# Publicatieblad C 297/2019

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 297 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 62e jaargang3 september 2019 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 297

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

62e jaargang3 september 2019

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| | AANBEVELINGEN |
| | Europese Commissie |
| 2019/C 297/01 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie – en klimaatplan van België voor de periode 2021-2030 | 1 |
| 2019/C 297/02 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Bulgarije voor de periode 2021-2030 | 5 |
| 2019/C 297/03 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Tsjechië voor de periode 2021-2030 | 9 |
| 2019/C 297/04 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Denemarken voor de periode 2021-2030 | 13 |
| 2019/C 297/05 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Duitsland voor de periode 2021-2030 | 17 |
| 2019/C 297/06 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Estland voor de periode 2021-2030 | 21 |
| 2019/C 297/07 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Ierland voor de periode 2021-2030 | 25 |
| 2019/C 297/08 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Griekenland voor de periode 2021-2030 | 29 |
| 2019/C 297/09 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Spanje voor de periode 2021-2030 | 33 |
| 2019/C 297/10 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Frankrijk voor de periode 2021-2030 | 36 |
| 2019/C 297/11 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Kroatië voor de periode 2021-2030 | 40 |
| 2019/C 297/12 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Italië voor de periode 2021-2030 | 44 |
| 2019/C 297/13 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Cyprus voor de periode 2021-2030 | 48 |
| 2019/C 297/14 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Letland voor de periode 2021-2030 | 52 |
| 2019/C 297/15 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Litouwen voor de periode 2021-2030 | 56 |
| 2019/C 297/16 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Luxemburg voor de periode 2021-2030 | 60 |
| 2019/C 297/17 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Hongarije voor de periode 2021-2030 | 64 |
| 2019/C 297/18 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Malta voor de periode 2021-2030 | 68 |
| 2019/C 297/19 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Nederland voor de periode 2021-2030 | 72 |
| 2019/C 297/20 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Oostenrijk voor de periode 2021-2030 | 76 |
| 2019/C 297/21 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Polen voor de periode 2021-2030 | 80 |
| 2019/C 297/22 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Portugal voor de periode 2021-2030 | 84 |
| 2019/C 297/23 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Roemenië voor de periode 2021-2030 | 88 |
| 2019/C 297/24 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Slovenië voor de periode 2021-2030 | 92 |
| 2019/C 297/25 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Slowakije voor de periode 2021-2030 | 96 |
| 2019/C 297/26 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Finland voor de periode 2021-2030 | 100 |
| 2019/C 297/27 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Zweden voor de periode 2021-2030 | 104 |
| 2019/C 297/28 | Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van het Verenigd Koninkrijk voor de periode 2021-2030 | 108 |

Inhoud

Bladzijde

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

AANBEVELINGEN

Europese Commissie

2019/C 297/01

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie – en klimaatplan van België voor de periode 2021-2030

1

2019/C 297/02

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Bulgarije voor de periode 2021-2030

5

2019/C 297/03

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Tsjechië voor de periode 2021-2030

9

2019/C 297/04

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Denemarken voor de periode 2021-2030

13

2019/C 297/05

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Duitsland voor de periode 2021-2030

17

2019/C 297/06

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Estland voor de periode 2021-2030

21

2019/C 297/07

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Ierland voor de periode 2021-2030

25

2019/C 297/08

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Griekenland voor de periode 2021-2030

29

2019/C 297/09

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Spanje voor de periode 2021-2030

33

2019/C 297/10

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Frankrijk voor de periode 2021-2030

36

2019/C 297/11

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Kroatië voor de periode 2021-2030

40

2019/C 297/12

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Italië voor de periode 2021-2030

44

2019/C 297/13

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Cyprus voor de periode 2021-2030

48

2019/C 297/14

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Letland voor de periode 2021-2030

52

2019/C 297/15

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Litouwen voor de periode 2021-2030

56

2019/C 297/16

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Luxemburg voor de periode 2021-2030

60

2019/C 297/17

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Hongarije voor de periode 2021-2030

64

2019/C 297/18

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Malta voor de periode 2021-2030

68

2019/C 297/19

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Nederland voor de periode 2021-2030

72

2019/C 297/20

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Oostenrijk voor de periode 2021-2030

76

2019/C 297/21

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Polen voor de periode 2021-2030

80

2019/C 297/22

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Portugal voor de periode 2021-2030

84

2019/C 297/23

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Roemenië voor de periode 2021-2030

88

2019/C 297/24

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Slovenië voor de periode 2021-2030

92

2019/C 297/25

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Slowakije voor de periode 2021-2030

96

2019/C 297/26

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Finland voor de periode 2021-2030

100

2019/C 297/27

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Zweden voor de periode 2021-2030

104

2019/C 297/28

Aanbeveling van de Commissie van 18 juni 2019 over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van het Verenigd Koninkrijk voor de periode 2021-2030

108

---

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

AANBEVELINGEN

Europese Commissie

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/1 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/1

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie – en klimaatplan van België voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/01)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | België heeft op 31 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

België heeft op 31 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het Belgische ontwerp van nationaal energie- en klimaatplan uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) is samen met onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het Belgische ontwerp van nationaal energie- en klimaatplan uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) is samen met onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor België (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan België (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor België (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan België (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen worden in detail beschreven in het begeleidende werkdocument van de diensten van de Commissie (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen worden in detail beschreven in het begeleidende werkdocument van de diensten van de Commissie (6).

| (13) | België heeft een ontwerp van een nationaal energie- en klimaatplan ingediend, vergezeld van een ontwerp van een federaal plan, vier ontwerpen van gewestplannen en een aantal aanvullende bijlagen. Hoewel aanvullende documenten in de bijlage kunnen worden opgenomen, moet het definitieve nationale energie- en klimaatplan alle in de verordening vereiste elementen bevatten, met inbegrip van alle informatie die nodig is voor de beoordeling van de voorgestelde ambitieniveaus en de toereikendheid van het plan om deze te bereiken, met name door middel van een uitgebreid overzicht van beleidslijnen en maatregelen en een bijbehorende effectbeoordeling. Er zijn aanzienlijke inspanningen en politieke bereidheid nodig om tot een beter geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan te komen, dat op zijn beurt een nuttiger instrument zou zijn ter bevordering van de samenwerking tussen de verschillende autoriteiten die verantwoordelijkheid dragen voor de verwezenlijking van de energietransitie. Er moet bijzondere aandacht worden besteed aan de onderlinge verbanden tussen de dimensies decarbonisatie en energie-efficiëntie en de andere dimensies, met name door — ter ondersteuning van de verwezenlijking van de ambities op het gebied van decarbonisatie, hernieuwbare energie en energie-efficiëntie — meer concrete en kwantificeerbare doelstellingen met betrekking tot energiezekerheid, de interne markt en onderzoek, innovatie en concurrentievermogen op te nemen, en door beter toe te lichten hoe rekening is gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. |
| --- | --- |

(13)

België heeft een ontwerp van een nationaal energie- en klimaatplan ingediend, vergezeld van een ontwerp van een federaal plan, vier ontwerpen van gewestplannen en een aantal aanvullende bijlagen. Hoewel aanvullende documenten in de bijlage kunnen worden opgenomen, moet het definitieve nationale energie- en klimaatplan alle in de verordening vereiste elementen bevatten, met inbegrip van alle informatie die nodig is voor de beoordeling van de voorgestelde ambitieniveaus en de toereikendheid van het plan om deze te bereiken, met name door middel van een uitgebreid overzicht van beleidslijnen en maatregelen en een bijbehorende effectbeoordeling. Er zijn aanzienlijke inspanningen en politieke bereidheid nodig om tot een beter geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan te komen, dat op zijn beurt een nuttiger instrument zou zijn ter bevordering van de samenwerking tussen de verschillende autoriteiten die verantwoordelijkheid dragen voor de verwezenlijking van de energietransitie. Er moet bijzondere aandacht worden besteed aan de onderlinge verbanden tussen de dimensies decarbonisatie en energie-efficiëntie en de andere dimensies, met name door — ter ondersteuning van de verwezenlijking van de ambities op het gebied van decarbonisatie, hernieuwbare energie en energie-efficiëntie — meer concrete en kwantificeerbare doelstellingen met betrekking tot energiezekerheid, de interne markt en onderzoek, innovatie en concurrentievermogen op te nemen, en door beter toe te lichten hoe rekening is gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreid overzicht van het concurrentievermogen, niet alleen van de energie-intensieve industrieën, maar ook van de koolstofarme technologiesector, samen met een concrete analyse van de positie op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het plan zou ook gebaat zijn bij een verdere integratie van het beleid inzake circulaire economie, waarbij nadruk wordt gelegd op de voordelen ervan op het gebied van broeikasgasemissies. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreid overzicht van het concurrentievermogen, niet alleen van de energie-intensieve industrieën, maar ook van de koolstofarme technologiesector, samen met een concrete analyse van de positie op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het plan zou ook gebaat zijn bij een verdere integratie van het beleid inzake circulaire economie, waarbij nadruk wordt gelegd op de voordelen ervan op het gebied van broeikasgasemissies.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor België zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van België dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor België zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van België dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT BELGIË AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Aanvullende informatie verstrekken over de beleidslijnen en maatregelen die nodig zijn om de broeikasgasdoelstelling van -35 % in 2030 ten opzichte van 2005 te halen voor sectoren die niet vallen onder de EU-regeling voor de emissiehandel, waaronder de bouw- en vervoersector waar de emissies het meest zullen moeten worden teruggedrongen. Dit kan door nadere informatie te verstrekken over de reikwijdte, het tijdschema en de verwachte effecten van deze beleidslijnen en maatregelen. Specificeren hoe gebruik zou worden gemaakt van de flexibiliteit tussen de verdeling van de inspanningen, het meegerekende landgebruik, de verandering in landgebruik en bosbouw en de sectoren die onder de EU-regeling voor de emissiehandel vallen. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het ambitieniveau voor 2030 aanzienlijk verhogen, tot ten minste 25 %, uitgedrukt als de bijdrage van België aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen vermelden die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Er verder voor zorgen dat het in bijlage I bij Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad (9) voor België vastgestelde streefcijfer inzake hernieuwbare energie voor 2020 volledig wordt gehaald en vanaf 2021 ongewijzigd wordt gehandhaafd, en uiteenzetten hoe België van plan is een dergelijk basisaandeel te verwezenlijken en te handhaven. De inspanningen op het gebied van verwarming en koeling intensiveren om het in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 vastgestelde indicatieve streefcijfer te halen en de inspanningen opvoeren om het gebruik en de diversificatie van hernieuwbare energiebronnen in de vervoersector te vergroten. Aanvullende informatie verstrekken over de stimulerende kaders voor de consumptie van zelfgeproduceerde hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001, met inbegrip van informatie over de vereenvoudiging van administratieve procedures. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De ambitie inzake energie-efficiëntie verhogen door het eindenergieverbruik te verlagen, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden opgevoerd om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te bereiken. Ter ondersteuning daarvan beleidslijnen en maatregelen vaststellen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. De voorgestelde beleidslijnen en maatregelen onderbouwen met een effectbeoordeling en meer gedetailleerde informatie over de schaal en het tijdschema voor de tenuitvoerlegging in de periode 2021-2030. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Maatregelen bepalen ter ondersteuning van de energiezekerheidsdoelstellingen wat betreft de diversificatie en de vermindering van de energieafhankelijkheid, met inbegrip van maatregelen die de flexibiliteit waarborgen. Bij de beoordeling van de toereikendheid van hulpbronnen in de elektriciteitssector rekening houden met de regionale context en het daadwerkelijke potentieel van de interconnectoren en van de productiecapaciteit in de buurlanden. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De reeds uitstekende regionale samenwerking in het Pentalaterale Energieforum verdiepen, met name op basis van de politieke verklaring van 4 maart 2019, om er specifiek de ontwikkeling en monitoring van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen in op te nemen, met name voor relevante kwesties van grensoverschrijdende samenwerking. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Voor een betere kwantificering van de hoofdzakelijk kwalitatieve informatie over investeringsbehoeften zorgen en deze aanvullen met een uitgebreide beoordeling van de totale investeringsbehoeften om de doelstellingen te bereiken. Een algemene beoordeling van de investeringsbronnen geven, met inbegrip van passende financiering op nationaal, regionaal en Unieniveau. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De analyse van de interacties aanvullen met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer, ook vanuit kwantitatief oogpunt. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen met zich meebrengen, en op beleidslijnen en maatregelen, onder meer in koolstofintensieve en industriële regio’s. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door aanvullende informatie te verstrekken over bestaande en potentiële maatregelen, de plannen ter bestrijding van energiearmoede en de verwachte impact ervan, en tegelijkertijd de analyse zoals voorgeschreven door Verordening (EU) 2018/1999 voltooien. |
| --- | --- |

10.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 211 final.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van de Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1000 final.

4

(5)  COM(2019) 501 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 211 final.

6

(7)  SWD(2019) 211 final.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

(9)  Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen en houdende wijziging en intrekking van Richtlijn 2001/77/EG en Richtlijn 2003/30/EG (PB L 140 van 5.6.2009, blz. 16).

9

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/5 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/5

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Bulgarije voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/02)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Bulgarije heeft op 15 januari 2019 een ontwerp van nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Bulgarije heeft op 15 januari 2019 een ontwerp van nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van nationaal energie- en klimaatplan van Bulgarije verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op deze beoordeling gebaseerd. De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van nationaal energie- en klimaatplan van Bulgarije verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op deze beoordeling gebaseerd. De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (4) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie, voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan. |
| --- | --- |

(4)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie, voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan.

| (5) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(5)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (6) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(6)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (7) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(7)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (8) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Bulgarije (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Bulgarije (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(8)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Bulgarije (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Bulgarije (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (9) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(9)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (10) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(10)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (11) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(11)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (12) | De geïntegreerde energie- en klimaatplannen bieden kansen voor samenhangende beleidslijnen en maatregelen voor de lange termijn, met inachtneming van daaruit voortvloeiende onderlinge verbanden tussen dimensies van potentiële synergieën of risico’s. Hoewel in de beleidslijnen en maatregelen uit het ontwerpplan van enige onderlinge verbanden sprake lijkt te zijn, moet de beoordeling ervan over de vijf dimensies in het definitieve plan verder worden versterkt. De analyse kan kwantitatieve schattingen bevatten en moet ook eventuele negatieve verbanden tussen beleidslijnen en maatregelen meewegen en aantonen hoe Bulgarije voornemens is deze aan te pakken. In het bijzonder de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst” rechtvaardigen een nadere beoordeling. Evenzo moet de rol van energie-efficiëntie in de aanpak van energiearmoede nader worden bekeken. Een belangrijk element dat nader moet worden beoordeeld in het definitieve plan, onder meer vanuit het oogpunt van kosten en concurrentievermogen, is het verband tussen de geplande voortzetting van energieopwekking uit kolen en het toegenomen gasgebruik bij de dimensie decarbonisatie. Een ander element is het effect van het gebruik van biomassa op de meegetelde verwijderingen in de sectoren landgebruik en bosbouw. Het verband tussen de productie van elektriciteit en de inzet van koolstofarme technologieën moet verder worden aangepakt bij de dimensies onderzoek, innovatie en concurrentievermogen. |
| --- | --- |

(12)

De geïntegreerde energie- en klimaatplannen bieden kansen voor samenhangende beleidslijnen en maatregelen voor de lange termijn, met inachtneming van daaruit voortvloeiende onderlinge verbanden tussen dimensies van potentiële synergieën of risico’s. Hoewel in de beleidslijnen en maatregelen uit het ontwerpplan van enige onderlinge verbanden sprake lijkt te zijn, moet de beoordeling ervan over de vijf dimensies in het definitieve plan verder worden versterkt. De analyse kan kwantitatieve schattingen bevatten en moet ook eventuele negatieve verbanden tussen beleidslijnen en maatregelen meewegen en aantonen hoe Bulgarije voornemens is deze aan te pakken. In het bijzonder de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst” rechtvaardigen een nadere beoordeling. Evenzo moet de rol van energie-efficiëntie in de aanpak van energiearmoede nader worden bekeken. Een belangrijk element dat nader moet worden beoordeeld in het definitieve plan, onder meer vanuit het oogpunt van kosten en concurrentievermogen, is het verband tussen de geplande voortzetting van energieopwekking uit kolen en het toegenomen gasgebruik bij de dimensie decarbonisatie. Een ander element is het effect van het gebruik van biomassa op de meegetelde verwijderingen in de sectoren landgebruik en bosbouw. Het verband tussen de productie van elektriciteit en de inzet van koolstofarme technologieën moet verder worden aangepakt bij de dimensies onderzoek, innovatie en concurrentievermogen.

| (13) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een allesomvattende analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën, onder meer voor de decarbonisatie van energie- en koolstofintensieve industriesectoren, op de wereldmarkt inneemt. Het plan zou gebaat zijn bij aandacht voor gebieden met concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen, op basis waarvan doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen worden bepaald, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Interacties met de circulaire economie en het belang ervan voor de beperking van de uitstoot van broeikasgassen in het bijzonder, kunnen nog eens worden benadrukt. |
| --- | --- |

(13)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een allesomvattende analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën, onder meer voor de decarbonisatie van energie- en koolstofintensieve industriesectoren, op de wereldmarkt inneemt. Het plan zou gebaat zijn bij aandacht voor gebieden met concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen, op basis waarvan doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen worden bepaald, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Interacties met de circulaire economie en het belang ervan voor de beperking van de uitstoot van broeikasgassen in het bijzonder, kunnen nog eens worden benadrukt.

| (14) | De aanbevelingen van de Commissie voor Bulgarije zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Bulgarije dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(14)

De aanbevelingen van de Commissie voor Bulgarije zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Bulgarije dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT BULGARIJE AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Het ambitieniveau voor 2030 verhogen, tot een aandeel van hernieuwbare energie van ten minste 27 %, uitgedrukt als de bijdrage van Bulgarije aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen presenteren die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) en een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk maken. Het ambitieniveau in de sector verwarming en koeling verhogen met het oog op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en beleidslijnen en maatregelen presenteren met het oog op het streefcijfer voor vervoer uit het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Bulgarije en in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende informatie verstrekken over en maatregelen nemen voor het stimulerende kader voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001, met inbegrip van informatie over de vereenvoudiging van administratieve procedures. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het ambitieniveau voor de beperking van zowel primair energieverbruik als eindenergieverbruik verhogen, gezien de noodzaak om meer inspanningen te leveren om het EU-streefcijfer inzake energie-efficiëntie voor 2030 te bereiken, en dit ondersteunen met adequate beleidslijnen en maatregelen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. De voorgestelde beleidslijnen en maatregelen onderbouwen met een effectbeoordeling en meer gedetailleerde informatie over de kwantificering van gevolgen, op het gebied van verwachte energiebesparingen, en het tijdschema voor de tenuitvoerlegging. De wijze waarop de verplichtingsregelingen voor energiebesparing doeltreffender kan worden gemaakt om de verwachte resultaten te bereiken, verder uitwerken. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Een robuuste strategie voor de diversificatie van gas specificeren, met inbegrip van bijpassende infrastructuurprojecten en de bijbehorende bijdragen. Informatie verstrekken over de strategie voor de levering van nucleaire materialen en brandstoffen op de lange termijn, in het bijzonder in de context van de geplande uitbreiding van de nucleaire opwekkingscapaciteit. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefdoelen voor marktintegratie bepalen, in het bijzonder betreffende maatregelen voor de ontwikkeling van concurrerende groothandels- en retailmarkten, zowel door de concurrentie binnen het land te bevorderen, onder meer door stappen te zetten naar volledig marktconforme prijzen, als door belemmeringen voor grensoverschrijdende handel weg te nemen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De regionale samenwerking intensiveren met naburige lidstaten en binnen bestaande regionale samenwerkingskaders, zoals de Groep op hoog niveau gasconnectiviteit in Centraal- en Zuidoost-Europa. (CESEC), met inbegrip van de dimensies hernieuwbare energiebronnen, energie-efficiëntie en onderzoek, innovatie en concurrentievermogen, en gemeenschappelijke uitdagingen en gedeelde doelstellingen in acht nemen. Er bestaat een aanzienlijk potentieel voor verdere samenwerking met het oog op toekomstige ontwikkelingen in de elektriciteitssector, waaronder de noodzaak van grotere aandelen van hernieuwbare energie en schoon vervoer, wat gevolgen kan hebben voor de elektriciteitsinterconnectiviteit en handel in de regio. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een algemeen overzicht geven van de investeringsbehoeften om de economie te moderniseren door de klimaat- en energiedoelstellingen te bereiken. Een algemene beoordeling van de investeringsbronnen geven, met inbegrip van passende financiering op nationaal, regionaal en Unieniveau. Ook de kosteneffectieve overdracht aan andere lidstaten overeenkomstig Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad (9) als financieringsbron in ogenschouw nemen. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen en de effecten voor luchtverontreiniging in de verschillende scenario’s presenteren en kwantificeren, onderbouwd met informatie, en synergieën en wisselwerkingseffecten overwegen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen, en met name rekening te houden met de gevolgen van de transitie voor kolen- en koolstofintensieve industrieën. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door de beoordeling zoals vereist uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1999 te specificeren. |
| --- | --- |

10.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 225.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1001 final/2.

4

(5)  COM(2019) 502 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 225.

6

(7)  SWD(2019) 225.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

(9)  Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 betreffende bindende jaarlijkse broeikasgasemissiereducties door de lidstaten van 2021 tot en met 2030 teneinde bij te dragen aan klimaatmaatregelen om aan de toezeggingen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs te voldoen, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 26).

