xml version="1.0" encoding="UTF-8"?


Iris Oifigiúil C NaN/2019


| | | |
| --- | --- | --- |
| | | ISSN 1977-107X |
| Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | | Eagrán Speisialta ([\*1](#*1)) |
| European flag | | |
| An t-eagrán Gaeilge | Faisnéis agus Fógraí | 62 3 Meán Fómhair 2019 |

---

| | | |
| --- | --- | --- |
| Clár | | Leathanach |
| | IV   Fógraí | |
| | FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH | |
| | Parlaimint na hEorpa | |
| 2019/C 298/01 | [Cruinniú iomlánach LXI COSAC — 23-25 Meitheamh 2019, Búcairist — Rannchuidiú LXI COSAC](http://publications.europa.eu/resource/uriserv/OJ.C_.2019.298.01.0001.01.GLE.xhtml) | [1](#C_2019298GA.01000101.doc) |

---

| | |
| --- | --- |
| | --- |
| | (\*1)   Faoin tagairt C 298 a foilsíodh ábhar an eagráin seo i dteangacha oifigiúla eile an Aontais Eorpaigh. |

| | |
| --- | --- |
| GA | |

---

IV Fógraí

FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

Parlaimint na hEorpa

| | | | |
| --- | --- | --- | --- |
| 3.9.2019 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | 1 |

---

CRUINNIÚ IOMLÁNACH LXI COSAC —

23-25 Meitheamh 2019, Búcairist —

Rannchuidiú LXI COSAC

1.   Na Toghcháin Eorpacha

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.1 | Is díol sásaimh do COSAC seachadadh rathúil na naoú toghchán Eorpach, a bhí ar siúl ón 23 Bealtaine go dtí an 26 Bealtaine 2019. Aithníonn COSAC an ráta iomlán vótála sna toghcháin, a bhí níos airde ná 50 % ar an leibhéal Eorpach den chéad uair in 25 bliana. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.2 | Aithníonn COSAC freisin go bhfuil tuilleadh iarracht chomhpháirteach ag teastáil chun na saoránaigh a thabhairt níos gaire do phróiseas cinnteoireachta AE, agus ar an gcaoi sin, bainfear amach ráta vótála níos airde fós sna toghcháin amach anseo. Chuige sin, cuireann COSAC cothú caidrimh níos daingne idir na Parlaimintí náisiúnta agus Parlaimint nuathofa na hEorpa chun cinn, ionas go gcuirfear ionchais shaoránaigh AE san áireamh níos mó sa chlár oibre Eorpach. |

2.   An Comhtháthú, luach coiteann Eorpach

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 2.1 | Aithníonn COSAC an Beartas Comhtháthaithe mar cholún tábhachtach den tionscadal Eorpach, agus aithníonn sé a thorthaí ó thaobh infheistíochtaí, fás eacnamaíoch, cruthú post agus cóineasú sóisialta agus críochach de. Measann COSAC gur cheart an Creat Airgeadais Ilbhliantúil 2021-2027 a bheith ag teacht le straitéis fhadtéarmach forbartha AE. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 2.2 | Meabhraíonn COSAC gur breisluach Eorpach riachtanach é an Beartas Comhtháthaithe; is léiriú dlúthpháirtíochta é, atá bunaithe ar na réigiúin, a chuireann an saoránach sa lár, mar fhoinse spreagtha agus mar thairbhí na gníomhaíochta Eorpaí araon, agus a dteastaíonn maoiniú leordhóthanach agus inbhuanaithe uaidh. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 2.3 | Éilíonn COSAC go ndéanfar tuilleadh iarrachtaí ar gach leibhéal, chun éagothromaíochtaí ar fud AE a laghdú, lena n-áirítear sna réigiúin is forimeallaí, chun forbairt shóisialta agus caighdeáin arda mhaireachtála a áirithiú, chun an nascacht agus an digitiú a chur chun cinn, chun an nuálaíocht agus an fhiontraíocht a spreagadh, chun an straitéis tionsclaíochta a neartú agus chun comhshaol níos sábháilte agus níos glaise a chur ar fáil. |

3.   Ionchais do chaidreamh idirnáisiúnta trádála an Aontais Eorpaigh; an caidreamh a bheidh ann amach anseo idir an tAontas Eorpach agus an Ríocht Aontaithe i gcomhthéacs Brexit

