  Zoals over-the-top-diensten (OTT services), die momenteel niet worden beschouwd als directe alternatieven voor door aanbieders van elektronische-communicatiediensten verzorgde diensten, maar die als gevolg van technologische ontwikkelingen de komende jaren naar verwachting verder zullen worden uitgebreid.

8

(9)  Aanbeveling van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA van 14 juli 2004 betreffende relevante producten- en dienstenmarkten in de elektronische-communicatiesector die overeenkomstig het besluit bedoeld in punt 5cl van bijlage XI bij de EER-overeenkomst (Richtlijn 2002/21/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten), als opgenomen in de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte aangepast, aangenomen bij Besluit 194/04/COL.

9

(10)  Zie voetnoot 4.

10

(11)  Deze heeft plaatsgevonden van 4 februari tot 18 maart 2016.

11

---

BIJLAGE

| Markt 1 | : | Wholesalegespreksafgifte op afzonderlijke openbare telefoonnetwerken op een vaste locatie |
| --- | --- | --- |
| Markt 2 | : | Wholesalegespreksafgifte op afzonderlijke mobiele netwerken |
| Markt 3 | : | a) | Lokale toegang op wholesaleniveau, op een vaste locatie |

Markt 1

:

Wholesalegespreksafgifte op afzonderlijke openbare telefoonnetwerken op een vaste locatie

Markt 2

:

Wholesalegespreksafgifte op afzonderlijke mobiele netwerken

Markt 3

:

a)

Lokale toegang op wholesaleniveau, op een vaste locatie

| b) | Centrale toegang op wholesaleniveau, op een vaste locatie voor massaproducten |
| --- | --- |

b)

Centrale toegang op wholesaleniveau, op een vaste locatie voor massaproducten

Markt 4

:

Hoogwaardige toegang op wholesaleniveau, op een vaste locatie

---