9

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/9 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/9

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Tsjechië voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/03)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Tsjechië heeft op 31 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Tsjechië heeft op 31 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van nationaal energie- en klimaatplan van Tsjechië verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op deze beoordeling gebaseerd. De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van nationaal energie- en klimaatplan van Tsjechië verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op deze beoordeling gebaseerd. De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (4) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie, voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan. |
| --- | --- |

(4)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie, voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan.

| (5) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(5)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (6) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(6)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (7) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(7)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (8) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Tsjechië (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Tsjechië (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(8)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Tsjechië (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Tsjechië (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (9) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(9)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (10) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(10)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (11) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(11)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (12) | De onderlinge verbanden tussen de dimensies van de energie-unie zijn terug te vinden in het ontwerpplan, maar worden niet uitdrukkelijk vermeld. Tsjechië moet in het definitieve plan dieper ingaan op de genoemde verbanden tussen de verschillende dimensies van de energie-unie door synergieën vast te stellen binnen de dimensie decarbonisatie, zoals biobrandstoffen en landgebruik, de verandering in landgebruik en bosbouw. Voorts moeten synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en tevens het beginsel “energie-efficiëntie eerst” verder worden onderzocht door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede, met inbegrip van de bijbehorende tijdpaden. Een belangrijk element dat nader aan de orde moet komen in het definitieve plan, is de planning van een rechtvaardige transitie voor kolen- en koolstofintensieve regio’s. De gevolgen van de risico’s van klimaatverandering voor de energievoorziening is een ander belangrijk punt van aandacht. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. |
| --- | --- |

(12)

De onderlinge verbanden tussen de dimensies van de energie-unie zijn terug te vinden in het ontwerpplan, maar worden niet uitdrukkelijk vermeld. Tsjechië moet in het definitieve plan dieper ingaan op de genoemde verbanden tussen de verschillende dimensies van de energie-unie door synergieën vast te stellen binnen de dimensie decarbonisatie, zoals biobrandstoffen en landgebruik, de verandering in landgebruik en bosbouw. Voorts moeten synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en tevens het beginsel “energie-efficiëntie eerst” verder worden onderzocht door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede, met inbegrip van de bijbehorende tijdpaden. Een belangrijk element dat nader aan de orde moet komen in het definitieve plan, is de planning van een rechtvaardige transitie voor kolen- en koolstofintensieve regio’s. De gevolgen van de risico’s van klimaatverandering voor de energievoorziening is een ander belangrijk punt van aandacht. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland.

| (13) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitgebreide analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën thans op de wereldmarkt inneemt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou eveneens gebaat zijn bij een betere interactie met de circulaire economie, met de nadruk op het potentieel om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. |
| --- | --- |

(13)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitgebreide analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën thans op de wereldmarkt inneemt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou eveneens gebaat zijn bij een betere interactie met de circulaire economie, met de nadruk op het potentieel om de uitstoot van broeikasgassen te beperken.

| (14) | De aanbevelingen van de Commissie voor Tsjechië zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Tsjechië dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(14)

De aanbevelingen van de Commissie voor Tsjechië zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Tsjechië dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT TSJECHIË AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Het ambitieniveau voor 2030 verhogen, tot een aandeel van hernieuwbare energie van ten minste 23 %, uitgedrukt als de bijdrage van Tsjechië aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999. Een indicatief traject opnemen in het definitieve plan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen presenteren die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Het ambitieniveau in de sector verwarming en koeling verhogen met het oog op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en maatregelen presenteren met het oog op het streefcijfer voor vervoer uit het plan van Tsjechië en in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Maatregelen nemen om de administratieve lasten te verminderen en voor de stimulerende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het ambitieniveau voor de beperking van het primaire energieverbruik verhogen, gezien de noodzaak om meer inspanningen te leveren om het EU-streefcijfer inzake energie-efficiëntie voor 2030 te bereiken, en dit ondersteunen met beleidslijnen en maatregelen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. De voor de periode 2021-2030 geplande beleidslijnen en maatregelen beter vaststellen, mede aan de hand van de beoordeling van het verwachte effect daarvan. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Prognoses opnemen voor de toekomstige energiemix, met inbegrip van hernieuwbare gasbronnen, alsook geplande maatregelen op het gebied van flexibiliteit van het energiesysteem, maatregelen aan de vraagzijde, cyberbeveiliging en kritieke infrastructuur. Dieper ingaan op beleidslijnen en maatregelen voor een grotere diversificatie van de levering van gas uit derde landen. Bovendien de maatregelen specificeren die bijdragen aan het bereiken van de energiezekerheidsdoelstellingen ten aanzien van diversificatie en beperking van de energieafhankelijkheid, met inbegrip van maatregelen op het gebied van flexibiliteit en de levering van nucleaire materialen en brandstoffen op de lange termijn, in het bijzonder met het oog op de uitbreiding van de nucleaire opwekkingscapaciteit. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefdoelen voor marktintegratie bepalen, in het bijzonder nauwkeurig vastgestelde nieuwe en geplande maatregelen. Het potentieel van hernieuwbare gassen bepalen. In het definitieve plan een algemene beoordeling opnemen van bestaande en toekomstige maatregelen voor de ontwikkeling van het concurrentievermogen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De al uitstekende regionale samenwerking in het kader van de Visegrad-groep, waaraan Tsjechië, Hongarije, Polen en Slowakije deelnemen, alsook bilaterale dialogen met andere lidstaten voortzetten. Een dergelijke samenwerking kan betrekking hebben op onderwerpen zoals verdere integratie in de interne markt voor energie, maatregelen in verband met de beoordeling van de systeemgeschiktheid met het oog op de geplande voortzetting van een capaciteitsmarkt, een rechtvaardige transitie, decarbonisatie en verdere inzet van hernieuwbare energie, met inbegrip van de gevolgen daarvan voor het energiesysteem en de grensoverschrijdende handel in elektriciteit. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De analyse van investeringsbehoeften en -bronnen, met inbegrip van passende financiering op nationaal, regionaal en Unieniveau, die vooralsnog slechts bestaat voor specifieke beleidslijnen, uitbreiden tot een algemeen overzicht van de investeringsbehoeften om de klimaat- en energiedoelstellingen te bereiken. Ook de kosteneffectieve overdracht aan andere lidstaten overeenkomstig Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad (9) als financieringsbron in ogenschouw nemen. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen en de effecten voor luchtverontreiniging in de verschillende scenario’s presenteren en kwantificeren, onderbouwd met informatie, en synergieën en wisselwerkingseffecten overwegen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan moet in het bijzonder een analyse bevatten van de gevolgen van de energietransitie van de bevolkingsgroepen die getroffen worden door de geleidelijke afbouw van kolen of door veranderingen in andere energie-intensieve sectoren en een brug slaan naar het Tsjechische strategische kader, ReStart, om een rechtvaardige transitie van de Tsjechische steenkoolregio’s te bevorderen. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door de beoordeling zoals vereist uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1999 te specificeren. |
| --- | --- |

10.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 214.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1002 final.

4

(5)  COM(2019) 503 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 214.

6

(7)  SWD(2019) 214.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

(9)  Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 betreffende bindende jaarlijkse broeikasgasemissiereducties door de lidstaten van 2021 tot en met 2030 teneinde bij te dragen aan klimaatmaatregelen om aan de toezeggingen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs te voldoen, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 26).

9

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/13 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/13

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Denemarken voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/04)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 288,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Denemarken heeft op 21 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Denemarken heeft op 21 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van nationaal energie- en klimaatplan van Denemarken verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op deze beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van nationaal energie- en klimaatplan van Denemarken verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op deze beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Denemarken (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Denemarken (5), als onderdeel van het proces van het Europees semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Denemarken (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Denemarken (5), als onderdeel van het proces van het Europees semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Denemarken moet in het definitieve plan rekening houden met de synergieën tussen de vijf dimensies van de energie-unie en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, onder meer door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. Aanvullende informatie over specifieke doelstellingen met betrekking tot vraagrespons, aggregatie, flexibiliteit van het systeem, slimme netten, opslag, gedistribueerde opwekking, consumentenbescherming en het concurrentievermogen van de kleinhandel in de energiesector zijn eveneens belangrijke elementen die in het definitieve plan moeten worden aangepakt om verzekerd te zijn van een beheerste uitvoering van de doelstelling van 100 % hernieuwbaar elektriciteit in 2030. Het volledige definitieve plan moet een gedetailleerde beschrijving bevatten van alle energiesubsidies en van de nationale beleidslijnen, maatregelen en tijdschema’s voor de uitfasering, in het bijzonder voor fossiele brandstoffen. Informatie over de gevolgen van de risico’s van klimaatverandering voor de energievoorziening zou een verbetering van het plan inhouden. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. |
| --- | --- |

(13)

Denemarken moet in het definitieve plan rekening houden met de synergieën tussen de vijf dimensies van de energie-unie en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, onder meer door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. Aanvullende informatie over specifieke doelstellingen met betrekking tot vraagrespons, aggregatie, flexibiliteit van het systeem, slimme netten, opslag, gedistribueerde opwekking, consumentenbescherming en het concurrentievermogen van de kleinhandel in de energiesector zijn eveneens belangrijke elementen die in het definitieve plan moeten worden aangepakt om verzekerd te zijn van een beheerste uitvoering van de doelstelling van 100 % hernieuwbaar elektriciteit in 2030. Het volledige definitieve plan moet een gedetailleerde beschrijving bevatten van alle energiesubsidies en van de nationale beleidslijnen, maatregelen en tijdschema’s voor de uitfasering, in het bijzonder voor fossiele brandstoffen. Informatie over de gevolgen van de risico’s van klimaatverandering voor de energievoorziening zou een verbetering van het plan inhouden. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een nog uitgebreidere analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën, onder meer voor de decarbonisatie van energie- en koolstofintensieve industriesectoren, op de wereldmarkt inneemt. Voortbouwend op de uitvoerstrategie voor energietechnologieën, zouden meetbare doelstellingen voor de toekomst in het definitieve plan kunnen worden opgenomen, samen met beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken. In het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan kan ook nadruk worden gelegd op de reductie van broeikasgasemissies door ambitieuze acties met betrekking tot de circulaire economie. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een nog uitgebreidere analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën, onder meer voor de decarbonisatie van energie- en koolstofintensieve industriesectoren, op de wereldmarkt inneemt. Voortbouwend op de uitvoerstrategie voor energietechnologieën, zouden meetbare doelstellingen voor de toekomst in het definitieve plan kunnen worden opgenomen, samen met beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken. In het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan kan ook nadruk worden gelegd op de reductie van broeikasgasemissies door ambitieuze acties met betrekking tot de circulaire economie.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Denemarken zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Denemarken dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Denemarken zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Denemarken dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT DENEMARKEN AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Duidelijkheid verschaffen over de wijze waarop het van plan is de broeikasgasdoelstelling van – 39 % in 2030 ten opzichte van 2005 te halen voor emissies die niet vallen onder de EU-regeling voor de emissiehandel, onder meer door extra kostenefficiënte beleidslijnen voor de bouwsector en verdere vaststelling van de geplande beleidslijnen voor vervoer, en specificeren hoe het van plan is gebruik te maken van de flexibiliteit tussen de verdeling van de inspanningen, het landgebruik, de verandering in landgebruik en bosbouw en de sectoren die onder de EU-regeling voor de emissiehandel vallen. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het welkome ambitieniveau van een aandeel hernieuwbare energie van 55 % voor 2030 als bijdrage van Denemarken aan de doelstelling van de Unie voor 2030 inzake hernieuwbare energie onderbouwen door middel van gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Onder meer het indicatieve traject verduidelijken dat alle referentiepunten overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999 bereikt. Voorts trajecten en dienovereenkomstige maatregelen in de vervoersector presenteren met het oog op het streefcijfer voor vervoer uit artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende informatie verstrekken over specifieke maatregelen voor een duurzame levering van biomassa en gebruik in de energiesector, gezien het belangrijke aandeel van biomassa in de Deense energiemix. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De ambitie voor de beperking van zowel primair energieverbruik als eindenergieverbruik in 2030 aanzienlijk verhogen, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden opgevoerd om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te bereiken. Ambitieuzere beleidslijnen en maatregelen voorstellen die de waarschijnlijke gevolgen van aanzienlijk lagere financieringsniveaus voor energie-efficiëntie en voor de overeengekomen verlagingen van energiebelasting compenseren en die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. Nieuwe maatregelen opnemen die zijn opgesteld en het mogelijk maken om de energiebesparingen te verwezenlijken die op grond van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU zijn vereist. Dit is met name van belang omdat Denemarken heeft besloten de bestaande regeling voor energie-efficiëntieverplichtingen niet voort te zetten, waardoor de financiering die beschikbaar is voor acties op het gebied van eindenergiebesparingen, zou afnemen. De bestaande maatregelen waarmee de ambities ten aanzien van een schoner en efficiënter vervoer en schonere en efficiëntere voertuigen kunnen worden verwezenlijkt, extra verduidelijken. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Toekomstgerichte, meetbare en duidelijke doelstellingen voor marktintegratie bepalen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verder uitwerken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De al goede regionale samenwerking, met name met de andere noordelijke landen (Finland, IJsland, Noorwegen en Zweden) en Baltische landen (Estland, Letland en Litouwen), uitbreiden met andere samenwerkingsmechanismen. Mogelijkheden voor een nauwere samenwerking op het gebied van hernieuwbare energie liggen onder meer in geplande statistische overdrachten of hybride projecten met betrekking tot hernieuwbare energie, indien elektriciteit van offshore-windparken met meer dan een markt in verband staat. Voor onderzoek en innovatie betreft het daarbij afstemming van onderzoeksprogramma’s, gecoördineerde financiering en vaststelling van synergieën met andere lidstaten en met programma’s en initiatieven van de EU. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De verstrekte analyse van investeringsbehoeften uitbreiden met ramingen van openbare en particuliere investeringsbehoeften met betrekking tot de geplande beleidslijnen om de klimaat- en energiedoelstellingen tot 2030 te bereiken en de voor de financiering ervan in aanmerking komende bronnen vermelden. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De welkome integratie van het beleid inzake beperking van klimaatverandering en luchtverontreiniging aanvullen met meer kwantitatieve informatie, ten minste met inbegrip van de vereiste informatie over de verwachte uitstoot van luchtverontreinigende stoffen in het kader van de geplande beleidslijnen en maatregelen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. |
| --- | --- |

10.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 275.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1003 final.

4

(5)  COM(2019) 504 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 275.

6

(7)  SWD(2019) 275.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/17 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/17

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Duitsland voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/05)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Duitsland heeft op 20 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Duitsland heeft op 20 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Duitsland verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Duitsland verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Duitsland (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Duitsland (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Duitsland (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Duitsland (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Hoewel de nationale doelstellingen van het in het ontwerpplan uiteengezette energie- en klimaatbeleid goed zijn opgesteld, kunnen in het definitieve plan de belangrijkste interacties tussen deze doelstellingen worden gespecificeerd, zowel wat nationale ambitieniveaus als wat voorlopige, geplande, aanvullende en bestaande beleidsinstrumenten betreft. Door koppelingen tussen de sectoren en de bijbehorende structuur van stimuleringsmaatregelen in verschillende sectoren van de economie verder uit te werken, zou de consistentie van beleidslijnen en maatregelen binnen en tussen dimensies van de energie-unie groter kunnen worden aangepakt. In dat verband kan worden gedacht aan het vaststellen van investeringsbehoeften in alle dimensies van de energie-unie, aan de voorkoming van onverwachte gevolgen van prijsveranderingen door te zorgen voor een geleidelijke uitfasering van energiesubsidies en daardoor meer zekerheid op de lange termijn te zorgen en aan maatregelen om de gevolgen voor kwetsbare consumenten te beperken door maatregelen op het gebied van energiearmoede. Een uitgebreide effectbeoordeling kan bijdragen aan het aanpakken van beleidsinteracties, bijvoorbeeld door het kwantificeren van de effecten van een duurzame levering van biomassa voor energiedoelen voor meegetelde emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw, met inbegrip van risico’s voor de energiezekerheid door klimaatverandering. Een kwantitatief overzicht in het definitieve plan van de ontwikkeling van verschillende bronnen van flexibiliteit die vereist zijn om het groeiende aandeel hernieuwbare energie in het elektriciteitssysteem te integreren, kan zorgen voor aanvullende interacties tussen dimensies van de energie-unie. Er zou meer informatie kunnen worden opgenomen over de wijze waarop in nationale beleidslijnen en maatregelen bij verschillende dimensies van de energie-unie rekening is gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. |
| --- | --- |

(13)

Hoewel de nationale doelstellingen van het in het ontwerpplan uiteengezette energie- en klimaatbeleid goed zijn opgesteld, kunnen in het definitieve plan de belangrijkste interacties tussen deze doelstellingen worden gespecificeerd, zowel wat nationale ambitieniveaus als wat voorlopige, geplande, aanvullende en bestaande beleidsinstrumenten betreft. Door koppelingen tussen de sectoren en de bijbehorende structuur van stimuleringsmaatregelen in verschillende sectoren van de economie verder uit te werken, zou de consistentie van beleidslijnen en maatregelen binnen en tussen dimensies van de energie-unie groter kunnen worden aangepakt. In dat verband kan worden gedacht aan het vaststellen van investeringsbehoeften in alle dimensies van de energie-unie, aan de voorkoming van onverwachte gevolgen van prijsveranderingen door te zorgen voor een geleidelijke uitfasering van energiesubsidies en daardoor meer zekerheid op de lange termijn te zorgen en aan maatregelen om de gevolgen voor kwetsbare consumenten te beperken door maatregelen op het gebied van energiearmoede. Een uitgebreide effectbeoordeling kan bijdragen aan het aanpakken van beleidsinteracties, bijvoorbeeld door het kwantificeren van de effecten van een duurzame levering van biomassa voor energiedoelen voor meegetelde emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw, met inbegrip van risico’s voor de energiezekerheid door klimaatverandering. Een kwantitatief overzicht in het definitieve plan van de ontwikkeling van verschillende bronnen van flexibiliteit die vereist zijn om het groeiende aandeel hernieuwbare energie in het elektriciteitssysteem te integreren, kan zorgen voor aanvullende interacties tussen dimensies van de energie-unie. Er zou meer informatie kunnen worden opgenomen over de wijze waarop in nationale beleidslijnen en maatregelen bij verschillende dimensies van de energie-unie rekening is gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”.

| (14) | Het industrieel concurrentievermogen en de concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen van Duitsland in de energietransitie verdienen extra aandacht. Meetbare doelstellingen voor de toekomst zouden nuttig zijn, evenals beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings-, industrie- en onderwijsbeleid. Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een betere interactie met de circulaire economie, met de nadruk op het potentieel om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. |
| --- | --- |

(14)

Het industrieel concurrentievermogen en de concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen van Duitsland in de energietransitie verdienen extra aandacht. Meetbare doelstellingen voor de toekomst zouden nuttig zijn, evenals beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings-, industrie- en onderwijsbeleid. Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een betere interactie met de circulaire economie, met de nadruk op het potentieel om de uitstoot van broeikasgassen te beperken.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Duitsland zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Duitsland dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Duitsland zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Duitsland dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT DUITSLAND AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Kostenefficiënte aanvullende beleidslijnen en maatregelen specificeren, met name voor de bouw-, vervoer- en landbouwsector, om de verwachte aanzienlijke achterstand aan te pakken die het moet overbruggen om de broeikasgasdoelstelling van – 38 % in 2030 ten opzichte van 2005 te halen voor sectoren die niet vallen onder de EU-regeling voor de emissiehandel. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen presenteren, die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8), om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking mogelijk te maken van een aandeel hernieuwbare energie van 30 % als bijdrage van Duitsland aan de doelstelling van de Unie voor 2030 inzake hernieuwbare energie. Trajecten en specifieke maatregelen presenteren met het oog op het streefcijfer voor vervoer uit artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende informatie verstrekken over de stimulerende kaders voor de consumptie van zelfgeproduceerde hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001, met inbegrip van informatie over de vereenvoudiging van administratieve procedures. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Een voldoende ambitieuze nationale bijdrage leveren voor zowel primair energieverbruik als eindenergieverbruik, waarbij rekening wordt gehouden met de noodzaak om gezamenlijk het niveau van de inspanningen op te voeren om de doelstelling van de Unie voor 2030 te bereiken en de nationale bijdrage met beleidslijnen en maatregelen te ondersteunen op een schaal die toereikend is om de bijbehorende energiebesparingen te verwezenlijken. De voor de periode 2021-2030 geplande en uit te voeren beleidslijnen duidelijk vaststellen, alsook het verwachte effect daarvan, het tijdpad waarin deze worden uitgevoerd en de begrotingseisen. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De maatregelen specificeren die bijdragen aan het bereiken van de energiezekerheidsdoelstellingen ten aanzien van diversificatie en beperking van de energieafhankelijkheid, met inbegrip van maatregelen op het gebied van flexibiliteit, alsook informatie over de uitfasering van nucleaire energie. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefdoelen voor marktintegratie bepalen, in het bijzonder maatregelen om marktsignalen te versterken en het daadwerkelijke effect van marktcomponenten op de elektriciteitsprijs te verbeteren. Een tijdschema opnemen met passende maatregelen om structurele congestie van het elektriciteitssysteem weg te nemen en efficiënte verzending- en locatiespecifieke signalen aan de markt af te geven als een belangrijk element van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan, met name als basis voor verdere samenwerking en coördinatie met andere lidstaten en met het oog op de werking van de interne energiemarkt. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De tussen 2022 en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Tijdens de voltooiing van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan en de uitvoering daarvan de regionale samenwerking in relevante groepen op hoog niveau voortzetten en naburige lidstaten raadplegen. In dat verband focussen op de afbouw van kolen en bruinkool, de inzet van hernieuwbare energie en de interne energiemarkt, door vanaf 2021 kwesties aan te pakken zoals koppelingsniveaus en capaciteit, maatregelen voor regionale samenwerking in verband met de beoordeling van de systeemgeschiktheid, rechtvaardige transitie en veranderingen van het energiesysteem die grotere aandelen van hernieuwbare energie mogelijk maken en naar verwachting de grensoverschrijdende handel in elektriciteit zullen veranderen, terwijl de behoefte aan flexibiliteit van het systeem toeneemt. |
| --- | --- |

7.

| 8. | De analyse van investeringsbehoeften voor elektriciteitstransmissie-infrastructuur uitbreiden tot een algemeen overzicht van de investeringsbehoeften om de klimaat- en energiedoelstellingen te bereiken. Een algemene beoordeling van de desbetreffende investeringsbronnen geven, met inbegrip van passende financiering op nationaal, regionaal en Unieniveau. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

9.

| 10. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen en de effecten voor luchtverontreiniging in de verschillende scenario’s presenteren en kwantificeren, onderbouwd met informatie, en synergieën en wisselwerkingseffecten overwegen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Zorgen voor integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociaaleconomische effecten van de energietransitie en de geplande geleidelijke afbouw van kolen of van veranderingen in andere koolstofintensieve sectoren. De sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid en de vaardigheden beschrijven die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door een toegespitste beoordeling van energiearmoede te geven, zoals vereist uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1999. |
| --- | --- |

11.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 229.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1004 final.

4

(5)  COM(2019) 505 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 229.

6

(7)  SWD(2019) 229.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/21 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/21

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Estland voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/06)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Estland heeft op 28 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Estland heeft op 28 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Estland verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Estland verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Estland (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Estland (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Estland (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Estland (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Estland moet in het definitieve plan rekening houden met de onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen, met name door de gevolgen van het beginsel “energie-efficiëntie eerst” voor de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt in ogenschouw te nemen. De bijdrage die energie-efficiëntie levert aan een verminderde afhankelijkheid van de invoer van energie en de compensatie van de gevolgen van een beperking van de elektriciteitsopwekking uit schalieolie, zijn dienaangaande belangrijke elementen, onder meer gezien de integratie van steeds grotere aandelen van hernieuwbare energie en het veiligstellen van de toekomstige geschiktheid van het elektriciteitssysteem voor elektriciteitsopwekking. De gevolgen van de risico’s van klimaatverandering voor de energievoorziening is een ander belangrijk punt van aandacht. Estland moet met name de status van de tenuitvoerlegging van beleidslijnen en maatregelen en de gevolgen daarvan specificeren, alsook per beleidsterrein prognoses over broeikasgassen verstrekken (regeling voor de emissiehandel, verdeling van de inspanningen, het landgebruik en bosbouw). Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. |
| --- | --- |

(13)

Estland moet in het definitieve plan rekening houden met de onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen, met name door de gevolgen van het beginsel “energie-efficiëntie eerst” voor de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt in ogenschouw te nemen. De bijdrage die energie-efficiëntie levert aan een verminderde afhankelijkheid van de invoer van energie en de compensatie van de gevolgen van een beperking van de elektriciteitsopwekking uit schalieolie, zijn dienaangaande belangrijke elementen, onder meer gezien de integratie van steeds grotere aandelen van hernieuwbare energie en het veiligstellen van de toekomstige geschiktheid van het elektriciteitssysteem voor elektriciteitsopwekking. De gevolgen van de risico’s van klimaatverandering voor de energievoorziening is een ander belangrijk punt van aandacht. Estland moet met name de status van de tenuitvoerlegging van beleidslijnen en maatregelen en de gevolgen daarvan specificeren, alsook per beleidsterrein prognoses over broeikasgassen verstrekken (regeling voor de emissiehandel, verdeling van de inspanningen, het landgebruik en bosbouw). Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitgebreide analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën thans op de wereldmarkt inneemt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou eveneens gebaat zijn bij een betere interactie met de circulaire economie, met de nadruk op het potentieel om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitgebreide analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën thans op de wereldmarkt inneemt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou eveneens gebaat zijn bij een betere interactie met de circulaire economie, met de nadruk op het potentieel om de uitstoot van broeikasgassen te beperken.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Estland zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Estland dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Estland zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Estland dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT ESTLAND AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Duidelijkheid verschaffen over de wijze waarop het van plan is de broeikasgasdoelstelling van — 13 % ten opzichte van 2005 te halen voor emissies die niet vallen onder de EU-regeling voor de emissiehandel, met inbegrip van de rol van de sectoren landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw. Daarvoor is met name een verdere analyse nodig van het gecombineerde effect van de geplande beleidslijnen en moeten de boekhoudregels overeenkomstig Verordening (EU) 2018/841 worden toegepast. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het welkome ambitieniveau van een aandeel hernieuwbare energie van 42 % voor 2030 als bijdrage van Estland aan de doelstelling van de Unie voor 2030 inzake hernieuwbare energie onderbouwen door middel van gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Aanvullende informatie verstrekken over maatregelen in de sector verwarming en koeling met het oog op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en via adequate maatregelen zorgen voor een groei van de hernieuwbare energie met het oog op het streefcijfer voor vervoer uit het ontwerpplan en in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende informatie verstrekken over de geplande specifieke maatregelen voor een duurzaam gebruik van biomassa in de energiesector op de lange termijn, gezien het belangrijke aandeel van biomassa in de Estse energiemix. Maatregelen nemen voor de stimulerende kaders voor de consumptie van zelfgeproduceerde hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001, met inbegrip van informatie over de vereenvoudiging van administratieve procedures. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Het ambitieniveau voor de beperking van zowel primair energieverbruik als eindenergieverbruik in 2030 verhogen, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden opgevoerd om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te bereiken. Ter ondersteuning daarvan beleidslijnen en maatregelen vaststellen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. In het definitieve plan alle geplande beleidslijnen en maatregelen opnemen om de beoogde cumulatieve besparingen te verwezenlijken aan de hand van een realistisch schema voor de uitvoering ervan en een duidelijke beoordeling van de investeringsbehoeften. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Maatregelen specificeren die de toereikendheid van de elektriciteitsopwekking moeten garanderen in het licht van de ambitieuze doelstelling inzake hernieuwbare energie, met inbegrip van maatregelen met betrekking tot vraagrespons en opslag. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefdoelen voor marktintegratie bepalen, in het bijzonder maatregelen voor de ontwikkeling van concurrerender retailmarkten en om de betrokkenheid van consumenten bij de retailmarkt te vergroten. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De al goede regionale samenwerking tussen de Baltische landen (Estland, Letland en Litouwen) intensiveren; deze verder uitbreiden met nieuwe gebieden en naar de noordelijke landen (Denemarken, Finland, IJsland, Noorwegen en Zweden). Deze regionale uitwisselingen moeten vooral gericht zijn op de interne energiemarkt en energiezekerheid, gezien de veranderingen in elektriciteitssystemen die grotere aandelen van hernieuwbare energie mogelijk maken, waardoor de in- en uitvoer van elektriciteit zullen toenemen en er een grotere behoefte bestaat aan flexibiliteit van het systeem, alsook op de decarbonisatie van de vervoersector en op onderzoek. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Een algemeen overzicht geven van de investeringsbehoeften om de economie te moderniseren door de klimaat- en energiedoelstellingen te bereiken en een algemene beoordeling geven van de bronnen van die investering, met inbegrip van passende financiering op nationaal, regionaal en Unieniveau. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Een lijst opstellen van ondernomen acties en plannen om energiesubsidies, met name voor fossiele brandstoffen, uit te faseren. |
| --- | --- |

9.

| 10. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen en de effecten voor luchtverontreiniging in de verschillende scenario’s presenteren, onderbouwd met prognoses over luchtverontreiniging, en synergieën en wisselwerkingseffecten overwegen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door nadruk te leggen op het gebruik van maatregelen op het gebied van energie-efficiëntie om energiearmoede te verlichten, zoals vereist uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1999. |
| --- | --- |

11.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 277.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1005 final.