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.1 | Meabhraíonn COSAC gurb é AE an comhpháirtí trádála is mó le breis is 80 tír ar fud an domhain agus measann sé go bhfuil an trádáil ríthábhachtach chun rachmas a ghiniúint chomh fada is a dhéantar an trádáil ar théarmaí oscailte agus cothroma. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.2 | Tacaíonn COSAC le hathchóiriú na hEagraíochta Domhanda Trádála, ó thaobh éifeachtúlachta agus trédhearcachta de agus ó thaobh athléimneacht in aghaidh dhúshláin an 21ú haois de; tá sé ar son an iltaobhachais sa chaidreamh idir Stáit, lena n-áirítear i réimse na tráchtála; cáineann sé bearta aontaobhacha trádála, ag a bhfuil éifeacht dhiúltach ar an bhfás eacnamaíoch agus ar an gcaidreamh iontaoibhe idir Stáit. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.3 | Is díol sásaimh do COSAC iarrachtaí AE chun deiseanna eacnamaíocha nua a ghlacadh agus spreagann sé an Coimisiún Eorpach chun caidreamh saorthrádála a mheasúnú, a shaothrú agus a chaibidliú le tíortha agus réigiúin san Afraic, san Áise agus i Meiriceá Thuaidh agus Theas, mar aon leis an Astráil agus an Nua-Shéalainn. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.4 | Leagann COSAC béim ar an ngá atá le beartas trádála cothrom AE, lena gcuirtear san áireamh ní hamháin oscailt an Mhargaidh Aonair do chomhpháirtithe tábhachtacha, ach an riachtanas atá le rialacha cómhalartachta a bhunú, go háirithe le haghaidh rochtain ar sholáthar poiblí, chun caighdeáin shóisialta agus eacnamaíocha AE a chaomhnú, agus chun iomaíochas na gcuideachtaí Eorpacha i ngach earnáil a chothabháil, lena n-áirítear in earnáil na feirmeoireachta. Tá sé ríthábhachtach an Margadh Aonair a chosaint agus, chuige sin, is gá uirlisí a fhorbairt in aghaidh allmhairí dumpáilte agus allmhairí ar tugadh fóirdheontais ina leith ó thíortha nach bhfuil san Aontas. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.5 | Agus comhaontuithe trádála nua á gcaibidliú agus á gcur chun feidhme, iarann COSAC go ndéanfar bunluachanna Eorpacha a chur chun cinn, a urramú agus a chosaint, amhail an daonlathas agus an smacht reachta, cearta an duine agus cearta sóisialta, agus ina theannta sin, caighdeáin chomhshaoil agus gníomhaíocht i gcoinne an athraithe dhomhanda dá bhforáiltear i gComhaontú Pháras maidir leis an Athrú Aeráide, tásca geografacha, an tsláinte, sábháilteacht bia nó leas ainmhithe. Go háirithe, leagan COSAC béim ar an ngá atá leis an tseineafóibe, an ciníochas agus an frith-Sheimíteachas a chomhrac. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.6 | Meabhraíonn COSAC go dtugann inniúlacht an Choimisiúin Eorpaigh maidir le trádáil seasamh caibidlíochta an-láidir do AE vis-à-vis tríú tíortha, agus impíonn sé, ag an am céanna, go mbeadh clár oibre trádála níos cuimsithí ann lena gcuirfí san áireamh na tuairimí arna gcur in iúl ag na Ballstáit agus a bParlaimintí náisiúnta. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.7 | Tugann COSAC dá aire toradh na caibidlíochta idir AE agus an Eilvéis maidir leis an gCreat-Chomhaontú Institiúideach agus, i bhfianaise a thábhachtaí atá an caidreamh déthaobhach, tugann sé cuireadh do na Páirtithe chun cur chuige comhthoilíoch. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.8 | Leagann COSAC béim ar an tábhacht a bhaineann le caidreamh trádála trasatlantach agus an gá atá leis an gcaidreamh sin a fheabhsú tuilleadh. I ndáil leis sin, tugann COSAC dá aire an cinneadh ón gComhairle lena sonraítear nár cheart do AE comhaontuithe saorthrádála a chaibdliú ach amháin le Páirtithe i gComhaontú Pháras maidir leis an Athrú Aeráide, ag dearbhú go bhfuil na treoracha caibidlíochta don Chomhpháirtíocht Thrasatlantach Trádála agus Infheistíochta (TTIP) imithe i léig, ach údarás á thabhairt aige don Choimisiún Eorpach tús a chur leis an gcaibidlíocht leis na Stáit Aontaithe i leith comhaontú maidir le deireadh a chur leis na taraifí ar earraí tionsclaíocha. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.9 | Cáineann COSAC an cleachtas córasach maidir le smachtbhannaí trádála aontaobhacha agus eacnamaíocha a bhfuil éifeachtaí seach-chríochacha leo. Ar an gcúis sin, tacaíonn COSAC le hiarrachtaí AE chun éifeachtaí na smachtbhannaí sin a chomhrac, ar smachtbhannaí iad a dhéanann difear dá aontacht agus dá inniúlachtaí. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.10 | Cé go bhfuil cinneadh déanta ag an Ríocht Aontaithe AE a fhágáil, impíonn COSAC go mbeadh caidreamh trádála pribhléideach ann i ndiaidh Brexit, i gcreat an Chomhaontaithe um Tharraingt Siar agus an Dearbhaithe don chaidreamh sa todhchaí idir an tAontas Eorpach agus an Ríocht Aontaithe, agus béim á leagan aici ar an ngá atá le sláine an Mhargaidh Aonair agus dodhealaitheacht na gceithre shaoirse a chothabháil agus ar an ngá go gcomhlíonfaidh an Ríocht Aontaithe a oibleagáidí airgeadais i leith AE. |

