# Il-Ġurnal Uffiċjali L 335/2015

| | ISSN 1977-074X |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | L 335 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Leġiżlazzjoni | Volum 5822 ta' Diċembru 2015 |

ISSN 1977-074X

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

L 335

Edizzjoni bil-Malti

Leġiżlazzjoni

Volum 5822 ta' Diċembru 2015

---

| Werrej | | II   Atti mhux leġiżlattivi | Paġna |
| --- | --- | --- | --- |
| | | ATTI ADOTTATI MINN KORPI STABBILITI PERMEZZ TA' FTEHIMIET INTERNAZZJONALI |
| | * | Ir-Regolament Nru 13-H tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (NU/KEE) – Dispożizzjonijiet uniformi rigward l-approvazzjoni ta’ karozzi tal-passiġġieri fir-rigward tal-ibbrejkjar [2015/2364] | 1 |

Werrej

II   Atti mhux leġiżlattivi

Paġna

ATTI ADOTTATI MINN KORPI STABBILITI PERMEZZ TA' FTEHIMIET INTERNAZZJONALI

*

Ir-Regolament Nru 13-H tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (NU/KEE) – Dispożizzjonijiet uniformi rigward l-approvazzjoni ta’ karozzi tal-passiġġieri fir-rigward tal-ibbrejkjar [2015/2364]

1

| MT | L-Atti li t-titoli tagħhom huma stampati b'tipa ċara huma dawk li għandhom x'jaqsmu mal-maniġment ta' kuljum ta' materji agrikoli, u li ġeneralment huma validi għal perijodu limitat.
  It-titoli ta'l-atti l-oħra kollha huma stampati b'tipa skura u mmarkati b'asterisk quddiemhom. |
| --- | --- |

MT

L-Atti li t-titoli tagħhom huma stampati b'tipa ċara huma dawk li għandhom x'jaqsmu mal-maniġment ta' kuljum ta' materji agrikoli, u li ġeneralment huma validi għal perijodu limitat.

It-titoli ta'l-atti l-oħra kollha huma stampati b'tipa skura u mmarkati b'asterisk quddiemhom.

---

II Atti mhux leġiżlattivi

ATTI ADOTTATI MINN KORPI STABBILITI PERMEZZ TA' FTEHIMIET INTERNAZZJONALI

| 22.12.2015 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | L 335/1 |
| --- | --- | --- | --- |

22.12.2015

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

L 335/1

---

It-testi NU/KEE oriġinali biss għandhom effett legali skont id-dritt internazzjonali pubbliku. L-istatus u d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament għandhom jiġu vverifikati fl-aħħar verżjoni tad-dokument tal-istatus tan-NU/KEE TRANS/WP.29/343, disponibbli fuq: http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html

Ir-Regolament Nru 13-H tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (NU/KEE) – Dispożizzjonijiet uniformi rigward l-approvazzjoni ta’ karozzi tal-passiġġieri fir-rigward tal-ibbrejkjar [2015/2364]

Jinkorpora t-test validu kollu sa:

Is-suppliment 16 għall-verżjoni oriġinali tar-Regolament – Id-data tad-dħul fis-seħħ: 15 ta’ Ġunju 2015

WERREJ

REGOLAMENTAZZJONI

| 1. | Kamp tal-applikazzjoni |
| --- | --- |

1.

| 2. | Definizzjonijiet |
| --- | --- |

2.

| 3. | Applikazzjoni għall-approvazzjoni |
| --- | --- |

3.

| 4. | Approvazzjoni |
| --- | --- |

4.

| 5. | Speċifikazzjonijiet |
| --- | --- |

5.

| 6. | Testijiet |
| --- | --- |

6.

| 7. | Modifika tat-tip ta’ vettura jew tas-sistema tal-ibbrejkjar u estensjoni tal-approvazzjoni |
| --- | --- |

7.

| 8. | Konformità tal-produzzjoni |
| --- | --- |

8.

| 9. | Penali għan-nuqqas ta’ konformità tal-produzzjoni |
| --- | --- |

9.

| 10. | Produzzjoni mwaqqfa għalkollox |
| --- | --- |

10.

| 11. | Ismijiet u indirizzi tas-Servizzi Tekniċi responsabbli mit-twettiq tat-testijiet tal-approvazzjoni u tal-Awtoritajiet tal-Approvazzjoni tat-Tip |
| --- | --- |

11.

| 12. | Dispożizzjonijiet tranżizzjonali |
| --- | --- |

12.

ANNESSI

| 1. | Komunikazzjoni |
| --- | --- |

1.

| Appendiċi - | Lista ta’ dejta dwar il-vettura għall-iskop ta’ approvazzjonijiet skont ir-Regolament Nru 90 |
| --- | --- |

Appendiċi -

| 2. | Arranġamenti tal-marki tal-approvazzjoni |
| --- | --- |

2.

| 3. | Testijiet tal-ibbrejkjar u l-prestazzjoni tas-sistemi tal-ibbrejkjar |
| --- | --- |

3.

| Appendiċi – | Proċedura għall-monitoraġġ tal-istat tal-iċċarġjar tal-batterija |
| --- | --- |

Appendiċi –

| 4. | Dispożizzjonijiet li jirrigwardaw is-sorsi tal-enerġija u l-apparat għall-ħażna tal-enerġija (akkumulaturi tal-enerġija) |
| --- | --- |

4.

| 5. | Id-distribuzzjoni tal-ibbrejkjar bejn il-fusien tal-vetturi |
| --- | --- |

5.

| Appendiċi 1 – | Proċedura tat-test tas-sekwenza tal-illokkjar tar-roti |
| --- | --- |

Appendiċi 1 –

| Appendiċi 2 – | Proċedura tat-test tat-torque fir-roti |
| --- | --- |

Appendiċi 2 –

| 6. | Ir-rekwiżiti tat-test għal vetturi mgħammra b’sistemi antilokk |
| --- | --- |

6.

| Appendiċi 1 – | Is-simboli u d-definizzjonijiet |
| --- | --- |

Appendiċi 1 –

| Appendiċi 2 – | L-użu tal-aderenza |
| --- | --- |

Appendiċi 2 –

| Appendiċi 3 – | Il-prestazzjoni fuq uċuħ b’aderenza li tvarja |
| --- | --- |

Appendiċi 3 –

| Appendiċi 4 – | Il-metodu tal-għażla tal-wiċċ b’aderenza baxxa |
| --- | --- |

Appendiċi 4 –

| 7. | Il-metodu tat-test bid-dinamometru tal-inerzja għal-firrodi tal-brejkijiet |
| --- | --- |

7.

| 8. | Rekwiżiti speċjali li għandhom jiġu applikati għall-aspetti tas-sikurezza ta’ sistemi kumplessi għall-kontroll elettroniku tal-vettura |
| --- | --- |

8.

| 9. | Sistemi għall-kontroll elettroniku tal-istabbiltà u għall-assistenza fl-ibbrejkjar |
| --- | --- |

9.

| Appendiċi 1 - | Użu tas-simulazzjoni tal-istabbiltà dinamika |
| --- | --- |

Appendiċi 1 -

| Appendiċi 2 - | Għodda ta’ simulazzjoni tal-istabbiltà dinamika u l-validazzjoni tagħha |
| --- | --- |

Appendiċi 2 -

| Appendiċi 3 - | Rapport tat-test dwar l-għodda ta’ simulazzjoni għall-funzjoni tal-istabbiltà tal-vettura |
| --- | --- |

Appendiċi 3 -

| Appendiċi 4 - | Metodu għad-determinazzjoni ta’ FABS u aABS |
| --- | --- |

Appendiċi 4 -

| Appendiċi 5 - | ipproċessar tad-dejta għall-BAS |
| --- | --- |

Appendiċi 5 -

1.   KAMP TAL-APPLIKAZZJONI

| 1.1. | Dan ir-Regolament japplika għall-ibbrejkjar ta’ vetturi tal-kategoriji M1 u N1
   (1). |
| --- | --- |

1.1.

Dan ir-Regolament japplika għall-ibbrejkjar ta’ vetturi tal-kategoriji M1 u N1
   (1).

| 1.2. | Dan ir-Regolament ma jkoprix:






  1.2.1. | Vetturi b’veloċità tad-disinn ta’ mhux aktar minn 25 km/h; |
| --- | --- | --- |

1.2.

Dan ir-Regolament ma jkoprix:

1.2.1.

Vetturi b’veloċità tad-disinn ta’ mhux aktar minn 25 km/h;

| 1.2.2. | Vetturi mgħammra għal sewwieqa invalidi. |
| --- | --- |

1.2.2.

Vetturi mgħammra għal sewwieqa invalidi.

2.   DEFINIZZJONIJIET

Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament,

| 2.1. | “Approvazzjoni ta’ vettura” tfisser l-approvazzjoni ta’ tip ta’ vettura fir-rigward tal-ibbrejkjar. |
| --- | --- |

2.1.

“Approvazzjoni ta’ vettura” tfisser l-approvazzjoni ta’ tip ta’ vettura fir-rigward tal-ibbrejkjar.

| 2.2. | “Tip ta’ vettura” tfisser kategorija ta’ vetturi li mhumiex differenti fir-rigward ta’ aspetti essenzjali bħalma huma:






  2.2.1. | Il-massa massima, kif definita fil-paragrafu 2.11 ta’ hawn taħt; |
| --- | --- | --- |

2.2.

“Tip ta’ vettura” tfisser kategorija ta’ vetturi li mhumiex differenti fir-rigward ta’ aspetti essenzjali bħalma huma:

2.2.1.

Il-massa massima, kif definita fil-paragrafu 2.11 ta’ hawn taħt;

| 2.2.2. | Id-distribuzzjoni tal-piż bejn il-fusien; |
| --- | --- |

2.2.2.

Id-distribuzzjoni tal-piż bejn il-fusien;

| 2.2.3. | Il-veloċità massima tad-disinn; |
| --- | --- |

2.2.3.

Il-veloċità massima tad-disinn;

| 2.2.4. | Tip differenti ta’ mezz tal-ibbrejkjar, b’referenza iżjed partikolari għall-preżenza jew in-nuqqas ta’ tagħmir għall-ibbrejkjar ta’ trejler jew kwalunkwe preżenza ta’ sistema elettrika tal-ibbrejkjar; |
| --- | --- |

2.2.4.

Tip differenti ta’ mezz tal-ibbrejkjar, b’referenza iżjed partikolari għall-preżenza jew in-nuqqas ta’ tagħmir għall-ibbrejkjar ta’ trejler jew kwalunkwe preżenza ta’ sistema elettrika tal-ibbrejkjar;

| 2.2.5. | It-tip ta’ magna; |
| --- | --- |

2.2.5.

It-tip ta’ magna;

| 2.2.6. | L-għadd u r-rapport tal-gerijiet; |
| --- | --- |

2.2.6.

L-għadd u r-rapport tal-gerijiet;

| 2.2.7. | Ir-rapport tat-trażmissjoni finali; |
| --- | --- |

2.2.7.

Ir-rapport tat-trażmissjoni finali;

| 2.2.8. | Il-qisien tat-tajers. |
| --- | --- |

2.2.8.

Il-qisien tat-tajers.

| 2.3. | “Apparat tal-ibbrejkjar” tfisser il-kombinazzjoni ta’ parts li l-funzjoni tagħhom hija li progressivament inaqqsu l-veloċità ta’ vettura li tkun miexja jew li jwaqqfuha għalkollox, jew li jżommuha wieqfa jekk din tkun diġà wieqfa; dawn il-funzjonijiet huma speċifikati fil-paragrafu 5.1.2 ta’ hawn taħt. It-tagħmir jikkonsisti mill-apparat ta’ kontroll, mit-trażmissjoni, u mill-brejk proprju. |
| --- | --- |

2.3.

“Apparat tal-ibbrejkjar” tfisser il-kombinazzjoni ta’ parts li l-funzjoni tagħhom hija li progressivament inaqqsu l-veloċità ta’ vettura li tkun miexja jew li jwaqqfuha għalkollox, jew li jżommuha wieqfa jekk din tkun diġà wieqfa; dawn il-funzjonijiet huma speċifikati fil-paragrafu 5.1.2 ta’ hawn taħt. It-tagħmir jikkonsisti mill-apparat ta’ kontroll, mit-trażmissjoni, u mill-brejk proprju.

| 2.4. | “Apparat ta’ kontroll” tfisser il-parti attwata direttament mis-sewwieq biex tipprovdi lit-trażmissjoni, l-enerġija meħtieġa biex tibbrejkjaha jew tikkontrollaha. Din l-enerġija tista’ tkun l-enerġija muskolari tas-sewwieq, jew enerġija minn sors ieħor ikkontrollat mis-sewwieq, jew kombinazzjoni ta’ dawn it-tipi varji ta’ enerġija. |
| --- | --- |

2.4.

“Apparat ta’ kontroll” tfisser il-parti attwata direttament mis-sewwieq biex tipprovdi lit-trażmissjoni, l-enerġija meħtieġa biex tibbrejkjaha jew tikkontrollaha. Din l-enerġija tista’ tkun l-enerġija muskolari tas-sewwieq, jew enerġija minn sors ieħor ikkontrollat mis-sewwieq, jew kombinazzjoni ta’ dawn it-tipi varji ta’ enerġija.

| 2.5. | “Trażmissjoni” tfisser il-kombinazzjoni tal-komponenti li jinsabu bejn l-apparat ta’ kontroll u l-brejk u li tgħaqqadhom funzjonalment. It-trażmissjoni tista’ tkun mekkanika, idrawlika, pnewmatika, elettrika jew imħallta. Fejn is-saħħa tal-ibbrejkjar tiġi minn jew tkun assistita minn sors ta’ enerġija indipendenti mis-sewwieq, ir-riżerva tal-enerġija fis-sistema hija wkoll parti mit-trażmissjoni.
  It-trażmissjoni hija maqsuma f’żewġ funzjonijiet indipendenti: it-trażmissjoni tal-kontroll u t-trażmissjoni tal-enerġija. Fejn f’dan ir-Regolament it-terminu “trażmissjoni” jintuża waħdu, ifisser kemm it-“trażmissjoni tal-kontroll” kif ukoll it-“trażmissjoni tal-enerġija”:






  2.5.1. | “Trażmissjoni tal-kontroll” tfisser il-kombinazzjoni tal-komponenti tat-trażmissjoni li jikkontrollaw it-tħaddim tal-brejkijiet, fosthom il-funzjoni tal-kontroll u r-riżerva/i meħtieġa tal-enerġija; |
| --- | --- | --- |

2.5.

“Trażmissjoni” tfisser il-kombinazzjoni tal-komponenti li jinsabu bejn l-apparat ta’ kontroll u l-brejk u li tgħaqqadhom funzjonalment. It-trażmissjoni tista’ tkun mekkanika, idrawlika, pnewmatika, elettrika jew imħallta. Fejn is-saħħa tal-ibbrejkjar tiġi minn jew tkun assistita minn sors ta’ enerġija indipendenti mis-sewwieq, ir-riżerva tal-enerġija fis-sistema hija wkoll parti mit-trażmissjoni.

It-trażmissjoni hija maqsuma f’żewġ funzjonijiet indipendenti: it-trażmissjoni tal-kontroll u t-trażmissjoni tal-enerġija. Fejn f’dan ir-Regolament it-terminu “trażmissjoni” jintuża waħdu, ifisser kemm it-“trażmissjoni tal-kontroll” kif ukoll it-“trażmissjoni tal-enerġija”:

2.5.1.

“Trażmissjoni tal-kontroll” tfisser il-kombinazzjoni tal-komponenti tat-trażmissjoni li jikkontrollaw it-tħaddim tal-brejkijiet, fosthom il-funzjoni tal-kontroll u r-riżerva/i meħtieġa tal-enerġija;

| 2.5.2. | “Trażmissjoni tal-enerġija” tfisser il-kombinazzjoni tal-komponenti li jipprovdu lill-brejkijiet bl-enerġija neċessarja għall-funzjoni tagħhom, fosthom ir-riżerva/i ta’ enerġija meħtieġa għat-tħaddim tal-brejkijiet. |
| --- | --- |

2.5.2.

“Trażmissjoni tal-enerġija” tfisser il-kombinazzjoni tal-komponenti li jipprovdu lill-brejkijiet bl-enerġija neċessarja għall-funzjoni tagħhom, fosthom ir-riżerva/i ta’ enerġija meħtieġa għat-tħaddim tal-brejkijiet.

| 2.6. | “Brejk” tfisser il-parti li fiha jiżviluppaw il-forzi li jopponu l-moviment tal-vettura. Jista’ jkun brejk ta’ frizzjoni (meta l-forzi huma ġġenerati mill-frizzjoni bejn żewġ partijiet tal-vettura li jimxu kontra xulxin); brejk elettriku (meta l-forzi huma ġġenerati minn azzjoni elettromanjetika bejn żewġ partijiet tal-vettura li jimxu relattivament ma’ xulxin iżda li mhumiex f’kuntatt ma’ xulxin); brejk bi fluwidu (fejn il-forzi huma ġġenerati mill-azzjoni ta’ fluwidu li jinsab bejn żewġ partijiet ta’ vettura li jimxu relattivament ma’ xulxin); jew brejk tal-magna (fejn il-forzi jinkisbu minn żieda artifiċjali fl-azzjoni ta’ bbrejkjar tal-magna, trażmessa lejn ir-roti); |
| --- | --- |

2.6.

“Brejk” tfisser il-parti li fiha jiżviluppaw il-forzi li jopponu l-moviment tal-vettura. Jista’ jkun brejk ta’ frizzjoni (meta l-forzi huma ġġenerati mill-frizzjoni bejn żewġ partijiet tal-vettura li jimxu kontra xulxin); brejk elettriku (meta l-forzi huma ġġenerati minn azzjoni elettromanjetika bejn żewġ partijiet tal-vettura li jimxu relattivament ma’ xulxin iżda li mhumiex f’kuntatt ma’ xulxin); brejk bi fluwidu (fejn il-forzi huma ġġenerati mill-azzjoni ta’ fluwidu li jinsab bejn żewġ partijiet ta’ vettura li jimxu relattivament ma’ xulxin); jew brejk tal-magna (fejn il-forzi jinkisbu minn żieda artifiċjali fl-azzjoni ta’ bbrejkjar tal-magna, trażmessa lejn ir-roti);

| 2.7. | “Tipi differenti ta’ apparat tal-ibbrejkjar” tfisser apparat li huwa differenti f’aspetti essenzjali bħal:






  2.7.1. | Komponenti li għandhom karatteristiki differenti; |
| --- | --- | --- |

2.7.

“Tipi differenti ta’ apparat tal-ibbrejkjar” tfisser apparat li huwa differenti f’aspetti essenzjali bħal:

2.7.1.

Komponenti li għandhom karatteristiki differenti;

| 2.7.2. | Komponent magħmul minn materjali li għandhom karatteristiki differenti, jew komponent differenti fil-forma jew daqs; |
| --- | --- |

2.7.2.

Komponent magħmul minn materjali li għandhom karatteristiki differenti, jew komponent differenti fil-forma jew daqs;

| 2.7.3. | Armar differenti tal-komponenti. |
| --- | --- |

2.7.3.

Armar differenti tal-komponenti.

| 2.8. | “Komponent tal-apparat tal-ibbrejkjar” tfisser waħda mill-parts individwali li, meta jiġu armati, jikkostitwixxu l-apparat tal-ibbrejkjar. |
| --- | --- |

2.8.

“Komponent tal-apparat tal-ibbrejkjar” tfisser waħda mill-parts individwali li, meta jiġu armati, jikkostitwixxu l-apparat tal-ibbrejkjar.

| 2.9. | “Ibbrejkjar progressiv u ggradwat” tfisser ibbrejkjar li matulu, fil-medda operattiva normali tat-tagħmir, u matul l-attwazzjoni tal-brejkijiet (ara paragrafu 2.16 ta’ hawn taħt):






  2.9.1. | Is-sewwieq jista’ jżid jew inaqqas fi kwalunkwe ħin il-forza tal-ibbrejkjar billi jaġixxi fuq l-apparat ta’ kontroll; |
| --- | --- | --- |

2.9.

“Ibbrejkjar progressiv u ggradwat” tfisser ibbrejkjar li matulu, fil-medda operattiva normali tat-tagħmir, u matul l-attwazzjoni tal-brejkijiet (ara paragrafu 2.16 ta’ hawn taħt):

2.9.1.

Is-sewwieq jista’ jżid jew inaqqas fi kwalunkwe ħin il-forza tal-ibbrejkjar billi jaġixxi fuq l-apparat ta’ kontroll;

| 2.9.2. | Il-forza tal-ibbrejkjar tvarja b’mod proporzjonali bħall-azzjoni fuq l-apparat ta’ kontroll (funzjoni monotonika); |
| --- | --- |

2.9.2.

Il-forza tal-ibbrejkjar tvarja b’mod proporzjonali bħall-azzjoni fuq l-apparat ta’ kontroll (funzjoni monotonika);

| 2.9.3. | Il-forza tal-ibbrejkjar tista’ tiġi faċilment regolata bi preċiżjoni biżżejjed. |
| --- | --- |

2.9.3.

Il-forza tal-ibbrejkjar tista’ tiġi faċilment regolata bi preċiżjoni biżżejjed.

| 2.10. | “Vettura mgħobbija”, sakemm ma jiġix iddikjarat mod ieħor, tfisser vettura mgħobbija b’tali mod li tilħaq il-“massa massima”; |
| --- | --- |

2.10.

“Vettura mgħobbija”, sakemm ma jiġix iddikjarat mod ieħor, tfisser vettura mgħobbija b’tali mod li tilħaq il-“massa massima”;

| 2.11. | “Massa massima” tfisser il-massa massima ddikjarata mill-manifattur tal-vettura li hija teknikament permissibbli (din il-massa tista’ tkun ogħla mill-“massa massima permissibbli” stipulata mill-amministrazzjoni nazzjonali). |
| --- | --- |

2.11.

“Massa massima” tfisser il-massa massima ddikjarata mill-manifattur tal-vettura li hija teknikament permissibbli (din il-massa tista’ tkun ogħla mill-“massa massima permissibbli” stipulata mill-amministrazzjoni nazzjonali).

| 2.12. | “Id-distribuzzjoni tal-massa bejn il-fusien” tfisser id-distribuzzjoni tal-effett tal-gravità fuq il-massa tal-vettura u/jew il-kontenuti tagħha bejn il-fusien. |
| --- | --- |

2.12.

“Id-distribuzzjoni tal-massa bejn il-fusien” tfisser id-distribuzzjoni tal-effett tal-gravità fuq il-massa tal-vettura u/jew il-kontenuti tagħha bejn il-fusien.

| 2.13. | “Tagħbija fuq ir-rota/fus” tfisser ir-reazzjoni statika vertikali (forza) tal-wiċċ tat-triq fl-erja ta’ kuntatt fuq ir-rota/roti tal-fus. |
| --- | --- |

2.13.

“Tagħbija fuq ir-rota/fus” tfisser ir-reazzjoni statika vertikali (forza) tal-wiċċ tat-triq fl-erja ta’ kuntatt fuq ir-rota/roti tal-fus.

| 2.14. | “Tagħbija massima stazzjonarja fuq ir-rota/fus” tfisser it-tagħbija stazzjonarja fuq ir-rota/fus miksuba fil-kundizzjoni tal-vettura mgħobbija. |
| --- | --- |

2.14.

“Tagħbija massima stazzjonarja fuq ir-rota/fus” tfisser it-tagħbija stazzjonarja fuq ir-rota/fus miksuba fil-kundizzjoni tal-vettura mgħobbija.

| 2.15. | “Apparat idrawliku tal-ibbrejkjar b’enerġija maħżuna” tfisser apparat tal-ibbrejkjar fejn l-enerġija tiġi pprovduta minn fluwidu idrawliku taħt pressjoni, maħżun f’akkumulatur wieħed jew aktar u alimentat minn pompa tal-pressjoni waħda jew aktar, kull waħda mgħammra b’mezz li jillimita l-pressjoni għal valur massimu. Dan il-valur għandu jkun speċifikat mill-manifattur. |
| --- | --- |

2.15.

“Apparat idrawliku tal-ibbrejkjar b’enerġija maħżuna” tfisser apparat tal-ibbrejkjar fejn l-enerġija tiġi pprovduta minn fluwidu idrawliku taħt pressjoni, maħżun f’akkumulatur wieħed jew aktar u alimentat minn pompa tal-pressjoni waħda jew aktar, kull waħda mgħammra b’mezz li jillimita l-pressjoni għal valur massimu. Dan il-valur għandu jkun speċifikat mill-manifattur.

| 2.16. | “Attwazzjoni” tfisser kemm l-għafsa kif ukoll ir-rilaxx tal-apparat tal-kontroll. |
| --- | --- |

2.16.

“Attwazzjoni” tfisser kemm l-għafsa kif ukoll ir-rilaxx tal-apparat tal-kontroll.

| 2.17. | “Ibbrejkjar elettriku riġenerattiv” tfisser sistema ta’ bbrejkjar li, waqt id-deċellerazzjoni, tipprovdi għall-qlib tal-enerġija kinetika tal-vettura f’enerġija elettrika.






  2.17.1. | “Apparat ta’ kontroll tas-sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv” tfisser apparat li jimmodula l-azzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv; |
| --- | --- | --- |

2.17.

“Ibbrejkjar elettriku riġenerattiv” tfisser sistema ta’ bbrejkjar li, waqt id-deċellerazzjoni, tipprovdi għall-qlib tal-enerġija kinetika tal-vettura f’enerġija elettrika.

2.17.1.

“Apparat ta’ kontroll tas-sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv” tfisser apparat li jimmodula l-azzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv;

| 2.17.2. | “Sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-Kategorija A” tfisser sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv li ma tkunx parti mis-sistema ta’ bbrekjar ta’ servizz; |
| --- | --- |

2.17.2.

“Sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-Kategorija A” tfisser sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv li ma tkunx parti mis-sistema ta’ bbrekjar ta’ servizz;

| 2.17.3. | “Sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-Kategorija B” tfisser sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv li tkun parti mis-sistema ta’ bbrekjar ta’ servizz; |
| --- | --- |

2.17.3.

“Sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-Kategorija B” tfisser sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv li tkun parti mis-sistema ta’ bbrekjar ta’ servizz;

| 2.17.4. | “Stat ta’ ċarġ elettriku” tfisser il-proporzjon istantanju tal-kwantità elettrika ta’ enerġija maħżuna fil-batterija tat-trazzjoni meta pparagunat mal-kwantità massima ta’ enerġija elettrika li tista’ tinħażen f’din il-batterija; |
| --- | --- |

2.17.4.

“Stat ta’ ċarġ elettriku” tfisser il-proporzjon istantanju tal-kwantità elettrika ta’ enerġija maħżuna fil-batterija tat-trazzjoni meta pparagunat mal-kwantità massima ta’ enerġija elettrika li tista’ tinħażen f’din il-batterija;

| 2.17.5. | “Batterija tat-trazzjoni” tfisser assemblaġġ ta’ akkumulaturi li jikkostitwixxi l-ħażna ta’ enerġija li tintuża għat-tħaddim tal-mutur(i) tat-trazzjoni tal-vettura. |
| --- | --- |

2.17.5.

“Batterija tat-trazzjoni” tfisser assemblaġġ ta’ akkumulaturi li jikkostitwixxi l-ħażna ta’ enerġija li tintuża għat-tħaddim tal-mutur(i) tat-trazzjoni tal-vettura.

| 2.18. | “Ibbrejkjar ikkoordinat” huwa mezz li jista’ jintuża fejn żewġ sorsi jew aktar ta’ bbrejkjar jitħaddmu minn apparat ta’ kontroll komuni, fejn wieħed mis-sorsi jista’ jingħata prijorità billi s-sors(i) l-ieħor jinżamm lura sabiex ikun meħtieġ moviment akbar tal-kontroll qabel ma jibda/jibdew jitħaddem/jitħaddmu. |
| --- | --- |

2.18.

“Ibbrejkjar ikkoordinat” huwa mezz li jista’ jintuża fejn żewġ sorsi jew aktar ta’ bbrejkjar jitħaddmu minn apparat ta’ kontroll komuni, fejn wieħed mis-sorsi jista’ jingħata prijorità billi s-sors(i) l-ieħor jinżamm lura sabiex ikun meħtieġ moviment akbar tal-kontroll qabel ma jibda/jibdew jitħaddem/jitħaddmu.

| 2.19. | Huma meħtieġa definizzjonijiet tal-“valur nominali” għall-prestazzjoni tal-ibbrejkjar ta’ referenza sabiex jitpoġġa valur fuq il-funzjoni tat-trasferiment tas-sistema tal-ibbrejkjar, li jorbot l-output mal-input għal vetturi b’mod individwali.






  2.19.1. | “Valur nominali” huwa definit bħala l-karatteristika li tista’ tintwera f’approvazzjoni tat-tip u li torbot ir-rata tal-ibbrejkjar tal-vettura waħedha mal-livell tal-varjabbli tal-input tal-brejkijiet. |
| --- | --- | --- |

2.19.

Huma meħtieġa definizzjonijiet tal-“valur nominali” għall-prestazzjoni tal-ibbrejkjar ta’ referenza sabiex jitpoġġa valur fuq il-funzjoni tat-trasferiment tas-sistema tal-ibbrejkjar, li jorbot l-output mal-input għal vetturi b’mod individwali.

2.19.1.

“Valur nominali” huwa definit bħala l-karatteristika li tista’ tintwera f’approvazzjoni tat-tip u li torbot ir-rata tal-ibbrejkjar tal-vettura waħedha mal-livell tal-varjabbli tal-input tal-brejkijiet.

| 2.20. | “Ibbrejkjar bi kmand awtomatiku” tfisser funzjoni f’sistema kumplessa ta’ kontroll elettroniku fejn l-attwazzjoni tas-sistema/i tal-ibbrejkjar jew tal-brejkijiet ta’ ċerti fusien issir għall-iskop li tiġġenera tnaqqis fil-veloċità tal-vettura bi jew mingħajr azzjoni diretta tas-sewwieq, li tirriżulta mill-evalwazzjoni awtomatika ta’ informazzjoni mibdija abbord. |
| --- | --- |

2.20.

“Ibbrejkjar bi kmand awtomatiku” tfisser funzjoni f’sistema kumplessa ta’ kontroll elettroniku fejn l-attwazzjoni tas-sistema/i tal-ibbrejkjar jew tal-brejkijiet ta’ ċerti fusien issir għall-iskop li tiġġenera tnaqqis fil-veloċità tal-vettura bi jew mingħajr azzjoni diretta tas-sewwieq, li tirriżulta mill-evalwazzjoni awtomatika ta’ informazzjoni mibdija abbord.

| 2.21. | “Ibbrejkjar selettiv” tfisser funzjoni f’sistema ta’ kontroll elettroniku kumplessa fejn l-attwazzjoni ta’ brejkijiet individwali ssir b’mezz awtomatiku li fih it-tnaqqis fil-veloċità tal-vettura jkun sekondarju għall-modifika fl-imġiba tal-vettura. |
| --- | --- |

2.21.

“Ibbrejkjar selettiv” tfisser funzjoni f’sistema ta’ kontroll elettroniku kumplessa fejn l-attwazzjoni ta’ brejkijiet individwali ssir b’mezz awtomatiku li fih it-tnaqqis fil-veloċità tal-vettura jkun sekondarju għall-modifika fl-imġiba tal-vettura.

| 2.22. | “Sinjal tal-ibbrejkjar”: sinjal loġiku li jindika l-attivazzjoni tal-brejkijiet kif speċifikat fil-paragrafu 5.2.22 ta’ dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

2.22.

“Sinjal tal-ibbrejkjar”: sinjal loġiku li jindika l-attivazzjoni tal-brejkijiet kif speċifikat fil-paragrafu 5.2.22 ta’ dan ir-Regolament.

| 2.23. | “Sinjal ta’ bbrejkjar ta’ emerġenza”: sinjal loġiku li jindika l-attivazzjoni tal-ibbrejkjar ta’ emerġenza kif speċifikat fil-paragrafu 5.2.23 ta’ dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

2.23.

“Sinjal ta’ bbrejkjar ta’ emerġenza”: sinjal loġiku li jindika l-attivazzjoni tal-ibbrejkjar ta’ emerġenza kif speċifikat fil-paragrafu 5.2.23 ta’ dan ir-Regolament.

| 2.24. | “Angolu tal-istering ta’ Ackermann” tfisser l-angolu li t-tanġent tiegħu huwa l-bażi tar-roti diviża bir-raġġ tad-dawra b’veloċità baxxa ħafna. |
| --- | --- |

2.24.

“Angolu tal-istering ta’ Ackermann” tfisser l-angolu li t-tanġent tiegħu huwa l-bażi tar-roti diviża bir-raġġ tad-dawra b’veloċità baxxa ħafna.

| 2.25. | “Sistema ta’ Kontroll Elettroniku tal-Istabbiltà” jew “Sistema ESC” tfisser sistema li jkollha l-attributi kollha li ġejjin:






  2.25.1. | Ittejjeb l-istabbiltà direzzjonali tal-vettura billi tal-inqas ikollha l-abilità li tikkontrolla individwalment it-torques tal-ibbrejkjar tar-roti tax-xellug u tal-lemin fuq kull fus (2) sabiex tipprovoka moment tal-korrezzjoni tal-imbardata (correcting yaw moment) abbażi tal-evalwazzjoni tal-imġiba reali tal-vettura mqabbla mad-determinazzjoni tal-imġiba tal-vettura mitluba mis-sewwieq; |
| --- | --- | --- |

2.25.

“Sistema ta’ Kontroll Elettroniku tal-Istabbiltà” jew “Sistema ESC” tfisser sistema li jkollha l-attributi kollha li ġejjin:

2.25.1.

Ittejjeb l-istabbiltà direzzjonali tal-vettura billi tal-inqas ikollha l-abilità li tikkontrolla individwalment it-torques tal-ibbrejkjar tar-roti tax-xellug u tal-lemin fuq kull fus (2) sabiex tipprovoka moment tal-korrezzjoni tal-imbardata (correcting yaw moment) abbażi tal-evalwazzjoni tal-imġiba reali tal-vettura mqabbla mad-determinazzjoni tal-imġiba tal-vettura mitluba mis-sewwieq;

| 2.25.2. | Tkun ikkontrollata mill-kompjuter, bil-kompjuter juża algoritmu b’ċirkwit magħluq sabiex jillimita l-oversteer tal-vettura u sabiex jillimita l-understeer tal-vettura fuq il-bażi tal-evalwazzjoni tal-imġiba reali tal-vettura meta mqabbla mad-determinazzjoni tal-imġiba tal-vettura mitluba mis-sewwieq; |
| --- | --- |

2.25.2.

Tkun ikkontrollata mill-kompjuter, bil-kompjuter juża algoritmu b’ċirkwit magħluq sabiex jillimita l-oversteer tal-vettura u sabiex jillimita l-understeer tal-vettura fuq il-bażi tal-evalwazzjoni tal-imġiba reali tal-vettura meta mqabbla mad-determinazzjoni tal-imġiba tal-vettura mitluba mis-sewwieq;

| 2.25.3. | Ikollha mezz sabiex tistabbilixxi direttament il-valur tar-rata tal-imbardata (yaw rate) tal-vettura u sabiex tikkalkula ż-żliq laterali (side-slip) jew id-derivattiv taż-żliq laterali tagħha fir-rigward tal-ħin; |
| --- | --- |

2.25.3.

Ikollha mezz sabiex tistabbilixxi direttament il-valur tar-rata tal-imbardata (yaw rate) tal-vettura u sabiex tikkalkula ż-żliq laterali (side-slip) jew id-derivattiv taż-żliq laterali tagħha fir-rigward tal-ħin;

| 2.25.4. | Ikollha mezz sabiex jimmonitorja l-inputs tas-sewwieq fir-rigward tad-direzzjoni mill-istering; kif ukoll |
| --- | --- |

2.25.4.

Ikollha mezz sabiex jimmonitorja l-inputs tas-sewwieq fir-rigward tad-direzzjoni mill-istering; kif ukoll

| 2.25.5. | Ikollha algoritmu sabiex jiddetermina l-ħtieġa, u mezz sabiex jimmodifika t-torque tal-propulsjoni, kif meħtieġ, sabiex jassisti lis-sewwieq fiż-żamma tal-kontroll tal-vettura. |
| --- | --- |

2.25.5.

Ikollha algoritmu sabiex jiddetermina l-ħtieġa, u mezz sabiex jimmodifika t-torque tal-propulsjoni, kif meħtieġ, sabiex jassisti lis-sewwieq fiż-żamma tal-kontroll tal-vettura.

| 2.26. | “Aċċelerazzjoni laterali” tfisser il-komponent tal-vektor tal-aċċellerazzjoni ta’ punt fl-assi perpendikulari tal-vettura mal-assi x tal-vettura (lonġitudinali) u parallel mal-pjan tat-triq. |
| --- | --- |

2.26.

“Aċċelerazzjoni laterali” tfisser il-komponent tal-vektor tal-aċċellerazzjoni ta’ punt fl-assi perpendikulari tal-vettura mal-assi x tal-vettura (lonġitudinali) u parallel mal-pjan tat-triq.

| 2.27. | “Oversteer” tfisser kundizzjoni li fiha, ir-rata tal-imbardata (yaw rate) tal-vettura tkun akbar mir-rata ta’ imbardata li kieku sseħħ bil-veloċità tal-vettura b’riżultat tal-angolu tal-istering ta’ Ackermann. |
| --- | --- |

2.27.

“Oversteer” tfisser kundizzjoni li fiha, ir-rata tal-imbardata (yaw rate) tal-vettura tkun akbar mir-rata ta’ imbardata li kieku sseħħ bil-veloċità tal-vettura b’riżultat tal-angolu tal-istering ta’ Ackermann.

| 2.28. | “Żliq laterali jew l-angolu taż-żliq laterali” tfisser l-arktanġent tal-proporzjon tal-veloċità laterali mal-veloċità lonġitudinali taċ-ċentru ta’ gravità tal-vettura. |
| --- | --- |

2.28.

“Żliq laterali jew l-angolu taż-żliq laterali” tfisser l-arktanġent tal-proporzjon tal-veloċità laterali mal-veloċità lonġitudinali taċ-ċentru ta’ gravità tal-vettura.

| 2.29. | “Understeer” tfisser kundizzjoni li fiha r-rata tal-imbardata tal-vettura tkun inqas mir-rata tal-imbardata li jkun hemm bil-veloċità tal-vettura b’riżultat tal-angolu tal-istering ta’ Ackermann. |
| --- | --- |

2.29.

“Understeer” tfisser kundizzjoni li fiha r-rata tal-imbardata tal-vettura tkun inqas mir-rata tal-imbardata li jkun hemm bil-veloċità tal-vettura b’riżultat tal-angolu tal-istering ta’ Ackermann.

| 2.30. | “Rata tal-imbardata” (yaw rate) tfisser ir-rata ta’ bdil tal-angolu tad-direzzjoni tal-vettura mkejjel fi gradi/sekondi ta’ rotazzjoni madwar assi vertikali minn ġewwa ċ-ċentru tal-gravità tal-vettura. |
| --- | --- |

2.30.

“Rata tal-imbardata” (yaw rate) tfisser ir-rata ta’ bdil tal-angolu tad-direzzjoni tal-vettura mkejjel fi gradi/sekondi ta’ rotazzjoni madwar assi vertikali minn ġewwa ċ-ċentru tal-gravità tal-vettura.

| 2.31. | “L-ogħla koeffiċjent tal-ibbrejkjar” (peak braking coefficient jew PBC) tfisser il-kejl tal-frizzjoni tat-tajer mal-wiċċ tat-triq, ibbażat fuq id-deċellerazzjoni massima ta’ tajer jdur. |
| --- | --- |

2.31.

“L-ogħla koeffiċjent tal-ibbrejkjar” (peak braking coefficient jew PBC) tfisser il-kejl tal-frizzjoni tat-tajer mal-wiċċ tat-triq, ibbażat fuq id-deċellerazzjoni massima ta’ tajer jdur.

| 2.32. | “Spazju komuni” tfisser erja li fuqha jistgħu jintwerew iżjed minn bozza indikattiva, indikatur, simbolu tal-identifikazzjoni, jew messaġġ ieħor, iżda mhux fl-istess ħin. |
| --- | --- |

2.32.

“Spazju komuni” tfisser erja li fuqha jistgħu jintwerew iżjed minn bozza indikattiva, indikatur, simbolu tal-identifikazzjoni, jew messaġġ ieħor, iżda mhux fl-istess ħin.

| 2.33. | “Fattur tal-istabbiltà statika” tfisser nofs il-wisa’ bejn ir-roti ta’ vettura diviż bl-għoli taċ-ċentru tal-gravità tagħha, espress ukoll bħala SSF = T/2H, fejn: T = wisa’ bejn ir-roti (fil-każ tal-vetturi li jkollhom iżjed minn wisa’ wieħed bejn ir-roti, tintuża l-medja; għall-fusien b’roti doppji, jintużaw ir-roti ta’ barra fil-kalkolazzjoni tat-“T”) u H = l-għoli taċ-ċentru tal-gravità tal-vettura għall-fusien b’roti doppji, jintużaw ir-roti ta’ barra fil-kalkolazzjoni tat-“T”) u H = l-għoli taċ-ċentru tal-gravità tal-vettura. |
| --- | --- |

2.33.

“Fattur tal-istabbiltà statika” tfisser nofs il-wisa’ bejn ir-roti ta’ vettura diviż bl-għoli taċ-ċentru tal-gravità tagħha, espress ukoll bħala SSF = T/2H, fejn: T = wisa’ bejn ir-roti (fil-każ tal-vetturi li jkollhom iżjed minn wisa’ wieħed bejn ir-roti, tintuża l-medja; għall-fusien b’roti doppji, jintużaw ir-roti ta’ barra fil-kalkolazzjoni tat-“T”) u H = l-għoli taċ-ċentru tal-gravità tal-vettura għall-fusien b’roti doppji, jintużaw ir-roti ta’ barra fil-kalkolazzjoni tat-“T”) u H = l-għoli taċ-ċentru tal-gravità tal-vettura.

| 2.34. | “Sistema għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar (BAS)” tfisser funzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar li tifhem meta jkun hemm episodju ta’ bbrejkjar ta’ emerġenza minn karatteristika tad-domanda tas-sewwiq għall-brejk u, f’dawn il-kundizzjonijiet:






  (a) | Tassisti lis-sewwieq biex jipproduċi r-rata massima ta’ bbrejkjar li tista’ tinkiseb, jew jew |
| --- | --- | --- |

2.34.

“Sistema għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar (BAS)” tfisser funzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar li tifhem meta jkun hemm episodju ta’ bbrejkjar ta’ emerġenza minn karatteristika tad-domanda tas-sewwiq għall-brejk u, f’dawn il-kundizzjonijiet:

(a)

Tassisti lis-sewwieq biex jipproduċi r-rata massima ta’ bbrejkjar li tista’ tinkiseb, jew jew

| (b) | Tkun biżżejjed sabiex tikkawża ċikli kompleti tas-Sistema Antilokk tal-Ibbrejkjar. |
| --- | --- |

(b)

Tkun biżżejjed sabiex tikkawża ċikli kompleti tas-Sistema Antilokk tal-Ibbrejkjar.

| 2.34.1. | “Sistema għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar tal-Kategorija A” tfisser sistema li tinduna b’kundizzjoni ta’ bbrekjar ta’ emerġenza ibbażata l-aktar (3) fuq il-forza li jagħmel is-sewwieq fuq il-pedala tal-brejk; |
| --- | --- |

2.34.1.

“Sistema għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar tal-Kategorija A” tfisser sistema li tinduna b’kundizzjoni ta’ bbrekjar ta’ emerġenza ibbażata l-aktar (3) fuq il-forza li jagħmel is-sewwieq fuq il-pedala tal-brejk;

| 2.34.2. | “Sistema għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar tal-Kategorija B” tfisser sistema li tinduna b’kundizzjoni ta’ bbrekjar ta’ emerġenza ibbażata primarjament (3) fuq il-veloċità li biha s-sewwieq jagħfas il-pedala tal-brejk; |
| --- | --- |

2.34.2.

“Sistema għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar tal-Kategorija B” tfisser sistema li tinduna b’kundizzjoni ta’ bbrekjar ta’ emerġenza ibbażata primarjament (3) fuq il-veloċità li biha s-sewwieq jagħfas il-pedala tal-brejk;

| 2.35. | “Kodiċi ta’ identifikazzjoni” jidentifika d-diski jew it-tnabar tal-brejkijiet, koperti mill-approvazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar skont dan ir-Regolament Ikun fih tal-anqas l-isem jew il-marka kummerċjali tal-manifattur u numru tal-identifikazzjoni |
| --- | --- |

2.35.

“Kodiċi ta’ identifikazzjoni” jidentifika d-diski jew it-tnabar tal-brejkijiet, koperti mill-approvazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar skont dan ir-Regolament Ikun fih tal-anqas l-isem jew il-marka kummerċjali tal-manifattur u numru tal-identifikazzjoni

3.   APPLIKAZZJONI GĦALL-APPROVAZZJONI

| 3.1. | L-applikazzjoni għall-approvazzjoni ta’ tip ta’ vettura fir-rigward tal-ibbrekjar għandha tiġi sottomessa mill-manifattur tal-vettura/jew mir-rappreżentant tiegħu li jkun ikkwalifikat kif jixraq. |
| --- | --- |

3.1.

L-applikazzjoni għall-approvazzjoni ta’ tip ta’ vettura fir-rigward tal-ibbrekjar għandha tiġi sottomessa mill-manifattur tal-vettura/jew mir-rappreżentant tiegħu li jkun ikkwalifikat kif jixraq.

| 3.2. | Din għandha tkun akkumpanjata minn tliet kopji tad-dokumenti msemmija hawn taħt u bid-dettalji li ġejjin:






  3.2.1. | Deskrizzjoni tat-tip ta’ vettura fir-rigward tal-oġġetti speċifikati fil-paragrafu 2.2 ta’ hawn fuq. Għandhom jiġu speċifikati n-numri u/jew simboli li jidentifikaw it-tip ta’ vettura u t-tip ta’ magna; |
| --- | --- | --- |

3.2.

Din għandha tkun akkumpanjata minn tliet kopji tad-dokumenti msemmija hawn taħt u bid-dettalji li ġejjin:

3.2.1.

Deskrizzjoni tat-tip ta’ vettura fir-rigward tal-oġġetti speċifikati fil-paragrafu 2.2 ta’ hawn fuq. Għandhom jiġu speċifikati n-numri u/jew simboli li jidentifikaw it-tip ta’ vettura u t-tip ta’ magna;

| 3.2.2. | Lista tal-komponenti, identifikati kif xieraq, li jikkostitwixxu l-apparat tal-ibbrejkjar; |
| --- | --- |

3.2.2.

Lista tal-komponenti, identifikati kif xieraq, li jikkostitwixxu l-apparat tal-ibbrejkjar;

| 3.2.3. | Dijagramma tal-apparat tal-ibbrejkjar armat u indikazzjoni tal-pożizzjoni tal-komponenti tiegħu fuq il-vettura; |
| --- | --- |

3.2.3.

Dijagramma tal-apparat tal-ibbrejkjar armat u indikazzjoni tal-pożizzjoni tal-komponenti tiegħu fuq il-vettura;

| 3.2.4. | Tpinġijiet dettaljati ta’ kull komponent sabiex jinstab u jiġi identifikat faċilment. |
| --- | --- |

3.2.4.

Tpinġijiet dettaljati ta’ kull komponent sabiex jinstab u jiġi identifikat faċilment.

| 3.3. | Vettura li tirrappreżenta t-tip ta’ vettura għall-approvazzjoni għandha tiġi ppreżentata lis-Servizz Tekniku li jwettaq it-testijiet tal-approvazzjoni. |
| --- | --- |

3.3.

Vettura li tirrappreżenta t-tip ta’ vettura għall-approvazzjoni għandha tiġi ppreżentata lis-Servizz Tekniku li jwettaq it-testijiet tal-approvazzjoni.

4.   APPROVAZZJONI

| 4.1. | Jekk it-tip ta’ vettura mressqa għall-approvazzjoni skont dan ir-Regolament tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 5 u 6 ta’ hawn taħt, għandha tingħata l-approvazzjoni għal dak it-tip ta’ vettura. |
| --- | --- |

4.1.

Jekk it-tip ta’ vettura mressqa għall-approvazzjoni skont dan ir-Regolament tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 5 u 6 ta’ hawn taħt, għandha tingħata l-approvazzjoni għal dak it-tip ta’ vettura.

| 4.2. | Għandu jiġi assenjat numru tal-approvazzjoni lil kull tip approvat, l-ewwel żewġ ċifri għandhom jindikaw is-serje tal-emendi li jinkorporaw l-aħħar emendi tekniċi importanti magħmula fir-Regolament fiż-żmien tal-approvazzjoni. L-istess Parti Kontraenti ma għandhiex tassenja l-istess numru lill-istess tip ta’ vettura mgħammra b’tip ieħor ta’ apparat tal-ibbrejkjar, jew lil tip ieħor ta’ vettura. |
| --- | --- |

4.2.

Għandu jiġi assenjat numru tal-approvazzjoni lil kull tip approvat, l-ewwel żewġ ċifri għandhom jindikaw is-serje tal-emendi li jinkorporaw l-aħħar emendi tekniċi importanti magħmula fir-Regolament fiż-żmien tal-approvazzjoni. L-istess Parti Kontraenti ma għandhiex tassenja l-istess numru lill-istess tip ta’ vettura mgħammra b’tip ieħor ta’ apparat tal-ibbrejkjar, jew lil tip ieħor ta’ vettura.

| 4.3. | L-avviż tal-approvazzjoni jew taċ-ċaħda tal-approvazzjoni ta’ tip ta’ vettura skont dan ir-Regolament għandu jiġi kkomunikat lill-Partijiet tal-Ftehim li japplikaw dan ir-Regolament permezz ta’ formola li tikkonforma mal-mudell fl-Anness 1 ta’ dan ir-Regolament u sommarju tal-informazzjoni li hemm fid-dokumenti li hemm referenza għalihom fil-paragrafi 3.2.1 sa 3.2.4 ta’ hawn fuq, it-tpinġijiet pprovduti mill-applikant għall-approvazzjoni għandhom ikunu f’format mhux akbar minn A 4 (210 × 297 mm), jew mitwija f’dak il-format u fuq skala xierqa. |
| --- | --- |

4.3.

L-avviż tal-approvazzjoni jew taċ-ċaħda tal-approvazzjoni ta’ tip ta’ vettura skont dan ir-Regolament għandu jiġi kkomunikat lill-Partijiet tal-Ftehim li japplikaw dan ir-Regolament permezz ta’ formola li tikkonforma mal-mudell fl-Anness 1 ta’ dan ir-Regolament u sommarju tal-informazzjoni li hemm fid-dokumenti li hemm referenza għalihom fil-paragrafi 3.2.1 sa 3.2.4 ta’ hawn fuq, it-tpinġijiet pprovduti mill-applikant għall-approvazzjoni għandhom ikunu f’format mhux akbar minn A 4 (210 × 297 mm), jew mitwija f’dak il-format u fuq skala xierqa.

| 4.4. | Ma’ kull vettura li tikkonforma ma’ tip tal-vettura approvat skont dan ir-Regolament, għandha titwaħħal b’mod li jolqot l-għajn u f’post faċilment aċċessibbli, kif speċifikat fuq il-formola tal-approvazzjoni, marka tal-approvazzjoni internazzjonali magħmula minn:






  4.4.1. | Ċirku madwar l-ittra “E”, segwit min-numru distintiv tal-pajjiż li jkun ħareġ l-approvazzjoni (4), u |
| --- | --- | --- |

4.4.

Ma’ kull vettura li tikkonforma ma’ tip tal-vettura approvat skont dan ir-Regolament, għandha titwaħħal b’mod li jolqot l-għajn u f’post faċilment aċċessibbli, kif speċifikat fuq il-formola tal-approvazzjoni, marka tal-approvazzjoni internazzjonali magħmula minn:

4.4.1.

Ċirku madwar l-ittra “E”, segwit min-numru distintiv tal-pajjiż li jkun ħareġ l-approvazzjoni (4), u

| 4.4.2. | In-numru ta’ dan ir-Regolament, segwit mill-ittra “R”, sing u n-numru tal-approvazzjoni, fuq il-lemin taċ-ċirku kif stipulat fil-paragrafu 4.4.1 ta’ hawn fuq. |
| --- | --- |

4.4.2.

In-numru ta’ dan ir-Regolament, segwit mill-ittra “R”, sing u n-numru tal-approvazzjoni, fuq il-lemin taċ-ċirku kif stipulat fil-paragrafu 4.4.1 ta’ hawn fuq.

| 4.4.3. | Fil-każ ta’ vettura li tikkonforma mar-rekwiżiti dwar il-Kontroll Elettroniku tal-Istabbiltà u s-Sistema għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar tal-Anness 9 ta’ dan ir-Regolament, għandhom jitqiegħdu l-ittri addizzjonali “ESC” fuq il-lemin direttament maġenb l-ittra “R” imsemmija fil-paragrafu 4.4.2 ta’ hawn fuq. |
| --- | --- |

4.4.3.

Fil-każ ta’ vettura li tikkonforma mar-rekwiżiti dwar il-Kontroll Elettroniku tal-Istabbiltà u s-Sistema għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar tal-Anness 9 ta’ dan ir-Regolament, għandhom jitqiegħdu l-ittri addizzjonali “ESC” fuq il-lemin direttament maġenb l-ittra “R” imsemmija fil-paragrafu 4.4.2 ta’ hawn fuq.

| 4.4.4. | Fil-każ ta’ vetturi li jikkonformaw mar-rekwiżiti dwar il-Funzjoni tal-Istabbiltà tal-Vettura li jinsabu fl-Anness 21 tar-Regolament Nru13 u r-rekwiżiti dwar is-Sistema għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar li jinsabu fl-Anness 9 ta’ dan ir-Regolament, għandhom jitpoġġew l-ittri addizzjonali “VSF” fuq il-lemin eżatt tal-ittra “R” imsemmija fil-paragrafu 4.4.2 ta’ hawn fuq |
| --- | --- |

4.4.4.

Fil-każ ta’ vetturi li jikkonformaw mar-rekwiżiti dwar il-Funzjoni tal-Istabbiltà tal-Vettura li jinsabu fl-Anness 21 tar-Regolament Nru13 u r-rekwiżiti dwar is-Sistema għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar li jinsabu fl-Anness 9 ta’ dan ir-Regolament, għandhom jitpoġġew l-ittri addizzjonali “VSF” fuq il-lemin eżatt tal-ittra “R” imsemmija fil-paragrafu 4.4.2 ta’ hawn fuq

| 4.5. | Jekk il-vettura tikkonforma ma’ tip ta’ vettura approvat, skont Regolament wieħed jew aktar annessi mal-Ftehim, fil-pajjiż li jkun ħareġ l-approvazzjoni skont dan ir-Regolament, is-simbolu stipulat fil-paragrafu 4.4.1 ta’ hawn fuq m’għandux għalfejn ikun imtenni; f’każ bħal dan, in-numri tar-Regolament u tal-approvazzjoni flimkien mas-simboli addizzjonali tar-Regolamenti kollha li skonthom tkun ingħatat l-approvazzjoni fil-pajjiż li jkun ta l-approvazzjoni skont dan ir-Regolament għandhom jitqiegħdu f’kolonni vertikali fuq il-lemin tas-simbolu stipulat fil-paragrafu 4.4.1 ta’ hawn fuq. |
| --- | --- |

4.5.

Jekk il-vettura tikkonforma ma’ tip ta’ vettura approvat, skont Regolament wieħed jew aktar annessi mal-Ftehim, fil-pajjiż li jkun ħareġ l-approvazzjoni skont dan ir-Regolament, is-simbolu stipulat fil-paragrafu 4.4.1 ta’ hawn fuq m’għandux għalfejn ikun imtenni; f’każ bħal dan, in-numri tar-Regolament u tal-approvazzjoni flimkien mas-simboli addizzjonali tar-Regolamenti kollha li skonthom tkun ingħatat l-approvazzjoni fil-pajjiż li jkun ta l-approvazzjoni skont dan ir-Regolament għandhom jitqiegħdu f’kolonni vertikali fuq il-lemin tas-simbolu stipulat fil-paragrafu 4.4.1 ta’ hawn fuq.

| 4.6. | Il-marka tal-approvazzjoni għandha tkun tista’ tinqara b’mod ċar u tkun b’tali mod li ma tistax titħassar. |
| --- | --- |

4.6.

Il-marka tal-approvazzjoni għandha tkun tista’ tinqara b’mod ċar u tkun b’tali mod li ma tistax titħassar.

| 4.7. | Il-marka tal-approvazzjoni għandha titqiegħed qrib ta’ jew fuq it-tabella tad-dejta tal-vettura. |
| --- | --- |

4.7.

Il-marka tal-approvazzjoni għandha titqiegħed qrib ta’ jew fuq it-tabella tad-dejta tal-vettura.

| 4.8. | L-Anness 2 ta’ dan ir-Regolament jagħti eżempji ta’ arranġamenti tal-marki tal-approvazzjoni. |
| --- | --- |

4.8.

L-Anness 2 ta’ dan ir-Regolament jagħti eżempji ta’ arranġamenti tal-marki tal-approvazzjoni.

5.   SPEĊIFIKAZZJONIJIET

5.1.   Ġenerali

5.1.1.   L-apparat tal-ibbrejkjar

5.1.1.1.   L-apparat tal-ibbrejkjar għandu jkun iddisinjat, mibni u mwaħħal b’tali mod li jippermetti lill-vettura, f’użu normali, minkejja l-vibrazzjoni li għaliha taf tkun soġġetta, tikkonforma mad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament.

5.1.1.2.   B’mod partikolari, l-apparat tal-ibbrejkjar għandu jkun iddisinjat, mibni u mwaħħal b’tali mod li jkun kapaċi jiflaħ għall-fenomeni ta’ korrużjoni u taż-żmien li jiġi espost għalihom.

5.1.1.3.   Il-firrodi tal-brejkijiet ma għandux ikun fihom asbestos.

5.1.1.4.   L-effikaċja tal-apparat tal-ibbrejkjar ma għandhiex tkun affettwata ħażin mill-kampijiet manjetiċi jew elettriċi. (Dan għandu jintwera b’konformità mar-Regolament Nru 10, is-serje tal-emendi 02.)

5.1.1.5.   Sinjal ta’ rilevament ta’ ħsara jista’ jinterrompi momentarjament (< 10 ms) is-sinjal tad-domanda fit-trażmissjoni tal-kontroll, bil-kundizzjoni li b’hekk ma titnaqqasx il-prestazzjoni tal-ibbrejkjar.

5.1.2.   Il-funzjonijiet tal-apparat tal-ibbrejkjar

L-apparat tal-ibbrejkjar definit fil-paragrafu 2.3 ta’ dan ir-Regolament għandu jaqdi l-funzjonijiet li ġejjin:

5.1.2.1.   Sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz

Is-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz għandha tippermetti li l-moviment tal-vettura jiġi kkontrollat u li din titwaqqaf bla periklu, malajr u b’mod effettiv, tkun xi tkun il-veloċità u t-tagħbija tagħha, u fuq kull xaqliba ‘l fuq jew ‘l isfel. Għandu jkun possibbli li din l-azzjoni ta’ bbrekjar tkun gradwata. Is-sewwieq għandu jkun kapaċi jikseb din l-azzjoni ta’ bbrejkjar mis-sit tas-sewqan tiegħu mingħajr ma jneħħi jdejh minn fuq il-kontroll tal-istering.

5.1.2.2.   Sistema tal-ibbrejkjar sekondarju

Is-sistema tal-ibbrejkjar sekondarju trid tippermetti, bl-applikazzjoni tal-apparat ta’ kontroll tal-brejk ta’ servizz, li l-vettura titwaqqaf f’distanza raġonevoli f’każ ta’ ħsara fis-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz. Għandu jkun possibbli li din l-azzjoni ta’ bbrekjar tkun gradwata. Is-sewwieq għandu jkun kapaċi jikseb din l-azzjoni ta’ bbrejkjar mis-sit tas-sewqan tiegħu mingħajr ma jneħħi jdejh minn fuq il-kontroll tal-istering. Għall-għanijiet ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, qiegħed jiġi ssoponut li ma tkunx tista’ sseħħ aktar minn ħsara waħda fis-sistema tal-ibbrejkjar fl-istess f’ħin.

5.1.2.3.   Sistema tal-bbrejkar tal-parking

Is-sistema tal-ibbrejkar tal-parking għandha tippermetti li l-vettura tinżamm wieqfa fuq xaqliba ‘l fuq jew ‘l isfel anke fin-nuqqas tas-sewwieq, u l-parts li jaħdmu f’dak il-ħin jinżammu f’pożizzjoni llokkjata b’mezz purament mekkaniku. Is-sewwieq għandu jkun kapaċi jikseb din l-azzjoni tal-ibbrejkjar mis-sit tiegħu tas-sewqan.

5.1.3.   Ir-rekwiżiti tal-Anness 8 għandhom jiġu applikati għall-aspetti tas-sikurezza tas-sistemi elettroniċi kumplessi kollha ta’ kontroll tal-vettura li jipprovdu jew li jiffurmaw parti mit-trażmissjoni tal-kontroll tal-funzjoni tal-ibbrejkjar, fosthom dawk li jużaw is-sistema/i ta’ bbrejkjar għal ibbrejkjar bi kmand awtomatiku jew ibbrejkjar selettiv.

Madankollu, is-sistemi jew il-funzjonijiet li jużaw is-sistema tal-ibbrejkjar bħala l-mezz biex jintlaħaq għan ta’ livell ogħla huma soġġetti għall-Anness 8 biss jekk ikollhom effett dirett fuq is-sistema tal-ibbrejkjar. Jekk jiġu pprovduti sistemi bħal dawn, dawn ma għandhomx jiġu diżattivati matul l-ittestjar tal-approvazzjoni tat-tip tas-sistema tal-ibbrejkjar.

5.1.4.   Dispożizzjonijiet għall-ispezzjoni teknika perjodika tas-sistema tal-ibbrejkjar

5.1.4.1.   Irid ikun possibbli li tiġi vvalutata l-kundizzjoni ta’ konsum tal-komponenti tal-brejk ta’ servizz li jkunu soġġetti għal dan it-tip ta’ użu, eż. l-firrodi u tnabar/diski (fil-każ tat-tnabar jew id-diski, il-valutazzjoni dwar il-konsum mhux bilfors issir fil-ħin tal-ispezzjoni teknika perjodika). Il-metodu li bih jista’ jsir dan huwa definit fil-paragrafu 5.2.11.2 ta’ dan ir-Regolament.

5.1.4.2.   Irid ikun possibbli li jiġi vverifikat b’mod frekwenti u sempliċi, l-istatus operazzjonali korrett ta’ dawk is-sistemi elettroniċi kumplessi li jkollhom kontroll fuq il-brejkijiet. Jekk tkun meħtieġa informazzjoni speċjali, din għandha tkun disponibbli liberament.

5.1.4.2.1.   Jekk l-istatus operazzjonali jiġi indikat lis-sewwieq permezz ta’ sinjali ta’ twissija, kif speċifikat f’dan ir-Regolament, għandu jkun possibbli li waqt l-ispezzjoni teknika perjodika, jiġi kkonfermat l-istatus operazzjonali korrett permezz ta’ osservazzjoni viżwali tas-sinjali ta’ twissija wara li tinxtegħel l-ignixin.

5.1.4.2.2.   Waqt l-approvazzjoni tat-tip, il-mezzi implimentati sabiex jipproteġu kontra modifikazzjoni sempliċi mhux awtorizzata tal-operazzjoni għall-mezz ta’ verifika magħżul mill-manifattur (eż. is-sinjal ta’ twissija) għandhom jiġu deskritti fil-qosor b’mod kunfidenzjali. Alternattivament, dan ir-rekwiżit ta’ protezzjoni jiġi ssodisfat meta jkun disponibbli mezz sekondarju biex jiġi vverifikat l-istatus operazzjonali korrett.

5.1.4.3.   Irid ikun possibbli li jiġu ġġenerati l-forzi massimi tal-ibbrejkjar taħt kundizzjonijiet statiċi fuq ir-rombli dinamometriċi jew romblu għall-ittestjar tal-brejkijiet.

5.2.   Il-karatteristiċi tas-sistemi tal-ibbrejkjar

5.2.1.   Is-sett tas-sistemi tal-ibbrejkjar li bih hija mgħammra vettura għandu jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti għas-sistemi ta’ bbrejkjar ta’ servizz, dak sekondarju u dak tal-ipparkjar.

5.2.2.   Is-sistemi li jipprovdu l-funzjonijiet tal-ibbrejkjar tas-servizz, l-ibbrejkjar sekondarju u l-ibbrejkjar tal-parking jista’ jkollhom komponenti komuni, sakemm dawn jissodisfaw il-kundizzjonijiet li ġejjin:

| 5.2.2.1. | Għandu jkun hemm mill-inqas żewġ apparati ta’ kontroll, indipendenti minn xulxin u aċċessibbli b’mod faċli għas-sewwieq mill-pożizzjoni normali ta’ sewqan tiegħu. Kull apparat ta’ kontroll ta’ brejk għandu jkun iddisinjat b’mod li huwa jerġa’ lura fil-pożizzjoni diżattivata għalkollox meta jintreħa. Dan ir-rekwiżit ma għandux japplika għall-apparat ta’ kontroll tal-brejk tal-parking meta huwa jkun illokkjat mekkanikament f’pożizzjoni attiva; |
| --- | --- |

5.2.2.1.

Għandu jkun hemm mill-inqas żewġ apparati ta’ kontroll, indipendenti minn xulxin u aċċessibbli b’mod faċli għas-sewwieq mill-pożizzjoni normali ta’ sewqan tiegħu. Kull apparat ta’ kontroll ta’ brejk għandu jkun iddisinjat b’mod li huwa jerġa’ lura fil-pożizzjoni diżattivata għalkollox meta jintreħa. Dan ir-rekwiżit ma għandux japplika għall-apparat ta’ kontroll tal-brejk tal-parking meta huwa jkun illokkjat mekkanikament f’pożizzjoni attiva;

| 5.2.2.2. | L-apparat ta’ kontroll tas-sistema ta’ bbrejkjar ta’ servizz għandu jkun indipendenti mill-apparat ta’ kontroll tas-sistema tal-brejk tal-ipparkjar; |
| --- | --- |

5.2.2.2.