4

(5)  COM(2019) 506 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 277.

6

(7)  SWD(2019) 277.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/25 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/25

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Ierland voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/07)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Ierland heeft op 21 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Ierland heeft op 21 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Ierland uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Ierland uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Ierland (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Ierland (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Ierland (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Ierland (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | In het definitieve plan moet Ierland voortbouwen op overwegingen van beleidsinteracties door gedetailleerd in te gaan op de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne energiemarkt. Een van die kwesties zijn de gevolgen van de geplande afbouw van steenkool en de stijgende hoeveelheid hernieuwbare energie voor de energiezekerheid en de toereikendheid van het elektriciteitsvoorzieningssysteem. Een andere kwestie die moet worden behandeld is de verenigbaarheid van het geplande stijgende gebruik van biomassa met het plan om het aantal verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw te verhogen. Een ander belangrijk onderdeel dat in het definitieve plan moet worden behandeld, is de inachtneming van het beginsel “energie-efficiëntie eerst” bij het vaststellen van criteria voor de subsidiabiliteit van hernieuwbare energie en bij het voorstellen van beleidslijnen voor de dimensies energiezekerheid en interne energiemarkt. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. |
| --- | --- |

(13)

In het definitieve plan moet Ierland voortbouwen op overwegingen van beleidsinteracties door gedetailleerd in te gaan op de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne energiemarkt. Een van die kwesties zijn de gevolgen van de geplande afbouw van steenkool en de stijgende hoeveelheid hernieuwbare energie voor de energiezekerheid en de toereikendheid van het elektriciteitsvoorzieningssysteem. Een andere kwestie die moet worden behandeld is de verenigbaarheid van het geplande stijgende gebruik van biomassa met het plan om het aantal verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw te verhogen. Een ander belangrijk onderdeel dat in het definitieve plan moet worden behandeld, is de inachtneming van het beginsel “energie-efficiëntie eerst” bij het vaststellen van criteria voor de subsidiabiliteit van hernieuwbare energie en bij het voorstellen van beleidslijnen voor de dimensies energiezekerheid en interne energiemarkt. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreide analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het plan zou ook gebaat zijn bij de inachtneming van de rol van de circulaire economie, waarbij wordt verwezen naar nationale strategieën en actieplannen en wordt gewezen op de voordelen ervan op en de potentiële wisselwerking ervan met de verlaging van broeikasgasemissies. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreide analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het plan zou ook gebaat zijn bij de inachtneming van de rol van de circulaire economie, waarbij wordt verwezen naar nationale strategieën en actieplannen en wordt gewezen op de voordelen ervan op en de potentiële wisselwerking ervan met de verlaging van broeikasgasemissies.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Ierland zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Ierland dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Ierland zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Ierland dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT IERLAND AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Extra maatregelen voorstellen, voornamelijk in de bouw- en vervoersector, om de aanzienlijke verwachte tekorten ten opzichte van zijn broeikasgasdoelstelling voor 2030 van -30 % in vergelijking met 2005 voor sectoren die niet onder de EU-regeling voor de emissiehandel vallen op kosteneffectieve wijze te verminderen. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Een aandeel hernieuwbare energie van ten minste 31 % voorstellen als bijdrage van Ierland aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt in overeenstemming met artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen voorstellen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Ervoor zorgen dat het in bijlage I bij Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad (9) vastgestelde streefcijfer inzake hernieuwbare energie voor 2020 volledig wordt gehaald en vanaf 2021 ongewijzigd wordt gehandhaafd, en uiteenzetten hoe Ierland van plan is een dergelijk basisaandeel te verwezenlijken en te handhaven. Trajecten en dienovereenkomstige maatregelen in de sector verwarming en koeling en de vervoersector presenteren met het oog op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en het streefcijfer voor vervoer in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Maatregelen treffen om de administratieve lasten te verminderen en gedetailleerde informatie verstrekken over maatregelen betreffende de faciliterende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Zijn ambitie inzake energie-efficiëntie aanzienlijk verhogen door het primair en eindenergieverbruik in absolute aantallen te verlagen, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden opgevoerd om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te bereiken. Ter ondersteuning daarvan beleidslijnen en maatregelen vaststellen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. Voor zowel primair als eindenergieverbruik de definitieve bijdrage als specifieke waarde uitdrukken. De onderliggende methode voor het ramen van energiebesparingen specificeren. Er is ook een indicatie nodig van de investeringen die vereist zijn om het beleid inzake energie-efficiëntie uit te voeren. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De maatregelen ter ondersteuning van de doelstellingen op het gebied van de energiezekerheid met betrekking tot de diversificatie en de vermindering van de energieafhankelijkheid specificeren, in het bijzonder voor de gas- en oliesector, in het licht van de onzekerheden in verband met de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verder uitwerken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Voortbouwen op het kader van de North Seas Energy Cooperation en het Clean Energy for EU Islands Initiative om de doelstelling voor hernieuwbare energie te behalen en de tijdige uitvoering van lopende koppelingsprojecten te waarborgen. Gezien de beslissing van het Verenigd Koninkrijk om de Europese Unie te verlaten maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat de regionale samenwerking met het Verenigd Koninkrijk voor paraatheid en reactievermogen in geval van noodsituaties voor elektriciteit en de veiligheid van de gas- en olietoevoer blijft doorgaan. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een overzicht maken van de getroffen maatregelen en de plannen om energiesubsidies geleidelijk stop te zetten, met name voor fossiele brandstoffen. |
| --- | --- |

7.

| 8. | De effecten van luchtverontreiniging voor de verschillende scenario’s schetsen plus de onderbouwing ervan, met inachtneming van synergieën en wisselwerkingen. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en het effect op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. In het definitieve plan moet met name het effect van de transitie op de bevolking in koolstofintensieve regio’s aan de orde komen. De aanpak van energiearmoede aanvullen met indicatieve doelstellingen voor het terugdringen van energiearmoede zoals voorgeschreven door Verordening (EU) 2018/1999. |
| --- | --- |

9.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 230.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van de Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1006 final.

4

(5)  COM(2019) 507 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 230 final.

6

(7)  SWD(2019) 230.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

(9)  Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen en houdende wijziging en intrekking van Richtlijn 2001/77/EG en Richtlijn 2003/30/EG (PB L 140 van 5.6.2009, blz. 16).

9

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/29 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/29

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Griekenland voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/08)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Griekenland heeft op 25 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Griekenland heeft op 25 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Griekenland verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Griekenland verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Griekenland (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Griekenland (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Griekenland (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Griekenland (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Griekenland moet in het definitieve plan voortbouwen op de positieve onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen uit het ontwerpplan en de meer uitdagende onderlinge verbanden tussen beleidslijnen nader onderzoeken. Een van deze onderlinge verbanden betreft de synergieën binnen de dimensie decarbonisatie, bijvoorbeeld het effect voor meegetelde emissies en verwijderingen in de sectoren landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw van gepland beleid inzake bio-energie. Een ander onderling verband betreft de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie en energievoorzieningszekerheid. Tevens kan aandacht worden geschonken aan energie-efficiëntie om energiearmoede te verlichten. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. |
| --- | --- |

(13)

Griekenland moet in het definitieve plan voortbouwen op de positieve onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen uit het ontwerpplan en de meer uitdagende onderlinge verbanden tussen beleidslijnen nader onderzoeken. Een van deze onderlinge verbanden betreft de synergieën binnen de dimensie decarbonisatie, bijvoorbeeld het effect voor meegetelde emissies en verwijderingen in de sectoren landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw van gepland beleid inzake bio-energie. Een ander onderling verband betreft de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie en energievoorzieningszekerheid. Tevens kan aandacht worden geschonken aan energie-efficiëntie om energiearmoede te verlichten. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou erbij gebaat zijn als ook de sector koolstofarme technologieën wordt meegenomen, onder meer maatregelen voor de decarbonisatie van energie- en koolstofintensieve industriesectoren en een nog uitgebreidere analyse van de positie die de sector thans op de wereldmarkt inneemt, met aandacht voor concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen. Het zou eveneens gebaat zijn bij een nadere uitwerking van de reductie van broeikasgasemissies door acties met betrekking tot de circulaire economie. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou erbij gebaat zijn als ook de sector koolstofarme technologieën wordt meegenomen, onder meer maatregelen voor de decarbonisatie van energie- en koolstofintensieve industriesectoren en een nog uitgebreidere analyse van de positie die de sector thans op de wereldmarkt inneemt, met aandacht voor concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen. Het zou eveneens gebaat zijn bij een nadere uitwerking van de reductie van broeikasgasemissies door acties met betrekking tot de circulaire economie.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Griekenland zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Griekenland dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Griekenland zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Griekenland dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT GRIEKENLAND AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking mogelijk maken van de bijdrage van Griekenland van 31 % aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, door in het definitieve plan onder meer een indicatief traject op te nemen dat alle referentiepunten overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999 bereikt, en door gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001. De doelstellingen uit het ontwerpplan ten aanzien van het aandeel hernieuwbare energie in de sector verwarming en koeling afstemmen op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en het streefcijfer voor vervoer in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het ambitieniveau voor de beperking van zowel primair energieverbruik als eindenergieverbruik aanzienlijk verhogen, gezien de noodzaak om meer inspanningen te leveren om het EU-streefcijfer inzake energie-efficiëntie voor 2030 te bereiken, en aanvullende beleidslijnen en maatregelen bepalen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. Het tijdpad voor de vaststelling en uitvoering van de beoogde beleidslijnen die per 2020 van kracht moeten zijn, verduidelijken, in het bijzonder voor de nieuwe instrumenten. De beoogde maatregelen om de cumulatieve besparingen te verwezenlijken, moeten op een toereikende schaal ontworpen. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De maatregelen specificeren die bijdragen aan het bereiken van de energiezekerheidsdoelstellingen ten aanzien van diversificatie en beperking van de energieafhankelijkheid, met inbegrip van maatregelen op het gebied van flexibiliteit, in het bijzonder ten aanzien van aardgas. Een beoordeling opnemen van de wijze waarop de infrastructuurprojecten en regionale samenwerking bijdragen aan de energiezekerheidsdoelstellingen, waarbij bovendien gebruik moet worden gemaakt van regionale samenwerking en flexibiliteit voor het gebruik van de mogelijkheden van reductie van de uitstoot van broeikasgassen voor de modernisering van de Griekse economie. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefdoelen voor marktintegratie opnemen, in het bijzonder maatregelen om de concurrentie in de groothandels- en retailmarkten te vergroten, in overeenstemming met de verplichting uit hoofde van het programma van het Europees stabiliteitsmechanisme (ESM) om de aandelen van de partij in de groothandels- en retailmarkt tegen 2020 tot onder de 50 % terug te brengen. Het model voor het streefcijfer voor elektriciteit en de marktkoppeling met buurlanden uitvoeren op basis van de tijdpaden die zijn overeengekomen in het kader van het toezichtsmechanisme van na het programma. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verder kwantificeren, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De al goede regionale samenwerking met Bulgarije en Cyprus en met de tot de gasconnectiviteit in Centraal- en Zuidoost-Europa (CESEC) behorende landen intensiveren. In het kader van het initiatief “Clean Energy for EU Islands” een nauwere samenwerking aangaan met lidstaten en eilandregio’s die in hun energietransitie met dezelfde geografische, klimatologische en infrastructurele uitdagingen en kansen te maken hebben. Het grensoverschrijdende potentieel en de macroregionale aspecten van een gecoördineerd energie- en klimaatbeleid onderzoeken voor met name de Adriatische en Ionische regio, met als doel de koolstofvoetafdruk te beperken en een ecosysteemgerichte benadering uit te voeren. Deze regionale uitwisselingen kunnen gericht zijn op de interne energiemarkt en energiezekerheid, gezien de veranderingen in elektriciteitssystemen die grotere aandelen van hernieuwbare energie mogelijk maken, waardoor de in- en uitvoer van elektriciteit zullen toenemen en er een grotere behoefte bestaat aan flexibiliteit van het systeem. Bovendien gebruikmaken van bilaterale samenwerking en flexibiliteit voor het gebruik van de mogelijkheden van reductie van de uitstoot van broeikasgassen voor de modernisering van de Griekse economie. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

7.

| 8. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen met meer kwantitatieve informatie, ten minste met inbegrip van de vereiste informatie over de verwachte uitstoot van luchtverontreinigende stoffen in het kader van de geplande beleidslijnen en maatregelen. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid, de vaardigheden en de opleiding die de geplande doelstellingen en beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. Dieper ingaan op de projecten ter ondersteuning van een rechtvaardige en billijke transitie, waarbij de vorm van ondersteuning en de gevolgen van de initiatieven moeten worden gespecificeerd, en er een verband moet worden gelegd met de transitie voor kolen- en koolstofintensieve en industriële regio’s. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, zoals vereist uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1999. |
| --- | --- |

9.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 261.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1007 final.

4

(5)  COM(2019) 508 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 261.

6

(7)  SWD(2019) 261.

7

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/33 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/33

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Spanje voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/09)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Spanje heeft op 22 februari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Spanje heeft op 22 februari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Spanje uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Spanje uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Spanje (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Spanje (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Spanje (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Spanje (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | De doelstellingen binnen en tussen de dimensies hangen sterk met elkaar samen, voornamelijk wat betreft decarbonisatie en energie-efficiëntie. Spanje zou de onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen in het definitieve plan ook moeten beschrijven en deze waar mogelijk kwantificeren. Hierbij kan het zich concentreren op de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en het verband met de bestrijding van energiearmoede. De wisselwerking van de geplande beleidslijnen in verband met de geleidelijke uitbanning van steenkool- en kerncentrales, waaronder de strategie voor het gebruik van de bestaande installaties ten behoeve van de splijtstofcyclus in het land, de gevolgen van de risico’s van klimaatverandering op de energievoorziening en het effect van de verhoogde penetratie van hernieuwbare energie op de interne markt zijn ook belangrijke onderdelen van het definitieve plan. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland ondersteunen. |
| --- | --- |

(13)

De doelstellingen binnen en tussen de dimensies hangen sterk met elkaar samen, voornamelijk wat betreft decarbonisatie en energie-efficiëntie. Spanje zou de onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen in het definitieve plan ook moeten beschrijven en deze waar mogelijk kwantificeren. Hierbij kan het zich concentreren op de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en het verband met de bestrijding van energiearmoede. De wisselwerking van de geplande beleidslijnen in verband met de geleidelijke uitbanning van steenkool- en kerncentrales, waaronder de strategie voor het gebruik van de bestaande installaties ten behoeve van de splijtstofcyclus in het land, de gevolgen van de risico’s van klimaatverandering op de energievoorziening en het effect van de verhoogde penetratie van hernieuwbare energie op de interne markt zijn ook belangrijke onderdelen van het definitieve plan. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland ondersteunen.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreide analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou ook baat kunnen hebben bij een betere interactie met de circulaire economie, waarbij de nadruk wordt gelegd op het potentieel om de broeikasgasemissies te verlagen. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreide analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou ook baat kunnen hebben bij een betere interactie met de circulaire economie, waarbij de nadruk wordt gelegd op het potentieel om de broeikasgasemissies te verlagen.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Spanje zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Spanje dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Spanje zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Spanje dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT SPANJE AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Het welkome ambitieniveau van een aandeel hernieuwbare energie van 42 % voor 2030 als bijdrage van Spanje aan de Uniedoelstelling voor 2030 inzake hernieuwbare energie onderbouwen door middel van gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) die een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk maken. Een indicatief traject opnemen dat alle referentiepunten overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999 bereikt. Meer details verstrekken over maatregelen om de administratieve lasten te verminderen en over de faciliterende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Nader onderzoeken hoe de huidige maatregelen verder moeten worden ontwikkeld teneinde de ambitie om de verwachte energiebesparingen te bereiken, waar te maken. Dergelijke maatregelen moeten zorgen voor groeiende energiebesparingen in vergelijking met de huidige resultaten en er moet naar behoren rekening worden gehouden met de uitdagingen van een dergelijke aanzienlijke opschaling. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Maatregelen ter ondersteuning van de energiezekerheidsdoelstellingen inzake diversificatie en vermindering van de energieafhankelijkheid verder ontwikkelen, met inbegrip van maatregelen die flexibiliteit garanderen, evenals informatie over de geleidelijke afbouw van kernenergie. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefcijfers op het gebied van marktintegratie definiëren, in het bijzonder maatregelen om de te verwachten ontwikkeling van de tarifaire tekorten in de elektriciteits- en gassector en het mogelijke effect van de beoogde maatregelen aan te pakken. Een strategie en planning uiteenzetten voor de overgang op volledig marktconforme prijzen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energieplan en het definitieve plan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De bestaande goede regionale samenwerking met Frankrijk en Portugal met name op het gebied van de interne energiemarkt en energiezekerheid verdiepen, voornamelijk voor grensoverschrijdende en regio-overschrijdende verbindingen. Overwegen maatregelen in verband met regionale samenwerking op het gebied van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie te versterken. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en het effect op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. Meer bepaald moet het plan ingaan op de gevolgen voor de kool- en koolstofintensieve regio’s. Voorts moet de nationale strategie voor de energietransitie erin opgenomen worden. Een specifieke beoordeling van kwesties in verband met energiearmoede toevoegen, met bijbehorende doelstellingen of specifieke beleidslijnen of maatregelen, zoals vereist uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1999. |
| --- | --- |

8.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 262.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van de Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1008 final.

4

(5)  COM(2019) 509 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 262 final.

6

(7)  SWD(2019) 262.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/36 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/36

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Frankrijk voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/10)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Frankrijk heeft op 15 februari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Frankrijk heeft op 15 februari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Frankrijk verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Frankrijk verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie, voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie, voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Frankrijk (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Frankrijk (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Frankrijk (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Frankrijk (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Frankrijk moet in het definitieve plan rekening houden met de interacties tussen dimensies. Zo zullen maatregelen om de energie-efficiëntie te verbeteren of de inzet van elektrische voertuigen te vergroten de zekerheid van de levering vergroten, doordat de noodzaak om olie en gas in te voeren afneemt. Uit het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan blijkt dat energie-efficiëntie het eerste beginsel is waarop de inspanningen voor de energietransitie zijn gebaseerd. Daarin is een aantal negatieve verbanden tussen beleidslijnen en maatregelen in de ene dimensie en doelstellingen in een andere dimensie inbegrepen. Naast een grondige analyse van de ontwikkelingen op het gebied van piekbelasting in de periode van 2021 tot 2030, is een nauwkeurige beoordeling van de energiezekerheid en koppeling vereist, en moeten dienovereenkomstig doelstellingen worden opgesteld. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. In het definitieve plan zou meer informatie kunnen worden opgenomen over de gevolgen van klimaatverandering voor de energievoorziening. |
| --- | --- |

(13)

Frankrijk moet in het definitieve plan rekening houden met de interacties tussen dimensies. Zo zullen maatregelen om de energie-efficiëntie te verbeteren of de inzet van elektrische voertuigen te vergroten de zekerheid van de levering vergroten, doordat de noodzaak om olie en gas in te voeren afneemt. Uit het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan blijkt dat energie-efficiëntie het eerste beginsel is waarop de inspanningen voor de energietransitie zijn gebaseerd. Daarin is een aantal negatieve verbanden tussen beleidslijnen en maatregelen in de ene dimensie en doelstellingen in een andere dimensie inbegrepen. Naast een grondige analyse van de ontwikkelingen op het gebied van piekbelasting in de periode van 2021 tot 2030, is een nauwkeurige beoordeling van de energiezekerheid en koppeling vereist, en moeten dienovereenkomstig doelstellingen worden opgesteld. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. In het definitieve plan zou meer informatie kunnen worden opgenomen over de gevolgen van klimaatverandering voor de energievoorziening.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitgebreide analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën thans op de wereldmarkt inneemt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitgebreide analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën thans op de wereldmarkt inneemt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Frankrijk zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Frankrijk dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Frankrijk zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Frankrijk dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT FRANKRIJK AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Het ambitieniveau voor 2030 verhogen, tot een aandeel van hernieuwbare energie van ten minste 33 %, uitgedrukt als de bijdrage van Frankrijk aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen presenteren die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Ervoor zorgen dat het in bijlage I bij Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad (9) vastgestelde streefcijfer inzake hernieuwbare energie voor 2020 volledig wordt gehaald en vanaf 2021 ongewijzigd wordt gehandhaafd, en uiteenzetten hoe het van plan is een dergelijk basisaandeel te verwezenlijken en te handhaven. De doelstellingen uit het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ten aanzien van het aandeel hernieuwbare energie in de sector verwarming en koeling en de vervoersector afstemmen op respectievelijk het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en het streefcijfer voor vervoer in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De inspanningen voor de beperking van het primaire energieverbruik om het collectieve streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te bereiken, beoordelen. De bijdrage van Frankrijk is voldoende ambitieus voor het eindenergieverbruik. Informatie over de verwachte effecten van de geplande beleidslijnen en maatregelen opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan om ervoor te zorgen dat er voldoende uitvoering aan wordt gegeven om de noodzakelijke besparingen van het energieverbruik te verwezenlijken. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De maatregelen specificeren die bijdragen aan het bereiken van de energiezekerheidsdoelstellingen ten aanzien van diversificatie en beperking van de energieafhankelijkheid, met inbegrip van maatregelen op het gebied van flexibiliteit, alsook informatie over de geplande nucleaire opwekkingscapaciteit. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefdoelen voor marktintegratie bepalen, in het bijzonder maatregelen voor de ontwikkeling van concurrerender groothandelsmarkten, met inbegrip van stappen zetten naar volledig marktconforme prijzen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verder kwantificeren, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De goede regionale samenwerking met Spanje, Portugal en de landen van het Pentalateraal Energieforum intensiveren (10). Deze regionale uitwisselingen moeten vooral gericht zijn op de interne energiemarkt en energiezekerheid. De samenwerking met Portugal en Spanje voortzetten, in het bijzonder ten aanzien van de grens- en regio-overschrijdende energie-interconnectiviteit. Krachtigere maatregelen overwegen in verband met regionale samenwerking op het gebied van hernieuwbare energie. Eveneens overwegen de regionale samenwerking te intensiveren op nieuwe gebieden, zoals regionale beoordeling van de opwekkingscapaciteit en onderzoek en innovatie op het gebied van technologieën van gemeenschappelijk belang met andere lidstaten. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen en beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door inzicht te verschaffen in het aantal huishoudens en het type huishouden dat in energiearmoede verkeert, om de eventuele noodzaak te beoordelen van een indicatieve doelstelling om de energiearmoede terug te dringen, zoals vereist uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1999. |
| --- | --- |

8.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 263.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1009 final.