4.   An Limistéar Eorpach Oideachais mar spreagadh don Mhargadh Aonair a athstruchtúrú agus a neartú

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.1 | Meabhraíonn COSAC gur gá do na córais oideachais agus oiliúna go léir in AE coinneáil suas le dul chun cinn teicneolaíoch, ionchais an mhargaidh saothair a chomhlíonadh agus, ag an am céanna, luach intreach an oideachais iomlánaíoch a chaomhnú, agus na glúnta óga a ullmhú do phoist ardcháilithe sa todhchaí agus d’fhiontraíocht atá bunaithe ar nuálaíocht. Ag tús an Cheathrú Réabhlóid Thionsclaíoch, tá an t-oideachas agus an oiliúint ríthábhachtach chun rathúnas agus iomaíochas gheilleagar na hEorpa a fheabhsú agus chun an Margadh Aonair a iompú ina áit ina mbuaileann na cuideachtaí is nuálaí leis an lucht saothair is fearr ó thaobh cáilíochtaí de. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.2 | I bhfianaise chreat dlíthiúil na gConarthaí, aithníonn COSAC inniúlachtaí náisiúnta agus réigiúnacha maidir le hoideachas agus le hoiliúint, agus molann sé comhordú feabhsaithe idir AE, a Bhallstáit agus na heintitis chónasctha ábhartha go léir chun timpeallacht oideachais chuimsitheach, sholúbtha agus ar ardchaighdeán a chruthú, i gcomhréir le riachtanais na ré digití agus na dteicneolaíochtaí nua. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.3 | Measann COSAC go bhfuil gá bunúsach le hardleibhéal agus leibhéal inchomparáide oideachais agus scileanna digiteacha, ar fud AE, mar aon le creat coiteann chun aitheantas do dheimhnithe digiteacha a éascú, chun an Margadh Aonair a neartú agus a dhoimhniú. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.4 | Cé gur díol sásaimh do COSAC iad na hiarrachtaí a rinneadh chun Limistéar Eorpach Oideachais a chruthú faoi 2025, iarann sé ar an gCoimisiún Eorpach ugach úr a thabhairt don chreat um fhoghlaim ar feadh an tsaoil, go háirithe trí chumarsáid a chur chun agus trí thacú le pleananna gníomhaíochta na ngníomhaireachtaí Eorpacha, agus leagann sé béim ar an ngá atá le taighde san oideolaíocht a mhaoiniú. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.5 | Agus urraim á tabhairt d’fhreagracht na mBallstát maidir lena gcórais oideachais faoi seach a mhúnlú, iarann COSAC go ndéanfaí gníomhaíocht chun tacú le gairmoiliúint, soghluaisteacht, fostaíocht don aos óg agus fiontraíocht i measc na hóige, go háirithe trí aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a bhaineann leis an aistriú ón scoil go dtí an obair, trí Erasmus do phrintísigh a fhorbairt agus trí chórais oiliúna agus oideachais a oiriúnú don ré dhigiteach agus do theacht chun cinn na hintleachta saorga. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.6 | Molann COSAC oideachas ETIM (eolaíocht, teicneolaíocht, innealtóireach agus matamaitic), rannpháirtíocht níos mó a bheith ag an earnáil gnó san oideachas digiteach, ar gach leibhéal, agus go ndéanfaí comhpháirtíochtaí poiblí príobháideacha a chothú i réimsí ardteicneolaíochta an oideachais, amhail eolaíocht aeir agus spáis agus an ríomhaireacht chandamach. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.7 | Iarrann COSAC ar Pharlaimintí náisiúnta agus réigiúnacha dea-chleachtais a aithint agus a mhalartú chun córais oideachais agus oiliúna atá solúbtha, cuimsitheach agus ar ardchaighdeán a fhorbairt agus chun an Limistéar Eorpach Oideachais a oiriúnú d’fhorbairtí digiteacha agus teicneolaíocha, go háirithe trí thógáil ar thionscadal Ollscoile na hEorpa, rud a spreagann forbairt líonraí ollscoileanna ón mbun aníos ar fud AE. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.8 | Iarrann COSAC ar Pharlaimintí náisiúnta agus réigiúnacha plé AE ar an oideachas, an oiliúint agus ar an gcultúr a leanúint, agus iarann sé orthu a rialtais faoi seach a spreagadh chun na hábhair sin a choinneáil chun tosaigh ar an gclár oibre. |