L-apparat ta’ kontroll tas-sistema ta’ bbrejkjar ta’ servizz għandu jkun indipendenti mill-apparat ta’ kontroll tas-sistema tal-brejk tal-ipparkjar;

| 5.2.2.3. | L-effikaċja tal-konnessjoni bejn is-sistema tal-ibbrejkjar tas-servizz u l-komponenti varji tas-sistema tat-trażmissjoni ma għandhiex tonqos wara ċertu perjodu tal-użu; |
| --- | --- |

5.2.2.3.

L-effikaċja tal-konnessjoni bejn is-sistema tal-ibbrejkjar tas-servizz u l-komponenti varji tas-sistema tat-trażmissjoni ma għandhiex tonqos wara ċertu perjodu tal-użu;

| 5.2.2.4. | Is-sistema tal-brejk tal-parking trid tkun iddisinjata b’tali mod li tista’ tiġi attwata meta l-vettura tkun miexja. Dan ir-rekwiżit jista’ jintlaħaq bl-attwazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz tal-vettura, anki parzjalment, permezz ta’ kontroll awżiljarju; |
| --- | --- |

5.2.2.4.

Is-sistema tal-brejk tal-parking trid tkun iddisinjata b’tali mod li tista’ tiġi attwata meta l-vettura tkun miexja. Dan ir-rekwiżit jista’ jintlaħaq bl-attwazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz tal-vettura, anki parzjalment, permezz ta’ kontroll awżiljarju;

| 5.2.2.5. | Bla ħsara għar-rekwiżiti tal-paragrafu 5.1.2.3 ta’ dan ir-Regolament, is-sistema ta’ brejk ta’ servizz u s-sistema tal-brejk tal-ipparkjar jistgħu jużaw komponenti komuni fit-trażmissjoni(jiet) tagħhom, bil-kundizzjoni li fl-eventwalità ta’ ħsara f’xi parti tat-trażmissjoni, ir-rekwiżiti għall-ibbrejkjar sekondarju jibqgħu assigurati; |
| --- | --- |

5.2.2.5.

Bla ħsara għar-rekwiżiti tal-paragrafu 5.1.2.3 ta’ dan ir-Regolament, is-sistema ta’ brejk ta’ servizz u s-sistema tal-brejk tal-ipparkjar jistgħu jużaw komponenti komuni fit-trażmissjoni(jiet) tagħhom, bil-kundizzjoni li fl-eventwalità ta’ ħsara f’xi parti tat-trażmissjoni, ir-rekwiżiti għall-ibbrejkjar sekondarju jibqgħu assigurati;

| 5.2.2.6. | Fl-eventwalità ta’ ksur ta’ kwalunkwe komponent għajr il-brejkijiet (kif definit fil-paragrafu 2.6 ta’ hawn fuq) jew tal-komponenti li jissemmew fil-paragrafu 5.2.2.10 ta’ hawn taħt, jew ta’ kull ħsara oħra tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz (ma jaħdimx tajjeb, eżawriment parzjali jew totali ta’ riżerva ta’ enerġija), dik il-parti tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz li mhijiex affettwata mill-ħsara, għandha twaqqaf il-vettura kompletament fil-kundizzjonijiet stipulati għal ibbrejkjar sekondarju; |
| --- | --- |

5.2.2.6.

Fl-eventwalità ta’ ksur ta’ kwalunkwe komponent għajr il-brejkijiet (kif definit fil-paragrafu 2.6 ta’ hawn fuq) jew tal-komponenti li jissemmew fil-paragrafu 5.2.2.10 ta’ hawn taħt, jew ta’ kull ħsara oħra tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz (ma jaħdimx tajjeb, eżawriment parzjali jew totali ta’ riżerva ta’ enerġija), dik il-parti tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz li mhijiex affettwata mill-ħsara, għandha twaqqaf il-vettura kompletament fil-kundizzjonijiet stipulati għal ibbrejkjar sekondarju;

| 5.2.2.7. | Jekk l-ibbrejkar ta’ servizz ikun żgurat bl-azzjoni tal-enerġija muskolari tas-sewwieq megħjun minn riżerva ta’ enerġija waħda jew aktar, l-ibbrejkjar sekondarju għandu, fil-każ ta’ ħsara f’dik l-għajnuna, ikun jista’ jiġi assigurat mill-enerġija muskolari tas-sewwieq megħjun mir-riżervi ta’ enerġija, jekk ikun hemm, li mhumiex affettwati mill-ħsara, fejn il-forza applikata fuq l-apparat ta’ kontroll tal-brejk ta’ servizz ma tkunx aktar mill-massimu stipulat; |
| --- | --- |

5.2.2.7.

Jekk l-ibbrejkar ta’ servizz ikun żgurat bl-azzjoni tal-enerġija muskolari tas-sewwieq megħjun minn riżerva ta’ enerġija waħda jew aktar, l-ibbrejkjar sekondarju għandu, fil-każ ta’ ħsara f’dik l-għajnuna, ikun jista’ jiġi assigurat mill-enerġija muskolari tas-sewwieq megħjun mir-riżervi ta’ enerġija, jekk ikun hemm, li mhumiex affettwati mill-ħsara, fejn il-forza applikata fuq l-apparat ta’ kontroll tal-brejk ta’ servizz ma tkunx aktar mill-massimu stipulat;

| 5.2.2.8. | Jekk il-forza tal-ibbrejkjar ta’ servizz u t-trażmissjoni jkunu jiddependu esklussivament fuq l-użu ta’ riżerva ta’ enerġija kkontrollata mis-sewwieq, għandu jkun hemm mill-inqas żewġ riżervi ta’ enerġija indipendenti għalkollox, kull waħda pprovduta bit-trażmissjoni tagħha stess, u bit-tnejn li huma jkunu indipendenti; kull waħda minnhom tista’ taħdem fuq il-brejkijiet ta’ żewġ roti jew aktar magħżula b’tali mod li jkunu kapaċi li waħedhom jassiguraw il-livell stipulat ta’ bbrejkjar sekondarju mingħajr ma jipperikolaw l-istabbilità tal-vettura matul l-ibbrejkjar; barra minn hekk, kull waħda mir-riżervi ta’ enerġija msemmija hawn fuq trid tkun mgħammra b’apparat ta’ twissija kif definit fil-paragrafu 5.2.1.13 ta’ hawn taħt. |
| --- | --- |

5.2.2.8.

Jekk il-forza tal-ibbrejkjar ta’ servizz u t-trażmissjoni jkunu jiddependu esklussivament fuq l-użu ta’ riżerva ta’ enerġija kkontrollata mis-sewwieq, għandu jkun hemm mill-inqas żewġ riżervi ta’ enerġija indipendenti għalkollox, kull waħda pprovduta bit-trażmissjoni tagħha stess, u bit-tnejn li huma jkunu indipendenti; kull waħda minnhom tista’ taħdem fuq il-brejkijiet ta’ żewġ roti jew aktar magħżula b’tali mod li jkunu kapaċi li waħedhom jassiguraw il-livell stipulat ta’ bbrejkjar sekondarju mingħajr ma jipperikolaw l-istabbilità tal-vettura matul l-ibbrejkjar; barra minn hekk, kull waħda mir-riżervi ta’ enerġija msemmija hawn fuq trid tkun mgħammra b’apparat ta’ twissija kif definit fil-paragrafu 5.2.1.13 ta’ hawn taħt.

| 5.2.2.9. | Jekk il-forza tal-ibbrejkjar ta’ servizz u t-trażmissjoni jkunu jiddependu esklussivament fuq l-użu ta’ riżerva ta’ enerġija, riżerva waħda ta’ enerġija għat-trażmissjoni titqies biżżejjed, bil-kundizzjoni li l-ibbrejkjar sekondarju stipulat ikun assigurat bl-azzjoni tal-enerġija muskolari tas-sewwieq li taġixxi fuq l-apparat ta’ kontroll tal-brejk ta’ servizz u li r-rekwiżiti tal-paragrafu 5.2.5 ta’ hawn taħt jiġu ssodisfati; |
| --- | --- |

5.2.2.9.

Jekk il-forza tal-ibbrejkjar ta’ servizz u t-trażmissjoni jkunu jiddependu esklussivament fuq l-użu ta’ riżerva ta’ enerġija, riżerva waħda ta’ enerġija għat-trażmissjoni titqies biżżejjed, bil-kundizzjoni li l-ibbrejkjar sekondarju stipulat ikun assigurat bl-azzjoni tal-enerġija muskolari tas-sewwieq li taġixxi fuq l-apparat ta’ kontroll tal-brejk ta’ servizz u li r-rekwiżiti tal-paragrafu 5.2.5 ta’ hawn taħt jiġu ssodisfati;

| 5.2.2.10. | Ċerti parts, bħalma huma l-pedala u l-bearing tagħha, iċ-ċilindru ewlieni u l-pistun jew il-pistuni tiegħu, il-valv ta’ kontroll, is-sistema li tgħaqqad il-pedala u ċ-ċilindru ewlieni jew il-valv ta’ kontroll, iċ-ċilindri tal-brejkijiet u l-pistuni tagħhom, u l-assemblaġġi tal-lieva u l-cam tal-brejkijiet, ma għandhomx jitqiesu bħala soġġetti għal ksur jekk ikunu ta’ daqs xieraq, ikunu aċċessibbli faċilment għall-manutenzjoni, u jesebixxu karatteristiċi ta’ sikurezza li huma għallinqas ugwali għal dawk stipulati għal komponenti essenzjali oħrajn (bħalma hija s-sistema li tgħaqqad l-istering mal-fus) tal-vettura. Kwalunkwe part imsemmija qabel, li ħsara fiha tagħmilha impossibbli sabiex il-vettura titwaqqaf bi grad ta’ effikaċja li jkun tal-inqas ugwali għal dak stipulat għall-brejk sekondarju, trid tkun magħmula mill-metall jew minn materjal b’karatteristiki ekwivalenti u m’għandhiex issofri distorsjoni notevoli fit-tħaddim normali tas-sistemi tal-ibbrejkjar. |
| --- | --- |

5.2.2.10.

Ċerti parts, bħalma huma l-pedala u l-bearing tagħha, iċ-ċilindru ewlieni u l-pistun jew il-pistuni tiegħu, il-valv ta’ kontroll, is-sistema li tgħaqqad il-pedala u ċ-ċilindru ewlieni jew il-valv ta’ kontroll, iċ-ċilindri tal-brejkijiet u l-pistuni tagħhom, u l-assemblaġġi tal-lieva u l-cam tal-brejkijiet, ma għandhomx jitqiesu bħala soġġetti għal ksur jekk ikunu ta’ daqs xieraq, ikunu aċċessibbli faċilment għall-manutenzjoni, u jesebixxu karatteristiċi ta’ sikurezza li huma għallinqas ugwali għal dawk stipulati għal komponenti essenzjali oħrajn (bħalma hija s-sistema li tgħaqqad l-istering mal-fus) tal-vettura. Kwalunkwe part imsemmija qabel, li ħsara fiha tagħmilha impossibbli sabiex il-vettura titwaqqaf bi grad ta’ effikaċja li jkun tal-inqas ugwali għal dak stipulat għall-brejk sekondarju, trid tkun magħmula mill-metall jew minn materjal b’karatteristiki ekwivalenti u m’għandhiex issofri distorsjoni notevoli fit-tħaddim normali tas-sistemi tal-ibbrejkjar.

5.2.3.   Il-ħsara ta’ parti mis-sistema ta’ trażmissjoni idrawlika għandha tiġi senjalata lis-sewwieq permezz ta’ apparat li jinkludi bozza indikattiva ħamra li tixgħel qabel u mal-applikazzjoni ta’ pressjoni differenzjali ta’ mhux aktar minn 15,5 bar bejn il-mezz tal-ibbrejkjar attiv u dak bil-ħsara, imkejla fl-iżbokk taċ-ċilindru ewlieni u li tibqa’ mixgħula sakemm tibqa’ l-ħsara u s-swiċċ tal-ignixin (start) ikun fil-pożizzjoni “On” (tħaddim). Madankollu, huwa permess apparat li jinkludi bozza indikattiva ħamra li tixgħel meta l-fluwidu fil-kontenitur ta’ riżerva ikun inqas minn ċertu livell speċifikat mill-manifattur. Il-bozza indikattiva għandha tkun viżibbli, anki bi nhar; il-kundizzjoni sodisfaċenti tas-sinjal għandha tkun tista’ tiġi vverifikata mis-sewwieq mis-sit tas-sewqan tiegħu; Il-ħsara f’komponent tal-apparat ma għandhiex tfisser it-telf totali tal-effikaċja tal-apparat tal-ibbrejkjar. L-attivazzjoni tal-brejk tal-parking ukoll għandha tiġi indikata lis-sewwieq. Tista’ tintuża l-istess bozza indikattiva.

5.2.4.   Meta jsir użu ta’ enerġija li ma tkunx l-enerġija muskolari tas-sewwieq, mhux meħtieġ li jkun hemm aktar minn sors wieħed ta’ enerġija ieħor (pompa idrawlika, kompressur tal-arja, eċċ.), iżda l-mezz li bih jitħaddem l-apparat li jikkostitwixxi dak is-sors għandu jkun sikur kemm jista’ jkun.

5.2.4.1.   Fl-eventwalità ta’ ħsara fi kwalunkwe parti tat-trażmissjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ vettura, il-forniment lill-parti li mhijiex milquta mill-ħsara għandha tkompli tiġi assigurata fejn dan ikun meħtieġ biex il-vettura titwaqqaf bi grad ta’ effiċjenza stipulat għall-ibbrejkjar sekondarju. Din il-kundizzjoni għandha tiġi ssodisfata permezz ta’ apparati li jistgħu jiġu attivati faċilment meta l-vettura tkun wieqfa, jew b’mezz awtomatiku.

5.2.4.2.   Barra minn hekk, il-mezzi ta’ ħżin li jinsabu ‘l isfel fiċ-ċirkwit tal-ibbrejkjar minn dan l-apparat għandhom ikunu tali li fl-eventwalità ta’ ħsara fil-forniment tal-enerġija, wara erba’ attwazzjonijiet b’għafsa sħiħa tal-apparat ta’ kontroll tal-brejk tas-servizz taħt il-kundizzjonijiet stipulati fil-paragrafu 1.2 tal-Anness 4 ta’ dan ir-Regolament, xorta jkun possibbli li l-vettura titwaqqaf fil-ħames applikazzjoni bil-grad ta’ effikaċja stipulat għall-ibbrejkjar sekondarju.

5.2.4.3.   Madankollu, għas-sistemi idrawliċi tal-ibbrejkjar bl-enerġija maħżuna, dawn id-dispożizzjonijiet jistgħu jitqiesu bħala sodisfatti bil-kundizzjoni li jkunu ssodisfati r-rekwiżiti tal-paragrafu 1.3 tal-Anness 4 ta’ dan ir-Regolament.

5.2.5.   Ir-rekwiżiti tal-paragrafi 5.2.2, 5.2.3 u 5.2.4 ta’ hawn fuq iridu jiġu ssodisfati mingħajr ma jintuża kwalunkwe apparat awtomatiku tali li n-nuqqas ta’ effikaċja tiegħu jista’ ma jiġix osservat minħabba li parts li normalment ikunu f’pożizzjoni ta’ mistrieħ jiġi attivati biss f’każ ta’ ħsara fis-sistema tal-ibbrejkjar.

5.2.6.   Is-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz trid taġixxi fuq ir-roti kollha tal-vettura u għandha tqassam l-azzjoni tagħha b’mod xieraq bejn il-fusien.

5.2.7.   Fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’sistemi tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-kategorija B, it-tħaddim tal-brejk minn sorsi oħrajn tal-ibbrejkjar, jista’ jkun ikkoordinat b’mod xieraq sabiex jippermetti li s-sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv titħaddem waħedha, bil-kundizzjoni li jiġu ssodisfati ż-żewġ kundizzjonijiet li ġejjin:

| 5.2.7.1. | il-varjazzjonijiet intrinsiċi fl-output tat-torque tas-sistema ta’ bbrejkjar elettriku riġenerattiv (eż. b’riżultat ta’ bidliet fl-istat ta’ ċarġ elettriku fil-batteriji tat-trazzjoni) ikunu kkumpensati awtomatikament b’varjazzjoni xierqa fir-rigward tal-koordinament sakemm jiġu ssodisfati r-rekwiżiti (5) ta’ wieħed mill-annessi li ġejjin ta’ dan ir-Regolament: | Anness 3, paragrafu 1.3.2, jew |
| --- | --- | --- |

5.2.7.1.

il-varjazzjonijiet intrinsiċi fl-output tat-torque tas-sistema ta’ bbrejkjar elettriku riġenerattiv (eż. b’riżultat ta’ bidliet fl-istat ta’ ċarġ elettriku fil-batteriji tat-trazzjoni) ikunu kkumpensati awtomatikament b’varjazzjoni xierqa fir-rigward tal-koordinament sakemm jiġu ssodisfati r-rekwiżiti (5) ta’ wieħed mill-annessi li ġejjin ta’ dan ir-Regolament:

Anness 3, paragrafu 1.3.2, jew

| | Anness 6, paragrafu 5.3 (inkluż il-każ fejn il-mutur elettriku jkun attivat), u |
| --- | --- |

Anness 6, paragrafu 5.3 (inkluż il-każ fejn il-mutur elettriku jkun attivat), u

| 5.2.7.2. | Kull fejn ikun meħtieġ, sabiex ikun żgurat li r-rata tal-ibbrejkjar (3) tibqa’ relatata mad-domanda tal-ibbrejkjar tas-sewwieq, wara li tiġi kkunsidrata l-aderenza disponibbli tat-tajer mat-triq, l-ibbrejkjar għandu jiġi kkawżat awtomatikament biex jaħdem fuq ir-roti kollha tal-vettura. |
| --- | --- |

5.2.7.2.

Kull fejn ikun meħtieġ, sabiex ikun żgurat li r-rata tal-ibbrejkjar (3) tibqa’ relatata mad-domanda tal-ibbrejkjar tas-sewwieq, wara li tiġi kkunsidrata l-aderenza disponibbli tat-tajer mat-triq, l-ibbrejkjar għandu jiġi kkawżat awtomatikament biex jaħdem fuq ir-roti kollha tal-vettura.

5.2.8.   L-azzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz għandha titqassam bejn ir-roti tal-istess fus b’mod simmetriku fir-rigward tal-pjan medjan lonġitudinali tal-vettura.

Għandhom jiġu ddikjarati l-funzjonijiet ta’ kumpens u l-funzjonijiet l-oħra, bħalma hija l-funzjoni antilokk, li jistgħu jikkawżaw devjazzjonijiet minn din id-distribuzzjoni simetrika.

5.2.8.1.   Il-kumpens mit-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku għal deterjorament jew difett fis-sistema tal-ibbrejkjar għandu jiġi indikat lis-sewwieq permezz tas-sinjal isfar ta’ twissija speċifikat fil-paragrafu 5.2.21.1.2 ta’ hawn taħt. Dan ir-rekwiżit għandu japplika għall-kundizzjonijiet kollha meta l-kumpens jaqbeż il-limiti li ġejjin:

| 5.2.8.1.1. | Differenza fil-pressjonijiet trażversali tal-ibbrejkjar fuq kwalunkwe fus:






  (a) | ta’ 25 % tal-valur ogħla għal deċellerazzjonijiet tal-vettura ta’ ≥ 2 m/sec2, |
| --- | --- | --- |

5.2.8.1.1.

Differenza fil-pressjonijiet trażversali tal-ibbrejkjar fuq kwalunkwe fus:

(a)

ta’ 25 % tal-valur ogħla għal deċellerazzjonijiet tal-vettura ta’ ≥ 2 m/sec2,

| (b) | valur li jikkorrispondi għal 25 % b’2 m/sec2 għal deċellerazzjonijiet inqas minn din ir-rata. |
| --- | --- |

(b)

valur li jikkorrispondi għal 25 % b’2 m/sec2 għal deċellerazzjonijiet inqas minn din ir-rata.

| 5.2.8.1.2. | Valur ta’ kumpens individwali fuq kwalunkwe fus:






  (a) | > 50 % tal-valur nominali għal deċellerazzjonijiet tal-vettura ta’ ≥ 2 m/sec2, |
| --- | --- | --- |

5.2.8.1.2.

Valur ta’ kumpens individwali fuq kwalunkwe fus:

(a)

> 50 % tal-valur nominali għal deċellerazzjonijiet tal-vettura ta’ ≥ 2 m/sec2,

| (b) | valur li jikkorrispondi għal 50 % tal-valur nominali b’2 m/sec2 għal deċellerazzjonijiet inqas minn din ir-rata. |
| --- | --- |

(b)

valur li jikkorrispondi għal 50 % tal-valur nominali b’2 m/sec2 għal deċellerazzjonijiet inqas minn din ir-rata.

5.2.8.2.   Il-kumpens kif definit hawn fuq, huwa permess biss meta l-għafsa inizjali tal-brejk issir meta l-veloċità tal-vettura tkun iżjed minn 10 km/h.

5.2.9.   Malfunzjonamenti tat-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku m’għandhomx japplikaw il-brejkijiet bil-kontra tal-intenzjonijiet tas-sewwieq.

5.2.10.   Is-sistemi tal-brejk ta’ servizz, tal-brejk sekondarju u tal-brejk tal-ipparkjar iridu jaġixxu fuq uċuħ għall-ibbrejkjar imqabbdin mar-roti permezz ta’ komponenti ta’ saħħa adegwata.

Fejn it-torque tal-ibbrejkjar għal fus jew fusien partikolari jkun ipprovdut kemm minn sistema tal-ibbrejkjar bil-frizzjoni kif ukoll minn sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-Kategorija B, huwa permess l-iskonnettjar ta’ din tal-aħħar, bil-kundizzjoni li s-sors tal-ibbrejkjar bil-frizzjoni jibqa’ mqabbad b’mod permanenti u jkun kapaċi jipprovdi l-kumpens imsemmi fil-paragrafu 5.2.7.1 ta’ hawn fuq.

Madankollu, fil-każ ta’ mumenti temporanji qosra ta’ skonnessjoni, huwa aċċettat kumpens inkomplet, izda f’ħin ta’ 1s, dan il-kumpens għandu jkun laħaq mill-inqas 75 % tal-valur finali tiegħu.

Iżda, fil-każijiet kollha, is-sors tal-ibbrejkjar bil-frizzjoni mqabbad b’mod permanenti għandu jiżgura li kemm is-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz kif ukoll is-sistema tal-ibbrejkjar sekondarju jkomplu jaħdmu bil-livell ta’ effikaċja stipulat.

L-iskonnettjar tal-uċuħ għall-ibbrejkjar tas-sistema tal-ibbrejkjar tal-parking għandu jkun permess biss bil-kundizzjoni li l-iskonnettjar ikun ikkontrollat esklussivament mis-sewwieq mis-sit tas-sewqan tiegħu, permezz ta’ sistema li ma tistax tiġi attivata bi tnixxija.

5.2.11.   Il-konsum tal-brejkijiet għandu jkun jista’ jiġi kkumpensat faċilment permezz ta’ sistema ta’ aġġustament manwali jew awtomatiku. Barra minn hekk, il-kontroll u l-komponenti tat-trażmissjoni u tal-brejkijiet għandu jkollhom riżerva ta’ ċaqliq u, jekk ikun hemm bżonn, mezz xieraq ta’ kumpens sabiex, meta l-brejkijiet jisħnu jew meta l-firrodi jilħqu ċertu grad ta’ konsum, jiġi żgurat ibbrejkjar effikaċi mingħajr ma jkun meħtieġ aġġustament immedjat.

5.2.11.1.   L-aġġustament għall-konsum għandu jkun awtomatiku għall-brejk ta’ servizz. Il-mezzi ta’ aġġustament awtomatiku għall-konsum għandhom ikunu b’tali mod li wara li l-brejkijiet jisħnu u mbagħad jiksħu, l-ibbrejkjar effettiv jibqa’ żgurat xorta waħda. B’mod partikolari, il-vettura għandha tibqa’ kapaċi li taħdem b’mod normali wara t-testijiet imwettqa skont l-Anness 3, il-paragrafu 1.5 (Test tat-Tip I).

5.2.11.2.   Iċċekkjar tal-konsum tal-komponenti ta’ frizzjoni tal-brejk ta’ servizz

5.2.11.2.1.   Għandu jkun possibbli li l-konsum tal-firrodi tal-brejk ta’ servizz jiġi vvalutat faċilment minn barra jew minn taħt il-vettura, mingħajr it-tneħħija tar-roti, bil-forniment ta’ toqob xierqa għall-ispezzjoni jew b’xi mezz ieħor. Dan jista’ jinkiseb billi jintużaw għodod sempliċi standard tal-garaxx jew tagħmir komuni għall-ispezzjoni tal-vetturi.

Inkella, jista’ jintuża sensor għal kull rota (roti doppji huma kkunsidrati bħala rota waħda), li jwissi lis-sewwieq fil-pożizzjoni ta’ sewqan tiegħu meta jkun meħtieġ bdil tal-firrodu. Fil-każ ta’ twissija ottika, jista’ jintuża s-sinjal isfar ta’ twissija speċifikat fil-paragrafu 5.2.21.1.2 ta’ hawn taħt.

5.2.11.2.2.   Il-valutazzjoni tal-kundizzjoni tal-użu tal-uċuħ ta’ frizzjoni tad-diski jew tat-tnabar tal-brejkijiet tista’ ssir biss b’kejl dirett tal-komponent reali jew eżami ta’ kwalunkwe indikatur tal-konsum tad-diski jew tat-tnabar tal-brejkijiet, li jista’ jeħtieġ xi livell ta’ żarmar. Għalhekk, fil-ħin tal-approvazzjoni tat-tip, il-manifattur tal-vettura għandu jiddefinixxi dawn li ġejjin:

| (a) | Il-metodu li bih jista’ jiġi vvalutat il-konsum tal-uċuħ għall-frizzjoni tat-tnabar jew id-diski, fosthom il-livell ta’ żarmar li jkun meħtieġ u l-għodod u l-proċessi meħtieġa sabiex jintlaħaq dan. |
| --- | --- |

(a)

Il-metodu li bih jista’ jiġi vvalutat il-konsum tal-uċuħ għall-frizzjoni tat-tnabar jew id-diski, fosthom il-livell ta’ żarmar li jkun meħtieġ u l-għodod u l-proċessi meħtieġa sabiex jintlaħaq dan.

| (b) | Informazzjoni li tiddefinixxi l-limitu massimu aċċettabbli ta’ konsum fil-punt li fih il-bdil isir neċessarju. |
| --- | --- |

(b)

Informazzjoni li tiddefinixxi l-limitu massimu aċċettabbli ta’ konsum fil-punt li fih il-bdil isir neċessarju.

Din l-informazzjoni għandha ssir disponibbli liberament, eż. manwal tal-vettura jew reġistru ta’ informazzjoni elettronika.

5.2.12.   F’sistemi ta’ bbrejkjar bi trażmissjoni idrawlika, il-fetħiet għall-mili tal-kontenituri ta’ riżerva tal-fluwidu jridu jkunu aċċessibbli faċilment; barra minn hekk, ir-reċipjenti tal-fluwidu ta’ riżerva għandhom ikunu ddisinjati u mibnija b’tali mod li l-livell tal-fluwidu ta’ riżerva jkun jista’ jiġi ċċekkjat faċilment mingħajr ma jkun hemm għalfejn li jinfetħu r-reċipjenti, u l-kapaċità minima totali tal-kontenitur tkun ekwivalenti għall-ispostament tal-fluwidu li jirriżulta meta ċ-ċilindri tar-roti jew il-pistuni tal-callipers li jaqdihom il-kontenitur, jiċċaqilqu minn firrodu ġdid, b’pożizzjoni rtirata għalkollox għal pożizzjoni għalkollox applikata, ikkunsmata għalkollox. Jekk ma jintlaħqux dawn il-kundizzjonijiet, is-sinjal aħmar ta’ twissija speċifikat fil-paragrafu 5.2.21.1.1 ta’ hawn taħt għandu jiġbed l-attenzjoni tas-sewwieq għal kwalunkwe tnaqqis fil-livell tal-fluwidu ta’ riżerva li jista’ jikkawża ħsara fis-sistema tal-ibbrejkjar.

5.2.13.   It-tip ta’ fluwidu li għandu jintuża fis-sistemi tal-ibbrejkjar bi trażmissjoni idrawlika għandu jiġi identifikat mis-simbolu skont il-grafika 1 jew 2 tal-Istandard ISO 91282006 u l-immarkar DOT xieraq (eż. DOT 3). Is-simbolu għandu jitwaħħal f’pożizzjoni fejn jidher, u jkun tali li ma jistax jitħassar, sa 100 mm bogħod mill-fetħiet għall-mili tal-kontenituri ta’ riżerva tal-fluwidu; informazzjoni addizzjonali tista’ tingħata mill-manifattur.

5.2.14.   Apparat ta’ twissija

5.2.14.1.   Kwalunkwe vettura mgħammra bi brejk ta’ servizz attivat minn kontenitur ta’ riżerva tal-enerġija għandha, meta l-prestazzjoni stipulata tal-brejk sekondarju ma tkunx tista’ tinkiseb permezz ta’ dan il-brejk mingħajr ma tintuża l-enerġija maħżuna, tkun ipprovduta b’apparat ta’ twissija, li jagħti sinjal ottiku jew akustiku meta l-enerġija maħżuna, fi kwalunkwe parti tas-sistema, tinżel għal valur li fih, mingħajr l-ikkargar mill-ġdid tal-kontenitur ta’ riżerva u irrispettivament mill-kundizzjonijiet ta’ tagħbija tal-vettura, ikun possibbli li jiġi applikat il-brejk ta’ servizz għall-ħames darba wara erba’ attwazzjonijiet b’għafsiet sħaħ u tinkiseb il-prestazzjoni stipulata mill-brejk sekondarju (mingħajr ħsarat fl-apparat ta’ trażmissjoni tal-brejk ta’ servizz u bil-brejkijiet aġġustati bl-aktar mod qrib possibbli). Dan il-mezz ta’ twissija għandu jkun imqabbad direttament u b’mod permanenti maċ-ċirkwit. Meta l-magna tkun qed taħdem taħt kundizzjonijiet ta’ tħaddim normali u ma jkun hemm ebda ħsara fis-sistema tal-ibbrejkjar, bħal fil-każ tat-testijiet tal-approvazzjoni tat-tip, l-apparat ta’ twissija ma għandu jagħti l-ebda sinjal ħlief waqt il-ħin meħtieġ għall-ikkargar tal-kontenituri ta’ riżerva tal-enerġija wara li tinxtegħel il-magna. Is-sinjal aħmar ta’ twissija speċifikat fil-paragrafu 5.2.21.1.1 ta’ hawn taħt għandu jintuża bħala s-sinjal ottiku ta’ twissija.

5.2.14.2.   Madankollu, fil-każ ta’ vetturi li jkunu kkunsidrati biss li jikkonformaw mar-rekwiżiti tal-paragrafu 5.2.4.1 ta’ dan ir-Regolament għax jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-paragrafu 1.3 tal-Anness 4 ta’ dan ir-Regolament, l-apparat ta’ twissija għandu jikkonsisti minn sinjal akustiku flimkien ma’ sinjal ottiku. Dawn il-mezzi ma għandhomx għalfejn joperaw simultanjament, jekk it-tnejn li huma jkunu jissodisfaw ir-rekwiżiti ta’ hawn fuq u s-sinjal akustiku ma jiġix attwat qabel is-sinjal ottiku. Is-sinjal aħmar ta’ twissija speċifikat fil-paragrafu 5.2.21.1.1 ta’ hawn taħt għandu jintuża bħala s-sinjal ottiku ta’ twissija.

5.2.14.3.   Dan l-apparat akustiku jista’ jsir inoperattiv waqt li jiġi applikat il-brejk tal-parking u/jew, b’għażla tal-manifattur, fil-każ ta’ trażmissjoni awtomatika, is-selettur ikun qiegħed fil-pożizzjoni “Park”.

5.2.15.   Bla ħsara għar-rekwiżiti tal-paragrafu 5.1.2.3 ta’ hawn fuq, fejn l-użu ta’ sors ta’ enerġija awżiljari huwa essenzjali għat-tħaddim ta’ mezz tal-ibbrejkjar, ir-riżerva ta’ enerġija għandha tkun tali li tiżgura li, jekk il-magna tieqaf, jew fl-eventwalità li l-mezz li bih jitħaddem is-sors ta’ enerġija tirriżultalu xi ħsara, il-prestazzjoni tal-ibbrejkjar tibqa’ biżżejjed sabiex twaqqaf il-vettura kompletament fil-kundizzjonijiet stipulati. Barra minn hekk, jekk l-isforz muskolari applikat mis-sewwieq fuq is-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar ikun megħjun minn servo, l-attwazzjoni tal-brejk tal-ipparkjar trid tkun żgurata f’każ ta’ ħsara fis-servo, jekk ikun hemm bżonn billi tintuża riżerva ta’ enerġija indipendenti minn dik li normalment tforni lis-servo. Din ir-riżerva ta’ enerġija tista’ tkun dik maħsuba għas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz.

5.2.16.   L-apparat pnewmatiku/idrawliku awżiljari jrid jiġi fornut bl-enerġija b’mod li matul it-tħaddim tiegħu jkunu jistgħu jintlaħqu l-valuri stipulati tad-deċellerazzjoni u li anki f’każ ta’ ħsara fis-sors tal-enerġija, it-tħaddim tal-apparat awżiljari ma jkunx jista’ jwassal sabiex ir-riservi tal-enerġija li jalimentaw is-sistemi tal-ibbrejkjar jaqgħu taħt il-livell indikat fil-paragrafu 5.2.14 ta’ hawn fuq.

5.2.17.   Fil-każ ta’ vettura motorizzata mgħammra sabiex tiġbed trejler bi brejkijiet ta’ servizz tal-elettriku, għandhom jiġu ssodisfati r-rekwiżiti li ġejjin:

| 5.2.17.1. | Il-provvista tal-elettriku (ġeneratur u batterija) tal-vettura motorizzata għandu jkollha kapaċità biżżejjed sabiex tipprovdi l-kurrent għas-sistema elettrika tat-ibbrejkjar. Bil-magna taħdem fil-veloċità bla tagħbija rakkomandata mill-manifattur u bil-mezzi tal-elettriku kollha pprovduti mill-manifattur bħala tagħmir standard tal-vettura mixgħula, il-vultaġġ fil-linji tal-elettriku waqt il-konsum massimu tal-kurrent tas-sistema elettrika tal-ibbrejkjar (15 A) m’għandux jaqa’ taħt il-valur ta’ 9.6 V, imkejjel fil-konnessjoni. Il-linji tal-elettriku ma għandhomx ikunu jistgħu jagħmlu xort fiċ-ċirkwit, lanqas meta ċ-ċirkwit ikun mgħobbi żżejjed; |
| --- | --- |

5.2.17.1.

Il-provvista tal-elettriku (ġeneratur u batterija) tal-vettura motorizzata għandu jkollha kapaċità biżżejjed sabiex tipprovdi l-kurrent għas-sistema elettrika tat-ibbrejkjar. Bil-magna taħdem fil-veloċità bla tagħbija rakkomandata mill-manifattur u bil-mezzi tal-elettriku kollha pprovduti mill-manifattur bħala tagħmir standard tal-vettura mixgħula, il-vultaġġ fil-linji tal-elettriku waqt il-konsum massimu tal-kurrent tas-sistema elettrika tal-ibbrejkjar (15 A) m’għandux jaqa’ taħt il-valur ta’ 9.6 V, imkejjel fil-konnessjoni. Il-linji tal-elettriku ma għandhomx ikunu jistgħu jagħmlu xort fiċ-ċirkwit, lanqas meta ċ-ċirkwit ikun mgħobbi żżejjed;

| 5.2.17.2. | Fl-eventwalità ta’ ħsara fis-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz tal-vettura motorizzata, fejn dik is-sistema tkun tikkonsisti minn tal-anqas żewġ unitajiet indipendenti, l-unità jew l-unitajiet mhux affettwati mill-ħsara għandhom ikunu kapaċi li jattwaw parzjalment jew għalkollox il-brejkijiet tat-trejler; |
| --- | --- |

5.2.17.2.

Fl-eventwalità ta’ ħsara fis-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz tal-vettura motorizzata, fejn dik is-sistema tkun tikkonsisti minn tal-anqas żewġ unitajiet indipendenti, l-unità jew l-unitajiet mhux affettwati mill-ħsara għandhom ikunu kapaċi li jattwaw parzjalment jew għalkollox il-brejkijiet tat-trejler;

| 5.2.17.3. | L-użu tal-iswiċċ tal-bozza ta’ waqfien u ċ-ċirkwit għall-attwazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar elettroniku huwa permissibbli biss jekk il-linja ta’ attwazzjoni tkun imqabbda b’mod parallel mal-lampa tal-waqfien u l-iswiċċ u ċ-ċirkwit tal-lampa tal-waqfien eżistenti huma kapaċi li jieħdu t-tagħbija żejda. |
| --- | --- |

5.2.17.3.

L-użu tal-iswiċċ tal-bozza ta’ waqfien u ċ-ċirkwit għall-attwazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar elettroniku huwa permissibbli biss jekk il-linja ta’ attwazzjoni tkun imqabbda b’mod parallel mal-lampa tal-waqfien u l-iswiċċ u ċ-ċirkwit tal-lampa tal-waqfien eżistenti huma kapaċi li jieħdu t-tagħbija żejda.

5.2.18.   Rekwiżiti addizzjonali għal vetturi mgħammra b’sistemi tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv.

5.2.18.1.   Vetturi mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-Kategorija A.

5.2.18.1.1.   L-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv għandu jiġi attivat biss mill-kontroll tal-aċċelleratur u/jew il-pożizzjoni tal-ger newtrali.

5.2.18.2.   Vetturi mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-Kategorija B.

5.2.18.2.1.   M’għandux ikun possibbli li parti mis-sistema ta’ bbrejkjar ta’ servizz tiġi skonnessa, parzjalment jew għalkollox, ħlief b’mezzi awtomatiċi. Dan ma għandux jinftiehem bħala devjazzjoni mir-rekwiżiti tal-paragrafu 5.2.10 ta’ hawn fuq;

5.2.18.2.2.   Is-sistema ta’ bbrejkjar ta’ servizz irid ikollha apparat ta’ kontroll wieħed biss;

5.2.18.2.3.   Is-sistema ta’ bbrejkjar ta’ servizz m’għandhiex tiġi affettwata ħażin mid-diżingranaġġ tal-magna/i jew mir-rapport tal-gerijiet li jintuża.

5.2.18.2.4.   Jekk il-funzjonament tal-komponent elettriku tal-ibbrejkjar ikun assigurat b’relazzjoni stabbilita bejn l-informazzjoni ġejja mill-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ta’ servizz u l-forza tal-ibbrejkjar fir-roti li tirriżulta minnha, ħsara f’din ir-relazzjoni li twassal biex ma jiġux rispettati l-preskrizzjonijiet tad-distribuzzjoni tal-ibbrejkjar bejn il-fusien (Anness 5 jew 6, skont liema jkun applikabbli) trid tiġi avżata lis-sewwieq permezz ta’ sinjal ottiku ta’ twissija mhux aktar tard minn meta jiġi attwat il-kontroll u dan is-sinjal għandu jibqa’ mixgħul sakemm idum dan id-difett u li l-iswiċċ tal-“kuntatt” ikun qiegħed fil-pożizzjoni “go”.

5.2.18.3.   Għall-vetturi mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv ta’ kwalunkwe kategorija, għandhom japplikaw il-preskrizzjonijiet kollha rilevanti ħlief il-paragrafu 5.2.18.1.1 ta’ hawn fuq. F’dan il-każ, l-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv jista’ jiġi attwat mill-apparat ta’ kontroll tal-aċċelleratur u/jew il-pożizzjoni newtrali tal-ger. Barra minn hekk, l-azzjoni fuq il-kontroll tal-brejk ta’ servizz ma tridx tnaqqas l-effett tal-ibbrejkjar imsemmi hawn fuq iġġenerat mir-rilaxx tal-apparat ta’ kontroll tal-aċċelleratur.

5.2.18.4.   Il-funzjonament tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv m’għandux jiġi affettwat ħażin minn kampijiet manjetiċi jew tal-elettriku.

5.2.18.5.   Fil-każ tal-vetturi mgħammra b’apparat antilokk, l-apparat antilokk irid jikkontrolla s-sistema ta’ bbrejkjar elettriku riġenerattiv.

5.2.18.6.   L-istat ta’ ċarġ tal-batteriji tat-trazzjoni huwa determinat bil-metodu stabbilit fl-Appendiċi tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament (6).

5.2.19.   Rekwiżiti speċjali addizzjonali għat-trażmissjoni elettrika tas-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar:

| 5.2.19.1. | Fil-każ ta’ ħsara fit-trażmissjoni elettrika, għandha tiġi evitata kwalunkwe attwazzjoni mhux intenzjonata tas-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar; |
| --- | --- |

5.2.19.1.

Fil-każ ta’ ħsara fit-trażmissjoni elettrika, għandha tiġi evitata kwalunkwe attwazzjoni mhux intenzjonata tas-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar;

| 5.2.19.2. | Fil-każ ta’ ħsara elettrika fl-apparat ta’ kontroll jew qtugħ fil-wajers fit-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku bejn l-apparat ta’ kontroll u l-ECU mqabbad direttament miegħu, eskluża l-provvista tal-enerġija, irid jibqa’ possibbli li tiġi applikata s-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar mis-sit tas-sewwieq u b’hekk il-vettura mgħobbija tkun tista’ tinżamm stazzjonarja fuq pendil ta’ 8 fil-mija ‘l fuq jew ‘l isfel. Inkella, f’dan il-każ, hija permessa attwazzjoni awtomatika tal-brejk tal-parking meta l-vettura tkun wieqfa, bil-kundizzjoni li tintlaħaq il-prestazzjoni msemmija hawn fuq u, ladarba jiġi applikat, il-brejk tal-parking jibqa’ attivat b’mod indipendenti mill-istatus tal-iswiċċ tal-ignixin (start). F’din l-alternattiva, il-brejk tal-parking għandu jiġi rilaxxat b’mod awtomatiku malli s-sewwieq jibda biex iċaqlaq il-vettura mill-ġdid. Il-magna/It-trażmissjoni mekkanika/manwali jew it-trażmissjoni awtomatika (pożizzjoni ta’ pparkjar) jistgħu jintużaw sabiex tinkiseb jew jgħinu sabiex tinkiseb il-prestazzjoni msemmija hawn fuq.






  5.2.19.2.1. | Qtugħ fis-sistema tal-wajers fit-trażmissjoni elettrika, jew ħsara elettrika fl-apparat ta’ kontroll tas-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar, għandhom jiġu senjalati lis-sewwieq permezz tas-sinjal isfar ta’ twissija speċifikat fil-paragrafu 5.2.21.1.2. Meta jkun ikkawżat minn qtugħ fis-sistema tal-wajers fit-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku tas-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar, dan is-sinjal isfar ta’ twissija għandu jinxtegħel malli jseħħ il-ksur.
  Barra minn hekk, ħsara elettrika bħal din fl-apparat ta’ kontroll jew qtugħ fis-sistema tal-wajers esterni għall-unità(jiet) ta’ kontroll elettroniku u eskluża l-provvista tal-enerġija, għandhom jiġu ssenjalati lis-sewwieq permezz ta’ tpetpit tas-sinjal aħmar ta’ twissija speċifikat fil-paragrafu 5.2.21.1.1 sakemm l-iswiċċ tal-ignixin (start) ikun fil-pożizzjoni “On” (tħaddim) li jinkludi perjodu ta’ mhux inqas minn 10 sekondi wara u l-apparat ta’ kontroll ikun fil-pożizzjoni “on” (attivat).
  Madankollu, jekk is-sistema tal-ibbrejkjar tal-parking tirrileva attivazzjoni korretta tal-brejk tal-parking, it-tpetpit tas-sinjal aħmar ta’ twissija jista’ jiġi mrażżan, u s-sinjal aħmar ma jpetpitx għandu jintuża sabiex jindika “parking brake applied”.
  Fejn l-attwazzjoni tal-brejk tal-parking normalment tkun indikata b’sinjal aħmar ta’ twissija separat, li jissodisfa r-rekwiżiti kollha tal-paragrafu 5.2.21.2 ta’ hawn taħt, għandu jintuża dan is-sinjal biex jissodisfa r-rekwiżit ta’ hawn fuq għal sinjal aħmar. |
| --- | --- | --- |

5.2.19.2.

Fil-każ ta’ ħsara elettrika fl-apparat ta’ kontroll jew qtugħ fil-wajers fit-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku bejn l-apparat ta’ kontroll u l-ECU mqabbad direttament miegħu, eskluża l-provvista tal-enerġija, irid jibqa’ possibbli li tiġi applikata s-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar mis-sit tas-sewwieq u b’hekk il-vettura mgħobbija tkun tista’ tinżamm stazzjonarja fuq pendil ta’ 8 fil-mija ‘l fuq jew ‘l isfel. Inkella, f’dan il-każ, hija permessa attwazzjoni awtomatika tal-brejk tal-parking meta l-vettura tkun wieqfa, bil-kundizzjoni li tintlaħaq il-prestazzjoni msemmija hawn fuq u, ladarba jiġi applikat, il-brejk tal-parking jibqa’ attivat b’mod indipendenti mill-istatus tal-iswiċċ tal-ignixin (start). F’din l-alternattiva, il-brejk tal-parking għandu jiġi rilaxxat b’mod awtomatiku malli s-sewwieq jibda biex iċaqlaq il-vettura mill-ġdid. Il-magna/It-trażmissjoni mekkanika/manwali jew it-trażmissjoni awtomatika (pożizzjoni ta’ pparkjar) jistgħu jintużaw sabiex tinkiseb jew jgħinu sabiex tinkiseb il-prestazzjoni msemmija hawn fuq.

5.2.19.2.1.

Qtugħ fis-sistema tal-wajers fit-trażmissjoni elettrika, jew ħsara elettrika fl-apparat ta’ kontroll tas-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar, għandhom jiġu senjalati lis-sewwieq permezz tas-sinjal isfar ta’ twissija speċifikat fil-paragrafu 5.2.21.1.2. Meta jkun ikkawżat minn qtugħ fis-sistema tal-wajers fit-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku tas-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar, dan is-sinjal isfar ta’ twissija għandu jinxtegħel malli jseħħ il-ksur.

Barra minn hekk, ħsara elettrika bħal din fl-apparat ta’ kontroll jew qtugħ fis-sistema tal-wajers esterni għall-unità(jiet) ta’ kontroll elettroniku u eskluża l-provvista tal-enerġija, għandhom jiġu ssenjalati lis-sewwieq permezz ta’ tpetpit tas-sinjal aħmar ta’ twissija speċifikat fil-paragrafu 5.2.21.1.1 sakemm l-iswiċċ tal-ignixin (start) ikun fil-pożizzjoni “On” (tħaddim) li jinkludi perjodu ta’ mhux inqas minn 10 sekondi wara u l-apparat ta’ kontroll ikun fil-pożizzjoni “on” (attivat).

Madankollu, jekk is-sistema tal-ibbrejkjar tal-parking tirrileva attivazzjoni korretta tal-brejk tal-parking, it-tpetpit tas-sinjal aħmar ta’ twissija jista’ jiġi mrażżan, u s-sinjal aħmar ma jpetpitx għandu jintuża sabiex jindika “parking brake applied”.

Fejn l-attwazzjoni tal-brejk tal-parking normalment tkun indikata b’sinjal aħmar ta’ twissija separat, li jissodisfa r-rekwiżiti kollha tal-paragrafu 5.2.21.2 ta’ hawn taħt, għandu jintuża dan is-sinjal biex jissodisfa r-rekwiżit ta’ hawn fuq għal sinjal aħmar.

| 5.2.19.3. | It-tagħmir awżiljari jista’ jiġi alimentat b’enerġija mit-trażmissjoni elettrika tas-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar, bil-kundizzjoni li l-provvista tal-enerġija tkun biżżejjed sabiex tippermetti l-attwazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar flimkien mat-tagħbija elettrika tal-vetturi f’kundizzjonijiet mhux ta’ ħsara. Barra minn hekk, fejn ir-riżerva tal-enerġija tintuża wkoll mis-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz, għandhom japplikaw ir-rekwiżiti tal-paragrafu 5.2.20.6 ta’ hawn taħt |
| --- | --- |

5.2.19.3.

It-tagħmir awżiljari jista’ jiġi alimentat b’enerġija mit-trażmissjoni elettrika tas-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar, bil-kundizzjoni li l-provvista tal-enerġija tkun biżżejjed sabiex tippermetti l-attwazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar flimkien mat-tagħbija elettrika tal-vetturi f’kundizzjonijiet mhux ta’ ħsara. Barra minn hekk, fejn ir-riżerva tal-enerġija tintuża wkoll mis-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz, għandhom japplikaw ir-rekwiżiti tal-paragrafu 5.2.20.6 ta’ hawn taħt

| 5.2.19.4. | Wara li jintefa l-iswiċċ tal-ignixin/startjar li jikkontrolla l-enerġija elettrika għall-apparat tal-ibbrejkjar u/jew li tkun tneħħiet iċ-ċavetta, irid jibqa’ possibbli li tiġi applikata s-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar, filwaqt li għandu jiġi evitat ir-rilaxx. |
| --- | --- |

5.2.19.4.

Wara li jintefa l-iswiċċ tal-ignixin/startjar li jikkontrolla l-enerġija elettrika għall-apparat tal-ibbrejkjar u/jew li tkun tneħħiet iċ-ċavetta, irid jibqa’ possibbli li tiġi applikata s-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar, filwaqt li għandu jiġi evitat ir-rilaxx.

5.2.20.   Rekwiżiti addizzjonali speċjali għal sistemi tal-ibbrejkjar ta’ servizz bi trażmissjoni ta’ kontroll elettriku:

| 5.2.20.1. | Meta l-brejk tal-parking ikun rilaxxat, is-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz għandha tkun kapaċi tissodisfa r-rekwiżiti li ġejjin:






  (a) | Meta l-apparat ta’ kontroll on/off tas-sistema ta’ propulsjoni jkun fil-pożizzjoni “On” (“Run”), tiġġenera forza statika totali tal-ibbrejkjar li tkun għallinqas ekwivalenti għal dik meħtieġa mit-test tat-Tip-0 għall-prestazzjoni tal-ibbrejkjar ta’ servizz kif stipulat fil-paragrafu 2.1 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament, |
| --- | --- | --- |

5.2.20.1.

Meta l-brejk tal-parking ikun rilaxxat, is-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz għandha tkun kapaċi tissodisfa r-rekwiżiti li ġejjin:

(a)

Meta l-apparat ta’ kontroll on/off tas-sistema ta’ propulsjoni jkun fil-pożizzjoni “On” (“Run”), tiġġenera forza statika totali tal-ibbrejkjar li tkun għallinqas ekwivalenti għal dik meħtieġa mit-test tat-Tip-0 għall-prestazzjoni tal-ibbrejkjar ta’ servizz kif stipulat fil-paragrafu 2.1 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament,

| (b) | Matul l-ewwel 60 sekonda wara li l-apparat ta’ kontroll on/off tas-sistema ta’ propulsjoni jkun ġie diżattivat għall-pożizzjoni “Off” jew “Lock” u/jew tkun tneħħiet iċ-ċavetta tal-ignixin, tliet applikazzjonijiet tal-brejk għandhom jiġġeneraw forza statika totali tal-ibbrejkjar li tkun għallinqas ekwivalenti għal dik meħtieġa mit-test tat-Tip-0 għall-prestazzjoni tal-ibbrejkjar ta’ servizz kif stipulat fil-paragrafu 2.1 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament, u |
| --- | --- |

(b)

Matul l-ewwel 60 sekonda wara li l-apparat ta’ kontroll on/off tas-sistema ta’ propulsjoni jkun ġie diżattivat għall-pożizzjoni “Off” jew “Lock” u/jew tkun tneħħiet iċ-ċavetta tal-ignixin, tliet applikazzjonijiet tal-brejk għandhom jiġġeneraw forza statika totali tal-ibbrejkjar li tkun għallinqas ekwivalenti għal dik meħtieġa mit-test tat-Tip-0 għall-prestazzjoni tal-ibbrejkjar ta’ servizz kif stipulat fil-paragrafu 2.1 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament, u

| (c) | Wara l-perjodu msemmi hawn fuq, jew mir-raba’ applikazzjoni tal-brejk matul il-perjodu ta’ 60 sekonda, skont liema jokkorri l-ewwel, tiġġenera forza statika totali tal-ibbrejkjar li tkun għallinqas ekwivalenti għal dik meħtieġa mit-test tat-Tip-0 għall-prestazzjoni tal-ibbrejkjar ta’ servizz kif stipulat fil-paragrafu 2.2 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament, |
| --- | --- |

(c)

Wara l-perjodu msemmi hawn fuq, jew mir-raba’ applikazzjoni tal-brejk matul il-perjodu ta’ 60 sekonda, skont liema jokkorri l-ewwel, tiġġenera forza statika totali tal-ibbrejkjar li tkun għallinqas ekwivalenti għal dik meħtieġa mit-test tat-Tip-0 għall-prestazzjoni tal-ibbrejkjar ta’ servizz kif stipulat fil-paragrafu 2.2 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament,

Għandu jkun hemm enerġija biżżejjed fl-apparat tat-trażmissjoni tal-enerġija tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz.

| 5.2.20.2. | Fil-każ ta’ ħsara waħda temporanja (< 40 ms) fit-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku, li ma tinkludix l-alimentazzjoni tal-enerġija tagħha (eż sinjal mhux trażmess jew żball fid-dejta), ma għandu jkun hemm l-ebda effett evidenti fuq il-prestazzjoni tal-brejk ta’ servizz. |
| --- | --- |

5.2.20.2.

Fil-każ ta’ ħsara waħda temporanja (< 40 ms) fit-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku, li ma tinkludix l-alimentazzjoni tal-enerġija tagħha (eż sinjal mhux trażmess jew żball fid-dejta), ma għandu jkun hemm l-ebda effett evidenti fuq il-prestazzjoni tal-brejk ta’ servizz.

| 5.2.20.3. | Ħsara fit-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku (7), mhux inkluża r-riżerva tal-enerġija tagħha, li taffettwa l-funzjoni u l-prestazzjoni tas-sistemi indirizzati f’dan ir-Regolament għandha tiġi indikata lis-sewwieq permezz tas-sinjal aħmar jew isfar ta’ twissija speċifikat fil-paragrafi 5.2.1.21.1.1 u 5.2.1.21.1.2 ta’ hawn taħt, rispettivament, kif jixraq. Meta l-prestazzjoni stipulata tal-ibbrejkjar ta’ servizz (sinjal aħmar ta’ twissija) ma tkunx tista’ tibqa’ tintlaħaq, il-ħsarat li jirriżultaw minn telf tal-kontinwità elettrika (eż. qtugħ, skonnettjar) għandhom jiġu senjalati lis-sewwieq malli jseħħu, u l-prestazzjoni stipulata tal-ibbrejkjar sekondarju għandha tintlaħaq billi jitħaddem l-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ta’ servizz skont il-paragrafu 2.2 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

5.2.20.3.

Ħsara fit-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku (7), mhux inkluża r-riżerva tal-enerġija tagħha, li taffettwa l-funzjoni u l-prestazzjoni tas-sistemi indirizzati f’dan ir-Regolament għandha tiġi indikata lis-sewwieq permezz tas-sinjal aħmar jew isfar ta’ twissija speċifikat fil-paragrafi 5.2.1.21.1.1 u 5.2.1.21.1.2 ta’ hawn taħt, rispettivament, kif jixraq. Meta l-prestazzjoni stipulata tal-ibbrejkjar ta’ servizz (sinjal aħmar ta’ twissija) ma tkunx tista’ tibqa’ tintlaħaq, il-ħsarat li jirriżultaw minn telf tal-kontinwità elettrika (eż. qtugħ, skonnettjar) għandhom jiġu senjalati lis-sewwieq malli jseħħu, u l-prestazzjoni stipulata tal-ibbrejkjar sekondarju għandha tintlaħaq billi jitħaddem l-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ta’ servizz skont il-paragrafu 2.2 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament.

| 5.2.20.4. | Fl-eventwalità ta’ ħsara fis-sors tal-enerġija tat-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku, billi tibda mill-valur nominali tal-livell tal-enerġija, il-medda sħiħa ta’ kontroll tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz għandha tiġi ggarantita wara għoxrin attwazzjoni konsekuttiva b’għafsa sħiħa tal-apparat ta’ kontroll tal-brejk ta’ servizz. Waqt it-test, l-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar għandu jingħafas għalkollox għal 20 sekonda u jiġi rilaxxat għal 5 sekondi wara kull attwazzjoni. Matul it-test ta’ hawn fuq għandu jkun hemm enerġija biżżejjed sabiex tassigura attwazzjoni sħiħa tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz. Dan ir-rekwiżit m’għandux jiġi interpretat bħala devjazzjoni mir-rekwiżiti tal-Anness 4. |
| --- | --- |

5.2.20.4.

Fl-eventwalità ta’ ħsara fis-sors tal-enerġija tat-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku, billi tibda mill-valur nominali tal-livell tal-enerġija, il-medda sħiħa ta’ kontroll tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz għandha tiġi ggarantita wara għoxrin attwazzjoni konsekuttiva b’għafsa sħiħa tal-apparat ta’ kontroll tal-brejk ta’ servizz. Waqt it-test, l-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar għandu jingħafas għalkollox għal 20 sekonda u jiġi rilaxxat għal 5 sekondi wara kull attwazzjoni. Matul it-test ta’ hawn fuq għandu jkun hemm enerġija biżżejjed sabiex tassigura attwazzjoni sħiħa tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz. Dan ir-rekwiżit m’għandux jiġi interpretat bħala devjazzjoni mir-rekwiżiti tal-Anness 4.

| 5.2.20.5. | Meta l-vultaġġ tal-batterija jinżel taħt valur magħżul mill-manifattur li fih ma tkunx tista’ tibqa’ tiġi ggarantita l-prestazzjoni stipulata tal-ibbrejkjar ta’ servizz u/jew li jwaqqaf kull wieħed ta’ mill-inqas żewġ ċirkwiti indipendenti tal-ibbrejkjar ta’ servizz milli jilħqu l-prestazzjoni stipulata ta’ bbrejkjar sekondarju, għandu jiġi attivat is-sinjal aħmar ta’ twissija speċifikat fil-paragrafu 5.2.1.21.1.1 ta’ hawn taħt Wara li jiġi attivat is-sinjal ta’ twissija, irid ikun possibbli li jiġi applikat l-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ta’ servizz u tinkiseb mill-inqas il-prestazzjoni sekondarja stipulata fil-paragrafu 2.2 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament. Għandu jkun hemm enerġija biżżejjed fl-apparat tat-trażmissjoni tal-enerġija tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz. |
| --- | --- |

5.2.20.5.

Meta l-vultaġġ tal-batterija jinżel taħt valur magħżul mill-manifattur li fih ma tkunx tista’ tibqa’ tiġi ggarantita l-prestazzjoni stipulata tal-ibbrejkjar ta’ servizz u/jew li jwaqqaf kull wieħed ta’ mill-inqas żewġ ċirkwiti indipendenti tal-ibbrejkjar ta’ servizz milli jilħqu l-prestazzjoni stipulata ta’ bbrejkjar sekondarju, għandu jiġi attivat is-sinjal aħmar ta’ twissija speċifikat fil-paragrafu 5.2.1.21.1.1 ta’ hawn taħt Wara li jiġi attivat is-sinjal ta’ twissija, irid ikun possibbli li jiġi applikat l-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ta’ servizz u tinkiseb mill-inqas il-prestazzjoni sekondarja stipulata fil-paragrafu 2.2 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament. Għandu jkun hemm enerġija biżżejjed fl-apparat tat-trażmissjoni tal-enerġija tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz.

| 5.2.20.6. | Jekk l-apparat awżiljari jiġi alimentat b’enerġija mill-istess riżerva bħat-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku, irid jiġi żgurat li, bil-magna taħdem b’veloċità mhux akbar minn 80 % tal-veloċità tal-qawwa massima, il-provvista tal-enerġija tkun biżżejjed biex tissodisfa l-valuri stipulati tad-deċellerazzjoni jew bil-forniment ta’ provvista ta’ enerġija li tkun kapaċi tevita l-iskargar ta’ din ir-riżerva meta jkun qed jaħdem l-apparat kollu awżiljari jew bit-tifi awtomatiku ta’ partijiet magħżula minn qabel tal-apparat awżiljari f’vultaġġ ogħla mil-livell kritiku msemmi fil-paragrafu 5.2.20.5 ta’ hawn fuq sabiex jiġi evitat skargar ulterjuri ta’ din ir-riżerva. Il-konformità tista’ tintwera jew b’kalkolu inkella b’test prattiku. Dan il-paragrafu ma japplikax għal vetturi fejn il-valuri stipulati tad-deċellerazzjoni jistgħu jintlaħqu mingħajr l-użu ta’ enerġija elettrika. |
| --- | --- |

5.2.20.6.

Jekk l-apparat awżiljari jiġi alimentat b’enerġija mill-istess riżerva bħat-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku, irid jiġi żgurat li, bil-magna taħdem b’veloċità mhux akbar minn 80 % tal-veloċità tal-qawwa massima, il-provvista tal-enerġija tkun biżżejjed biex tissodisfa l-valuri stipulati tad-deċellerazzjoni jew bil-forniment ta’ provvista ta’ enerġija li tkun kapaċi tevita l-iskargar ta’ din ir-riżerva meta jkun qed jaħdem l-apparat kollu awżiljari jew bit-tifi awtomatiku ta’ partijiet magħżula minn qabel tal-apparat awżiljari f’vultaġġ ogħla mil-livell kritiku msemmi fil-paragrafu 5.2.20.5 ta’ hawn fuq sabiex jiġi evitat skargar ulterjuri ta’ din ir-riżerva. Il-konformità tista’ tintwera jew b’kalkolu inkella b’test prattiku. Dan il-paragrafu ma japplikax għal vetturi fejn il-valuri stipulati tad-deċellerazzjoni jistgħu jintlaħqu mingħajr l-użu ta’ enerġija elettrika.

| 5.2.20.7. | Jekk l-apparat awżiljari jiġi alimentat b’enerġija mit-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku, iridu jiġu ssodisfati r-rekwiżiti li ġejjin:






  5.2.20.7.1. | Fl-eventwalità ta’ ħsara fis-sors tal-enerġija, waqt li l-vettura tkun miexja, l-enerġija fil-kontenitur ta’ riżerva għandha tkun biżżejjed biex tattwa l-brejkijiet meta jingħafas l-apparat ta’ kontroll; |
| --- | --- | --- |

5.2.20.7.

Jekk l-apparat awżiljari jiġi alimentat b’enerġija mit-trażmissjoni ta’ kontroll elettriku, iridu jiġu ssodisfati r-rekwiżiti li ġejjin:

5.2.20.7.1.

Fl-eventwalità ta’ ħsara fis-sors tal-enerġija, waqt li l-vettura tkun miexja, l-enerġija fil-kontenitur ta’ riżerva għandha tkun biżżejjed biex tattwa l-brejkijiet meta jingħafas l-apparat ta’ kontroll;

| 5.2.20.7.2. | Fl-eventwalità ta’ ħsara fis-sors tal-enerġija, waqt li l-vettura tkun wieqfa u tkun applikata s-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar, l-enerġija fil-kontenitur ta’ riżerva għandha tkun biżżejjed biex tattwa d-dwal anki meta jingħafsu l-brejkijiet; |
| --- | --- |

5.2.20.7.2.

Fl-eventwalità ta’ ħsara fis-sors tal-enerġija, waqt li l-vettura tkun wieqfa u tkun applikata s-sistema tal-ibbrejkjar tal-ipparkjar, l-enerġija fil-kontenitur ta’ riżerva għandha tkun biżżejjed biex tattwa d-dwal anki meta jingħafsu l-brejkijiet;

5.2.21.   Ir-rekwiżiti ġenerali għas-sinjali ottiċi ta’ twissija li l-funzjoni tagħhom hija li jindikaw lis-sewwieq ċerti ħsarat (jew difetti) speċifikati fit-tagħmir tal-ibbrejkjar tal-vettura motorizzata, huma stipulati fis-subparagrafi li ġejjin. Ħlief kif deskritt fil-paragrafu 5.2.21.5 ta’ hawn taħt, dawn is-sinjali għandhom jintużaw esklussivament għall-iskopijiet stipulati minn dan ir-Regolament.

5.2.21.1.   Il-vetturi motorizzati għandhom ikunu kapaċi jipprovdu sinjali ta’ twissija ottika ta’ ħsara u ta’ difett fil-brejk, kif ġej:

| 5.2.21.1.1. | Sinjal aħmar ta’ twissija, li jindika ħsarat definiti xi mkien ieħor f’dan ir-Regolament fit-tagħmir tal-ibbrejkjar tal-vettura li ma jippermettux li tinkiseb il-prestazzjoni stipulata tal-ibbrejkjar ta’ servizz u/jew li ma jippermettux il-funzjonament ta’ mill-inqas wieħed minn żewġ ċirkwiti indipendenti tal-ibbrejkjar ta’ servizz; |
| --- | --- |

5.2.21.1.1.

Sinjal aħmar ta’ twissija, li jindika ħsarat definiti xi mkien ieħor f’dan ir-Regolament fit-tagħmir tal-ibbrejkjar tal-vettura li ma jippermettux li tinkiseb il-prestazzjoni stipulata tal-ibbrejkjar ta’ servizz u/jew li ma jippermettux il-funzjonament ta’ mill-inqas wieħed minn żewġ ċirkwiti indipendenti tal-ibbrejkjar ta’ servizz;

| 5.2.21.1.2. | Fejn ikun applikabbli, sinjal ta’ twissija isfar li jindika difett skopert b’mod elettriku fit-tagħmir tal-ibbrejkjar tal-vettura, li mhuwiex indikat mis-sinjal aħmar ta’ twissija deskritt fil-paragrafu 5.2.21.1.1 ta’ hawn fuq. |
| --- | --- |

5.2.21.1.2.