4

(5)  COM(2019) 510 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 263.

6

(7)  SWD(2019) 263.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

(9)  Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen en houdende wijziging en intrekking van Richtlijn 2001/77/EG en Richtlijn 2003/30/EG (PB L 140 van 5.6.2009, blz. 16).

9

(10)  België, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk en Zwitserland.

10

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/40 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/40

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Kroatië voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/11)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Kroatië heeft op 28 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Kroatië heeft op 28 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Kroatië verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Kroatië verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen, en iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen, en iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie, voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan, alsook dat het risico van vertraging van het nationale plan van de lidstaat wordt voorkomen. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie, voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan, alsook dat het risico van vertraging van het nationale plan van de lidstaat wordt voorkomen.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Kroatië (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Kroatië (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Kroatië (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Kroatië (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing, moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing, moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | In het definitieve plan moet de samenhang tussen de verschillende dimensies worden verwerkt. Zo moeten de plannen van Kroatië om de energiezekerheid te vergroten door de mogelijkheid van een verhoogde productie van binnenlandse koolwaterstofreserves te onderzoeken, worden afgezet tegen het bereiken van de doelstellingen in verband met de dimensie carbonisatie en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. Andere voorbeelden zijn de gevolgen van een toename van het gebruik van bio-energie voor meegetelde emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw en van de risico’s van klimaatverandering voor de energiezekerheid. |
| --- | --- |

(13)

In het definitieve plan moet de samenhang tussen de verschillende dimensies worden verwerkt. Zo moeten de plannen van Kroatië om de energiezekerheid te vergroten door de mogelijkheid van een verhoogde productie van binnenlandse koolwaterstofreserves te onderzoeken, worden afgezet tegen het bereiken van de doelstellingen in verband met de dimensie carbonisatie en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. Andere voorbeelden zijn de gevolgen van een toename van het gebruik van bio-energie voor meegetelde emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw en van de risico’s van klimaatverandering voor de energiezekerheid.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitbreiding van de aspecten inzake concurrentievermogen, zodat daar specifiek de sector koolstofarme technologieën onder valt, onder meer voor de decarbonisatie van energie- en koolstofintensieve industriesectoren. Meetbare doelstellingen voor de toekomst die op die basis zijn vastgesteld, zouden nuttig zijn, evenals beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou eveneens gebaat zijn bij een betere interactie met de circulaire economie, met de nadruk op het potentieel om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitbreiding van de aspecten inzake concurrentievermogen, zodat daar specifiek de sector koolstofarme technologieën onder valt, onder meer voor de decarbonisatie van energie- en koolstofintensieve industriesectoren. Meetbare doelstellingen voor de toekomst die op die basis zijn vastgesteld, zouden nuttig zijn, evenals beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou eveneens gebaat zijn bij een betere interactie met de circulaire economie, met de nadruk op het potentieel om de uitstoot van broeikasgassen te beperken.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Kroatië zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Kroatië dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Kroatië zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Kroatië dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT KROATIË AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Het welkome ambitieniveau van een aandeel hernieuwbare energie van 36,4 % voor 2030 als bijdrage van Kroatië aan de doelstelling van de Unie voor 2030 inzake hernieuwbare energie onderbouwen door middel van gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Het ambitieniveau in de sector verwarming en koeling verhogen met het oog op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en het streefcijfer voor vervoer in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende informatie verstrekken over en maatregelen nemen voor de stimulerende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De ambitie voor de beperking van zowel primair energieverbruik als eindenergieverbruik verhogen, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden opgevoerd om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te bereiken. Ter ondersteuning daarvan beleidslijnen en maatregelen vaststellen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. De voorgestelde beleidslijnen en maatregelen onderbouwen met een effectbeoordeling, en een schatting van de verwachte besparingen en een realistisch tijdschema voor de uitvoering van de genomen maatregelen geven. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Toekomstgerichte doelstellingen en meetbare streefdoelen voor marktintegratie bepalen, in het bijzonder maatregelen voor de ontwikkeling van liquide en concurrerende groothandels- en retailmarkten, door de concurrentie binnen het land te bevorderen en stappen te zetten naar volledig marktconforme prijzen, en door belemmeringen voor grensoverschrijdende handel weg te nemen. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verder uitwerken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Pogingen om tot regionale samenwerking over het nationaal energie- en klimaatplan te komen in het kader van de Groep op hoog niveau gasconnectiviteit in Centraal- en Zuidoost-Europa (Cesec), voortzetten. Hierin kunnen met name kwesties worden aangepakt zoals verdere integratie in de interne markt voor energie, beoordeling van de systeemgeschiktheid, een rechtvaardige transitie, decarbonisatie en inzet van hernieuwbare energie. Het grensoverschrijdende potentieel en de macroregionale aspecten van een gecoördineerd energie- en klimaatbeleid onderzoeken voor met name de Adriatische regio, met als doel de koolstofvoetafdruk te beperken en een ecosysteemgerichte benadering uit te voeren. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De analyse van investeringskosten en -bronnen, met inbegrip van passende financiering op nationaal, regionaal en Unieniveau, die vooralsnog slechts bestaat voor sommige maatregelen op het gebied van vervoer en energie-efficiëntie, uitbreiden tot een algemeen overzicht van de investeringsbehoeften om de economie te moderniseren door de klimaat- en energiedoelstellingen te bereiken. Ook de kosteneffectieve overdracht aan andere lidstaten overeenkomstig Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad (9) als financieringsbron in ogenschouw nemen. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

7.

| 8. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen met meer kwantitatieve informatie, ten minste met inbegrip van de vereiste informatie over de verwachte uitstoot van luchtverontreinigende stoffen in het kader van de geplande beleidslijnen en maatregelen. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen en beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door inzicht te verschaffen in het aantal huishoudens en het type huishouden dat in energiearmoede verkeert, om de noodzaak te beoordelen van een indicatieve doelstelling om de energiearmoede terug te dringen, zoals vereist uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1999. |
| --- | --- |

9.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 224.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1010 final.

4

(5)  COM(2019) 511 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 224.

6

(7)  SWD(2019) 224.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

(9)  Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 betreffende bindende jaarlijkse broeikasgasemissiereducties door de lidstaten van 2021 tot en met 2030 teneinde bij te dragen aan klimaatmaatregelen om aan de toezeggingen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs te voldoen, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 26).

9

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/44 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/44

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Italië voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/12)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Italië heeft op 8 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Italië heeft op 8 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Italië uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Italië uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Italië (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Italië (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Italië (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Italië (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Italië moet in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan voortbouwen op de positieve onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen die in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan zijn vermeld, en de uitdagendere onderlinge verbanden tussen de beleidslijnen verder uitwerken, met name tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt. Er worden voornamelijk meer details verwacht over: i) de gevolgen van de geleidelijke uitbanning van steenkoolcentrales en de verwachte ontwikkeling van de rol van gas in de energiemix; ii) hoe de hoge penetratie van hernieuwbare energie moet worden gerealiseerd; iii) het effect van het Italiaanse capaciteitsmechanisme (CRM) op de prijzen voor energiegebruikers; iv) de verwachte ontwikkeling van subsidies voor fossiele brandstoffen. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. |
| --- | --- |

(13)

Italië moet in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan voortbouwen op de positieve onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen die in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan zijn vermeld, en de uitdagendere onderlinge verbanden tussen de beleidslijnen verder uitwerken, met name tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt. Er worden voornamelijk meer details verwacht over: i) de gevolgen van de geleidelijke uitbanning van steenkoolcentrales en de verwachte ontwikkeling van de rol van gas in de energiemix; ii) hoe de hoge penetratie van hernieuwbare energie moet worden gerealiseerd; iii) het effect van het Italiaanse capaciteitsmechanisme (CRM) op de prijzen voor energiegebruikers; iv) de verwachte ontwikkeling van subsidies voor fossiele brandstoffen. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij aandacht voor concurrentievoordeel en potentiële uitdagingen op mondiaal niveau voor de sector koolstofarme technologieën, onder meer voor de decarbonisatie van energie- en koolstofintensieve industriesectoren. Meetbare doelstellingen voor de toekomst die op die basis zijn vastgesteld, zouden nuttig zijn, evenals beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou ook baat hebben bij meer details over de verlaging van broeikasgasemissies die voortkomt uit maatregelen die verband houden met de circulaire economie. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij aandacht voor concurrentievoordeel en potentiële uitdagingen op mondiaal niveau voor de sector koolstofarme technologieën, onder meer voor de decarbonisatie van energie- en koolstofintensieve industriesectoren. Meetbare doelstellingen voor de toekomst die op die basis zijn vastgesteld, zouden nuttig zijn, evenals beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou ook baat hebben bij meer details over de verlaging van broeikasgasemissies die voortkomt uit maatregelen die verband houden met de circulaire economie.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Italië zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Italië dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Italië zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Italië dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT ITALIË AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Het welkome ambitieniveau van een aandeel hernieuwbare energie van 30 % voor 2030 als bijdrage van Italië aan de Uniedoelstelling voor 2030 inzake hernieuwbare energie onderbouwen door middel van gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Het ambitieniveau voor hernieuwbare energie verhogen in de sector verwarming en koeling met het oog op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Maatregelen voorstellen voor het behalen van het streefcijfer voor vervoer in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. De complexiteit en onzekerheid over regelgeving verminderen en aanvullende details verstrekken over de faciliterende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Wat energie-efficiëntie betreft, waarborgen dat de belangrijkste beleidsinstrumenten uit het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan in de periode 2021-2030 nog altijd passende besparingen zouden opleveren. De beoogde herzieningen en verbeteringen van bestaande steunregelingen adequaat tot uiting laten komen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan en in de daarop volgende voortgangsverslagen. Deze aanzienlijk opschalen om de aangegeven energiebesparingsdoelstellingen te kunnen behalen. Met het oog op het grote onbenutte potentieel blijven werken aan de verbetering van maatregelen op het gebied van energie-efficiëntie voor gebouwen (voor nieuwe en bestaande openbare en particuliere gebouwen) en vervoer. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De maatregelen ter ondersteuning van de doelstellingen op het gebied van de energiezekerheid met betrekking tot de diversificatie en de vermindering van de energieafhankelijkheid specificeren, met inbegrip van maatregelen die flexibiliteit garanderen. Bij de beoordeling van de toereikendheid van hulpbronnen in de elektriciteitssector rekening houden met de regionale context en het daadwerkelijke potentieel van de interconnectoren en van de productiecapaciteit in de buurlanden. Aangeven in hoeverre de verwachte ontwikkeling in de gassector verenigbaar is met de genoemde decarbonisatiedoelen en de beoogde geleidelijke uitbanning van steenkoolcentrales. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Duidelijke doelstellingen, mijlpalen en termijnen vaststellen voor het doorvoeren van de beoogde hervormingen op de energiemarkten, met name op de groothandelsmarkt voor aardgas en de werking van zowel de kleinhandelsmarkt voor elektriciteit als die voor aardgas. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen 2021 en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Overleg plegen met buurlanden en binnen de Groep op hoog niveau gasconnectiviteit in Centraal- en Zuidoost-Europa (CESEC) voor de afronding van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Het grensoverschrijdende potentieel en de macroregionale aspecten van een gecoördineerd energie- en klimaatbeleid verder onderzoeken, met name in de Adriatische regio, met als doel het verlagen van de koolstofvoetafdruk van de regio en het invoeren van een ecosysteemgerichte benadering en de verdere benutting van het potentieel voor intensievere samenwerking in de landen rond de Middellandse Zee. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een overzicht maken van de getroffen maatregelen en de plannen om energiesubsidies geleidelijk stop te zetten, met name voor fossiele brandstoffen. |
| --- | --- |

7.

| 8. | De analyse van de interacties aanvullen met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer, ook vanuit kwantitatief oogpunt. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en het effect op de werkgelegenheid, vaardigheden en inkomensverdeling die de geplande doelstellingen met zich meebrengen, en op beleidslijnen en maatregelen, onder meer voor koolstofintensieve en industriële regio’s. De aanpak inzake energiearmoede aanvullen door specifieke, meetbare doelstellingen op te nemen, evenals details over de financiële middelen voor de invoering van de beschreven beleidslijnen, zoals voorgeschreven in Verordening (EU) 2018/1999. |
| --- | --- |

9.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 264.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van de Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1011 final.

4

(5)  COM(2019) 512 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 264 final.

6

(7)  SWD(2019) 264.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/48 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/48

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Cyprus voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/13)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Cyprus heeft op 29 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Cyprus heeft op 29 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van nationaal energie- en klimaatplan van Cyprus verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op deze beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van nationaal energie- en klimaatplan van Cyprus verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op deze beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie, voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie, voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Cyprus (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Cyprus (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Cyprus (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Cyprus (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Hoewel de beleidslijnen en maatregelen uit het ontwerpplan grotendeels aansluiten bij de dimensies, moet Cyprus de beoordeling van onderlinge verbanden tussen beleidslijnen en maatregelen in het definitieve plan verder uitwerken. Cyprus moet bovendien meer informatie verstrekken over de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. De analyse kan kwantitatieve schattingen bevatten en moet ook eventuele negatieve verbanden tussen beleidslijnen en maatregelen meewegen en hoe Cyprus voornemens is deze aan te pakken. Tevens kan een beoordeling van beleidsinteracties en transversale gevolgen nuttig zijn voor afzonderlijke beleidslijnen en maatregelen of groepen van beleidslijnen en maatregelen met vergaande gevolgen voor het energiesysteem van Cyprus en daarbuiten. Daaronder vallen beleidslijnen in verband met de volledige uitvoering van een concurrerende elektriciteitsmarkt, de invoering van aardgas of de koppeling van het geïsoleerde elektriciteitssysteem van Cyprus. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. |
| --- | --- |

(13)

Hoewel de beleidslijnen en maatregelen uit het ontwerpplan grotendeels aansluiten bij de dimensies, moet Cyprus de beoordeling van onderlinge verbanden tussen beleidslijnen en maatregelen in het definitieve plan verder uitwerken. Cyprus moet bovendien meer informatie verstrekken over de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. De analyse kan kwantitatieve schattingen bevatten en moet ook eventuele negatieve verbanden tussen beleidslijnen en maatregelen meewegen en hoe Cyprus voornemens is deze aan te pakken. Tevens kan een beoordeling van beleidsinteracties en transversale gevolgen nuttig zijn voor afzonderlijke beleidslijnen en maatregelen of groepen van beleidslijnen en maatregelen met vergaande gevolgen voor het energiesysteem van Cyprus en daarbuiten. Daaronder vallen beleidslijnen in verband met de volledige uitvoering van een concurrerende elektriciteitsmarkt, de invoering van aardgas of de koppeling van het geïsoleerde elektriciteitssysteem van Cyprus. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan kan worden aangevuld met uitgebreidere maatregelen om te profiteren van het potentieel van interacties met de circulaire economie. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan kan worden aangevuld met uitgebreidere maatregelen om te profiteren van het potentieel van interacties met de circulaire economie.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Cyprus zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Cyprus dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Cyprus zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Cyprus dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT CYPRUS AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Duidelijkheid verschaffen over de wijze waarop het van plan is de broeikasgasdoelstelling van – 24 % in 2030 ten opzichte van 2005 te halen voor sectoren die niet vallen onder de EU-regeling voor de emissiehandel, door eventuele extra kostenefficiënte beleidslijnen in de periode 2021-2030 en het voorgenomen gebruik van flexibiliteit tussen de verdeling van de inspanningen en het meegerekende landgebruik, de verandering in landgebruik en bosbouw. Meer in het bijzonder moet het vervoer in ogenschouw worden genomen. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het ambitieniveau voor 2030 aanzienlijk verhogen, tot een aandeel van hernieuwbare energie van ten minste 23 %, uitgedrukt als de bijdrage van Cyprus aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999, en daarbij terdege rekening houden met relevante omstandigheden en nationale beperkingen. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen presenteren die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) en een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk maken. Het ambitieniveau in de sector verwarming en koeling en de vervoersector verhogen met het oog op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en het streefcijfer voor vervoer in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende informatie verstrekken over en maatregelen nemen voor de stimulerende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De ambitie voor de beperking van zowel primair energieverbruik als eindenergieverbruik in 2030 aanzienlijk verhogen, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden opgevoerd om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te bereiken. Prognoses en scenario’s voltooien om de verwachte effecten van de geplande nieuwe beleidslijnen, maatregelen en programma’s voor primair energieverbruik en eindenergieverbruik voor elke sector tot ten minste 2040, met inbegrip van het jaar 2030, te kunnen beoordelen, en een indicatief traject opnemen voor de periode vanaf 2021. Bijzondere aandacht besteden aan energie-efficiëntie in de vervoersector door het aantal maatregelen voor deze sector uit te breiden, aangezien die in 2030 verantwoordelijk is voor de helft van het energieverbruik van het land. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefdoelen voor marktintegratie bepalen, in het bijzonder betreffende maatregelen voor de gassector, met het oog op de plannen om in de nabije toekomst in het land aardgas te gaan gebruiken. De stand van zaken met betrekking tot de ordening van elektriciteitsmarkten duidelijk en consistent weergeven met streefdoelen en doelstellingen die worden beschreven voor de dimensie interne markt. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verder uitwerken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De regionale samenwerking intensiveren met het buurland Griekenland en andere lidstaten, met inbegrip van de dimensies interne markt, energiezekerheid en onderzoek, innovatie en concurrentievermogen. Een nauwere samenwerking aangaan met lidstaten en eilandregio’s die in hun energietransitie met dezelfde geografische, klimatologische en infrastructurele uitdagingen en kansen te maken hebben, wellicht in het kader van het initiatief “Clean Energy for EU Islands”. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een uitgebreid deel wijden aan het vaststellen van de benodigde investeringen per dimensie en sub-dimensie, voorzien van een duidelijke beschrijving van de gebruikte ramingsmethode en de beoogde financieringsbronnen op nationaal, regionaal en Unieniveau. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen en de effecten voor luchtverontreiniging in de verschillende scenario’s presenteren en kwantificeren, onderbouwd met informatie, en synergieën en wisselwerkingseffecten overwegen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen en beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door toe te voegen wat ten aanzien van de dimensies het verwachte effect van de voorgestelde beleidslijnen en maatregelen voor de mate van energiearmoede zal zijn, zoals vereist uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1999. |
| --- | --- |

10.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 223.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1012 final.

4

(5)  COM(2019) 513 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 223.

6

(7)  SWD(2019) 223.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/52 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/52

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Letland voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/14)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Letland heeft op 28 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Letland heeft op 28 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Letland uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Letland uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Letland (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Letland (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Letland (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Letland (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Letland moet in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan rekening houden met de onderlinge verbanden tussen beleidslijnen, en dan met name de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. Dit doet het door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot 1) de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, 2) energievoorzieningszekerheid en 3) de bestrijding van energiearmoede. Een ander onderling verband dat aan bod moet komen is het gebruik van biomassa voor energiedoeleinden en het effect op de geplande emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. De gevolgen van klimaatverandering op de energiesector moeten ook worden vermeld. |
| --- | --- |

(13)

Letland moet in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan rekening houden met de onderlinge verbanden tussen beleidslijnen, en dan met name de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. Dit doet het door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot 1) de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, 2) energievoorzieningszekerheid en 3) de bestrijding van energiearmoede. Een ander onderling verband dat aan bod moet komen is het gebruik van biomassa voor energiedoeleinden en het effect op de geplande emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. De gevolgen van klimaatverandering op de energiesector moeten ook worden vermeld.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreide analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou ook baat kunnen hebben bij een betere interactie met de circulaire economie, waarbij de nadruk wordt gelegd op het potentieel om de broeikasgasemissies te verlagen. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreide analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou ook baat kunnen hebben bij een betere interactie met de circulaire economie, waarbij de nadruk wordt gelegd op het potentieel om de broeikasgasemissies te verlagen.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Letland zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Letland dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Letland zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Letland dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT LETLAND AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Zijn strategie voor het behalen van zijn broeikasgasdoelstelling van – 6 % voor 2030 ten opzichte van 2005 voor sectoren die niet onder de EU-regeling voor de emissiehandel vallen, verder ontwikkelen. Dit omvat de verdere definitie van de stappen die noodzakelijk zijn voor de invoering van de beschreven beleidslijnen en de analyse van de rol van landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw op basis van de boekhoudregels uit hoofde van Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad (8). |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het ambitieniveau voor 2030 aanzienlijk verhogen, tot een aandeel hernieuwbare energie van ten minste 50 %, uitgedrukt als de bijdrage van Letland aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen voorstellen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (9) en een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk maken. Ervoor zorgen dat het in bijlage I bij Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad (10) vastgestelde streefcijfer inzake hernieuwbare energie voor 2020 volledig wordt gehaald en vanaf 2021 ongewijzigd wordt gehandhaafd, en uiteenzetten hoe Letland van plan is een dergelijk basisaandeel te verwezenlijken en te handhaven. Gedetailleerde maatregelen voorstellen om het indicatieve streefcijfer in de sector verwarming en koeling uit artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en het streefcijfer voor vervoer uit artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001 te behalen. Meer details verstrekken over de faciliterende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen met maatregelen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Het ambitieniveau verhogen, met name om het primair energieverbruik te verlagen, en dit ondersteunen met beleidslijnen en maatregelen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te behalen. Een gedetailleerdere beschrijving van de geplande beleidslijnen verstrekken, met name voor de bouw- en vervoersector, evenals concrete ramingen van energiebesparingen van bestaande en geplande beleidsmaatregelen tegen 2030 en de planning voor de bijbehorende investeringen. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De maatregelen ter ondersteuning van de doelstellingen op het gebied van de energiezekerheid met betrekking tot de diversificatie en de vermindering van de energieafhankelijkheid specificeren, met inbegrip van maatregelen die flexibiliteit garanderen, waaronder een beoordeling van hoe voorgestelde beleidslijnen en maatregelen ervoor zorgen dat de energieafhankelijkheid wordt verminderd. Bij de beoordeling van de toereikendheid van hulpbronnen in de elektriciteitssector rekening houden met de regionale context. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefdoelen op het gebied van marktintegratie definiëren, in het bijzonder maatregelen om beter concurrerende groot- en kleinhandelsmarkten te ontwikkelen. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De tussen 2020 en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De goede regelingen inzake regionale samenwerking tussen de Baltische landen (Estland, Letland, Litouwen) verdiepen; deze uitbreiden naar nieuwe gebieden en de Noordse landen (Denemarken, Finland, IJsland, Noorwegen en Zweden) opnemen in het geografische bereik. De regionale uitwisselingen moeten zich concentreren op de interne energiemarkt en energiezekerheid, gezien de veranderingen in de elektriciteitssystemen die geschikt zijn voor grotere aandelen hernieuwbare elektriciteit, waardoor de in- en uitvoer van elektriciteit zullen toenemen en het systeem flexibeler moet worden, en op de decarbonisatie van de vervoerssector en de regionale samenwerking bij onderzoek. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen, met daarin de effecten van luchtverontreiniging voor de verschillende scenario’s, voorzien van een onderbouwing en met inachtneming van synergieën en wisselwerkingen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en het effect op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. Een beoordeling van de situatie in verband met energiearmoede opnemen, evenals doelstellingen voor het verminderen en/of beperken van energiearmoede en beleidslijnen en maatregelen zoals voorgeschreven in Verordening (EU) 2018/1999. |
| --- | --- |

10.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 265.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van de Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1013 final.