Fejn ikun applikabbli, sinjal ta’ twissija isfar li jindika difett skopert b’mod elettriku fit-tagħmir tal-ibbrejkjar tal-vettura, li mhuwiex indikat mis-sinjal aħmar ta’ twissija deskritt fil-paragrafu 5.2.21.1.1 ta’ hawn fuq.

5.2.21.2.   Is-sinjali ta’ twissija għandhom ikunu viżibbli, anki matul il-ġurnata; il-kundizzjoni sodisfaċenti tas-sinjali għandha tkun tista’ tiġi vverifikata mis-sewwieq mis-sit tas-sewqan tiegħu; il-ħsara ta’ komponent tal-apparat ta’ twissija m’għandha tikkawża l-ebda tnaqqis fil-prestazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar.

5.2.21.3.   Ħlief fejn ikun indikat mod ieħor:

| 5.2.21.3.1. | Ħsarat jew difetti speċifikati għandhom jiġu senjalati lis-sewwieq permezz tas-sinjal(i) ta’ twissija msemmija hawn fuq sa mhux aktar tard mill-attwazzjoni tal-kontroll rilevanti tal-ibbrejkjar; |
| --- | --- |

5.2.21.3.1.

Ħsarat jew difetti speċifikati għandhom jiġu senjalati lis-sewwieq permezz tas-sinjal(i) ta’ twissija msemmija hawn fuq sa mhux aktar tard mill-attwazzjoni tal-kontroll rilevanti tal-ibbrejkjar;

| 5.2.21.3.2. | Is-sinjal(i) ta’ twissija għandhom jibqgħu mixgħula sakemm tippersisti l-ħsara/difett u l-iswiċċ tal-ignixin (startjar) ikun fil-pożizzjoni “On” (tħaddim); kif ukoll |
| --- | --- |

5.2.21.3.2.

Is-sinjal(i) ta’ twissija għandhom jibqgħu mixgħula sakemm tippersisti l-ħsara/difett u l-iswiċċ tal-ignixin (startjar) ikun fil-pożizzjoni “On” (tħaddim); kif ukoll

| 5.2.21.3.3. | Is-sinjal ta’ twissija jrid ikun kostanti (mhux ipetpet), |
| --- | --- |

5.2.21.3.3.

Is-sinjal ta’ twissija jrid ikun kostanti (mhux ipetpet),

5.2.21.4.   Is-sinjal(i) ta’ twissija msemmi(ja) aktar ‘il fuq għandhom jixegħlu meta t-tagħmir elettriku tal-vettura (u s-sistema tal-ibbrejkjar) jiġi fornut bl-elettriku (enerġizzat). Bil-vettura wieqfa, is-sistema tal-ibbrejkjar għandha tivverifika li l-ebda waħda mill-ħsarat jew l-ebda wieħed mid-difetti speċifikati ma jkunu preżenti qabel ma jintfew is-sinjali. Il-ħsarat jew id-difetti speċifikati li għandhom jattivaw is-sinjali ta’ twissija msemmija aktar ‘il fuq, iżda li ma jiġux skoperti f’kundizzjonijiet statiċi, għandhom jiġu reġistrati malli jiġu skoperti u għandhom jintwerew meta tiġi startjata l-vettura u kull darba li l-iswiċċ tal-ignixin (start) ikun fil-pożizzjoni “on” (tħaddim), sakemm tippersisti l-ħsara jew jippersisti d-difett.

5.2.21.5.   Il-ħsarat (jew difetti) mhux speċifikati, jew informazzjoni oħra dwar il-brejkijiet u/jew l-apparat ta’ mototrażmissjoni tal-vettura bil-magna, jistgħu jiġu indikati mis-sinjal isfar speċifikat fil-paragrafu 5.2.21.1.2 ta’ hawn fuq, jekk jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:

| 5.2.21.5.1. | Il-vettura tkun wieqfa; |
| --- | --- |

5.2.21.5.1.

Il-vettura tkun wieqfa;

| 5.2.21.5.2. | Wara li l-apparat tal-ibbrejkjar jiġi enerġizzat għall-ewwel darba u s-sinjal ikun indika li, wara l-proċeduri spjegati fil-paragrafu 5.2.21.4 ta’ hawn fuq, ma jkunu ġew identifikati l-ebda ħsarat (jew difetti) speċifikati; kif ukoll |
| --- | --- |

5.2.21.5.2.

Wara li l-apparat tal-ibbrejkjar jiġi enerġizzat għall-ewwel darba u s-sinjal ikun indika li, wara l-proċeduri spjegati fil-paragrafu 5.2.21.4 ta’ hawn fuq, ma jkunu ġew identifikati l-ebda ħsarat (jew difetti) speċifikati; kif ukoll

| 5.2.21.5.3. | Il-ħsarat mhux speċifikati jew informazzjoni oħra għandhom jiġu indikati biss bit-tpetpit tas-sinjal ta’ twissija. Madankollu, is-sinjal ta’ twissija għandu jintefa sa meta l-vettura taqbeż għall-ewwel darba l-10 km/h. |
| --- | --- |

5.2.21.5.3.

Il-ħsarat mhux speċifikati jew informazzjoni oħra għandhom jiġu indikati biss bit-tpetpit tas-sinjal ta’ twissija. Madankollu, is-sinjal ta’ twissija għandu jintefa sa meta l-vettura taqbeż għall-ewwel darba l-10 km/h.

5.2.22.   Il-ġenerazzjoni ta’ sinjal tal-ibbrejkjar sabiex jixegħlu l-bozoz tal-waqfien.

5.2.22.1.   L-attivazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz min-naħa tas-sewwieq għandha tiġġenera sinjal li għandu jintuża biex jixgħel il-bozoz tal-waqfien.

5.2.22.2.   L-attivazzjoni tas-sistema ta’ bbrejkjar ta’ servizz permezz ta’ “bbrejkjar bi kmand awtomatiku” għandha tiġġenera s-sinjal imsemmi hawn fuq. Madankollu, meta t-tnaqqis fil-veloċità ġġenerat ikun inqas minn 0,7 m/s2, is-sinjal jista’ jiġi mrażżan (8).

5.2.22.3.   L-attivazzjoni ta’ parti mis-sistema ta’ bbrejkjar ta’ servizz permezz ta’ “bbrejkjar selettiv” ma għandhiex tiġġenera s-sinjal imsemmi fuq (9).

5.2.22.4.   Sistemi tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv kif definiti fil-paragrafu 2.17 ta’ dan ir-Regolament, li jipproduċu forza ta’ tnaqqis fil-veloċità malli jiġi rilaxxat l-apparat ta’ kontroll tal-aċċelleratur, għandhom jiġġeneraw is-sinjal imsemmi hawn fuq skont id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

| Deċellerazzjonijiet tal-vettura | Ġenerazzjoni tas-sinjal |
| --- | --- |
| ≤ 0,7 m/s2 | Is-sinjal m’għandux jiġi ġġenerat |
| > 0,7 m/s2 u ≤ 1,3 m/s2 | Is-sinjal jista’ jiġi ġġenerat |
| > 1,3 m/s2 | Is-sinjal għandu jiġi ġġenerat |

Deċellerazzjonijiet tal-vettura

Ġenerazzjoni tas-sinjal

≤ 0,7 m/s2

Is-sinjal m’għandux jiġi ġġenerat

> 0,7 m/s2 u ≤ 1,3 m/s2

Is-sinjal jista’ jiġi ġġenerat

> 1,3 m/s2

Is-sinjal għandu jiġi ġġenerat

Fil-każijiet kollha is-sinjal għandu jiġi diżattivat mhux aktar tard minn meta d-deċellerazzjoni tkun waqgħet taħt 0,7 m/s2
   (8).

5.2.23.   Meta vettura tkun mgħammra b’mezz sabiex jiġi indikat l-ibbrejkjar ta’ emerġenza, l-attivazzjoni u d-diżattivazzjoni tas-sinjal tal-ibbrejkjar ta’ emerġenza għandhom jiġu ġġenerati biss permezz tal-applikazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz meta jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet li ġejjin (8):

| 5.2.23.1. | Is-sinjal m’għandux jiġi attivat meta d-deċellerazzjoni tal-vettura tkun inqas minn 6 m/s2 iżda jista’ jiġi ġġenerat waqt kwalunkwe deċellerazzjoni li tilħaq jew tisboq dan il-valur, liema valur jiġi ddefinit mill-manifattur tal-vettura.
  Is-sinjal għandu jiġi diżattivat mhux aktar tard minn meta d-deċellerazzjoni tkun waqgħet taħt 2,5 m/s2. |
| --- | --- |

5.2.23.1.

Is-sinjal m’għandux jiġi attivat meta d-deċellerazzjoni tal-vettura tkun inqas minn 6 m/s2 iżda jista’ jiġi ġġenerat waqt kwalunkwe deċellerazzjoni li tilħaq jew tisboq dan il-valur, liema valur jiġi ddefinit mill-manifattur tal-vettura.

Is-sinjal għandu jiġi diżattivat mhux aktar tard minn meta d-deċellerazzjoni tkun waqgħet taħt 2,5 m/s2.

| 5.2.23.2. | Jistgħu jintużaw ukoll il-kundizzjonijiet li ġejjin:






  (a) | Is-sinjal jista’ jiġi ġġenerat permezz ta’ tbassir tad-deċellerazzjoni tal-vettura li tirriżulta mid-domanda għall-ibbrejkjar b’rispett għal-limiti ta’ attivazzjoni u diżattivazzjoni ddefiniti fil-paragrafu 5.2.23.1 ta’ hawn fuq; jew |
| --- | --- | --- |

5.2.23.2.

Jistgħu jintużaw ukoll il-kundizzjonijiet li ġejjin:

(a)

Is-sinjal jista’ jiġi ġġenerat permezz ta’ tbassir tad-deċellerazzjoni tal-vettura li tirriżulta mid-domanda għall-ibbrejkjar b’rispett għal-limiti ta’ attivazzjoni u diżattivazzjoni ddefiniti fil-paragrafu 5.2.23.1 ta’ hawn fuq; jew

| (b) | Is-sinjal jista’ jiġi attivat f’veloċità ta’ aktar minn 50 km/h u s-sistema antilokk tkun qed tiċċikla kompletament (kif definit fil-paragrafu 2 tal-Anness 6). |
| --- | --- |

(b)

Is-sinjal jista’ jiġi attivat f’veloċità ta’ aktar minn 50 km/h u s-sistema antilokk tkun qed tiċċikla kompletament (kif definit fil-paragrafu 2 tal-Anness 6).

Is-sinjal għandu jiġi diżattivat meta s-sistema antilokk ma tkunx aktar qed tiċċikla kompletament.

5.2.24.   Kwalunkwe vettura mgħammra b’sistema ESC li tikkonforma mal-paragrafu 2.25 ta’ hawn fuq, għandha tissodisfa r-rekwiżiti dwar l-apparat, il-prestazzjoni u t-testijiet li jinsabu fil-Parti A tal-Anness 9 ta’ dan ir-Regolament.

5.2.24.1.   Bħala alternattiva għar-rekwiżit tal-paragrafu 5.2.24 ta’ hawn fuq, vetturi tal-kategoriji M1 u N1 b’massa f’kundizzjoni ta’ sewqan ta’ > 1 735 kg jistgħu jkunu mgħammra b’funzjoni ta’ stabbiltà tal-vettura li tinkludi l-funzjoni kontra l-qlib u l-kontroll direzzjonali u li tissodisfa r-rekwiżiti tal-Anness 21 tar-Regolament Nru 13.

5.2.25.   Il-vetturi motorizzati tal-kategorija M1 u N1 mgħammra b’roti/tajers ta’ riżerva temporanji għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti tekniċi rilevanti tal-Anness 3 tar-Regolament Nru 64.

6.   TESTIJIET

It-testijiet tal-ibbrejkjar li l-vetturi mressqa għall-approvazzjoni huma meħtieġa li jagħmlu, u l-prestazzjoni meħtieġa tal-ibbrejkjar, huma deskritti fl-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament.

7.   MODIFIKA TAT-TIP TA’ VETTURA JEW TAS-SISTEMA TAL-IBBREJKJAR U ESTENSJONI TAL-APPROVAZZJONI

| 7.1. | Kull modifika tat-tip ta’ vettura jew tas-sistema tal-ibbrejkjar tagħha għandha tiġi nnotifikata lill-Awtorità tal-Approvazzjoni tat-Tip li tkun approvat it-tip ta’ vettura. L-Awtorità mbagħad tista’ jew:






  7.1.1. | Tqis li l-modifiki magħmula x’aktarx ma jkollhomx effett negattiv apprezzabbli u li jkun xi jkun il-każ, il-vettura xorta baqgħet tissodisfa r-rekwiżiti; jew |
| --- | --- | --- |

7.1.

Kull modifika tat-tip ta’ vettura jew tas-sistema tal-ibbrejkjar tagħha għandha tiġi nnotifikata lill-Awtorità tal-Approvazzjoni tat-Tip li tkun approvat it-tip ta’ vettura. L-Awtorità mbagħad tista’ jew:

7.1.1.

Tqis li l-modifiki magħmula x’aktarx ma jkollhomx effett negattiv apprezzabbli u li jkun xi jkun il-każ, il-vettura xorta baqgħet tissodisfa r-rekwiżiti; jew

| 7.1.2. | Tirrikjedi rapport ulterjuri mis-Servizz Tekniku responsabbli għat-twettiq tat-testijet. |
| --- | --- |

7.1.2.

Tirrikjedi rapport ulterjuri mis-Servizz Tekniku responsabbli għat-twettiq tat-testijet.

| 7.2. | Avviż ta’ konferma, estensjoni jew rifjut tal-approvazzjoni għandu jiġi kkomunikat permezz tal-proċedura speċifikata fil-paragrafu 4.3 ta’ hawn fuq lill-Partijiet Kontraenti tal-Ftehim li japplikaw dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

7.2.

Avviż ta’ konferma, estensjoni jew rifjut tal-approvazzjoni għandu jiġi kkomunikat permezz tal-proċedura speċifikata fil-paragrafu 4.3 ta’ hawn fuq lill-Partijiet Kontraenti tal-Ftehim li japplikaw dan ir-Regolament.

| 7.3. | L-Awtorità tal-Approvazzjoni tat-Tip li toħroġ l-estensjoni tal-approvazzjoni għandha tassenja serje ta’ numri lil kull formola ta’ komunikazzjoni mfassla għal estensjoni bħal din. |
| --- | --- |

7.3.

L-Awtorità tal-Approvazzjoni tat-Tip li toħroġ l-estensjoni tal-approvazzjoni għandha tassenja serje ta’ numri lil kull formola ta’ komunikazzjoni mfassla għal estensjoni bħal din.

8.   KONFORMITÀ TAL-PRODUZZJONI

Il-proċeduri ta’ konformità tal-produzzjoni għandhom jikkonformaw ma’ dawk stabbiliti fil-Ftehim, fl-Appendiċi 2 (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2) bil-kundizzjonijiet meħtieġa li ġejjin:

| 8.1. | Vettura approvata skont dan ir-Regolament għandha tkun immanifatturata sabiex tikkonforma mat-tip approvat billi tissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fil-paragrafu 5 ta’ hawn fuq. |
| --- | --- |

8.1.

Vettura approvata skont dan ir-Regolament għandha tkun immanifatturata sabiex tikkonforma mat-tip approvat billi tissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fil-paragrafu 5 ta’ hawn fuq.

| 8.2. | L-Awtorità tal-Approvazzjoni tat-Tip li tat l-approvazzjoni tat-tip tista’, fi kwalunkwe waqt, tivverifika l-metodi tal-kontroll tal-konformità applikati f’kull faċilità ta’ produzzjoni. Il-frekwenza normali ta’ dawn il-verifiki għandha tkun ta’ darba kull sentejn. |
| --- | --- |

8.2.

L-Awtorità tal-Approvazzjoni tat-Tip li tat l-approvazzjoni tat-tip tista’, fi kwalunkwe waqt, tivverifika l-metodi tal-kontroll tal-konformità applikati f’kull faċilità ta’ produzzjoni. Il-frekwenza normali ta’ dawn il-verifiki għandha tkun ta’ darba kull sentejn.

9.   PENALI GĦAN-NUQQAS TA’ KONFORMITÀ TAL-PRODUZZJONI

| 9.1. | L-approvazzjoni mogħtija fir-rigward tat-tip tal-vettura skont dan ir-Regolament tista’ tiġi rtirata jekk ir-rekwiżiti stipulati fil-paragrafu 8.1 ta’ hawn fuq ma jkunux rispettati. |
| --- | --- |

9.1.

L-approvazzjoni mogħtija fir-rigward tat-tip tal-vettura skont dan ir-Regolament tista’ tiġi rtirata jekk ir-rekwiżiti stipulati fil-paragrafu 8.1 ta’ hawn fuq ma jkunux rispettati.

| 9.2. | Jekk Parti Kontraenti għall-Ftehim li tapplika dan ir-Regolament tirtira approvazzjoni li kienet tat qabel, għandha tavża minnufih lill-Partijiet Kontraenti l-oħrajn li japplikaw dan ir-Regolament permezz ta’ kopja tal-formola ta’ komunikazzjoni li tikkonforma mal-mudell fl-Anness 1 ta’ dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

9.2.

Jekk Parti Kontraenti għall-Ftehim li tapplika dan ir-Regolament tirtira approvazzjoni li kienet tat qabel, għandha tavża minnufih lill-Partijiet Kontraenti l-oħrajn li japplikaw dan ir-Regolament permezz ta’ kopja tal-formola ta’ komunikazzjoni li tikkonforma mal-mudell fl-Anness 1 ta’ dan ir-Regolament.

10.   PRODUZZJONI MWAQQFA GĦALKOLLOX

Jekk id-detentur tal-approvazzjoni jwaqqaf għalkollox il-manifattura ta’ tip ta’ vettura approvat skont dan ir-Regolament, huwa għandu jgħarraf b’dan lill-Awtorità tal-Approvazzjoni tat-Tip li tkun tat l-approvazzjoni. Malli tirċievi l-komunikazzjoni rilevanti, din l-Awtorità għandha tavża b’dan lill-Partijiet Kontraenti l-oħra fil-Ftehim li japplikaw dan ir-Regolament permezz ta’ kopji tal-formola ta’ komunikazzjoni li tikkonforma mal-mudell fl-Anness 1 ta’ dan ir-Regolament.

11.   ISMIJIET U INDIRIZZI TAS-SERVIZZI TEKNIĊI LI JWETTQU T-TESTIJIET TA’ APPROVAZZJONI, U TAL-AWTORITAJIET TAL-APPROVAZZJONI TAT-TIP

Il-Partijiet Kontraenti tal-Ftehim li japplikaw dan ir-Regolament għandhom jikkomunikaw lis-Segretarjat tan-Nazzjonijiet Uniti l-ismijiet u l-indirizzi tas-Servizzi Tekniċi responsabbli mit-twettiq tat-testijiet tal-approvazzjoni u tal-Awtoritajiet tal-Approvazzjoni tat-Tip li joħorġu l-approvazzjoni u li jintbagħtulhom il-formoli li jiċċertifikaw l-approvazzjoni jew iċ-ċaħda jew l-estensjoni jew l-irtirar tal-approvazzjoni, maħruġa f’pajjiżi oħra.

12.   DISPOŻIZZJONIJIET TRANŻIZZJONALI

| 12.1. | Mid-data tad-dħul fis-seħħ tas-Supplement 16 ta’ dan ir-Regolament, l-ebda waħda mill-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan il-Ftehim ma għandha tirrifjuta li tagħti jew tirrifjuta li taċċetta Approvazzjonijiet tat-Tip skont dan ir-Regolament, kif emendat bis-Supplement 16. |
| --- | --- |

12.1.

Mid-data tad-dħul fis-seħħ tas-Supplement 16 ta’ dan ir-Regolament, l-ebda waħda mill-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan il-Ftehim ma għandha tirrifjuta li tagħti jew tirrifjuta li taċċetta Approvazzjonijiet tat-Tip skont dan ir-Regolament, kif emendat bis-Supplement 16.

| 12.2. | Minn 24 xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ tas-Supplement 16 ta’ dan ir-Regolament, il-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament għandhom jagħtu Approvazzjonijiet tat-Tip biss jekk it-tip ta’ vettura li għandu jiġi approvat jissodisfa r-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament kif emendat bis-Supplement 16. |
| --- | --- |

12.2.

Minn 24 xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ tas-Supplement 16 ta’ dan ir-Regolament, il-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament għandhom jagħtu Approvazzjonijiet tat-Tip biss jekk it-tip ta’ vettura li għandu jiġi approvat jissodisfa r-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament kif emendat bis-Supplement 16.

| 12.3. | Minkejja d-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 12.1 u 12.2 ta’ hawn fuq, il-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament għandhom ikomplu jagħtu l-approvazzjonijiet lil dawk it-tipi ta’ vetturi li ma jkunux mgħammra b’Funzjoni ta’ Stabbiltà tal-Vettura jew ESC u BAS li jissodisfaw l-Anness 9 ta’ dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

12.3.

Minkejja d-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 12.1 u 12.2 ta’ hawn fuq, il-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament għandhom ikomplu jagħtu l-approvazzjonijiet lil dawk it-tipi ta’ vetturi li ma jkunux mgħammra b’Funzjoni ta’ Stabbiltà tal-Vettura jew ESC u BAS li jissodisfaw l-Anness 9 ta’ dan ir-Regolament.

| 12.4. | Il-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament m’għandhomx jirrifjutaw li jagħtu estensjonijiet għall-Approvazzjonijiet tat-Tip għal tipi eżistenti, irrispettivament minn jekk humiex mgħammra b’Funzjoni ta’ Stabbiltà tal-Vettura jew ESC u BAS inkella le, abbażi tad-dispożizzjonijiet validi fil-ħin tal-approvazzjoni oriġinali. |
| --- | --- |

12.4.

Il-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament m’għandhomx jirrifjutaw li jagħtu estensjonijiet għall-Approvazzjonijiet tat-Tip għal tipi eżistenti, irrispettivament minn jekk humiex mgħammra b’Funzjoni ta’ Stabbiltà tal-Vettura jew ESC u BAS inkella le, abbażi tad-dispożizzjonijiet validi fil-ħin tal-approvazzjoni oriġinali.

| 12.5. | Soġġett għad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 12.6 ta’ hawn taħt, anke wara d-data tad-dħul fis-seħħ tas-Supplement 16 ta’ dan ir-Regolament, l-Approvazzjonijiet tat-Tip skont kwalunkwe Supplementi ta’ dan ir-Regolament għandhom jibqgħu validi, u l-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament għandhom jibqgħu jaċċettawhom. |
| --- | --- |

12.5.

Soġġett għad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 12.6 ta’ hawn taħt, anke wara d-data tad-dħul fis-seħħ tas-Supplement 16 ta’ dan ir-Regolament, l-Approvazzjonijiet tat-Tip skont kwalunkwe Supplementi ta’ dan ir-Regolament għandhom jibqgħu validi, u l-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament għandhom jibqgħu jaċċettawhom.

| 12.6. | Il-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament m’għandhomx ikunu obbligati li jaċċettaw, għall-finijiet tal-approvazzjoni tat-tip nazzjonali jew reġjonali, Approvazzjoni tat-Tip għal dawk it-tipi ta’ Vetturi li ma jkunux mgħammra b’Funzjoni ta’ Stabbiltà tal-Vettura jew ESC u BAS. |
| --- | --- |

12.6.

Il-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament m’għandhomx ikunu obbligati li jaċċettaw, għall-finijiet tal-approvazzjoni tat-tip nazzjonali jew reġjonali, Approvazzjoni tat-Tip għal dawk it-tipi ta’ Vetturi li ma jkunux mgħammra b’Funzjoni ta’ Stabbiltà tal-Vettura jew ESC u BAS.

---

(1)  Dan ir-Regolament joffri sett alternattiv ta’ rekwiżiti għall-vetturi tal-kategorija N1 għal dawk li jinsabu fir-Regolament Nru 13. Il-Partijiet Kontraenti li japplikaw kemm ir-Regolament Nru 13 u dan ir-Regolament jagħrfu l-approvazzjonijiet skont kull Regolament bħala validi indaqs. Il-kategoriji tal-vetturi M1 u N1 huma ddefiniti fir-Riżoluzzjoni Konsolidata dwar il-Kostruzzjoni tal-Vetturi (R.E.3), dokument ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.3, para. 2) - www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

(2)  Grupp ta’ fusien għandu jiġi ttrattat bħala fus wieħed u r-roti doppji għandhom jiġu ttrattati bħala rota waħda.

(3)  Kif dikjarata mill-manifattur tal-vettura.

(4)  In-numri distintivi tal-Partijiet Kontraenti tal-Ftehim tal-1958 jidhru għal darb’oħra fl-Anness 3 tar-Riżoluzzjoni Konsolidata dwar il-Kostruzzjoni tal-Vetturi (R.E.3), id-dokument ECE/TRANS/WP.29/78/Rev. 3, Anness 3 - www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

(5)  L-Awtorità tal-Approvazzjoni tat-Tip li tkun se tagħti l-approvazzjoni għandu jkollha d-dritt li tiċċekkja s-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz permezz ta’ proċeduri addizzjonali għall-ittestjar tal-vettura.

(6)  Bi qbil mas-Servizz Tekniku, ma tkunx meħtieġa valutazzjoni tal-istat ta’ ċarġ għal vetturi li jkollhom sors ta’ enerġija abbord għall-iċċarġjar tal-batteriji tat-trazzjoni u l-mezz li jirregola l-istat ta’ ċarġ tagħhom.

(7)  Sakemm jintlaħaq ftehim dwar proċeduri komuni ta’ ttestjar, il-manifattur għandu jipprovdi lis-Servizz Tekniku b’analiżi tal-ħsarat li jistgħu jinqalgħu fit-trażmissjoni ta’ kontroll u l-effetti tagħhom. Din l-informazzjoni għandha tkun soġġetta għal diskussjoni u ftehim bejn is-servizz tekniku u l-manifattur tal-vettura.

(8)  Fil-ħin tal-approvazzjoni tat-tip, il-konformità ma’ dan ir-rekwiżit għandha tiġi kkonfermata mill-manifattur tal-vettura.

(9)  Matul episodju ta’ “bbrejkjar selettiv”, il-funzjoni tista’ tinbidel għal “ibbrejkjar bi kmand awtomatiku”.

---

ANNESS 1

KOMUNIKAZZJONI (*)

(Format massimu: A4 (210 × 297 mm))

Image

maħruġa minn:

Isem l-amministrazzjoni

Dwar: (2)

Approvazzjoni mogħtija

Approvazzjoni estiża

Approvazzjoni rifjutata

Approvazzjoni rtirata

Produzzjoni mwaqqfa għalkollox

ta’ tip ta’ vettura fir-rigward tal-ibbrejkjar skont ir-Regolament Nru 13-H

Nru tal-approvazzjoni ...

Nru tal-estensjoni ...

1. L-isem kummerċjali jew il-marka tal-vettura: ...

2. It-tip tal-vettura: ...

3. L-isem u l-indirizz tal-manifattur: ...

4. Jekk applikabbli, l-isem u l-indirizz tar-rappreżentant tal-manifattur: ...

5. Massa tal-vettura: ...

5.1. Massa massima tal-vettura: ...

5.2. Massa minima tal-vettura: ...

6. Id-distribuzzjoni tal-massa fuq kull fus (valur massimu): ...

7. L-għamla u t-tip tal-firrodi tal-brejkijiet, tad-diski u tat-tnabar:

7.1. Firrodi tal-brejkijiet

7.1.1. Firrodi tal-brejkijiet ittestjati għall-preskrizzjonijiet relevanti kollha tal-Anness 3: ...

7.1.2. Firrodi tal-brejkijiet alternattivi ttestjati fl-Anness 7: ...

7.2. Diski u tnabar tal-brejkijiet

7.2.1. Kodiċi ta’ identifikazzjoni tad-diski tal-brejkijiet koperti mill-approvazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar: ...

7.2.2. Kodiċi ta’ identifikazzjoni tat-tnabar tal-brejkijiet koperti mill-approvazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar: ...

8. Tip ta’ magna: ...

9. L-għadd u r-rapporti tal-gerijiet: ...

10. Ir-rapport(i) tat-trażmissjoni finali: ...

11. Jekk applikabbli, il-massa massima tat-trejler li jista’ jitqabbad: ...

11.1. It-trejler mingħajr brejkijiet: ...

Image

12. Il-qies tat-tajers: ...

12.1. Il-qisien tar-rota/tajer ta’ riżerva għall-użu temporanju: ...

12.2. Il-vettura tissodisfa r-rekwiżiti tekniċi tal-Anness 3 tar-Regolament Nru 64: ...

Iva/Le (2)

13. Veloċità massima tad-disinn: ...

14. Deskrizzjoni qasira tal-apparat tal-ibbrejkjar: ...

15. Massa tal-vettura meta ttestjata:

Mgħobbija (kg)

Mhux Mgħobbija (kg)

Fus Nru 1

Fus Nru 2

Totali

16. Riżultati tat-testijiet:

Veloċità tat-test (km/h)

Prestazzjoni mkejla

Forza mkejla applikata fuq l-apparat ta’ kontroll (daN)

16.1. Testijiet tat-Tip 0: ...

Magna skonnessa ...

Ibbrejkjar ta’ servizz (mgħobbi) ...

Ibbrejkjar ta’ servizz (mhux mgħobbi) ...

Ibbrejkjar sekondarju (mgħobbi) ...

Ibbrejkjar sekondarju (mhux mgħobbi) ...

16.2. Testijiet tat-Tip 0: ...

Magna konnessa ...

Ibbrejkjar ta’ servizz (mgħobbi) ...

Ibbrejkjar ta’ servizz (mhux mgħobbi) ...

(Skont il-paragrafu 2.1.1(B) tal-Anness 3): ...

16.3. Testijiet tat-Tip I: ...

Għafsiet preliminari (biex tiġi stabbilita l-forza tal-pedala) ...

Prestazzjoni sħuna (l-1 waqfa) ...

Prestazzjoni sħuna (it-2 waqfa) ...

Il-prestazzjoni tal-irkupru ...

16.4. Prestazzjoni dinamika tal-brejk tal-parking: ...

17. Riżultat tat-testijiet tal-prestazzjoni skont l-Anness 5: ...

Image

18. Il-vettura hija/mhijiex (2) mgħammra biex tirmonka trejler b’sistemi ta’ bbrejkjar elettriku

19. Il-vettura hija/mhijiex (2) mgħammra b’sistema antilokk

19.1. Il-vettura tissodisfa r-rekwiżiti tal-Anness 6: Iva/Le (2)

19.2. Kategorija tas-sistema antilokk: Kategorija 1/2/3 (2)

20. Ġiet ipprovduta dokumentazzjoni adegwata skont l-Anness 8 fir-rigward tas-sistema(i) li ġejja/ġejjin: Iva/Le/Mhux applikabbli (2)

21. Il-vettura hija mgħammra b’sistema ESC: ... Iva/Le (2)

Jekk iva: Is-sistema tal-ESC ġiet ittestjata skont ir-rekwiżiti tal-Parti A tal-Anness 9, u tissodisfahom ... Iva/Le (2)

jew: Il-funzjoni tal-istabbiltà tal-vettura ġiet ittestjata skont ir-rekwiżiti tal-Anness 21 tar-Regolament Nru 13, u tissodisfahom ... Iva/Le (2)

22. Il-vettura hija/mhijiex (2) mgħammra b’Sistema għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar li tissodisfa r-rekwiżiti tal-Parti B tal-Anness 9.

22.1. Il-Kategorija tas-Sistema għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar A/B (2)

22.1.1. Għas-sistemi tal-kategorija A, iddefinixxi l-limitu tal-forza li biha jiżdied il-proporzjon bejn il-forza tal-pedala u l-pressjoni tal-brejk (2); ...

22.1.2. Għas-sistemi tal-kategorija B, iddefinixxi l-veloċità tal-pedala tal-brejk li għandha tinkiseb sabiex tiġi attivata s-Sistema għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar (eż. veloċità tal-għafsa tal-pedala (mm/s) waqt intervall ta’ ħin partikolari) (2); ...

23. Il-vettura tressqet għall-approvazzjoni fi: ...

24. Servizz Tekniku responsabbli għat-twettiq tal-approvazzjoni: ...

25. Data tar-rapport maħruġ minn dak is-Servizz: ...

26. Numru tar-rapport maħruġ minn dak is-Servizz: ...

27. Approvazzjoni mogħtija/miċħuda/estiża/irtirata (2)

28. Il-pożizzjoni tal-marka tal-approvazzjoni fuq il-vettura: ...

29. Post: ...

30. Data: ...

31. Firma: ...

32. Is-sommarju msemmi fil-paragrafu 4.3 ta’ dan ir-Regolament huwa mehmuż ma’ din il-komunikazzjoni

(*) Fuq talba ta’ applikant(i) għal approvazzjoni skont ir-Regolament Nru 90, l-informazzjoni għandha tiġi pprovduta mill-Awtorità ta’ Approvazzjoni tat-Tip kif hemm fl-Appendiċi 1 ta’ dan l-anness. Madankollu, din l-informazzjoni m’għandhiex tiġi pprovduta għal skopijiet oħra ħlief approvazzjonijiet skont ir-Regolament Nru 90.

(1) Numru ta’ distinzjoni tal-pajjiż li ta/estenda/irrifjuta/irtira l-approvazzjoni (ara d-dispożizzjonijiet fir-Regolament).

(2) Aqta’ barra dak li ma japplikax.

Appendiċi

Lista ta’ dejta tal-vetturi għall-finijiet tal-approvazzjonijiet skont ir-Regolament Nru 90.

| 1. | Deskrizzjoni tat-tip ta’ vettura: ...






  1.1. | L-isem kummerċjali jew il-mudell tal-vettura, jekk applikabbli: ... |
| --- | --- | --- |

1.

Deskrizzjoni tat-tip ta’ vettura: ...

1.1.

L-isem kummerċjali jew il-mudell tal-vettura, jekk applikabbli: ...

| 1.2. | Kategorija tal-vettura: ... |
| --- | --- |

1.2.

Kategorija tal-vettura: ...

| 1.3. | Tip ta’ vettura skont l-approvazzjoni mar-Regolament Nru 13-H: ... |
| --- | --- |

1.3.

Tip ta’ vettura skont l-approvazzjoni mar-Regolament Nru 13-H: ...

| 1.4. | Il-mudelli jew l-ismijiet kummerċjali tal-vetturi li jikkostitwixxu t-tip ta’ vettura, jekk disponibbli: ... |
| --- | --- |

1.4.

Il-mudelli jew l-ismijiet kummerċjali tal-vetturi li jikkostitwixxu t-tip ta’ vettura, jekk disponibbli: ...

| 1.5. | L-isem u l-indirizz tal-manifattur: ... |
| --- | --- |

1.5.

L-isem u l-indirizz tal-manifattur: ...

| 2. | L-għamla u t-tip tal-firrodi tal-brejkijiet, tad-diski u tat-tnabar:






  2.1. | Firrodi tal-brejkijiet






  2.1.1. | Firrodi tal-brejkijiet ittestjati għall-preskrizzjonijiet relevanti kollha tal-Anness 3 ... |
| --- | --- | --- | --- |

2.

L-għamla u t-tip tal-firrodi tal-brejkijiet, tad-diski u tat-tnabar:

2.1.

Firrodi tal-brejkijiet

2.1.1.

Firrodi tal-brejkijiet ittestjati għall-preskrizzjonijiet relevanti kollha tal-Anness 3 ...

| 2.1.2. | Firrodi tal-brejkijiet alternattivi ttestjati fl-Anness 7 ... |
| --- | --- |

2.1.2.

Firrodi tal-brejkijiet alternattivi ttestjati fl-Anness 7 ...

| 2.2. | Diski u tnabar tal-brejkijiet






  2.2.1. | Kodiċi ta’ identifikazzjoni tad-diski tal-brejkijiet koperti mill-approvazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar ... |
| --- | --- | --- |

2.2.

Diski u tnabar tal-brejkijiet

2.2.1.

Kodiċi ta’ identifikazzjoni tad-diski tal-brejkijiet koperti mill-approvazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar ...

| 2.2.2. | Kodiċi ta’ identifikazzjoni tat-tnabar tal-brejkijiet koperti mill-approvazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar ... |
| --- | --- |

2.2.2.

Kodiċi ta’ identifikazzjoni tat-tnabar tal-brejkijiet koperti mill-approvazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar ...

| 3. | Massa minima tal-vettura: ...






  3.1. | Id-distribuzzjoni tal-massa fuq kull fus (valur massimu): ... |
| --- | --- | --- |

3.

Massa minima tal-vettura: ...

3.1.

Id-distribuzzjoni tal-massa fuq kull fus (valur massimu): ...

| 4. | Massa massima tal-vettura: ...






  4.1. | Id-distribuzzjoni tal-massa fuq kull fus (valur massimu): ... |
| --- | --- | --- |

4.

Massa massima tal-vettura: ...

4.1.

Id-distribuzzjoni tal-massa fuq kull fus (valur massimu): ...

| 5. | Veloċità massima tal-vettura: ... |
| --- | --- |

5.

Veloċità massima tal-vettura: ...

| 6. | Il-qisien tat-tajers u tar-roti: ... |
| --- | --- |

6.

Il-qisien tat-tajers u tar-roti: ...

| 7. | Il-konfigurazzjoni taċ-ċirkwit tal-brejkijiet (eż. front/rear jew diagonal split): ... |
| --- | --- |

7.

Il-konfigurazzjoni taċ-ċirkwit tal-brejkijiet (eż. front/rear jew diagonal split): ...

| 8. | Dikjarazzjoni ta’ liema hija s-sistema tal-ibbrejkjar sekondarju: ... |
| --- | --- |

8.

Dikjarazzjoni ta’ liema hija s-sistema tal-ibbrejkjar sekondarju: ...

| 9. | L-ispeċifikazzjonijiet tal-valvi tal-brejkijiet (jekk applikabbli): ...






  9.1. | L-ispeċifikazzjonjiet tal-aġġustament tal-valv ta’ detezzjoni tat-tagħbija: ... |
| --- | --- | --- |

9.

L-ispeċifikazzjonijiet tal-valvi tal-brejkijiet (jekk applikabbli): ...

9.1.

L-ispeċifikazzjonjiet tal-aġġustament tal-valv ta’ detezzjoni tat-tagħbija: ...

| 9.2. | L-issettjar tal-valv tal-pressjoni: ... |
| --- | --- |

9.2.

L-issettjar tal-valv tal-pressjoni: ...

| 10. | Id-distribuzzjoni tal-forza tal-brejk tad-disinn: ... |
| --- | --- |

10.

Id-distribuzzjoni tal-forza tal-brejk tad-disinn: ...

| 11. | L-ispeċifikazzjoni tal-brejk: ...






  11.1. | It-tip ta’ diska tal-brejk (eż. in-numru ta’ pistuni bid-dijametru/i, diska vventilata jew solida): |
| --- | --- | --- |

11.

L-ispeċifikazzjoni tal-brejk: ...

11.1.

It-tip ta’ diska tal-brejk (eż. in-numru ta’ pistuni bid-dijametru/i, diska vventilata jew solida):

| 11.2. | It-tip ta’ brejk tanbur (eż. duo servo, bid-daqs tal-pistun u l-qisien tat-tanbur); ... |
| --- | --- |

11.2.

It-tip ta’ brejk tanbur (eż. duo servo, bid-daqs tal-pistun u l-qisien tat-tanbur); ...

| 11.3. | Fil-każ ta’ sistemi ta’ brejkijiet bl-ajra kompressata, eż. it-tip u d-daqs tal-kompartimenti, il-livers, eċċ.: |
| --- | --- |

11.3.

Fil-każ ta’ sistemi ta’ brejkijiet bl-ajra kompressata, eż. it-tip u d-daqs tal-kompartimenti, il-livers, eċċ.:

| 12. | It-tip u d-daqs taċ-ċilindru ewlieni: ... |
| --- | --- |

12.

It-tip u d-daqs taċ-ċilindru ewlieni: ...

| 13. | It-tip u d-daqs tal-booster: ... |
| --- | --- |

13.

It-tip u d-daqs tal-booster: ...

---

ANNESS 2

ARRANĠAMENTI TAL-MARKI TAL-APPROVAZZJONI

MUDELL A

(Ara l-paragrafu 4.4 ta’ dan ir-Regolament)

Il-marka tal-approvazzjoni t’hawn fuq imwaħħla fuq vettura turi li t-tip ta’ vettura kkonċernat, fir-rigward tal-ibbrejkjar, ġie approvat fir-Renju Unit (E 11) skont ir-Regolament Nru 13-H bin-numru tal-approvazzjoni 002439. L-ewwel żewġ ċifri tan-numru tal-approvazzjoni jindikaw li l-approvazzjoni ngħatat skont ir-rekwiżiti tar-Regolament Nru 13-H fil-forma oriġinali tiegħu. Il-marka addizzjonali “ESC” tindika li l-vettura tissodisfa r-rekwiżiti tal-Kontroll Elettroniku tal-Istabbiltà u s-Sistema għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar tal-Anness 9 ta’ dan ir-Regolament.

MUDELL B

(Ara l-paragrafu 4.5 ta’ dan ir-Regolament)

Il-marka tal-approvazzjoni t’hawn fuq, imwaħħla ma’ vettura turi li t-tip ta’ vettura kkonċernat ġie approvat fir-Renju Unit (E 11), skont ir-Regolamenti Nri 13-H u 24 (1). (Fil-każ tal-aħħar Regolament, il-koeffiċjent ikkoreġut tal-assorbiment huwa 1,30 m–1). In-numri tal-approvazzjoni indikaw li, fid-dati meta ngħataw l-approvazzjonijiet rispettivi, ir-Regolament Nru 13 kien għadu fil-forma oriġinali tiegħu u r-Regolament Nru 24 kien jinkludi s-serje ta’ emendi 02.

---

(1)  Dan in-numru huwa mogħti biss bħala eżempju.

---

ANNESS 3

TESTIJIET TAL-IBBREJKJAR U L-PRESTAZZJONI TAS-SISTEMI TAL-IBBREJKJAR

1.   TESTIJIET TAL-IBBREJKJAR

1.1.   Ġenerali

| 1.1.1. | Il-prestazzjoni stipulata għal sistemi tal-ibbrejkjar hija bbażata fuq id-distanza ta’ waqfien u fuq il-medja tad-deċellerazzjoni żviluppata kompletament. Il-prestazzjoni ta’ sistema tal-ibbrejkjar għandha tiġi ddeterminata billi titkejjel id-distanza tal-waqfien f’relazzjoni mal-veloċità inizjali tal-vettura u/jew billi titkejjel d-deċellerazzjoni sħiħa żviluppata matul it-test. |
| --- | --- |

1.1.1.

Il-prestazzjoni stipulata għal sistemi tal-ibbrejkjar hija bbażata fuq id-distanza ta’ waqfien u fuq il-medja tad-deċellerazzjoni żviluppata kompletament. Il-prestazzjoni ta’ sistema tal-ibbrejkjar għandha tiġi ddeterminata billi titkejjel id-distanza tal-waqfien f’relazzjoni mal-veloċità inizjali tal-vettura u/jew billi titkejjel d-deċellerazzjoni sħiħa żviluppata matul it-test.

| 1.1.2. | Id-distanza tal-waqfien għandha tkun id-distanza koperta mill-vettura mill-waqt li fih is-sewwieq jibda jħaddem l-apparat ta’ kontroll tas-sistema ta’ twaqqif sal-waqt li fih tieqaf il-vettura; il-veloċità inizjali għandha tkun il-veloċità fil-waqt li fih is-sewwieq jibda jħaddem l-apparat ta’ kontroll tas-sistema tal-ibbrejkjar il-veloċità inizjali m’għandhiex tkun inqas minn 98 fil-mija tal-veloċità stipulata għat-test ikkonċernat.
  Id-deċellerazzjoni medja żviluppata għalkollox (dm), għandha tiġi kkalkolata bħala d-deċellerazzjoni medja fir-rigward tad-distanza bejn l-intervall vb sa ve, skont il-formula li ġejja:



  fejn:







  vo | = | il-veloċità inizjali tal-vettura f’km/h, |
| --- | --- | --- | --- |
| vb | = | il-veloċità tal-vettura f’0,8 vo f’km/h, |
| ve | = | il-veloċità tal-vettura f’0,1 vo f’km/h, |
| sb | = | id-distanza vjaġġata bejn vo u vb f’metri, |
| se | = | id-distanza vjaġġata bejn vo u ve f’metri, |

1.1.2.

Id-distanza tal-waqfien għandha tkun id-distanza koperta mill-vettura mill-waqt li fih is-sewwieq jibda jħaddem l-apparat ta’ kontroll tas-sistema ta’ twaqqif sal-waqt li fih tieqaf il-vettura; il-veloċità inizjali għandha tkun il-veloċità fil-waqt li fih is-sewwieq jibda jħaddem l-apparat ta’ kontroll tas-sistema tal-ibbrejkjar il-veloċità inizjali m’għandhiex tkun inqas minn 98 fil-mija tal-veloċità stipulata għat-test ikkonċernat.

Id-deċellerazzjoni medja żviluppata għalkollox (dm), għandha tiġi kkalkolata bħala d-deċellerazzjoni medja fir-rigward tad-distanza bejn l-intervall vb sa ve, skont il-formula li ġejja:

Formula

fejn:

vo

=

il-veloċità inizjali tal-vettura f’km/h,

vb

=

il-veloċità tal-vettura f’0,8 vo f’km/h,

ve

=

il-veloċità tal-vettura f’0,1 vo f’km/h,

sb

=

id-distanza vjaġġata bejn vo u vb f’metri,

se

=

id-distanza vjaġġata bejn vo u ve f’metri,

Il-veloċità u d-distanza għandhom jiġu ddeterminati permezz ta’ strumenti li jkollhom preċiżjoni ta’ ± 1 % fil-veloċità stipulata għat-test. Id-dm tista’ tiġi ddeterminata permezz ta’ metodi oħrajn minbarra l-kejl tal-veloċità u d-distanza; f’dan il-każ, il-preċiżjoni tad-dm għandha tkun sa ± 3 fil-mija.

1.2.   Għall-approvazzjoni ta’ kwalunkwe vettura, il-prestazzjoni tal-ibbrejkjar għandha titkejjel matul it-testijiet fit-triq imwettqa fil-kundizzjonijiet li ġejjin:

| 1.2.1. | Il-kundizzjoni tal-vettura fir-rigward tal-massa għandha tkun stabbilita għal kull tip ta’ test u għandha tkun speċifikata fir-rapport tat-test; |
| --- | --- |

1.2.1.

Il-kundizzjoni tal-vettura fir-rigward tal-massa għandha tkun stabbilita għal kull tip ta’ test u għandha tkun speċifikata fir-rapport tat-test;

| 1.2.2. | It-test għandu jsir fil-veloċitajiet stipulati għal kull tip ta’ test; jekk il-veloċità massima tad-disinn ta’ vettura tkun iżjed baxxa mill-veloċità stipulata għal test, it-test għandu jitwettaq bil-veloċità massima tal-vettura; |
| --- | --- |

1.2.2.

It-test għandu jsir fil-veloċitajiet stipulati għal kull tip ta’ test; jekk il-veloċità massima tad-disinn ta’ vettura tkun iżjed baxxa mill-veloċità stipulata għal test, it-test għandu jitwettaq bil-veloċità massima tal-vettura;

| 1.2.3. | Matul it-testijiet, il-forza applikata fuq l-apparat ta’ kontroll tal-brejk sabiex tinkiseb il-prestazzjoni stipulata ma għandhiex taqbeż il-forza massima stipulata; |
| --- | --- |

1.2.3.

Matul it-testijiet, il-forza applikata fuq l-apparat ta’ kontroll tal-brejk sabiex tinkiseb il-prestazzjoni stipulata ma għandhiex taqbeż il-forza massima stipulata;

| 1.2.4. | It-triq irid ikollha wiċċ li jippermetti aderenza tajba, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor fl-annessi rilevanti; |
| --- | --- |

1.2.4.

It-triq irid ikollha wiċċ li jippermetti aderenza tajba, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor fl-annessi rilevanti;

| 1.2.5. | It-testijiet għandhom isiru meta ma jkunx hemm riħ li jista’ jaffettwa r-riżultati; |
| --- | --- |

1.2.5.

It-testijiet għandhom isiru meta ma jkunx hemm riħ li jista’ jaffettwa r-riżultati;

| 1.2.6. | Fil-bidu tat-test, it-tajers għandhom ikunu kesħin u fil-pressjoni stipulata għat-tagħbija li fil-fatt tkun qiegħda tinġarr mir-roti meta l-vettura tkun wieqfa; |
| --- | --- |

1.2.6.

Fil-bidu tat-test, it-tajers għandhom ikunu kesħin u fil-pressjoni stipulata għat-tagħbija li fil-fatt tkun qiegħda tinġarr mir-roti meta l-vettura tkun wieqfa;

| 1.2.7. | Il-prestazzjoni stipulata trid tinkiseb mingħajr illokkjar tar-roti f’veloċitajiet ogħla minn 15 km/h, mingħajr devjazzjoni tal-vettura minn karreġġata wiesgħa 3,5 m, mingħajr ma jinqabeż angolu tal-imbardata ta’ 15° u mingħajr vibrazzjonijiet anormali; |
| --- | --- |

1.2.7.

Il-prestazzjoni stipulata trid tinkiseb mingħajr illokkjar tar-roti f’veloċitajiet ogħla minn 15 km/h, mingħajr devjazzjoni tal-vettura minn karreġġata wiesgħa 3,5 m, mingħajr ma jinqabeż angolu tal-imbardata ta’ 15° u mingħajr vibrazzjonijiet anormali;

| 1.2.8. | Għall-vetturi li jaħdmu għalkollox jew parzjalment b’mutur (jew muturi) tal-elettriku, imqabbad b’mod permanenti mar-roti, it-testijiet kollha jridu jitwettqu b’dan il-mutur(i) imqabbda; |
| --- | --- |

1.2.8.

Għall-vetturi li jaħdmu għalkollox jew parzjalment b’mutur (jew muturi) tal-elettriku, imqabbad b’mod permanenti mar-roti, it-testijiet kollha jridu jitwettqu b’dan il-mutur(i) imqabbda;

| 1.2.9. | Għal vetturi kif deskritti fil-paragrafu 1.2.8 ta’ hawn fuq, mgħammra b’sistemi tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-kategorija A, għandhom jitwettqu testijiet tal-imġiba fuq korsa b’koeffiċjent baxx tal-aderenza (kif definit fil-paragrafu 5.2.2 tal-Anness 6) f’veloċità ta’ 80 % tal-veloċità massima iżda ta’ mhux aktar minn 120 km/h, sabiex jiġi vverifikat li tibqa’ stabbli.






  1.2.9.1. | Barra minn hekk, għall-vetturi mgħammra b’sistema ta’ bbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-kategorija A, kundizzjonijiet temporanji bħall-bdil tal-ger jew ir-rilaxx tal-apparat ta’ kontroll tal-aċċelleratur m’għandhomx jaffettwaw l-imġiba tal-vettura f’kundizzjoni tat-test deskritta fil-paragrafu 1.2.9 ta’ hawn fuq; |
| --- | --- | --- |

1.2.9.

Għal vetturi kif deskritti fil-paragrafu 1.2.8 ta’ hawn fuq, mgħammra b’sistemi tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-kategorija A, għandhom jitwettqu testijiet tal-imġiba fuq korsa b’koeffiċjent baxx tal-aderenza (kif definit fil-paragrafu 5.2.2 tal-Anness 6) f’veloċità ta’ 80 % tal-veloċità massima iżda ta’ mhux aktar minn 120 km/h, sabiex jiġi vverifikat li tibqa’ stabbli.

1.2.9.1.

Barra minn hekk, għall-vetturi mgħammra b’sistema ta’ bbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-kategorija A, kundizzjonijiet temporanji bħall-bdil tal-ger jew ir-rilaxx tal-apparat ta’ kontroll tal-aċċelleratur m’għandhomx jaffettwaw l-imġiba tal-vettura f’kundizzjoni tat-test deskritta fil-paragrafu 1.2.9 ta’ hawn fuq;

| 1.2.10. | Fit-testijiet previsti fil-paragrafi 1.2.9 u 1.2.9.1 ta’ hawn fuq mhuwiex permess illokkjar tar-roti. Madankollu, tista’ ssir korrezzjoni tal-istering jekk ir-rotazzjoni angulari tal-apparat ta’ kontroll tal-istering tkun sa 120° matul l-ewwel 2 sekondi u mhux aktar minn 240° b’kollox. |
| --- | --- |

1.2.10.

Fit-testijiet previsti fil-paragrafi 1.2.9 u 1.2.9.1 ta’ hawn fuq mhuwiex permess illokkjar tar-roti. Madankollu, tista’ ssir korrezzjoni tal-istering jekk ir-rotazzjoni angulari tal-apparat ta’ kontroll tal-istering tkun sa 120° matul l-ewwel 2 sekondi u mhux aktar minn 240° b’kollox.

| 1.2.11. | Fil-każ ta’ vettura bi brejkijiet tas-servizz attwati b’mod elettriku minn batteriji tat-trazzjoni (jew batterija awżiljari) li jirċievu l-enerġija biss minn sistema esterna indipendenti ta’ ċċarġjar, dawn il-batteriji għandhom, waqt l-ittestjar tal-prestazzjoni tal-ibbrejkjar, ikunu f’medja ta’ mhux aktar minn 5 % ogħla minn dak l-istat ta’ ċarġ li fih ikun hemm bżonn li tingħata t-twissija ta’ ħsara fil-brejk stipulata fil-paragrafu 5.2.20.5 ta’ dan ir-Regolament
  Jekk tingħata din it-twissija, il-batteriji jistgħu jirċievu ċċarġjar mill-ġdid matul it-testijiet, sabiex jinżammu fil-medda meħtieġa ta’ stat ta’ ċarġ. |
| --- | --- |

1.2.11.

Fil-każ ta’ vettura bi brejkijiet tas-servizz attwati b’mod elettriku minn batteriji tat-trazzjoni (jew batterija awżiljari) li jirċievu l-enerġija biss minn sistema esterna indipendenti ta’ ċċarġjar, dawn il-batteriji għandhom, waqt l-ittestjar tal-prestazzjoni tal-ibbrejkjar, ikunu f’medja ta’ mhux aktar minn 5 % ogħla minn dak l-istat ta’ ċarġ li fih ikun hemm bżonn li tingħata t-twissija ta’ ħsara fil-brejk stipulata fil-paragrafu 5.2.20.5 ta’ dan ir-Regolament

Jekk tingħata din it-twissija, il-batteriji jistgħu jirċievu ċċarġjar mill-ġdid matul it-testijiet, sabiex jinżammu fil-medda meħtieġa ta’ stat ta’ ċarġ.

1.3.   Imġiba tal-vettura matul l-ibbrejkjar

| 1.3.1. | Fit-testijiet tal-ibbrejkjar, u b’mod partikolari f’dawk ta’ veloċità għolja, l-imġiba ġenerali tal-vettura matul l-ibbrejkjar għandha tiġi kkontrollata. |
| --- | --- |

1.3.1.

Fit-testijiet tal-ibbrejkjar, u b’mod partikolari f’dawk ta’ veloċità għolja, l-imġiba ġenerali tal-vettura matul l-ibbrejkjar għandha tiġi kkontrollata.

| 1.3.2. | L-imġiba tal-vettura matul l-ibbrejkjar fuq triq li l-aderenza fuqha tkun imnaqqsa trid tissodisfa r-rekwiżiti rilevanti tal-Anness 5 u/jew tal-Anness 6 ta’ dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

1.3.2.

L-imġiba tal-vettura matul l-ibbrejkjar fuq triq li l-aderenza fuqha tkun imnaqqsa trid tissodisfa r-rekwiżiti rilevanti tal-Anness 5 u/jew tal-Anness 6 ta’ dan ir-Regolament.

| 1.3.2.1. | Fil-każ ta’ sistema tal-ibbrejkjar skont il-paragrafu 5.2.7 ta’ dan ir-Regolament fejn l-ibbrejkjar għal fus (jew fusien) partikolari jkun jinkludi iżjed minn sors wieħed ta’ torque tal-ibbrejkjar, u kwalunkwe sors individwali jista’ jiġi varjat fir-rigward tal-oħrajn, il-vettura għandha tissodisfa r-rekwiżiti tal-Anness 5, jew inkella, tal-Anness 6 taħt ir-relazzjonijiet kollha permessi mill-istrateġija tagħha ta’ kontroll (1). |
| --- | --- |

1.3.2.1.

Fil-każ ta’ sistema tal-ibbrejkjar skont il-paragrafu 5.2.7 ta’ dan ir-Regolament fejn l-ibbrejkjar għal fus (jew fusien) partikolari jkun jinkludi iżjed minn sors wieħed ta’ torque tal-ibbrejkjar, u kwalunkwe sors individwali jista’ jiġi varjat fir-rigward tal-oħrajn, il-vettura għandha tissodisfa r-rekwiżiti tal-Anness 5, jew inkella, tal-Anness 6 taħt ir-relazzjonijiet kollha permessi mill-istrateġija tagħha ta’ kontroll (1).

1.4.   Test tat-Tip 0 (test ordinarju tal-prestazzjoni bil-brejkijiet kesħin)

1.4.1.   Ġenerali

| 1.4.1.1. | It-temperatura medja tal-brejk ta’ servizz fuq l-iżjed fus sħun tal-vettura, mkejla ġewwa l-firrodi tal-brejkijiet jew fuq il-mogħdija tal-ibbrejkjar tad-diska jew it-tanbur, hija bejn 65 u 100 °C qabel kwalunkwe għafsa tal-brejk. |
| --- | --- |

1.4.1.1.

It-temperatura medja tal-brejk ta’ servizz fuq l-iżjed fus sħun tal-vettura, mkejla ġewwa l-firrodi tal-brejkijiet jew fuq il-mogħdija tal-ibbrejkjar tad-diska jew it-tanbur, hija bejn 65 u 100 °C qabel kwalunkwe għafsa tal-brejk.

| 1.4.1.2. | It-test għandu jsir fil-kundizzjonijiet li ġejjin:






  1.4.1.2.1. | Il-vettura għandha tkun mgħobbija, id-distribuzzjoni tal-massa tagħha bejn il-fusien għandha tkun iddikjarata mill-manifattur; fejn ikunu previsti diversi arranġamenti tat-tagħbija fuq il-fusien, id-distribuzzjoni tal-massa massima bejn il-fusien għandha tkun tali li t-tagħbija fuq kull fus tkun proporzjonali għat-tagħbija massima permessibbli għal kull fus; |
| --- | --- | --- |

1.4.1.2.

It-test għandu jsir fil-kundizzjonijiet li ġejjin:

1.4.1.2.1.

Il-vettura għandha tkun mgħobbija, id-distribuzzjoni tal-massa tagħha bejn il-fusien għandha tkun iddikjarata mill-manifattur; fejn ikunu previsti diversi arranġamenti tat-tagħbija fuq il-fusien, id-distribuzzjoni tal-massa massima bejn il-fusien għandha tkun tali li t-tagħbija fuq kull fus tkun proporzjonali għat-tagħbija massima permessibbli għal kull fus;

| 1.4.1.2.2. | Kull test irid jiġi ripetut fuq il-vettura mhux mgħobbija jista’ jkun hemm, minbarra s-sewwieq, persuna oħra fis-sit ta’ quddiem li tkun responsabbli biex tirreġistra r-riżultati tat-test; |
| --- | --- |

1.4.1.2.2.

Kull test irid jiġi ripetut fuq il-vettura mhux mgħobbija jista’ jkun hemm, minbarra s-sewwieq, persuna oħra fis-sit ta’ quddiem li tkun responsabbli biex tirreġistra r-riżultati tat-test;

| 1.4.1.2.3. | Fil-każ ta’ vettura mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv, ir-rekwiżiti jiddependu fuq il-kategorija ta’ din is-sistema:






  Kategorija A | Kwalunkwe apparat ta’ kontroll separat ta’ bbrejkjar elettriku riġenerattiv li jkun ipprovdut, m’għandux jintuża waqt it-testijiet tat-Tip 0. |
| --- | --- | --- |
| Kategorija B | Il-kontribut tas-sistema ta’ bbrejkjar elettriku riġenerattiv għall-forza tal-ibbrejkjar li tiġi ġġenerata ma għandux jaqbeż il-livell minimu ggarantit mid-disinn tas-sistema. |

1.4.1.2.3.

Fil-każ ta’ vettura mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv, ir-rekwiżiti jiddependu fuq il-kategorija ta’ din is-sistema:

Kategorija A

Kwalunkwe apparat ta’ kontroll separat ta’ bbrejkjar elettriku riġenerattiv li jkun ipprovdut, m’għandux jintuża waqt it-testijiet tat-Tip 0.

Kategorija B

Il-kontribut tas-sistema ta’ bbrejkjar elettriku riġenerattiv għall-forza tal-ibbrejkjar li tiġi ġġenerata ma għandux jaqbeż il-livell minimu ggarantit mid-disinn tas-sistema.

Din il-kundizzjoni titqies li ġiet issodisfata jekk l-istat ta’ ċarġ tal-batteriji jkun f’waħda mill-kundizzjonijiet li ġejjin:

| (a) | Fil-livell massimu ta’ ċarġ rakkomandat mill-manifattur, kif elenkat fl-ispeċifikazzjoni tal-vettura; jew |
| --- | --- |

(a)

Fil-livell massimu ta’ ċarġ rakkomandat mill-manifattur, kif elenkat fl-ispeċifikazzjoni tal-vettura; jew

| (b) | F’livell mhux inqas minn 95 % tal-livell sħiħ ta’ ċarġ, fejn il-manifattur ma jkun għamel l-ebda rakkomandazzjoni speċifika, jew |
| --- | --- |

(b)

F’livell mhux inqas minn 95 % tal-livell sħiħ ta’ ċarġ, fejn il-manifattur ma jkun għamel l-ebda rakkomandazzjoni speċifika, jew

| (c) | F’livell massimu li jirriżulta minn kontroll awtomatiku taċ-ċarġ fuq il-vettura; jew |
| --- | --- |

(c)

F’livell massimu li jirriżulta minn kontroll awtomatiku taċ-ċarġ fuq il-vettura; jew

| (d) | Meta t-testijiet isiru mingħajr komponent tal-ibbrejkjar riġenerattiv, ikun xi jkun l-istat ta’ ċarġ tal-batteriji. |
| --- | --- |

(d)

Meta t-testijiet isiru mingħajr komponent tal-ibbrejkjar riġenerattiv, ikun xi jkun l-istat ta’ ċarġ tal-batteriji.

| 1.4.1.2.4. | Il-limiti stipulati għal prestazzjoni minima, sew għat-testijiet bil-vettura mhux mgħobbija kif ukoll għat-testijiet bil-vettura mgħobbija, għandhom ikunu dawk stabbiliti hawn taħt; il-vettura għandha tissodisfa kemm id-distanza ta’ twaqqif stipulata kif ukoll id-deċellerazzjoni medja żviluppata għalkollox, iżda jista’ jagħti l-każ li ma jkunx meħtieġ li fil-fatt jitkejlu ż-żewġ parametri. |
| --- | --- |

1.4.1.2.4.

Il-limiti stipulati għal prestazzjoni minima, sew għat-testijiet bil-vettura mhux mgħobbija kif ukoll għat-testijiet bil-vettura mgħobbija, għandhom ikunu dawk stabbiliti hawn taħt; il-vettura għandha tissodisfa kemm id-distanza ta’ twaqqif stipulata kif ukoll id-deċellerazzjoni medja żviluppata għalkollox, iżda jista’ jagħti l-każ li ma jkunx meħtieġ li fil-fatt jitkejlu ż-żewġ parametri.

| 1.4.1.2.5. | It-triq trid tkun livell; sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor, kull test jista’ jinkludi sa sitt waqfiet, inklużi dawk meħtieġa għal familjarizzazzjoni. |
| --- | --- |

1.4.1.2.5.

It-triq trid tkun livell; sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor, kull test jista’ jinkludi sa sitt waqfiet, inklużi dawk meħtieġa għal familjarizzazzjoni.

1.4.2.   Test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa, ibbrejkjar ta’ servizz skont il-paragrafu 2.1.1(A) ta’ dan l-anness.

It-test irid jitwettaq bil-veloċità stipulata, u l-valuri stipulati f’dan ir-rigward għandhom ikunu soġġetti għal ċertu marġini ta’ tolleranza. Il-prestazzjoni minima stipulata trid tintlaħaq.

1.4.3.   Test tat-Tip 0 bil-magna konnessa, ibbrejkjar ta’ servizz skont il-paragrafu 2.1.1(B) ta’ dan l-anness.

1.4.3.1.   It-test għandu jitwettaq bil-magna konnessa, mill-veloċità stipulata fil-paragrafu 2.1.1(B) ta’ dan l-anness. Il-prestazzjoni minima stipulata trid tintlaħaq. Dan it-test ma jsirx jekk il-veloċità massima tal-vettura tkun ≤ 125 km/h.

1.4.3.2.   Għandhom jitkejlu l-valuri tal-prestazzjoni massima prattika, u l-imġiba tal-vettura għandha tkun skont il-paragrafu 1.3.2 ta’ dan l-anness. Madankollu, jekk il-veloċità massima tal-vettura tkun aktar minn 200 km/h, il-veloċità tat-test għandha tkun 160 km/h.

1.5.   Test tat-Tip I (test tat-tbattija (fade) u tal-irkupru)

1.5.1.   Proċedura tat-tisħin

| 1.5.1.1. | Il-brejkijiet ta’ servizz tal-vetturi kollha għandhom jiġu ttestjati billi l-brejkijiet jiġu magħfusin u rilaxxati b’mod konsekuttiv għal numru ta’ drabi, bil-vettura mgħobbija, fil-kundizzjonijiet murija fit-tabella hawn taħt:








  Kundizzjonijiet |
| --- | --- |
| v1 (km/h) | v2 (km/h) | Δt (sec) | n |
| 80 % vmax ≤ 120 | 0,5 v1 | 45 | 15 |

1.5.1.1.

Il-brejkijiet ta’ servizz tal-vetturi kollha għandhom jiġu ttestjati billi l-brejkijiet jiġu magħfusin u rilaxxati b’mod konsekuttiv għal numru ta’ drabi, bil-vettura mgħobbija, fil-kundizzjonijiet murija fit-tabella hawn taħt:

Kundizzjonijiet

v1 (km/h)

v2 (km/h)

Δt (sec)

n

80 % vmax ≤ 120

0,5 v1

45

15

fejn:

| v1 | = | il-veloċità inizjali, fil-bidu tal-ibbrejkjar |
| --- | --- | --- |
| v2 | = | il-veloċità fit-tmiem tal-ibbrejkjar |
| vmax | = | il-veloċità massima tal-vettura |
| n | = | numru ta’ applikazzjonijiet tal-brejk |
| Δt | = | it-tul ta’ ċiklu tal-ibbrejkjar: il-ħin li jgħaddi bejn il-bidu ta’ għafsa waħda tal-brejk u l-bidu tal-oħra |

v1

=

il-veloċità inizjali, fil-bidu tal-ibbrejkjar

v2

=

il-veloċità fit-tmiem tal-ibbrejkjar

vmax

=

il-veloċità massima tal-vettura

n

=

numru ta’ applikazzjonijiet tal-brejk

Δt

=

it-tul ta’ ċiklu tal-ibbrejkjar: il-ħin li jgħaddi bejn il-bidu ta’ għafsa waħda tal-brejk u l-bidu tal-oħra

| 1.5.1.2. | Jekk, minħabba l-karatteristiki tal-vettura, ikun impossibbli li jinżamm il-perjodu stipulat għal Δt, dan il-perjodu jista’ jiġi mtawwal; fi kwalunkwe każ, minbarra l-ħin meħtieġ għall-ibbrejkjar u l-aċċellerazzjoni tal-vettura, irid jitħalla perjodu ta’ 10 sekondi f’kull ċiklu sabiex tiġi stabbilizzata l-veloċità v1. |
| --- | --- |

1.5.1.2.

Jekk, minħabba l-karatteristiki tal-vettura, ikun impossibbli li jinżamm il-perjodu stipulat għal Δt, dan il-perjodu jista’ jiġi mtawwal; fi kwalunkwe każ, minbarra l-ħin meħtieġ għall-ibbrejkjar u l-aċċellerazzjoni tal-vettura, irid jitħalla perjodu ta’ 10 sekondi f’kull ċiklu sabiex tiġi stabbilizzata l-veloċità v1.

| 1.5.1.3. | F’dawn it-testijiet, il-forza applikata fuq l-apparat ta’ kontroll għandha tkun aġġustata b’tali mod li tkun tista’ tinkiseb id-deċellerazzjoni medja ta’ 3 m/s2 ma’ kull applikazzjoni tal-brejk; jistgħu jsiru żewġ testijiet preliminari biex tiġi ddeterminata l-forza xierqa tal-apparat ta’ kontroll. |
| --- | --- |

1.5.1.3.

F’dawn it-testijiet, il-forza applikata fuq l-apparat ta’ kontroll għandha tkun aġġustata b’tali mod li tkun tista’ tinkiseb id-deċellerazzjoni medja ta’ 3 m/s2 ma’ kull applikazzjoni tal-brejk; jistgħu jsiru żewġ testijiet preliminari biex tiġi ddeterminata l-forza xierqa tal-apparat ta’ kontroll.

| 1.5.1.4. | Matul l-applikazzjoni tal-brejkijiet, għandu jkun ingranat kontinwament l-ogħla rapport tal-gerijiet (eskluż l-overdrive, eċċ.). |
| --- | --- |

1.5.1.4.

Matul l-applikazzjoni tal-brejkijiet, għandu jkun ingranat kontinwament l-ogħla rapport tal-gerijiet (eskluż l-overdrive, eċċ.).

| 1.5.1.5. | Sabiex terġa’ tinkiseb il-veloċità wara l-ibbrejkjar, il-gearbox għandha tintuża b’tali mod li tinkiseb il-veloċità v1 fl-iqsar ħin possibbli (aċċellerazzjoni massima permessa mill-magna u mill-gearbox). |
| --- | --- |

1.5.1.5.

Sabiex terġa’ tinkiseb il-veloċità wara l-ibbrejkjar, il-gearbox għandha tintuża b’tali mod li tinkiseb il-veloċità v1 fl-iqsar ħin possibbli (aċċellerazzjoni massima permessa mill-magna u mill-gearbox).

| 1.5.1.6. | Għall-vetturi li ma jkollhomx awtonomija biżżejjed sabiex jitwettqu ċ-ċikli ta’ tisħin tal-brejkijiet, it-testijiet għandhom jitwettqu billi tinkiseb il-veloċità stipulata qabel l-ewwel applikazzjoni tal-brejk u wara billi tintuża l-aċċellerazzjoni massima disponibbli sabiex terġa’ tinkiseb il-veloċità u mbagħad ibbrejkjar konsekuttiv bil-veloċità milħuqa fit-tmiem ta’ kull tul ta’ ċiklu ta’ 45 sekonda. |
| --- | --- |

1.5.1.6.

Għall-vetturi li ma jkollhomx awtonomija biżżejjed sabiex jitwettqu ċ-ċikli ta’ tisħin tal-brejkijiet, it-testijiet għandhom jitwettqu billi tinkiseb il-veloċità stipulata qabel l-ewwel applikazzjoni tal-brejk u wara billi tintuża l-aċċellerazzjoni massima disponibbli sabiex terġa’ tinkiseb il-veloċità u mbagħad ibbrejkjar konsekuttiv bil-veloċità milħuqa fit-tmiem ta’ kull tul ta’ ċiklu ta’ 45 sekonda.

| 1.5.1.7. | Għall-vetturi mgħammra b’sistema ta’ bbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-kategorija B, il-kundizzjoni tal-batteriji tal-vettura fil-bidu tat-test, għandha tkun tali li d-distribuzzjoni tal-forza tal-ibbrejkjar ipprovduta mis-sistema ta’ bbrejkjar elettriku riġenerattiv ma taqbiżx il-minimu ggarantit mid-disinn tas-sistema. Dan ir-rekwiżit jitqies li huwa ssodisfat jekk il-batteriji jkunu f’waħda mill-kundizzjonijiet ta’ stat ta’ ċarġ kif elenkati fil-paragrafu 1.4.1.2.3 ta’ hawn fuq. |
| --- | --- |

1.5.1.7.

Għall-vetturi mgħammra b’sistema ta’ bbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-kategorija B, il-kundizzjoni tal-batteriji tal-vettura fil-bidu tat-test, għandha tkun tali li d-distribuzzjoni tal-forza tal-ibbrejkjar ipprovduta mis-sistema ta’ bbrejkjar elettriku riġenerattiv ma taqbiżx il-minimu ggarantit mid-disinn tas-sistema. Dan ir-rekwiżit jitqies li huwa ssodisfat jekk il-batteriji jkunu f’waħda mill-kundizzjonijiet ta’ stat ta’ ċarġ kif elenkati fil-paragrafu 1.4.1.2.3 ta’ hawn fuq.

1.5.2.   Prestazzjoni sħuna

| 1.5.2.1. | Fit-tmiem tat-test tat-Tip I (deskritt fil-paragrafu 1.5.1 ta’ dan l-anness), il-prestazzjoni sħuna tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz trid titkejjel fl-istess kundizzjonijiet (u b’mod partikolari b’forza medja fuq il-kontroll li ma tkunx akbar mill-forza medja li fil-fatt tintuża) tat-test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa (il-kundizzjonijiet tat-temperatura jistgħu jkunu differenti). |
| --- | --- |

1.5.2.1.

Fit-tmiem tat-test tat-Tip I (deskritt fil-paragrafu 1.5.1 ta’ dan l-anness), il-prestazzjoni sħuna tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz trid titkejjel fl-istess kundizzjonijiet (u b’mod partikolari b’forza medja fuq il-kontroll li ma tkunx akbar mill-forza medja li fil-fatt tintuża) tat-test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa (il-kundizzjonijiet tat-temperatura jistgħu jkunu differenti).

| 1.5.2.2. | Din il-prestazzjoni sħuna ma tridx tkun inqas minn 75 (2) fil-mija ta’ dik stipulata, jew inqas minn 60 % tal-valur irreġistrat fit-test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa |
| --- | --- |

1.5.2.2.

Din il-prestazzjoni sħuna ma tridx tkun inqas minn 75 (2) fil-mija ta’ dik stipulata, jew inqas minn 60 % tal-valur irreġistrat fit-test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa

| 1.5.2.3. | Għall-vetturi mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-kategorija A, matul l-għafsiet tal-brejk, għandu jkun ingranat l-ogħla ger possibbli u l-apparat ta’ kontroll separat tal-brejk elettriku, jekk ikun hemm, ma għandux jintuża. |
| --- | --- |

1.5.2.3.

Għall-vetturi mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-kategorija A, matul l-għafsiet tal-brejk, għandu jkun ingranat l-ogħla ger possibbli u l-apparat ta’ kontroll separat tal-brejk elettriku, jekk ikun hemm, ma għandux jintuża.

| 1.5.2.4. | Fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-kategorija B, li jkunu għamlu ċ-ċikli ta’ tisħin skont il-paragrafu 1.5.1.6 ta’ dan l-anness, it-test tal-prestazzjoni sħuna għandu jitwettaq bil-veloċità massima li tista’ tintlaħaq mill-vettura fit-tmiem taċ-ċikli ta’ tisħin tal-brejkijiet, sakemm ma tkunx tista’ tintlaħaq il-veloċità speċifikata fil-paragrafu 2.1.1(A) ta’ dan l-anness.
  Għal paragun, għandu jiġi ripetut test aktar tard tat-Tip 0 bi brejkijiet kesħin minn din l-istess veloċità u b’kontribuzzjoni simili tal-brejk elettriku riġenerattiv, kif issettjat minn stat ta’ ċarġ xieraq tal-batterija, bħalma kien waqt it-test tal-prestazzjoni sħuna.
  Wara l-proċess tal-irkupru u t-test, għandu jkun permess aktar rikundizzjonament tal-firrodi qabel ma jsir it-test sabiex din it-tieni prestazzjoni sħuna titqabbel ma’ dik miksuba fit-test sħun, skont il-kriterji tal-paragrafi 1.5.2.2 jew 1.5.2.5 ta’ dan l-anness.
  It-testijiet jistgħu jsiru mingħajr komponent tal-ibbrejkjar riġenerattiv. F’dan il-każ, ir-rekwiżit tal-istat ta’ ċarġ tal-batteriji ma japplikax. |
| --- | --- |

1.5.2.4.

Fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-kategorija B, li jkunu għamlu ċ-ċikli ta’ tisħin skont il-paragrafu 1.5.1.6 ta’ dan l-anness, it-test tal-prestazzjoni sħuna għandu jitwettaq bil-veloċità massima li tista’ tintlaħaq mill-vettura fit-tmiem taċ-ċikli ta’ tisħin tal-brejkijiet, sakemm ma tkunx tista’ tintlaħaq il-veloċità speċifikata fil-paragrafu 2.1.1(A) ta’ dan l-anness.

Għal paragun, għandu jiġi ripetut test aktar tard tat-Tip 0 bi brejkijiet kesħin minn din l-istess veloċità u b’kontribuzzjoni simili tal-brejk elettriku riġenerattiv, kif issettjat minn stat ta’ ċarġ xieraq tal-batterija, bħalma kien waqt it-test tal-prestazzjoni sħuna.

Wara l-proċess tal-irkupru u t-test, għandu jkun permess aktar rikundizzjonament tal-firrodi qabel ma jsir it-test sabiex din it-tieni prestazzjoni sħuna titqabbel ma’ dik miksuba fit-test sħun, skont il-kriterji tal-paragrafi 1.5.2.2 jew 1.5.2.5 ta’ dan l-anness.

It-testijiet jistgħu jsiru mingħajr komponent tal-ibbrejkjar riġenerattiv. F’dan il-każ, ir-rekwiżit tal-istat ta’ ċarġ tal-batteriji ma japplikax.

| 1.5.2.5. | Fil-każ ta’ vettura li tissodisfa r-rekwiżit tas-60 % speċifikat fil-paragrafu 1.5.2.2 ta’ dan l-anness, iżda li ma tikkonformax mar-rekwiżit tal-75 (2) fil-mija tal-paragrafu 1.5.2.2 ta’ dan l-anness, jista’ jsir test ieħor tal-prestazzjoni sħuna billi tintuża forza fuq il-kontroll li ma taqbiżx dik speċifikata fil-paragrafu 2 ta’ dan l-anness. Ir-rizultati taż-żewġ testijiet għandhom jiddaħħlu fir-rapport. |
| --- | --- |

1.5.2.5.

Fil-każ ta’ vettura li tissodisfa r-rekwiżit tas-60 % speċifikat fil-paragrafu 1.5.2.2 ta’ dan l-anness, iżda li ma tikkonformax mar-rekwiżit tal-75 (2) fil-mija tal-paragrafu 1.5.2.2 ta’ dan l-anness, jista’ jsir test ieħor tal-prestazzjoni sħuna billi tintuża forza fuq il-kontroll li ma taqbiżx dik speċifikata fil-paragrafu 2 ta’ dan l-anness. Ir-rizultati taż-żewġ testijiet għandhom jiddaħħlu fir-rapport.

1.5.3.   Il-proċedura tal-irkupru

Immedjatament wara t-test tal-prestazzjoni sħuna, agħmel erba’ waqfiet minn 50 km/h bil-magna mqabbda, b’deċellerazzjoni medja ta’ 3 m/s2. Ħalli intervall ta’ 1,5 km bejn il-bidu tal-waqfiet suċċessivi. Immedjatament wara kull waqfa, aċċellera b’rata massima sa 50 km/h u żomm dik il-veloċità sakemm tagħmel il-waqfa li jmiss.

| 1.5.3.1. | Il-vetturi mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-Kategorija B jistgħu jkollhom il-batteriji tagħhom iċċarġjati mill-ġdid jew mibdula b’sett iċċarġjat, bil-għan li titlesta l-proċedura tal-irkupru.
  Il-proċeduri jistgħu jsiru mingħajr komponent tal-ibbrejkjar riġenerattiv. |
| --- | --- |

1.5.3.1.

Il-vetturi mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-Kategorija B jistgħu jkollhom il-batteriji tagħhom iċċarġjati mill-ġdid jew mibdula b’sett iċċarġjat, bil-għan li titlesta l-proċedura tal-irkupru.

Il-proċeduri jistgħu jsiru mingħajr komponent tal-ibbrejkjar riġenerattiv.

1.5.4.   Il-prestazzjoni tal-irkupru

Fit-tmiem tal-proċedura tal-irkupru, il-prestazzjoni tal-irkupru tas-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz għandha titkejjel fl-istess kundizzjonijiet tat-test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa (il-kundizzjonijiet tat-temperatura jistgħu jkunu differenti), bl-użu ta’ forza medja fuq il-kontroll, li ma tkunx iżjed mill-forza medja fuq l-apparat ta’ kontroll li tkun intużat fit-test korrispondenti tat-Tip 0.

Din il-prestazzjoni tal-irkupru ma għandhiex tkun inqas minn 70 %, jew aktar minn 150 %, tal-valur irreġistrat fit-test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa.

| 1.5.4.1. | Għall-vetturi mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-Kategorija B, it-test tal-irkupru għandu jsir mingħajr l-ebda komponent tal-ibbrejkjar riġenerattiv, jiġifieri fil-kundizzjonijiet tal-paragrafu 1.5.4 ta’ hawn fuq.
  Wara r-rikundizzjonament ulterjuri tal-firrodi, għandu jsir test ieħor ripetut tat-Tip 0 mill-istess veloċità u mingħajr l-ebda kontribut tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv bħal fit-test tal-irkupru bil-magna/muturi skonnessi, u għandhom jiġu pparagunati r-riżultati ta’ dawn it-testijiet.
  Il-prestazzjoni tal-irkupru ma tridx tkun inqas minn 70 %, jew minn 150 % tal-valur irreġistrat fit-test finali ripetut tat-Tip 0. |
| --- | --- |

1.5.4.1.

Għall-vetturi mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-Kategorija B, it-test tal-irkupru għandu jsir mingħajr l-ebda komponent tal-ibbrejkjar riġenerattiv, jiġifieri fil-kundizzjonijiet tal-paragrafu 1.5.4 ta’ hawn fuq.

Wara r-rikundizzjonament ulterjuri tal-firrodi, għandu jsir test ieħor ripetut tat-Tip 0 mill-istess veloċità u mingħajr l-ebda kontribut tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv bħal fit-test tal-irkupru bil-magna/muturi skonnessi, u għandhom jiġu pparagunati r-riżultati ta’ dawn it-testijiet.

Il-prestazzjoni tal-irkupru ma tridx tkun inqas minn 70 %, jew minn 150 % tal-valur irreġistrat fit-test finali ripetut tat-Tip 0.

2.   PRESTAZZJONI TAS-SISTEMI TAL-IBBREJKJAR

2.1.   Sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz

| 2.1.1. | Il-brejkijiet ta’ servizz għandhom jiġu ttestjati fil-kundizzjonijiet murija fit-tabella li ġejja:













  (A) | Test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa |
| --- | --- | --- |

2.1.1.

Il-brejkijiet ta’ servizz għandhom jiġu ttestjati fil-kundizzjonijiet murija fit-tabella li ġejja:

(A)

Test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa

v

s ≤

dm ≥

100 km/h

0,1 v+0,0060 v2 (m)

6,43 m/s2

| (B) | Test tat-Tip 0 bil-magna konnessa |
| --- | --- |

(B)

Test tat-Tip 0 bil-magna konnessa

v

s ≤

dm ≥

80 % vmax ≤ 160 km/h

0,1 v+0,0067 v2 (m)

5,76 m/s2

f

6,5 - 50 daN

fejn:

| v | = | veloċità tat-test, f’km/h |
| --- | --- | --- |
| s | = | distanza ta’ waqfien, f’metri, |
| dm | = | id-deċellerazzjoni medja żviluppata għalkollox, f’m/s2 |
| f | = | il-forza applikata fuq l-apparat ta’ kontroll tas-sieq, f’daN |
| vmax | = | il-veloċità massima tal-vettura, f’km/h |

v

=

veloċità tat-test, f’km/h

s

=

distanza ta’ waqfien, f’metri,

dm

=

id-deċellerazzjoni medja żviluppata għalkollox, f’m/s2

f

=

il-forza applikata fuq l-apparat ta’ kontroll tas-sieq, f’daN

vmax

=

il-veloċità massima tal-vettura, f’km/h

| 2.1.2. | Fil-każ ta’ vettura motorizzata awtorizzata biex tiġbed trejler mingħajr brejkijiet, il-prestazzjoni minima għat-test tat-Tip 0 tal-kombinazzjoni ma għandhiex tkun inqas minn 5,4 m/s2 fil-kundizzjonijiet kemm mgħobbija kif ukoll mhux mgħobbija.
  Il-prestazzjoni tal-kombinazzjoni għandha tiġi verifikata b’kalkoli li jirreferu għall-prestazzjoni massima tal-ibbrejkjar li fil-fatt tinkiseb mill-vettura motorizzata waħedha (mgħobbija) matul it-test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa, billi tintuża l-formula li ġejja (ma huma meħtieġa l-ebda testijiet prattiċi bi trejler igganċjat mingħajr brejkijiet):



  fejn:







  dM+R | = | id-deċellerazzjoni medja kkalkulata żviluppata għalkollox tal-vettura motorizzata meta gganċjata ma’ trejler mingħajr brejkijiet, f’m/s2 |
| --- | --- | --- | --- |
| dM | = | id-deċellerazzjoni massima medja żviluppata għalkollox tal-vettura motorizzata waħedha miksuba matul it-test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa, f’m/s2 |
| PM | = | il-massa tal-vettura motorizzata (mgħobbija) |
| PR | = | il-massa massima ta’ trejler bla brejkijiet li jista’ jiġi gganċjat, kif iddikjarata mill-manifattur tal-vettura motorizzata. |

2.1.2.

Fil-każ ta’ vettura motorizzata awtorizzata biex tiġbed trejler mingħajr brejkijiet, il-prestazzjoni minima għat-test tat-Tip 0 tal-kombinazzjoni ma għandhiex tkun inqas minn 5,4 m/s2 fil-kundizzjonijiet kemm mgħobbija kif ukoll mhux mgħobbija.

Il-prestazzjoni tal-kombinazzjoni għandha tiġi verifikata b’kalkoli li jirreferu għall-prestazzjoni massima tal-ibbrejkjar li fil-fatt tinkiseb mill-vettura motorizzata waħedha (mgħobbija) matul it-test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa, billi tintuża l-formula li ġejja (ma huma meħtieġa l-ebda testijiet prattiċi bi trejler igganċjat mingħajr brejkijiet):

Formula

fejn:

dM+R

=

id-deċellerazzjoni medja kkalkulata żviluppata għalkollox tal-vettura motorizzata meta gganċjata ma’ trejler mingħajr brejkijiet, f’m/s2

dM

=

id-deċellerazzjoni massima medja żviluppata għalkollox tal-vettura motorizzata waħedha miksuba matul it-test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa, f’m/s2

PM

=

il-massa tal-vettura motorizzata (mgħobbija)

PR

=

il-massa massima ta’ trejler bla brejkijiet li jista’ jiġi gganċjat, kif iddikjarata mill-manifattur tal-vettura motorizzata.

2.2.   Sistema tal-ibbrejkjar sekondarju

| 2.2.1. | Il-prestazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar sekondarju għandha tiġi ttestjata bit-test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa minn veloċità inizjali tal-vettura ta’ 100 km/h u forza applikata fuq l-apparat ta’ kontroll tal-brejk ta’ servizz li ma tkunx inqas minn 6,5 daN u ma taqbiżx il-50 daN. |
| --- | --- |

2.2.1.

Il-prestazzjoni tas-sistema tal-ibbrejkjar sekondarju għandha tiġi ttestjata bit-test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa minn veloċità inizjali tal-vettura ta’ 100 km/h u forza applikata fuq l-apparat ta’ kontroll tal-brejk ta’ servizz li ma tkunx inqas minn 6,5 daN u ma taqbiżx il-50 daN.

| 2.2.2. | Is-sistema tal-ibbrejkjar sekondarju għandha tagħti distanza ta’ waqfien li ma taqbiżx il-valur li ġej:



  u deċellerazzjoni medja żviluppata għalkollox ta’ mhux inqas minn 2,44 m/s2 (li tikkorrispondi għat-tieni terminu fil-formula ta’ hawn fuq). |
| --- | --- |

2.2.2.

Is-sistema tal-ibbrejkjar sekondarju għandha tagħti distanza ta’ waqfien li ma taqbiżx il-valur li ġej:

Formula

u deċellerazzjoni medja żviluppata għalkollox ta’ mhux inqas minn 2,44 m/s2 (li tikkorrispondi għat-tieni terminu fil-formula ta’ hawn fuq).

| 2.2.3. | It-test tal-effikaċja tal-ibbrejkjar sekondarju għandu jsir billi jiġu simulati l-kundizzjonijiet ta’ ħsara attwali fis-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz. |
| --- | --- |

2.2.3.

It-test tal-effikaċja tal-ibbrejkjar sekondarju għandu jsir billi jiġu simulati l-kundizzjonijiet ta’ ħsara attwali fis-sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz.

| 2.2.4. | Għall-vetturi li jużaw sistemi tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv, il-prestazzjoni tal-ibbrejkjar għandha tiġi ċċekkjata wkoll fiż-żewġ kundizzjonijiet ta’ ħsara li ġejjin:






  2.2.4.1. | Għal ħsara totali fil-komponent elettriku tal-output tal-brejk ta’ servizz. |
| --- | --- | --- |

2.2.4.

Għall-vetturi li jużaw sistemi tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv, il-prestazzjoni tal-ibbrejkjar għandha tiġi ċċekkjata wkoll fiż-żewġ kundizzjonijiet ta’ ħsara li ġejjin:

2.2.4.1.

Għal ħsara totali fil-komponent elettriku tal-output tal-brejk ta’ servizz.

| 2.2.4.2. | Fil-każ fejn il-kundizzjoni tal-ħsara ġġiegħel lill-komponent elettriku jagħti l-forza massima tiegħu tal-ibbrejkjar. |
| --- | --- |

2.2.4.2.

Fil-każ fejn il-kundizzjoni tal-ħsara ġġiegħel lill-komponent elettriku jagħti l-forza massima tiegħu tal-ibbrejkjar.

2.3.   Sistema tal-bbrejkar tal-parking

| 2.3.1. | Is-sistema tal-ibbrejkjar tal-parking trid tkun kapaċi żżomm il-vettura mgħobbija wieqfa fuq xaqliba ta’ 20 % ‘l fuq jew ‘l isfel. |
| --- | --- |

2.3.1.

Is-sistema tal-ibbrejkjar tal-parking trid tkun kapaċi żżomm il-vettura mgħobbija wieqfa fuq xaqliba ta’ 20 % ‘l fuq jew ‘l isfel.

| 2.3.2. | Fuq vetturi li l-igganċjar ta’ trejler magħhom huwa awtorizzat, is-sistema tal-ibbrejkjar tal-parking tal-vettura motorizzata għandha tkun kapaċi żżomm il-kombinazzjoni ta’ vetturi fi stat wieqaf fuq xaqliba ta’ 12 % ‘l fuq jew ‘l isfel. |
| --- | --- |

2.3.2.

Fuq vetturi li l-igganċjar ta’ trejler magħhom huwa awtorizzat, is-sistema tal-ibbrejkjar tal-parking tal-vettura motorizzata għandha tkun kapaċi żżomm il-kombinazzjoni ta’ vetturi fi stat wieqaf fuq xaqliba ta’ 12 % ‘l fuq jew ‘l isfel.

| 2.3.3. | Jekk l-apparat ta’ kontroll ikun manwali, il-forza applikata fuqu ma għandhiex taqbeż l-40 daN. |
| --- | --- |

2.3.3.

Jekk l-apparat ta’ kontroll ikun manwali, il-forza applikata fuqu ma għandhiex taqbeż l-40 daN.

| 2.3.4. | Jekk dan ikun apparat ta’ kontroll bis-saqajn, il-forza applikata fuqu ma għandhiex taqbeż il-50 daN. |
| --- | --- |

2.3.4.

Jekk dan ikun apparat ta’ kontroll bis-saqajn, il-forza applikata fuqu ma għandhiex taqbeż il-50 daN.

| 2.3.5. | Sistema tal-ibbrejkjar tal-parking li għandha tiġi attwata diversi drabi qabel ma tinkiseb il-prestazzjoni stipulata hija permessa. |
| --- | --- |

2.3.5.

Sistema tal-ibbrejkjar tal-parking li għandha tiġi attwata diversi drabi qabel ma tinkiseb il-prestazzjoni stipulata hija permessa.

| 2.3.6. | Biex tiġi vverifikata l-konformità mar-rekwiżit speċifikat fil-paragrafu 5.2.1.2.4 ta’ dan ir-Regolament, irid isir test tat-Tip 0, bil-magna skonnessa, b’veloċità tat-test inizjali ta’ 30 km/h. Id-deċellerazzjoni medja żviluppata għalkollox malli jiġi applikat l-apparat ta’ kontroll tas-sistema tal-ibbrejkjar tal-parking u d-deċellerazzjoni immedjatament qabel ma tieqaf il-vettura, ma għandhiex tkun inqas minn 1,5 m/s2. It-test għandu jsir bil-vettura mgħobbija. Il-forza applikata fuq l-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ma għandhiex taqbeż il-valuri speċifikati. |
| --- | --- |

2.3.6.

Biex tiġi vverifikata l-konformità mar-rekwiżit speċifikat fil-paragrafu 5.2.1.2.4 ta’ dan ir-Regolament, irid isir test tat-Tip 0, bil-magna skonnessa, b’veloċità tat-test inizjali ta’ 30 km/h. Id-deċellerazzjoni medja żviluppata għalkollox malli jiġi applikat l-apparat ta’ kontroll tas-sistema tal-ibbrejkjar tal-parking u d-deċellerazzjoni immedjatament qabel ma tieqaf il-vettura, ma għandhiex tkun inqas minn 1,5 m/s2. It-test għandu jsir bil-vettura mgħobbija. Il-forza applikata fuq l-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ma għandhiex taqbeż il-valuri speċifikati.

3.   ĦIN TA’ REAZZJONI

| 3.1. | Fejn vettura tkun mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz li tkun totalment jew parzjalment dipendenti fuq sors ta’ enerġija għajr mill-isforz muskolari tas-sewwieq, għandhom jiġu ssodisfati r-rekwiżiti li ġejjin:






  3.1.1. | F’manuvra ta’ emerġenza, il-ħin li jgħaddi bejn il-mument meta l-apparat ta’ kontroll jiġi attwat u l-mument meta l-forza tal-ibbrejkjar fuq il-fus li jinsab fl-inqas post favorevoli tilħaq il-livell li jikkorrispondi għall-prestazzjoni stipulata, ma għandux ikun aktar minn 0,6 sekondi. |
| --- | --- | --- |

3.1.

Fejn vettura tkun mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar ta’ servizz li tkun totalment jew parzjalment dipendenti fuq sors ta’ enerġija għajr mill-isforz muskolari tas-sewwieq, għandhom jiġu ssodisfati r-rekwiżiti li ġejjin:

3.1.1.

F’manuvra ta’ emerġenza, il-ħin li jgħaddi bejn il-mument meta l-apparat ta’ kontroll jiġi attwat u l-mument meta l-forza tal-ibbrejkjar fuq il-fus li jinsab fl-inqas post favorevoli tilħaq il-livell li jikkorrispondi għall-prestazzjoni stipulata, ma għandux ikun aktar minn 0,6 sekondi.

| 3.1.2. | Fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’sistemi idrawliċi tal-ibbrejkjar, ir-rekwiżiti tal-paragrafu 3.1.1 ta’ hawn fuq jitqiesu bħala ssodisfati jekk, f’manuvra ta’ emerġenza, id-deċellerazzjoni tal-vettura jew il-pressjoni fiċ-ċilindru tal-brejk l-inqas favorevoli, tilħaq livell li jikkorrispondi mal-prestazzjoni stipulata fi żmien 0,6 sekondi. |
| --- | --- |

3.1.2.

Fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’sistemi idrawliċi tal-ibbrejkjar, ir-rekwiżiti tal-paragrafu 3.1.1 ta’ hawn fuq jitqiesu bħala ssodisfati jekk, f’manuvra ta’ emerġenza, id-deċellerazzjoni tal-vettura jew il-pressjoni fiċ-ċilindru tal-brejk l-inqas favorevoli, tilħaq livell li jikkorrispondi mal-prestazzjoni stipulata fi żmien 0,6 sekondi.

---

(1)  Il-manifattur għandu jipprovdi lis-Servizz Tekniku l-familja ta’ kurvi tal-ibbrejkjar permessi mill-istrateġija ta’ kontroll awtomatiku. Dawn il-kurvi jistgħu jiġu verifikati mis-Servizz Tekniku.

(2)  Din tikkorrispondi ma’ distanza ta’ waqfien ta’ 0,1 v + 0,0080 v2 u deċellerazzjoni medja żviluppata għalkollox ta’ 4,82 m/s2.

Appendiċi

Proċedura għall-monitoraġġ tal-istat ta’ ċarġ tal-batterija

Din il-proċedura tapplika għal batteriji tal-vetturi li jintużaw għat-trazzjoni u l-ibbrejkjar riġenerattiv.

Il-proċedura teħtieġ l-użu ta’ arloġġ bidirezzjonali DC Watt-hour jew arloġġ bidirezzjonali DC Ampere-hour.

1.   IL-PROĊEDURA

| 1.1. | Jekk il-batteriji jkunu ġodda jew ikunu ġew soġġetti għal ħażna fit-tul, huma għandhom jitgħaddew miċ-ċiċli ta’ kargar/skargar kif rakkomandat mill-manifattur. Wara t-tlestija taċ-ċikli għandu jitħalla perjodu ta’ kondizzjonament ta’ 8 sigħat f’temperatura ambjentali. |
| --- | --- |

1.1.

Jekk il-batteriji jkunu ġodda jew ikunu ġew soġġetti għal ħażna fit-tul, huma għandhom jitgħaddew miċ-ċiċli ta’ kargar/skargar kif rakkomandat mill-manifattur. Wara t-tlestija taċ-ċikli għandu jitħalla perjodu ta’ kondizzjonament ta’ 8 sigħat f’temperatura ambjentali.

| 1.2. | Għandu jiġi stabbilit ċarġ sħiħ billi tintuża l-proċedura tal-iċċarġjar rakkomandata mill-manifattur. |
| --- | --- |

1.2.

Għandu jiġi stabbilit ċarġ sħiħ billi tintuża l-proċedura tal-iċċarġjar rakkomandata mill-manifattur.

| 1.3. | Meta jitwettqu t-testijiet tal-ibbrejkjar tal-paragrafi 1.2.11, 1.4.1.2.3, 1.5.1.6, 1.5.1.7 u 1.5.2.4 tal-Anness 3, l-ammont ta’ watt-hours kkunsmati mill-muturi tat-trazzjoni u pprovduti mis-sistema ta’ bbrejkjar riġenerattiv għandhom jiġu rreġistrati bħala running total li mbagħad jintuża sabiex jiġi stabbilit l-istat ta’ ċarġ fil-bidu jew fit-tmiem ta’ test partikolari. |
| --- | --- |

1.3.

Meta jitwettqu t-testijiet tal-ibbrejkjar tal-paragrafi 1.2.11, 1.4.1.2.3, 1.5.1.6, 1.5.1.7 u 1.5.2.4 tal-Anness 3, l-ammont ta’ watt-hours kkunsmati mill-muturi tat-trazzjoni u pprovduti mis-sistema ta’ bbrejkjar riġenerattiv għandhom jiġu rreġistrati bħala running total li mbagħad jintuża sabiex jiġi stabbilit l-istat ta’ ċarġ fil-bidu jew fit-tmiem ta’ test partikolari.

| 1.4. | Sabiex jiġi replikat livell ta’ stat ta’ ċarġ fil-batteriji għal testijiet komparattivi, bħal dawk tal-paragrafu 1.5.2.4 tal-Anness 3, il-batteriji għandhom jew jerġgħu jiġu ċċarġjati għal dak il-livell inkella ċċarġjati aktar minn dak il-livell u skargati f’tagħbija fissa b’enerġija bejn wieħed u ieħor kostanti sakemm jintlaħaq l-istat ta’ ċarġ meħtieġ. Inkella, għal vetturi bi trazzjoni elettrika alimentata mill-batteriji biss, l-istat ta’ ċarġ jista’ jiġi aġġustat billi titħaddem il-vettura. It-testijiet imwettqa b’batterija parzjalment iċċarġjata fil-bidu tagħhom għandhom jinbdew malajr kemm jista’ jkun wara li jkun intlaħaq l-istat ta’ ċarġ mixtieq. |
| --- | --- |

1.4.

Sabiex jiġi replikat livell ta’ stat ta’ ċarġ fil-batteriji għal testijiet komparattivi, bħal dawk tal-paragrafu 1.5.2.4 tal-Anness 3, il-batteriji għandhom jew jerġgħu jiġu ċċarġjati għal dak il-livell inkella ċċarġjati aktar minn dak il-livell u skargati f’tagħbija fissa b’enerġija bejn wieħed u ieħor kostanti sakemm jintlaħaq l-istat ta’ ċarġ meħtieġ. Inkella, għal vetturi bi trazzjoni elettrika alimentata mill-batteriji biss, l-istat ta’ ċarġ jista’ jiġi aġġustat billi titħaddem il-vettura. It-testijiet imwettqa b’batterija parzjalment iċċarġjata fil-bidu tagħhom għandhom jinbdew malajr kemm jista’ jkun wara li jkun intlaħaq l-istat ta’ ċarġ mixtieq.

---

ANNESS 4

Dispożizzjonijiet dwar is-sorsi tal-enerġija u l-apparat għall-ħażna tal-enerġija (akkumulaturi tal-enerġija)

Sistemi idrawliċi tal-ibbrejkjar b’enerġija maħżuna

1.   KAPAĊITÀ TAL-APPARATI GĦALL-ĦAŻNA TAL-ENERĠIJA (AKKUMULATURI TAL-ENERĠIJA)

1.1.   Ġenerali

| 1.1.1. | Vetturi li fuqhom, l-apparat tal-ibbrejkjar jeħtieġ l-użu ta’ enerġija maħżuna pprovduta mill-fluwidu idrawliku taħt pressjoni, għandhom ikunu mgħammra b’apparati għall-ħażna ta’ enerġija (akkumulaturi tal-enerġija) b’kapaċità li tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 1.2 jew 1.3 ta’ dan l-anness; |
| --- | --- |

1.1.1.

Vetturi li fuqhom, l-apparat tal-ibbrejkjar jeħtieġ l-użu ta’ enerġija maħżuna pprovduta mill-fluwidu idrawliku taħt pressjoni, għandhom ikunu mgħammra b’apparati għall-ħażna ta’ enerġija (akkumulaturi tal-enerġija) b’kapaċità li tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 1.2 jew 1.3 ta’ dan l-anness;

| 1.1.2. | Madankollu, l-apparati għall-ħżin tal-enerġija mhumiex meħtieġa li jkunu ta’ kapaċità stipulata jekk is-sistema ta’ bbrejkjar tkun tali li fin-nuqqas ta’ xi riżerva ta’ enerġija, bl-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ta’ servizz ikun possibbli li tintlaħaq prestazzjoni tat-ibbrejkjar li tkun tal-inqas ugwali għal dik stipulata għas-sistema ta’ brejkjar sekondarja; |
| --- | --- |

1.1.2.

Madankollu, l-apparati għall-ħżin tal-enerġija mhumiex meħtieġa li jkunu ta’ kapaċità stipulata jekk is-sistema ta’ bbrejkjar tkun tali li fin-nuqqas ta’ xi riżerva ta’ enerġija, bl-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ta’ servizz ikun possibbli li tintlaħaq prestazzjoni tat-ibbrejkjar li tkun tal-inqas ugwali għal dik stipulata għas-sistema ta’ brejkjar sekondarja;

| 1.1.3. | Meta tiġi verifikata l-konformità mar-rekwiżiti tal-paragrafi 1.2, 1.3 u 2.1 ta’ dan l-anness, il-brejkijiet għandhom ikunu aġġustati kemm jista’ jkun qrib u, għall-paragrafu 1.2 ta’ dan l-anness, ir-rata tal-attwazzjonijiet b’għafsa sħiħa trid tkun tali li tipprovdi intervall ta’ mill-inqas 60 sekonda bejn kull attwazzjoni. |
| --- | --- |

1.1.3.

Meta tiġi verifikata l-konformità mar-rekwiżiti tal-paragrafi 1.2, 1.3 u 2.1 ta’ dan l-anness, il-brejkijiet għandhom ikunu aġġustati kemm jista’ jkun qrib u, għall-paragrafu 1.2 ta’ dan l-anness, ir-rata tal-attwazzjonijiet b’għafsa sħiħa trid tkun tali li tipprovdi intervall ta’ mill-inqas 60 sekonda bejn kull attwazzjoni.

1.2.   Il-vetturi mgħammra b’sistema idrawlika tal-ibbrejkjar b’enerġija maħżuna jridu jissodisfaw ir-rekwiżiti li ġejjin:

| 1.2.1. | Wara tmien attwazzjonijiet b’għafsa sħiħa tal-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ta’ servizz għandu jkun xorta waħda possibbli li tintlaħaq, mad-disa’ applikazzjoni, il-prestazzjoni stipulata għas-sistema ta’ bbrejkjar sekondarju. |
| --- | --- |

1.2.1.

Wara tmien attwazzjonijiet b’għafsa sħiħa tal-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ta’ servizz għandu jkun xorta waħda possibbli li tintlaħaq, mad-disa’ applikazzjoni, il-prestazzjoni stipulata għas-sistema ta’ bbrejkjar sekondarju.

| 1.2.2. | L-ittestjar għandu jsir f’konformità mar-rekwiżiti li ġejjin:






  1.2.2.1. | L-ittestjar għandu jibda bi pressjoni li tista’ tkun speċifikata mill-manifattur iżda li ma tkunx ogħla mill-pressjoni tal-attivazzjoni (1); |
| --- | --- | --- |

1.2.2.

L-ittestjar għandu jsir f’konformità mar-rekwiżiti li ġejjin:

1.2.2.1.

L-ittestjar għandu jibda bi pressjoni li tista’ tkun speċifikata mill-manifattur iżda li ma tkunx ogħla mill-pressjoni tal-attivazzjoni (1);

| 1.2.2.2. | l-apparat għall-ħażna tal-enerġija m’għandux jiġi alimentat; barra minn hekk, kwalunkwe apparat għall-ħażna tal-enerġija għal tagħmir awżiljarju għandu jiġi iżolat. |
| --- | --- |

1.2.2.2.

l-apparat għall-ħażna tal-enerġija m’għandux jiġi alimentat; barra minn hekk, kwalunkwe apparat għall-ħażna tal-enerġija għal tagħmir awżiljarju għandu jiġi iżolat.

1.3.   Vetturi mgħammra b’sistema ta’ bbrejkjar idrawlika b’enerġija maħżuna li ma tistax tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafu 5.2.4.1 ta’ dan ir-Regolament għandhom jitqiesu li jissodisfaw dak il-paragrafu jekk jintlaħqu r-rekwiżiti li ġejjin:

| 1.3.1. | Wara kwalunkwe ħsara waħda fit-trażmissjoni, xorta għandu jkun possibbli wara tmien attwazzjonijiet b’għafsa sħiħa tal-apparat kontroll tal-brejk ta’ servizz, li tintlaħaq, mad-disa’ applikazzjoni, tal-inqas il-prestazzjoni stipulata għas-sistema ta’ brejkjar sekondarju. |
| --- | --- |

1.3.1.

Wara kwalunkwe ħsara waħda fit-trażmissjoni, xorta għandu jkun possibbli wara tmien attwazzjonijiet b’għafsa sħiħa tal-apparat kontroll tal-brejk ta’ servizz, li tintlaħaq, mad-disa’ applikazzjoni, tal-inqas il-prestazzjoni stipulata għas-sistema ta’ brejkjar sekondarju.

| 1.3.2. | L-ittestjar għandu jsir f’konformità mar-rekwiżiti li ġejjin:






  1.3.2.1. | Bis-sors ta’ enerġija stazzjonarju jew jopera f’veloċità li tikkorrispondi mal-magna bil-veloċità bla tagħbija, kwalunkwe falliment fit-trażmissjoni jista’ jiġi pprovokat. Qabel ma jiġi pprovokat falliment bħal dan, l-apparat għall-ħażna tal-enerġija jrid ikollu pressjoni li tista’ tiġi speċifikata mill-manifattur iżda li ma taqbiżx il-pressjoni tal-attivazzjoni; |
| --- | --- | --- |

1.3.2.

L-ittestjar għandu jsir f’konformità mar-rekwiżiti li ġejjin:

1.3.2.1.

Bis-sors ta’ enerġija stazzjonarju jew jopera f’veloċità li tikkorrispondi mal-magna bil-veloċità bla tagħbija, kwalunkwe falliment fit-trażmissjoni jista’ jiġi pprovokat. Qabel ma jiġi pprovokat falliment bħal dan, l-apparat għall-ħażna tal-enerġija jrid ikollu pressjoni li tista’ tiġi speċifikata mill-manifattur iżda li ma taqbiżx il-pressjoni tal-attivazzjoni;

| 1.3.2.2. | It-tagħmir awżiljari u l-apparat tiegħu għall-ħażna tal-enerġija, jekk ikun hemm, għandhom jiġu iżolati. |
| --- | --- |

1.3.2.2.

It-tagħmir awżiljari u l-apparat tiegħu għall-ħażna tal-enerġija, jekk ikun hemm, għandhom jiġu iżolati.

2.   KAPAĊITÀ TAS-SORSI TA’ ENERĠIJA TA’ FLUWIDU IDRAWLIKU

2.1.   Is-sorsi ta’ enerġija għandom jissodisfaw ir-rekwiżiti stabbiliti fil-paragrafi li ġejjin:

2.1.1.   Definizzjonijiet

| 2.1.1.1. | “p1” tirrappreżenta l-pressjoni operazzjonali massima tas-sistema (pressjoni cut-out) fl-apparat għall-ħażna tal-enerġija speċifikat mill-manifattur. |
| --- | --- |

2.1.1.1.

“p1” tirrappreżenta l-pressjoni operazzjonali massima tas-sistema (pressjoni cut-out) fl-apparat għall-ħażna tal-enerġija speċifikat mill-manifattur.

| 2.1.1.2. | “p2” tirrappreżenta l-pressjoni wara erba’ attwazzjonijiet b’għafsa sħiħa fuq l-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ta’ servizz, li tibda f’p1, mingħajr ma tkun forniet lill-apparat għall-ħażna tal-enerġija. |
| --- | --- |

2.1.1.2.

“p2” tirrappreżenta l-pressjoni wara erba’ attwazzjonijiet b’għafsa sħiħa fuq l-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ta’ servizz, li tibda f’p1, mingħajr ma tkun forniet lill-apparat għall-ħażna tal-enerġija.

| 2.1.1.3. | “t” tirrappreżenta l-ħin meħtieġ biex il-pressjoni togħla minn p. 2 għal p. 1 fl-apparat għall-ħżin tal-enerġija mingħajr l-applikazzjoni tal-kontroll tal-brejk. |
| --- | --- |

2.1.1.3.

“t” tirrappreżenta l-ħin meħtieġ biex il-pressjoni togħla minn p. 2 għal p. 1 fl-apparat għall-ħżin tal-enerġija mingħajr l-applikazzjoni tal-kontroll tal-brejk.

2.1.2.   Il-kundizzjonijiet tal-kejl

| 2.1.2.1. | Matul it-test biex jiġi determinat il-ħin t, ir-rata tal-forniment tas-sors tal-enerġija għandha tinkiseb meta l-magna tkun qed taħdem f’veloċità li tikkorrispondi mal-potenza massima tagħha jew mal-veloċità permessa mir-regolatur tal-veloċità eċċessiva. |
| --- | --- |

2.1.2.1.

Matul it-test biex jiġi determinat il-ħin t, ir-rata tal-forniment tas-sors tal-enerġija għandha tinkiseb meta l-magna tkun qed taħdem f’veloċità li tikkorrispondi mal-potenza massima tagħha jew mal-veloċità permessa mir-regolatur tal-veloċità eċċessiva.

| 2.1.2.2. | Matul it-test biex jiġi determinat il-ħin t, l-apparat għall-ħżin tal-enerġija għall-apparat awżiljarju ma għandux ikun iżolat jekk mhux awtomatikament. |
| --- | --- |

2.1.2.2.

Matul it-test biex jiġi determinat il-ħin t, l-apparat għall-ħżin tal-enerġija għall-apparat awżiljarju ma għandux ikun iżolat jekk mhux awtomatikament.

2.1.3.   Interpretazzjoni tar-riżultati

| 2.1.3.1. | Fil-każ tal-vetturi kollha, il-ħin t ma għandux jaqbeż l-20 sekonda. |
| --- | --- |

2.1.3.1.

Fil-każ tal-vetturi kollha, il-ħin t ma għandux jaqbeż l-20 sekonda.

3.   IL-KARATTERISTIKI TAL-APPARAT TAT-TWISSIJA

Bil-magna wieqfa u li tibda bi pressjoni li tista’ tiġi speċifikata mill-manifattur iżda li ma taqbiżx il-pressjoni ta’ attivazzjoni, l-apparat ta’ twissija ma għandux jaħdem wara żewġ attwazzjonijiet b’għafsa sħiħa tal-kontroll tal-brejk ta’ servizz.

---

(1)  Il-livell inizjali tal-enerġija għandu jkun iddikjarat fid-dokument tal-approvazzjoni.

---

ANNESS 5

ID-DISTRIBUZZJONI TAL-IBBREJKJAR BEJN IL-FUSIEN TAL-VETTURI

1.   ĠENERALI

Il-vetturi li ma jkunux mgħammra b’sistema antilokk kif definita fl-Anness 6 ta’ dan ir-Regolament għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti kollha ta’ dan l-anness. Jekk jintuża apparat speċjali, dan għandu jaħdem awtomatikament.

2.   SIMBOLI

| i | = | indiċi tal-fus (i = 1, fus ta’ quddiem;
  i = 2, fus ta’ wara) |
| --- | --- | --- |
| Pi | = | reazzjoni normali tal-wiċċ tat-triq fuq il-fus i f’kundizzjonijiet statiċi |
| Ni | = | reazzjoni normali tal-wiċċ tat-triq fuq il-fus i waqt l-ibbrejkjar |
| Ti | = | forza eżerċitata mill-brejkijiet fuq il-fus i f’kundizzjonijiet normali tal-ibbrejkjar fit-triq |
| fi | = | Ti/Ni, aderenza użata mill-fus i (1) |
| J | = | id-deċellerazzjoni tal-vettura |
| g | = | l-aċċellerazzjoni minħabba l-gravità: g = 9,81 m/s2 |
| z | = | ir-rata ta’ bbrejkjar tal-vettura = J/g/ |
| P | = | massa tal-vettura |
| h | = | L-għoli taċ-ċentru tal-gravità speċifikat mill-manifattur u approvat mis-Servizzi Tekniċi li jwettqu t-test tal-approvazzjoni |
| E | = | bażi tar-roti |
| k | = | koeffiċjent teoretiku ta’ aderenza bejn it-tajer u t-triq |

i

=

indiċi tal-fus (i = 1, fus ta’ quddiem;

i = 2, fus ta’ wara)

Pi

=

reazzjoni normali tal-wiċċ tat-triq fuq il-fus i f’kundizzjonijiet statiċi

Ni

=

reazzjoni normali tal-wiċċ tat-triq fuq il-fus i waqt l-ibbrejkjar

Ti

=

forza eżerċitata mill-brejkijiet fuq il-fus i f’kundizzjonijiet normali tal-ibbrejkjar fit-triq

fi

=

Ti/Ni, aderenza użata mill-fus i (1)

J

=

id-deċellerazzjoni tal-vettura

g

=

l-aċċellerazzjoni minħabba l-gravità: g = 9,81 m/s2

z

=

ir-rata ta’ bbrejkjar tal-vettura = J/g/

P

=

massa tal-vettura

h

=

L-għoli taċ-ċentru tal-gravità speċifikat mill-manifattur u approvat mis-Servizzi Tekniċi li jwettqu t-test tal-approvazzjoni

E

=

bażi tar-roti

k

=

koeffiċjent teoretiku ta’ aderenza bejn it-tajer u t-triq

3.   REKWIŻITI

| 3.1.(A) | Għall-istati kollha ta’ tagħbija tal-vettura, il-kurva tal-utilizzazzjoni tal-aderenza tal-fus ta’ wara m’għandhiex tkun qiegħda ‘l fuq minn dik għall-fus ta’ quddiem (2) għar-rati kollha ta’ bbrejkjar ta’ bejn 0,15 u 0,8. |
| --- | --- |

3.1.(A)

Għall-istati kollha ta’ tagħbija tal-vettura, il-kurva tal-utilizzazzjoni tal-aderenza tal-fus ta’ wara m’għandhiex tkun qiegħda ‘l fuq minn dik għall-fus ta’ quddiem (2) għar-rati kollha ta’ bbrejkjar ta’ bejn 0,15 u 0,8.

| 3.1.(B) | Għal valuri k bejn 0,2 u 0,8 (2):
  z ≥ 0,1 + 0,7 (k – 0,2) (ara dijagramma 1 ta’ dan l-anness) |
| --- | --- |

3.1.(B)

Għal valuri k bejn 0,2 u 0,8 (2):

z ≥ 0,1 + 0,7 (k – 0,2) (ara dijagramma 1 ta’ dan l-anness)

| 3.2. | Sabiex jiġu vverifikati r-rekwiżiti tal-paragrafu 3.1 ta’ dan l-anness, il-manifattur għandu jipprovdi l-kurvi ta’ utilizzazzjoni tal-aderenza għall-fusien ta’ quddiem u ta’ wara, ikkalkolati bil-formuli:






  Il-kurvi għandhom jiġu plottjati għaż-żewġ kundizzjonijiet ta’ tagħbija li ġejjin:






  3.2.1. | Mhux mgħobbijin, f’kundizzjoni ta’ sewqan u bis-sewwieq abbord; |
| --- | --- | --- |

3.2.

Sabiex jiġu vverifikati r-rekwiżiti tal-paragrafu 3.1 ta’ dan l-anness, il-manifattur għandu jipprovdi l-kurvi ta’ utilizzazzjoni tal-aderenza għall-fusien ta’ quddiem u ta’ wara, ikkalkolati bil-formuli:

Formula

Formula

Il-kurvi għandhom jiġu plottjati għaż-żewġ kundizzjonijiet ta’ tagħbija li ġejjin:

3.2.1.

Mhux mgħobbijin, f’kundizzjoni ta’ sewqan u bis-sewwieq abbord;

| 3.2.2. | Mgħobbijin; meta jkun hemm diversi possibbiltajiet għad-distribuzzjoni tat-tagħbija, għandha titqies dik li biha l-fus ta’ quddiem ikun l-iktar mgħobbi; |
| --- | --- |

3.2.2.

Mgħobbijin; meta jkun hemm diversi possibbiltajiet għad-distribuzzjoni tat-tagħbija, għandha titqies dik li biha l-fus ta’ quddiem ikun l-iktar mgħobbi;

| 3.2.3. | Għall-vetturi mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-Kategorija B, fejn il-kapaċità tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tkun influwenzata mill-istat ta’ ċarġ elettriku, il-kurvi għandhom jiġu pplottjati billi jitqies il-komponent tal-ibbrejkjar elettriku fil-kundizzjonijiet minimi u massimi tal-forza tal-ibbrejkjar prodotta. Dan ir-rekwiżit ma japplikax jekk il-vettura tkun mgħammra b’apparat antilokk li jikkontrolla r-roti mqabbdin mas-sistema tal-ibbrejkjar elettriku, f’dak il-każ japplikaw ir-rekwiżiti tal-Anness 6 ta’ dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

3.2.3.

Għall-vetturi mgħammra b’sistema tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tal-Kategorija B, fejn il-kapaċità tal-ibbrejkjar elettriku riġenerattiv tkun influwenzata mill-istat ta’ ċarġ elettriku, il-kurvi għandhom jiġu pplottjati billi jitqies il-komponent tal-ibbrejkjar elettriku fil-kundizzjonijiet minimi u massimi tal-forza tal-ibbrejkjar prodotta. Dan ir-rekwiżit ma japplikax jekk il-vettura tkun mgħammra b’apparat antilokk li jikkontrolla r-roti mqabbdin mas-sistema tal-ibbrejkjar elettriku, f’dak il-każ japplikaw ir-rekwiżiti tal-Anness 6 ta’ dan ir-Regolament.

4.   REKWIŻITI LI GĦANDHOM JIĠU SSODISFATI F’KAŻ TA’ ĦSARA FIS-SISTEMA TA’ DISTRIBUZZJONI TAL-IBBREJKJAR

Meta r-rekwiżiti ta’ dan l-anness jiġu ssodisfati permezz ta’ apparat speċjali (eż. apparat ta’ kontroll mekkaniku mis-sospensjoni tal-vettura), irid ikun possibbli, f’każ ta’ ħsara fl-apparat ta’ kontroll tagħha, (eż. permezz ta’ skonnessjoni minn mal-apparat ta’ kontroll), li l-vettura titwaqqaf fil-kundizzjonijiet tat-test ta’ Tip 0 bil-magna skonnessa sabiex tagħti distanza ta’ waqfien li ma taqbiżx 0,1 v + 0,0100 v2 (m) u deċellerazzjoni medja żviluppata kompletament ta’ mhux inqas minn 3,86 m/s2.

5.   ITTESTJAR TAL-VETTURA

Waqt l-ittestjar għall-approvazzjoni tat-tip ta’ vettura, is-servizz tekniku għandu jivverifika l-konformità mar-rekwiżiti li hemm fl-anness preżenti, billi twettaq it-testijiet li ġejjin:

5.1.   Test tas-sekwenza tal-illokkjar tar-roti (ara l-Appendiċi 1)

Jekk it-test tas-sekwenza tal-illokkjar tar-roti jikkonferma li r-roti ta’ quddiem jillokkjaw qabel jew fl-istess ħin mar-roti ta’ wara, tkun ġiet ivverifikata l-konformità mal-paragrafu 3 ta’ dan l-anness u l-ittestjar ikun lest.

5.2.   Testijiet addizzjonali

Jekk it-test tas-sekwenza tal-illokkjar tar-roti jindika li r-roti ta’ wara jillokkjaw qabel ir-roti ta’ quddiem, f’dak il-każ il-vettura:

| (a) | Tiġi soġġetta għal ittestjar addizzjonali, kif ġej:






  (i) | Testijiet addizzjonali tas-sekwenza tal-illokkjar tar-roti; u/jew |
| --- | --- | --- |

(a)

Tiġi soġġetta għal ittestjar addizzjonali, kif ġej:

(i)

Testijiet addizzjonali tas-sekwenza tal-illokkjar tar-roti; u/jew

| (ii) | Testijiet tat-torque fir-roti (ara l-Appendiċi 2) sabiex jiġu ddeterminati l-fatturi tal-brejk għall-ġenerazzjoni tal-kurvi tal-utilizzazzjoni; dawn il-kurvi għandhom jissodisfaw il-kundizzjonijiet stipulati fil-paragrafu 3.1(A) ta’ dan l-anness. |
| --- | --- |

(ii)

Testijiet tat-torque fir-roti (ara l-Appendiċi 2) sabiex jiġu ddeterminati l-fatturi tal-brejk għall-ġenerazzjoni tal-kurvi tal-utilizzazzjoni; dawn il-kurvi għandhom jissodisfaw il-kundizzjonijiet stipulati fil-paragrafu 3.1(A) ta’ dan l-anness.

| (b) | L-approvazzjoni tat-tip tista’ tiġi rrifjutata. |
| --- | --- |

(b)

L-approvazzjoni tat-tip tista’ tiġi rrifjutata.

5.3.   Ir-riżultati tat-testijiet prattiċi għandhom jinhemżu mar-rapport tal-approvazzjoni tat-tip.

6.   KONFORMITÀ TAL-PRODUZZJONI

| 6.1. | Meta jiċċekkjaw il-vetturi għall-konformità tal-produzzjoni, is-Servizzi Tekniċi għandhom isegwu l-istess proċeduri bħal tal-approvazzjoni tat-tip. |
| --- | --- |

6.1.

Meta jiċċekkjaw il-vetturi għall-konformità tal-produzzjoni, is-Servizzi Tekniċi għandhom isegwu l-istess proċeduri bħal tal-approvazzjoni tat-tip.

| 6.2. | Ir-rekwiżiti għandhom ikunu wkoll l-istess bħal tal-approvazzjoni tat-tip, ħlief li fit-test deskritt fil-paragrafu 5.2(a)(ii) ta’ dan l-anness, il-kurva tal-fus ta’ wara trid tkun taħt il-linja z = 0,9 k għar-rati kollha tal-ibbrejkjar bejn 0,15 u 0,8 (minflok ma tissodisfa r-rekwiżit fil-paragrafu 3.1(A) (ara d-dijagramma 2). |
| --- | --- |

6.2.

Ir-rekwiżiti għandhom ikunu wkoll l-istess bħal tal-approvazzjoni tat-tip, ħlief li fit-test deskritt fil-paragrafu 5.2(a)(ii) ta’ dan l-anness, il-kurva tal-fus ta’ wara trid tkun taħt il-linja z = 0,9 k għar-rati kollha tal-ibbrejkjar bejn 0,15 u 0,8 (minflok ma tissodisfa r-rekwiżit fil-paragrafu 3.1(A) (ara d-dijagramma 2).

Dijagramma 1

Dijagramma 2

---

(1)  “Kurvi tal-utilizzazzjoni tal-aderenza” ta’ vettura tfisser kurvi li juru, għall-kundizzjonijiet ta ’ tagħbija speċifikati, l-aderenza użata minn kull fus i, ipplottjata kontra r-rata tal-ibbrejkjar tal-vettura.

(2)  Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 3.1 ma jaffettwawx ir-rekwiżiti tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament fir-rigward tal-prestazzjoni tal-ibbrejkjar. Madankollu, jekk, f’testijiet imwettqa skont id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 3.1, jinkisbu prestazzjonijiet tal-ibbrejkjar li jkunu ogħla minn dawk stipulati fl-Anness 3, id-dispożizzjonijiet fir-rigward tal-kurvi tal-utilizzazzjoni tal-aderenza għandhom jiġu applikati fil-partijiet tad-dijagramma 1 ta’ dan l-anness definiti mil-linji dritti k = 0,8 u z = 0,8.

Appendiċi 1

Proċedura tat-test tas-sekwenza tal-illokkjar tar-roti

1.   INFORMAZZJONI ĠENERALI

| (a) | L-għan ta’ dan it-test huwa biex jiġi żgurat li l-illokkjar taż-żewġ roti ta’ quddiem iseħħ b’rata ta’ deċellerazzjoni ogħla mill-illokkjar taż-żewġ roti ta’ wara meta t-test iseħħ fuq uċuh tat-triq fejn l-illokkjar tar-roti jseħħ b’rati tal-ibbrejkjar ta’ bejn 0,15 u 0,8. |
| --- | --- |

(a)

L-għan ta’ dan it-test huwa biex jiġi żgurat li l-illokkjar taż-żewġ roti ta’ quddiem iseħħ b’rata ta’ deċellerazzjoni ogħla mill-illokkjar taż-żewġ roti ta’ wara meta t-test iseħħ fuq uċuh tat-triq fejn l-illokkjar tar-roti jseħħ b’rati tal-ibbrejkjar ta’ bejn 0,15 u 0,8.

| (b) | Illokkjar simultanju tar-roti ta’ quddiem u ta’ wara jirreferi għall-kundizzjoni meta l-intervall tal-ħin bejn l-ewwel okkorrenza ta’ llokkjar tal-aħħar (tieni) rota fuq il-fus ta’ wara u l-ewwel okkorrenza ta’ llokkjar fuq l-aħħar (tieni) rota fuq il-fus ta’ quddiem ikun < 0,1 ta’ sekonda għal veloċitajiet tal-vettura ta’ > 30 km/h. |
| --- | --- |

(b)

Illokkjar simultanju tar-roti ta’ quddiem u ta’ wara jirreferi għall-kundizzjoni meta l-intervall tal-ħin bejn l-ewwel okkorrenza ta’ llokkjar tal-aħħar (tieni) rota fuq il-fus ta’ wara u l-ewwel okkorrenza ta’ llokkjar fuq l-aħħar (tieni) rota fuq il-fus ta’ quddiem ikun < 0,1 ta’ sekonda għal veloċitajiet tal-vettura ta’ > 30 km/h.

2.   IL-KUNDIZZJONIJIET TAL-VETTURA

| (a) | Tagħbija tal-vettura: Mgħobbija u mhux mgħobbija |
| --- | --- |

(a)

Tagħbija tal-vettura: Mgħobbija u mhux mgħobbija

| (b) | Pożizzjoni tat-trażmissjoni Magna skonnessa |
| --- | --- |

(b)

Pożizzjoni tat-trażmissjoni Magna skonnessa

3.   KUNDIZZJONIJIET U PROĊEDURI TAT-TEST

| (a) | Temperatura inizjali tal-brejkijiet: Bejn 65 °C u 100 °C fil-medja fuq il-fus l-aktar sħun. |
| --- | --- |

(a)

Temperatura inizjali tal-brejkijiet: Bejn 65 °C u 100 °C fil-medja fuq il-fus l-aktar sħun.

| (b) | Il-veloċità tat-test | : | 65 km/h għal rata ta’ bbrejkjar ≤ 0,50;
  100 km/h għal rata ta’ bbrejkjar > 0,50. |
| --- | --- | --- | --- |

(b)

Il-veloċità tat-test

:

65 km/h għal rata ta’ bbrejkjar ≤ 0,50;

100 km/h għal rata ta’ bbrejkjar > 0,50.

| (c) | Forza tal-pedala:






  (i) | Il-forza tal-pedala tiġi applikata u kkontrollata minn sewwieq tal-esperjenza jew permezz ta’ attwatur mekkaniku tal-pedala tal-brejk. |
| --- | --- | --- |

(c)

Forza tal-pedala:

(i)

Il-forza tal-pedala tiġi applikata u kkontrollata minn sewwieq tal-esperjenza jew permezz ta’ attwatur mekkaniku tal-pedala tal-brejk.

| (ii) | Il-forza tal-pedala tiżdied b’rata lineari b’tali mod li l-illokkjar tal-ewwel fus iseħħ mhux inqas minn nofs (0,5) ta’ sekonda u mhux aktar minn sekonda u nofs (1,5) wara l-ewwel għafsa tal-pedala. |
| --- | --- |

(ii)

Il-forza tal-pedala tiżdied b’rata lineari b’tali mod li l-illokkjar tal-ewwel fus iseħħ mhux inqas minn nofs (0,5) ta’ sekonda u mhux aktar minn sekonda u nofs (1,5) wara l-ewwel għafsa tal-pedala.

| (iii) | Il-pedala tiġi rilaxxata meta jillokkja t-tieni fus, jew meta l-forza tal-pedala tilħaq 1 kN, inkella 0,1 ta’ sekonda wara l-ewwel illokkjar, skont liema jiġi l-ewwel. |
| --- | --- |

(iii)

Il-pedala tiġi rilaxxata meta jillokkja t-tieni fus, jew meta l-forza tal-pedala tilħaq 1 kN, inkella 0,1 ta’ sekonda wara l-ewwel illokkjar, skont liema jiġi l-ewwel.

| (d) | Illokkjar tar-roti: L-illokkjar jitqies biss meta l-veloċità tal-vettura tkun aktar minn 15 km/h. |
| --- | --- |

(d)

Illokkjar tar-roti: L-illokkjar jitqies biss meta l-veloċità tal-vettura tkun aktar minn 15 km/h.

| (e) | Is-superfiċe tat-test: It-test isir fuq superfiċji tat-test tat-triq li fuqhom l-illokkjar tar-roti jseħħ b’rati tal-ibbrejkjar ta’ bejn 0,15 u 0,8. |
| --- | --- |

(e)

Is-superfiċe tat-test: It-test isir fuq superfiċji tat-test tat-triq li fuqhom l-illokkjar tar-roti jseħħ b’rati tal-ibbrejkjar ta’ bejn 0,15 u 0,8.

| (f) | Dejta li għandha tiġi rreġistrata: L-informazzjoni li ġejja għandha tiġi rreġistrata awtomatikament “in phase”, kontinwament matul kull ġirja tat-test, b’tali mod li l-valuri tal-varjabbli jkunu jistgħu jiġu kontroreferenzjati f’ħin reali:






  (i) | Veloċità tal-vettura; |
| --- | --- | --- |

(f)

Dejta li għandha tiġi rreġistrata: L-informazzjoni li ġejja għandha tiġi rreġistrata awtomatikament “in phase”, kontinwament matul kull ġirja tat-test, b’tali mod li l-valuri tal-varjabbli jkunu jistgħu jiġu kontroreferenzjati f’ħin reali:

(i)

Veloċità tal-vettura;

| (ii) | Rata istantaja tal-ibbrejkjar tal-vettura (eż. permezz tad-differenzjazzjoni tal-veloċità tal-vettura); |
| --- | --- |

(ii)

Rata istantaja tal-ibbrejkjar tal-vettura (eż. permezz tad-differenzjazzjoni tal-veloċità tal-vettura);

| (iii) | Forza tal-pedala tal-brejk (jew pressjoni fil-linja idrawlika); |
| --- | --- |

(iii)

Forza tal-pedala tal-brejk (jew pressjoni fil-linja idrawlika);

| (iv) | Veloċità angolari f’kull rota. |
| --- | --- |

(iv)

Veloċità angolari f’kull rota.

| (g) | Kull ġirja tat-test għandha tiġi rrepetuta darba biex tiġi kkonfermata s-sekwenza tal-illokkjar tar-roti: jekk wieħed minn dawn iż-żewġ riżultati jindika nuqqas ta’ konformità, it-tielet ġirja għandha ssir fl-istess kundizzjonijiet, u din tkun deċiżiva. |
| --- | --- |

(g)

Kull ġirja tat-test għandha tiġi rrepetuta darba biex tiġi kkonfermata s-sekwenza tal-illokkjar tar-roti: jekk wieħed minn dawn iż-żewġ riżultati jindika nuqqas ta’ konformità, it-tielet ġirja għandha ssir fl-istess kundizzjonijiet, u din tkun deċiżiva.