4

(5)  COM(2019) 514 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 265 final.

6

(7)  SWD(2019) 265.

7

(8)  Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de opname van broeikasgasemissies en -verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw in het klimaat- en energiekader 2030, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 en Besluit nr. 529/2013/EU (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 1).

8

(9)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

9

(10)  Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen en houdende wijziging en intrekking van Richtlijn 2001/77/EG en Richtlijn 2003/30/EG (PB L 140 van 5.6.2009, blz. 16).

10

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/56 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/56

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Litouwen voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/15)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Litouwen heeft op 17 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Litouwen heeft op 17 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Litouwen verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Litouwen verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Litouwen (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Litouwen (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Litouwen (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Litouwen (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Het definitieve plan moet voortbouwen op en een uitbreiding vormen van de interacties tussen verschillende beleidslijnen en maatregelen ten aanzien van de dimensies van de energie-unie, die al gepresenteerd zijn, energie-efficiëntie, hernieuwbare energie en de sectoren die niet vallen onder de EU-regeling voor de emissiehandel. In het ontwerpplan komt ook het belang van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie voor de energiezekerheid naar voren, wat in het definitieve plan verder moet worden uitgewerkt. Evenzo moet in het definitieve plan rekening worden gehouden met de rol van de dimensie interne markt en de dimensies onderzoek, innovatie en concurrentievermogen in het onderbouwen van de inspanningen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. Rekening houden met de synergieën tussen de sectoren landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw en de verordening inzake de verdeling van de inspanningen, alsook de gevolgen voor deze sectoren van een toegenomen gebruik van biomassa voor energie, zijn eveneens belangrijke onderdelen van het definitieve plan. |
| --- | --- |

(13)

Het definitieve plan moet voortbouwen op en een uitbreiding vormen van de interacties tussen verschillende beleidslijnen en maatregelen ten aanzien van de dimensies van de energie-unie, die al gepresenteerd zijn, energie-efficiëntie, hernieuwbare energie en de sectoren die niet vallen onder de EU-regeling voor de emissiehandel. In het ontwerpplan komt ook het belang van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie voor de energiezekerheid naar voren, wat in het definitieve plan verder moet worden uitgewerkt. Evenzo moet in het definitieve plan rekening worden gehouden met de rol van de dimensie interne markt en de dimensies onderzoek, innovatie en concurrentievermogen in het onderbouwen van de inspanningen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. Rekening houden met de synergieën tussen de sectoren landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw en de verordening inzake de verdeling van de inspanningen, alsook de gevolgen voor deze sectoren van een toegenomen gebruik van biomassa voor energie, zijn eveneens belangrijke onderdelen van het definitieve plan.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitgebreide analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën thans op de wereldmarkt inneemt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou eveneens gebaat zijn bij een betere interactie met de circulaire economie, met de nadruk op het potentieel om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitgebreide analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën thans op de wereldmarkt inneemt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou eveneens gebaat zijn bij een betere interactie met de circulaire economie, met de nadruk op het potentieel om de uitstoot van broeikasgassen te beperken.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Litouwen zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Litouwen dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Litouwen zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Litouwen dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT LITOUWEN AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | De strategie voor het halen van de broeikasgasdoelstelling van – 9 % in 2030 ten opzichte van 2005 voor sectoren die niet vallen onder de EU-regeling voor de emissiehandel, verder uitwerken. Daarbij de rol van de sectoren landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw specificeren aan de hand van de boekhoudregels overeenkomstig Verordening (EU) 2018/841 en de geplande beleidslijnen verder bepalen. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het welkome ambitieniveau van een aandeel hernieuwbare energie van 45 % voor 2030 dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht als bijdrage van Litouwen van de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, onderbouwen door middel van gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Een indicatief traject opnemen dat alle referentiepunten overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999 bereikt. Maatregelen presenteren met het oog op het streefcijfer voor vervoer uit het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Litouwen en in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende informatie verstrekken over de vereenvoudiging van administratieve procedures en over de stimulerende kaders voor de consumptie van zelfgeproduceerde hernieuwbare energie en hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De ambitie voor de beperking van zowel primair energieverbruik als eindenergieverbruik in 2030 aanzienlijk verhogen en ambitieuzere beleidslijnen en maatregelen voorstellen die extra energiebesparingen zouden opleveren om het EU-streefcijfer inzake energie-efficiëntie voor 2030 te bereiken. De nationale bijdrage aan energie-efficiëntie uitdrukken in een absoluut niveau van primair energieverbruik en eindenergieverbruik in 2030. Meer informatie over beleidslijnen en maatregelen inzake energie-efficiëntie verstrekken, door aan te geven welke na 2020 zullen worden voortgezet, welk nieuw beleid na 2020 zal worden ingevoerd en wat hiervan de gevolgen zullen zijn. In het bijzonder overwegen om aanvullende maatregelen inzake energie-efficiëntie voor de vervoersector vast te stellen. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De maatregelen specificeren die bijdragen aan het bereiken van de energiezekerheidsdoelstellingen ten aanzien van diversificatie en beperking van de energieafhankelijkheid, met inbegrip van maatregelen op het gebied van flexibiliteit, en de toereikendheid van de elektriciteitsopwekking in het licht van de ambitieuze doelstelling inzake hernieuwbare energie, zoals aanvullende maatregelen met betrekking tot vraagrespons en opslag. Bij de beoordeling van de toereikendheid van hulpbronnen in de elektriciteitssector rekening houden met de regionale context en het daadwerkelijke potentieel van de interconnectoren en van de productiecapaciteit in de buurlanden. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefdoelen voor marktintegratie bepalen, in het bijzonder maatregelen voor de ontwikkeling van concurrerender groothandels- en retailmarkten, met inbegrip van stappen zetten naar volledig marktconforme prijzen. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De tussen 2020 en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De al goede regionale samenwerking tussen de Baltische landen (Estland, Letland en Litouwen) intensiveren en deze verder uitbreiden met nieuwe gebieden en naar noordelijke landen (Denemarken, Finland, IJsland, Noorwegen en Zweden). Deze regionale uitwisselingen moeten vooral gericht zijn op de interne energiemarkt en energiezekerheid, gezien de veranderingen in elektriciteitssystemen die grotere aandelen van hernieuwbare energie mogelijk maken, waardoor de in- en uitvoer van elektriciteit zullen toenemen en er een grotere behoefte bestaat aan flexibiliteit van het systeem, alsook op de decarbonisatie van de vervoersector en op regionale samenwerking in onderzoek. |
| --- | --- |

7.

| 8. | De analyse van de investeringsbehoeften om de economie te moderniseren door de klimaat- en energiedoelstellingen te bereiken, uitbreiden en nadere informatie verstrekken over de bronnen van die investering, met inbegrip van passende financiering op nationaal, regionaal en Unieniveau. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Een analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer opnemen en de effecten voor luchtverontreiniging in de verschillende scenario’s presenteren, onderbouwd met informatie, en synergieën en wisselwerkingseffecten overwegen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen en beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door doelstellingen en beoogde effecten van geplande beleidslijnen en maatregelen te specificeren, zoals vereist uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1999. |
| --- | --- |

11.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 228.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1014 final.

4

(5)  COM(2019) 515 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 228.

6

(7)  SWD(2019) 228.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/60 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/60

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Luxemburg voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/16)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Luxemburg heeft op 18 februari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Luxemburg heeft op 18 februari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Luxemburg uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Luxemburg uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen, en iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen, en iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Luxemburg (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Luxemburg (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Luxemburg (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Luxemburg (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing, moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan, dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing, moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan, dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan moet een duidelijke beschrijving van de beoogde aanvullende beleidslijnen en maatregelen bevatten, in combinatie met een effectbeoordeling en een beoordeling van de wisselwerking tussen de verschillende dimensies van de energie-unie, die grotendeels ontbreken in het ontwerp. Het zou het definitieve plan ten goede komen als dit meer toekomstgericht zou zijn, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke uitdagingen voor Luxemburg, voornamelijk vanwege de grote afhankelijkheid van de energievoorziening uit buurlanden. De ontwikkeling van nationale flexibiliteitsmaatregelen, zoals vraagsturing en opslag, verdient ook aandacht. |
| --- | --- |

(13)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan moet een duidelijke beschrijving van de beoogde aanvullende beleidslijnen en maatregelen bevatten, in combinatie met een effectbeoordeling en een beoordeling van de wisselwerking tussen de verschillende dimensies van de energie-unie, die grotendeels ontbreken in het ontwerp. Het zou het definitieve plan ten goede komen als dit meer toekomstgericht zou zijn, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke uitdagingen voor Luxemburg, voornamelijk vanwege de grote afhankelijkheid van de energievoorziening uit buurlanden. De ontwikkeling van nationale flexibiliteitsmaatregelen, zoals vraagsturing en opslag, verdient ook aandacht.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij uitgebreidere informatie over recente en huidige maatregelen en tendensen voor macro-economische concurrentie om specifiek aan te geven welke positie de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en de beleidslijnen en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou ook baat kunnen hebben bij een betere interactie met de circulaire economie, waarbij de nadruk wordt gelegd op het potentieel om de broeikasgasemissies te verlagen. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij uitgebreidere informatie over recente en huidige maatregelen en tendensen voor macro-economische concurrentie om specifiek aan te geven welke positie de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en de beleidslijnen en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou ook baat kunnen hebben bij een betere interactie met de circulaire economie, waarbij de nadruk wordt gelegd op het potentieel om de broeikasgasemissies te verlagen.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Luxemburg zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Luxemburg dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Luxemburg zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Luxemburg dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT LUXEMBURG AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Aanvullende informatie verstrekken over de geplande beleidslijnen en maatregelen voor de voorgenomen ambitieuze verlaging van broeikasgasemissies in sectoren die niet onder de EU-regeling voor de emissiehandel vallen, en het realiseren van de verbintenis uit hoofde van Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad (8) dat de emissies uit landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw (LULUCF) niet hoger liggen dan de verwijderingen. Meer details vermelden over de omvang, het tijdschema, de waarschijnlijke gevolgen en de voorgenomen benutting van de flexibiliteiten tussen de verdeling van de inspanningen en de LULUCF- en emissiehandelsector. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het welkome ambitieniveau van een aandeel hernieuwbare energie van 23-25 % voor 2030 als bijdrage van Luxemburg aan de Unie-doelstelling voor 2030 inzake hernieuwbare energie onderbouwen door middel van gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (9) op een wijze die een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk maakt. Een indicatief traject opnemen dat alle referentiepunten overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2, van Verordening (EU) 2018/1999 bereikt. Ervoor zorgen dat het in bijlage I bij Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad (10) vastgestelde streefcijfer inzake hernieuwbare energie voor 2020 volledig wordt gehaald en vanaf 2021 ongewijzigd wordt gehandhaafd, en uiteenzetten hoe een dergelijk basisaandeel wordt verwezenlijkt en gehandhaafd. Gedetailleerde maatregelen voorstellen om het streefcijfer voor vervoer en de penetratie van de elektrificatie die worden beschreven in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan te behalen, in overeenstemming met artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende informatie verstrekken over de vereenvoudiging van administratieve procedures en over de faciliterende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Voor zowel primair als eindenergieverbruik zijn bijdrage als specifieke waarde uitdrukken en de verwachte besparingen en een gedetailleerdere effectbeoordeling van de voorgestelde beleidslijnen en maatregelen vermelden. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De tussen 2020 en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De reeds uitstekende regionale samenwerking in het Pentalaterale Energieforum verdiepen op basis van de politieke verklaring van 4 maart 2019, zodat deze regionale samenwerking ook in het bijzonder betrekking heeft op de ontwikkeling en monitoring van de nationale energie- en klimaatplannen, met name voor kwesties die relevant zijn voor grensoverschrijdende samenwerking. Inspanningen om het vervoer uit regionaal perspectief koolstofvrij te maken specifiek in overweging nemen. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Een uitgebreide beoordeling van de totale investeringsbehoeften voor het bereiken van de doelstellingen verstrekken, evenals informatie over de financiële middelen die moeten worden verschaft voor de uitvoering van de bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

7.

| 8. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen, met inbegrip van de vereiste informatie over de verwachte uitstoot van luchtverontreinigende stoffen in het kader van de geplande beleidslijnen en maatregelen en de versterking van kwantitatieve analyses. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en het effect op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door de in Verordening (EU) 2018/1999 vereiste beoordeling te specificeren. |
| --- | --- |

9.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 266.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van de Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1015 final.

4

(5)  COM(2019) 516 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 266.

6

(7)  SWD(2019) 266.

7

(8)  Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de opname van broeikasgasemissies en -verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw in het klimaat- en energiekader 2030, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 en Besluit nr. 529/2013/EU (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 1).

8

(9)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

9

(10)  Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen en houdende wijziging en intrekking van Richtlijn 2001/77/EG en Richtlijn 2003/30/EG (PB L 140 van 5.6.2009, blz. 16).

10

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/64 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/64

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Hongarije voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/17)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Hongarije heeft op 31 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Hongarije heeft op 31 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Hongarije verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Hongarije verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Hongarije (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Hongarije (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Hongarije (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Hongarije (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Hoewel sommige beleidsinteracties al via de doelstellingen in het plan terugkomen, moet Hongarije de beoordeling van onderlinge verbanden tussen beleidslijnen en maatregelen in het definitieve plan verder ontwikkelen en beschrijven hoe deze zullen worden aangepakt. In het bijzonder moet Hongarije synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt met het beginsel “energie-efficiëntie eerst” verder uitwerken, door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie. De interacties tussen elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen en de bevordering van elektromobiliteit en netwerkontwikkeling zijn elementen die in het definitieve plan verder moeten worden uitgewerkt. Evenzo moeten het verband tussen het voorziene gebruik van biomassa in de sector verwarming en koeling en meegetelde emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw, alsook eisen ten aanzien van de duurzaamheid, verder in het definitieve plan worden uitgewerkt. Tot slot moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. |
| --- | --- |

(13)

Hoewel sommige beleidsinteracties al via de doelstellingen in het plan terugkomen, moet Hongarije de beoordeling van onderlinge verbanden tussen beleidslijnen en maatregelen in het definitieve plan verder ontwikkelen en beschrijven hoe deze zullen worden aangepakt. In het bijzonder moet Hongarije synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt met het beginsel “energie-efficiëntie eerst” verder uitwerken, door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie. De interacties tussen elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen en de bevordering van elektromobiliteit en netwerkontwikkeling zijn elementen die in het definitieve plan verder moeten worden uitgewerkt. Evenzo moeten het verband tussen het voorziene gebruik van biomassa in de sector verwarming en koeling en meegetelde emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw, alsook eisen ten aanzien van de duurzaamheid, verder in het definitieve plan worden uitgewerkt. Tot slot moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitgebreide analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën thans op de wereldmarkt inneemt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou eveneens gebaat zijn bij een betere interactie met de circulaire economie, met de nadruk op het potentieel om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitgebreide analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën thans op de wereldmarkt inneemt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou eveneens gebaat zijn bij een betere interactie met de circulaire economie, met de nadruk op het potentieel om de uitstoot van broeikasgassen te beperken.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Hongarije zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Hongarije dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Hongarije zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Hongarije dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT HONGARIJE AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Het ambitieniveau voor 2030 verhogen, tot een aandeel van hernieuwbare energie van ten minste 23 %, uitgedrukt als de bijdrage van Hongarije aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen presenteren die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Het ambitieniveau in de sector verwarming en koeling verhogen met het oog op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en maatregelen presenteren met het oog op het streefcijfer voor vervoer uit het plan van Hongarije en in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende informatie verstrekken over specifieke maatregelen voor een duurzame levering van biomassa en gebruik in de energiesector, gezien het belangrijke aandeel van biomassa in de Hongaarse energiemix, met name op het gebied van verwarming en koeling. Maatregelen nemen om de administratieve lasten aan te pakken en voor de stimulerende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De ambitie voor de beperking van zowel primair energieverbruik als eindenergieverbruik in 2030 aanzienlijk verhogen, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden opgevoerd om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te bereiken. Ambitieuzere beleidslijnen en maatregelen voorstellen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. In het definitieve plan een duidelijk onderscheid maken tussen bestaande en aanvullende beleidslijnen en maatregelen en een uitgebreidere beoordeling verstrekken van de geplande initiatieven en een betere schatting van de verwachte energiebesparingen. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De maatregelen specificeren die bijdragen aan het bereiken van de energiezekerheidsdoelstellingen ten aanzien van diversificatie en beperking van de energieafhankelijkheid, met inbegrip van maatregelen op het gebied van flexibiliteit, en de strategie om de levering van nucleaire materialen en brandstoffen op de lange termijn te garanderen, in het bijzonder met het oog op de uitbreiding van de nucleaire opwekkingscapaciteit. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Nadere informatie verstrekken over toekomstgerichte doelstellingen en streefdoelen voor marktintegratie en adequate beleidslijnen en maatregelen presenteren om deze te verwezenlijken. Bovendien netwerkexploitanten de mogelijkheid bieden om al hun gemaakte kosten, mits gerechtvaardigd en volgens een efficiënte werkwijze gemaakt, terug te verdienen en hun toegang verstrekken tot een effectieve juridische beoordeling van regelgevingsbesluiten. De strategie en het tijdpad uitzetten naar volledig marktconforme prijzen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verder kwantificeren, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het overleg met naburige lidstaten en de regionale samenwerking binnen de Groep op hoog niveau gasconnectiviteit in Centraal- en Zuidoost-Europa (CESEC) en in het kader van de Visegrad-groep, waaraan Tsjechië, Hongarije, Polen en Slowakije deelnemen, voortzetten. Deze regionale uitwisselingen kunnen gericht zijn op verdere integratie van de interne energiemarkt, decarbonisatie en inzet van hernieuwbare energie, alsook onderzoek, innovatie en concurrentievermogen, rekening houdend met gemeenschappelijke uitdagingen en gedeelde doelstellingen. Dit omvat een beoordeling van de systeemgeschiktheid, rechtvaardige transitie en veranderingen van het energiesysteem die grotere aandelen van hernieuwbare energie mogelijk maken en andere voorziene ontwikkelingen, wat gevolgen kan hebben voor de elektriciteitsinterconnectiviteit en handel in de regio. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De analyse van investeringsbehoeften, die vooralsnog slechts bestaat voor efficiëntie in de bouw, hernieuwbare energie en elektromobiliteit, verbeteren en uitbreiden tot een algemeen overzicht van de investeringsbehoeften om de economie te moderniseren door de klimaat- en energiedoelstellingen te bereiken. Een algemene beoordeling van de desbetreffende investeringsbronnen geven, met inbegrip van passende financiering op nationaal, regionaal en Unieniveau. Ook de kosteneffectieve overdracht aan andere lidstaten overeenkomstig Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad (9) als financieringsbron in ogenschouw nemen. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen met meer kwantitatieve informatie, ten minste met inbegrip van de vereiste informatie over de verwachte uitstoot van luchtverontreinigende stoffen in het kader van de geplande beleidslijnen en maatregelen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen en beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. Meer in het bijzonder de gevolgen voor de bevolkingsgroepen in de koolstofintensieve en industriële regio’s aanpakken. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door een toegespitste beoordeling van energiearmoede te geven, zoals vereist uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1999. |
| --- | --- |

10.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 267.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1016 final.

4

(5)  COM(2019) 517 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 267.

6

(7)  SWD(2019) 267.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

(9)  Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 betreffende bindende jaarlijkse broeikasgasemissiereducties door de lidstaten van 2021 tot en met 2030 teneinde bij te dragen aan klimaatmaatregelen om aan de toezeggingen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs te voldoen, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 26).

9

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/68 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/68

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Malta voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/18)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Malta heeft op 21 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit plan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Malta heeft op 21 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit plan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Malta uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Malta uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Malta (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Malta (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Malta (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Malta (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | In het definitieve plan moet Malta voortbouwen op de positieve onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen die in het ontwerpplan zijn vermeld en de uitdagendere onderlinge verbanden tussen de beleidslijnen verder uitwerken, met name tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland ondersteunen. Malta moet bovendien voor alle vijf dimensies concretere, meetbare en tijdgebonden beleidsdoelstellingen vaststellen. |
| --- | --- |

(13)

In het definitieve plan moet Malta voortbouwen op de positieve onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen die in het ontwerpplan zijn vermeld en de uitdagendere onderlinge verbanden tussen de beleidslijnen verder uitwerken, met name tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland ondersteunen. Malta moet bovendien voor alle vijf dimensies concretere, meetbare en tijdgebonden beleidsdoelstellingen vaststellen.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan kan worden aangevuld met uitgebreidere maatregelen om het potentieel van interactie met de circulaire economie te benutten. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan kan worden aangevuld met uitgebreidere maatregelen om het potentieel van interactie met de circulaire economie te benutten.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Malta zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Malta dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Malta zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Malta dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT MALTA AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Aanvullende nationale maatregelen treffen, voornamelijk in de bouw- en vervoersector, en de verwachte gevolgen hiervan kwantificeren, om de aanzienlijke verwachte tekorten ten opzichte van zijn broeikasgasdoelstelling voor 2030 van -19 % in vergelijking met 2005 voor sectoren die niet onder de EU-regeling voor de emissiehandel vallen, te verminderen. Vanwege de kosteneffectiviteit kunnen sommige overdrachten van jaarlijkse emissieruimten van andere lidstaten worden gerechtvaardigd, zoals is bepaald in Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad (8). |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het ambitieniveau voor 2030 aanzienlijk verhogen, tot een aandeel hernieuwbare energie van ten minste 21 %, uitgedrukt als de bijdrage van Malta aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en na inachtneming van de relevante omstandigheden en nationale beperkingen. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen voorstellen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (9) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Het ambitieniveau verhogen op het gebied van verwarming en koeling om het in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 vastgestelde indicatieve streefcijfer te halen. Gedetailleerdere maatregelen verstrekken om het in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001 vastgestelde streefcijfer voor vervoer te halen. Meer details verstrekken over de faciliterende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De ambitie voor het verlagen van het primair en eindenergieverbruik in 2030 aanzienlijk verhogen, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden opgevoerd om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te bereiken. Ambitieuzere beleidslijnen en maatregelen voorstellen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. Er zijn voornamelijk voor de bouw- en vervoersector concrete aanvullende maatregelen op het gebied van energie-efficiëntie nodig voor de periode 2021-2030. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De maatregelen ter ondersteuning van de energiezekerheidsdoelstellingen inzake diversificatie en vermindering van de energieafhankelijkheid specificeren, met inbegrip van maatregelen die flexibiliteit en mogelijk de toegenomen rol van vraagsturing in de elektriciteitssector waarborgen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verder uitwerken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De doelstellingen en beleidslijnen en maatregelen van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan meer in detail uitwerken, voornamelijk om duidelijke, meetbare en toekomstgerichte doelstellingen vast te stellen voor de dimensies interne markt, onderzoek, innovatie en concurrentievermogen; en schetsen in hoeverre de beoogde plannen voor aardolie-exploratie overeenstemmen met de decarbonisatiedoelen voor de langere termijn. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De hoofdzakelijk kwalitatieve verwijzingen naar enkele verwachte investeringsbehoeften, uitgaven en financieringsbronnen aanvullen met verdere kwantificering om een uitvoerige beoordeling van de totale investeringsbehoeften voor het bereiken van de doelstellingen te verkrijgen, evenals informatie over de financiële middelen op nationaal en Unieniveau die aangesproken moeten worden. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen, met daarin de vermelding en kwantificering van de effecten van luchtverontreiniging voor de verschillende scenario’s, voorzien van een onderbouwing en met inachtneming van synergieën en wisselwerkingen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en het effect op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. |
| --- | --- |

10.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 268.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van de Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1017 final.

4

(5)  COM(2019) 518 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 268 final.

6

(7)  SWD(2019) 268.

7

(8)  Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 betreffende bindende jaarlijkse broeikasgasemissiereducties door de lidstaten van 2021 tot en met 2030 teneinde bij te dragen aan klimaatmaatregelen om aan de toezeggingen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs te voldoen, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 26).