4.   REKWIŻITI TA’ PRESTAZZJONI

| (a) | L-ebda waħda mir-roti ta’ wara ma għandha tillokkja qabel ma jillokkjaw iż-żewġ roti ta’ quddiem - b’rati ta’ bbrejkjar tal-vettura ta’ bejn 0,15 u 0,8. |
| --- | --- |

(a)

L-ebda waħda mir-roti ta’ wara ma għandha tillokkja qabel ma jillokkjaw iż-żewġ roti ta’ quddiem - b’rati ta’ bbrejkjar tal-vettura ta’ bejn 0,15 u 0,8.

| (b) | Jekk, meta tiġi ttestjata skont il-proċedura speċifikata hawn fuq, u b’rati ta’ bbrejkjar tal-vettura ta’ bejn 0,15 u 0,8, il-vettura tissodisfa wieħed mill-kriterji li ġejjin, titqies li tkun issodisfat ir-rekwiżit tas-sekwenza tal-illokkjar tar-roti:






  (i) | L-ebda waħda mir-roti ma tillokkja; |
| --- | --- | --- |

(b)

Jekk, meta tiġi ttestjata skont il-proċedura speċifikata hawn fuq, u b’rati ta’ bbrejkjar tal-vettura ta’ bejn 0,15 u 0,8, il-vettura tissodisfa wieħed mill-kriterji li ġejjin, titqies li tkun issodisfat ir-rekwiżit tas-sekwenza tal-illokkjar tar-roti:

(i)

L-ebda waħda mir-roti ma tillokkja;

| (ii) | Iż-żewġ roti tal-fus ta’ quddiem jillokkjaw u waħda jew l-ebda rota fuq il-fus ta’ wara ma tillokkja; |
| --- | --- |

(ii)

Iż-żewġ roti tal-fus ta’ quddiem jillokkjaw u waħda jew l-ebda rota fuq il-fus ta’ wara ma tillokkja;

| (iii) | Iż-żewġ fusien jillokkjaw fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(iii)

Iż-żewġ fusien jillokkjaw fl-istess ħin.

| (c) | Jekk l-illokkjar tar-roti jibda b’rata tal-ibbrejkjar ta’ inqas minn 0.15 u aktar minn 0.8, it-test jitqies bħala invalidu, u jkollu jsir fuq superfiċje tat-triq differenti. |
| --- | --- |

(c)

Jekk l-illokkjar tar-roti jibda b’rata tal-ibbrejkjar ta’ inqas minn 0.15 u aktar minn 0.8, it-test jitqies bħala invalidu, u jkollu jsir fuq superfiċje tat-triq differenti.

| (d) | Jekk ir-roti ta’ vettura, mgħobbija jew le, f’rata tal-ibbrejkjar ta’ bejn 0,15 u 0,8, jillokkjaw fuq il-fus ta’ wara u tillokkja rota waħda biss, jew l-ebda waħda mir-roti tal-fus ta’ quddiem, il-vettura teħel mit-test ta’ sekwenza tal-illokkjar tar-roti. F’dan il-każ tal-aħħar, il-vettura titressaq għall-proċedura tat-torque fir-roti biex jiġu ddeterminati l-fatturi oġġettivi tal-brejk għall-kalkolu tal-kurvi tal-utilizzazzjoni tal-aderenza. |
| --- | --- |

(d)

Jekk ir-roti ta’ vettura, mgħobbija jew le, f’rata tal-ibbrejkjar ta’ bejn 0,15 u 0,8, jillokkjaw fuq il-fus ta’ wara u tillokkja rota waħda biss, jew l-ebda waħda mir-roti tal-fus ta’ quddiem, il-vettura teħel mit-test ta’ sekwenza tal-illokkjar tar-roti. F’dan il-każ tal-aħħar, il-vettura titressaq għall-proċedura tat-torque fir-roti biex jiġu ddeterminati l-fatturi oġġettivi tal-brejk għall-kalkolu tal-kurvi tal-utilizzazzjoni tal-aderenza.

Appendiċi 2

Proċedura tat-test tat-torque fir-roti

1.   INFORMAZZJONI ĠENERALI

L-għan ta’ dan it-test huwa li jitkejlu l-fatturi tal-brejk u b’hekk tiġi ddeterminata l-utilizzazzjoni tal-aderenza tal-fusien ta’ quddiem u ta’ wara fuq medda ta’ rati tal-ibbrejkjar bejn 0,15 u 0,8.

2.   IL-KUNDIZZJONIJIET TAL-VETTURA

| (a) | Tagħbija tal-vettura: Mgħobbija u mhux mgħobbija |
| --- | --- |

(a)

Tagħbija tal-vettura: Mgħobbija u mhux mgħobbija

| (b) | Pożizzjoni tat-trażmissjoni Magna skonnessa |
| --- | --- |

(b)

Pożizzjoni tat-trażmissjoni Magna skonnessa

3.   KUNDIZZJONIJIET U PROĊEDURI TAT-TEST

| (a) | Temperatura inizjali tal-brejkijiet: Bejn 65 °C u 100 °C fil-medja fuq il-fus l-aktar sħun. |
| --- | --- |

(a)

Temperatura inizjali tal-brejkijiet: Bejn 65 °C u 100 °C fil-medja fuq il-fus l-aktar sħun.

| (b) | Il-veloċitajiet tat-test: 100 km/h u 50 km/h. |
| --- | --- |

(b)

Il-veloċitajiet tat-test: 100 km/h u 50 km/h.

| (c) | Forza tal-pedala: Il-forza tal-pedala tiżdied b’rata lineari bejn 100 u 150 N/sec għall-veloċità tat-test ta’ 100 km/h, jew bejn 100 u 200 N/sec għall-veloċità tat-test ta’ 50 km/h, sakemm jillokkja l-ewwel fus jew sakemm tintlaħaq forza tal-pedala ta’ 1 kN, skont liema tokkorri l-ewwel. |
| --- | --- |

(c)

Forza tal-pedala: Il-forza tal-pedala tiżdied b’rata lineari bejn 100 u 150 N/sec għall-veloċità tat-test ta’ 100 km/h, jew bejn 100 u 200 N/sec għall-veloċità tat-test ta’ 50 km/h, sakemm jillokkja l-ewwel fus jew sakemm tintlaħaq forza tal-pedala ta’ 1 kN, skont liema tokkorri l-ewwel.

| (d) | Tkessiħ tal-brejkijiet: Bejn l-applikazzjonijiet tal-brejk, il-vettura tinsaq f’veloċitajiet sa 100 km/h sakemm tintlaħaq it-temperatura inizjali tal-brejkijiet speċifikata fil-paragrafu 3(a) ta’ hawn fuq. |
| --- | --- |

(d)

Tkessiħ tal-brejkijiet: Bejn l-applikazzjonijiet tal-brejk, il-vettura tinsaq f’veloċitajiet sa 100 km/h sakemm tintlaħaq it-temperatura inizjali tal-brejkijiet speċifikata fil-paragrafu 3(a) ta’ hawn fuq.

| (e) | Għadd ta’ ġirjiet: Bil-vettura mhux mgħobbija, agħmel ħames waqfiet minn veloċità ta’ 100 km/h u ħames waqfiet minn veloċità ta’ 50 km/h, b’alternazzjoni bejn iż-żewġ veloċitajiet tat-test wara kull waqfa. Bil-vettura mgħobbija, irrepeti l-ħames waqfiet f’kull veloċità tat-test, b’alternazzjoni bejn iż-żewġ veloċitajiet tat-test |
| --- | --- |

(e)

Għadd ta’ ġirjiet: Bil-vettura mhux mgħobbija, agħmel ħames waqfiet minn veloċità ta’ 100 km/h u ħames waqfiet minn veloċità ta’ 50 km/h, b’alternazzjoni bejn iż-żewġ veloċitajiet tat-test wara kull waqfa. Bil-vettura mgħobbija, irrepeti l-ħames waqfiet f’kull veloċità tat-test, b’alternazzjoni bejn iż-żewġ veloċitajiet tat-test

| (f) | Is-superfiċje tat-test: Dan it-test isir fuq superfiċje tat-triq tat-test b’aderenza tajba. |
| --- | --- |

(f)

Is-superfiċje tat-test: Dan it-test isir fuq superfiċje tat-triq tat-test b’aderenza tajba.

| (g) | Dejta li għandha tiġi rreġistrata: L-informazzjoni li ġejja għandha tiġi rreġistrata awtomatikament “in phase”, kontinwament matul kull ġirja tat-test, b’tali mod li l-valuri tal-varjabbli jkunu jistgħu jiġu kontroreferenzjati f’ħin reali:






  (i) | Veloċità tal-vettura |
| --- | --- | --- |

(g)

Dejta li għandha tiġi rreġistrata: L-informazzjoni li ġejja għandha tiġi rreġistrata awtomatikament “in phase”, kontinwament matul kull ġirja tat-test, b’tali mod li l-valuri tal-varjabbli jkunu jistgħu jiġu kontroreferenzjati f’ħin reali:

(i)

Veloċità tal-vettura

| (ii) | Il-forza tal-pedala tal-brejk |
| --- | --- |

(ii)

Il-forza tal-pedala tal-brejk

| (iii) | Veloċità angolari f’kull rota |
| --- | --- |

(iii)

Veloċità angolari f’kull rota

| (iv) | Torque tal-brejk f’kull rota |
| --- | --- |

(iv)

Torque tal-brejk f’kull rota

| (v) | Pressjoni tal-linji idrawliċi f’kull ċirkwit tal-brejk, inklużi t-transducers f’tal-anqas rota waħda ta’ quddiem, u rota waħda ta’ wara, downstream minn kwalunkwe valv operattiv ta’ proporzjonar jew ta’ limitazzjoni tal-pressjoni |
| --- | --- |

(v)

Pressjoni tal-linji idrawliċi f’kull ċirkwit tal-brejk, inklużi t-transducers f’tal-anqas rota waħda ta’ quddiem, u rota waħda ta’ wara, downstream minn kwalunkwe valv operattiv ta’ proporzjonar jew ta’ limitazzjoni tal-pressjoni

| (vi) | Deċellerazzjoni tal-vettura. |
| --- | --- |

(vi)

Deċellerazzjoni tal-vettura.

| (h) | Rata ta’ kampjunar: L-apparat kollu tal-ksib u tar-reġistrazzjoni tad-dejta għandu jkun kapaċi jopera b’rata minima ta’ kampjunar ta’ 40 Hz fuq il-kanali kollha. |
| --- | --- |

(h)

Rata ta’ kampjunar: L-apparat kollu tal-ksib u tar-reġistrazzjoni tad-dejta għandu jkun kapaċi jopera b’rata minima ta’ kampjunar ta’ 40 Hz fuq il-kanali kollha.

| (i) | Determinazzjoni tal-pressjoni tal-brejkijiet ta’ quddiem meta mqabbla ma’ ta’ wara: Iddetermina l-pressjoni tal-brejkijiet ta’ quddiem meta mqabbla ma’ ta’ wara fil-medda kollha ta’ pressjonijiet fil-linji tal-brejkijiet. Sakemm il-vettura ma jkollhiex sistema ta’ proporzjonar varjabbli tal-brejkijiet, din id-determinazzjoni ssir permezz ta’ testijiet statiċi. Jekk il-vettura jkollha sistema ta’ proporzjonar varjabbli tal-brejkijiet, isiru testijiet dinamiċi bil-vettura mgħobbija kif ukoll mhux mgħobbija. Isiru ħmistax-il għafsa minn 50 km/h għal kull waħda miż-żewġ kundizzjonijiet ta’ tagħbija, bl-istess kundizzjonijiet inizjali speċifikati f’dan l-appendiċi. |
| --- | --- |

(i)

Determinazzjoni tal-pressjoni tal-brejkijiet ta’ quddiem meta mqabbla ma’ ta’ wara: Iddetermina l-pressjoni tal-brejkijiet ta’ quddiem meta mqabbla ma’ ta’ wara fil-medda kollha ta’ pressjonijiet fil-linji tal-brejkijiet. Sakemm il-vettura ma jkollhiex sistema ta’ proporzjonar varjabbli tal-brejkijiet, din id-determinazzjoni ssir permezz ta’ testijiet statiċi. Jekk il-vettura jkollha sistema ta’ proporzjonar varjabbli tal-brejkijiet, isiru testijiet dinamiċi bil-vettura mgħobbija kif ukoll mhux mgħobbija. Isiru ħmistax-il għafsa minn 50 km/h għal kull waħda miż-żewġ kundizzjonijiet ta’ tagħbija, bl-istess kundizzjonijiet inizjali speċifikati f’dan l-appendiċi.

4.   TNAQQIS TAD-DEJTA

| (a) | Id-dejta minn kull applikazzjoni tal-brejk stipulata fil-paragrafu 3(e) ta’ hawn fuq tiġi filtrata permezz ta’ medja mobbli ta’ ħames punti, on-centre, għal kull kanal tad-dejta. |
| --- | --- |

(a)

Id-dejta minn kull applikazzjoni tal-brejk stipulata fil-paragrafu 3(e) ta’ hawn fuq tiġi filtrata permezz ta’ medja mobbli ta’ ħames punti, on-centre, għal kull kanal tad-dejta.

| (b) | Għal kull applikazzjoni tal-brejk stipulata fil-paragrafu 3 (e) ta’ hawn fuq, iddetermina l-inklinazzjoni grafika (fattur tal-brejk) u l-interċetta tal-assi ta’ pressjoni (pressjoni tal-imblukkar [hold-off] tal-brejk) tal-ekwazzjoni lineari tal-minimi kwadrati li tiddeskrivi bl-aħjar mod l-output tat-torque f’kull rota bbrejkjata bħala funzjoni tal-pressjoni mkejla fil-linja tal-brejk applikata fl-istess rota. Huma biss il-valuri tal-output tat-torque miksuba minn dejta miġbura meta d-deċellerazzjoni tal-vettura tkun f’medda ta’ bejn 0,15 g sa 0,80 g li jintużaw fl-analiżi ta’ regressjoni. |
| --- | --- |

(b)

Għal kull applikazzjoni tal-brejk stipulata fil-paragrafu 3 (e) ta’ hawn fuq, iddetermina l-inklinazzjoni grafika (fattur tal-brejk) u l-interċetta tal-assi ta’ pressjoni (pressjoni tal-imblukkar [hold-off] tal-brejk) tal-ekwazzjoni lineari tal-minimi kwadrati li tiddeskrivi bl-aħjar mod l-output tat-torque f’kull rota bbrejkjata bħala funzjoni tal-pressjoni mkejla fil-linja tal-brejk applikata fl-istess rota. Huma biss il-valuri tal-output tat-torque miksuba minn dejta miġbura meta d-deċellerazzjoni tal-vettura tkun f’medda ta’ bejn 0,15 g sa 0,80 g li jintużaw fl-analiżi ta’ regressjoni.

| (c) | Ir-riżultati medji tal-paragrafu (b) ta’ hawn fuq jintużaw biex jiġi kkalkulat il-fattur medju tal-brejk u l-pressjoni tal-imblukkar tal-brejk għall-applikazzjonijiet kollha tal-brejk fuq il-fus ta’ quddiem. |
| --- | --- |

(c)

Ir-riżultati medji tal-paragrafu (b) ta’ hawn fuq jintużaw biex jiġi kkalkulat il-fattur medju tal-brejk u l-pressjoni tal-imblukkar tal-brejk għall-applikazzjonijiet kollha tal-brejk fuq il-fus ta’ quddiem.

| (d) | Ir-riżultati medji tal-paragrafu (b) ta’ hawn fuq jintużaw biex jiġi kkalkulat il-fattur medju tal-brejk u l-pressjoni tal-imblukkar tal-brejk għall-applikazzjonijiet kollha tal-brejk fuq il-fus ta’ wara. |
| --- | --- |

(d)

Ir-riżultati medji tal-paragrafu (b) ta’ hawn fuq jintużaw biex jiġi kkalkulat il-fattur medju tal-brejk u l-pressjoni tal-imblukkar tal-brejk għall-applikazzjonijiet kollha tal-brejk fuq il-fus ta’ wara.

| (e) | Bl-użu tar-relazzjoni bejn il-pressjoni fil-linji tal-brejk ta’ quddiem u dawk ta wara, ddeterminata fil-paragrafu 3(i) ta’ hawn fuq u r-raġġ tad-dawrien dinamiku tat-tajer, ikkalkula l-forza tal-ibbrejkjar f’kull fus bħala funzjoni tal-pressjoni fil-linja tal-brejkijiet ta’ quddiem. |
| --- | --- |

(e)

Bl-użu tar-relazzjoni bejn il-pressjoni fil-linji tal-brejk ta’ quddiem u dawk ta wara, ddeterminata fil-paragrafu 3(i) ta’ hawn fuq u r-raġġ tad-dawrien dinamiku tat-tajer, ikkalkula l-forza tal-ibbrejkjar f’kull fus bħala funzjoni tal-pressjoni fil-linja tal-brejkijiet ta’ quddiem.

| (f) | Ikkalkula r-rata ta’ bbrejkjar tal-vettura bħala funzjoni tal-pressjoni fil-linja tal-brejkijiet ta’ quddiem permezz tal-ekwazzjoni li ġejja:



  Fejn







  z | = | rata ta’ bbrejkjar fi pressjoni partikolari fil-linja tal-brejkijiet ta’ quddiem |
| --- | --- | --- | --- |
| T1, T2 | = | il-forzi ta’ bbrejkjar fil-fus ta’ quddiem u ta’ wara rispettivament, li jikkorrispondu għall-istess pressjoni fil-linja tal-brejkijiet ta’ quddiem. |
| P | = | il-massa tal-vettura |

(f)

Ikkalkula r-rata ta’ bbrejkjar tal-vettura bħala funzjoni tal-pressjoni fil-linja tal-brejkijiet ta’ quddiem permezz tal-ekwazzjoni li ġejja:

Formula

Fejn

z

=

rata ta’ bbrejkjar fi pressjoni partikolari fil-linja tal-brejkijiet ta’ quddiem

T1, T2

=

il-forzi ta’ bbrejkjar fil-fus ta’ quddiem u ta’ wara rispettivament, li jikkorrispondu għall-istess pressjoni fil-linja tal-brejkijiet ta’ quddiem.

P

=

il-massa tal-vettura

| (g) | Ikkalkula l-aderenza użata f’kull fus bħala funzjoni tar-rata tal-ibbrejkjar permezz tal-formuli li ġejjin:






  Is-simboli huma ddefiniti fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Anness. |
| --- | --- |

(g)

Ikkalkula l-aderenza użata f’kull fus bħala funzjoni tar-rata tal-ibbrejkjar permezz tal-formuli li ġejjin:

Formula

Formula

Is-simboli huma ddefiniti fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Anness.

| (h) | Ipplottja f1 u f2 bħala funzjoni ta’ z, għall-kundizzjonijiet mgħobbija kif ukoll mingħajr tagħbija. Dawn huma l-kurvi tal-utilizzazzjoni tal-aderenza għall-vettura, li għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-paragrafu 5.2(a)(ii) ta’ dan l-anness (jew, fil-każ tal-kontrolli tal-Konformità tal-Produzzjoni, dawn il-kurvi għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-paragrafu 6.2 ta’ dan l-anness). |
| --- | --- |

(h)

Ipplottja f1 u f2 bħala funzjoni ta’ z, għall-kundizzjonijiet mgħobbija kif ukoll mingħajr tagħbija. Dawn huma l-kurvi tal-utilizzazzjoni tal-aderenza għall-vettura, li għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-paragrafu 5.2(a)(ii) ta’ dan l-anness (jew, fil-każ tal-kontrolli tal-Konformità tal-Produzzjoni, dawn il-kurvi għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-paragrafu 6.2 ta’ dan l-anness).

---

ANNESS 6

IR-REKWIŻITI TAT-TEST GĦAL VETTURI MGĦAMMRA B’SISTEMI ANTILOKK

1.   ĠENERALI

| 1.1. | Dan l-anness jiddefinixxi l-prestazzjoni meħtieġa tal-ibbrejkjar għall-vetturi tat-triq mgħammra b’sistemi antilokk. |
| --- | --- |

1.1.

Dan l-anness jiddefinixxi l-prestazzjoni meħtieġa tal-ibbrejkjar għall-vetturi tat-triq mgħammra b’sistemi antilokk.

| 1.2. | Is-sistemi antilokk magħrufa fil-preżent jikkonsistu minn sensor jew sensors, kontrollur jew kontrolluri u modulatur jew modulaturi. Kwalunkwe apparat ta’ disinn differenti li jista’ jiġi introdott fil-ġejjieni, jew fejn il-funzjoni antilokk tal-brejkijiet tiġi integrata ġewwa sistema oħra, din għandha titqies li hija sistema antilokk tal-brejkijiet skont it-tifsira ta’ dan l-anness u tal-Anness 5 ta’ dan ir-Regolament, jekk din tipprovdi prestazzjoni li tkun ugwali għal dik stipulata minn dan l-anness. |
| --- | --- |

1.2.

Is-sistemi antilokk magħrufa fil-preżent jikkonsistu minn sensor jew sensors, kontrollur jew kontrolluri u modulatur jew modulaturi. Kwalunkwe apparat ta’ disinn differenti li jista’ jiġi introdott fil-ġejjieni, jew fejn il-funzjoni antilokk tal-brejkijiet tiġi integrata ġewwa sistema oħra, din għandha titqies li hija sistema antilokk tal-brejkijiet skont it-tifsira ta’ dan l-anness u tal-Anness 5 ta’ dan ir-Regolament, jekk din tipprovdi prestazzjoni li tkun ugwali għal dik stipulata minn dan l-anness.

2.   DEFINIZZJONIJIET

| 2.1. | “Sistema antilokk” hija parti minn sistema ta’ bbrejkjar tas-servizz li awtomatikament tikkontrolla l-grad ta’ żliq, fid-direzzjoni tar-rotazzjoni tar-rota/i, fuq rota waħda jew aktar tal-vettura matul l-ibbrejkjar. |
| --- | --- |

2.1.

“Sistema antilokk” hija parti minn sistema ta’ bbrejkjar tas-servizz li awtomatikament tikkontrolla l-grad ta’ żliq, fid-direzzjoni tar-rotazzjoni tar-rota/i, fuq rota waħda jew aktar tal-vettura matul l-ibbrejkjar.

| 2.2. | “Sensor” ifisser komponent iddisinjat biex jidentifika u jittrażmetti lill-kontrollur il-kundizzjonijiet tar-rotazzjoni tar-rota/i jew il-kundizzjonijiet dinamiċi tal-vettura. |
| --- | --- |

2.2.

“Sensor” ifisser komponent iddisinjat biex jidentifika u jittrażmetti lill-kontrollur il-kundizzjonijiet tar-rotazzjoni tar-rota/i jew il-kundizzjonijiet dinamiċi tal-vettura.

| 2.3. | “Kontrollur” tfisser komponent iddisinjat sabiex jivvaluta l-informazzjoni trażmessa mis-sensor(s) u biex jittrażmetti sinjal lill-modulatur. |
| --- | --- |

2.3.

“Kontrollur” tfisser komponent iddisinjat sabiex jivvaluta l-informazzjoni trażmessa mis-sensor(s) u biex jittrażmetti sinjal lill-modulatur.

| 2.4. | “Modulatur” tfisser komponent iddisinjat sabiex ivarja l-forza/i ta’ bbrejkjar skont is-sinjal riċevut mill-kontrollur. |
| --- | --- |

2.4.

“Modulatur” tfisser komponent iddisinjat sabiex ivarja l-forza/i ta’ bbrejkjar skont is-sinjal riċevut mill-kontrollur.

| 2.5. | “Rota kkontrollata direttament” tfisser rota li l-forza ta’ bbrejkjar tagħha hija mmodulata skont l-informazzjoni pprovduta għallinqas mis-sensor tagħha stess (1). |
| --- | --- |

2.5.

“Rota kkontrollata direttament” tfisser rota li l-forza ta’ bbrejkjar tagħha hija mmodulata skont l-informazzjoni pprovduta għallinqas mis-sensor tagħha stess (1).

| 2.6. | “Rota kkontrollata indirettament” tfisser rota li l-forza ta’ bbrejkjar tagħha hija mmodulata skont id-dejta pprovduta mis-sensor/s tar-rota/i l-oħra (1). |
| --- | --- |

2.6.

“Rota kkontrollata indirettament” tfisser rota li l-forza ta’ bbrejkjar tagħha hija mmodulata skont id-dejta pprovduta mis-sensor/s tar-rota/i l-oħra (1).

| 2.7. | “Ċiklar komplet” tfisser li s-sistema antilokk qiegħda timmodula ripetutament il-forza tal-brejk sabiex timpedixxi lir-roti kkontrollati direttament milli jillokkjaw. Għafsiet tal-brejk fejn il-modulazzjoni sseħħ biss darba waqt il-waqfa ma għandhomx jitqiesu li jissodisfaw din id-definizzjoni. |
| --- | --- |

2.7.

“Ċiklar komplet” tfisser li s-sistema antilokk qiegħda timmodula ripetutament il-forza tal-brejk sabiex timpedixxi lir-roti kkontrollati direttament milli jillokkjaw. Għafsiet tal-brejk fejn il-modulazzjoni sseħħ biss darba waqt il-waqfa ma għandhomx jitqiesu li jissodisfaw din id-definizzjoni.

3.   TIPI TA’ SISTEMI ANTILOKK

3.1.   Vettura titqies li hija mgħammra b’sistema antilokk skont is-sens tal-paragrafu 1 tal-Anness 5 ta’ dan ir-Regolament, jekk tkun mgħammra b’waħda mis-sistemi li ġejjin:

3.1.1.   Sistema antilokk tal-kategorija 1

Vettura mgħammra b’sistema antilokk tal-kategorija 1 għandha tissodisfa r-rekwiżiti relevanti ta’ dan l-anness.

3.1.2.   Sistema antilokk tal-kategorija 2

Vettura mgħammra b’sistema antilokk tal-kategorija 2 għandha tissodisfa r-rekwiżiti relevanti ta’ dan l-anness, minbarra dawk tal-paragrafu 5.3.5 ta’ hawn taħt.

3.1.3.   Sistema antilokk tal-kategorija 3

Vettura mgħammra b’sistema antilokk tal-kategorija 3 għandha tissodisfa r-rekwiżiti relevanti ta’ dan l-Anness, minbarra dawk tal-paragrafi 5.3.4 u 5.3.5 ta’ hawn taħt. Fuq tali vetturi, kull fus individwali li ma jinkludix tal-inqas rota waħda kkontrollata direttament, għandu jissodisfa l-kundizzjonijiet tal-utilizzazzjoni tal-aderenza u s-sekwenza tal-illokkjar tar-roti tal-Anness 5 ta’ dan ir-Regolament, minflok ir-rekwiżiti tal-utilizzazzjoni tal-aderenza stipulati fil-paragrafu 5.2 ta’ dan l-anness. Madankollu, jekk il-pożizzjonijiet relattivi tal-kurvi tal-utilizzazzjoni tal-aderenza ma jissodisfawx ir-rekwiżiti tal-paragrafu 3.1 tal-Anness 5 ta’ dan ir-Regolament, għandu jsir kontroll sabiex jiġi żgurat li r-roti fuq tal-inqas wieħed mill-fusien ta’ wara ma jillokkjawx qabel dawk tal-fus jew il-fusien ta’ quddiem fil-kundizzjonijiet stipulati fil-paragrafu 3.1 tal-Anness 5 ta’ dan ir-Regolament, fir-rigward tar-rata tal-ibbrejkjar u tat-tagħbija, rispettivament. Dawn ir-rekwiżiti jistgħu jiġu ċċekkjati fuq uċuħ ta’ toroq b’aderenza għolja u baxxa (madwar 0,8 u 0,3 massimu) permezz ta’ modulazzjoni tal-forza fuq l-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ta’ servizz.

4.   REKWIŻITI ĠENERALI

| 4.1. | Kwalunkwe ħsara elettrika jew anomalija f’sensor li taffettwa s-sistema fir-rigward tar-rekwiżiti funzjonali u tal-prestazzjoni f’dan l-anness, inklużi dawk fil-provvista tal-elettriku, il-wajers esterni għall-kontrollur(i), il-kontrollur(i) (2) u l-modulatur(i) għandha tiġi senjalata lis-sewwieq permezz ta’ sinjal ottiku ta’ twissija speċifiku. Is-sinjal isfar ta’ twissija speċifikat fil-paragrafu 5.2.21.1.2 ta’ dan ir-Regolament għandu jintuża għal dan il-għan. |
| --- | --- |

4.1.

Kwalunkwe ħsara elettrika jew anomalija f’sensor li taffettwa s-sistema fir-rigward tar-rekwiżiti funzjonali u tal-prestazzjoni f’dan l-anness, inklużi dawk fil-provvista tal-elettriku, il-wajers esterni għall-kontrollur(i), il-kontrollur(i) (2) u l-modulatur(i) għandha tiġi senjalata lis-sewwieq permezz ta’ sinjal ottiku ta’ twissija speċifiku. Is-sinjal isfar ta’ twissija speċifikat fil-paragrafu 5.2.21.1.2 ta’ dan ir-Regolament għandu jintuża għal dan il-għan.

| 4.1.1. | Anomaliji fis-sensor, li ma jkunux jistgħu jiġu rilevati f’kundizzjonijiet statiċi, għandhom jiġu rilevati mhux aktar tard minn meta l-veloċità tal-vettura taqbeż 10 km/h (3). Madankollu, biex tiġi evitata l-indikazzjoni żbaljata ta’ ħsara meta sensor ma jkunux qiegħed jiġġenera output tal-veloċità tal-vettura, minħabba n-nuqqas ta’ tidwir ta’ rota, il-verifika tista’ tiġi ttardjata iżda tiġi rilevata mhux aktar tard minn meta l-veloċità tal-vettura taqbeż 15 km/h. |
| --- | --- |

4.1.1.

Anomaliji fis-sensor, li ma jkunux jistgħu jiġu rilevati f’kundizzjonijiet statiċi, għandhom jiġu rilevati mhux aktar tard minn meta l-veloċità tal-vettura taqbeż 10 km/h (3). Madankollu, biex tiġi evitata l-indikazzjoni żbaljata ta’ ħsara meta sensor ma jkunux qiegħed jiġġenera output tal-veloċità tal-vettura, minħabba n-nuqqas ta’ tidwir ta’ rota, il-verifika tista’ tiġi ttardjata iżda tiġi rilevata mhux aktar tard minn meta l-veloċità tal-vettura taqbeż 15 km/h.

| 4.1.2. | Meta s-sistema antilokk tal-ibbrejkjar tiġi enerġizzata bil-vettura wieqfa, il-valv(i) tal-modulatur pnewmatiku kkontrollat bl-elettriku għandu jiċċikla tal-inqas darba. |
| --- | --- |

4.1.2.

Meta s-sistema antilokk tal-ibbrejkjar tiġi enerġizzata bil-vettura wieqfa, il-valv(i) tal-modulatur pnewmatiku kkontrollat bl-elettriku għandu jiċċikla tal-inqas darba.

| 4.2. | F’każ ta’ ħsara elettrika funzjonali waħda li taffettwa biss il-funzjoni kontra l-illokkjar, kif indikata mis-sinjal isfar ta’ twissija msemmija aktar ‘il fuq, il-prestazzjoni suċċessiva tal-brejk ta’ servizz ma tridx tkun inqas minn 80 % tal-prestazzjoni stipulata skont it-test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa. Din tikkorrispondi ma’ distanza ta’ waqfien ta’ 0,1 v + 0,0075 v2 (m) u deċellerazzjoni medja żviluppata għalkollox ta’ 5,15 m/s2. |
| --- | --- |

4.2.

F’każ ta’ ħsara elettrika funzjonali waħda li taffettwa biss il-funzjoni kontra l-illokkjar, kif indikata mis-sinjal isfar ta’ twissija msemmija aktar ‘il fuq, il-prestazzjoni suċċessiva tal-brejk ta’ servizz ma tridx tkun inqas minn 80 % tal-prestazzjoni stipulata skont it-test tat-Tip 0 bil-magna skonnessa. Din tikkorrispondi ma’ distanza ta’ waqfien ta’ 0,1 v + 0,0075 v2 (m) u deċellerazzjoni medja żviluppata għalkollox ta’ 5,15 m/s2.

| 4.3. | Il-funzjonament tas-sistema antilokk m’għandux jiġi affettwat ħażin minn kampijiet manjetiċi jew elettriċi (4). (Dan għandu jintwera b’konformità mar-Regolament Nru 10, is-serje tal-emendi 02). |
| --- | --- |

4.3.

Il-funzjonament tas-sistema antilokk m’għandux jiġi affettwat ħażin minn kampijiet manjetiċi jew elettriċi (4). (Dan għandu jintwera b’konformità mar-Regolament Nru 10, is-serje tal-emendi 02).

| 4.4. | Ma jistax jiġi pprovdut apparat manwali biex jiskonnettja jew jibdel il-modalità ta’ kontroll (5) tas-sistema antilokk. |
| --- | --- |

4.4.

Ma jistax jiġi pprovdut apparat manwali biex jiskonnettja jew jibdel il-modalità ta’ kontroll (5) tas-sistema antilokk.

5.   DISPOŻIZZJONIJIET SPEĊJALI

5.1.   Konsum tal-enerġija

Il-vetturi mgħammra b’sistemi antilokk iridu jżommu l-prestazzjoni tagħhom meta l-apparat ta’ kontroll tal-brejk ta’ servizz jiġi applikat b’mod sħiħ għal perjodi twal. Il-konformità ma’ dan ir-rekwiżit għandha tkun verifikata permezz tat-testijiet li ġejjin:

5.1.1.   Proċedura tat-test

| 5.1.1.1. | Il-livell inizjali ta’ enerġija fl-apparat għall-ħażna tal-enerġija għandu jkun dak speċifikat mill-manifattur. Dan il-livell għandu jkun mill-inqas tali li jassigura l-effiċjenza stipulata għall-ibbrejkjar ta’ servizz meta l-vettura tkun mgħobbija. L-apparat għall-ħażna tal-enerġija għal tagħmir pnewmatiku awżiljari jrid ikun iżolat. |
| --- | --- |

5.1.1.1.

Il-livell inizjali ta’ enerġija fl-apparat għall-ħażna tal-enerġija għandu jkun dak speċifikat mill-manifattur. Dan il-livell għandu jkun mill-inqas tali li jassigura l-effiċjenza stipulata għall-ibbrejkjar ta’ servizz meta l-vettura tkun mgħobbija. L-apparat għall-ħażna tal-enerġija għal tagħmir pnewmatiku awżiljari jrid ikun iżolat.

| 5.1.1.2. | Minn veloċità inizjali ta’ mhux inqas minn 50 km/h, fuq wiċċ b’koeffiċjent ta’ aderenza ta’ 0,3 (6) jew inqas, il-brejkijiet tal-vettura mgħobbija għandhom jingħafsu għalkollox għal ħin t, li matulu għandha tiġi kkunsidrata l-enerġija kkunsmata mir-roti kkontrollati indirettament u r-roti kollha kkontrollati direttament iridu jibqgħu taħt il-kontroll tas-sistema kontra l-illokkjar. |
| --- | --- |

5.1.1.2.

Minn veloċità inizjali ta’ mhux inqas minn 50 km/h, fuq wiċċ b’koeffiċjent ta’ aderenza ta’ 0,3 (6) jew inqas, il-brejkijiet tal-vettura mgħobbija għandhom jingħafsu għalkollox għal ħin t, li matulu għandha tiġi kkunsidrata l-enerġija kkunsmata mir-roti kkontrollati indirettament u r-roti kollha kkontrollati direttament iridu jibqgħu taħt il-kontroll tas-sistema kontra l-illokkjar.

| 5.1.1.3. | Imbagħad, il-magna tal-vettura għandha titwaqqaf jew il-provvista lill-apparat tal-ħażna tat-trażmissjoni tal-enerġija għandha tinqata’. |
| --- | --- |

5.1.1.3.

Imbagħad, il-magna tal-vettura għandha titwaqqaf jew il-provvista lill-apparat tal-ħażna tat-trażmissjoni tal-enerġija għandha tinqata’.

| 5.1.1.4. | L-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ta’ servizz imbagħad għandu jiġi attwat għalkollox erba’ darbiet wara xulxin bil-vettura wieqfa. |
| --- | --- |

5.1.1.4.

L-apparat ta’ kontroll tal-ibbrejkjar ta’ servizz imbagħad għandu jiġi attwat għalkollox erba’ darbiet wara xulxin bil-vettura wieqfa.

| 5.1.1.5. | Meta l-brejkijiet jiġu applikati għall-ħames darba, għandu jkun possibbli li l-vettura titwaqqaf b’għallinqas il-prestazzjoni stipulata għall-ibbrejkjar sekondarju tal-vettura mgħobbija. |
| --- | --- |

5.1.1.5.

Meta l-brejkijiet jiġu applikati għall-ħames darba, għandu jkun possibbli li l-vettura titwaqqaf b’għallinqas il-prestazzjoni stipulata għall-ibbrejkjar sekondarju tal-vettura mgħobbija.

5.1.2.   Rekwiżiti addizzjonali

| 5.1.2.1. | Il-koeffiċjent tal-aderenza tal-wiċċ tat-triq għandu jitkejjel fuq il-vettura li qed tiġi ttestjata, bil-metodu deskritt fil-paragrafu 1.1 tal-Appendiċi 2 ta’ dan l-anness. |
| --- | --- |

5.1.2.1.

Il-koeffiċjent tal-aderenza tal-wiċċ tat-triq għandu jitkejjel fuq il-vettura li qed tiġi ttestjata, bil-metodu deskritt fil-paragrafu 1.1 tal-Appendiċi 2 ta’ dan l-anness.

| 5.1.2.2. | It-test ta’ ibbrejkjar għandu jsir bil-magna skonnessa, bil-magna mingħajr tagħbija, u bil-vettura mgħobbija. |
| --- | --- |

5.1.2.2.

It-test ta’ ibbrejkjar għandu jsir bil-magna skonnessa, bil-magna mingħajr tagħbija, u bil-vettura mgħobbija.

| 5.1.2.3. | Il-ħin tal-ibbrejkjar t għandu jiġi stabbilit bil-formula:



  (iżda mhux inqas minn 15-il sekonda)
  fejn t hija espressa f’sekondi u vmax tirrappreżenta l-veloċità massima tad-disinn tal-vettura espressa f’km/h, b’limitu ta’ fuq ta’ 160 km/h. |
| --- | --- |

5.1.2.3.

Il-ħin tal-ibbrejkjar t għandu jiġi stabbilit bil-formula:

Formula

(iżda mhux inqas minn 15-il sekonda)

fejn t hija espressa f’sekondi u vmax tirrappreżenta l-veloċità massima tad-disinn tal-vettura espressa f’km/h, b’limitu ta’ fuq ta’ 160 km/h.

| 5.1.2.4. | Jekk il-ħin t ma jistax ikun kompletat f’fażi ta’ brejkjar singola, jistgħu jintużaw aktar fażijiet, sa massimu ta’ erbgħa b’kollox. |
| --- | --- |

5.1.2.4.

Jekk il-ħin t ma jistax ikun kompletat f’fażi ta’ brejkjar singola, jistgħu jintużaw aktar fażijiet, sa massimu ta’ erbgħa b’kollox.

| 5.1.2.5. | Jekk it-test isir f’bosta fażijiet, l-ebda enerġija ġdida ma għandha tiġi pprovduta bejn il-fażijiet tat-test.
  Mit-tieni fażi, il-konsum tal-enerġija li jikkorrispondi mal-għafsa inizjali tal-brejk, jista’ jiġi kkalkulat billi titnaqqas għafsa waħda sħiħa tal-brejk mill-erba’ għafsiet sħaħ stipulati fil-paragrafu 5.1.1.4. (u l-paragrafi 5.1.1.5 u 5.1.2.6.) ta’ dan l-anness għal kull waħda mit-tieni, it-tielet u r-raba’ fażi użata fit-test stipulat fil-paragrafu 5.1.1 ta’ dan l-anness kif applikabbli. |
| --- | --- |

5.1.2.5.

Jekk it-test isir f’bosta fażijiet, l-ebda enerġija ġdida ma għandha tiġi pprovduta bejn il-fażijiet tat-test.

Mit-tieni fażi, il-konsum tal-enerġija li jikkorrispondi mal-għafsa inizjali tal-brejk, jista’ jiġi kkalkulat billi titnaqqas għafsa waħda sħiħa tal-brejk mill-erba’ għafsiet sħaħ stipulati fil-paragrafu 5.1.1.4. (u l-paragrafi 5.1.1.5 u 5.1.2.6.) ta’ dan l-anness għal kull waħda mit-tieni, it-tielet u r-raba’ fażi użata fit-test stipulat fil-paragrafu 5.1.1 ta’ dan l-anness kif applikabbli.

| 5.1.2.6. | Il-prestazzjoni stipulata fil-paragrafu 5.1.1.5 ta’ dan l-anness għandha titqies li tkun issodisfata jekk, fit-tmiem tar-raba’ applikazzjoni, bil-vettura wieqfa, il-livell ta’ enerġija fl-mezz(i) ta’ ħażna jkun daqs jew aktar minn dak meħtieġ għall-ibbrejkjar sekondarju bil-vettura mgħobbija. |
| --- | --- |

5.1.2.6.

Il-prestazzjoni stipulata fil-paragrafu 5.1.1.5 ta’ dan l-anness għandha titqies li tkun issodisfata jekk, fit-tmiem tar-raba’ applikazzjoni, bil-vettura wieqfa, il-livell ta’ enerġija fl-mezz(i) ta’ ħażna jkun daqs jew aktar minn dak meħtieġ għall-ibbrejkjar sekondarju bil-vettura mgħobbija.

5.2.   L-utilizzazzjoni tal-aderenza

| 5.2.1. | L-utilizzazzjoni tal-aderenza mis-sistema antilokk tqis iż-żieda reali fid-distanza tal-ibbrejkjar lil hinn mill-minimu teoretiku. Is-sistema antilokk għandha titqies li tkun sodisfaċenti meta l-kundizzjoni ε ≥ 0,75 tkun issodisfata, fejn ε tirrappreżenta l-aderenza utilizzata, kif iddefinit fil-paragrafu 1.2 ta’ Appendiċi 2 ta’ dan l-Anness. |
| --- | --- |

5.2.1.

L-utilizzazzjoni tal-aderenza mis-sistema antilokk tqis iż-żieda reali fid-distanza tal-ibbrejkjar lil hinn mill-minimu teoretiku. Is-sistema antilokk għandha titqies li tkun sodisfaċenti meta l-kundizzjoni ε ≥ 0,75 tkun issodisfata, fejn ε tirrappreżenta l-aderenza utilizzata, kif iddefinit fil-paragrafu 1.2 ta’ Appendiċi 2 ta’ dan l-Anness.

| 5.2.2. | L-utilizzazzjoni tal-aderenza ε għandha titkejjel fuq uċuħ tat-toroq b’koeffiċjent ta’ aderenza ta’ 0,3 (6) jew inqas, u ta’ madwar 0,8 (art niexfa), b’veloċità inizjali ta’ 50 km/h. Sabiex jiġu eliminati l-effetti tat-temperaturi differenzjali tal-brejkijiet, huwa rakkomandat li zAL jiġi ddeterminat qabel jiġi ddeterminat il-valur k. |
| --- | --- |

5.2.2.

L-utilizzazzjoni tal-aderenza ε għandha titkejjel fuq uċuħ tat-toroq b’koeffiċjent ta’ aderenza ta’ 0,3 (6) jew inqas, u ta’ madwar 0,8 (art niexfa), b’veloċità inizjali ta’ 50 km/h. Sabiex jiġu eliminati l-effetti tat-temperaturi differenzjali tal-brejkijiet, huwa rakkomandat li zAL jiġi ddeterminat qabel jiġi ddeterminat il-valur k.

| 5.2.3. | Il-proċedura tat-test biex jiġi determinat il-koeffiċjent tal-aderenza (k) u l-formuli għall-kalkolu tal-utilizzazzjoni tal-aderenza (ε) għandhom ikunu dawk stabbiliti fl-Appendiċi 2 ta’ dan l-Anness. |
| --- | --- |

5.2.3.

Il-proċedura tat-test biex jiġi determinat il-koeffiċjent tal-aderenza (k) u l-formuli għall-kalkolu tal-utilizzazzjoni tal-aderenza (ε) għandhom ikunu dawk stabbiliti fl-Appendiċi 2 ta’ dan l-Anness.

| 5.2.4. | L-utilizzazzjoni tal-aderenza mis-sistema ta’ kontra l-illokkjar għandha tiġi kkontrollata fuq vetturi kompleti mgħammra b’sistemi ta’ kontra l-illokkjar tal-kategoriji 1 jew 2. Fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’sistemi ta’ kontra l-illokkjar tal-kategorija 3, dawk il-fus(ien) biss li għandhom mill-inqas rota waħda direttament ikkontrollata għandhom jissodisfaw dan ir-rekwiżit. |
| --- | --- |

5.2.4.

L-utilizzazzjoni tal-aderenza mis-sistema ta’ kontra l-illokkjar għandha tiġi kkontrollata fuq vetturi kompleti mgħammra b’sistemi ta’ kontra l-illokkjar tal-kategoriji 1 jew 2. Fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’sistemi ta’ kontra l-illokkjar tal-kategorija 3, dawk il-fus(ien) biss li għandhom mill-inqas rota waħda direttament ikkontrollata għandhom jissodisfaw dan ir-rekwiżit.

| 5.2.5. | Il-kundizzjoni ε ≥ 0,75 tiġi ċċekkjata bil-vettura kemm mgħobbija kif ukoll mhux mgħobbija (7).
  It-test bil-vettura mgħobbija fuq il-wiċċ b’aderenza għolja jista’ ma jsirx jekk il-forza stipulata fuq l-apparat ta’ kontroll ma tiksibx ċikli kompleti tas-sistema antilokk.
  Għat-test bil-vettura mhux mgħobbija, il-forza tal-apparat ta’ kontroll tista’ tiżdied sa 100 daN jekk ma jinkisibx iċ-ċiklar bil-valur sħiħ tal-forza tagħha (8). Jekk 100 daN ma jkunux biżżejjed biex jikkawżaw iċ-ċiklar tas-sistema, dan it-test jista’ jitħalla barra. |
| --- | --- |

5.2.5.

Il-kundizzjoni ε ≥ 0,75 tiġi ċċekkjata bil-vettura kemm mgħobbija kif ukoll mhux mgħobbija (7).

It-test bil-vettura mgħobbija fuq il-wiċċ b’aderenza għolja jista’ ma jsirx jekk il-forza stipulata fuq l-apparat ta’ kontroll ma tiksibx ċikli kompleti tas-sistema antilokk.

Għat-test bil-vettura mhux mgħobbija, il-forza tal-apparat ta’ kontroll tista’ tiżdied sa 100 daN jekk ma jinkisibx iċ-ċiklar bil-valur sħiħ tal-forza tagħha (8). Jekk 100 daN ma jkunux biżżejjed biex jikkawżaw iċ-ċiklar tas-sistema, dan it-test jista’ jitħalla barra.

5.3.   Kontrolli addizzjonali

Il-kontrolli addizzjonali li ġejjin għandhom jitwettqu bil-magna skonnessa, bil-vettura mgħobbija u mhux mgħobbija:

| 5.3.1. | Ir-roti kkontrollati direttament minn sistema antilokk ma għandhomx jillokkjaw meta tiġi applikata għall-għarrieda l-forza sħiħa (8) fuq l-apparat ta’ kontroll, fuq l-uċuħ tat-toroq speċifikati fil-paragrafu 5.2.2 ta’ dan l-anness, b’veloċità inizjali ta’ v = 40 km/h u b’veloċità għolja inizjali ta’ v = 0,8 vmax ≤ 120 km/h (9); |
| --- | --- |

5.3.1.

Ir-roti kkontrollati direttament minn sistema antilokk ma għandhomx jillokkjaw meta tiġi applikata għall-għarrieda l-forza sħiħa (8) fuq l-apparat ta’ kontroll, fuq l-uċuħ tat-toroq speċifikati fil-paragrafu 5.2.2 ta’ dan l-anness, b’veloċità inizjali ta’ v = 40 km/h u b’veloċità għolja inizjali ta’ v = 0,8 vmax ≤ 120 km/h (9);

| 5.3.2. | Meta fus jgħaddi minn wiċċ ta’ aderenza għolja (kH) għal wiċċ ta’ aderenza baxxa (kL) fejn kH ≥ 0,5 u kH/kL ≥ 2 (10), bil-forza sħiħa (8) applikata fuq l-apparat ta’ kontroll, ir-roti kkontrollati direttament ma għandhomx jillokkjaw. Il-veloċità waqt il-ġiri u l-mument li fih jiġu applikati l-brejkijiet għandhom jiġu kkalkolati b’tali mod li, bil-mezz ta’ kontra l-illokkjar jiċċikla għalkollox fuq wiċċ ta’ aderenza għolja, il-mogħdija minn wiċċ għall-ieħor issir f’veloċità għolja u f’veloċità baxxa, skont il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 5.3.1 (9); |
| --- | --- |

5.3.2.

Meta fus jgħaddi minn wiċċ ta’ aderenza għolja (kH) għal wiċċ ta’ aderenza baxxa (kL) fejn kH ≥ 0,5 u kH/kL ≥ 2 (10), bil-forza sħiħa (8) applikata fuq l-apparat ta’ kontroll, ir-roti kkontrollati direttament ma għandhomx jillokkjaw. Il-veloċità waqt il-ġiri u l-mument li fih jiġu applikati l-brejkijiet għandhom jiġu kkalkolati b’tali mod li, bil-mezz ta’ kontra l-illokkjar jiċċikla għalkollox fuq wiċċ ta’ aderenza għolja, il-mogħdija minn wiċċ għall-ieħor issir f’veloċità għolja u f’veloċità baxxa, skont il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 5.3.1 (9);

| 5.3.3. | Meta vettura tgħaddi minn wiċċ ta’ aderenza baxxa (kL) għal wiċċ ta’ aderenza għolja (kH) fejn kH ≥ 0,5 u kH/kL ≥ 2 (10), bil-forza sħiħa (8) applikata fuq il-mezz ta’ kontroll, id-deċellerazzjoni tal-vettura għandha togħla għall-valur għoli xieraq f’ħin raġonevoli u l-vettura ma għandhiex tiddevja mit-triq inizjali. Il-veloċità ta’ ġiri u l-mument li fih jiġi applikat il-brejk għandhom jiġu kkalkolati b’tali mod li, bis-sistema antilokk tiċċikla għalkollox fuq uċuħ ta’ aderenza baxxa, il-passaġġ minn wiċċ għall-ieħor isir f’bejn wieħed u ieħor 50 km/h; |
| --- | --- |

5.3.3.

Meta vettura tgħaddi minn wiċċ ta’ aderenza baxxa (kL) għal wiċċ ta’ aderenza għolja (kH) fejn kH ≥ 0,5 u kH/kL ≥ 2 (10), bil-forza sħiħa (8) applikata fuq il-mezz ta’ kontroll, id-deċellerazzjoni tal-vettura għandha togħla għall-valur għoli xieraq f’ħin raġonevoli u l-vettura ma għandhiex tiddevja mit-triq inizjali. Il-veloċità ta’ ġiri u l-mument li fih jiġi applikat il-brejk għandhom jiġu kkalkolati b’tali mod li, bis-sistema antilokk tiċċikla għalkollox fuq uċuħ ta’ aderenza baxxa, il-passaġġ minn wiċċ għall-ieħor isir f’bejn wieħed u ieħor 50 km/h;

| 5.3.4. | Il-dispożizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu għandhom japplikaw biss għall-vetturi mgħammra b’sistemi antilokk tal-kategoriji 1 jew 2. Meta r-roti ta’ quddiem u ta’ wara tal-vettura jkunu jinsabu fuq uċuħ b’koeffiċjenti differenti ta’ aderenza (kH u k), fejn kH ≥ 0,5 u kH/kL ≥ 2 (10) ir-roti kkontrollati direttament ma għandhomx jillokkjaw meta l-forza sħiħa (8)/tkun applikata f’daqqa fuq l-apparat ta’ kontroll f’veloċità ta’ 50 km/h |
| --- | --- |

5.3.4.

Il-dispożizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu għandhom japplikaw biss għall-vetturi mgħammra b’sistemi antilokk tal-kategoriji 1 jew 2. Meta r-roti ta’ quddiem u ta’ wara tal-vettura jkunu jinsabu fuq uċuħ b’koeffiċjenti differenti ta’ aderenza (kH u k), fejn kH ≥ 0,5 u kH/kL ≥ 2 (10) ir-roti kkontrollati direttament ma għandhomx jillokkjaw meta l-forza sħiħa (8)/tkun applikata f’daqqa fuq l-apparat ta’ kontroll f’veloċità ta’ 50 km/h

| 5.3.5. | Barra minn hekk, vetturi mgħobbija u mgħammra b’sistemi antilokk ta’ kategorija 1 għandhom, fil-kundizzjonijiet tal-paragrafu 5.3.4 ta’ dan l-anness, jissodisfaw ir-rata ta’ ibbrejkjar stipulata fl-Appendiċi 3 ta’ dan l-Anness; |
| --- | --- |

5.3.5.

Barra minn hekk, vetturi mgħobbija u mgħammra b’sistemi antilokk ta’ kategorija 1 għandhom, fil-kundizzjonijiet tal-paragrafu 5.3.4 ta’ dan l-anness, jissodisfaw ir-rata ta’ ibbrejkjar stipulata fl-Appendiċi 3 ta’ dan l-Anness;

| 5.3.6. | Madankollu, fil-testijiet previsti fil-paragrafi 5.3.1, 5.3.2, 5.3.3, 5.3.4 u 5.3.5 ta’ dan l-anness, perjodi qosra li fihom ir-roti jkunu llokkjati għandhom jiġu permessi. Barra minn hekk, huwa permess li r-roti jillokkjaw meta l-veloċità tal-vettura tkun inqas minn 15 km/h; bl-istess mod, l-illokkjar tar-roti kkontrollati indirettament huwa permess fi kwalunkwe veloċità, iżda l-istabbiltà u l-kontroll tal-istering ma għandhomx jiġu affettwati u l-vettura ma għandhiex taqbeż angolu tal-imbardata ta’ 15° jew tiddevja minn karreġġjata b’wisa’ ta’ 3.5 m; |
| --- | --- |

5.3.6.

Madankollu, fil-testijiet previsti fil-paragrafi 5.3.1, 5.3.2, 5.3.3, 5.3.4 u 5.3.5 ta’ dan l-anness, perjodi qosra li fihom ir-roti jkunu llokkjati għandhom jiġu permessi. Barra minn hekk, huwa permess li r-roti jillokkjaw meta l-veloċità tal-vettura tkun inqas minn 15 km/h; bl-istess mod, l-illokkjar tar-roti kkontrollati indirettament huwa permess fi kwalunkwe veloċità, iżda l-istabbiltà u l-kontroll tal-istering ma għandhomx jiġu affettwati u l-vettura ma għandhiex taqbeż angolu tal-imbardata ta’ 15° jew tiddevja minn karreġġjata b’wisa’ ta’ 3.5 m;

| 5.3.7. | Matul it-testijiet previsti fil-paragrafi 5.3.4 u 5.3.5 ta’ dan l-anness, il-korrezzjoni tal-istering hija permessa, jekk ir-rotazzjoni angolari tal-apparat ta’ kontroll tal-istering tkun f’120° matul iż-żewġ sekondi inizjali, u mhux aktar minn 240° b’kollox. Barra minn hekk, fil-bidu ta’ dawn it-testijiet il-pjan medjan lonġitudinali tal-vettura għandu jgħaddi mil-linja ta’ separazzjoni bejn l-uċuħ ta’ aderenza għolja u ta’ aderenza baxxa u matul dawn it-testijiet l-ebda parti tat-tajers (esterna) ma għandha taqsam din il-linja (7). |
| --- | --- |

5.3.7.

Matul it-testijiet previsti fil-paragrafi 5.3.4 u 5.3.5 ta’ dan l-anness, il-korrezzjoni tal-istering hija permessa, jekk ir-rotazzjoni angolari tal-apparat ta’ kontroll tal-istering tkun f’120° matul iż-żewġ sekondi inizjali, u mhux aktar minn 240° b’kollox. Barra minn hekk, fil-bidu ta’ dawn it-testijiet il-pjan medjan lonġitudinali tal-vettura għandu jgħaddi mil-linja ta’ separazzjoni bejn l-uċuħ ta’ aderenza għolja u ta’ aderenza baxxa u matul dawn it-testijiet l-ebda parti tat-tajers (esterna) ma għandha taqsam din il-linja (7).

---

(1)  Is-sistemi antilokk b’apparat ta’ kontroll kontroll ‘select-high’ jitqiesu li jinkludu kemm roti kkontrollati direttament kif ukoll dawk ikkontrollati indirettament; f’sistemi b’ kontroll ‘select-low’, ir-roti kollha bis-sensors jitqiesu li huma roti kkontrollati direttament.

(2)  Il-manifattur għandu jipprovdi lis-Servizz Tekniku b’dokumentazzjoni dwar il-kontrollur(i) li ssegwi l-format stipulat fl-Anness 8.

(3)  Is-sinjal ta’ twissija jista’ jerġa’ jixgħel waqt li l-vettura tkun wieqfa, bil-kundizzjoni li huwa jintefa qabel ma l-veloċità tal-vettura tilħaq 10 km/h jew 15 km/h, kif jixraq, meta ma jkun hemm l-ebda difett preżenti.

(4)  Sakemm jintlaħaq ftehim fuq proċeduri tat-test uniformi, il-manifatturi għandhom jipprovdu lis-Servizzi Tekniċi bil-proċeduri tat-test u bir-riżultati tagħhom.

(5)  Wieħed jifhem li l-apparat li jibdel il-modalità ta’ kontroll tas-sistema kontra l-illokkjar mhuwiex soġġett għall-paragrafu 4.4 ta’ dan l-anness jekk, fil-kundizzjoni ta’ modalità ta’ kontroll mibdul, jiġu ssodisfati r-rekwiżiti kollha għall-kategorija tas-sistemi antilokk li bihom tkun mgħammra l-vettura.

(6)  Sakemm tali uċuħ tat-test isiru disponibbli b’mod ġenerali, tajers fil-limiti tal-konsum, u valuri aktar għoljin sa 0,4 jistgħu jintużaw fid-diskrezzjoni tas-Servizz Tekniku. Il-valur reali li jinkiseb u t-tip ta’ tajers u l-wiċċ għandhom jiġu rreġistrati.

(7)  Sakemm tiġi stabbilita proċedura tat-test uniformi, it-testijiet meħtieġa minn dan il-paragrafu jista’ jkollhom bżonn jiġu ripetuti għall-vetturi mgħammra b’sistemi ta’ brejkjar elettriku riġenerattiv, sabiex jiġi stabbilit l-effett ta’ valuri differenti ta’ distribuzzjoni tal-ibbrejkjar ipprovduti minn funzjonijiet awtomatiċi fuq il-vettura.

(8)  “Forza sħiħa” tfisser il-forza massima stipulata fl-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament; tista’ tintuża forza akbar jekk tkun meħtieġa sabiex tattiva s-sistema kontra l-illokkjar.

(9)  L-għan ta’ dawn it-testijiet huwa li jiċċekkjaw li r-roti ma jillokkjawx u li l-vettura tibqa’ stabbli; għaldaqstant, mhuwiex meħtieġ li jsiru waqfiet kompleti u li l-vettura titwaqqaf fuq il-wiċċ b’aderenza baxxa.

(10)  kH huwa l-koeffiċjent tal-wiċċ ta’ aderenza għolja

kL huwa l-koeffiċjent tal-wiċċ b’aderenza baxxa

kH u kL huma mkejla kif stipulat fl-Appendiċi 2 ta’ dan l-anness.

Appendiċi 1

Simboli u definizzjonijiet

| Simbolu | Definizzjonijiet |
| --- | --- |
| E | Bażi tar-roti |
| ε | L-aderenza utilizzata tal-vettura: il-kwozjent tar-rata massima ta’ bbrejkjar bis-sistema antilokk operattiva (zAL) u l-koeffiċjent tal-aderenza (k) |
| εi | Il-valur ε imkejjel fuq il-fus i (fil-każ ta’ vettura motorizzata b’sistema antilokk tal-kategorija 3) |
| εΗ | Il-valur ε fuq il-wiċċ b’aderenza għolja |
| εL | Il-valur ε fuq il-wiċċ b’aderenza baxxa |
| F | Forza (N) |
| Fdyn | Ir-reazzjoni normali tal-wiċċ tat-triq f’kundizzjonijiet dinamiċi bis-sistema antilokk armata |
| Fidyn | Fdyn fuq il-fus i fil-każ ta’ vetturi motorizzati |
| Fi | Reazzjoni normali tal-wiċċ tat-triq fuq il-fus i f’kundizzjonijiet statiċi |
| FM | Ir-reazzjoni statika totali normali tal-wiċċ tat-triq fuq ir-roti kollha ta’ vettura motorizzata |
| FMnd
   (1) | Ir-reazzjoni statika totali normali tal-wiċċ tat-triq fuq il-fusien bla brejkijiet u mhux motorizzati tal-vettura motorizzata |
| FMd
   (1) | Ir-reazzjoni statika totali normali tal-wiċċ tat-triq fuq il-fusien mhux ibbrejkjati u misjuqa tal-vettura motorizzata |
| FWM
   (1) | 0,01 FMnd + 0,015 FMd |
| g | Aċċellerazzjoni minħabba l-gravità (9,81 m/s2) |
| h | L-għoli taċ-ċentru tal-gravità speċifikat mill-manifattur u approvat mis-Servizz Tekniku li jwettaq it-test tal-approvazzjoni |
| k | Il-koeffiċjent tal-aderenza bejn it-tajer u t-triq |
| kf | il-fattur-k ta’ fus wieħed ta’ quddiem |
| kH | il-valur-k determinat fuq il-wiċċ b’aderenza għolja |
| ki | il-valur-k determinat fuq il-fus i għal vettura b’sistema antilokk tal-kategorija 3 |
| kL | il-valur-k determinat fuq il-wiċċ b’aderenza għolja |
| klock | Valur ta’ aderenza għal żliq ta’ 100 fil mija |
| kM | il-fattur-k tal-vettura motorizzata |
| kpeak | Il-valur massimu tal-kurva “aderenza vs iż-żliq” |
| kr | il-fattur-k ta’ fus wieħed ta’ wara |
| P | Il-massa tal-vettura individwali (kg) |
| R | Il-proporzjon ta’ kpeak ma’ klock |
| t | Intervall ta’ ħin (s) |
| tm | Il-valur medju ta’ t |
| tmin | Il-valur minimu ta’ t |
| z | Ir-rata tal-ibbrejkjar |
| zAL | Ir-rata tal-ibbrejkjar z tal-vettura bis-sistema antilokk operattiva |
| zm | Ir-rata medja tal-ibbrejkjar |
| zmax | Il-valur massimu ta’ z |
| zMALS | zAL tal-vettura motorizzata fuq “wiċċ maqsum” |

Simbolu

Definizzjonijiet

E

Bażi tar-roti

ε

L-aderenza utilizzata tal-vettura: il-kwozjent tar-rata massima ta’ bbrejkjar bis-sistema antilokk operattiva (zAL) u l-koeffiċjent tal-aderenza (k)

εi

Il-valur ε imkejjel fuq il-fus i (fil-każ ta’ vettura motorizzata b’sistema antilokk tal-kategorija 3)

εΗ

Il-valur ε fuq il-wiċċ b’aderenza għolja

εL

Il-valur ε fuq il-wiċċ b’aderenza baxxa

F

Forza (N)

Fdyn

Ir-reazzjoni normali tal-wiċċ tat-triq f’kundizzjonijiet dinamiċi bis-sistema antilokk armata

Fidyn

Fdyn fuq il-fus i fil-każ ta’ vetturi motorizzati

Fi

Reazzjoni normali tal-wiċċ tat-triq fuq il-fus i f’kundizzjonijiet statiċi

FM

Ir-reazzjoni statika totali normali tal-wiċċ tat-triq fuq ir-roti kollha ta’ vettura motorizzata

FMnd
   (1)

Ir-reazzjoni statika totali normali tal-wiċċ tat-triq fuq il-fusien bla brejkijiet u mhux motorizzati tal-vettura motorizzata

FMd
   (1)

Ir-reazzjoni statika totali normali tal-wiċċ tat-triq fuq il-fusien mhux ibbrejkjati u misjuqa tal-vettura motorizzata

FWM
   (1)

0,01 FMnd + 0,015 FMd

g

Aċċellerazzjoni minħabba l-gravità (9,81 m/s2)

h

L-għoli taċ-ċentru tal-gravità speċifikat mill-manifattur u approvat mis-Servizz Tekniku li jwettaq it-test tal-approvazzjoni

k

Il-koeffiċjent tal-aderenza bejn it-tajer u t-triq

kf

il-fattur-k ta’ fus wieħed ta’ quddiem

kH

il-valur-k determinat fuq il-wiċċ b’aderenza għolja

ki

il-valur-k determinat fuq il-fus i għal vettura b’sistema antilokk tal-kategorija 3

kL

il-valur-k determinat fuq il-wiċċ b’aderenza għolja

klock

Valur ta’ aderenza għal żliq ta’ 100 fil mija

kM

il-fattur-k tal-vettura motorizzata

kpeak

Il-valur massimu tal-kurva “aderenza vs iż-żliq”

kr

il-fattur-k ta’ fus wieħed ta’ wara

P

Il-massa tal-vettura individwali (kg)

R

Il-proporzjon ta’ kpeak ma’ klock

t

Intervall ta’ ħin (s)

tm

Il-valur medju ta’ t

tmin

Il-valur minimu ta’ t

z

Ir-rata tal-ibbrejkjar

zAL

Ir-rata tal-ibbrejkjar z tal-vettura bis-sistema antilokk operattiva

zm

Ir-rata medja tal-ibbrejkjar

zmax

Il-valur massimu ta’ z

zMALS

zAL tal-vettura motorizzata fuq “wiċċ maqsum”

---

(1)  FMnd u FMd fil-każ ta’ vetturi motorizzati b’żewġ fusien: dawn is-simboli jistgħu jiġu simplifikati għas-simboli Fi korrispondenti.

Appendiċi 2

L-utilizzazzjoni tal-aderenza

1.   IL-METODU TAL-KEJL

1.1.   Determinazzjoni tal-koeffiċjent ta’ aderenza (k)

| 1.1.1. | Il-koeffiċjent ta’ aderenza (k) għandu jiġi stabbilit bħala kwozjent tal-forzi massimi ta’ bbrejkjar mingħajr ma jillokkjaw ir-roti u t-tagħbija dinamika li tikkorrispondi fuq il-fus tkun ibbrejkjata. |
| --- | --- |

1.1.1.

Il-koeffiċjent ta’ aderenza (k) għandu jiġi stabbilit bħala kwozjent tal-forzi massimi ta’ bbrejkjar mingħajr ma jillokkjaw ir-roti u t-tagħbija dinamika li tikkorrispondi fuq il-fus tkun ibbrejkjata.

| 1.1.2. | Il-brejkijiet għandhom jiġu applikati fuq fus wieħed biss tal-vettura fit-test, b’veloċità inizjali ta’ 50 km/h. Il-forzi tal-ibbrejkjar għandhom ikunu distribwiti bejn ir-roti tal-fus sabiex tintlaħaq l-aqwa prestazzjoni. Is-sistema antilokk għandha tkun skonnessa, jew mhux operattiva, bejn 40 km/h u 20 km/h. |
| --- | --- |

1.1.2.

Il-brejkijiet għandhom jiġu applikati fuq fus wieħed biss tal-vettura fit-test, b’veloċità inizjali ta’ 50 km/h. Il-forzi tal-ibbrejkjar għandhom ikunu distribwiti bejn ir-roti tal-fus sabiex tintlaħaq l-aqwa prestazzjoni. Is-sistema antilokk għandha tkun skonnessa, jew mhux operattiva, bejn 40 km/h u 20 km/h.

| 1.1.3. | Għandhom isiru numru ta’ testijiet f’inkrementi ta’ pressjoni tal-linja biex tiġi stabbilita r-rata massima ta’ bbrejkjar tal-vettura (zmax). Matul kull test, għandha tinżamm forza kostanti ta’ input u r-rata ta’ bbrejkjar għandha tkun determinata b’referenza għall-ħin meħud (t) biex il-veloċità titnaqqas minn 40 km/h għal 20 km/h bl-użu tal-formula:



  zmax hu l-valur massimu ta’ z; t huwa f’sekondi. |
| --- | --- |

1.1.3.

Għandhom isiru numru ta’ testijiet f’inkrementi ta’ pressjoni tal-linja biex tiġi stabbilita r-rata massima ta’ bbrejkjar tal-vettura (zmax). Matul kull test, għandha tinżamm forza kostanti ta’ input u r-rata ta’ bbrejkjar għandha tkun determinata b’referenza għall-ħin meħud (t) biex il-veloċità titnaqqas minn 40 km/h għal 20 km/h bl-użu tal-formula:

Formula

zmax hu l-valur massimu ta’ z; t huwa f’sekondi.

| 1.1.3.1. | L-illokkjar tar-roti jista’ jseħħ taħt 20 km/h. |
| --- | --- |

1.1.3.1.

L-illokkjar tar-roti jista’ jseħħ taħt 20 km/h.

| 1.1.3.2. | Ibda mill-valur minimu mkejjel ta’ t, imsejjaħ tmin, imbagħad agħżel tliet valuri ta’ t bejn tmin u 1,05 tmin u kkalkula l-valur aritmetiku medju tagħhom tm, imbagħad ikkalkula:



  Jekk jintwera li għal raġunijiet prattiċi, it-tliet valuri definiti hawn fuq ma jkunux jistgħu jinkisbu, f’dak il-każ jista’ jintuża l-ħin minimu tmin. Madankollu, xorta għandhom japplikaw ir-rekwiżiti tal-paragrafu 1.3. |
| --- | --- |

1.1.3.2.

Ibda mill-valur minimu mkejjel ta’ t, imsejjaħ tmin, imbagħad agħżel tliet valuri ta’ t bejn tmin u 1,05 tmin u kkalkula l-valur aritmetiku medju tagħhom tm, imbagħad ikkalkula:

Formula

Jekk jintwera li għal raġunijiet prattiċi, it-tliet valuri definiti hawn fuq ma jkunux jistgħu jinkisbu, f’dak il-każ jista’ jintuża l-ħin minimu tmin. Madankollu, xorta għandhom japplikaw ir-rekwiżiti tal-paragrafu 1.3.

| 1.1.4. | Il-forzi ta’ bbrejkjar għandhom jiġu kkalkolati mir-rata ta’ bbrejkjar imkejla u mir-reżistenza tad-dawrien fuq il-fus(ien) mhux ibbrejkjat(i) li hija ugwali għal 0,015 u 0,010 tat-tagħbija tal-fus statiku għal fus motorizzat u fus mhux motorizzat, rispettivament. |
| --- | --- |

1.1.4.

Il-forzi ta’ bbrejkjar għandhom jiġu kkalkolati mir-rata ta’ bbrejkjar imkejla u mir-reżistenza tad-dawrien fuq il-fus(ien) mhux ibbrejkjat(i) li hija ugwali għal 0,015 u 0,010 tat-tagħbija tal-fus statiku għal fus motorizzat u fus mhux motorizzat, rispettivament.

| 1.1.5. | It-tagħbija dinamika fuq il-fus għandha tkun dik mogħtija mill-formuli fl-Anness 5 ta’ dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

1.1.5.

It-tagħbija dinamika fuq il-fus għandha tkun dik mogħtija mill-formuli fl-Anness 5 ta’ dan ir-Regolament.

| 1.1.6. | Il-valur ta’ k għandu jitqarreb għall-eqreb numru bi tliet postijiet deċimali. |
| --- | --- |

1.1.6.

Il-valur ta’ k għandu jitqarreb għall-eqreb numru bi tliet postijiet deċimali.

| 1.1.7. | Imbagħad, it-test jiġi ripetut għall-fus(ien) l-oħrajn kif definit fil-paragrafi 1.1.1 sa 1.1.6 ta’ hawn fuq. |
| --- | --- |

1.1.7.

Imbagħad, it-test jiġi ripetut għall-fus(ien) l-oħrajn kif definit fil-paragrafi 1.1.1 sa 1.1.6 ta’ hawn fuq.

| 1.1.8. | Pereżempju, fil-każ tal-vettura rear-wheel drive b’żewġ fusien, bil-fus ta’ quddiem (1) ibbrejkjat, il-koeffiċjent tal-aderenza (k) jingħata bi:



  Is-simboli l-oħra (P, h, E) huma ddefiniti fl-Anness 5 ta’ dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

1.1.8.

Pereżempju, fil-każ tal-vettura rear-wheel drive b’żewġ fusien, bil-fus ta’ quddiem (1) ibbrejkjat, il-koeffiċjent tal-aderenza (k) jingħata bi:

Formula

Is-simboli l-oħra (P, h, E) huma ddefiniti fl-Anness 5 ta’ dan ir-Regolament.

| 1.1.9. | Koeffiċjent wieħed jiġi stabbilit għall-fus ta’ quddiem kf u wieħed għall-fus ta’ wara kr. |
| --- | --- |

1.1.9.

Koeffiċjent wieħed jiġi stabbilit għall-fus ta’ quddiem kf u wieħed għall-fus ta’ wara kr.

1.2.   Determinazzjoni tal-aderenza utilizzata (ε)

| 1.2.1. | L-aderenza utilizzata (ε) hija definita bħala l-kwozjent tar-rata massima ta’ bbrejkjar bis-sistema antilokk operattiva (zAL) u l-koeffiċjent tal-aderenza (kM) jiġifieri, |
| --- | --- |

1.2.1.

L-aderenza utilizzata (ε) hija definita bħala l-kwozjent tar-rata massima ta’ bbrejkjar bis-sistema antilokk operattiva (zAL) u l-koeffiċjent tal-aderenza (kM) jiġifieri,

Formula

| 1.2.2. | Minn veloċità inizjali tal-vettura ta’ 55 km/h, ir-rata massima ta’ bbrejkjar (zAL) għandha titkejjel b’ċikli kompleti tas-sistema antilokk tal-ibbrejkjar u bbażata fuq il-valur medju ta’ tliet testijiet, bħal fil-paragrafu 1.1.3 ta’ dan l-appendiċi, billi jintuża l-ħin meħud sabiex il-veloċità tinżel minn 45 km/h għal 15 km/h, skont il-formula li ġejja: |
| --- | --- |

1.2.2.

Minn veloċità inizjali tal-vettura ta’ 55 km/h, ir-rata massima ta’ bbrejkjar (zAL) għandha titkejjel b’ċikli kompleti tas-sistema antilokk tal-ibbrejkjar u bbażata fuq il-valur medju ta’ tliet testijiet, bħal fil-paragrafu 1.1.3 ta’ dan l-appendiċi, billi jintuża l-ħin meħud sabiex il-veloċità tinżel minn 45 km/h għal 15 km/h, skont il-formula li ġejja:

Formula

| 1.2.3. | Il-koeffiċjent tal-aderenza kM għandu jiġi stabbilit permezz ta’ użin bit-tagħbijiet dinamiċi fuq il-fus.



  fejn: |
| --- | --- |

1.2.3.

Il-koeffiċjent tal-aderenza kM għandu jiġi stabbilit permezz ta’ użin bit-tagħbijiet dinamiċi fuq il-fus.

Formula

fejn:

Formula

Formula

| 1.2.4. | Il-valur ta’ ε għandu jitqarreb għal żewġ pożizzjonijiet deċimali. |
| --- | --- |

1.2.4.

Il-valur ta’ ε għandu jitqarreb għal żewġ pożizzjonijiet deċimali.

| 1.2.5. | Fil-każ ta’ vettura mgħammra b’sistema ta’ kontra l-illokkjar ta’ kategoriji 1 jew 2, il-valur ta’ zAL ikun ibbażat fuq il-vettura sħiħa, bil-mezz ta’ kontra l-illokkjar operattiv, u l-aderenza utilizzata (ε) tingħata bl-istess formola kkwotata fil-paragrafu 1.2.1 ta’ dan l-appendiċi. |
| --- | --- |

1.2.5.

Fil-każ ta’ vettura mgħammra b’sistema ta’ kontra l-illokkjar ta’ kategoriji 1 jew 2, il-valur ta’ zAL ikun ibbażat fuq il-vettura sħiħa, bil-mezz ta’ kontra l-illokkjar operattiv, u l-aderenza utilizzata (ε) tingħata bl-istess formola kkwotata fil-paragrafu 1.2.1 ta’ dan l-appendiċi.

| 1.2.6. | Fil-każ ta’ vettura mgħammra b’mezz ta’ kontra l-illokkjar tal-kategorija 3, il-valur ta’ zAL jitkejjel fuq kull fus li għandu mill-inqas rota waħda kkontrollata direttament. Eżempju, għal vettura b’żewġ fusien b’sistema ta’ kontra l-illokkjar li taġixxi biss fuq il-fus ta’ wara (2), l-aderenza utilizzata (ε) tingħata bi:



  Dan il-kalkolu għandu jsir għal kull fus li għandu mill-inqas rota kontrollata direttament waħda. |
| --- | --- |

1.2.6.

Fil-każ ta’ vettura mgħammra b’mezz ta’ kontra l-illokkjar tal-kategorija 3, il-valur ta’ zAL jitkejjel fuq kull fus li għandu mill-inqas rota waħda kkontrollata direttament. Eżempju, għal vettura b’żewġ fusien b’sistema ta’ kontra l-illokkjar li taġixxi biss fuq il-fus ta’ wara (2), l-aderenza utilizzata (ε) tingħata bi:

Formula

Dan il-kalkolu għandu jsir għal kull fus li għandu mill-inqas rota kontrollata direttament waħda.

1.3.   Jekk ε > 1,00, il-kejl tal-koeffiċjenti tal-aderenza għandu jiġi ripetut. Hija aċċettata tolleranza ta’ 10 %.

Appendiċi 3

Il-prestazzjoni fuq uċuħ b’aderenza differenti

| 1. | Ir-rata ta’ bbrejkjar stipulata li hemm referenza għaliha fil-paragrafu 5.3.5 ta’ dan l-anness tista’ tiġi kkalkolata b’referenza għall-koeffiċjent imkejjel ta’ aderenza taż-żewġ uċuħ li fuqhom ikun sejjer isir dan it-test. Dawn iż-żewġ uċuħ għandhom jissodisfaw il-kundizzjonijiet stipulati fil-paragrafu 5.3.4 ta’ dan l-anness. |
| --- | --- |

1.

Ir-rata ta’ bbrejkjar stipulata li hemm referenza għaliha fil-paragrafu 5.3.5 ta’ dan l-anness tista’ tiġi kkalkolata b’referenza għall-koeffiċjent imkejjel ta’ aderenza taż-żewġ uċuħ li fuqhom ikun sejjer isir dan it-test. Dawn iż-żewġ uċuħ għandhom jissodisfaw il-kundizzjonijiet stipulati fil-paragrafu 5.3.4 ta’ dan l-anness.

| 2. | Il-koeffiċjent ta’ aderenza (kH u kL) tal-uċuħ ta’ aderenza għolja u baxxa, rispettivament, għandu jiġi ddeterminat skont id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1.1 tal-Appendiċi 2 ta’ dan l-anness. |
| --- | --- |

2.

Il-koeffiċjent ta’ aderenza (kH u kL) tal-uċuħ ta’ aderenza għolja u baxxa, rispettivament, għandu jiġi ddeterminat skont id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1.1 tal-Appendiċi 2 ta’ dan l-anness.

| 3. | Ir-rata tal-ibbrejkjar (zMALS) għal vetturi mgħobbija għandha tkun: |
| --- | --- |

3.

Ir-rata tal-ibbrejkjar (zMALS) għal vetturi mgħobbija għandha tkun:

Formula

Appendiċi 4

Il-metodu tal-għażla tal-wiċċ b’aderenza baxxa

| 1. | Id-dettalji tal-koeffiċjent ta’ aderenza tal-wiċċ magħżul, kif definit fil-paragrafu 5.1.1.2 ta’ dan l-anness, għandhom jingħataw lis-Servizz Tekniku. |
| --- | --- |

1.

Id-dettalji tal-koeffiċjent ta’ aderenza tal-wiċċ magħżul, kif definit fil-paragrafu 5.1.1.2 ta’ dan l-anness, għandhom jingħataw lis-Servizz Tekniku.

| 1.1. | Din l-informazzjoni għandha tinkludi kurva tal-koeffiċjent ta’ aderenza vs iż-żliq (żliq minn 0 sa 100 fil-mija) għal veloċità ta’ madwar 40 km/h. |
| --- | --- |

1.1.

Din l-informazzjoni għandha tinkludi kurva tal-koeffiċjent ta’ aderenza vs iż-żliq (żliq minn 0 sa 100 fil-mija) għal veloċità ta’ madwar 40 km/h.

| 1.1.1. | Il-valur massimu tal-kurva jirrappreżenta kpeak u l-valur fi żliq ta’ 100 fil-mija għandu jirrappreżenta klock. |
| --- | --- |

1.1.1.

Il-valur massimu tal-kurva jirrappreżenta kpeak u l-valur fi żliq ta’ 100 fil-mija għandu jirrappreżenta klock.

| 1.1.2. | Il-proporzjon R għandu jiġi determinat bħala l-kwozjent tal-kpeak u klock. |
| --- | --- |

1.1.2.

Il-proporzjon R għandu jiġi determinat bħala l-kwozjent tal-kpeak u klock.

Formula

| 1.1.3. | Il-valur ta’ R għandu jitqarreb għal numru b’post deċimali wieħed. |
| --- | --- |

1.1.3.

Il-valur ta’ R għandu jitqarreb għal numru b’post deċimali wieħed.

| 1.1.4. | Il-wiċċ li jintuża jrid ikollu proporzjon R bejn 1,0 u 2,0 (1). |
| --- | --- |

1.1.4.

Il-wiċċ li jintuża jrid ikollu proporzjon R bejn 1,0 u 2,0 (1).

| 2. | Qabel it-testijiet, is-Servizz Tekniku għandu jiżgura li l-wiċċ magħżul jissodisfa r-rekwiżiti speċifikati u għandu jiġi infurmat b’dan li ġej: | Il-metodu tat-test sabiex jiġi stabbilit R, |
| --- | --- | --- |

2.

Qabel it-testijiet, is-Servizz Tekniku għandu jiżgura li l-wiċċ magħżul jissodisfa r-rekwiżiti speċifikati u għandu jiġi infurmat b’dan li ġej:

Il-metodu tat-test sabiex jiġi stabbilit R,

| | It-tip ta’ vettura, |
| --- | --- |

It-tip ta’ vettura,

| | It-tagħbija fuq il-fus u t-tajers (iridu jiġu ttestjati tagħbijiet differenti u tajers differenti u r-riżultati jintwerew lis-Servizz Tekniku li jiddeċiedi jekk humiex rappreżentattivi għall-vettura li trid tiġi approvata). |
| --- | --- |

It-tagħbija fuq il-fus u t-tajers (iridu jiġu ttestjati tagħbijiet differenti u tajers differenti u r-riżultati jintwerew lis-Servizz Tekniku li jiddeċiedi jekk humiex rappreżentattivi għall-vettura li trid tiġi approvata).

| 2.1. | Il-valur ta’ R għandu jissemma’ fir-rapport tat-test.
  Il-kalibrar tal-wiċċ għandu jsir mill-inqas darba fis-sena b’vettura rappreżentattiva biex tiġi vverifikata l-istabbiltà ta’ R. |
| --- | --- |

2.1.

Il-valur ta’ R għandu jissemma’ fir-rapport tat-test.

Il-kalibrar tal-wiċċ għandu jsir mill-inqas darba fis-sena b’vettura rappreżentattiva biex tiġi vverifikata l-istabbiltà ta’ R.

---

(1)  Sakemm tali uċuħ tat-test isiru disponibbli b’mod ġenerali, huwa aċċettabbli proporzjon R sa 2,5, soġġett għal diskussjoni mas-Servizz Tekniku.

---

ANNESS 7

IL-METODU TAT-TEST BID-DINAMOMETRU TAL-INERZJA GĦALL-FIRRODI TAL-BREJKIJIET

1.   ĠENERALI

| 1.1. | Il-proċedura deskritta f’dan l-Anness tista’ tiġi applikata fil-każ ta’ modifika tat-tip ta’ vettura li tirriżulta mit-twaħħil tal-firrodi tal-brejk ta’ tip ieħor għall-vetturi li ġew approvati skont dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

1.1.

Il-proċedura deskritta f’dan l-Anness tista’ tiġi applikata fil-każ ta’ modifika tat-tip ta’ vettura li tirriżulta mit-twaħħil tal-firrodi tal-brejk ta’ tip ieħor għall-vetturi li ġew approvati skont dan ir-Regolament.

| 1.2. | It-tipi alternattivi ta’ firrodi tal-brejkijiet għandhom jiġu kkontrollati billi l-prestazzjoni tagħhom titqabbel ma’ dik miksuba mil-firrodi tal-brejk li bihom il-vettura kienet mgħammra fil-mument tal-approvazzjoni u li jikkonformaw mal-komponenti identifikati fid-dokument ta’ informazzjoni relevanti, mudell ta’ liema huwa mogħti fl-Anness 1 ta’ dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

1.2.

It-tipi alternattivi ta’ firrodi tal-brejkijiet għandhom jiġu kkontrollati billi l-prestazzjoni tagħhom titqabbel ma’ dik miksuba mil-firrodi tal-brejk li bihom il-vettura kienet mgħammra fil-mument tal-approvazzjoni u li jikkonformaw mal-komponenti identifikati fid-dokument ta’ informazzjoni relevanti, mudell ta’ liema huwa mogħti fl-Anness 1 ta’ dan ir-Regolament.

| 1.3. | Is-Servizz Tekniku responsabbli għat-twettiq tat-testijiet ta’ approvazzjoni jista’ fid-diskrezzjoni tiegħu, jirrikjedi paragun tal-prestazzjoni tal-firrodi tal-brejk li għandu jsir skont id-dispożizzjonijiet relevanti li hemm fl-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

1.3.

Is-Servizz Tekniku responsabbli għat-twettiq tat-testijiet ta’ approvazzjoni jista’ fid-diskrezzjoni tiegħu, jirrikjedi paragun tal-prestazzjoni tal-firrodi tal-brejk li għandu jsir skont id-dispożizzjonijiet relevanti li hemm fl-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament.

| 1.4. | L-applikazzjoni għall-approvazzjoni b’paragun għandha ssir mill-manifattur tal-vettura jew mir-rappreżentant tiegħu akkreditat b’mod xieraq. |
| --- | --- |

1.4.

L-applikazzjoni għall-approvazzjoni b’paragun għandha ssir mill-manifattur tal-vettura jew mir-rappreżentant tiegħu akkreditat b’mod xieraq.

| 1.5. | Fil-kuntest ta’ dan l-anness, ‘vettura’ għandha tfisser it-tip ta’ vettura approvata skont dan ir-Regolament u li għaliha huwa rikjest li l-paragun għandu jitqies sodisfaċenti. |
| --- | --- |

1.5.

Fil-kuntest ta’ dan l-anness, ‘vettura’ għandha tfisser it-tip ta’ vettura approvata skont dan ir-Regolament u li għaliha huwa rikjest li l-paragun għandu jitqies sodisfaċenti.

2.   TAGĦMIR TAL-ITTESTJAR

| 2.1. | Għat-testijiet għandu jintuża dinamometru li jkollu l-karatteristiki li ġejjin:






  2.1.1. | Irid ikun kapaċi li jiġġenera l-inerzja meħtieġa mill-paragrafu 3.1 ta’ dan l-anness, u jkollu l-kapaċità li jissodisfa r-rekwiżiti stipulati mill-paragrafu 1.5 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament fir-rigward tat-test tat-tbattija tat-Tip I; |
| --- | --- | --- |

2.1.

Għat-testijiet għandu jintuża dinamometru li jkollu l-karatteristiki li ġejjin:

2.1.1.

Irid ikun kapaċi li jiġġenera l-inerzja meħtieġa mill-paragrafu 3.1 ta’ dan l-anness, u jkollu l-kapaċità li jissodisfa r-rekwiżiti stipulati mill-paragrafu 1.5 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament fir-rigward tat-test tat-tbattija tat-Tip I;

| 2.1.2. | Il-brejkijiet armati għandhom ikunu identiċi ma’ dawk tat-tip tal-vettura oriġinali kkonċernata; |
| --- | --- |

2.1.2.

Il-brejkijiet armati għandhom ikunu identiċi ma’ dawk tat-tip tal-vettura oriġinali kkonċernata;

| 2.1.3. | It-tkessiħ bl-arja, jekk ipprovdut, għandu jkun skont il-paragrafu 3.4 ta’ dan l-anness: |
| --- | --- |

2.1.3.

It-tkessiħ bl-arja, jekk ipprovdut, għandu jkun skont il-paragrafu 3.4 ta’ dan l-anness:

| 2.1.4. | L-istrumentazzjoni għat-test għandha tkun kapaċi li tipprovdi mill-inqas id-dejta li ġejja:






  2.1.4.1. | Rekordjar kontinwu tal-veloċità rotazzjonali tad-disk jew tanbur; |
| --- | --- | --- |

2.1.4.

L-istrumentazzjoni għat-test għandha tkun kapaċi li tipprovdi mill-inqas id-dejta li ġejja:

2.1.4.1.

Rekordjar kontinwu tal-veloċità rotazzjonali tad-disk jew tanbur;

| 2.1.4.2. | Numru ta’ revoluzzjonijiet imwettqa matul waqfa, għal riżoluzzjoni mhux akbar minn wieħed fuq tmienja ta’ revoluzzjoni; |
| --- | --- |

2.1.4.2.

Numru ta’ revoluzzjonijiet imwettqa matul waqfa, għal riżoluzzjoni mhux akbar minn wieħed fuq tmienja ta’ revoluzzjoni;

| 2.1.4.3. | Ħin għat-twaqqif; |
| --- | --- |

2.1.4.3.

Ħin għat-twaqqif;

| 2.1.4.4. | Rekorjar kontinwu tat-temperatura mkejla fiċ-ċentru tal-mogħdija li minnha jgħaddi l-firrodu jew fin-nofs tal-ħxuna tad-diska jew tanbur jew firrodu; |
| --- | --- |

2.1.4.4.

Rekorjar kontinwu tat-temperatura mkejla fiċ-ċentru tal-mogħdija li minnha jgħaddi l-firrodu jew fin-nofs tal-ħxuna tad-diska jew tanbur jew firrodu;

| 2.1.4.5. | Rekordjar kontinwu tal-pressjoni jew forza tal-linja tal-kontroll tal-applikazzjoni tal-brejk. |
| --- | --- |

2.1.4.5.

Rekordjar kontinwu tal-pressjoni jew forza tal-linja tal-kontroll tal-applikazzjoni tal-brejk.

| 2.1.4.6. | Rekordjar kontinwu tat-torque riżultanti tal-brejk. |
| --- | --- |

2.1.4.6.

Rekordjar kontinwu tat-torque riżultanti tal-brejk.

3.   KUNDIZZJONIJIET TAT-TEST

| 3.1. | Id-dinamometru għandu jiġi ssettjat l-aktar viċin possibbli, b’tolleranza ta’ ± 5 %, għall-inerzja rotazzjonali ekwivalenti għal dik il-parti tal-inerzja totali tal-vettura brejkjata mir-rota(i) xierqa skont il-formula li ġejja:



  fejn:







  I | = | inerzja rotazzjonali (kg • m2) |
| --- | --- | --- | --- |
| R | = | raġġ tad-dawrien tat-tajer dinamiku (m); |
| M | = | dik il-parti tal-massa massima tal-vettura bbrejkjata mir-rota(i) xierqa. Fil-każ ta’ dinamometru b’tarf wieħed, din il-parti għandha tiġi kkalkulata mid-distribuzzjoni ta’ disinn tal-ibbrejkjar meta d-deċellerazzjoni tkun tikkorrispondi mal-valur xieraq mogħti fir-ringiela (A) tat-tabella taħt il-paragrafu 2.1.2.1 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament. |

3.1.

Id-dinamometru għandu jiġi ssettjat l-aktar viċin possibbli, b’tolleranza ta’ ± 5 %, għall-inerzja rotazzjonali ekwivalenti għal dik il-parti tal-inerzja totali tal-vettura brejkjata mir-rota(i) xierqa skont il-formula li ġejja:

Formula

fejn:

I

=

inerzja rotazzjonali (kg • m2)

R

=

raġġ tad-dawrien tat-tajer dinamiku (m);

M

=

dik il-parti tal-massa massima tal-vettura bbrejkjata mir-rota(i) xierqa. Fil-każ ta’ dinamometru b’tarf wieħed, din il-parti għandha tiġi kkalkulata mid-distribuzzjoni ta’ disinn tal-ibbrejkjar meta d-deċellerazzjoni tkun tikkorrispondi mal-valur xieraq mogħti fir-ringiela (A) tat-tabella taħt il-paragrafu 2.1.2.1 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament.

| 3.2. | Il-veloċità rotazzjonali inizjali tad-dinamometru tal-inerzja għandha tikkorrispondi mal-veloċità lineari tal-vettura kif stipulat fir-ringiela (A) tat-tabella taħt il-paragrafu 2.1.1 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament u għandha tkun ibbażata fuq ir-raġġ tad-dawrien tat-tajer dinamiku. |
| --- | --- |

3.2.

Il-veloċità rotazzjonali inizjali tad-dinamometru tal-inerzja għandha tikkorrispondi mal-veloċità lineari tal-vettura kif stipulat fir-ringiela (A) tat-tabella taħt il-paragrafu 2.1.1 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament u għandha tkun ibbażata fuq ir-raġġ tad-dawrien tat-tajer dinamiku.

| 3.3. | Il-firrodi għandhom ikunu għaddew mill-proċess ta’ bedding mill-inqas 80 % u m’għandhomx jaqbżu t-temperatura ta’ 180 °C matul il-proċedura tal-bedding, jew inkella, fuq talba tal-manifattur tal-vetturi, ikunu għaddew mill-proċedura tal-bedding skont ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu. |
| --- | --- |

3.3.

Il-firrodi għandhom ikunu għaddew mill-proċess ta’ bedding mill-inqas 80 % u m’għandhomx jaqbżu t-temperatura ta’ 180 °C matul il-proċedura tal-bedding, jew inkella, fuq talba tal-manifattur tal-vetturi, ikunu għaddew mill-proċedura tal-bedding skont ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu.

| 3.4. | Tista’ tintuża arja ta’ tkessiħ, li tiċċirkola fuq il-brejk f’direzzjoni perpendikolari għall-assi ta’ rotazzjoni tiegħu. Il-veloċità tal-fluss tal-arja ta’ tkessiħ fuq il-brejk ma għandhiex tkun iktar minn 10 km/h. It-temperatura tal-arja tat-tkessiħ għandha tkun it-temperatura ambjentali. |
| --- | --- |

3.4.

Tista’ tintuża arja ta’ tkessiħ, li tiċċirkola fuq il-brejk f’direzzjoni perpendikolari għall-assi ta’ rotazzjoni tiegħu. Il-veloċità tal-fluss tal-arja ta’ tkessiħ fuq il-brejk ma għandhiex tkun iktar minn 10 km/h. It-temperatura tal-arja tat-tkessiħ għandha tkun it-temperatura ambjentali.

4.   PROĊEDURA TAT-TEST

4.1.   Ħames settijiet ta’ kampjuni tal-firrodi tal-brejk għandhom ikunu soġġetti għat-test ta’ paragun; huma għandhom jitqabblu ma’ ħames settijiet ta’ firrodi li jikkonformaw mal-komponenti oriġinali identifikati fid-dokument ta’ informazzjoni li jikkonċerna l-ewwel approvazzjoni tat-tip ta’ vettura kkonċernata.

4.2.   L-ekwivalenza tal-firrodi tal-brejkijiet għandha tkun ibbażata fuq il-paragun tar-riżultati miksubin bl-użu tal-proċeduri tat-test stipulati f’dan l-anness u skont ir-rekwiżiti li ġejjin:

4.3.   Test tal-prestazzjoni kiesħa tat-Tip 0

| 4.3.1. | Għandhom isiru tliet għafsiet tal-brejk meta t-temperatura inizjali tkun taħt il-100 °C. It-temperatura għandha titkejjel skont id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 2.1.4.4 ta’ dan l-Anness. |
| --- | --- |

4.3.1.

Għandhom isiru tliet għafsiet tal-brejk meta t-temperatura inizjali tkun taħt il-100 °C. It-temperatura għandha titkejjel skont id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 2.1.4.4 ta’ dan l-Anness.

| 4.3.2. | L-għafsiet tal-brejk għandhom isiru minn veloċità rotazzjonali inizjali ekwivalenti għal dik mogħtija fir-ringiela (A) tat-tabella taħt il-paragrafu 2.1.1 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament, u l-brejk għandu jiġi magħfus sabiex jinkiseb torque ekwivalenti għad-deċellerazzjoni stipulata f’dak il-paragrafu. Barra minn hekk, it-testijiet għandhom isiru f’bosta veloċitajiet rotazzjonali, l-aktar baxxa tkun ekwivalenti għal 30 % tal-veloċità massima tal-vettura u l-aktar għolja tkun ekwivalenti għal 80 % ta’ dik il-veloċità. |
| --- | --- |

4.3.2.

L-għafsiet tal-brejk għandhom isiru minn veloċità rotazzjonali inizjali ekwivalenti għal dik mogħtija fir-ringiela (A) tat-tabella taħt il-paragrafu 2.1.1 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament, u l-brejk għandu jiġi magħfus sabiex jinkiseb torque ekwivalenti għad-deċellerazzjoni stipulata f’dak il-paragrafu. Barra minn hekk, it-testijiet għandhom isiru f’bosta veloċitajiet rotazzjonali, l-aktar baxxa tkun ekwivalenti għal 30 % tal-veloċità massima tal-vettura u l-aktar għolja tkun ekwivalenti għal 80 % ta’ dik il-veloċità.

| 4.3.3. | Il-forza medja tal-ibbrejkjar irrekordjata matul it-testijiet ta’ prestazzjoni kiesħa fuq il-firrodi li jkunu qed jiġu ttestjati għall-iskop ta’ tqabbil għandha, għall-istess kejl ta’ input, tkun fil-limiti tat-test ta’ ± 15 % tat-torque medju tal-ibbrejkjar irrekordjat bil-firrodi tal-brejk li jikkonformaw mal-komponent identifikat fl-applikazzjoni relevanti għall-approvazzjoni tat-tip tal-vettura. |
| --- | --- |

4.3.3.

Il-forza medja tal-ibbrejkjar irrekordjata matul it-testijiet ta’ prestazzjoni kiesħa fuq il-firrodi li jkunu qed jiġu ttestjati għall-iskop ta’ tqabbil għandha, għall-istess kejl ta’ input, tkun fil-limiti tat-test ta’ ± 15 % tat-torque medju tal-ibbrejkjar irrekordjat bil-firrodi tal-brejk li jikkonformaw mal-komponent identifikat fl-applikazzjoni relevanti għall-approvazzjoni tat-tip tal-vettura.

4.4.   Test tat-Tip I (test tat-tbattija)

4.4.1.   Proċedura tat-tisħin

| 4.4.1.1. | Il-firrodi tal-brejkijiet għandhom jiġu ttestjati skont il-proċedura mogħtija fil-paragrafu 1.5.1 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

4.4.1.1.

Il-firrodi tal-brejkijiet għandhom jiġu ttestjati skont il-proċedura mogħtija fil-paragrafu 1.5.1 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament.

4.4.2.   Prestazzjoni sħuna

| 4.4.2.1. | Malli jitlestew it-testijiet meħtieġa skont il-paragrafu 4.4.1 ta’ dan l-anness, għandu jsir it-test tal-prestazzjoni sħuna tal-ibbrejkjar speċifikat fil-paragrafu 1.5.2 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

4.4.2.1.

Malli jitlestew it-testijiet meħtieġa skont il-paragrafu 4.4.1 ta’ dan l-anness, għandu jsir it-test tal-prestazzjoni sħuna tal-ibbrejkjar speċifikat fil-paragrafu 1.5.2 tal-Anness 3 ta’ dan ir-Regolament.

| 4.4.2.2. | It-torque medju tal-ibbrejkjar irrekordjat matul it-testijiet fi prestazzjoni sħuna fuq fuq il-firrodi li jkunu qegħdin jiġu ttestjati għall-iskop ta’ tqabbil għandu, għall-istess kejl ta’ input, ikun fil-limiti tat-test ta’ ± 15 % tat-torque medju tal-ibbrejkjar irrekordjat bil-firrodi tal-brejk jikkonformaw mal-komponent identifikat fl-applikazzjoni relevanti għall-approvazzjoni tat-tip vettura. |
| --- | --- |

4.4.2.2.

It-torque medju tal-ibbrejkjar irrekordjat matul it-testijiet fi prestazzjoni sħuna fuq fuq il-firrodi li jkunu qegħdin jiġu ttestjati għall-iskop ta’ tqabbil għandu, għall-istess kejl ta’ input, ikun fil-limiti tat-test ta’ ± 15 % tat-torque medju tal-ibbrejkjar irrekordjat bil-firrodi tal-brejk jikkonformaw mal-komponent identifikat fl-applikazzjoni relevanti għall-approvazzjoni tat-tip vettura.

5.   SPEZZJONI TAL-FIRRODI TAL-BREJKIJIET

Il-firrodi tal-brejkijiet għandhom jiġu spezzjonati viżwalment mat-tlestija tat-testijiet ta’ hawn fuq biex jiġi vverifikat li jkunu f’kundizzjoni sodisfaċenti għal użu kontinwat f’servizz normali.

---

ANNESS 8

REKWIŻITI SPEĊJALI LI GĦANDHOM JIĠU APPLIKATI GĦALL-ASPETTI TAS-SIKUREZZA TA’ SISTEMI KUMPLESSI GĦALL-KONTROLL ELETTRONIKU TAL-VETTURA

1.   ĠENERALI

Dan l-Anness jiddefinixxi r-rekwiżiti speċjali għad-dokumentazzjoni, għall-istrateġija tal-ħsarat u għall-verifika fir-rigward tal-aspetti tas-sikurezza ta’ Sistemi Kumplessi ta’ Kontroll Elettroniku tal-Vetturi (definizzjoni 2.3 hawn taħt) safejn huwa kkonċernat dan ir-Regolament.

Dan l-Anness jista’ jintuża wkoll, permezz ta’ paragrafi speċjali f’dan ir-Regolament, għal funzjonijiet relatati mas-sikurezza li huma kkontrollati minn sistema/i elettronika/elettroniċi.

Dan l-anness ma jispeċifikax il-kriterji tal-prestazzjoni għas-“Sistema” iżda jkopri l-metodoloġija applikata għall-proċess tad-disinn u għall-informazzjoni li trid tiġi żvelata lis-Servizz Tekniku, għal skopijiet tal-approvazzjoni tat-tip.

Din l-informazzjoni għandha turi li “s-Sistema” tirrispetta, f’kundizzjonijiet normali u ta’ ħsara, ir-rekwiżiti xierqa kollha tal-prestazzjoni speċifikati band’oħra f’dan ir-Regolament.

2.   DEFINIZZJONIJIET

Għall-iskopijiet ta’ dan l-Anness,

| 2.1. | Il-“kunċett tas-sikurezza” huwa deskrizzjoni tal-miżuri ddisinjati fis-sistema, pereżempju fl-unitajiet elettroniċi, sabiex tiġi indirizzata l-integrità tas-sistema u b’hekk ikun żgurat tħaddim sikur anki fil-każ ta’ ħsara elettrika.
  Il-possibbiltà li l-vettura taqa’ għal ħidma parzjali jew saħansitra għal sistema ta’ appoġġ għall-funzjonijiet vitali tal-vettura tista’ tkun parti mill-kunċett tas-sikurezza. |
| --- | --- |

2.1.

Il-“kunċett tas-sikurezza” huwa deskrizzjoni tal-miżuri ddisinjati fis-sistema, pereżempju fl-unitajiet elettroniċi, sabiex tiġi indirizzata l-integrità tas-sistema u b’hekk ikun żgurat tħaddim sikur anki fil-każ ta’ ħsara elettrika.

Il-possibbiltà li l-vettura taqa’ għal ħidma parzjali jew saħansitra għal sistema ta’ appoġġ għall-funzjonijiet vitali tal-vettura tista’ tkun parti mill-kunċett tas-sikurezza.

| 2.2. | “Sistema ta’ kontroll elettroniku” tfisser kombinazzjoni ta’ unitajiet, iddisinjati biex flimkien jipproduċu l-funzjoni ddikjarata tal-kontroll tal-vettura bl-ipproċessar elettroniku tad-dejta.
  Sistemi bħal dawn, ta’ spiss ikkontrollati minn software, jinbnew minn komponenti funzjonali distinti bħal sensors, unitajiet ta’ kontroll elettroniċi u attwaturi u mqabbdin b’konnessjonijiet tat-trażmissjoni. Jistgħu jinkludu elementi mekkaniċi, elettropnewmatiċi jew elettroidrawliċi.
  “Is-Sistema”, kif qed tissejjaħ hawnhekk, hija dik li għaliha qiegħda tintalab l-approvazzjoni tat-tip. |
| --- | --- |

2.2.

“Sistema ta’ kontroll elettroniku” tfisser kombinazzjoni ta’ unitajiet, iddisinjati biex flimkien jipproduċu l-funzjoni ddikjarata tal-kontroll tal-vettura bl-ipproċessar elettroniku tad-dejta.

Sistemi bħal dawn, ta’ spiss ikkontrollati minn software, jinbnew minn komponenti funzjonali distinti bħal sensors, unitajiet ta’ kontroll elettroniċi u attwaturi u mqabbdin b’konnessjonijiet tat-trażmissjoni. Jistgħu jinkludu elementi mekkaniċi, elettropnewmatiċi jew elettroidrawliċi.

“Is-Sistema”, kif qed tissejjaħ hawnhekk, hija dik li għaliha qiegħda tintalab l-approvazzjoni tat-tip.

| 2.3. | “Sistemi kumplessi ta’ kontroll elettroniku tal-vettura” huma dawk is-sistemi ta’ kontroll elettroniku li huma soġġetti għal ġerarkija ta’ kontroll li fihom, funzjoni kkontrollata tista’ tinqabeż minn sistema/funzjoni ta’ livell ogħla ta’ kontroll elettroniku.
  Funzjoni li tinqabeż issir parti mis-sistema kumplessa. |
| --- | --- |

2.3.

“Sistemi kumplessi ta’ kontroll elettroniku tal-vettura” huma dawk is-sistemi ta’ kontroll elettroniku li huma soġġetti għal ġerarkija ta’ kontroll li fihom, funzjoni kkontrollata tista’ tinqabeż minn sistema/funzjoni ta’ livell ogħla ta’ kontroll elettroniku.

Funzjoni li tinqabeż issir parti mis-sistema kumplessa.

| 2.4. | Sistemi/funzjonijiet ta’ “kontroll ta’ livell ogħla” huma dawk li jużaw dispożizzjonijiet addizzjonali ta’ pproċessar u/jew ta’ perċezzjoni biex jimmodifikaw l-imġiba tal-vettura billi jikkmandaw varjazzjonijiet fil-funzjoni(jiet) normali tas-sistema ta’ kontroll ta’ vettura.
  Dan jippermetti li sistemi kumplessi awtomatikament ibiddlu l-għanijiet tagħhom bi prijorità li tiddependi fuq iċ-ċirkostanzi pperċeputi. |
| --- | --- |

2.4.

Sistemi/funzjonijiet ta’ “kontroll ta’ livell ogħla” huma dawk li jużaw dispożizzjonijiet addizzjonali ta’ pproċessar u/jew ta’ perċezzjoni biex jimmodifikaw l-imġiba tal-vettura billi jikkmandaw varjazzjonijiet fil-funzjoni(jiet) normali tas-sistema ta’ kontroll ta’ vettura.

Dan jippermetti li sistemi kumplessi awtomatikament ibiddlu l-għanijiet tagħhom bi prijorità li tiddependi fuq iċ-ċirkostanzi pperċeputi.

| 2.5. | L-“unitajiet” huma l-iżgħar diviżjonijiet tal-komponenti ta’ sistema li sejrin jitqiesu f’dan l-Anness, minħabba li dawn il-kombinazzjonijiet ta’ komponenti sejrin jiġu ttrattati bħala entitajiet waħdanin għal skopijiet ta’ identifikazzjoni, analiżi jew sostituzzjoni. |
| --- | --- |

2.5.

L-“unitajiet” huma l-iżgħar diviżjonijiet tal-komponenti ta’ sistema li sejrin jitqiesu f’dan l-Anness, minħabba li dawn il-kombinazzjonijiet ta’ komponenti sejrin jiġu ttrattati bħala entitajiet waħdanin għal skopijiet ta’ identifikazzjoni, analiżi jew sostituzzjoni.

| 2.6. | Il-“konnessjonijiet tat-trażmissjoni” huma l-mezzi li jintużaw biex jiġu interkonnessi l-unitajiet distribwiti sabiex jitwasslu sinjali, dejta operattiva jew provvista tal-enerġija.
  Ġeneralment, dan l-apparat ikun jaħdem bl-elettriku iżda, jista’ jkollu xi parti minnu li taħdem b’mod mekkaniku, pnewmatiku jew idrawliku. |
| --- | --- |

2.6.

Il-“konnessjonijiet tat-trażmissjoni” huma l-mezzi li jintużaw biex jiġu interkonnessi l-unitajiet distribwiti sabiex jitwasslu sinjali, dejta operattiva jew provvista tal-enerġija.

Ġeneralment, dan l-apparat ikun jaħdem bl-elettriku iżda, jista’ jkollu xi parti minnu li taħdem b’mod mekkaniku, pnewmatiku jew idrawliku.

| 2.7. | “medda ta’ kontroll” tirreferi għall-varjabbli tal-output u tiddefinixxi l-medda li fuqha s-sistema x’aktarx li teżerċita kontroll. |
| --- | --- |

2.7.

“medda ta’ kontroll” tirreferi għall-varjabbli tal-output u tiddefinixxi l-medda li fuqha s-sistema x’aktarx li teżerċita kontroll.

| 2.8. | Il-“konfini ta’ ħidma funzjonali” tiddefinixxi l-konfini tal-limiti fiżiċi esterni li fihom is-sistema tista’ żżomm kontroll. |
| --- | --- |

2.8.

Il-“konfini ta’ ħidma funzjonali” tiddefinixxi l-konfini tal-limiti fiżiċi esterni li fihom is-sistema tista’ żżomm kontroll.

3.   DOKUMENTAZZJONI

3.1.   Rekwiżiti

Il-manifattur għandu jipprovdi pakkett ta’ dokumentazzjoni li jagħti aċċess għad-disinn bażiku tas-“Sistema” u l-mezzi li bihom hija konnessa ma’ sistemi oħrajn tal-vettura jew li permezz tagħhom tikkontrolla direttament lill-varjabbli tal-output.

Għandhom jiġu spjegati l-funzjoni(jiet) tas-“Sistema” u l-kunċett tas-sikurezza, kif stabbiliti mill-manifattur.

Id-dokumentazzjoni għandha tkun qasira, madankollu għandha tipprovdi evidenza li d-disinn u l-iżvilupp kellhom il-benefiċċju ta’ għarfien espert mill-oqsma kollha tas-sistema li huma involuti.

Għal spezzjonijiet tekniċi perjodiċi, id-dokumentazzjoni għandha tiddeskrivi kif jista’ jiġi vverifikat l-istatus operattiv attwali tas-“Sistema”.

| 3.1.1. | Id-dokumentazzjoni għandha tkun disponibbli f’2 partijiet:






  (a) | Il-pakkett ta’ dokumentazzjoni formali għall-approvazzjoni, li jkun fih il-materjal elenkat fil-paragrafu 3 (ħlief dak tal-paragrafu 3.4.4) li għandu jiġi pprovdut lis-Servizz Tekniku fil-ħin tas-sottomissjoni tal-applikazzjoni għall-approvazzjoni tat-tip. Dan se jitqies bħala r-referenza bażika għall-proċess ta’ verifika stabbilit fil-paragrafu 4 ta’ dan l-anness. |
| --- | --- | --- |

3.1.1.

Id-dokumentazzjoni għandha tkun disponibbli f’2 partijiet:

(a)

Il-pakkett ta’ dokumentazzjoni formali għall-approvazzjoni, li jkun fih il-materjal elenkat fil-paragrafu 3 (ħlief dak tal-paragrafu 3.4.4) li għandu jiġi pprovdut lis-Servizz Tekniku fil-ħin tas-sottomissjoni tal-applikazzjoni għall-approvazzjoni tat-tip. Dan se jitqies bħala r-referenza bażika għall-proċess ta’ verifika stabbilit fil-paragrafu 4 ta’ dan l-anness.

| (b) | Materjal addizzjonali u dejta ta’ analiżi tal-paragrafu 3.4.4 li għandhom jinżammu mill-manifattur, iżda għandhom ikunu disponibbli għal spezzjoni fil-mument tal-approvazzjoni tat-tip. |
| --- | --- |

(b)

Materjal addizzjonali u dejta ta’ analiżi tal-paragrafu 3.4.4 li għandhom jinżammu mill-manifattur, iżda għandhom ikunu disponibbli għal spezzjoni fil-mument tal-approvazzjoni tat-tip.

3.2.   Deskrizzjoni tal-funzjonijiet tas-“Sistema”

Għandha tiġi pprovduta deskrizzjoni li tagħti spjegazzjoni sempliċi tal-funzjonijiet kollha ta’ kontroll tas-“Sistema” u tal-metodi li ntużaw sabiex jintlaħqu l-għanijiet, inkluża dikjarazzjoni tal-mekkaniżmu/i li permezz tiegħu/tagħhom jiġi eżerċitat il-kontroll.

| 3.2.1. | Għandha tkun ipprovduta lista tal-varjabbli kollha tal-input u dawk rilevati mis-sensors u għandha tiġi ddefinita l-medda operazzjonali tagħhom. |
| --- | --- |

3.2.1.

Għandha tkun ipprovduta lista tal-varjabbli kollha tal-input u dawk rilevati mis-sensors u għandha tiġi ddefinita l-medda operazzjonali tagħhom.

| 3.2.2. | Għandha tkun ipprovduta lista tal-varjabbli tar-riżultati kollha li jiġu kkontrollati mis-“Sistema” u, f’kull każ, għandha tingħata indikazzjoni ta’ jekk il-kontroll huwiex dirett jew permezz ta’ sistema ta’ vettura oħra. Għandha tiġi definita l-medda ta’ kontroll (paragrafu 2.7 ta’ hawn fuq) eżerċitata fuq kull varjabbli bħal dawn. |
| --- | --- |

3.2.2.

Għandha tkun ipprovduta lista tal-varjabbli tar-riżultati kollha li jiġu kkontrollati mis-“Sistema” u, f’kull każ, għandha tingħata indikazzjoni ta’ jekk il-kontroll huwiex dirett jew permezz ta’ sistema ta’ vettura oħra. Għandha tiġi definita l-medda ta’ kontroll (paragrafu 2.7 ta’ hawn fuq) eżerċitata fuq kull varjabbli bħal dawn.

| 3.2.3. | Fejn ikun xieraq, għall-prestazzjoni tas-sistema, għandhom jiġu ddikjarati l-limiti li jiddefinixxu l-konfini tal-operazzjoni funzjonali (il-paragrafu 2.8 ta’ hawn fuq). |
| --- | --- |

3.2.3.

Fejn ikun xieraq, għall-prestazzjoni tas-sistema, għandhom jiġu ddikjarati l-limiti li jiddefinixxu l-konfini tal-operazzjoni funzjonali (il-paragrafu 2.8 ta’ hawn fuq).

3.3.   L-arranġament u l-iskematika tas-sistema

3.3.1.   Inventarju tal-komponenti

Għandha tkun ipprovduta lista li tiġbor flimkien l-unitajiet kollha tas-“Sistema” u li ssemmi s-sistemi l-oħrajn tal-vettura li huma meħtieġa sabiex tinkiseb il-funzjoni ta’ kontroll ikkonċernata.

Għandha tkun ipprovduta dijagramma skematika ġenerali li turi dawn l-unitajiet f’kombinazzjoni fejn kemm id-distribuzzjoni tat-tagħmir kif ukoll l-interkonnessjonijiet għandhom jiġu ċċarati.

3.3.2.   Il-funzjonijiet tal-unitajiet

Il-funzjoni ta’ kull unità tas-“Sistema” għandha tkun deskritta fil-qosor u għandhom jintwerew is-sinjali li jikkonnettjawha ma’ unitajiet oħrajn jew ma’ sistemi oħrajn tal-vettura. Dan jista’ jkun ipprovdut permezz ta’ dijagramma skematika dettaljata jew pjanta oħra, jew b’deskrizzjoni megħjuna minn dijagramma bħal din.

3.3.3.   L-interkonnessjonijiet

L-interkonnessjonijiet fis-“Sistema” għandhom jintwerew permezz ta’ dijagramma taċ-ċirkwiti għall-konnessjonijiet elettriċi tat-trażmissjoni, b’dijagramma tal-fibra ottika għall-konnessjonijiet ottiċi, b’dijagramma tal-pajpijiet għall-apparat pnewmatiku jew idrawliku tat-trażmissjoni u b’arranġament dijagrammatiku ssimplifikat għall-konnessjonijiet mekkaniċi.

3.3.4.   Il-fluss tas-sinjali u l-prijoritajiet

Għandu jkun hemm korrispondenza ċara bejn dawn il-konnessjonijiet tat-trażmissjoni u s-sinjali ttrasportati bejn l-unitajiet.

Il-prijoritajiet tas-sinjali fuq mogħdijiet multiplexed tad-dejta għandhom jiġu ddikjarati kulfejn il-prijorità tista’ tkun kwistjoni li taffettwa l-prestazzjoni jew is-sikurezza safejn huwa kkonċernat dan ir-Regolament.

3.3.5.   L-identifikazzjoni tal-unitajiet

Kull unità għandha tkun identifikabbli b’mod ċar u mhux ambigwu (eż. b’immarkar għall-hardware u b’immarkar jew b’output tas-software għall-kontenut tas-software) biex tkun ipprovduta assoċjazzjoni korrispondenti tal-hardware u tad-dokumentazzjoni.

Fejn il-funzjonijiet jiġu kkombinati f’unità waħda jew tabilħaqq f’kompjuter wieħed, iżda jintwerew fi blokki multipli fid-dijagramma blokka għal skopijiet ta’ ċarezza u ta’ faċilità ta’ spjegazzjoni, għandu jintuża biss immarkar wieħed għall-identifikazzjoni tal-hardware.

Bl-użu ta’ din l-identifikazzjoni, il-manifattur għandu jafferma li t-tagħmir ipprovdut huwa konformi mad-dokument korrispondenti.

| 3.3.5.1. | L-identifikazzjoni tiddefinixxi l-verżjoni tal-hardware u tas-software u, fejn tal-aħħar jinbidel b’tali mod li jbiddel il-funzjoni tal-unità safejn huwa kkonċernat dan ir-Regolament, din l-identifikazzjoni għandha titbiddel ukoll. |
| --- | --- |

3.3.5.1.

L-identifikazzjoni tiddefinixxi l-verżjoni tal-hardware u tas-software u, fejn tal-aħħar jinbidel b’tali mod li jbiddel il-funzjoni tal-unità safejn huwa kkonċernat dan ir-Regolament, din l-identifikazzjoni għandha titbiddel ukoll.

3.4.   Il-kunċett tas-sikurezza tal-manifattur

| 3.4.1. | Il-manifattur għandu jipprovdi dikjarazzjoni li tafferma li l-istrateġija magħżula biex jintlaħqu l-għanijiet tas-“Sistema”, f’kundizzjonijiet mhux ta’ ħsara, mhijiex sejra tippreġudika l-ħidma sikura tas-sistemi li huma soġġetti għall-preskrizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

3.4.1.

Il-manifattur għandu jipprovdi dikjarazzjoni li tafferma li l-istrateġija magħżula biex jintlaħqu l-għanijiet tas-“Sistema”, f’kundizzjonijiet mhux ta’ ħsara, mhijiex sejra tippreġudika l-ħidma sikura tas-sistemi li huma soġġetti għall-preskrizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament.

| 3.4.2. | Fir-rigward tas-software użat fis-“Sistema”, għandha tiġi spjegata l-arkitettura ġenerali u għandhom jiġu identifikati l-metodi u l-għodod tad-disinn li ntużaw. Il-manifattur għandu jkun ippreparat, jekk ikun meħtieġ, li juri parti mill-evidenza tal-mezzi li bihom iddetermina r-realizzazzjoni tal-loġika tas-sistema, matul il-proċess tad-disinn u tal-iżvilupp. |
| --- | --- |

3.4.2.

Fir-rigward tas-software użat fis-“Sistema”, għandha tiġi spjegata l-arkitettura ġenerali u għandhom jiġu identifikati l-metodi u l-għodod tad-disinn li ntużaw. Il-manifattur għandu jkun ippreparat, jekk ikun meħtieġ, li juri parti mill-evidenza tal-mezzi li bihom iddetermina r-realizzazzjoni tal-loġika tas-sistema, matul il-proċess tad-disinn u tal-iżvilupp.

| 3.4.3. | Il-Manifattur għandu jipprovdi lill-awtoritajiet tekniċi bi spjegazzjoni tal-kriterji tad-disinn mibnija fis-“Sistema” sabiex tiġi ġġenerata ħidma sikura f’kundizzjonijiet ta’ ħsara. Kriterji tad-disinn possibbli għal ħsara fis-“Sistema” pereżempju huma:






  (a) | Il-vettura taqleb għal tħaddim fejn tintuża sistema parzjali. |
| --- | --- | --- |

3.4.3.

Il-Manifattur għandu jipprovdi lill-awtoritajiet tekniċi bi spjegazzjoni tal-kriterji tad-disinn mibnija fis-“Sistema” sabiex tiġi ġġenerata ħidma sikura f’kundizzjonijiet ta’ ħsara. Kriterji tad-disinn possibbli għal ħsara fis-“Sistema” pereżempju huma:

(a)

Il-vettura taqleb għal tħaddim fejn tintuża sistema parzjali.

| (b) | Bidla għal sistema separata ta’ appoġġ. |
| --- | --- |

(b)

Bidla għal sistema separata ta’ appoġġ.

| (c) | It-tneħħija tal-funzjoni ta’ livell għoli. |
| --- | --- |

(c)

It-tneħħija tal-funzjoni ta’ livell għoli.

Fil-każ ta’ ħsara, is-sewwieq għandu jiġi mwissi, pereżempju b’sinjal ta’ twissija jew b’wiri ta’ messaġġ. Meta s-sistema ma tkunx diżattivata mis-sewwieq, eż. billi l-iswiċċ tal-Ignixin (tat-tħaddim) jinqaleb għal “off”, jew billi tintefa dik il-funzjoni partikolari jekk ikun ipprovdut swiċċ speċjali għal dak l-iskop, it-twissija għandha tkun preżenti sakemm tippersisti l-kundizzjoni ta’ ħsara.

| 3.4.3.1. | Jekk, f’ċerti kundizzjonijiet ta’ ħsara, il-provvista magħżula tagħżel modalità ta’ prestazzjoni parzjali, allura dawn il-kundizzjonijiet għandhom jiġu ddikjarati u l-limiti tal-effikaċja li jirriżultaw għandhom jiġu definiti. |
| --- | --- |

3.4.3.1.

Jekk, f’ċerti kundizzjonijiet ta’ ħsara, il-provvista magħżula tagħżel modalità ta’ prestazzjoni parzjali, allura dawn il-kundizzjonijiet għandhom jiġu ddikjarati u l-limiti tal-effikaċja li jirriżultaw għandhom jiġu definiti.

| 3.4.3.2. | Jekk il-provvista magħżula tagħżel mezz sekondarju (ta’ appoġġ) biex twettaq l-għan tas-sistema ta’ kontroll tal-vettura, il-prinċipji tal-mekkaniżmu tal-bidla, il-loġika u l-livell tat-tagħmir addizzjonali li jaħdem f’każ ta’ ħsara u kwalunkwe karatteristika ta’ kontroll interna ta’ appoġġ għandhom jiġu spjegati u l-limiti tal-effikaċja ta’ appoġġ li jirriżultaw għandhom jiġu definiti. |
| --- | --- |

3.4.3.2.

Jekk il-provvista magħżula tagħżel mezz sekondarju (ta’ appoġġ) biex twettaq l-għan tas-sistema ta’ kontroll tal-vettura, il-prinċipji tal-mekkaniżmu tal-bidla, il-loġika u l-livell tat-tagħmir addizzjonali li jaħdem f’każ ta’ ħsara u kwalunkwe karatteristika ta’ kontroll interna ta’ appoġġ għandhom jiġu spjegati u l-limiti tal-effikaċja ta’ appoġġ li jirriżultaw għandhom jiġu definiti.

| 3.4.3.3. | Jekk il-kriterju tad-disinn magħżul jagħżel it-tneħħija tal-funzjoni ta’ livell ogħla, is-sinjali ta’ kontroll tal-output korrispondenti assoċjati ma’ din il-funzjoni għandhom jiġu inibiti, u b’tali mod li jiġi limitat id-disturb ta’ tranżizzjoni. |
| --- | --- |

3.4.3.3.

Jekk il-kriterju tad-disinn magħżul jagħżel it-tneħħija tal-funzjoni ta’ livell ogħla, is-sinjali ta’ kontroll tal-output korrispondenti assoċjati ma’ din il-funzjoni għandhom jiġu inibiti, u b’tali mod li jiġi limitat id-disturb ta’ tranżizzjoni.

| 3.4.4. | Id-dokumentazzjoni għandha tkun appoġġjata minn analiżi li turi, f’termini ġenerali, kif se ġġib ruħha s-sistema meta sseħħ kwalunkwe waħda mill-ħsarat speċifikati li jkollha effett fuq il-prestazzjoni jew fuq is-sikurezza tal-kontroll tal-vettura.
  Dan jista’ jkun ibbażat fuq Analiżi tal-Modalità u tal-Effett tal-Ħsara (FMEA - Failure Mode and Effect Analysis), fuq Analiżi tal-Oriġini tal-Ħsara (FTA - Fault Tree Analysis) jew fuq kwalunkwe proċess simili addattat għal konsiderazzjonijiet tas-sikurezza tas-sistema.
  Il-metodu/i analitiku/analitiċi magħżul(a) għandu/għandhom jiġi/u stabbilit(i) u miżmum(a) mill-Manifattur u għandu/għandhom ikun(u) disponibbli għal spezzjoni mis-servizz tekniku fil-mument tal-approvazzjoni tat-tip. |
| --- | --- |

3.4.4.

Id-dokumentazzjoni għandha tkun appoġġjata minn analiżi li turi, f’termini ġenerali, kif se ġġib ruħha s-sistema meta sseħħ kwalunkwe waħda mill-ħsarat speċifikati li jkollha effett fuq il-prestazzjoni jew fuq is-sikurezza tal-kontroll tal-vettura.

Dan jista’ jkun ibbażat fuq Analiżi tal-Modalità u tal-Effett tal-Ħsara (FMEA - Failure Mode and Effect Analysis), fuq Analiżi tal-Oriġini tal-Ħsara (FTA - Fault Tree Analysis) jew fuq kwalunkwe proċess simili addattat għal konsiderazzjonijiet tas-sikurezza tas-sistema.

Il-metodu/i analitiku/analitiċi magħżul(a) għandu/għandhom jiġi/u stabbilit(i) u miżmum(a) mill-Manifattur u għandu/għandhom ikun(u) disponibbli għal spezzjoni mis-servizz tekniku fil-mument tal-approvazzjoni tat-tip.

| 3.4.4.1. | Din id-dokumentazzjoni għandha tagħmel lista tal-parametri li jkunu qegħdin jiġu mmonitorjati u għandha tistabbilixxi, għal kull kundizzjoni ta’ ħsara tat-tip iddefinit fil-paragrafu 3.4.4 ta’ hawn fuq, is-sinjal ta’ twissija li għandu jingħata lis-sewwieq u/jew lill-persunal tas-servizz/tal-ispezzjoni teknika. |
| --- | --- |

3.4.4.1.

Din id-dokumentazzjoni għandha tagħmel lista tal-parametri li jkunu qegħdin jiġu mmonitorjati u għandha tistabbilixxi, għal kull kundizzjoni ta’ ħsara tat-tip iddefinit fil-paragrafu 3.4.4 ta’ hawn fuq, is-sinjal ta’ twissija li għandu jingħata lis-sewwieq u/jew lill-persunal tas-servizz/tal-ispezzjoni teknika.

4.   VERIFIKA U TEST

| 4.1. | Il-tħaddim funzjonali tas-“Sistema”, kif ġie stabbilit fid-dokumenti meħtieġa fil-paragrafu 3, għandu jiġi ttestjat kif ġej:






  4.1.1. | Il-verifika tal-funzjoni tas-“Sistema”
  Bħala l-mezz biex ikunu stabbiliti l-livelli operattivi normali, il-verifika tar-rendiment tas-sistema tal-vettura f’kundizzjonijiet mhux ta’ ħsara għandha titwettaq skont l-ispeċifikazzjoni tal-livell ta’ referenza bażiku tal-manifattur sakemm dan ma jkunx soġġett għal test ta’ rendiment speċifikat bħala parti mill-proċedura tal-approvazzjoni ta’ dan ir-Regolament jew ta’ Regolament ieħor. |
| --- | --- | --- |

4.1.

Il-tħaddim funzjonali tas-“Sistema”, kif ġie stabbilit fid-dokumenti meħtieġa fil-paragrafu 3, għandu jiġi ttestjat kif ġej:

4.1.1.