8

(9)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

9

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/72 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/72

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Nederland voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/19)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Nederland heeft op 20 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Nederland heeft op 20 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Nederland verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Nederland verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Nederland (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Nederland (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Nederland (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Nederland (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan, dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan, dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Het ontwerpplan is voornamelijk gebaseerd op het bestaande beleid van Nederland, met name het coalitieakkoord van 2017 en het energieakkoord van 2013. Met betrekking tot de dimensies van de energie-unie moeten er verschillende elementen worden toegevoegd, zowel in verband met het voorgestelde ambitieniveau en de bijbehorende beleidslijnen en maatregelen als met de bijbehorende effectbeoordeling. Er moet bijzondere aandacht worden besteed aan de onderlinge verbanden tussen de dimensies decarbonisatie en energie-efficiëntie en de andere dimensies, met name door meer concrete en kwantificeerbare doelstellingen met betrekking tot energiezekerheid, de interne markt en onderzoek, innovatie en concurrentievermogen op te nemen, en door toe te lichten hoe die doelstellingen de verwezenlijking van de ambities betreffende decarbonisatie, hernieuwbare energie en energie-efficiëntie ondersteunen. Er moet beter worden toegelicht hoe rekening is gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. |
| --- | --- |

(13)

Het ontwerpplan is voornamelijk gebaseerd op het bestaande beleid van Nederland, met name het coalitieakkoord van 2017 en het energieakkoord van 2013. Met betrekking tot de dimensies van de energie-unie moeten er verschillende elementen worden toegevoegd, zowel in verband met het voorgestelde ambitieniveau en de bijbehorende beleidslijnen en maatregelen als met de bijbehorende effectbeoordeling. Er moet bijzondere aandacht worden besteed aan de onderlinge verbanden tussen de dimensies decarbonisatie en energie-efficiëntie en de andere dimensies, met name door meer concrete en kwantificeerbare doelstellingen met betrekking tot energiezekerheid, de interne markt en onderzoek, innovatie en concurrentievermogen op te nemen, en door toe te lichten hoe die doelstellingen de verwezenlijking van de ambities betreffende decarbonisatie, hernieuwbare energie en energie-efficiëntie ondersteunen. Er moet beter worden toegelicht hoe rekening is gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitbreiding van de aspecten inzake concurrentievermogen, zodat daar specifiek de sector koolstofarme technologieën onder valt, onder meer voor de decarbonisatie van energie- en koolstofintensieve industriesectoren. Meetbare doelstellingen voor de toekomst die op die basis zijn vastgesteld, zouden nuttig zijn, evenals beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitbreiding van de aspecten inzake concurrentievermogen, zodat daar specifiek de sector koolstofarme technologieën onder valt, onder meer voor de decarbonisatie van energie- en koolstofintensieve industriesectoren. Meetbare doelstellingen voor de toekomst die op die basis zijn vastgesteld, zouden nuttig zijn, evenals beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Nederland zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Nederland dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Nederland zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Nederland dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT NEDERLAND AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Het welkome ambitieniveau van een aandeel hernieuwbare energie van 27-35 % voor 2030 als bijdrage van Nederland aan de EU-doelstelling voor 2030 inzake hernieuwbare energie onderbouwen door middel van gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) op een wijze die een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk maakt. Een indicatief traject opnemen dat alle referentiepunten overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999 bereikt. Ervoor zorgen dat het in bijlage I bij Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad (9) vastgestelde streefcijfer inzake hernieuwbare energie voor 2020 volledig wordt gehaald en vanaf 2021 ongewijzigd wordt gehandhaafd, en uiteenzetten hoe Nederland van plan is een dergelijk basisaandeel te verwezenlijken en te handhaven. Trajecten en dienovereenkomstige maatregelen in de sector verwarming en koeling en de vervoersector presenteren met het oog op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en het streefcijfer voor vervoer in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende informatie verstrekken over de vereenvoudiging van administratieve procedures betreffende het stimulerende kader voor de consumptie van zelfgeproduceerde hernieuwbare energie en hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De bijdrage betreffende het eindenergieverbruik herzien, gezien de noodzaak om meer inspanningen te leveren om het EU-streefcijfer inzake energie-efficiëntie voor 2030 te bereiken, en aanvullende beleidslijnen en maatregelen bepalen waarmee verdere energiebesparingen tegen 2030 kunnen worden verwezenlijkt. Een opsomming geven van beleidslijnen en maatregelen die de reeds bestaande beleidslijnen en maatregelen aanvullen met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van Nederland op het gebied van energie-efficiëntie voor 2020. De verwachte effecten op het gebied van energiebesparing, de periode voor de uitvoering ervan en de beoogde sectoren moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. De inspanningen met betrekking tot de regelingen voor verplichte energiebesparing na 2020 voortzetten, rekening houdend met het feit dat de energiebesparingsverplichting in 2021-2030 ambitieuzer is dan de huidige verplichting. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De maatregelen ter ondersteuning van de doelstellingen op het gebied van de energiezekerheid met betrekking tot de diversificatie en de vermindering van de energieafhankelijkheid specificeren, met inbegrip van maatregelen die flexibiliteit en toereikendheid van de elektriciteitsopwekking garanderen in het licht van de ambitieuze doelstelling inzake hernieuwbare energie. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De tussen 2021 en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De reeds uitstekende regelingen inzake regionale samenwerking in het Pentalaterale Energieforum verdiepen op basis van de politieke verklaring van 4 maart 2019, zodat deze regionale samenwerking ook in het bijzonder betrekking heeft op de ontwikkeling en monitoring van de nationale energie- en klimaatplannen, met name voor relevante kwesties van grensoverschrijdende samenwerking. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Een algemeen overzicht geven van de investeringsbehoeften om de klimaat- en energiedoelstellingen te bereiken, en een algemene beoordeling geven van de bronnen van die investering, met inbegrip van passende financiering op nationaal en regionaal niveau. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

7.

| 8. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen met meer kwantitatieve informatie, ten minste met inbegrip van de vereiste informatie over de verwachte uitstoot van luchtverontreinigende stoffen in het kader van de geplande beleidslijnen en maatregelen. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. Een specifieke beoordeling van kwesties in verband met energiearmoede toevoegen, met bijbehorende doelstellingen of specifieke beleidslijnen of maatregelen, zoals vereist uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1999. |
| --- | --- |

9.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 227 final.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van de Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1018 final.

4

(5)  COM(2019) 519 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 227 final.

6

(7)  SWD(2019) 227 final.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

(9)  Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen en houdende wijziging en intrekking van Richtlijn 2001/77/EG en Richtlijn 2003/30/EG (PB L 140 van 5.6.2009, blz. 16).

9

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/76 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/76

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Oostenrijk voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/20)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Oostenrijk heeft op 21 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Oostenrijk heeft op 21 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Oostenrijk verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Oostenrijk verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie, voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie, voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Oostenrijk (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Oostenrijk (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Oostenrijk (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Oostenrijk (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Oostenrijk zou in het definitieve plan de onderlinge verbanden tussen de dimensies decarbonisatie, interne markt en energiezekerheid nader kunnen uitwerken, vooral gelet op de huidige transformatie van het energiesysteem, waarbij als doelstelling een 100 % hernieuwbaar elektriciteitssysteem wordt gehanteerd, en op de mogelijke gevolgen hiervan voor bijvoorbeeld het bereiken van het streefcijfer van 15 % interconnectiviteit. Gezien het belang van bio-energie voor de haalbaarheid van de Oostenrijkse streefdoelen voor hernieuwbare energie en broeikasgassen, zouden nadere analyses van de gevolgen voor meegetelde emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw en emissies van luchtverontreinigende stoffen, welkom zijn. Vanwege het belang van het gebruik van waterkracht kunnen ook de effecten van klimaatverandering voor de energiezekerheid in aanmerking worden genomen. |
| --- | --- |

(13)

Oostenrijk zou in het definitieve plan de onderlinge verbanden tussen de dimensies decarbonisatie, interne markt en energiezekerheid nader kunnen uitwerken, vooral gelet op de huidige transformatie van het energiesysteem, waarbij als doelstelling een 100 % hernieuwbaar elektriciteitssysteem wordt gehanteerd, en op de mogelijke gevolgen hiervan voor bijvoorbeeld het bereiken van het streefcijfer van 15 % interconnectiviteit. Gezien het belang van bio-energie voor de haalbaarheid van de Oostenrijkse streefdoelen voor hernieuwbare energie en broeikasgassen, zouden nadere analyses van de gevolgen voor meegetelde emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw en emissies van luchtverontreinigende stoffen, welkom zijn. Vanwege het belang van het gebruik van waterkracht kunnen ook de effecten van klimaatverandering voor de energiezekerheid in aanmerking worden genomen.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij meer aandacht voor het industrieel concurrentievermogen en voor de concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen van Oostenrijk in de transitie naar een koolstofneutrale energiesector. Meetbare doelstellingen voor de toekomst zouden nuttig zijn, evenals beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings-, industrie- en onderwijsbeleid. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij meer aandacht voor het industrieel concurrentievermogen en voor de concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen van Oostenrijk in de transitie naar een koolstofneutrale energiesector. Meetbare doelstellingen voor de toekomst zouden nuttig zijn, evenals beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings-, industrie- en onderwijsbeleid.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Oostenrijk zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Oostenrijk dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Oostenrijk zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Oostenrijk dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT OOSTENRIJK AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | De maatregelen die het van plan is te nemen in de bouw- en vervoersector om de broeikasgasdoelstelling van – 36 % in 2030 ten opzichte van 2005 te halen voor sectoren die niet vallen onder de EU-regeling voor de emissiehandel, aanvullen met maatregelen voor met name de landbouw en de sectoren landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw. Specificeren hoe het van plan is gebruik te maken van de flexibiliteit tussen de verdeling van de inspanningen, het meegerekende landgebruik, de verandering in landgebruik en bosbouw en de sectoren die onder de EU-regeling voor de emissiehandel vallen. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Een aandeel van hernieuwbare energie van ten minste 46 % presenteren als bijdrage aan de doelstelling van de Unie voor 2030 inzake hernieuwbare energie, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999, waarbij het ambitieuze streefcijfer voor hernieuwbare elektriciteit wordt gehandhaafd. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen aangeven die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) en een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk maken. Voorts trajecten en dienovereenkomstige maatregelen in de sector verwarming en koeling en de vervoersector presenteren met het oog op het indicatieve streefcijfer uit artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en het streefcijfer voor vervoer uit artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende informatie verstrekken over de stimulerende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Bijdragen herzien en aanvullende beleidslijnen en maatregelen bepalen die tegen 2030 extra energiebesparingen kunnen opleveren, gezien de noodzaak om meer inspanningen te leveren om het EU-streefcijfer inzake energie-efficiëntie voor 2030 te bereiken. De nationale bijdrage, die thans twee verschillende opties kent, verduidelijken en uitdrukken in zowel primair energieverbruik als eindenergieverbruik. Een verdere onderbouwing geven aan de voorlopige gegevens over de beleidslijnen en maatregelen die na 2020 moeten worden uitgevoerd, waarvoor het tijdpad van de uitvoering, duidelijke doelstellingen en verwachte effecten en besparingen moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Concrete doelstellingen opstellen voor de diversificatie van olie en gas en de levering uit derde landen, een verminderde afhankelijkheid van de invoer van energie en een grotere veerkracht en flexibiliteit van het nationale energiesysteem. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Regionale samenwerking voortzetten, met inbegrip van overleg met buurlanden, met het oog op de voltooiing en uitvoering van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan, met name in het kader van de Groep op hoog niveau gasconnectiviteit in Centraal- en Zuidoost-Europa (CESEC) en het Pentalateraal Energieforum, vooral gelet op de sleutelrol die Oostenrijk speelt als regionale gashub en met het oog op de Oostenrijkse doelstelling om het aandeel van hernieuwbare energie in de elektriciteitssector te verhogen naar 100 %. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een algemeen overzicht geven van de investeringsbehoeften om de klimaat- en energiedoelstellingen te bereiken, en een algemene beoordeling geven van de bronnen van die investering, met inbegrip van passende financiering op nationaal, regionaal en Unieniveau. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen en de effecten voor luchtverontreiniging in de verschillende scenario’s presenteren, onderbouwd met informatie, en synergieën en wisselwerkingseffecten overwegen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen met zich meebrengen, en op beleidslijnen en maatregelen, onder meer in koolstofintensieve en industriële regio’s. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door aanvullende informatie te verstrekken over bestaande en potentiële maatregelen, de plannen ter bestrijding van energiearmoede en de verwachte impact ervan, en tegelijkertijd de analyse zoals voorgeschreven door Verordening (EU) 2018/1999 voltooien. |
| --- | --- |

10.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 226.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1019 final.

4

(5)  COM(2019) 520 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 226 final.

6

(7)  SWD(2019) 226 final.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/80 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/80

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Polen voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/21)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Polen heeft op 9 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Polen heeft op 9 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Polen uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Polen uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Polen (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Polen (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Polen (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Polen (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Gezien de beperkte informatie over de wisselwerking tussen de verschillende dimensies van de energie-unie in het ontwerpplan, zou in het definitieve plan de belangrijkste wisselwerking tussen deze dimensies wat betreft nationale ambitieniveaus en tijdelijke, geplande, aanvullende en bestaande beleidsinstrumenten kunnen worden gespecificeerd. In het definitieve plan zou meer bepaald de wisselwerking tussen de dimensies decarbonisatie, energie-efficiëntie en energiezekerheid aan de orde kunnen komen. Dit zou kunnen worden ondersteund door een uitbreiding van de verschafte uitgebreide effectbeoordeling, door bijvoorbeeld het effect van een duurzame levering van biomassa voor energiedoeleinden op de geplande emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw te kwantificeren en de risico’s van klimaatverandering voor de energiezekerheid te vermelden. Bovendien zou in het definitieve plan voortgebouwd kunnen worden op het goede uitgangspunt van de verstrekte investeringsbehoeften en uitgaven in de elektriciteits- en energieproductiesector, door deze uit te breiden naar de energievraag en niet-energiesectoren in alle dimensies van de energie-unie. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. |
| --- | --- |

(13)

Gezien de beperkte informatie over de wisselwerking tussen de verschillende dimensies van de energie-unie in het ontwerpplan, zou in het definitieve plan de belangrijkste wisselwerking tussen deze dimensies wat betreft nationale ambitieniveaus en tijdelijke, geplande, aanvullende en bestaande beleidsinstrumenten kunnen worden gespecificeerd. In het definitieve plan zou meer bepaald de wisselwerking tussen de dimensies decarbonisatie, energie-efficiëntie en energiezekerheid aan de orde kunnen komen. Dit zou kunnen worden ondersteund door een uitbreiding van de verschafte uitgebreide effectbeoordeling, door bijvoorbeeld het effect van een duurzame levering van biomassa voor energiedoeleinden op de geplande emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw te kwantificeren en de risico’s van klimaatverandering voor de energiezekerheid te vermelden. Bovendien zou in het definitieve plan voortgebouwd kunnen worden op het goede uitgangspunt van de verstrekte investeringsbehoeften en uitgaven in de elektriciteits- en energieproductiesector, door deze uit te breiden naar de energievraag en niet-energiesectoren in alle dimensies van de energie-unie. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreide analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou ook baat kunnen hebben bij een betere interactie met de circulaire economie, waarbij de nadruk wordt gelegd op het potentieel om de broeikasgasemissies te verlagen. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreide analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou ook baat kunnen hebben bij een betere interactie met de circulaire economie, waarbij de nadruk wordt gelegd op het potentieel om de broeikasgasemissies te verlagen.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Polen zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Polen dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Polen zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Polen dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT POLEN AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Meer informatie verstrekken over de geplande beleidslijnen en maatregelen voor het aanpakken van de verwachte aanzienlijke tekorten ten opzichte van zijn broeikasgasdoelstelling voor 2030 van – 7 % in vergelijking met 2005 voor sectoren die niet onder de EU-regeling voor de emissiehandel vallen. Dit omvat meer duidelijkheid over vervoersmaatregelen en meer details over aanvullende maatregelen, voornamelijk in de sectoren bouw, landbouw, landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw en de toepassing van boekhoudregels uit Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad (8). |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het ambitieniveau voor 2030 verhogen, tot een aandeel hernieuwbare energie van ten minste 25 %, uitgedrukt als de bijdrage van Polen aan de doelstelling van de Unie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt in overeenstemming met artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen voorstellen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (9) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Ervoor zorgen dat het in bijlage I bij Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad (10) vastgestelde streefcijfer inzake hernieuwbare energie voor 2020 volledig wordt gehaald en vanaf 2021 ongewijzigd wordt gehandhaafd, en uiteenzetten hoe een dergelijk basisaandeel wordt verwezenlijkt en gehandhaafd. Het ambitieniveau verhogen in de sector verwarming en koeling met het oog op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en gedetailleerde maatregelen voorstellen met het oog op het streefcijfer voor vervoer uit het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan, in overeenstemming met artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende details en maatregelen verstrekken over de vereenvoudiging van administratieve procedures en over de faciliterende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Zijn bijdragen herzien en aanvullende beleidslijnen en maatregelen bepalen waarmee verdere energiebesparingen kunnen worden gerealiseerd, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden opgevoerd om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te bereiken. Het voorgestelde ambitieniveau voor het verlagen van de definitieve bijdrage moet beter worden gemotiveerd en worden onderbouwd met passende en gekwantificeerde besparingen die voortkomen uit beleidslijnen en maatregelen. Beleidslijnen en maatregelen ondersteunen met een effectbeoordeling en gedetailleerdere informatie verstrekken over de schaal en de planning van de uitvoering. Beleidslijnen en maatregelen voor vervoer verder onderzoeken met inachtneming van de verwachte stijging van de energievraag van de sector in de toekomst. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De maatregelen ter ondersteuning van de energiezekerheidsdoelstellingen inzake diversificatie en vermindering van de energieafhankelijkheid specificeren, met inbegrip van maatregelen die flexibiliteit van het energiesysteem waarborgen met het oog op de verwachte veranderingen tot en na 2030. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefcijfers op het gebied van marktintegratie definiëren, in het bijzonder maatregelen voor de beoordeling van het effect van openbaredienstverplichtingen en met name gasopslag en prijsregulering op het functioneren van de markt, en verduidelijken hoe negatieve gevolgen worden verzacht. Een strategie en planning uiteenzetten voor de overgang op volledig marktconforme prijzen. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het overleg met buurlanden en de regionale samenwerking in het kader van de Visegrad-groep (Tsjechië, Hongarije, Polen en Slowakije) en in de respectieve groepen op hoog niveau voortzetten en uitbreiden. De regionale uitwisselingen zouden zich kunnen concentreren op de verdere integratie van de interne energiemarkt, de beoordeling van de toereikendheid van het systeem met het oog op de geplande voortzetting van een capaciteitsmarkt, gegronde transitiekwesties, decarbonisatie en de inzet van hernieuwbare energie en de gevolgen voor het energiesysteem en grensoverschrijdende elektriciteitshandel. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De analyse van de interacties aanvullen met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer, ook vanuit kwantitatief oogpunt, en de effecten van luchtverontreiniging voor de verschillende scenario’s schetsen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en het effect op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. In het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan moet met name het effect van de transitie op de bevolking in steenkoolregio’s aan de orde komen, waarbij de band met het lopende initiatief “steenkoolregio’s in transitie” en de overeenkomstige nationale en regionale transitieplannen moet worden versterkt, evenals op de bevolking die wordt getroffen door veranderingen in andere energie-intensieve sectoren. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door de in Verordening (EU) 2018/1999 vereiste doelstellingen en de bedoelde gevolgen van beleidslijnen en maatregelen te specificeren. |
| --- | --- |

10.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 281.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van de Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1020 final.

4

(5)  COM(2019) 521 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 281 final.

6

(7)  SWD(2019) 281.

7

(8)  Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de opname van broeikasgasemissies en -verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw in het klimaat- en energiekader 2030, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 en Besluit nr. 529/2013/EU (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 1).

8

(9)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

9

(10)  Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen en houdende wijziging en intrekking van Richtlijn 2001/77/EG en Richtlijn 2003/30/EG (PB L 140 van 5.6.2009, blz. 16).

10

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/84 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/84

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Portugal voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/22)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Portugal heeft op 31 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Portugal heeft op 31 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Portugal uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Portugal uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Portugal (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Portugal (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Portugal (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Portugal (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Portugal heeft coherente emissiereductiedoelstellingen voor de middellange en lange termijn om de gewenste decarbonisatie te bereiken met het oog op de elektrificatie van de economie. De elektriciteitssector moet verder worden ontwikkeld door middel van nieuwe capaciteit voor hernieuwbare energie, met name uit zon, wind en water. Deze ontwikkelingen hebben grote gevolgen voor de andere dimensies van de energie-unie, vooral voor de dimensies interne markt en onderzoek, innovatie en concurrentievermogen. In het definitieve plan moeten de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst” worden verduidelijkt, door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie en tot het aanpakken van het verband met energiearmoede. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland ondersteunen. |
| --- | --- |

(13)

Portugal heeft coherente emissiereductiedoelstellingen voor de middellange en lange termijn om de gewenste decarbonisatie te bereiken met het oog op de elektrificatie van de economie. De elektriciteitssector moet verder worden ontwikkeld door middel van nieuwe capaciteit voor hernieuwbare energie, met name uit zon, wind en water. Deze ontwikkelingen hebben grote gevolgen voor de andere dimensies van de energie-unie, vooral voor de dimensies interne markt en onderzoek, innovatie en concurrentievermogen. In het definitieve plan moeten de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst” worden verduidelijkt, door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie en tot het aanpakken van het verband met energiearmoede. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland ondersteunen.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreid overzicht van het concurrentievermogen, niet alleen van de energie-intensieve industrieën, maar ook van de koolstofarme technologiesector, met een concrete analyse van de positie op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en de beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou ook baat kunnen hebben bij meer details over de interactie met de circulaire economie. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreid overzicht van het concurrentievermogen, niet alleen van de energie-intensieve industrieën, maar ook van de koolstofarme technologiesector, met een concrete analyse van de positie op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en de beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou ook baat kunnen hebben bij meer details over de interactie met de circulaire economie.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Portugal zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Portugal dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Portugal zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Portugal dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT PORTUGAL AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Het welkome ambitieniveau van een aandeel hernieuwbare energie van 47 % voor 2030 als bijdrage van Portugal aan de Uniedoelstelling voor 2030 inzake hernieuwbare energie onderbouwen door middel van gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) op een wijze die een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk maakt. In het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan onder andere een indicatief traject opnemen dat alle referentiepunten overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999 bereikt. Het ambitieniveau verhogen in de sector verwarming en koeling met het oog op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en maatregelen voorstellen met het oog op het streefcijfer voor vervoer uit het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan, in overeenstemming met artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende informatie verstrekken over de vereenvoudiging van administratieve procedures en over de faciliterende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De ambitie voor de bijdrage betreffende het eindenergieverbruik aanzienlijk verhogen, gezien de noodzaak om meer inspanningen te leveren om het Unie-streefcijfer inzake energie-efficiëntie voor 2030 te bereiken, en aanvullende beleidslijnen en maatregelen bepalen waarmee verdere energiebesparingen tegen 2030 kunnen worden verwezenlijkt. Als onderdeel van een gedetailleerdere effectbeoordeling een gedegen kwantificering verstrekken van de energiebesparingen die naar verwachting zullen voortkomen uit de geplande beleidslijnen en maatregelen en aangeven hoe deze zouden bijdragen aan de nationale bijdragen voor energie-efficiëntie. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefcijfers op het gebied van marktintegratie definiëren, in het bijzonder maatregelen om beter concurrerende elektriciteits- en gasmarkten te ontwikkelen, met inbegrip van vorderingen richting volledig marktconforme prijzen. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De bestaande goede regionale samenwerking met Spanje en Frankrijk verdiepen. De regionale uitwisselingen moeten zich concentreren op de interne energiemarkt en energiezekerheid, voornamelijk voor grensoverschrijdende en regio-overschrijdende verbindingen. Overwegen maatregelen in verband met regionale samenwerking op het gebied van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie te versterken. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om zijn economie te moderniseren door zijn klimaat- en energiedoelstellingen te behalen, vastgelegd in het nationale investeringsplan. Een algemene beoordeling van de bronnen voor die investering geven, met inbegrip van passende financiering op nationaal, regionaal en Unieniveau. De kosteneffectieve overdrachten aan andere lidstaten uit hoofde van Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad (9) ook overwegen als financieringsbron. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

7.

| 8. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen, met daarin de effecten van luchtverontreiniging voor de verschillende scenario’s, voorzien van een onderbouwing en met inachtneming van synergieën en wisselwerkingen. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en het effect op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door een in Verordening (EU) 2018/1999 vereiste beoordeling van het aantal en het soort huishoudens met energiearmoede en de doelstellingen voor het terugdringen van energiearmoede. |
| --- | --- |

9.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 272.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van de Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1021 final.