Il-verifika tal-funzjoni tas-“Sistema”

Bħala l-mezz biex ikunu stabbiliti l-livelli operattivi normali, il-verifika tar-rendiment tas-sistema tal-vettura f’kundizzjonijiet mhux ta’ ħsara għandha titwettaq skont l-ispeċifikazzjoni tal-livell ta’ referenza bażiku tal-manifattur sakemm dan ma jkunx soġġett għal test ta’ rendiment speċifikat bħala parti mill-proċedura tal-approvazzjoni ta’ dan ir-Regolament jew ta’ Regolament ieħor.

| 4.1.2. | Il-verifika tal-kunċett tas-sikurezza tal-paragrafu 3.4 ta’ dan l-anness.
  Ir-reazzjoni tas-“Sistema”, fid-diskrezzjoni tal-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip, għandha tiġi kkontrollata taħt kundizzjoni ta’ ħsara fi kwalunkwe unità individwali bl-applikazzjoni ta’ sinjali ta’ output li jikkorrispondu għal unitajiet elettriċi jew għal elementi mekkaniċi sabiex jiġu simulati l-effetti ta’ ħsarat interni fl-unità.
  Ir-riżultati tal-verifika għandhom jikkorrispondu mas-sommarju ddokumentat tal-analiżi tal-ħsarat, sa livell ta’ effett globali b’mod li jiġi kkonfermat li l-kunċett u l-eżekuzzjoni tas-sikurezza jkunu adegwati. |
| --- | --- |

4.1.2.

Il-verifika tal-kunċett tas-sikurezza tal-paragrafu 3.4 ta’ dan l-anness.

Ir-reazzjoni tas-“Sistema”, fid-diskrezzjoni tal-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip, għandha tiġi kkontrollata taħt kundizzjoni ta’ ħsara fi kwalunkwe unità individwali bl-applikazzjoni ta’ sinjali ta’ output li jikkorrispondu għal unitajiet elettriċi jew għal elementi mekkaniċi sabiex jiġu simulati l-effetti ta’ ħsarat interni fl-unità.

Ir-riżultati tal-verifika għandhom jikkorrispondu mas-sommarju ddokumentat tal-analiżi tal-ħsarat, sa livell ta’ effett globali b’mod li jiġi kkonfermat li l-kunċett u l-eżekuzzjoni tas-sikurezza jkunu adegwati.

---

ANNESS 9

SISTEMI GĦALL-KONTROLL ELETTRONIKU TAL-ISTABBILTÀ U GĦALL-ASSISTENZA FL-IBBREJKJAR

PARTI A.   REKWIŻITI GĦAS-SISTEMI ELETTRONIĊI TA’ KONTROLL TAL-ISTABBILTÀ, FEJN IKUNU ARMATI

1.   REKWIŻITI ĠENERALI

Il-vetturi mgħammra b’sistema ESC iridu jissodisfaw ir-rekwiżiti funzjonali speċifikati fil-paragrafu 2 u r-rekwiżiti ta’ prestazzjoni fil-paragrafu 3. fil-kundizzjonijiet tat-test speċifikati fil-paragrafu 4 u fil-proċeduri tat-test speċifikati fil-paragrafu 5 ta’ din il-parti ta’ dan l-anness.

2.   REKWIŻITI FUNZJONALI

Kull vettura li għaliha japplika dan l-anness għandha tkun mgħammra b’sistema ta’ kontroll tal-istabbiltà elettronika li:

| 2.1. | Tkun kapaċi tapplika torques tal-ibbrejkjar għall-erba’ roti kollha (1) u jkollha algoritmu ta’ kontroll li jutilizza din il-kapaċità; |
| --- | --- |

2.1.

Tkun kapaċi tapplika torques tal-ibbrejkjar għall-erba’ roti kollha (1) u jkollha algoritmu ta’ kontroll li jutilizza din il-kapaċità;

| 2.2. | Taħdem fuq il-medda kollha ta’ veloċitajiet tal-vettura, matul il-fażijiet kollha tas-sewqan fosthom l-aċċellerazzjoni, il-vettura miexja mingħajr il-gass magħfus (coasting), u d-deċellerazzjoni (inkluż l-ibbrejkjar), ħlief:






  2.2.1. | Meta s-sewwieq ikun iddiżattiva l-ESC; |
| --- | --- | --- |

2.2.

Taħdem fuq il-medda kollha ta’ veloċitajiet tal-vettura, matul il-fażijiet kollha tas-sewqan fosthom l-aċċellerazzjoni, il-vettura miexja mingħajr il-gass magħfus (coasting), u d-deċellerazzjoni (inkluż l-ibbrejkjar), ħlief:

2.2.1.

Meta s-sewwieq ikun iddiżattiva l-ESC;

| 2.2.2. | Meta l-veloċità tal-vettura tkun inqas minn 20 km/h; |
| --- | --- |

2.2.2.

Meta l-veloċità tal-vettura tkun inqas minn 20 km/h;

| 2.2.3. | Waqt li jitlestew is-self test inizjali tal-istartjar u l-kontrolli tal-plawsibilità, ma taqbiżx iż-2 minuti meta tinstaq fil-kundizzjonijiet tal-paragrafu 5.10.2; |
| --- | --- |

2.2.3.

Waqt li jitlestew is-self test inizjali tal-istartjar u l-kontrolli tal-plawsibilità, ma taqbiżx iż-2 minuti meta tinstaq fil-kundizzjonijiet tal-paragrafu 5.10.2;

| 2.2.4. | Meta l-vettura tkun qiegħda tinstaq b’lura. |
| --- | --- |

2.2.4.

Meta l-vettura tkun qiegħda tinstaq b’lura.

| 2.3. | Jibqa’ possibli li tiġi attivata anki jekk tiġi attivata wkoll is-sistema antilokk tal-brejkijiet jew is-sistema ta’ kontroll tat-trazzjoni. |
| --- | --- |

2.3.

Jibqa’ possibli li tiġi attivata anki jekk tiġi attivata wkoll is-sistema antilokk tal-brejkijiet jew is-sistema ta’ kontroll tat-trazzjoni.

3.   REKWIŻITI TA’ PRESTAZZJONI

Waqt kull test li jsir fil-kundizzjonijiet tat-test tal-paragrafu 4 u l-proċedura tat-test tal-paragrafu 5.9, il-vettura bis-sistema ESC mixgħula trid tissodisfa l-kriterji tal-istabbiltà direzzjonali tal-paragrafi 3.1 u 3.2, u hija trid tissodisfa l-kriterju tar-reattività tal-paragrafu 3.3. waqt kull wieħed minn dawk it-testijiet imwettqa b’angolu kkmandat tal-istering (2) ta’ 5 A jew akbar iżda limitat skont il-paragrafu 5.9.4, fejn A huwa l-angolu tal-istering ikkalkulat fil-paragrafu 5.6.1.

Fejn vettura tkun ġiet ittestjata fiżikament skont il-paragrafu 4, il-konformità ta’ verżjonijiet jew varjanti ta’ dik l-istess tip ta’ vettura tista’ tintwera permezz ta’ simulazzjoni bil-kompjuter, li tirrispetta l-kundizzjonijiet tat-test tal-paragrafu 4 u l-proċedura tat-test tal-paragrafu 5.9. L-użu tas-simulatur huwa definit fl-Appendiċi 1 ta’ dan l-anness.

3.1.   Ir-rata ta’ tal-imbardata mkejla sekonda wara t-tlestija tal-input tal-istering “Sine with Dwell” (ħin T0 + 1 fil-Grafika 1) ma għandhiex taqbeż il-35 % tal-ewwel valur massimu tar-rata tal-imbardata rrekordjata wara li l-angolu tar-rota tal-istering jibdel is-sinjal (bejn l-ewwel u t-tieni quċċata) (ΨΡeak
  fil-Grafika 1) matul l-istess sessjoni tat-test.

Grafika 1

Il-pożizzjoni tar-rota tal-istering u l-informazzjoni dwar il-veloċità tal-imbardata użata sabiex tiġi vvalutata l-istabbiltà laterali

Image

3.2.   Ir-rata tal-imbardata mkejla 1,75 sekondi wara t-tlestija tal-input tal-istering “Sine with Dwell” ma għandhiex taqbeż l-20 % tal-ewwel valur massimu tar-rata tal-imbardata rrekordjata wara li l-angolu tal-istering jibdel is-sinjal (bejn l-ewwel u t-tieni quċċata) matul l-istess sessjoni tat-test.

3.3.   L-ispostament laterali taċ-ċentru tal-gravità tal-vettura fir-rigward tal-mogħdija dritta inizjali tagħha għandu jkun mill-inqas 1,83 m għal vetturi b’GVM ta’ 3 500 kg jew inqas, u 1,52 m għal vetturi b’massa massima ta’ aktar minn 3 500 kg meta kkalkulata 1,07 sekondi wara l-Bidu tal-Bdil tad-Direzzjoni (Beginning of Steer - BOS). Il-BOS huwa definit fil-paragrafu 5.11.6.

| 3.3.1. | Il-kalkolazzjoni tal-ispostament laterali ssir billi tintuża integrazzjoni doppja fir-rigward tal-ħin tal-kejl tal-aċċellerazzjoni laterali fiċ-ċentru tal-gravità tal-vettura, kif jintwera bil-formula:

  Jista’ jiġi permess metodu ta’ kejl alternattiv għall-ittestjar tal-approvazzjoni tat-tip, bil-kundizzjoni li dan juri livell ta’ preċiżjoni li jkun tal-inqas ekwivalenti għal dak tal-metodu tal-integrazzjoni doppja. |
| --- | --- |

3.3.1.

Il-kalkolazzjoni tal-ispostament laterali ssir billi tintuża integrazzjoni doppja fir-rigward tal-ħin tal-kejl tal-aċċellerazzjoni laterali fiċ-ċentru tal-gravità tal-vettura, kif jintwera bil-formula:

Jista’ jiġi permess metodu ta’ kejl alternattiv għall-ittestjar tal-approvazzjoni tat-tip, bil-kundizzjoni li dan juri livell ta’ preċiżjoni li jkun tal-inqas ekwivalenti għal dak tal-metodu tal-integrazzjoni doppja.

| 3.3.2. | Il-ħin t = 0 għall-operazzjoni tal-integrazzjoni huwa l-mument tal-bidu tal-manuvra tal-istering, magħruf bħala l-Bidu tal-Bdil tad-Direzzjoni (Beginning of Steer - BOS). Il-BOS huwa definit fil-paragrafu 5.11.6. |
| --- | --- |

3.3.2.

Il-ħin t = 0 għall-operazzjoni tal-integrazzjoni huwa l-mument tal-bidu tal-manuvra tal-istering, magħruf bħala l-Bidu tal-Bdil tad-Direzzjoni (Beginning of Steer - BOS). Il-BOS huwa definit fil-paragrafu 5.11.6.

3.4.   Rilevament ta’ malfunzjoni fl-ESC

Il-vettura għandha tkun mgħammra b’bozza indikattiva li tipprovdi twissija lis-sewwieq dwar is-seħħ ta’ kwalunkwe malfunzjoni li taffettwa l-ġenerazzjoni jew it-trażmissjoni tal-kontroll jew is-sinjali ta’ rispons fis-sistema elettronika ta’ kontroll tal-istabbiltà tal-vettura.

| 3.4.1. | Il-bozza indikattiva ta’ malfunzjoni fl-ESC:






  3.4.1.1. | Għandha tkun f’pożizzjoni li tkun tidher b’mod ċar u dirett għas-sewwieq, waqt li jkun fil-pożizzjoni magħżula bilqiegħda biċ-ċinturin tas-sigurtà tas-sewwieq maqful; |
| --- | --- | --- |

3.4.1.

Il-bozza indikattiva ta’ malfunzjoni fl-ESC:

3.4.1.1.

Għandha tkun f’pożizzjoni li tkun tidher b’mod ċar u dirett għas-sewwieq, waqt li jkun fil-pożizzjoni magħżula bilqiegħda biċ-ċinturin tas-sigurtà tas-sewwieq maqful;

| 3.4.1.2. | Ħlief kif ipprovdut fil-paragrafu 3.4.1.3, il-bozza indikattiva ta’ malfunzjoni fl-ESC għandha tixgħel meta jkun hemm malfunzjoni u għandha tibqa’ mixgħula kontinwament fil-kundizzjonijiet speċifikati fil-paragrafu 3.4 sakemm tibqa’ teżisti l-malfunzjoni, kull meta s-sistema tal-illokkjar tal-ignixin tkun fil-pożizzjoni “On” (“Run”); |
| --- | --- |

3.4.1.2.

Ħlief kif ipprovdut fil-paragrafu 3.4.1.3, il-bozza indikattiva ta’ malfunzjoni fl-ESC għandha tixgħel meta jkun hemm malfunzjoni u għandha tibqa’ mixgħula kontinwament fil-kundizzjonijiet speċifikati fil-paragrafu 3.4 sakemm tibqa’ teżisti l-malfunzjoni, kull meta s-sistema tal-illokkjar tal-ignixin tkun fil-pożizzjoni “On” (“Run”);

| 3.4.1.3. | Kif ipprovdut fil-paragrafu 3.4.2, kull bozza indikattiva ta’ malfunzjoni fl-ESC għandha tiġi attivata bħala kontroll tal-funzjoni tal-bozza meta s-sistema tal-illokkjar tal-ignixin tinqaleb għall-pożizzjoni “On” (“Run”) meta l-magna ma tkunx qiegħda taħdem, jew meta s-sistema tal-illokkjar tal-ignixin tkun f’pożizzjoni bejn “On” (“Run”) u “Start” li tkun deżinjata mill-manifattur bħala pożizzjoni ta’ kontroll; |
| --- | --- |

3.4.1.3.

Kif ipprovdut fil-paragrafu 3.4.2, kull bozza indikattiva ta’ malfunzjoni fl-ESC għandha tiġi attivata bħala kontroll tal-funzjoni tal-bozza meta s-sistema tal-illokkjar tal-ignixin tinqaleb għall-pożizzjoni “On” (“Run”) meta l-magna ma tkunx qiegħda taħdem, jew meta s-sistema tal-illokkjar tal-ignixin tkun f’pożizzjoni bejn “On” (“Run”) u “Start” li tkun deżinjata mill-manifattur bħala pożizzjoni ta’ kontroll;

| 3.4.1.4. | Għandha tintefa fiċ-ċiklu tal-ignixin li jmiss wara li l-malfunzjoni tkun ġiet ikkoreġuta skont il-paragrafu 5.10.4; |
| --- | --- |

3.4.1.4.

Għandha tintefa fiċ-ċiklu tal-ignixin li jmiss wara li l-malfunzjoni tkun ġiet ikkoreġuta skont il-paragrafu 5.10.4;

| 3.4.1.5. | Ma tistax tintuża biex tindika l-malfunzjoni ta’ sistemi/funzjonijiet relatati, inkluż il-kontroll tat-trazzjoni, l-għajnuna għall-istabbiltà tat-trejler, il-kontroll tal-brejk waqt id-dawrien (corner brake), u funzjonijiet oħrajn simili li jużaw il-kontroll tal-aċċelleratur u/jew kontroll individwali tat-torque sabiex iħaddmu u jaqsmu komponenti komuni bl-ESC. |
| --- | --- |

3.4.1.5.

Ma tistax tintuża biex tindika l-malfunzjoni ta’ sistemi/funzjonijiet relatati, inkluż il-kontroll tat-trazzjoni, l-għajnuna għall-istabbiltà tat-trejler, il-kontroll tal-brejk waqt id-dawrien (corner brake), u funzjonijiet oħrajn simili li jużaw il-kontroll tal-aċċelleratur u/jew kontroll individwali tat-torque sabiex iħaddmu u jaqsmu komponenti komuni bl-ESC.

| 3.4.2. | Ma hemmx għalfejn li l-bozza indikattiva ta’ malfunzjoni fl-ESC tiġi attivata meta jkun qed jaħdem interlock tal-istarter. |
| --- | --- |

3.4.2.

Ma hemmx għalfejn li l-bozza indikattiva ta’ malfunzjoni fl-ESC tiġi attivata meta jkun qed jaħdem interlock tal-istarter.

| 3.4.3. | Ir-rekwiżit tal-paragrafu 3.4.1.3 ma japplikax għal bozoz indikattivi murija fi spazju komuni. |
| --- | --- |

3.4.3.

Ir-rekwiżit tal-paragrafu 3.4.1.3 ma japplikax għal bozoz indikattivi murija fi spazju komuni.

| 3.4.4. | Il-manifattur jista’ juża l-bozza indikattiva tal-malfunzjoni tal-ESC f’modalità ta’ teptip biex jindika li l-ESC ikun intervjena jew li sistemi marbuta mal-ESC ikunu intervjenew (kif elenkat fil-paragrafu 3.4.1.5). |
| --- | --- |

3.4.4.

Il-manifattur jista’ juża l-bozza indikattiva tal-malfunzjoni tal-ESC f’modalità ta’ teptip biex jindika li l-ESC ikun intervjena jew li sistemi marbuta mal-ESC ikunu intervjenew (kif elenkat fil-paragrafu 3.4.1.5).

3.5.   ESC Mitfi u apparati ta’ kontroll oħrajn tas-sistema

Il-manifattur jista’ jinkludi apparat ta’ kontroll “ESC Off” (ESC Mitfi), li għandu jixgħel meta jiġu attivati l-fanali ta’ quddiem tal-vettura, u li għandu l-għan li jpoġġi s-sistema ESC f’modalità li fiha ma jissodisfax aktar ir-rekwiżiti ta’ prestazzjoni tal-paragrafi 3, 3.1, 3.2 u 3.3. Il-manifatturi jistgħu jipprovdu wkoll apparati ta’ kontroll għal sistemi oħrajn li jkollhom effett anċillari fuq il-funzjonament tal-ESC. Apparati ta’ kontroll ta’ kwalunkwe tip li jpoġġu s-sistema ESC f’modalità li ma tkunx tista’ tissodisfa aktar ir-rekwiżiti ta’ prestazzjoni tal-paragrafi 3, 3.1, 3.2 u 3.3 huma permessi, bil-kundizzjoni li s-sistema tissodisfa wkoll ir-rekwiżiti tal-paragrafi 3.5.1, 3.5.2 u 3.5.3.

| 3.5.1. | Is-sistema ESC tal-vettura għandha dejjem terġa’ lura għall-modalità oriġinali default tal-manifattur li tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 2 u 3. fil-bidu ta’ kull ċiklu ġdid ta’ ignixin, irrispettivament minn liema modalità jkun għażel qabel is-sewwieq. Madankollu, is-sistema ESC tal-vettura ma għandhiex għalfejn terġa’ lura għal modalità li tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 3 sa 3.3 fil-bidu ta’ kull ċiklu ġdid ta’ ignixin jekk:






  3.5.1.1. | Il-vettura tkun f’konfigurazzjoni ta’ four-wheel drive li għandha l-effett li tillokkja l-gerijiet tal-mixi fil-fusien ta’ quddiem u ta’ wara flimkien u li tipprovdi tnaqqis addizzjonali tar-rapport bejn il-veloċità tal-magna u l-veloċità tal-vettura ta’ mill-inqas 1.6, magħżul mis-sewwieq għal sewqan off-road, b’veloċità baxxa; jew |
| --- | --- | --- |

3.5.1.

Is-sistema ESC tal-vettura għandha dejjem terġa’ lura għall-modalità oriġinali default tal-manifattur li tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 2 u 3. fil-bidu ta’ kull ċiklu ġdid ta’ ignixin, irrispettivament minn liema modalità jkun għażel qabel is-sewwieq. Madankollu, is-sistema ESC tal-vettura ma għandhiex għalfejn terġa’ lura għal modalità li tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 3 sa 3.3 fil-bidu ta’ kull ċiklu ġdid ta’ ignixin jekk:

3.5.1.1.

Il-vettura tkun f’konfigurazzjoni ta’ four-wheel drive li għandha l-effett li tillokkja l-gerijiet tal-mixi fil-fusien ta’ quddiem u ta’ wara flimkien u li tipprovdi tnaqqis addizzjonali tar-rapport bejn il-veloċità tal-magna u l-veloċità tal-vettura ta’ mill-inqas 1.6, magħżul mis-sewwieq għal sewqan off-road, b’veloċità baxxa; jew

| 3.5.1.2. | Il-vettura tkun f’konfigurazzjoni ta’ four-wheel drive magħżula mis-sewwieq li tkun maħsuba għal funzjonament f’veloċitajiet ogħla fuq toroq mimlijin bis-silġ, bir-ramel jew li ma jkunux asfaltati u li jkollha l-effett li tillokkja l-gerijiet tal-mixi fil-fusien ta’ quddiem u ta’ wara flimkien, bil-kundizzjoni li f’din il-modalità, il-vettura tissodisfa r-rekwiżiti dwar il-prestazzjoni tal-istabbiltà tal-paragrafi 3.1 u 3.2 fil-kundizzjonijiet ta’ test speċifikati fil-paragrafu 4. Madankollu, jekk is-sistema jkollha iżjed minn modalità ESC waħda li tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 3.1 u 3.2 fil-konfigurazzjoni tas-sewqan magħżula għaċ-ċiklu tal-ignixin preċedenti, l-ESC għandu jerġa’ lura għall-modalità ESC oriġinali default tal-manifattur għal dik il-konfigurazzjoni ta’ sewqan fil-bidu ta’ kull ċiklu ġdid ta’ ignixin. |
| --- | --- |

3.5.1.2.

Il-vettura tkun f’konfigurazzjoni ta’ four-wheel drive magħżula mis-sewwieq li tkun maħsuba għal funzjonament f’veloċitajiet ogħla fuq toroq mimlijin bis-silġ, bir-ramel jew li ma jkunux asfaltati u li jkollha l-effett li tillokkja l-gerijiet tal-mixi fil-fusien ta’ quddiem u ta’ wara flimkien, bil-kundizzjoni li f’din il-modalità, il-vettura tissodisfa r-rekwiżiti dwar il-prestazzjoni tal-istabbiltà tal-paragrafi 3.1 u 3.2 fil-kundizzjonijiet ta’ test speċifikati fil-paragrafu 4. Madankollu, jekk is-sistema jkollha iżjed minn modalità ESC waħda li tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 3.1 u 3.2 fil-konfigurazzjoni tas-sewqan magħżula għaċ-ċiklu tal-ignixin preċedenti, l-ESC għandu jerġa’ lura għall-modalità ESC oriġinali default tal-manifattur għal dik il-konfigurazzjoni ta’ sewqan fil-bidu ta’ kull ċiklu ġdid ta’ ignixin.

| 3.5.2. | Apparat ta’ kontroll, li l-uniku għan tiegħu huwa li jpoġġi s-sistema ESC f’modalità li ma tissodisfax aktar ir-rekwiżiti ta’ prestazzjoni tal-paragrafi 3, 3.1, 3.2 u 3.3, għandu jissodisfa r-rekwiżiti tekniċi rilevanti tar-Regolament Nru 121. |
| --- | --- |

3.5.2.

Apparat ta’ kontroll, li l-uniku għan tiegħu huwa li jpoġġi s-sistema ESC f’modalità li ma tissodisfax aktar ir-rekwiżiti ta’ prestazzjoni tal-paragrafi 3, 3.1, 3.2 u 3.3, għandu jissodisfa r-rekwiżiti tekniċi rilevanti tar-Regolament Nru 121.

| 3.5.3. | Apparat ta’ kontroll għal sistema tal-ESC li l-uniku għan tiegħu huwa li jpoġġi s-sistema ESC f’modalitajiet differenti, li tal-anqas waħda minnhom tista’ ma tissodisfax aktar ir-rekwiżiti ta’ prestazzjoni tal-paragrafi 3, 3.1, 3.2 u 3.3, għandu jissodisfa r-rekwiżiti tekniċi rilevanti tar-Regolament Nru 121.
  Inkella, fil-każ fejn il-modalità tas-sistema ESC tkun ikkontrollata minn apparat ta’ kontroll multifunzjonali, id-display tas-sewwieq għandu jidentifika b’mod ċar lis-sewwieq il-pożizzjoni ta’ kontroll għal din il-modalità billi juża s-simbolu “off” għas-sistema tal-kontroll elettroniku tal-istabilità kif definit fir-Regolament Nru 121. |
| --- | --- |

3.5.3.

Apparat ta’ kontroll għal sistema tal-ESC li l-uniku għan tiegħu huwa li jpoġġi s-sistema ESC f’modalitajiet differenti, li tal-anqas waħda minnhom tista’ ma tissodisfax aktar ir-rekwiżiti ta’ prestazzjoni tal-paragrafi 3, 3.1, 3.2 u 3.3, għandu jissodisfa r-rekwiżiti tekniċi rilevanti tar-Regolament Nru 121.

Inkella, fil-każ fejn il-modalità tas-sistema ESC tkun ikkontrollata minn apparat ta’ kontroll multifunzjonali, id-display tas-sewwieq għandu jidentifika b’mod ċar lis-sewwieq il-pożizzjoni ta’ kontroll għal din il-modalità billi juża s-simbolu “off” għas-sistema tal-kontroll elettroniku tal-istabilità kif definit fir-Regolament Nru 121.

| 3.5.4. | Apparat ta’ kontroll għal sistema oħra li jkollu l-effett anċillari li jqiegħed is-sistema ESC f’modalità fejn ma tissodisfax aktar ir-rekwiżiti ta’ prestazzjoni tal-paragrafi 3. 3.1, 3.2 u 3.3 ma għandux għalfejn jiġi identifikat mis-simbolu “ESC Off” tal-paragrafu 3.5.2. |
| --- | --- |

3.5.4.

Apparat ta’ kontroll għal sistema oħra li jkollu l-effett anċillari li jqiegħed is-sistema ESC f’modalità fejn ma tissodisfax aktar ir-rekwiżiti ta’ prestazzjoni tal-paragrafi 3. 3.1, 3.2 u 3.3 ma għandux għalfejn jiġi identifikat mis-simbolu “ESC Off” tal-paragrafu 3.5.2.

3.6.   Il-bozza indikattiva ESC Off

Jekk il-manifattur jagħżel li jinstalla apparat ta’ kontroll sabiex jitfi jew inaqqas il-prestazzjoni tas-sistema ESC skont il-paragrafu 3.5, għandhom jiġu ssodisfati r-rekwiżiti dwar il-bozza indikattiva tal-paragrafi 3.6.1 sa 3.6.4 sabiex is-sewwieq jiġi avżat dwar l-istat inibit jew imnaqqas tal-funzjonalità tas-sistema ESC. Dan ir-rekwiżit ma japplikax għall-modalità magħżula mis-sewwieq li saret referenza għaliha fil-paragrafu 3.5.1.2.

| 3.6.1. | Il-manifattur tal-vettura għandu jipprovdi bozza indikattiva li tindika li l-vettura tpoġġiet f’modalita li ma tippermettilhiex li tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 3, 3.1, 3.2 u 3.3, jekk tiġi pprovduta modalità bħal din. |
| --- | --- |

3.6.1.

Il-manifattur tal-vettura għandu jipprovdi bozza indikattiva li tindika li l-vettura tpoġġiet f’modalita li ma tippermettilhiex li tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 3, 3.1, 3.2 u 3.3, jekk tiġi pprovduta modalità bħal din.

| 3.6.2. | Il-bozza indikattiva “ESC Off”:






  3.6.2.1. | Għandha tissodisfa r-rekwiżiti tekniċi rilevanti tar-Regolament Nru 121. |
| --- | --- | --- |

3.6.2.

Il-bozza indikattiva “ESC Off”:

3.6.2.1.

Għandha tissodisfa r-rekwiżiti tekniċi rilevanti tar-Regolament Nru 121.

| 3.6.2.2. | Għandha tibqa’ mixgħula l-ħin kollu sakemm l-ESC jkun f’modalita li ma tippermettilux li jissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 3, 3.1, 3.2 u 3.3; |
| --- | --- |

3.6.2.2.

Għandha tibqa’ mixgħula l-ħin kollu sakemm l-ESC jkun f’modalita li ma tippermettilux li jissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 3, 3.1, 3.2 u 3.3;

| 3.6.2.3. | Ħlief kif ipprovdut fil-paragrafi 3.6.3 u 3.6.4 kull bozza indikattiva “ESC Off” għandha tiġi attivata bħala kontroll tal-funzjoni tal-bozza jew meta s-sistema li tillokkja l-ignixin tinqaleb għall-pożizzjoni “On” (“Run”) meta l-magna ma tkunx qiegħda taħdem, jew meta s-sistema li tillokkja l-ignixin tkun f’pożizzjoni bejn “On” (“Run”) u “Start” li tkun deżinjata mill-manifattur bħala pożizzjoni ta’ kontroll; |
| --- | --- |

3.6.2.3.

Ħlief kif ipprovdut fil-paragrafi 3.6.3 u 3.6.4 kull bozza indikattiva “ESC Off” għandha tiġi attivata bħala kontroll tal-funzjoni tal-bozza jew meta s-sistema li tillokkja l-ignixin tinqaleb għall-pożizzjoni “On” (“Run”) meta l-magna ma tkunx qiegħda taħdem, jew meta s-sistema li tillokkja l-ignixin tkun f’pożizzjoni bejn “On” (“Run”) u “Start” li tkun deżinjata mill-manifattur bħala pożizzjoni ta’ kontroll;

| 3.6.2.4. | Għandha tintefa wara li s-sistema ESC tkun reġgħet lura għall-modalità oriġinali default tal-manifattur. |
| --- | --- |

3.6.2.4.

Għandha tintefa wara li s-sistema ESC tkun reġgħet lura għall-modalità oriġinali default tal-manifattur.

| 3.6.3. | Il-bozza indikattiva “ESC Off” m’hemmx għalfejn tiġi attivata meta jkun qiegħed jaħdem interlock tal-istarter. |
| --- | --- |

3.6.3.

Il-bozza indikattiva “ESC Off” m’hemmx għalfejn tiġi attivata meta jkun qiegħed jaħdem interlock tal-istarter.

| 3.6.4. | Ir-rekwiżiti tal-paragrafu 3.6.2.3 ta’ din il-parti ma japplikawx għal bozoz indikattivi murija fi spazju komuni. |
| --- | --- |

3.6.4.

Ir-rekwiżiti tal-paragrafu 3.6.2.3 ta’ din il-parti ma japplikawx għal bozoz indikattivi murija fi spazju komuni.

| 3.6.5. | Il-manifattur jista’ juża l-bozza indikattiva “ESC Off” sabiex jindika livell ta’ funzjoni tal-ESC li jkun differenti mill-modalità oriġinali default tal-manifattur anki jekk il-vettura tissodisfa l-paragrafi 3, 3.1, 3.2 u 3.3 ta’ din il-parti f’dak il-livell ta’ funzjoni tal-ESC. |
| --- | --- |

3.6.5.

Il-manifattur jista’ juża l-bozza indikattiva “ESC Off” sabiex jindika livell ta’ funzjoni tal-ESC li jkun differenti mill-modalità oriġinali default tal-manifattur anki jekk il-vettura tissodisfa l-paragrafi 3, 3.1, 3.2 u 3.3 ta’ din il-parti f’dak il-livell ta’ funzjoni tal-ESC.

3.7.   Dokumentazzjoni teknika dwar is-sistema ESC

b’referenza għar-rekwiżiti definiti fl-Anness 8 ta’ dan ir-Regolament, il-pakkett ta’ dokumentazzjoni għandu, bħala konferma li l-vettura hija mgħammra b’sistema ESC li tissodisfa d-definizzjoni ta’ “Sistema ESC” bħal fil-paragrafu 2.25 ta’ dan ir-Regolament, jinkludi d-dokumentazzjoni tal-manifattur tal-vettura kif speċifikat fil-paragrafi 3.7.1 sa 3.7.4 ta’ hawn taħt.

| 3.7.1. | Dijagramma tas-sistema li tidentifika l-hardware kollu tas-sistema ESC. Id-dijagramma għandha tidentifika dawk il-komponenti li jintużaw sabiex jiġġeneraw it-torques tal-brejk f’kull rota, jistabbilixxi r-rata ta’ tal-imbardata tal-vettura, iż-żliq laterali stmat jew id-derivattiv taż-żliq laterali u l-input tal-istering mis-sewwieq. |
| --- | --- |

3.7.1.

Dijagramma tas-sistema li tidentifika l-hardware kollu tas-sistema ESC. Id-dijagramma għandha tidentifika dawk il-komponenti li jintużaw sabiex jiġġeneraw it-torques tal-brejk f’kull rota, jistabbilixxi r-rata ta’ tal-imbardata tal-vettura, iż-żliq laterali stmat jew id-derivattiv taż-żliq laterali u l-input tal-istering mis-sewwieq.

| 3.7.2. | Spjegazzjoni qasira bil-miktub li tkun biżżejjed sabiex tiddeskrivi l-karatteristiċi operattivi bażiċi tas-sistema ESC. Din l-ispjegazzjoni għandha tinkludi d-deskrizzjoni fil-qosor tal-kapaċità tas-sistema li tapplika torques tal-ibbrejkjar f’kull rota u kif is-sistema timmodifika t-torque tal-propulsjoni waqt l-attivazzjoni tas-sistema ESC, u turi li r-rata tal-imbardata tal-vettura tiġi stabbilita direttament, anke meta ma tkunx disponibbli informazzjoni dwar il-veloċità tar-rota. L-ispjegazzjoni għandha tispeċifika wkoll il-medda ta’ veloċitajiet tal-vettura u l-fażijiet tas-sewqan (aċċellerazzjoni, deċellerazzjoni, mixi mingħajr il-gass magħfus, waqt l-attivazzjoni tal-ABS jew il-kontroll tat-trazzjoni) li fihom tista’ taħdem is-sistema ESC. |
| --- | --- |

3.7.2.

Spjegazzjoni qasira bil-miktub li tkun biżżejjed sabiex tiddeskrivi l-karatteristiċi operattivi bażiċi tas-sistema ESC. Din l-ispjegazzjoni għandha tinkludi d-deskrizzjoni fil-qosor tal-kapaċità tas-sistema li tapplika torques tal-ibbrejkjar f’kull rota u kif is-sistema timmodifika t-torque tal-propulsjoni waqt l-attivazzjoni tas-sistema ESC, u turi li r-rata tal-imbardata tal-vettura tiġi stabbilita direttament, anke meta ma tkunx disponibbli informazzjoni dwar il-veloċità tar-rota. L-ispjegazzjoni għandha tispeċifika wkoll il-medda ta’ veloċitajiet tal-vettura u l-fażijiet tas-sewqan (aċċellerazzjoni, deċellerazzjoni, mixi mingħajr il-gass magħfus, waqt l-attivazzjoni tal-ABS jew il-kontroll tat-trazzjoni) li fihom tista’ taħdem is-sistema ESC.

| 3.7.3. | Dijagramma loġika. Din id-dijagramma tappoġġa l-ispjegazzjoni mogħtija taħt il-paragrafu 3.7.2. |
| --- | --- |

3.7.3.

Dijagramma loġika. Din id-dijagramma tappoġġa l-ispjegazzjoni mogħtija taħt il-paragrafu 3.7.2.

| 3.7.4. | Informazzjoni dwar l-understeer. Deskrizzjoni fil-qosor tal-inputs rilevanti għall-kompjuter li jikkontrolla l-hardware tas-sistema ESC u kif dawn jintużaw sabiex jillimitaw l-understeer tal-vettura. |
| --- | --- |

3.7.4.

Informazzjoni dwar l-understeer. Deskrizzjoni fil-qosor tal-inputs rilevanti għall-kompjuter li jikkontrolla l-hardware tas-sistema ESC u kif dawn jintużaw sabiex jillimitaw l-understeer tal-vettura.

4.   KUNDIZZJONIJIET TAT-TEST

4.1.   Kundizzjonijiet ambjentali

| 4.1.1. | It-temperatura ambjentali hija bejn 0 °C u 45 °C. |
| --- | --- |

4.1.1.

It-temperatura ambjentali hija bejn 0 °C u 45 °C.

| 4.1.2. | Il-veloċità massima tar-riħ mhijiex aktar minn 10 m/s għal vetturi b’SSF ta’ > 1,25, u 5 m/s għal vetturi b’SSF ta’ ≤ 1,25. |
| --- | --- |

4.1.2.

Il-veloċità massima tar-riħ mhijiex aktar minn 10 m/s għal vetturi b’SSF ta’ > 1,25, u 5 m/s għal vetturi b’SSF ta’ ≤ 1,25.

4.2.   Il-wiċċ tat-test fit-triq

| 4.2.1. | It-testijiet isiru fuq wiċċ xott, uniformi, b’pavimentar solidu. Uċuħ irregolari u mmewġa, li jkollhom niżliet u xquq kbar, mhumiex adatti. |
| --- | --- |

4.2.1.

It-testijiet isiru fuq wiċċ xott, uniformi, b’pavimentar solidu. Uċuħ irregolari u mmewġa, li jkollhom niżliet u xquq kbar, mhumiex adatti.

| 4.2.2. | Il-wiċċ tat-test fit-triq għandu koeffiċjent ta’ bbrejkar massimu (PBC) nominali (3) ta’ 0,9, sakemm ma jiġix speċifikat mod ieħor, meta mkejjel bl-użu ta’:






  4.2.2.1. | Tajer tat-test ta’ referenza skont l-istandard E1136 tas-Soċjetà Amerikana għall-Ittestjar u l-Materjali (American Society for Testing and Materials - ASTM), b’mod konformi mal-Metodu E1337-90 tal-ASTM, b’veloċità ta’ 40 mph; jew |
| --- | --- | --- |

4.2.2.

Il-wiċċ tat-test fit-triq għandu koeffiċjent ta’ bbrejkar massimu (PBC) nominali (3) ta’ 0,9, sakemm ma jiġix speċifikat mod ieħor, meta mkejjel bl-użu ta’:

4.2.2.1.

Tajer tat-test ta’ referenza skont l-istandard E1136 tas-Soċjetà Amerikana għall-Ittestjar u l-Materjali (American Society for Testing and Materials - ASTM), b’mod konformi mal-Metodu E1337-90 tal-ASTM, b’veloċità ta’ 40 mph; jew

| 4.2.2.2. | Il-metodu tat-test-k speċifikat fl-Appendiċi 2 tal-Anness 6 ta’ dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

4.2.2.2.

Il-metodu tat-test-k speċifikat fl-Appendiċi 2 tal-Anness 6 ta’ dan ir-Regolament.

| 4.2.3. | Il-wiċċ tat-test ikollu inklinazzjoni konsistenti bejn orizzontali u 1 fil-mija. |
| --- | --- |

4.2.3.

Il-wiċċ tat-test ikollu inklinazzjoni konsistenti bejn orizzontali u 1 fil-mija.

4.3.   Il-kundizzjonijiet tal-vettura

| 4.3.1. | Is-sistema ESC hija attivata għall-ittestjar kollu. |
| --- | --- |

4.3.1.

Is-sistema ESC hija attivata għall-ittestjar kollu.

| 4.3.2. | Massa tal-vettura. Il-vettura hija mgħobbija bit-tank tal-fjuwil mimli sa mill-inqas 90 % tal-kapaċità tiegħu, u tagħbija totali interna ta’ 168 kg li tinkludi s-sewwieq tat-test, madwar 59 kg ta’ tagħmir tat-test (makkinarju tal-istering awtomatizzat, sistema għall-ksib tad-dejta u l-provvista tal-enerġija għall-makkinarju tal-istering), u saborra kif meħtieġ biex tpatti għal kwalunkwe nuqqas fil-piż tas-sewwieqa tat-test u tat-tagħmir tat-test. Fejn ikun hemm bżonn, is-saborra għandha titpoġġa mal-art tal-vettura wara s-sit ta’ quddiem tal-passiġġier u jekk ikun meħtieġ fl-erja tas-saqajn tal-passiġġier ta’ quddiem. Is-saborra kollha għandha tintrabat b’mod li ma tkunx tista’ tinqala’ minn postha waqt l-ittestjar. |
| --- | --- |

4.3.2.

Massa tal-vettura. Il-vettura hija mgħobbija bit-tank tal-fjuwil mimli sa mill-inqas 90 % tal-kapaċità tiegħu, u tagħbija totali interna ta’ 168 kg li tinkludi s-sewwieq tat-test, madwar 59 kg ta’ tagħmir tat-test (makkinarju tal-istering awtomatizzat, sistema għall-ksib tad-dejta u l-provvista tal-enerġija għall-makkinarju tal-istering), u saborra kif meħtieġ biex tpatti għal kwalunkwe nuqqas fil-piż tas-sewwieqa tat-test u tat-tagħmir tat-test. Fejn ikun hemm bżonn, is-saborra għandha titpoġġa mal-art tal-vettura wara s-sit ta’ quddiem tal-passiġġier u jekk ikun meħtieġ fl-erja tas-saqajn tal-passiġġier ta’ quddiem. Is-saborra kollha għandha tintrabat b’mod li ma tkunx tista’ tinqala’ minn postha waqt l-ittestjar.

| 4.3.3. | It-Tajers. It-tajers jintnefħu skont il-pressjoni(jiet) ta’ nefħa kiesħa rrakkomandata/i mill-manifattur, pereżempju kif speċifikat fuq il-pjanċa tal-vettura jew it-tikketta tal-pressjoni tan-nefħa tat-tajer. Jistgħu jiġu installati tubi biex jiġi evitat li x-xoffa tat-tajer tinqala’ minn postha. |
| --- | --- |

4.3.3.

It-Tajers. It-tajers jintnefħu skont il-pressjoni(jiet) ta’ nefħa kiesħa rrakkomandata/i mill-manifattur, pereżempju kif speċifikat fuq il-pjanċa tal-vettura jew it-tikketta tal-pressjoni tan-nefħa tat-tajer. Jistgħu jiġu installati tubi biex jiġi evitat li x-xoffa tat-tajer tinqala’ minn postha.

| 4.3.4. | Outriggers. Jistgħu jintużaw outriggers għall-ittestjar jekk dan jitqies bħala neċessarju għas-sigurtà tas-sewwieqa. F’dan il-każ, dan li ġej japplika għal vetturi b’Fattur ta’ Stabbiltà Statika (SSF) ta’ ≤ 1,25:






  4.3.4.1. | Il-vetturi f’kundizzjoni ta’ tħaddim b’massa ta’ inqas minn 1 588 kg għandhom ikunu mgħammra b’outriggers “ħfief”. L-outriggers ħfief għandhom ikunu ddisinjati b’massa massima ta’ 27 kg u moment tal-irrolljar tal-inerzja massimu ta’ 27 kg·m2; |
| --- | --- | --- |

4.3.4.

Outriggers. Jistgħu jintużaw outriggers għall-ittestjar jekk dan jitqies bħala neċessarju għas-sigurtà tas-sewwieqa. F’dan il-każ, dan li ġej japplika għal vetturi b’Fattur ta’ Stabbiltà Statika (SSF) ta’ ≤ 1,25:

4.3.4.1.

Il-vetturi f’kundizzjoni ta’ tħaddim b’massa ta’ inqas minn 1 588 kg għandhom ikunu mgħammra b’outriggers “ħfief”. L-outriggers ħfief għandhom ikunu ddisinjati b’massa massima ta’ 27 kg u moment tal-irrolljar tal-inerzja massimu ta’ 27 kg·m2;

| 4.3.4.2. | Il-vetturi f’kundizzjoni ta’ tħaddim b’massa bejn 1 588 kg u 2 722 kg għandhom ikunu mgħammra b’outriggers “standard”. L-outriggers ħfief għandhom ikunu ddisinjati b’massa massima ta’ 32 kg u moment tal-irrolljar tal-inerzja massimu ta’ 35,9 kg·m2. |
| --- | --- |

4.3.4.2.

Il-vetturi f’kundizzjoni ta’ tħaddim b’massa bejn 1 588 kg u 2 722 kg għandhom ikunu mgħammra b’outriggers “standard”. L-outriggers ħfief għandhom ikunu ddisinjati b’massa massima ta’ 32 kg u moment tal-irrolljar tal-inerzja massimu ta’ 35,9 kg·m2.

| 4.3.4.3. | Il-vetturi f’kundizzjoni ta’ tħaddim b’massa ugwali għal, jew akbar minn 2 722 kg għandhom ikunu mgħammra b’outriggers “tqal”. L-outriggers tqal għandhom ikunu ddisinjati b’massa massima ta’ 39 kg u moment tal-irrolljar tal-inerzja massimu ta’ 40,7 kg·m2. |
| --- | --- |

4.3.4.3.

Il-vetturi f’kundizzjoni ta’ tħaddim b’massa ugwali għal, jew akbar minn 2 722 kg għandhom ikunu mgħammra b’outriggers “tqal”. L-outriggers tqal għandhom ikunu ddisinjati b’massa massima ta’ 39 kg u moment tal-irrolljar tal-inerzja massimu ta’ 40,7 kg·m2.

| 4.3.5. | Magna tal-istering awtomatizzata. Fil-paragrafi 5.5.2, 5.5.3, 5.6 u 5 għandu jintuża robot tal-istering li jkun ipprogrammat sabiex iwettaq il-mudell meħtieġ ta’ bdil tad-direzzjoni. Il-magna tal-istering trid tkun kapaċi tipprovdi torques tal-istering ta’ bejn 40 u 60Nm. Il-magna tal-istering għandha tkun kapaċi tapplika dawn it-torques meta tiffunzjona b’veloċitajiet tal-istering sa 1 200 grad fis-sekonda. |
| --- | --- |

4.3.5.

Magna tal-istering awtomatizzata. Fil-paragrafi 5.5.2, 5.5.3, 5.6 u 5 għandu jintuża robot tal-istering li jkun ipprogrammat sabiex iwettaq il-mudell meħtieġ ta’ bdil tad-direzzjoni. Il-magna tal-istering trid tkun kapaċi tipprovdi torques tal-istering ta’ bejn 40 u 60Nm. Il-magna tal-istering għandha tkun kapaċi tapplika dawn it-torques meta tiffunzjona b’veloċitajiet tal-istering sa 1 200 grad fis-sekonda.

5.   PROĊEDURI TAT-TEST

5.1.   Onfoħ it-tajers tal-vetturi skont il-pressjoni(jiet) ta’ nefħa kiesħa rakkomandati mill-manifattur, pereżempju kif ipprovdut fuq il-pjanċa tal-vettura jew fuq it-tikketta tal-pressjoni tan-nefħa tat-tajer.

5.2.   Kontroll tal-bozza indikattiva. Bil-vettura wieqfa u s-sistema għall-illokkjar tal-ignixin fil-pożizzjoni “Lock” jew “Off”, dawwar l-ignixin fil-pożizzjoni “On” (“Tħaddim”) jew, fejn applikabbli, il-pożizzjoni xierqa għall-kontroll tal-bozza. Il-bozza indikattiva ta’ malfunzjoni fil-ESC għandha tixgħel bħala kontroll tal-funzjoni tal-bozza, kif speċifikat fil-paragrafu 3.4.1.3, u jekk tkun ipprovduta, il-bozza indikattiva “ESC Off” għandha tixgħel ukoll bħala kontroll tal-funzjoni tal-bozza, kif speċifikat fil-paragrafu 3.6.2.3. Mhux meħtieġ kontroll tal-bozza indikattiva għal bozza indikattiva murija fi spazju komuni kif speċifikat fil-paragrafi 3.4.3 u 3.6.4.

5.3.   Verifika tal-apparat ta’ kontroll tal-“ESC Off”. Għall-vetturi mgħammra b’apparat ta’ kontroll “ESC Off”, bil-vettura wieqfa u bis-sistema ta’ mblukkar tal-ignixin fil-pożizzjoni “Lock” jew “Off”, aqleb is-sistema ta’ llokkjar tal-ignixin fil-pożizzjoni “On” (“Run”). Attiva l-apparat ta’ kontroll “ESC Off” u vverifika li l-bozza indikattiva ta’ “ESC Off” tkun mixgħula, kif speċifikat fil-paragrafu 3.6.2. Dawwar is-sistema ta’ llokkjar tal-ignixin għall-pożizzjoni “Lock” jew “Off”. Għal darba oħra, aqleb is-sistema ta’ llokkjar tal-ignixin għall-pożizzjoni “On” (“Run”) u vverifika li l-bozza indikattiva ta’ “ESC Off” tkun intfiet, li jindika li s-sistema ESC tkun reġgħet qiegħda taħdem kif speċifikat fil-paragrafu 3.5.1.

5.4.   Kundizzjonament tal-brejkijiet

Ikkundizzjona l-brejkijiet tal-vettura bil-mod deskritt fil-paragrafi 5.4.1 sa 5.4.4.

| 5.4.1. | Isiru għaxar waqfiet minn veloċità ta’ 56 km/h, b’deċellerazzjoni medja ta’ madwar 0.5 g. |
| --- | --- |

5.4.1.

Isiru għaxar waqfiet minn veloċità ta’ 56 km/h, b’deċellerazzjoni medja ta’ madwar 0.5 g.

| 5.4.2. | Immedjatament wara s-sensiela ta’ għaxar waqfiet minn 56 km/h, isiru tliet waqfiet addizzjonali minn 72 km/h b’deċellerazzjoni ogħla. |
| --- | --- |

5.4.2.

Immedjatament wara s-sensiela ta’ għaxar waqfiet minn 56 km/h, isiru tliet waqfiet addizzjonali minn 72 km/h b’deċellerazzjoni ogħla.

| 5.4.3. | Meta jkunu qegħdin jitwettqu l-waqfiet imsemmija fil-paragrafu 5.4.2, tiġi applikata forza biżżejjed fuq il-pedala tal-brejk sabiex is-sistema antilokk (ABS) tal-vettura titħaddem għall-biċċa l-kbira ta’ kull episodju tal-ibbrejkjar. |
| --- | --- |

5.4.3.

Meta jkunu qegħdin jitwettqu l-waqfiet imsemmija fil-paragrafu 5.4.2, tiġi applikata forza biżżejjed fuq il-pedala tal-brejk sabiex is-sistema antilokk (ABS) tal-vettura titħaddem għall-biċċa l-kbira ta’ kull episodju tal-ibbrejkjar.

| 5.4.4. | Wara li titlesta l-aħħar waqfa msemmija f’5.4.2, il-vettura tinsaq b’veloċità ta’ 72 km/h għal ħames minuti sabiex il-brejkijiet jitħallew jiksħu. |
| --- | --- |

5.4.4.

Wara li titlesta l-aħħar waqfa msemmija f’5.4.2, il-vettura tinsaq b’veloċità ta’ 72 km/h għal ħames minuti sabiex il-brejkijiet jitħallew jiksħu.

5.5.   Kundizzjonament tat-tajers

Ikkundizzjona t-tajers billi tuża l-proċedura tal-paragrafi 5.5.1 sa 5.5.3 sabiex tneħħi l-lega tal-forma u tikseb temperatura operattiva immedjatament qabel il-bidu tas-sessjonijiet ta’ testijiet imsemmija fil-paragrafi 5.6 u 5.9.

| 5.5.1. | Il-vettura tat-test tinsaq madwar ċirku b’dijametru ta’ 30 metru b’veloċità li tipproduċi aċċellerazzjoni laterali ta’ madwar minn 0,5 sa 0,6 g għal tliet dawriet sħaħ lejn il-lemin segwiti minn tliet dawriet fid-direzzjoni opposta. |
| --- | --- |

5.5.1.

Il-vettura tat-test tinsaq madwar ċirku b’dijametru ta’ 30 metru b’veloċità li tipproduċi aċċellerazzjoni laterali ta’ madwar minn 0,5 sa 0,6 g għal tliet dawriet sħaħ lejn il-lemin segwiti minn tliet dawriet fid-direzzjoni opposta.

| 5.5.2. | Billi jintuża mudell ta’ stering sinusojdali bi frekwenza ta’ 1 Hz, amplitudni massima tal-angolu tal-istering li tikkorrispondi ma’ aċċellerazzjoni laterali massima ta’ minn 0,5 sa 0,6 g, u veloċità tal-vettura ta’ 56 km/h, il-vettura tinsaq tul erba’ mogħdijiet li jagħmlu 10 ċikli ta’ stering sinusojdali waqt kull mogħdija. |
| --- | --- |

5.5.2.

Billi jintuża mudell ta’ stering sinusojdali bi frekwenza ta’ 1 Hz, amplitudni massima tal-angolu tal-istering li tikkorrispondi ma’ aċċellerazzjoni laterali massima ta’ minn 0,5 sa 0,6 g, u veloċità tal-vettura ta’ 56 km/h, il-vettura tinsaq tul erba’ mogħdijiet li jagħmlu 10 ċikli ta’ stering sinusojdali waqt kull mogħdija.

| 5.5.3. | L-amplitudni tal-angolu tal-istering taċ-ċiklu finali tal-aħħar mogħdija għandha tkun id-doppju ta’ dik taċ-ċikli l-oħra. Il-ħin massimu permess bejn kull waħda mid-dawriet u l-mogħdijiet huwa ta’ ħames minuti. |
| --- | --- |

5.5.3.

L-amplitudni tal-angolu tal-istering taċ-ċiklu finali tal-aħħar mogħdija għandha tkun id-doppju ta’ dik taċ-ċikli l-oħra. Il-ħin massimu permess bejn kull waħda mid-dawriet u l-mogħdijiet huwa ta’ ħames minuti.

5.6.   Proċedura ta’ żieda bil-mod fl-istering

Il-vettura tiġi sottoposta għal żewġ serje ta’ rawnds tat-test tal-istering li jiżdied bil-mod billi tintuża veloċità tal-vettura kostanti ta’ 80 ± 2 km/h u mudell ta’ stering li jiżdied bi 13,5 gradi kull sekonda sakemm tinkiseb aċċellerazzjoni laterali ta’ madwar 0,5 g. Isiru tliet ripetizzjonijiet għal kull serje ta’ testijiet. Serje waħda tuża dawrien lejn ix-xellug (anticlockwise), u s-serje l-oħra tuża dawrien lejn il-lemin (clockwise). Il-ħin massimu permess bejn kull test huwa ta’ ħames minuti.

| 5.6.1. | Mit-testijiet ta’ żieda bil-mod fl-istering, tiġi stabbilita l-kwantità “A”. “A” huwa l-angolu tar-rota tal-istering, fi gradi, li tipproduċi aċċellerazzjoni laterali stabbli (ikkoreġuta permezz tal-metodi speċifikati fil-paragrafu 5.11.3) ta’ 0,3 g għall-vettura tat-test. Permezz ta’ rigressjoni lineari, tiġi kkalkulata A, sal-eqreb 0,1 grad, minn kull wieħed mis-sitt testijiet ta’ żieda bil-mod fl-istering. Il-valur assolut tas-sitt valuri A kkalkulati jsir il-medja tiegħu u jitqarreb għall-eqreb 0,1 gradi sabiex tiġi prodotta l-kwantità finali A, użata hawn taħt. |
| --- | --- |

5.6.1.

Mit-testijiet ta’ żieda bil-mod fl-istering, tiġi stabbilita l-kwantità “A”. “A” huwa l-angolu tar-rota tal-istering, fi gradi, li tipproduċi aċċellerazzjoni laterali stabbli (ikkoreġuta permezz tal-metodi speċifikati fil-paragrafu 5.11.3) ta’ 0,3 g għall-vettura tat-test. Permezz ta’ rigressjoni lineari, tiġi kkalkulata A, sal-eqreb 0,1 grad, minn kull wieħed mis-sitt testijiet ta’ żieda bil-mod fl-istering. Il-valur assolut tas-sitt valuri A kkalkulati jsir il-medja tiegħu u jitqarreb għall-eqreb 0,1 gradi sabiex tiġi prodotta l-kwantità finali A, użata hawn taħt.

5.7.   Wara li tiġi stabbilita l-kwantità A, mingħajr ma jinbidlu t-tajers, terġa’ ssir il-proċedura ta’ kundizzjonament tat-tajers deskritta fil-paragrafu 5.5, immedjatament qabel ma jsir is-Sine with Dwell test tal-paragrafu 5.9. L-ewwel sensiela ta’ Sine with Dwell tests għandha tibda fi żmien sagħtejn wara t-tlestija tat-testijiet tas-sewqan li jiżdied bil-mod imsemmija fil-paragrafu 5.6.

5.8.   Iċċekkja li s-sistema ESC hija attivata billi tiżgura li l-bozoz indikattivi ta’ malfunzjoni fl-ESC u “ESC Off” (jekk ipprovduti) ma jkunux mixgħula.

5.9.   Sine with Dwell test tal-intervent f’każ ta’ oversteer u l-grad ta’ rispons.

Il-vettura tiġi sottoposta għal żewġ serji ta’ testijiet li jużaw mudell tal-istering ta’ mewġa sinusojdali bi frekwenza ta’ 0,7 Hz b’tardjar ta’ 500 ms li jibda fit-tieni l-ogħla amplitudni kif muri fil-Grafika 2 (it-testijiet Sine with Dwell). Serje waħda tuża dawrien lejn ix-xellug (anticlockwise), u s-serje l-oħra tuża dawrien lejn il-lemin (clockwise) għall-ewwel nofs ċiklu. Il-vettura titħalla tiksaħ bejn kull ġirja ta’ ttestjar għal perjodu bejn 1,5 sa ħames minuti, bil-vettura wieqfa.

Grafika 2

Sine with Dwell

Image

| 5.9.1. | Il-moviment tal-istering jinbeda bil-vettura miexja mingħajr il-gass magħfus, f’ger għoli b’veloċità ta’ 80 ± 2 km/h. |
| --- | --- |

5.9.1.

Il-moviment tal-istering jinbeda bil-vettura miexja mingħajr il-gass magħfus, f’ger għoli b’veloċità ta’ 80 ± 2 km/h.

| 5.9.2. | L-amplitudni tal-istering għall-ġirja inizjali ta’ kull serje hija ta’ 1,5 A, fejn A huwa l-angolu tal-istering stabbilit fil-paragrafu 5.6.1. |
| --- | --- |

5.9.2.

L-amplitudni tal-istering għall-ġirja inizjali ta’ kull serje hija ta’ 1,5 A, fejn A huwa l-angolu tal-istering stabbilit fil-paragrafu 5.6.1.

| 5.9.3. | F’kull serje ta’ ġirjiet tat-test, l-amplitudni tal-istering tiżdied minn ġirja għall-oħra, b’0,5 A, bil-kundizzjoni li l-ebda ġirja minn dawn ma tirriżulta f’amplitudni tal-istering akbar minn dik tal-ġirja finali speċifikata fil-paragrafu 5.9.4. |
| --- | --- |

5.9.3.

F’kull serje ta’ ġirjiet tat-test, l-amplitudni tal-istering tiżdied minn ġirja għall-oħra, b’0,5 A, bil-kundizzjoni li l-ebda ġirja minn dawn ma tirriżulta f’amplitudni tal-istering akbar minn dik tal-ġirja finali speċifikata fil-paragrafu 5.9.4.

| 5.9.4. | L-amplitudni tal-istering tal-ġirja finali f’kull serje tkun l-akbar waħda minn 6,5 A jew 270 grad, bil-kundizzjoni li d-daqs ikkalkulat ta’ 6,5 A jkun 300 grad jew inqas. Jekk kwalunkwe żieda ta’ minn 0,5 A, sa 6,5 A, tkun akbar minn 300 grad, l-amplitudni tal-istering tal-ġirja finali għandha tkun 300 grad. |
| --- | --- |

5.9.4.

L-amplitudni tal-istering tal-ġirja finali f’kull serje tkun l-akbar waħda minn 6,5 A jew 270 grad, bil-kundizzjoni li d-daqs ikkalkulat ta’ 6,5 A jkun 300 grad jew inqas. Jekk kwalunkwe żieda ta’ minn 0,5 A, sa 6,5 A, tkun akbar minn 300 grad, l-amplitudni tal-istering tal-ġirja finali għandha tkun 300 grad.

| 5.9.5. | Meta jitlestew iż-żewġ serje ta’ ġirjiet tat-test, isir l-ipproċessar ta’ wara tal-informazzjoni dwar ir-rata tal-imbardata u l-aċċellerazzjoni laterali kif speċifikat fil-paragrafu 5.11. |
| --- | --- |

5.9.5.

Meta jitlestew iż-żewġ serje ta’ ġirjiet tat-test, isir l-ipproċessar ta’ wara tal-informazzjoni dwar ir-rata tal-imbardata u l-aċċellerazzjoni laterali kif speċifikat fil-paragrafu 5.11.

5.10.   Rilevament ta’ malfunzjoni fl-ESC

| 5.10.1. | Issimula malfunzjoni waħda jew aktar fl-ESC billi tiskonnettja s-sors tal-enerġija għal kwalunkwe komponent tal-ESC, jew billi tiskonnettja kwalunkwe konnessjoni elettrika bejn il-komponenti tal-ESC (bil-vettura mitfija). Meta tissimula malfunzjoni fl-ESC, il-konnessjonijiet elettriċi għall-bozza/bozoz indikattiva/oi u/jew għal kontroll(i) fakultattiv(i) tas-sistema ESC ma għandhomx jiġu skonnessi. |
| --- | --- |

5.10.1.

Issimula malfunzjoni waħda jew aktar fl-ESC billi tiskonnettja s-sors tal-enerġija għal kwalunkwe komponent tal-ESC, jew billi tiskonnettja kwalunkwe konnessjoni elettrika bejn il-komponenti tal-ESC (bil-vettura mitfija). Meta tissimula malfunzjoni fl-ESC, il-konnessjonijiet elettriċi għall-bozza/bozoz indikattiva/oi u/jew għal kontroll(i) fakultattiv(i) tas-sistema ESC ma għandhomx jiġu skonnessi.

| 5.10.2. | Bil-vettura inizjalment wieqfa u s-sistema ta’ llokkjar tal-ignixin fil-pożizzjoni “Lock” jew “Off”, aqleb is-sistema ta’ llokkjar tal-ignixin għall-pożizzjoni “Start” u startja l-magna. Suq il-vettura ‘l quddiem biex tikseb veloċità tal-vettura ta’ 48 + 8 km/h. Mhux iżjed tard minn 30 sekonda wara li tkun ġiet startjata l-magna u saż-żewġ minuti ta’ wara b’din il-veloċità, agħmel mill-inqas manuvra waħda ta’ dawrien bla xkiel fuq ix-xellug u fuq il-lemin mingħajr ma titlef l-istabbiltà direzzjonali u għafas il-brejk darba biss. Ivverifika li l-indikatur ta’ malfunzjoni fl-ESC jixgħel skont il-paragrafu 3.4 sat-tmiem ta’ dawn il-manuvri. |
| --- | --- |

5.10.2.

Bil-vettura inizjalment wieqfa u s-sistema ta’ llokkjar tal-ignixin fil-pożizzjoni “Lock” jew “Off”, aqleb is-sistema ta’ llokkjar tal-ignixin għall-pożizzjoni “Start” u startja l-magna. Suq il-vettura ‘l quddiem biex tikseb veloċità tal-vettura ta’ 48 + 8 km/h. Mhux iżjed tard minn 30 sekonda wara li tkun ġiet startjata l-magna u saż-żewġ minuti ta’ wara b’din il-veloċità, agħmel mill-inqas manuvra waħda ta’ dawrien bla xkiel fuq ix-xellug u fuq il-lemin mingħajr ma titlef l-istabbiltà direzzjonali u għafas il-brejk darba biss. Ivverifika li l-indikatur ta’ malfunzjoni fl-ESC jixgħel skont il-paragrafu 3.4 sat-tmiem ta’ dawn il-manuvri.

| 5.10.3. | Waqqaf il-vettura, aqleb is-sistema ta’ llokkjar tal-ignixin għall-pożizzjoni “Lock” jew “Off”. Wara ħames minuti, aqleb is-sistema ta’ llokkjar tal-ignixin għall-pożizzjoni “Start” u qabbad il-magna. Ivverifika li l-indikatur ta’ malfunzjoni fl-ESC jerġa’ jixgħel biex jindika malfunzjoni u jibqa’ mixgħul sakemm il-magna tkun qiegħda taħdem jew sakemm jissewwa d-difett. |
| --- | --- |

5.10.3.

Waqqaf il-vettura, aqleb is-sistema ta’ llokkjar tal-ignixin għall-pożizzjoni “Lock” jew “Off”. Wara ħames minuti, aqleb is-sistema ta’ llokkjar tal-ignixin għall-pożizzjoni “Start” u qabbad il-magna. Ivverifika li l-indikatur ta’ malfunzjoni fl-ESC jerġa’ jixgħel biex jindika malfunzjoni u jibqa’ mixgħul sakemm il-magna tkun qiegħda taħdem jew sakemm jissewwa d-difett.

| 5.10.4. | Aqleb is-sistema ta’ llokjar tal-ignixin għall-pożizzjoni “Lock” jew “Off”. Reġġa’ s-sistema ESC għal funzjonament normali, aqleb is-sistema tal-ignixin għall-pożizzjoni “Start” u startja l-magna. Erġa’ agħmel il-manuvra deskritta fil-paragrafu 5.10.2 u vverifika li l-bozza indikattiva tkun intfiet sa dan il-ħin jew immedjatament wara. |
| --- | --- |

5.10.4.

Aqleb is-sistema ta’ llokjar tal-ignixin għall-pożizzjoni “Lock” jew “Off”. Reġġa’ s-sistema ESC għal funzjonament normali, aqleb is-sistema tal-ignixin għall-pożizzjoni “Start” u startja l-magna. Erġa’ agħmel il-manuvra deskritta fil-paragrafu 5.10.2 u vverifika li l-bozza indikattiva tkun intfiet sa dan il-ħin jew immedjatament wara.

5.11.   L-ipproċessar tad-dejta ta’ wara – kalkolazzjonijiet għall-metrika tal-prestazzjoni

Il-kejl u l-kalkolazzjonijiet tar-rata tal-imbardata u tal-ispostament laterali għandhom jiġu pproċessati bl-użu tal-metodi speċifikati fil-paragrafi 5.11.1 sa 5.11.8.

| 5.11.1. | Id-dejta mhux ipproċessata dwar l-angolu tal-istering tiġi ffiltrata bi 12-pole phaseless Butterworth filter u frekwenza ta’ qtugħ ta’ 10 Hz. Id-dejta ffiltrata mbagħad tinġieb għal żero sabiex jitneħħew l-impreċizjonijiet tas-sensor bl-użu ta’ dejta statika ta’ qabel it-test. |
| --- | --- |

5.11.1.

Id-dejta mhux ipproċessata dwar l-angolu tal-istering tiġi ffiltrata bi 12-pole phaseless Butterworth filter u frekwenza ta’ qtugħ ta’ 10 Hz. Id-dejta ffiltrata mbagħad tinġieb għal żero sabiex jitneħħew l-impreċizjonijiet tas-sensor bl-użu ta’ dejta statika ta’ qabel it-test.

| 5.11.2. | Id-dejta mhux ipproċessata dwar ir-rata tal-imbardata tiġi ffiltrata bi 12-pole phaseless Butterworth filter u frekwenza ta’ qtugħ ta’ 6 Hz. Id-dejta ffiltrata mbagħad tinġieb għal żero sabiex jitneħħew l-impreċizjonijiet tas-sensor bl-użu ta’ dejta statika ta’ qabel it-test. |
| --- | --- |

5.11.2.

Id-dejta mhux ipproċessata dwar ir-rata tal-imbardata tiġi ffiltrata bi 12-pole phaseless Butterworth filter u frekwenza ta’ qtugħ ta’ 6 Hz. Id-dejta ffiltrata mbagħad tinġieb għal żero sabiex jitneħħew l-impreċizjonijiet tas-sensor bl-użu ta’ dejta statika ta’ qabel it-test.

| 5.11.3. | Id-dejta mhux ipproċessata dwar l-aċċellerazzjoni laterali tiġi ffiltrata bi 12-pole phaseless Butterworth filter u frekwenza ta’ qtugħ ta’ 6 Hz. Id-dejta ffiltrata mbagħad tinġieb għal żero sabiex jitneħħew l-impreċizjonijiet tas-sensor bl-użu ta’ dejta statika ta’ qabel it-test. Id-dejta dwar l-aċċellerazzjoni laterali fiċ-ċentru tal-gravità tal-vettura hija stabbilita bit-tneħħija tal-effetti kkawżati mill-qlib tal-korp tal-vettura u b’korrezzjoni għall-ispostament tas-sensor permezz tal-użu tat-trasformazzjoni tal-koordinati. Għall-ġbir tad-dejta, l-aċċellerometru laterali għandu jkun ippożizzjonat kemm jista’ jkun qrib il-pożizzjoni taċ-ċentri tal-gravità lonġitudinali u laterali tal-vettura. |
| --- | --- |

5.11.3.

Id-dejta mhux ipproċessata dwar l-aċċellerazzjoni laterali tiġi ffiltrata bi 12-pole phaseless Butterworth filter u frekwenza ta’ qtugħ ta’ 6 Hz. Id-dejta ffiltrata mbagħad tinġieb għal żero sabiex jitneħħew l-impreċizjonijiet tas-sensor bl-użu ta’ dejta statika ta’ qabel it-test. Id-dejta dwar l-aċċellerazzjoni laterali fiċ-ċentru tal-gravità tal-vettura hija stabbilita bit-tneħħija tal-effetti kkawżati mill-qlib tal-korp tal-vettura u b’korrezzjoni għall-ispostament tas-sensor permezz tal-użu tat-trasformazzjoni tal-koordinati. Għall-ġbir tad-dejta, l-aċċellerometru laterali għandu jkun ippożizzjonat kemm jista’ jkun qrib il-pożizzjoni taċ-ċentri tal-gravità lonġitudinali u laterali tal-vettura.

| 5.11.4. | Il-veloċità tar-rota tal-istering tiġi stabbilita bid-differenzjar tad-dejta ffiltrata dwar l-angolu tar-rota tal-istering. Il-veloċità tar-rota tal-istering imbagħad tiġi ffiltrata b’filtu ta’ medja mobbli tat-tħaddim ta’ 0,1 sekonda. |
| --- | --- |

5.11.4.

Il-veloċità tar-rota tal-istering tiġi stabbilita bid-differenzjar tad-dejta ffiltrata dwar l-angolu tar-rota tal-istering. Il-veloċità tar-rota tal-istering imbagħad tiġi ffiltrata b’filtu ta’ medja mobbli tat-tħaddim ta’ 0,1 sekonda.

| 5.11.5. | Il-kanali tad-dejta dwar l-aċċellerazzjoni laterali, ir-rata tal-imbardata u l-angolu tal-istering jinġiebu għal żero bl-użu ta’ “medda tal-ażżerament” (zeroing range) definita. Il-metodi użati sabiex tiġi stabbilita l-medda tal-ażżerament huma definiti fil-paragrafi 5.11.5.1 u 5.11.5.2. |
| --- | --- |

5.11.5.

Il-kanali tad-dejta dwar l-aċċellerazzjoni laterali, ir-rata tal-imbardata u l-angolu tal-istering jinġiebu għal żero bl-użu ta’ “medda tal-ażżerament” (zeroing range) definita. Il-metodi użati sabiex tiġi stabbilita l-medda tal-ażżerament huma definiti fil-paragrafi 5.11.5.1 u 5.11.5.2.

| 5.11.5.1. | Billi tintuża d-dejta dwar ir-rata tar-rota tal-istering ikkalkulata bl-użu tal-metodi deskritti fil-paragrafu 5.11.4, jiġi identifikat l-ewwel mument li r-rata tar-rota tal-istering taqbeż il-75 grad/sekonda. Minn dan il-punt, ir-rata tar-rota tal-istering għandha tibqa’ akbar minn 75 grad/sekonda għal mill-inqas 200 ms. Jekk ma tintlaħaqx it-tieni kundizzjoni, jiġi identifikat il-mument segwenti li r-rata tar-rota tal-istering taqbeż il-75 grad/sekonda u jkun applikat il-kontroll tal-validità ta’ 200 ms. Dan il-proċess iterattiv ikompli sakemm iż-żewġ kundizzjonijiet finalment jiġu ssodisfati. |
| --- | --- |

5.11.5.1.

Billi tintuża d-dejta dwar ir-rata tar-rota tal-istering ikkalkulata bl-użu tal-metodi deskritti fil-paragrafu 5.11.4, jiġi identifikat l-ewwel mument li r-rata tar-rota tal-istering taqbeż il-75 grad/sekonda. Minn dan il-punt, ir-rata tar-rota tal-istering għandha tibqa’ akbar minn 75 grad/sekonda għal mill-inqas 200 ms. Jekk ma tintlaħaqx it-tieni kundizzjoni, jiġi identifikat il-mument segwenti li r-rata tar-rota tal-istering taqbeż il-75 grad/sekonda u jkun applikat il-kontroll tal-validità ta’ 200 ms. Dan il-proċess iterattiv ikompli sakemm iż-żewġ kundizzjonijiet finalment jiġu ssodisfati.

| 5.11.5.2. | Il-“medda tal-ażżerament” hija definita bħala l-perjodu ta’ ħin ta’ 1,0 sekonda qabel il-mument li r-rata tal-istering taqbeż il-75 grad/sekonda (jiġifieri, il-mument li l-veloċità tal-istering taqbeż il-75 grad/sekonda jiddefinixxi t-tmiem tal-“medda tal-ażżerament”). |
| --- | --- |

5.11.5.2.

Il-“medda tal-ażżerament” hija definita bħala l-perjodu ta’ ħin ta’ 1,0 sekonda qabel il-mument li r-rata tal-istering taqbeż il-75 grad/sekonda (jiġifieri, il-mument li l-veloċità tal-istering taqbeż il-75 grad/sekonda jiddefinixxi t-tmiem tal-“medda tal-ażżerament”).

| 5.11.6. | Il-Bidu tal-Bdil ta’ Direzzjoni (Beginning of Steer - BOS) huwa definit bħala l-ewwel mument meta d-dejta ffiltrata u ażżerata tal-angolu tal-istering tilħaq -5 gradi (meta l-input inizjali tal-istering ikun lejn ix-xellug) jew + 5 gradi (meta l-input inizjali tal-istering ikun lejn il-lemin) wara ħin li jiddefinixxi t-tmiem tal-“medda tal-ażżerament.” Il-valur għall-ħin fil-BOS huwa interpolat. |
| --- | --- |

5.11.6.

Il-Bidu tal-Bdil ta’ Direzzjoni (Beginning of Steer - BOS) huwa definit bħala l-ewwel mument meta d-dejta ffiltrata u ażżerata tal-angolu tal-istering tilħaq -5 gradi (meta l-input inizjali tal-istering ikun lejn ix-xellug) jew + 5 gradi (meta l-input inizjali tal-istering ikun lejn il-lemin) wara ħin li jiddefinixxi t-tmiem tal-“medda tal-ażżerament.” Il-valur għall-ħin fil-BOS huwa interpolat.

| 5.11.7. | It-Tmiem tal-Bdil tad-Direzzjoni (Completion of Steer) (COS) huwa definit bħala l-ħin meta l-angolu tar-rota l-istering jerġa’ lura għal żero fit-tmiem tal-manuvra tal-istering Sine with Dwell. Il-valur għall-ħin fl-angolu ta’ żero gradi tar-rota tal-istering huwa interpolat. |
| --- | --- |

5.11.7.

It-Tmiem tal-Bdil tad-Direzzjoni (Completion of Steer) (COS) huwa definit bħala l-ħin meta l-angolu tar-rota l-istering jerġa’ lura għal żero fit-tmiem tal-manuvra tal-istering Sine with Dwell. Il-valur għall-ħin fl-angolu ta’ żero gradi tar-rota tal-istering huwa interpolat.

| 5.11.8. | It-tieni quċċata tal-imbardata hija definita bħala l-ewwel quċċata lokali tar-rata tal-imbardata prodotta mit-treġġigħ lura tar-rota tal-istering. Ir-rati tal-imbardata ma’ 1,0 u 1,75 sekondi wara l-COS huma ddeterminati permezz ta’ interpolazzjoni. |
| --- | --- |

5.11.8.

It-tieni quċċata tal-imbardata hija definita bħala l-ewwel quċċata lokali tar-rata tal-imbardata prodotta mit-treġġigħ lura tar-rota tal-istering. Ir-rati tal-imbardata ma’ 1,0 u 1,75 sekondi wara l-COS huma ddeterminati permezz ta’ interpolazzjoni.

| 5.11.9. | Stabbilixxi l-veloċità laterali billi tintegra d-dejta kkoreġuta, iffiltrata u ażżerata tal-aċċellerazzjoni laterali. Veloċità laterali żero fil-punt tal-BOS. Stabbilixxi l-ispostament laterali billi tintegra l-veloċità laterali miġjuba għal żero. Spostament laterali żero fil-punt tal-BOS. Il-kejl tal-ispostament laterali jsir 1,07 sekondi wara l-punt tal-BOS u huwa determinat permezz ta’ interpolazzjoni. |
| --- | --- |

5.11.9.

Stabbilixxi l-veloċità laterali billi tintegra d-dejta kkoreġuta, iffiltrata u ażżerata tal-aċċellerazzjoni laterali. Veloċità laterali żero fil-punt tal-BOS. Stabbilixxi l-ispostament laterali billi tintegra l-veloċità laterali miġjuba għal żero. Spostament laterali żero fil-punt tal-BOS. Il-kejl tal-ispostament laterali jsir 1,07 sekondi wara l-punt tal-BOS u huwa determinat permezz ta’ interpolazzjoni.

PARTI B.   REKWIŻITI SPEĊJALI LI GĦANDHOM JIĠU APPLIKATI GĦAS-SISTEMI TA’ ASSISTENZA FL-IBBREJKJAR, FEJN INSTALLATI

1.   ĠENERALI

Ir-rekwiżiti li ġejjin japplikaw għal vetturi mgħammra b’Sistemi għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar (BAS) kif definiti fil-paragrafu 2.34 ta’ dan ir-Regolament u ddikjarati fil-Komunikazzjoni tal-Anness 1, paragrafu 22 ta’ dan ir-Regolament.

Minbarra r-rekwiżiti ta’ dan l-anness, is-Sistemi għall-Assistenza fl-Ibbrejkjar għandhom ikunu soġġetti wkoll għal kwalunkwe rekwiżit rilevanti li hemm f’postijiet oħrajn f’dan ir-Regolament.

Minbarra r-rekwiżiti ta’ dan l-anness, il-vetturi b’BAS għandhom ikunu mgħammra wkoll b’ABS b’mod konformi mal-Anness 6.

1.1.   Karatteristiki ġenerali tal-prestazzjoni għal sistemi tal-BAS tal-Kategorija “A”

Meta kundizzjoni ta’ emerġenza tkun ġiet rilevata minħabba forza relattivament għolja tal-pedala, il-forza tal-pedala addizzjonali li tintuża biex tikkawża ċiklar sħiħ tal-ABS għandha titnaqqas meta mqabbla mal-forza tal-pedala meħtieġa mingħajr it-tħaddim tas-sistema tal-BAS.

Il-konformità ma’ dan ir-rekwiżit tintwera jekk id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 3.1 sa 3.3 ta’ din il-parti ta’ dan l-anness jiġu ssodisfati.

1.2.   Karatteristiki ġenerali tal-prestazzjoni għal sistemi tal-BAS tal-Kategorija “B”

Meta kundizzjoni ta’ emerġenza tkun ġiet rilevata, tal-inqas permezz ta’ applikazzjoni mgħaġġla ħafna tal-pedala, is-sistema tal-BAS għandha tgħolli l-pressjoni biex tipprovdi r-rata massima li tista’ tinkiseb tal-ibbrejkjar jew biex tikkawża ċ-ċiklar sħiħ tal-ABS.

Il-konformità ma’ dan ir-rekwiżit tintwera jekk id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 4.1 sa 4.3 jiġu ssodisfati.

2.   REKWIŻITI TAT-TEST ĠENERALI

2.1.   Fatturi varjabbli

Filwaqt li jitwettqu t-testijiet deskritti fil-parti B ta’ dan l-anness, għandhom jitkejlu l-varjabbli li ġejjin:

| 2.1.1. | Il-forza tal-pedala tal-brejk, Fp; |
| --- | --- |

2.1.1.

Il-forza tal-pedala tal-brejk, Fp;

| 2.1.2. | Il-veloċità tal-vettura, vx; |
| --- | --- |

2.1.2.

Il-veloċità tal-vettura, vx;

| 2.1.3. | Id-deċellerazzjoni tal-vettura, ax; |
| --- | --- |

2.1.3.

Id-deċellerazzjoni tal-vettura, ax;

| 2.1.4. | It-temperatura tal-brejk, Td; |
| --- | --- |

2.1.4.

It-temperatura tal-brejk, Td;

| 2.1.5. | Pressjoni tal-brejk, P meta applikabbli; |
| --- | --- |

2.1.5.

Pressjoni tal-brejk, P meta applikabbli;

| 2.1.6. | Il-veloċità tal-pedala tal-brejk, vp, imkejla miċ-ċentru tal-pjanċa tal-pedala jew f’pożizzjoni fuq il-mekkaniżmu tal-pedala fejn l-ispostament huwa proporzjonali għaċ-ċaqliq fiċ-ċentru tal-pjanċa tal-pedala biex jitħalla li jsir kalibrar sempliċi tal-kejl. |
| --- | --- |

2.1.6.

Il-veloċità tal-pedala tal-brejk, vp, imkejla miċ-ċentru tal-pjanċa tal-pedala jew f’pożizzjoni fuq il-mekkaniżmu tal-pedala fejn l-ispostament huwa proporzjonali għaċ-ċaqliq fiċ-ċentru tal-pjanċa tal-pedala biex jitħalla li jsir kalibrar sempliċi tal-kejl.

2.2.   L-apparat għall-kejl

| 2.2.1. | Il-varjabbli elenkati fil-paragrafu 2.1 għandhom jitkejlu permezz ta’ transducers xierqa. Preċiżjoni, firxiet operattivi, tekniki ta’ filtrazzjoni, ipproċessar tad-dejta u rekwiżiti oħrajn huma deskritti fl-Istandard ISO 15037-1: 2006. 2006. |
| --- | --- |

2.2.1.

Il-varjabbli elenkati fil-paragrafu 2.1 għandhom jitkejlu permezz ta’ transducers xierqa. Preċiżjoni, firxiet operattivi, tekniki ta’ filtrazzjoni, ipproċessar tad-dejta u rekwiżiti oħrajn huma deskritti fl-Istandard ISO 15037-1: 2006. 2006.

| 2.2.2. | Il-preċiżjoni tal-forza tal-pedala u kejl tat-temperatura tad-disk għandhom ikunu kif ġej:







  Sistema b’medda varjabbli | Medda tipika ta’ tħaddim tat-transducers | Għadd massimu rrakkomandat ta’ żbalji ta’ rekordjar |
| --- | --- | --- | --- |
| Forza tal-pedala | Minn 0 sa 2 000 N | ± 10 N |
| Temperatura tal-brejk | 0 – 1 000 °C | ± 5 °C |
| Pressjoni tal-brejk (*) | 0 – 20 MPa (*) | ± 100 kPa (*) |

2.2.2.

Il-preċiżjoni tal-forza tal-pedala u kejl tat-temperatura tad-disk għandhom ikunu kif ġej:

Sistema b’medda varjabbli

Medda tipika ta’ tħaddim tat-transducers

Għadd massimu rrakkomandat ta’ żbalji ta’ rekordjar

Forza tal-pedala

Minn 0 sa 2 000 N

± 10 N

Temperatura tal-brejk

0 – 1 000 °C

± 5 °C

Pressjoni tal-brejk (*)

0 – 20 MPa (*)

± 100 kPa (*)

| 2.2.3. | Dettalji dwar l-ipproċessar tad-dejta analoga u diġitali tal-proċeduri tat-test tal-BAS huma deskritti fl-Appendiċi 5 ta’ dan l-anness. Biex tinkiseb id-dejta, hija meħtieġa rata ta’ kampjunar ta’ mill-inqas 500 Hz. |
| --- | --- |

2.2.3.

Dettalji dwar l-ipproċessar tad-dejta analoga u diġitali tal-proċeduri tat-test tal-BAS huma deskritti fl-Appendiċi 5 ta’ dan l-anness. Biex tinkiseb id-dejta, hija meħtieġa rata ta’ kampjunar ta’ mill-inqas 500 Hz.

| 2.2.4. | Metodi alternattivi ta’ kejl għal dawk li hemm referenza għalihom fil-paragrafu 2.2.3 jistgħu jintużaw, sakemm juru tal-inqas livell ekwivalenti ta’ preċiżjoni. |
| --- | --- |

2.2.4.

Metodi alternattivi ta’ kejl għal dawk li hemm referenza għalihom fil-paragrafu 2.2.3 jistgħu jintużaw, sakemm juru tal-inqas livell ekwivalenti ta’ preċiżjoni.

2.3.   Kundizzjonijiet tat-test

| 2.3.1. | Kundizzjoni għat-tagħbija tal-vettura tat-test: Il-vettura m’għandhiex tkun mgħġobbija. Jista’ jkun hemm, minbarra s-sewwieq, persuna oħra fis-sit ta’ quddiem li tkun responsabbli biex tirreġistra r-riżultati tat-testijiet. |
| --- | --- |

2.3.1.

Kundizzjoni għat-tagħbija tal-vettura tat-test: Il-vettura m’għandhiex tkun mgħġobbija. Jista’ jkun hemm, minbarra s-sewwieq, persuna oħra fis-sit ta’ quddiem li tkun responsabbli biex tirreġistra r-riżultati tat-testijiet.

| 2.3.2. | It-testijiet tal-ibbrejkjar għandhom jitwettqu fuq wiċċ xott li jippermetti aderenza tajba. |
| --- | --- |

2.3.2.

It-testijiet tal-ibbrejkjar għandhom jitwettqu fuq wiċċ xott li jippermetti aderenza tajba.

2.4.   Metodu tat-test

| 2.4.1. | It-testijiet kif deskritti fil-paragrafi 3 u 4 ta’ din il-parti għandhom jitwettqu mill-veloċità tat-test ta’ 100 ± 2 km/h. Il-vettura għandha tinstaq fil-veloċità tat-test f’linja dritta. |
| --- | --- |

2.4.1.

It-testijiet kif deskritti fil-paragrafi 3 u 4 ta’ din il-parti għandhom jitwettqu mill-veloċità tat-test ta’ 100 ± 2 km/h. Il-vettura għandha tinstaq fil-veloċità tat-test f’linja dritta.

| 2.4.2. | It-temperatura medja tal-brejkijiet għandha tkun skont il-paragrafu 1.4.1.1 tal-Anness 3. |
| --- | --- |

2.4.2.

It-temperatura medja tal-brejkijiet għandha tkun skont il-paragrafu 1.4.1.1 tal-Anness 3.

| 2.4.3. | Għat-testijiet, il-ħin tar-referenza, t0, huwa definit bħala l-mument meta l-forza tal-pedala tal-brejk tilħaq 20 N.

  Nota: Għall-vetturi mgħammra b’sistema ta’ brejk megħjuna minn sors ta’ enerġija, il-forza tal-pedala applikata meħtieġa tiddependi fuq il-livell ta’ enerġija li teżisti fit-tagħmir tal-ħżin tal-enerġija. Għalhekk, għandu jiġi żgurat livell biżżejjed ta’ enerġija fil-bidu tat-test. |
| --- | --- |

2.4.3.

Għat-testijiet, il-ħin tar-referenza, t0, huwa definit bħala l-mument meta l-forza tal-pedala tal-brejk tilħaq 20 N.

Nota: Għall-vetturi mgħammra b’sistema ta’ brejk megħjuna minn sors ta’ enerġija, il-forza tal-pedala applikata meħtieġa tiddependi fuq il-livell ta’ enerġija li teżisti fit-tagħmir tal-ħżin tal-enerġija. Għalhekk, għandu jiġi żgurat livell biżżejjed ta’ enerġija fil-bidu tat-test.

3.   EVALWAZZJONI TAL-PREŻENZA TA’ BAS TAL-KATEGORIJA “A”

BAS tal-kategorija “A” għandha tissodisfa r-rekwiżiti tat-test li hemm fil-paragrafi 3.1 u 3.2.

3.1.   Test 1: Test ta’ referenza sabiex jiġu ddeterminati FABS u aABS.

| 3.1.1. | Il-valuri ta’ referenza FABS u aABS għandhom jiġu ddeterminati skont il-proċedura deskritta fl-Appendiċi 4 ta’ dan l-anness. |
| --- | --- |

3.1.1.

Il-valuri ta’ referenza FABS u aABS għandhom jiġu ddeterminati skont il-proċedura deskritta fl-Appendiċi 4 ta’ dan l-anness.

3.2.   Test 2: Għall-attivazzjoni tal-BAS

| 3.2.1. | Ladarba tkun ġiet rilevata kundizzjoni tal-ibbrejkjar ta’ emerġenza, is-sistemi sensittivi għall-forza tal-pedala għandhom juru żieda sinifikanti fil-proporzjon ta’:






  (a) | Pressjoni fil-linji tal-brejkijiet mal-forza tal-pedala tal-brejk, fejn huwa permess mill-paragrafu 3.2.5.; jew |
| --- | --- | --- |

3.2.1.

Ladarba tkun ġiet rilevata kundizzjoni tal-ibbrejkjar ta’ emerġenza, is-sistemi sensittivi għall-forza tal-pedala għandhom juru żieda sinifikanti fil-proporzjon ta’:

(a)

Pressjoni fil-linji tal-brejkijiet mal-forza tal-pedala tal-brejk, fejn huwa permess mill-paragrafu 3.2.5.; jew

| (b) | Deċellarazzjoni tal-vettura mal-forza tal-pedala tal-brejk. |
| --- | --- |

(b)

Deċellarazzjoni tal-vettura mal-forza tal-pedala tal-brejk.

| 3.2.2. | Ir-rekwiżiti tal-prestazzjoni għal BAS tal-kategorija “A” jiġu ssodisfati jekk tkun tista’ tiġi definita l-karatteristika speċifika ta’ applikazzjoni tal-brejk li turi tnaqqis ta’ bejn 40 % u 80 % fil-forza tal-pedala tal-brejk meħtieġa għal (FABS - FT) meta mqabbla ma’ (FABS extrapolated - FT). |
| --- | --- |

3.2.2.

Ir-rekwiżiti tal-prestazzjoni għal BAS tal-kategorija “A” jiġu ssodisfati jekk tkun tista’ tiġi definita l-karatteristika speċifika ta’ applikazzjoni tal-brejk li turi tnaqqis ta’ bejn 40 % u 80 % fil-forza tal-pedala tal-brejk meħtieġa għal (FABS - FT) meta mqabbla ma’ (FABS extrapolated - FT).

| 3.2.3. | FT u aT huma limitu tal-forza u limitu tad-deċellarazzjoni kif jidhru fil-Grafika 1a. Il-valuri tal-FT u aT għandhom jiġu pprovduti lis-Servizz Tekniku fil-waqt tal-preżentazzjoni tal-applikazzjoni għall-approvazzjoni tat-tip. Il-valur tal-aT għandu jkun bejn 3,5 m/s2 u 5,0 m/s2.

  Grafika 1a


  Il-karatteristika tal-forza tal-pedala meħtieġa sabiex tinkiseb id-deċellerazzjoni massima b’BAS tal-kategorija “A” |
| --- | --- |

3.2.3.

FT u aT huma limitu tal-forza u limitu tad-deċellarazzjoni kif jidhru fil-Grafika 1a. Il-valuri tal-FT u aT għandhom jiġu pprovduti lis-Servizz Tekniku fil-waqt tal-preżentazzjoni tal-applikazzjoni għall-approvazzjoni tat-tip. Il-valur tal-aT għandu jkun bejn 3,5 m/s2 u 5,0 m/s2.

Grafika 1a

Il-karatteristika tal-forza tal-pedala meħtieġa sabiex tinkiseb id-deċellerazzjoni massima b’BAS tal-kategorija “A”

Image

| 3.2.4. | Titpinġa linja dritta mill-oriġini u li tgħaddi mill-punt FT, aT (kif jidher fil-Grafika 1a). Il-valur tal-forza tal-pedala tal-brejk “F”, fil-punt ta’ intersezzjoni bejn din il-linja u linja orizzontali ddefinita mill-a = aABS, hija definita bħala FABS, extrapolated: |
| --- | --- |

3.2.4.

Titpinġa linja dritta mill-oriġini u li tgħaddi mill-punt FT, aT (kif jidher fil-Grafika 1a). Il-valur tal-forza tal-pedala tal-brejk “F”, fil-punt ta’ intersezzjoni bejn din il-linja u linja orizzontali ddefinita mill-a = aABS, hija definita bħala FABS, extrapolated:

Formula

| 3.2.5. | Bħala alternattiva, li tista’ tintgħażel mill-manifattur, fil-każ ta’ vetturi ta’ kategorija N1, jew M1 derivati minn dawk il-vetturi N1, il-massa grossa tal-vettura GVM > 2 500 kg, il-figuri tal-forza tal-pedala għal FT, FABS,min, FABS,max u FABS,extrapolated jistgħu jittieħdu mill-karatteristika tar-rispons tal-pressjoni tal-linja tal-brejk minflok tal-karatteristika tad-deċellerazzjoni tal-vettura. Dan għandu jitkejjel waqt li l-forza tal-pedala tal-brejk tkun qiegħda tiżdied. |
| --- | --- |

3.2.5.

Bħala alternattiva, li tista’ tintgħażel mill-manifattur, fil-każ ta’ vetturi ta’ kategorija N1, jew M1 derivati minn dawk il-vetturi N1, il-massa grossa tal-vettura GVM > 2 500 kg, il-figuri tal-forza tal-pedala għal FT, FABS,min, FABS,max u FABS,extrapolated jistgħu jittieħdu mill-karatteristika tar-rispons tal-pressjoni tal-linja tal-brejk minflok tal-karatteristika tad-deċellerazzjoni tal-vettura. Dan għandu jitkejjel waqt li l-forza tal-pedala tal-brejk tkun qiegħda tiżdied.

| 3.2.5.1. | Il-pressjoni, li biha jibda ċ-ċiklar tal-ABS, għandha tiġi stabbilita billi jsiru ħames testijiet minn 100 ± 2 km/h li fihom, il-pedala tal-brejk tiġi applikata sal-livell li jipproduċi t-tħaddim tal-ABS u l-ħames pressjonijiet li fihom dan jokkorri kif stabbilit mir-reġistrazzjonijiet tal-pressjoni tar-rota ta’ quddiem, għandhom jiġu rreġistrati u l-valur medju miksub bħala PABS. |
| --- | --- |

3.2.5.1.

Il-pressjoni, li biha jibda ċ-ċiklar tal-ABS, għandha tiġi stabbilita billi jsiru ħames testijiet minn 100 ± 2 km/h li fihom, il-pedala tal-brejk tiġi applikata sal-livell li jipproduċi t-tħaddim tal-ABS u l-ħames pressjonijiet li fihom dan jokkorri kif stabbilit mir-reġistrazzjonijiet tal-pressjoni tar-rota ta’ quddiem, għandhom jiġu rreġistrati u l-valur medju miksub bħala PABS.

| 3.2.5.2. | Il-limitu tal-pressjoni PT għandu jiġi ddikjarat mill-manifattur u għandu jikkorrispondi għal deċellerazzjoni fil-medda ta’ 2,5 – 4,5 m/s2. |
| --- | --- |

3.2.5.2.

Il-limitu tal-pressjoni PT għandu jiġi ddikjarat mill-manifattur u għandu jikkorrispondi għal deċellerazzjoni fil-medda ta’ 2,5 – 4,5 m/s2.

| 3.2.5.3. | Il-Grafika 1b għandha tinbena fil-mod stabbilit fil-paragrafu 3.2.4, iżda billi jintuża kejl tal-pressjoni tal-linja biex jiġu ddefiniti l-parametri stabbiliti fil-paragrafu 3.2.5 ta’ din il-parti, fil-każ meta: |
| --- | --- |

3.2.5.3.

Il-Grafika 1b għandha tinbena fil-mod stabbilit fil-paragrafu 3.2.4, iżda billi jintuża kejl tal-pressjoni tal-linja biex jiġu ddefiniti l-parametri stabbiliti fil-paragrafu 3.2.5 ta’ din il-parti, fil-każ meta:

Formula

Grafika 1b

Il-karatteristika tal-forza tal-pedala meħtieġa sabiex tinkiseb id-deċellerazzjoni massima b’BAS tal-kategorija “A”

Image

3.3.   Evalwazzjoni tad-dejta

Il-preżenza ta’ BAS ta’ kategorija “A” tingħata prova tagħha jekk:

FABS,min ≤ FABS ≤ FABS,max

fejn:

FABS,max – FT ≤ (FABS,extrapolated – FT)·0,6

kif ukoll

FABS,min – FT ≥ (FABS,extrapolated – FT)·0,2

4.   VALUTAZZJONI TAL-PREŻENZA TA’ BAS TAL-KATEGORIJA “b”

BAS tal-kategorija “A” għandha tissodisfa r-rekwiżiti tat-test li hemm fil-paragrafi 4.1 u 4.2 ta’ din il-parti.

4.1.   Test 1: Test ta’ referenza sabiex jiġu ddeterminati FABS u aABS.

| 4.1.1. | Il-valuri ta’ referenza FABS u aABS għandhom jiġu ddeterminati skont il-proċedura deskritta fl-Appendiċi 4 ta’ dan l-anness. |
| --- | --- |

4.1.1.

Il-valuri ta’ referenza FABS u aABS għandhom jiġu ddeterminati skont il-proċedura deskritta fl-Appendiċi 4 ta’ dan l-anness.

4.2.   Test 2: Għall-attivazzjoni tal-BAS

Il-vettura għandha tinsaq f’linja dritta bil-veloċità tat-test speċifikata fil-paragrafu 2.4 ta’ din il-parti. Is-sewwieq għandu japplika l-pedala tal-brejk malajr skont il-Grafika 2, bħallikieku qed isir brejkjar ta’ emerġenza sabiex tiġi attivata l-BAS u l-ABS tkun fi stat ta’ ċiklar totali.

Sabiex tiġi attivata l-BAS, il-pedala tal-brejk għandha tiġi applikata kif speċifikat mill-manifattur tal-vettura. Il-manifattur għandu jinnotifika lis-Servizz Tekniku bl-input meħtieġ tal-pedala tal-brejk fil-waqt tal-preżentazzjoni tal-applikazzjoni għall-approvazzjoni tat-tip. Irid jintwera għas-sodisfazzjon tas-Servizz Tekniku li l-BAS taħdem fil-kundizzjonijiet speċifikati mill-manifattur b’mod konformi mal-paragrafu 22.1.2 tal-Anness 1.

Wara t = t0 + 0,8 s u sakemm il-vettura tkun naqqset il-veloċità tagħha għal 15 km/h, il-forza tal-pedala tal-brejk għandha tinżamm bejn FABS, upper u FABS, lower, fejn FABS, upper hija 0,7 FABS u FABS, lower hija 0,5 FABS.

Ir-rekwiżiti jitqiesu li jkunu ġew issodisfati wkoll jekk, wara t = t0 + 0,8 s, il-forza tal-pedala taqa’ għal inqas minn FABS, lower sakemm jiġi ssodisfat ir-rekwiżit tal-paragrafu 4.3.

4.3.   Evalwazzjoni tad-dejta

Il-preżenza tal-BAS tal-kategorija “B” tintwera jekk tinżamm deċellerazzjoni (aBAS) medja ta’ mill-inqas 0,85 · aABS mill-waqt meta t = t0 + 0,8 s għal ħin meta l-veloċità tal-vettura tkun tnaqqset għal 15 km/h.

Grafika 2

Eżempju tat-test 2 ta’ sistema ta’ BAS tal-kategorija “B”

Image

---

(1)  Grupp ta’ fusien għandu jiġi ttrattat bħala fus wieħed u r-roti doppji għandhom jiġu ttrattati bħala rota waħda.

(2)  It-test f’dan l-anness jassumi li d-direzzjoni tal-vettura hija kkontrollata permezz ta’ rota tal-istering. Vetturi li jużaw tipi oħra ta’ kontroll tad-direzzjoni jistgħu jiġu approvati wkoll skont dan l-anness bil-kundizzjoni li l-manifattur ikun jista’ juri lis-Servizz Tekniku li r-rekwiżiti ta’ dan l-anness jistgħu jiġu ssodisfati bl-użu ta’ inputs tal-istering ekwivalenti għall-inputs tal-istering stipulati fil-paragrafu 5 ta’ din il-parti.

(3)  Il-valur “nominali” huwa mifhum bħala l-valur teoretiku fil-mira.

(*)  Applikabbli kif speċifikat fil-paragrafu 3.2.5.

Appendiċi 1

L-użu tas-simulazzjoni tal-istabbiltà dinamika

L-effikaċja tas-sistema tal-kontroll elettroniku tal-istabbiltà tista’tiġi ddeterminata permezz ta’ simulazzjoni kkompjuterizzata.

1.   L-UŻU TAS-SIMULAZZJONI

| 1.1. | Il-funzjoni tal-istabbiltà tal-vettura għandha tintwera mill-manifattur tal-vettura lill-Awtorità tal-Approvazzjoni tat-Tip jew lis-Servizz Tekniku permezz ta’ simulazzjoni tal-manuvri dinamiċi tal-paragrafu 5.9 tal-Parti A tal-Anness 9. |
| --- | --- |

1.1.

Il-funzjoni tal-istabbiltà tal-vettura għandha tintwera mill-manifattur tal-vettura lill-Awtorità tal-Approvazzjoni tat-Tip jew lis-Servizz Tekniku permezz ta’ simulazzjoni tal-manuvri dinamiċi tal-paragrafu 5.9 tal-Parti A tal-Anness 9.

| 1.2. | Is-simulazzjoni għandha tkun mezz li permezz tiegħu tintwera l-prestazzjoni tal-istabbiltà tal-vettura bi:






  (a) | Ir-rata tal-imbardata, sekonda wara li jitlesta l-input tal-istering Sine with Dwell (ħin T0 + 1); |
| --- | --- | --- |

1.2.

Is-simulazzjoni għandha tkun mezz li permezz tiegħu tintwera l-prestazzjoni tal-istabbiltà tal-vettura bi:

(a)

Ir-rata tal-imbardata, sekonda wara li jitlesta l-input tal-istering Sine with Dwell (ħin T0 + 1);

| (b) | Ir-rata tal-imbardata, 1,75 sekondi wara li jitlesta l-input tal-istering Sine with Dwell; |
| --- | --- |

(b)

Ir-rata tal-imbardata, 1,75 sekondi wara li jitlesta l-input tal-istering Sine with Dwell;

| (c) | L-ispostament laterali taċ-ċentru tal-gravità tal-vettura fir-rigward tat-trajettorja dritta inizjali. |
| --- | --- |

(c)

L-ispostament laterali taċ-ċentru tal-gravità tal-vettura fir-rigward tat-trajettorja dritta inizjali.

| 1.3. | Is-simulazzjoni għandha ssir permezz ta’ għodda vvalidata għall-immudellar u s-simulazzjoni u permezz tal-manuvri dinamiċi tal-paragrafu 5.9 tal-Parti A tal-Anness 9 fil-kundizzjonijiet tat-test tal-paragrafu 4 tal-Anness 9.
  Il-metodu li bih tiġi vvalidata l-għodda tas-simulazzjoni huwa spjegat fl-Appendiċi 2 ta’ dan l-anness. |
| --- | --- |

1.3.

Is-simulazzjoni għandha ssir permezz ta’ għodda vvalidata għall-immudellar u s-simulazzjoni u permezz tal-manuvri dinamiċi tal-paragrafu 5.9 tal-Parti A tal-Anness 9 fil-kundizzjonijiet tat-test tal-paragrafu 4 tal-Anness 9.

Il-metodu li bih tiġi vvalidata l-għodda tas-simulazzjoni huwa spjegat fl-Appendiċi 2 ta’ dan l-anness.

Appendiċi 2

Għodda ta’ simulazzjoni ta’ stabbiltà dinamika u l-validazzjoni tagħha

1.   SPEĊIFIKAZZJONI TAL-GĦODDA TA’ SIMULAZZJONI

| 1.1. | Il-metodu ta’ simulazzjoni għandu jqis il-fatturi prinċipali li jinfluwenzaw il-moviment direzzjonali u l-irrolljar tal-vettura. Mudell tipiku jista’ jinkludi l-parametri tal-vettura li ġejjin f’forma espliċita jew impliċita:






  (a) | Fus/rota; |
| --- | --- | --- |

1.1.

Il-metodu ta’ simulazzjoni għandu jqis il-fatturi prinċipali li jinfluwenzaw il-moviment direzzjonali u l-irrolljar tal-vettura. Mudell tipiku jista’ jinkludi l-parametri tal-vettura li ġejjin f’forma espliċita jew impliċita:

(a)

Fus/rota;

| (b) | Sospensjoni; |
| --- | --- |

(b)

Sospensjoni;

| (c) | Tajer; |
| --- | --- |

(c)

Tajer;

| (d) | Xażi/body tal-vettura; |
| --- | --- |

(d)

Xażi/body tal-vettura;

| (e) | Sistema tal-motopropulsjoni/mototrażmissjoni, fejn ikun xieraq; |
| --- | --- |

(e)

Sistema tal-motopropulsjoni/mototrażmissjoni, fejn ikun xieraq;

| (f) | Sistema tal-brejkijiet; |
| --- | --- |

(f)

Sistema tal-brejkijiet;

| (g) | Tagħbija. |
| --- | --- |

(g)

Tagħbija.

| 1.2. | Il-Funzjoni tal-Istabbiltà tal-Vettura għandha tiżdied mal-mudell ta’ simulazzjoni permezz ta’:






  (a) | Subsistema (mudell ta’ software) tal-għodda ta’ simulazzjoni, jew jew |
| --- | --- | --- |

1.2.

Il-Funzjoni tal-Istabbiltà tal-Vettura għandha tiżdied mal-mudell ta’ simulazzjoni permezz ta’:

(a)

Subsistema (mudell ta’ software) tal-għodda ta’ simulazzjoni, jew jew

| (b) | Il-kaxxa ta’ kontroll elettroniku f’konfigurazzjoni ta’ ‘hardware-in-the-loop’. |
| --- | --- |

(b)

Il-kaxxa ta’ kontroll elettroniku f’konfigurazzjoni ta’ ‘hardware-in-the-loop’.

2.   VALIDAZZJONI TAL-GĦODDA TA’ SIMULAZZJONI

| 2.1. | Il-validità tal-għodda applikata għad-disinn u s-simulazzjoni għandha tiġi vverifikata permezz ta’ paraguni ma’ testijiet prattiċi. It-testijiet użati għall-validazzjoni għandhom ikunu l-manuvri dinamiċi tal-paragrafu 5.9 tal-Parti A tal-Anness 9.
  Matul it-testijiet, il-varjabbli taċ-ċaqliq li ġejjin, kif xieraq, għandhom jiġu rreġistrati jew ikkalkulati skont ISO 15037 Parti 1:2005: Kundizzjonijiet ġenerali għall-karozzi tal-passiġġieri jew Parti 2: 2002: Kundizzjonijiet ġenerali għal vetturi tqal u karozzi tal-linja (skont il-kategorija tal-vettura):






  (a) | Angolu tar-rota tal-istering (δΗ); |
| --- | --- | --- |

2.1.

Il-validità tal-għodda applikata għad-disinn u s-simulazzjoni għandha tiġi vverifikata permezz ta’ paraguni ma’ testijiet prattiċi. It-testijiet użati għall-validazzjoni għandhom ikunu l-manuvri dinamiċi tal-paragrafu 5.9 tal-Parti A tal-Anness 9.

Matul it-testijiet, il-varjabbli taċ-ċaqliq li ġejjin, kif xieraq, għandhom jiġu rreġistrati jew ikkalkulati skont ISO 15037 Parti 1:2005: Kundizzjonijiet ġenerali għall-karozzi tal-passiġġieri jew Parti 2: 2002: Kundizzjonijiet ġenerali għal vetturi tqal u karozzi tal-linja (skont il-kategorija tal-vettura):

(a)

Angolu tar-rota tal-istering (δΗ);

| (b) | Veloċità lonġitudinali (vX); |
| --- | --- |

(b)

Veloċità lonġitudinali (vX);

| (c) | Angolu ta’ żliq laterali (β) jew veloċità laterali (vY);(fakultattiv); |
| --- | --- |

(c)

Angolu ta’ żliq laterali (β) jew veloċità laterali (vY);(fakultattiv);

| (d) | Aċċellerazzjoni lonġitudinali (aX); (fakultattiv); |
| --- | --- |

(d)

Aċċellerazzjoni lonġitudinali (aX); (fakultattiv);

| (e) | Aċċellerazzjoni laterali (aY); |
| --- | --- |

(e)

Aċċellerazzjoni laterali (aY);

| (f) | Veloċità tal-imbardata (dψ/dt); |
| --- | --- |

(f)

Veloċità tal-imbardata (dψ/dt);

| (g) | Veloċità tar-roll (dΦ/dt); |
| --- | --- |

(g)

Veloċità tar-roll (dΦ/dt);

| (h) | Veloċità tal-pitch (dθ/dt); |
| --- | --- |

(h)

Veloċità tal-pitch (dθ/dt);

| (i) | Angolu tar-roll (Φ); |
| --- | --- |

(i)

Angolu tar-roll (Φ);

| (j) | Angolu tal-pitch (θ). |
| --- | --- |

(j)

Angolu tal-pitch (θ).

| 2.2. | L-objettiv huwa li jintwera li l-imġiba simulata tal-vettura u t-tħaddim tal-funzjoni tal-istabbiltà tal-vettura huma komparabbli ma’ dawk li wieħed jista’ jara fit-testijiet prattiċi tal-vettura. |
| --- | --- |

2.2.

L-objettiv huwa li jintwera li l-imġiba simulata tal-vettura u t-tħaddim tal-funzjoni tal-istabbiltà tal-vettura huma komparabbli ma’ dawk li wieħed jista’ jara fit-testijiet prattiċi tal-vettura.

| 2.3. | Is-simulatur għandu jitqies ivvalidat meta l-output tiegħu jkun komparabbli mar-riżultati tat-testijiet prattiċi pprovduti minn tip ta’ vettura partikolari matul il-manuvri dinamiċi tal-paragrafu 5.9 tal-Parti A tal-Anness 9. Ir-relazzjoni tal-attivazzjoni u s-sekwenza tal-funzjoni tal-istabbiltà tal-vettura fis-simulazzjoni u fit-test prattiku tal-vettura għandha tkun il-mezz li bih isir il-paragun. |
| --- | --- |

2.3.

Is-simulatur għandu jitqies ivvalidat meta l-output tiegħu jkun komparabbli mar-riżultati tat-testijiet prattiċi pprovduti minn tip ta’ vettura partikolari matul il-manuvri dinamiċi tal-paragrafu 5.9 tal-Parti A tal-Anness 9. Ir-relazzjoni tal-attivazzjoni u s-sekwenza tal-funzjoni tal-istabbiltà tal-vettura fis-simulazzjoni u fit-test prattiku tal-vettura għandha tkun il-mezz li bih isir il-paragun.

| 2.4. | Il-parametri fiżiċi li jvarjaw meta wieħed iqabbel il-vettura ta’ referenza mal-konfigurazzjonijiet simulati tal-vettura għandhom jiġu mmodifikati kif xieraq fis-simulazzjoni. |
| --- | --- |

2.4.

Il-parametri fiżiċi li jvarjaw meta wieħed iqabbel il-vettura ta’ referenza mal-konfigurazzjonijiet simulati tal-vettura għandhom jiġu mmodifikati kif xieraq fis-simulazzjoni.

| 2.5. | Għandu jitħejja rapport tat-test bis-simulatur li l-mudell għalih huwa definit fl-Appendiċi 3 ta’ dan l-anness, u kopja tiegħu tiġi mehmuża mar-rapport tal-approvazzjoni tal-vettura. |
| --- | --- |

2.5.

Għandu jitħejja rapport tat-test bis-simulatur li l-mudell għalih huwa definit fl-Appendiċi 3 ta’ dan l-anness, u kopja tiegħu tiġi mehmuża mar-rapport tal-approvazzjoni tal-vettura.

Appendiċi 3

Rapport tat-test dwar l-għodda ta’ simulazzjoni għall-funzjoni tal-istabbiltà tal-vettura

Image

Numru tar-Rapport tat-Test: ...

1. Identifikazzjoni

1.1. Isem u indirizz tal-manifattur tal-għodda ta’ simulazzjoni ...

1.2. Identifikazzjoni tal-għodda ta’ simulazzjoni: isem/mudell/numru (hardware u software) ...

2. Ambitu

2.1. It-tip tal-vettura: ...

2.2. Konfigurazzjonijiet tal-vettura: ...

3. Test ta’ verifika tal-vettura

3.1. Deskrizzjoni tal-vettura/i: ...

3.1.1. Identifikazzjoni tal-vettura/i: marka/mudell/VIN ...

3.1.2. Deskrizzjoni tal-vettura, li tinkludi s-sospensjoni/roti, magna u linja tal-motopropulsjoni, sistema/i tal-ibbrejkjar, sistema tal-istering, bl-identifikazzjoni tal-isem/mudell/numru: ...

3.1.3. Dejta dwar il-vettura użata fis-simulazzjoni (espliċita): ...

3.2. Deskrizzjoni tal-post(ijiet), kundizzjonijiet tal-wiċċ tat-triq/taż-żona tat-test, temperatura u data/i: ...

3.3. Riżultati bil-funzjoni tal-istabbiltà tal-vettura mixgħula u mitfija, inklużi l-elementi varjabbli tal-moviment imsemmija fl-Anness 9, Appendiċi 2, paragrafu 2.1 kif inhu xieraq: ...

4. Ir-riżultati ta’ simulazzjoni;

4.1. Parametri u valuri tal-vettura użati fis-simulazzjoni li ma jittiħdux mill-vettura attwali li tkun qed tiġi ttestjata (impliċiti): ...

4.2. Stabilità tal-imbardata u spostament laterali skont il-paragrafi 3.1 sa 3.3 tal-Parti A tal-Anness 9:

5. Dan it-test sar u r-riżultati ġew irrapportati skont l-Appendiċi 2 tal-Anness 9 tar-Regolament Nru 13-H kif emendat l-aħħar bis-Supplement 7

Servizz Tekniku li jwettaq it-test (1) ...

Iffirmat: ... Data: ...

Awtorità tal-Approvazzjoni (1) ...

Iffirmat: ... Data: ...

(1) Irid ikun iffirmat minn persuni differenti jekk is-Servizz Tekniku u l-Awtorità ta’ Approvazzjoni jkunu l-istess organizzazzjoni.

Appendiċi 4

Metodu għad-determinazzjoni ta’ FABS u aABS

| 1.1. | Il-forza tal-pedala tal-brejk FABS hija l-forza minima tal-pedala li trid tiġi applikata għal vettura partikolari sabiex tinkiseb id-deċellerazzjoni massima, li jindika li l-ABS tkun qed tiċċikla kompletament. aABS hija d-deċellerazzjoni għal vettura partikolari matul deċellerazzjoni bl-ABS kif definita fil-paragrafu 1.7 ta’ hawn taħt. |
| --- | --- |

1.1.

Il-forza tal-pedala tal-brejk FABS hija l-forza minima tal-pedala li trid tiġi applikata għal vettura partikolari sabiex tinkiseb id-deċellerazzjoni massima, li jindika li l-ABS tkun qed tiċċikla kompletament. aABS hija d-deċellerazzjoni għal vettura partikolari matul deċellerazzjoni bl-ABS kif definita fil-paragrafu 1.7 ta’ hawn taħt.

| 1.2. | Il-pedala tal-brejk għandha tingħafas bil-mod (mingħajr ma tiġi attivata l-BAS fil-każ ta’ sistemi tal-kategorija B) li twassal għal żieda kostanti fid-deċellerazzjoni sakemm l-ABS ikun qed jiċċikla kompletament (Grafika 3). |
| --- | --- |

1.2.

Il-pedala tal-brejk għandha tingħafas bil-mod (mingħajr ma tiġi attivata l-BAS fil-każ ta’ sistemi tal-kategorija B) li twassal għal żieda kostanti fid-deċellerazzjoni sakemm l-ABS ikun qed jiċċikla kompletament (Grafika 3).

| 1.3. | Id-deċellerazzjoni sħiħa għandha tintlaħaq f’ħin ta’ 2,0 ± 0,5 s. Il-kurva ta’ deċellerazzjoni, irreġistrata kontra l-ħin, għandha tkun f’kuritur ta’ ± 0,5 s. madwar il-linja ċentrali tal-kuritur tal-kurva tad-deċellerazzjoni. L-eżempju fil-Grafika 3 għandu l-oriġini tiegħu fil-ħin t0 li jaqsam il-linja aABS 2 sekondi. Ladarba tinkiseb id-deċellerazzjoni sħiħa, il-pedala tal-brejk għandha titħaddem biex l-ABS ikompli jiċċikla kompletament. Il-ħin ta’ attivazzjoni sħiħa tas-sistema ABS huwa ddefinit bħala l-ħin li fih tinkiseb il-forza tal-pedala FABS. Il-kejl għandu jkun fil-kuritur għall-varjazzjoni taż-żieda fid-deċellerazzjoni (ara l-Grafika 3).

  Grafika 3


  Kuritur ta’ deċellerazzjoni għad-determinazzjoni ta’ FABS u aABS |
| --- | --- |

1.3.

Id-deċellerazzjoni sħiħa għandha tintlaħaq f’ħin ta’ 2,0 ± 0,5 s. Il-kurva ta’ deċellerazzjoni, irreġistrata kontra l-ħin, għandha tkun f’kuritur ta’ ± 0,5 s. madwar il-linja ċentrali tal-kuritur tal-kurva tad-deċellerazzjoni. L-eżempju fil-Grafika 3 għandu l-oriġini tiegħu fil-ħin t0 li jaqsam il-linja aABS 2 sekondi. Ladarba tinkiseb id-deċellerazzjoni sħiħa, il-pedala tal-brejk għandha titħaddem biex l-ABS ikompli jiċċikla kompletament. Il-ħin ta’ attivazzjoni sħiħa tas-sistema ABS huwa ddefinit bħala l-ħin li fih tinkiseb il-forza tal-pedala FABS. Il-kejl għandu jkun fil-kuritur għall-varjazzjoni taż-żieda fid-deċellerazzjoni (ara l-Grafika 3).

Grafika 3

Kuritur ta’ deċellerazzjoni għad-determinazzjoni ta’ FABS u aABS

Image

| 1.4. | Għandhom isiru ħames testijiet li jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-paragrafu 1.3 ta’ hawn fuq. Għal kull wieħed minn dawn it-testijiet validi, id-deċellerazzjoni tal-vettura għandha tiġi pplottjata bħala funzjoni tal-forza tal-pedala tal-brejk irreġistrata. Id-dejta li tiġi rreġistrata f’veloċitajiet ta’ aktar minn 15 km/h biss għandha titqies għall-kalkoli deskritti fil-paragrafi li ġejjin. |
| --- | --- |

1.4.

Għandhom isiru ħames testijiet li jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-paragrafu 1.3 ta’ hawn fuq. Għal kull wieħed minn dawn it-testijiet validi, id-deċellerazzjoni tal-vettura għandha tiġi pplottjata bħala funzjoni tal-forza tal-pedala tal-brejk irreġistrata. Id-dejta li tiġi rreġistrata f’veloċitajiet ta’ aktar minn 15 km/h biss għandha titqies għall-kalkoli deskritti fil-paragrafi li ġejjin.

| 1.5. | Għad-determinazzjoni ta’ aABS and FABS, għandu jiġi applikat low pass filter ta’ 2 Hz għad-deċellerazzjoni tal-vettura kif ukoll għall-forza tal-pedala. |
| --- | --- |

1.5.

Għad-determinazzjoni ta’ aABS and FABS, għandu jiġi applikat low pass filter ta’ 2 Hz għad-deċellerazzjoni tal-vettura kif ukoll għall-forza tal-pedala.

| 1.6. | Il-ħames kurvi individwali “deċellerazzjoni vs il-forza tal-pedala tal-brejk” għandhom jintużaw biex tinħareġ medja billi tiġi kkalkulata d-deċellerazzjoni medja tal-ħames kurvi individwali “deċellerazzjoni vs il-forza tal-pedala tal-brejk” f’inkrementi ta’ forza tal-pedala ta’ 1 N. Ir-riżultat huwa l-kurva tad-deċellerazzjoni medja vs il-forza tal-pedala tal-brejk, li minn hawn ‘il quddiem tissejjaħ l-“maF curve” f’dan l-appendiċi. |
| --- | --- |

1.6.

Il-ħames kurvi individwali “deċellerazzjoni vs il-forza tal-pedala tal-brejk” għandhom jintużaw biex tinħareġ medja billi tiġi kkalkulata d-deċellerazzjoni medja tal-ħames kurvi individwali “deċellerazzjoni vs il-forza tal-pedala tal-brejk” f’inkrementi ta’ forza tal-pedala ta’ 1 N. Ir-riżultat huwa l-kurva tad-deċellerazzjoni medja vs il-forza tal-pedala tal-brejk, li minn hawn ‘il quddiem tissejjaħ l-“maF curve” f’dan l-appendiċi.

| 1.7. | Il-valur massimu għad-deċellerazzjoni tal-vettura huwa ddeterminat mill-“maF curve” u jissejjaħ “amax”. |
| --- | --- |

1.7.

Il-valur massimu għad-deċellerazzjoni tal-vettura huwa ddeterminat mill-“maF curve” u jissejjaħ “amax”.

| 1.8. | Il-valuri kollha tal-“maF curve” li jkunu ogħla minn 90 fil-mija ta’ dan il-valur ta’ deċellerazzjoni “amax” jintużaw biex tinħareġ medja. Dan il-valur ta’ “a” huwa d-deċellerazzjoni ta’ “aABS” li jissemma f’dan l-anness. |
| --- | --- |

1.8.

Il-valuri kollha tal-“maF curve” li jkunu ogħla minn 90 fil-mija ta’ dan il-valur ta’ deċellerazzjoni “amax” jintużaw biex tinħareġ medja. Dan il-valur ta’ “a” huwa d-deċellerazzjoni ta’ “aABS” li jissemma f’dan l-anness.

| 1.9. | Il-forza minima fuq il-pedala (FABS) li hi biżżejjed biex tinkiseb id-deċellerazzjoni aABS hija ddefinita bħala l-valur ta’ F li jikkorrispondi għal a = aABS fuq il-kurva maF. |
| --- | --- |

1.9.

Il-forza minima fuq il-pedala (FABS) li hi biżżejjed biex tinkiseb id-deċellerazzjoni aABS hija ddefinita bħala l-valur ta’ F li jikkorrispondi għal a = aABS fuq il-kurva maF.

Appendiċi 5

Ipproċessar tad-dejta għall-BAS

(paragrafu 2.2.3 tal-Parti B tal-Anness 9)

1.   IPPROĊESSAR TAD-DEJTA ANALOGA

Il-wisa’tal-banda tas-sistema kollha kkombinata ta’ transducers/reġistrazzjoni m’għandhiex tkun inqas minn 30 Hz.

Biex tiġi esegwita l-filtrazzjoni meħtieġa tas-sinjali, għandhom jintużaw filtri low-pass b’ordni ta’ 4 jew ogħla. Il-wisa’tal-pass band (minn 0 Hz sal-frekwenza fo f’-3 dB) m’għandhiex tkun inqas minn 30 Hz. L-iżbalji tal-amplitudni għandhom ikunu inqas minn ± 0,5 fil-mija fil-medda ta’ frekwenzi rilevanti ta’ 0 Hz sa 30 Hz. Is-sinjali analogi kollha għandhom jiġu pproċessati b’filtri li jkollhom karatterstiki tal-fażi simili biżżejjed biex jiġi żgurat li d-differenzi fl-ittardjar minħabba l-filtrazzjoni xorta jkollhom l-akkuratezza meħtieġa għall-kejl tal-ħin.

Nota: Matul il-fitrazzjoni analoga ta’ sinjali b’kontenuti differenti tal-frekwenzi, jistgħu jokkorru spostamenti tal-fażi. Għalhekk, metodu tal-ipproċessar tad-dejta, kif deskritt fil-paragrafu 2 ta’ dan l-anness, huwa preferibbli.

2.   IPPROĊESSAR TAD-DEJTA DIĠITALI

2.1.   Konsiderazzjoni ġenerali

It-tħejjija tas-sinjali analogi tinkludi konsiderazzjoni tal-attenwazzjoni tal-amplitudni mill-filtru kif ukoll rata ta’ kampjunar sabiex jiġu evitati żbalji marbuta mat-tfixkil tas-sinjali, tardjar mill-fażi ta’ filtrazzjoni u tardjar fil-ħin. Konsiderazzjonijiet dwar il-kampjunar u dwar id-diġitizzazzjoni jinkludu l-amplifikazzjoni ta’ qabel il-kampjunar tas-sinjali biex jiġu minimizzati l-iżbalji tad-diġitizzazzjoni; għadd ta’ bits għal kull kampjun; għadd ta’ kampjuni għal kull ċiklu; amplifikaturi “sample and hold”; u spazjar tal-kampjuni skont il-ħin. Konsiderazzjonijiet għal filtrazzjoni addizzjonali bla fażi jinkludu għażla ta’ pass bands u stop bands kif ukoll l-attenwazzjoni u ondulazzjoni permissibbli f’kull waħda; u l-korrezzjoni ta’ tardjar fil-fażi ta’ filtrazzjoni. Kull wieħed minn dawn il-fatturi għandu jitqies sabiex tinkiseb akkuratezza relattiva tal-akkwist tad-dejta ta’ ± 0,5 fil-mija.

2.2.   Żbalji ta’ tfixkil tas-sinjali

Sabiex jiġu evitati żbalji ta’ tfixkil tas-sinjali li ma jistgħux jiġu kkoreġuti, is-sinjali analogi għandhom jiġu ffiltrati kif jixraq qabel il-kampjunar u d-diġitizzazzjoni. L-ordni tal-filtri li jintużaw u l-pass band tagħhom għandhom jintagħżlu kemm skont il-grad ta’ ċattezza meħtieġa fil-medda ta’ frekwenzi meħtieġa u r-rata ta’ kampjunar.

Il-karatteristiki minimi ta’ filtrazzjoni kif ukoll ir-rata ta’ kampjunar għandhom ikunu tali li:

| (a) | Fil-medda ta’ frekwenzi rilevanti ta’ 0 Hz sa fmax = 30 Hz l-attenwazzjoni tkun inqas mir-reżoluzzjoni tas-sistema tal-ksib tad-dejta; kif ukoll |
| --- | --- |

(a)

Fil-medda ta’ frekwenzi rilevanti ta’ 0 Hz sa fmax = 30 Hz l-attenwazzjoni tkun inqas mir-reżoluzzjoni tas-sistema tal-ksib tad-dejta; kif ukoll

| (b) | F’nofs ir-rata ta’ kampjunar (i.e. il-frekwenza Nyquist jew “folding frequency”) il-kobor tal-komponenti kollha tal-frekwenza tas-sinjal u tal-istorbju jitnaqqsu għal inqas mir-reżoluzzjoni tas-sistema. |
| --- | --- |

(b)

F’nofs ir-rata ta’ kampjunar (i.e. il-frekwenza Nyquist jew “folding frequency”) il-kobor tal-komponenti kollha tal-frekwenza tas-sinjal u tal-istorbju jitnaqqsu għal inqas mir-reżoluzzjoni tas-sistema.

Għal reżoluzzjoni ta’ 0,05 fil-mija, l-attenwazzjoni tal-filtru għandha tkun inqas minn 0,05 fil-mija fil-medda ta’ frekwenzi bejn 0 u 30 Hz, u l-attenwazzjoni għandha tkun akbar minn 99,95 fil-mija fil-frekwenzi kollha akbar minn nofs il-frekwenza ta’ kampjunar.

Nota: Għal Butterworth filter, l-attenwazzjoni tingħata permezz ta’:

| | kif ukoll | |
| --- | --- | --- |

Formula

kif ukoll

Formula

fejn:

| | n hija l-ordni lill-filtru; |
| --- | --- |

n hija l-ordni lill-filtru;

| | fmax hija l-medda ta’ frekwenzi rilevanti (30 Hz); |
| --- | --- |

fmax hija l-medda ta’ frekwenzi rilevanti (30 Hz);

| | fo hija l-frekwenza tal-qtugħ tal-filtru; |
| --- | --- |

fo hija l-frekwenza tal-qtugħ tal-filtru;

| | fN hija l-frekwenza Nyquist jew “folding frequency”. |
| --- | --- |

fN hija l-frekwenza Nyquist jew “folding frequency”.

Għal filtru tar-raba’ordni

għal A= 0,9995: fo = 2,37 · fmax

għal A= 0,0005: fS, = 2 · (6,69 · fo), fejn fS, hija l-frekwenza ta’ kampjunar = 2 · fN.

2.3.   Spostamenti tal-fażi tal-filtru u tardjar għal filtrazzjoni kontra t-tfixkil

Għandha tiġi evitata l-filtrazzjoni analoga żejda, u l-filtri kollha għandu jkollhom karatteristiki tal-fażi simili biżżejjed biex jiġi żgurat li d-differenzi fl-ittardjar minħabba l-filtrazzjoni jkollhom l-akkuratezza meħtieġa għall-kejl tal-ħin. L-ispostamenti tal-fażi huma speċjalment sinifikanti meta l-varjabbli mkejla jiġu mmoltiplikati flimkien biex jiffurmaw varjabbli ġodda, għaliex meta l-amplitudnijiet jimmoltiplikaw, iċ-ċaqliqiet fil-fażi u t-tardjar assoċjat fil-ħin jiżdiedu. L-ispostamenti tal-fażi u t-tardjar jitnaqqsu permezz ta’ żieda f’fo. Kull meta jkunu magħrufa l-ekwazzjonijiet li jiddeskrivu l-filtri ta’ qabel il-kampjunar, ikun prattiku li l-ispostamenti tal-fażi u t-tardjar jitneħħew permezz ta’ algoritmi sempliċi li jitwettqu fil-qasam tal-frekwenza.

Nota: Fil-medda ta’ frekwenzi li fiha l-karatteristiki tal-amplitudni tal-filtru jibqgħu ċatti, l-ispostament tal-fażi ta’ Butterworth filter jista’jiġi approssimat permezz ta’

| Φ | = | 81 · (f/f0) gradi għat-tieni ordni |
| --- | --- | --- |
| Φ | = | 150 · (f/f0) gradi għar-raba’ordni |
| Φ | = | 294 · (f/f0) gradi għat-tmien ordni |

Φ

=

81 · (f/f0) gradi għat-tieni ordni

Φ

=

150 · (f/f0) gradi għar-raba’ordni

Φ

=

294 · (f/f0) gradi għat-tmien ordni

It-tardjar għall-ordnijiet kollha tal-filtri huwa: t = (Φ/360) · (1/f0)

2.4.   Kampjunar tad-dejta u diġitizzazzjoni

Fi 30 Hz l-amplitudni tas-sinjali tinbidel b’sa 18 fil-mija għal kull millisekonda. Biex jiġu limitati l-iżbalji dinamiċi kkawżati minn inputs analogi li jinbidlu għal 0,1 fil-mija, il-ħin tal-kampjunar u d-diġitizzazzjoni għandu jkun inqas minn 32 μs. Il-pari kollha jew is-settijiet tal-kampjuni tad-dejta li għandhom jiġu pparagunati għandhom jittieħdu simultanjament jew fuq perjodu ta’ ħin qasir biżżejjed.

2.5.   Rekwiżiti tas-sistema

Is-sistemi kollha tad-dejta għandu jkollhom reżoluzzjoni ta’ 12 bits (± 0,05 fil-mija) jew aktar u akkuratezza ta’ ± 0,1 fil-mija (2 lbs). Filtri kontra t-tfixkil tas-sinjali (anti-aliasing) għandhom ikunu tal-ordni 4 jew ogħla u l-medda tad-dejta rilevanti fmax għandha tkun 0 Hz sa 30 Hz.

Għall-filtri tar-raba’ordni, il-frekwenza tal-pass-band fo (minn 0 Hz sal-frekwenza fo) għandha tkun ogħla minn 2,37 · fmax jekk l-iżbalji tal-fażi jiġu aġġustati sussegwentement fl-ipproċessar tad-dejta diġitali, inkella ogħla minn 5 · fmax f’każijiet oħra. Għall-filtri tar-raba’ordni, il-frekwenza tal-kampjunar tad-dejta fs għandha tkun ogħla minn 13,4 · fo.

---