4

(5)  COM(2019) 522 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 272 final.

6

(7)  SWD(2019) 272.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

(9)  Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 betreffende bindende jaarlijkse broeikasgasemissiereducties door de lidstaten van 2021 tot en met 2030 teneinde bij te dragen aan klimaatmaatregelen om aan de toezeggingen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs te voldoen, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 26).

9

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/88 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/88

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Roemenië voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/23)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Roemenië heeft op 31 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Roemenië heeft op 31 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Roemenië uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Roemenië uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen, en iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen, en iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Roemenië (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Roemenië (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Roemenië (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Roemenië (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | In het definitieve plan moet de beoordeling van de onderlinge verbanden tussen beleidslijnen en maatregelen verder worden ontwikkeld en worden beschreven hoe Roemenië hiermee om wil gaan. In het plan moeten in het bijzonder de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst” worden beschreven. De wisselwerking tussen het geplande verdere gebruik van steenkool en gas in 2030 en de doelstellingen voor decarbonisatie moet worden beoordeeld. Op dezelfde wijze moet er een beoordeling van beleidsinteracties en gevolgen worden opgenomen voor beleidslijnen en maatregelen met een brede impact, zoals geplande nieuwe capaciteiten die worden ontwikkeld tegen de dimensies energie-efficiëntie en decarbonisatie, de recentste regelgevende maatregelen met betrekking tot de energiemarkt tegen de doelstellingen voor de interne markt en voorzieningszekerheid, en de gevolgen van decarbonisatiemaatregelen in het vervoer en het toegenomen gebruik van hernieuwbare energie in het netwerk. Het effect van het toegenomen gebruik van bosbiomassa in de elektriciteit- en warmte-opwekking op de geplande emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw moet eveneens worden beoordeeld. Bovendien moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. |
| --- | --- |

(13)

In het definitieve plan moet de beoordeling van de onderlinge verbanden tussen beleidslijnen en maatregelen verder worden ontwikkeld en worden beschreven hoe Roemenië hiermee om wil gaan. In het plan moeten in het bijzonder de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst” worden beschreven. De wisselwerking tussen het geplande verdere gebruik van steenkool en gas in 2030 en de doelstellingen voor decarbonisatie moet worden beoordeeld. Op dezelfde wijze moet er een beoordeling van beleidsinteracties en gevolgen worden opgenomen voor beleidslijnen en maatregelen met een brede impact, zoals geplande nieuwe capaciteiten die worden ontwikkeld tegen de dimensies energie-efficiëntie en decarbonisatie, de recentste regelgevende maatregelen met betrekking tot de energiemarkt tegen de doelstellingen voor de interne markt en voorzieningszekerheid, en de gevolgen van decarbonisatiemaatregelen in het vervoer en het toegenomen gebruik van hernieuwbare energie in het netwerk. Het effect van het toegenomen gebruik van bosbiomassa in de elektriciteit- en warmte-opwekking op de geplande emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw moet eveneens worden beoordeeld. Bovendien moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een beoordeling van de resultaten van de nationale strategie voor concurrentievermogen 2014-2020, samen met een uitvoerige analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen. Het zou tevens kunnen worden aangevuld met uitgebreidere maatregelen om het potentieel van interactie met de circulaire economie te benutten. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een beoordeling van de resultaten van de nationale strategie voor concurrentievermogen 2014-2020, samen met een uitvoerige analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen. Het zou tevens kunnen worden aangevuld met uitgebreidere maatregelen om het potentieel van interactie met de circulaire economie te benutten.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Roemenië zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Roemenië dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Roemenië zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Roemenië dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT ROEMENIË AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Het ambitieniveau voor 2030 aanzienlijk verhogen, tot een aandeel hernieuwbare energie van ten minste 34 %, uitgedrukt als de bijdrage van Roemenië aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2, van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen voorstellen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Het ambitieniveau verhogen in de sector verwarming en koeling met het oog op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en passende maatregelen voorstellen met het oog op het streefcijfer voor vervoer uit het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan, in overeenstemming met artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Maatregelen voorstellen om de vergunningsprocedures te vereenvoudigen en aanvullende details verstrekken over de faciliterende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende details verstrekken over de specifieke maatregelen voor het waarborgen van de duurzaamheid voor de toevoer en het gebruik van biomassa in de energiesector, gezien de belangrijke bijdrage van biomassa voor Roemenië in de energiemix en in het bijzonder in de sector verwarming en koeling. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De ambitie voor het verlagen van het primair en eindenergieverbruik in 2030 aanzienlijk verhogen, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden opgevoerd om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te bereiken. Ambitieuzere beleidslijnen en maatregelen voorstellen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. Meer duidelijkheid verschaffen over bestaande beleidslijnen en maatregelen en gedetailleerdere informatie verstrekken over de beleidslijnen en maatregelen voor de gehele periode 2021-2030, met name over de verwachte besparingen en gevolgen ervan en over het tijdschema voor de uitvoering. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De maatregelen ter ondersteuning van de energiezekerheidsdoelstellingen inzake diversificatie en vermindering van de energieafhankelijkheid specificeren, in het bijzonder maatregelen die flexibiliteit en een robuuste strategie voor gasdiversificatie waarborgen, met inbegrip van relevante onderliggende infrastructuurprojecten en de schrapping van onnodige beperkingen op investeringen in gasproductie gezien het regionale potentieel van de voorraden in de Zwarte Zee. De strategie voor de waarborging van de langetermijnaanvoer van kernmateriaal en -brandstof specificeren met het oog op de uitbreiding van de nucleaire opwekkingscapaciteit en informatie verstrekken over de strategie om zijn nationale capaciteiten in de splijtstofcyclus te behouden. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefcijfers op het gebied van marktintegratie definiëren, in het bijzonder maatregelen om liquide en concurrerende groot- en kleinhandelsmarkten te ontwikkelen, door concurrentie binnen het land te stimuleren en belemmeringen voor grensoverschrijdende handel, zoals uitvoerbeperkingen, weg te nemen. De negatieve gevolgen van groothandelsprijsregulering aan de orde stellen en een duidelijk vooruitzicht bieden om te waarborgen dat de nationale wetgeving voldoet aan het Unierecht met betrekking tot open en geliberaliseerde markten en vrije prijsvorming door een strategie en tijdschema op te nemen voor de overgang op volledig marktconforme prijzen, en tegelijkertijd gerichte maatregelen treffen om kwetsbare consumenten te beschermen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen 2020 en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De regionale samenwerking met buurlanden en binnen de gevestigde regionale samenwerkingsverbanden, zoals de Groep op hoog niveau gasconnectiviteit in Centraal- en Zuidoost-Europa (Cesec) verdiepen, onder andere voor gas- en elektriciteitsinfrastructuur, hernieuwbare energie, energie-efficiëntie en onderzoek, innovatie en concurrentievermogen, waarbij rekening wordt gehouden met gemeenschappelijke uitdagingen en doelstellingen. Er zijn grote mogelijkheden voor verdere samenwerking, gezien de verwachte ontwikkelingen in de elektriciteitssector, zoals de behoefte aan grotere aandelen hernieuwbare energie en schoon vervoer, die van invloed kan zijn op de elektriciteitsverbindingen en de handel in de regio. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Zijn analyse van investeringsbehoeften en -risico’s voor de doelstellingen voor zijn energiestrategie uitbreiden tot een algemeen overzicht van de investeringen die nodig zijn om de doelstellingen van zijn geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te behalen. Een algemene beoordeling van de bronnen voor die investering geven, met inbegrip van passende financiering op nationaal, regionaal en Unieniveau. De kosteneffectieve overdrachten aan andere lidstaten uit hoofde van Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad (9) ook overwegen als financieringsbron. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Een analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer opnemen, met de vereiste informatie over de verwachte uitstoot van luchtverontreinigende stoffen in het kader van de geplande beleidslijnen en maatregelen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door de sociale gevolgen en het effect op de werkgelegenheid in overweging te nemen en concretere maatregelen en planningen voor het aanpakken van energiearmoede te vermelden, zoals is vereist in Verordening (EU) 2018/1999. De behoeften en maatregelen bespreken voor de structurele veranderingen die de transitie naar schone energie met zich meebrengt voor mono-industriële regio’s, zoals regio’s die afhankelijk zijn van de steenkoolindustrie of andere energie-intensieve sectoren. |
| --- | --- |

10.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 273.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van de Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1022 final.

4

(5)  COM(2019) 523 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 273 final.

6

(7)  SWD(2019) 273.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

(9)  Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 betreffende bindende jaarlijkse broeikasgasemissiereducties door de lidstaten van 2021 tot en met 2030 teneinde bij te dragen aan klimaatmaatregelen om aan de toezeggingen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs te voldoen, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 26).

9

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/92 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/92

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Slovenië voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/24)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Slovenië heeft op 31 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Slovenië heeft op 31 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Slovenië uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Slovenië uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationaal plan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationaal plan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Slovenië (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Slovenië (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Slovenië (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Slovenië (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Slovenië moet ervoor zorgen dat in het nieuwe plan voor alle dimensies de elementen aan de orde komen die in het ontwerp ontbraken, zoals het scenario met bestaande maatregelen, de effectbeoordeling en de investeringsbehoeften. Er moet ook rekening worden gehouden met de onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen, en dan met name de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. Andere belangrijke onderdelen die in het definitieve plan moeten worden behandeld, zijn een beoordeling of de bestaande beleidslijnen het gebruik van fossiele brandstoffen in de energiesector zullen verlagen en informatie over het functioneren van de energiemarkt. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. |
| --- | --- |

(13)

Slovenië moet ervoor zorgen dat in het nieuwe plan voor alle dimensies de elementen aan de orde komen die in het ontwerp ontbraken, zoals het scenario met bestaande maatregelen, de effectbeoordeling en de investeringsbehoeften. Er moet ook rekening worden gehouden met de onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen, en dan met name de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. Andere belangrijke onderdelen die in het definitieve plan moeten worden behandeld, zijn een beoordeling of de bestaande beleidslijnen het gebruik van fossiele brandstoffen in de energiesector zullen verlagen en informatie over het functioneren van de energiemarkt. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland.

| (14) | Het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreide analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen. Meetbare doelstellingen voor de toekomst die op die basis zijn vastgesteld, zouden nuttig zijn, evenals beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings-, industrie- en onderwijsbeleid. Het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan zou ook baat kunnen hebben bij een betere interactie met de circulaire economie, waarbij de nadruk wordt gelegd op het potentieel om de broeikasgasemissies te verlagen. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreide analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen. Meetbare doelstellingen voor de toekomst die op die basis zijn vastgesteld, zouden nuttig zijn, evenals beleidslijnen en maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings-, industrie- en onderwijsbeleid. Het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan zou ook baat kunnen hebben bij een betere interactie met de circulaire economie, waarbij de nadruk wordt gelegd op het potentieel om de broeikasgasemissies te verlagen.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Slovenië zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Slovenië dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Slovenië zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Slovenië dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT SLOVENIË AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Kostenefficiënte aanvullende beleidslijnen en maatregelen voor voornamelijk gebouwen specificeren met het oog op de broeikasgasdoelstelling voor 2030 van – 15 % in vergelijking met 2005 voor sectoren die niet onder de EU-regeling voor de emissiehandel vallen en de overeenkomstige verbintenis uit hoofde van Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad (8) dat de emissies uit landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw niet hoger liggen dan de verwijderingen. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het ambitieniveau voor 2030 aanzienlijk verhogen, tot een aandeel hernieuwbare energie van ten minste 37 %, uitgedrukt als de bijdrage van Slovenië aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en na inachtneming van de relevante omstandigheden en nationale beperkingen. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt in overeenstemming met artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen voorstellen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (9) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Ervoor zorgen dat het in bijlage I bij Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad (10) vastgestelde streefcijfer inzake hernieuwbare energie voor 2020 volledig wordt gehaald en vanaf 2021 ongewijzigd wordt gehandhaafd, en uiteenzetten hoe Slovenië van plan is een dergelijk basisaandeel te verwezenlijken en te handhaven. Het ambitieniveau verhogen op het gebied van verwarming en koeling om het in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 vastgestelde indicatieve streefcijfer en het in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001 vastgestelde streefcijfer voor vervoer te halen. Concrete maatregelen verstrekken over de vereenvoudiging van administratieve procedures en over de faciliterende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De ambitie voor het verlagen van het primair energieverbruik in 2030 aanzienlijk verhogen, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden opgevoerd om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te bereiken. Zijn bijdrage voor eindenergieverbruik uitdrukken. Ambitieuzere beleidslijnen en maatregelen voorstellen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. Beleidslijnen en maatregelen voor de hele periode 2021-2030 aangeven, met inbegrip van hun invloed wat betreft verwachte energiebesparingen en de planning voor de uitvoering ervan. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De maatregelen ter ondersteuning van de doelstellingen op het gebied van de energiezekerheid met betrekking tot de diversificatie en de vermindering van de energieafhankelijkheid specificeren, met inbegrip van maatregelen die flexibiliteit garanderen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefcijfers op het gebied van marktintegratie definiëren, in het bijzonder maatregelen om beter concurrerende groot- en kleinhandelsmarkten te ontwikkelen. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De tussen 2023 en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een volledige overlegprocedure uitvoeren met buurlanden en andere lidstaten om het behalen van de doelstellingen van de energie-unie kosteneffectief te stimuleren. Het grensoverschrijdende potentieel en de macroregionale aspecten van een gecoördineerd energie- en klimaatbeleid verder onderzoeken, met name in de Adriatische regio, met als doel het verlagen van de koolstofvoetafdruk van de regio en het invoeren van een ecosysteemgerichte benadering. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om zijn economie te moderniseren door zijn klimaat- en energiedoelstellingen te behalen, en een algemene beoordeling geven van de bronnen van die investering, met inbegrip van passende financiering op nationaal, regionaal en Unieniveau. De kosteneffectieve overdrachten aan andere lidstaten uit hoofde van Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad (11) ook overwegen als financieringsbron. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

9.

| 10. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen met meer kwantitatieve informatie, ten minste met inbegrip van de vereiste informatie over de verwachte uitstoot van luchtverontreinigende stoffen in het kader van de geplande beleidslijnen en maatregelen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en het effect op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen, met name in verband met een geleidelijke afbouw van met steenkool opgewekte elektriciteit. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door de in Verordening (EU) 2018/1999 vereiste beoordeling te specificeren. |
| --- | --- |

11.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 271.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van de Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1023 final.

4

(5)  COM(2019) 524 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 271 final.

6

(7)  SWD(2019) 271.

7

(8)  Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de opname van broeikasgasemissies en -verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw in het klimaat- en energiekader 2030, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 en Besluit nr. 529/2013/EU (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 1).

8

(9)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

9

(10)  Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen en houdende wijziging en intrekking van Richtlijn 2001/77/EG en Richtlijn 2003/30/EG (PB L 140 van 5.6.2009, blz. 16).

10

(11)  Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 betreffende bindende jaarlijkse broeikasgasemissiereducties door de lidstaten van 2021 tot en met 2030 teneinde bij te dragen aan klimaatmaatregelen om aan de toezeggingen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs te voldoen, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 26).

11

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/96 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/96

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Slowakije voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/25)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Slowakije heeft op 21 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Slowakije heeft op 21 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Slowakije uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Slowakije uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen, en iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen, en iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Slowakije (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Slowakije (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Slowakije (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Slowakije (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing, moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing, moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | In het definitieve plan moeten de onderlinge verbanden tussen de verschillende dimensies worden vastgesteld en de samenhang hiervan worden gewaarborgd. De holistische aanpak, die al wordt gehanteerd in nationale gesprekken met meerdere belanghebbenden voor het aanpakken van energiearmoede, waarbij rekening wordt gehouden met de dimensies interne markt en energie-efficiëntie, moet worden uitgebreid naar alle dimensies. De gevolgen van klimaatverandering als risico voor de energiezekerheid zouden ook aan de orde gesteld kunnen worden. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland ondersteunen. |
| --- | --- |

(13)

In het definitieve plan moeten de onderlinge verbanden tussen de verschillende dimensies worden vastgesteld en de samenhang hiervan worden gewaarborgd. De holistische aanpak, die al wordt gehanteerd in nationale gesprekken met meerdere belanghebbenden voor het aanpakken van energiearmoede, waarbij rekening wordt gehouden met de dimensies interne markt en energie-efficiëntie, moet worden uitgebreid naar alle dimensies. De gevolgen van klimaatverandering als risico voor de energiezekerheid zouden ook aan de orde gesteld kunnen worden. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland ondersteunen.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreide analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou ook baat kunnen hebben bij een betere interactie met de circulaire economie, waarbij de nadruk wordt gelegd op het potentieel om de broeikasgasemissies te verlagen. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreide analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou ook baat kunnen hebben bij een betere interactie met de circulaire economie, waarbij de nadruk wordt gelegd op het potentieel om de broeikasgasemissies te verlagen.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Slowakije zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Slowakije dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Slowakije zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Slowakije dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT SLOWAKIJE AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Het ambitieniveau voor 2030 aanzienlijk verhogen, tot een aandeel hernieuwbare energie van ten minste 24 %, uitgedrukt als de bijdrage van Slowakije aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2, van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen voorstellen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (8) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Het ambitieniveau verhogen in de sector verwarming en koeling met het oog op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en passende maatregelen voorstellen met het oog op het streefcijfer voor vervoer uit het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan, in overeenstemming met artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Concrete maatregelen voorstellen om de administratieve lasten te verminderen en in verband met de faciliterende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende details verstrekken over de specifieke maatregelen voor het waarborgen van de duurzaamheid voor de toevoer en het gebruik van biomassa in de energiesector, gezien de belangrijke bijdrage van biomassa voor Slowakije in de energiemix en in het bijzonder in de sector verwarming en koeling. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Zijn ambitie op het gebied van primair en eindenergieverbruik verhogen, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden opgevoerd om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te behalen, en deze ondersteunen met beleidslijnen en maatregelen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. Als onderdeel van een gedetailleerdere effectbeoordeling een gedegen kwantificering verstrekken van de energiebesparingen die naar verwachting zullen voortkomen uit de geplande beleidslijnen en maatregelen. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De maatregelen ter ondersteuning van de energiezekerheidsdoelstellingen inzake diversificatie en vermindering van de energieafhankelijkheid specificeren, met inbegrip van maatregelen die flexibiliteit en langetermijnaanvoer van kernmateriaal en -brandstof garanderen in het licht van de ontwikkeling van de nucleaire opwekkingscapaciteit. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefcijfers op het gebied van marktintegratie definiëren, in het bijzonder maatregelen om beter concurrerende groot- en kleinhandelsmarkten te ontwikkelen, met inbegrip van vorderingen richting volledig marktconforme prijzen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen 2023 en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het overleg met buurlanden en de regionale samenwerking in het kader van de Visegrad-groep met Tsjechië, Hongarije, Polen en Slowakije en de Groep op hoog niveau gasconnectiviteit in Centraal- en Zuidoost-Europa (Cesec) voortzetten, evenals de bilaterale samenwerking, zoals die met Tsjechië voor elektriciteitsdistributiesystemen. Regionale uitwisselingen zouden zich kunnen concentreren op de verdere integratie van de interne energiemarkt, de beoordeling van de toereikendheid van het systeem, gegronde transitiekwesties en decarbonisatie en de inzet van hernieuwbare energie en de gevolgen daarvan voor het energiesysteem. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Zijn analyse van investeringsbehoeften en -bronnen, met inbegrip van passende financiering op nationaal, regionaal en Unieniveau, die op dit moment uitsluitend wordt verstrekt voor energie-efficiëntie en onderzoek, uitbreiden met een algemeen overzicht van de investeringen die nodig zijn om zijn energie- en klimaatdoelstellingen te behalen. De kosteneffectieve overdrachten aan andere lidstaten uit hoofde van Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad (9) ook overwegen als financieringsbron. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen, met daarin de vermelding en kwantificering van de effecten van luchtverontreiniging voor de verschillende scenario’s, voorzien van een onderbouwing en met inachtneming van synergieën en wisselwerkingen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en het effect op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. In het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan moet het effect van de transitie op de bevolking in de steenkoolregio Horna Nitra aan de orde komen en een verband worden gelegd met het actieplan van de overheid voor de transitie in die regio, evenals het effect van aanpassingen in andere energie-intensieve sectoren. De aanpak inzake energiearmoede verder uitwerken, onder meer door de in Verordening (EU) 2018/1999 vereiste specifieke beoordeling van energiearmoede te verstrekken. |
| --- | --- |

10.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 274.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van de Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1024 final.

4

(5)  COM(2019) 525 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 274 final.

6

(7)  SWD(2019) 274.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

8

(9)  Verordening (EU) 2018/842 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 betreffende bindende jaarlijkse broeikasgasemissiereducties door de lidstaten van 2021 tot en met 2030 teneinde bij te dragen aan klimaatmaatregelen om aan de toezeggingen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs te voldoen, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 26).

9

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/100 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/100

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Finland voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/26)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Finland heeft op 20 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Finland heeft op 20 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Finland verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft een uitgebreide beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Finland verricht, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Finland (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Finland (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Finland (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Finland (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, op de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Finland moet in het definitieve plan rekening houden met de onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen, met name: de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. De interacties van de geplande beleidslijnen in verband met de uitfasering van steenkoolcentrales en de beperking van het gebruik van olie, die vervangen wordt door bosresten en biobrandstoffen, en de grotere penetratie van hernieuwbare energie en de versterking van de elektriciteitsnetwerken, zijn eveneens belangrijke elementen die in het definitieve plan moeten worden aangepakt. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland. |
| --- | --- |

(13)

Finland moet in het definitieve plan rekening houden met de onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen, met name: de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. De interacties van de geplande beleidslijnen in verband met de uitfasering van steenkoolcentrales en de beperking van het gebruik van olie, die vervangen wordt door bosresten en biobrandstoffen, en de grotere penetratie van hernieuwbare energie en de versterking van de elektriciteitsnetwerken, zijn eveneens belangrijke elementen die in het definitieve plan moeten worden aangepakt. Tevens moeten de doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen de inspanningen ondersteunen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitgebreide analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën thans op de wereldmarkt inneemt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou eveneens gebaat zijn bij een betere interactie met de circulaire economie, met de nadruk op het potentieel om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou gebaat zijn bij een uitgebreide analyse van de positie die de sector koolstofarme technologieën thans op de wereldmarkt inneemt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het zou eveneens gebaat zijn bij een betere interactie met de circulaire economie, met de nadruk op het potentieel om de uitstoot van broeikasgassen te beperken.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Finland zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Finland dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Finland zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Finland dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT FINLAND AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Duidelijkheid verschaffen over de wijze waarop het van plan is om te voldoen aan de verplichting uit hoofde van Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad (8) om de emissies van landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw verwijderingen niet te laten overstijgen, rekening houdend met de mogelijkheid om gebruik te maken van de flexibiliteit tussen de verdeling van de inspanningen en de sectoren landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw. Daartoe moeten de boekhoudregels voor landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw worden toegepast. Voor de hele periode 2021-2030 de gevolgen kwantificeren van geplande beleidslijnen en maatregelen die nodig zijn om de broeikasgasdoelstelling van – 39 % in 2030 ten opzichte van 2005 te halen voor sectoren die niet vallen onder de EU-regeling voor de emissiehandel. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het ambitieniveau voor 2030 verhogen, tot een aandeel van hernieuwbare energie van ten minste 51 %, uitgedrukt als de bijdrage van Finland aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen presenteren die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (9) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Aanvullende informatie verstrekken over de geplande specifieke maatregelen voor een duurzaam gebruik van biomassa in de energiesector op de lange termijn, gezien het belangrijke aandeel van biomassa in de Finse energiemix. Aanvullende informatie verstrekken over de stimulerende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De ambitie voor de beperking van zowel primair energieverbruik als eindenergieverbruik in 2030 aanzienlijk verhogen, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden opgevoerd om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te bereiken. Ter ondersteuning daarvan beleidslijnen en maatregelen vaststellen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. Het potentieel voor energiebesparingen in de woning- en industriesector beoordelen en gepaste maatregelen bepalen om dit aan te pakken. De redenen van de verwachte groei van het bruto binnenlands product (bbp) beoordelen, die samengaat met een toename van het energieverbruik, en specifieke maatregelen vaststellen om dit effect in te perken. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De maatregelen specificeren die bijdragen aan het bereiken van de energiezekerheidsdoelstellingen ten aanzien van diversificatie en beperking van de energieafhankelijkheid, met inbegrip van maatregelen op het gebied van flexibiliteit, en de strategie om de levering van nucleaire materialen en brandstoffen op de lange termijn te garanderen, in het bijzonder met het oog op de uitbreiding van de nucleaire opwekkingscapaciteit. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen nu en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De al goede regionale samenwerking tussen noordelijke landen (Denemarken, Finland, IJsland, Noorwegen en Zweden) intensiveren en deze verder uitbreiden met nieuwe gebieden en naar de Baltische landen (Estland, Letland en Litouwen). Deze regionale uitwisselingen moeten vooral gericht zijn op de interne energiemarkt en energiezekerheid, gezien de veranderingen in elektriciteitssystemen die grotere aandelen van hernieuwbare energie mogelijk maken, waardoor de in- en uitvoer van elektriciteit zullen toenemen en er een grotere behoefte bestaat aan flexibiliteit van het systeem. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

7.

| 8. | De analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer aanvullen en de effecten voor luchtverontreiniging in de verschillende scenario’s presenteren, onderbouwd met informatie, en synergieën en wisselwerkingseffecten overwegen. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en de impact op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen en beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. |
| --- | --- |

9.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 276.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1025 final.

4

(5)  COM(2019) 526 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 276.

6

(7)  SWD(2019) 276.

7

(8)  Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de opname van broeikasgasemissies en -verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw in het klimaat- en energiekader 2030, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 en Besluit nr. 529/2013/EU (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 1).

8

(9)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

9

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/104 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/104

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Zweden voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/27)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van zijn geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Zweden heeft op 17 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Zweden heeft op 17 januari 2019 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Zweden uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Zweden uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen; iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Zweden (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Zweden (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor Zweden (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan Zweden (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak en, voor zover dit mogelijk is, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | Zweden moet in het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ook rekening houden met de onderlinge verbanden tussen beleidslijnen, en dan met name de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. De interactie van de geplande beleidslijnen in verband met de geplande toename van hernieuwbare energie in de elektriciteitssector en de benodigde versterking van de elektriciteitsnetwerken zijn ook belangrijke onderdelen die in het definitieve plan moeten worden vermeld. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland ondersteunen. Omdat het gebruik van waterkracht van belang is, moet ook het effect van klimaatverandering op energiezekerheid worden overwogen. |
| --- | --- |

(13)

Zweden moet in het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ook rekening houden met de onderlinge verbanden tussen beleidslijnen, en dan met name de synergieën tussen de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en het beginsel “energie-efficiëntie eerst”. De interactie van de geplande beleidslijnen in verband met de geplande toename van hernieuwbare energie in de elektriciteitssector en de benodigde versterking van de elektriciteitsnetwerken zijn ook belangrijke onderdelen die in het definitieve plan moeten worden vermeld. De doelstellingen in het kader van de dimensie onderzoek, innovatie en concurrentievermogen moeten de inspanningen die voor de andere dimensies van de energie-unie zijn gepland ondersteunen. Omdat het gebruik van waterkracht van belang is, moet ook het effect van klimaatverandering op energiezekerheid worden overwogen.

| (14) | In het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan kan Zweden voortbouwen op zijn algemene doelstelling van het ontwikkelen van technologieën en diensten die Zweedse ondernemingen kunnen exploiteren door een uitgebreider overzicht van het concurrentievermogen van de koolstofarme technologiesector te geven. Het zou ook baat kunnen hebben bij betere informatie over de interactie met de circulaire economie. |
| --- | --- |

(14)

In het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan kan Zweden voortbouwen op zijn algemene doelstelling van het ontwikkelen van technologieën en diensten die Zweedse ondernemingen kunnen exploiteren door een uitgebreider overzicht van het concurrentievermogen van de koolstofarme technologiesector te geven. Het zou ook baat kunnen hebben bij betere informatie over de interactie met de circulaire economie.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor Zweden zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Zweden dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor Zweden zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van Zweden dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT ZWEDEN AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Zijn strategie ontwikkelen voor het realiseren van de verbintenis uit hoofde van Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad (8) dat de emissies uit landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw (LULUCF) niet hoger liggen dan de verwijderingen op basis van de toepassing van de onderliggende boekhoudregels. Bijzondere aandacht schenken aan de beoordeling van de gevolgen van beleidslijnen en maatregelen op de emissiehandel, de verdeling van de inspanningen en de LULUCF-sectoren. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het welkome ambitieniveau van een aandeel hernieuwbare energie van 65 % voor 2030 waarnaar wordt verwezen in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan bevestigen als bijdrage van Zweden aan de doelstelling van de Unie inzake hernieuwbare energie voor 2030 krachtens artikel 3 van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (9) en artikel 4 van Verordening (EU) 2018/1999. Deze bijdrage moet zodanig worden ondersteund met gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001, dat het mogelijk is deze bijdrage tijdig en kosteneffectief te verwezenlijken. Er moet een indicatief traject worden opgenomen dat alle referentiepunten overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2), van Verordening (EU) 2018/1999 bereikt. Er moet ook aanvullende informatie worden opgenomen in verband met het verminderen van de administratieve lasten, evenals aanvullende gegevens over de faciliterende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Er moeten aanvullende details worden verstrekt in verband met de specifieke maatregelen die zijn gepland om de duurzaamheid van het gebruik van biomassa in de energiesector op de lange termijn te waarborgen, gezien de belangrijke bijdrage van biomassa voor Zweden in de energiemix. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De inspanningen opvoeren om het eindenergieverbruik te verlagen, gezien de noodzaak om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te behalen, en deze ondersteunen met beleidslijnen en maatregelen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. Er moeten aanvullende maatregelen en hun verwachte effect wat betreft energiebesparing worden ontwikkeld en opgenomen in het definitieve geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De maatregelen ter ondersteuning van de doelstellingen op het gebied van de energiezekerheid met betrekking tot de diversificatie en de vermindering van de energieafhankelijkheid specificeren, met inbegrip van maatregelen die flexibiliteit en toereikendheid van de elektriciteitsopwekking garanderen in het licht van de ambitieuze doelstelling inzake hernieuwbare energie. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De tussen 2023 en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De al uitstekende regelingen inzake regionale samenwerking tussen de Noordse landen (Denemarken, Finland, IJsland, Noorwegen en Zweden) verdiepen, door deze uit te breiden naar nieuwe gebieden en de Baltische staten (Estland, Letland en Litouwen) ook op te nemen in het geografische bereik. De regionale uitwisselingen moeten zich concentreren op de interne energiemarkt en energiezekerheid, gezien de veranderingen in de elektriciteitssystemen die geschikt zijn voor grotere aandelen hernieuwbare elektriciteit, waardoor de in- en uitvoer van elektriciteit zullen toenemen en het systeem flexibeler moet worden. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een algemeen overzicht geven van de investeringsbehoeften om de klimaat- en energiedoelstellingen te bereiken, en een algemene beoordeling geven van de bronnen van die investering, met inbegrip van passende financiering op nationaal en regionaal niveau. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Een analyse van de interacties met het beleid inzake luchtkwaliteit en emissie in de atmosfeer opnemen, met daarin de effecten van luchtverontreiniging voor de verschillende scenario’s, voorzien van een onderbouwing en met inachtneming van synergieën en wisselwerkingen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zorgen voor een betere integratie van rechtvaardige en billijke transitieaspecten, met name door dieper in te gaan op de sociale gevolgen en het effect op de werkgelegenheid en de vaardigheden die de geplande doelstellingen, beleidslijnen en maatregelen met zich meebrengen. |
| --- | --- |

10.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 278.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van de Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1026 final.

4

(5)  COM(2019) 527 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 278 final.

6

(7)  SWD(2019) 278 final.

7

(8)  Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de opname van broeikasgasemissies en -verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw in het klimaat- en energiekader 2030, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 en Besluit nr. 529/2013/EU (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 1).

8

(9)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

9

---

| 3.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 297/108 |
| --- | --- | --- | --- |

3.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 297/108

---

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

van 18 juni 2019

over het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van het Verenigd Koninkrijk voor de periode 2021-2030

(2019/C 297/28)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (1), en met name artikel 9, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend. |
| --- | --- |

(1)

Krachtens Verordening (EU) 2018/1999 moet elke lidstaat bij de Commissie een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan indienen met betrekking tot de periode 2021-2030, overeenkomstig artikel 3, lid 1, van die verordening, en bijlage I daarbij. De eerste ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen moesten uiterlijk op 31 december 2018 worden ingediend.

| (2) | Het Verenigd Koninkrijk heeft op 20 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

(2)

Het Verenigd Koninkrijk heeft op 20 december 2018 een ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan ingediend. De indiening van dit ontwerpplan vormt de basis en een eerste stap van het iteratieve proces tussen de Commissie en de lidstaten met het oog op de voltooiing van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en de uitvoering daarvan.

| (3) | Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van het Verenigd Koninkrijk uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd. |
| --- | --- |

(3)

Op grond van Verordening (EU) 2018/1999 moet de Commissie de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beoordelen. De Commissie heeft het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van het Verenigd Koninkrijk uitgebreid beoordeeld, rekening houdend met de relevante elementen van Verordening (EU) 2018/1999. Die beoordeling (2) wordt samen met de onderhavige aanbeveling gepubliceerd. De onderstaande aanbevelingen zijn op die beoordeling gebaseerd.

| (4) | De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen, en iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie. |
| --- | --- |

(4)

De aanbevelingen van de Commissie kunnen met name betrekking hebben op i) het ambitieniveau van de doelstellingen, streefcijfers en bijdragen met het oog op de collectieve verwezenlijking van de doelstellingen van de energie-unie en met name de 2030-streefcijfers van de Unie inzake hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, alsook het niveau van interconnectiviteit op elektriciteitsgebied waar de lidstaat naar streeft in 2030; ii) beleidslijnen en maatregelen die verband houden met de doelstellingen op het niveau van de lidstaat en de Unie, en andere beleidslijnen en maatregelen met potentiële grensoverschrijdende gevolgen; iii) eventuele aanvullende beleidslijnen en maatregelen die mogelijk vereist zijn in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen, en iv) wisselwerkingen tussen en samenhang van bestaande en geplande beleidslijnen en maatregelen die zijn opgenomen in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan binnen één dimensie en tussen verschillende dimensies van de energie-unie.

| (5) | Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan. |
| --- | --- |

(5)

Bij de opstelling van haar aanbevelingen heeft de Commissie er enerzijds rekening mee gehouden dat zij bepaalde gekwantificeerde geplande bijdragen van alle lidstaten bij elkaar moet optellen om de ambitie op Unieniveau te bepalen, en dat zij anderzijds de betrokken lidstaat voldoende tijd moet bieden om terdege rekening te houden met de aanbevelingen van de Commissie voordat die lidstaat de laatste hand legt aan zijn nationale plan.

| (6) | De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria. |
| --- | --- |

(6)

De aanbevelingen van de Commissie met betrekking tot de ambities van de lidstaten op het gebied van hernieuwbare energie zijn gebaseerd op de formule die is vastgesteld in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999 en die is gebaseerd op objectieve criteria.

| (7) | Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede. |
| --- | --- |

(7)

Wat de energie-efficiëntie betreft, zijn de aanbevelingen van de Commissie gebaseerd op de beoordeling van het nationale ambitieniveau dat in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan naar voren is gebracht, in vergelijking met de collectieve inspanningen die nodig zijn om de doelstellingen van de Unie te bereiken, rekening houdend met de informatie die eventueel is verstrekt over specifieke nationale omstandigheden. De definitieve nationale bijdragen op het gebied van energie-efficiëntie moeten het kosteneffectieve potentieel voor energiebesparingen weerspiegelen en moeten worden onderbouwd met een robuuste langetermijnrenovatiestrategie en maatregelen tot uitvoering van de verplichting inzake energiebesparingen uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad (3). De lidstaten moeten ook aantonen dat zij naar behoren rekening hebben gehouden met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, met name door uit te leggen hoe energie-efficiëntie bijdraagt tot de kosteneffectieve verwezenlijking van de nationale doelstellingen inzake een concurrerende koolstofarme economie, energievoorzieningszekerheid en de bestrijding van energiearmoede.

| (8) | Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid. |
| --- | --- |

(8)

Op grond van de governanceverordening moeten de lidstaten een algemeen overzicht geven van de investeringen die nodig zijn om de in het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan vastgestelde doelstellingen, streefcijfers en bijdragen te bereiken, samen met een algemene beoordeling betreffende de bronnen van die investeringen. De nationale energie- en klimaatplannen moeten de transparantie en voorspelbaarheid van nationale beleidslijnen en maatregelen waarborgen, teneinde te zorgen voor investeringszekerheid.

| (9) | Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor het Verenigd Koninkrijk (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan het Verenigd Koninkrijk (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. |
| --- | --- |

(9)

Tegelijkertijd heeft de Commissie in het kader van de cyclus 2018-2019 van het Europees Semester sterk de nadruk gelegd op de investeringsbehoeften van de lidstaten op het gebied van energie en klimaat. Dit komt tot uiting in het landverslag 2019 voor het Verenigd Koninkrijk (4) en in de aanbeveling van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad aan het Verenigd Koninkrijk (5), als onderdeel van het proces van het Europees Semester. De Commissie heeft bij haar beoordeling van de ontwerpen van geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening gehouden met de bevindingen en aanbevelingen van het meest recente Europees Semester. De aanbevelingen van de Commissie zijn complementair met de meest recente landspecifieke aanbevelingen die zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. De lidstaten moeten er ook voor zorgen dat in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen rekening wordt gehouden met de meest recente landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester.

| (10) | Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken. |
| --- | --- |

(10)

Bovendien is in de governanceverordening bepaald dat elke lidstaat in zijn ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan — dat uiterlijk op 31 december 2019 moet worden ingediend — terdege rekening moet houden met eventuele aanbevelingen van de Commissie en dat, indien de betrokken lidstaat geen gevolg geeft aan een aanbeveling of een aanzienlijk deel daarvan, de lidstaat dit moet motiveren en zijn redenen openbaar moet maken.

| (11) | Indien van toepassing, moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken. |
| --- | --- |

(11)

Indien van toepassing, moeten de gegevens die de lidstaten vermelden in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen en latere actualiseringen daarvan dezelfde zijn als de gegevens die zij indienen bij Eurostat of het Europees Milieuagentschap. Voor de berekening van de grondslag voor modellen en prognoses is het cruciaal dat dezelfde bron en, indien beschikbaar, Europese statistieken worden gebruikt. Het gebruik van Europese statistieken maakt het mogelijk de gegevens en de prognoses in de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen beter te vergelijken.

| (12) | Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6). |
| --- | --- |

(12)

Alle elementen van bijlage I bij Verordening (EU) 2018/1999 moeten worden opgenomen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. In dit verband moet worden beoordeeld wat de geplande beleidslijnen en maatregelen voor gevolgen hebben op macro-economisch vlak, voor de volksgezondheid, het milieu, de werkgelegenheid, het onderwijs, de vaardigheden en op sociaal vlak. Het publiek en andere belanghebbenden moeten worden betrokken bij de voorbereiding van het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan. Deze en andere elementen zijn nader beschreven in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (6).

| (13) | In het definitieve plan moet het Verenigd Koninkrijk duidelijkere verbanden leggen tussen de nationale beleidslijnen en de dimensies van de energie-unie, en ook rekening houden met onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen in de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en onderzoek, innovatie en concurrentievermogen. Voorbeelden zijn het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, de invloed van het gebruik van bio-energie op de geplande emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw, en hoe de risico’s van klimaatverandering van invloed zijn op de energietoevoer. |
| --- | --- |

(13)

In het definitieve plan moet het Verenigd Koninkrijk duidelijkere verbanden leggen tussen de nationale beleidslijnen en de dimensies van de energie-unie, en ook rekening houden met onderlinge verbanden tussen de geplande beleidslijnen en maatregelen in de dimensies decarbonisatie, energiezekerheid en interne markt en onderzoek, innovatie en concurrentievermogen. Voorbeelden zijn het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, de invloed van het gebruik van bio-energie op de geplande emissies en verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw, en hoe de risico’s van klimaatverandering van invloed zijn op de energietoevoer.

| (14) | Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreide analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het plan zou ook gebaat zijn bij de inachtneming van de rol van de circulaire economie, door te verwijzen naar nationale strategieën en actieplannen en te wijzen op de voordelen ervan op en de potentiële wisselwerking ervan met de verlaging van broeikasgasemissies. |
| --- | --- |

(14)

Het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan zou baat hebben bij een uitgebreide analyse van de positie die de koolstofarme technologiesector op dit moment inneemt op de wereldmarkt, waarbij de aandacht wordt gevestigd op concurrentievoordelen en potentiële uitdagingen en waarbij wordt gewezen op meetbare doelstellingen voor de toekomst en het beleid en de maatregelen om deze te bereiken, met passende koppelingen naar het ondernemings- en industriebeleid. Het plan zou ook gebaat zijn bij de inachtneming van de rol van de circulaire economie, door te verwijzen naar nationale strategieën en actieplannen en te wijzen op de voordelen ervan op en de potentiële wisselwerking ervan met de verlaging van broeikasgasemissies.

| (15) | De aanbevelingen van de Commissie voor het Verenigd Koninkrijk zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van het Verenigd Koninkrijk dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7), |
| --- | --- |

(15)

De aanbevelingen van de Commissie voor het Verenigd Koninkrijk zijn gebaseerd op de beoordeling van het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan van het Verenigd Koninkrijk dat samen met deze aanbeveling wordt gepubliceerd (7),

BEVEELT HET VERENIGD KONINKRIJK AAN DE VOLGENDE MAATREGELEN TE NEMEN:

| 1. | Het effect van de aanvullende beleidslijnen en maatregelen, ook buiten de bouw- en vervoerssector, verder specificeren en kwantificeren voor het behalen van de broeikasgasdoelstelling van – 37 % in 2030 ten opzichte van 2005 voor sectoren die niet vallen onder de EU-regeling voor de emissiehandel. Deze omvat de overeenkomstige verbintenis uit hoofde van Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad (8) dat de emissies uit landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw niet hoger liggen dan de verwijderingen en waarin wordt vereist dat de onderliggende boekhoudregels worden toegepast. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Een aandeel hernieuwbare energie van ten minste 27 % voorstellen als de bijdrage van het Verenigd Koninkrijk aan de doelstelling van de EU inzake hernieuwbare energie voor 2030, volgens de formule in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1999. Een indicatief traject opnemen in het definitieve geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan dat overeenkomstig dat aandeel alle referentiepunten bereikt overeenkomstig artikel 4, onder a), punt 2, van Verordening (EU) 2018/1999, aangezien het niveau van de inspanningen moet worden verhoogd om dit streefcijfer collectief te bereiken. Gedetailleerde en gekwantificeerde beleidslijnen en maatregelen voorstellen die in overeenstemming zijn met de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (9) om een tijdige en kosteneffectieve verwezenlijking van deze bijdrage mogelijk te maken. Het ambitieniveau verhogen in de sector verwarming en koeling met het oog op het indicatieve streefcijfer in artikel 23 van Richtlijn (EU) 2018/2001 en het ambitieniveau verhogen met het oog op het streefcijfer voor vervoer in artikel 25 van Richtlijn (EU) 2018/2001. Aanvullende details verstrekken over de faciliterende kaders voor zelfverbruik van hernieuwbare energie en voor hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig de artikelen 21 en 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Nationale bijdragen vaststellen die aanzienlijk ambitieuzer zijn dan de prognoses uit de modellen die in het ontwerp van geïntegreerd nationaal energie- en klimaatplan worden aangehaald gezien de noodzaak om de inspanningen op te voeren om het streefcijfer inzake energie-efficiëntie van de Unie voor 2030 te behalen. Ambitieuzere beleidslijnen en maatregelen voorstellen die tegen 2030 extra energiebesparingen opleveren. Beleidslijnen en maatregelen vermelden voor de gehele periode 2021-2030. Een effectbeoordeling verstrekken voor de geplande beleidslijnen en maatregelen inzake energie-efficiëntie, met name wat betreft de verwachte energiebesparing die deze moeten opleveren. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De maatregelen ter ondersteuning van de doelstellingen op het gebied van de energiezekerheid met betrekking tot de diversificatie en de vermindering van de energieafhankelijkheid specificeren, met inbegrip van maatregelen die flexibiliteit en langetermijnaanvoer van kernbrandstof garanderen in het licht van de mogelijke ontwikkeling van zijn nucleaire opwekkingscapaciteit. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Toekomstgerichte doelstellingen en streefcijfers op het gebied van marktintegratie definiëren en met name een strategie en planning uiteenzetten voor de overgang op volledig marktconforme prijzen. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De tussen 2023 en 2030 te verwezenlijken nationale doelstellingen en financieringsdoelstellingen op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen verduidelijken, met name in verband met de energie-unie, zodat deze gemakkelijk meetbaar zijn en geschikt zijn om de verwezenlijking van de doelstellingen voor de andere dimensies van het geïntegreerde nationale energie- en klimaatplan te ondersteunen. Deze doelstellingen onderbouwen met specifieke en adequate beleidslijnen en maatregelen, met inbegrip van beleidslijnen en maatregelen die in samenwerking met andere lidstaten worden ontwikkeld, zoals het Europees strategisch plan voor energietechnologie. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Voortbouwen op het kader van de North Seas Energy Cooperation met betrekking tot de uitwisseling van goede praktijken voor steunregelingen en mogelijke projecten op het gebied van windenergie op zee, om de doelstellingen van de energie-unie voor meer energiezekerheid, duurzaamheid en concurrentievermogen te behalen. Gezien de beslissing van het Verenigd Koninkrijk om de Europese Unie te verlaten, moet het maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat de regionale samenwerking met Ierland voor paraatheid en reactievermogen in geval van noodsituaties voor elektriciteit en de veiligheid van de gas- en olietoevoer blijft doorgaan. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Zijn analyse van investeringsuitgaven en -bronnen in de dimensies van de energie-unie verbeteren, met inbegrip van passende financiering op nationaal en regionaal niveau, die op dit moment wordt verstrekt voor een aantal gebieden, en deze aanvullen met een algemeen overzicht van investeringsbehoeften, -risico’s en -belemmeringen. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Een lijst opstellen van alle energiesubsidies, met inbegrip van met name subsidies voor fossiele brandstoffen, en getroffen maatregelen en plannen om deze uit te faseren. |
| --- | --- |

9.

| 10. | De effecten van luchtverontreiniging voor de verschillende scenario’s schetsen, voorzien van een onderbouwing en met inachtneming van synergieën en wisselwerkingen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Rechtvaardige en billijke transitieaspecten vermelden, voornamelijk door de beoordeling van energiearmoede aan te geven, bijbehorende doelstellingen te vermelden en de sociale gevolgen en de gevolgen voor de werkgelegenheid en vaardigheden van de beleidslijnen, maatregelen en doelstellingen te beschrijven. Er moet speciale aandacht worden geschonken aan kool- en koolstofintensieve regio’s en het effect van de energietransitie daarop. Een specifieke beoordeling van kwesties in verband met energiearmoede toevoegen, met bijbehorende doelstellingen of specifieke beleidslijnen of maatregelen, zoals vereist uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1999. |
| --- | --- |

11.

Gedaan te Brussel, 18 juni 2019.

Voor de Commissie

Miguel ARIAS CAÑETE

Lid van de Commissie

---

(1)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1.

1

(2)  SWD(2019) 279.

2

(3)  Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van de Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 1).

3

(4)  SWD(2019) 1027 final.

4

(5)  COM(2019) 528 final van 5 juni 2019.

5

(6)  SWD(2019) 279 final.

6

(7)  SWD(2019) 279 final.

7

(8)  Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de opname van broeikasgasemissies en -verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw in het klimaat- en energiekader 2030, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 en Besluit nr. 529/2013/EU (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 1).

8

(9)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

9

---