5.   Geilleagar atá bunaithe ar an nuálaíocht, ar an dul chun cinn teicneolaíoch agus ar an tionchar sóisialta; ról na bParlaimintí i ngeilleagar nua AE a chothú

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.1 | Leagann COSAC béim ar an ngá atá lena áirithiú go bhfuil an reachtaíocht in ann nuálaíochtaí a leanúint agus a spreagadh i rith na ré digití agus teicneolaíche, bunaithe ar idirphlé polaitiúil trédhearcach agus ar mheasúnuithe eacnamaíocha, sóisialta, dlíthiúla agus eiticiúla. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.2 | Measann COSAC go bhfuil an dul chun cinn teicneolaíoch agus an intleacht shaorga ríthábhachtach don Mhargadh Aonair, agus buntáiste suntasach á dtabhairt acu do gheilleagar na hEorpa i gcomhthéacs na hiomaíochta domhanda agus dá bhrí sin go bhfuil gá le cur chuige reachtach coiteann agus comhchuibhithe, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.3 | Iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach déileáil leis an dul chun cinn teicneolaíoch agus, go háirithe, an intleacht shaorga mar phríomhthosaíochtaí le linn a chéad sainordú eile, chun na comhairliúcháin is gá sna réimsí sin a spreagadh, a dhéanamh agus chun dlús a chur leo, agus chun tograí leordhóthanacha a thíolacadh lena ndéantar aon bhearnaí idir na teicneolaíochtaí nua agus an creat reachtach a sheachaint. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.4 | Measann COSAC gur cheart go n-oibreodh an dul chun cinn teicneolaíoch agus, go háirithe. an intleacht shaorga ar son na ndaoine, agus ní in aghaidh na ndaoine; ba cheart iad a bheith máistrithe, inacmhainne agus iontaofa, agus ba cheart a n-úsáid a bheith ciallmhar, comhtháite agus trédhearcach, agus oibleagáidí aonair agus comhchoiteanna a bheith á gcomhlíonadh acu. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.5 | Ós rud é go mbaineann an dul chun cinn teicneolaíoch agus, go háirithe, an intleacht shaorga le rioscaí agus deiseanna araon, meabhraíonn COSAC go gcaithfear a áirithiú go ndéanann siad riachtanais na saoránach a chomhlíonadh agus iarrann COSAC go ndéanfar bearta cuimsitheacha chun a dtionchar ar mhargadh an tsaothair a mhaolú agus chun a gcineál iomarcach a laghdú. Ba cheart aird ar leith a thabhairt ar chearta na n-úsáideoirí, na dtomhaltóirí agus na n-oibrithe, ar ranníocaíochtaí slándála sóisialta, agus mar aon leis sin, ar na cáilíochtaí gairmiúla nua agus ar na straitéisí tionsclaíochta nua. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.6 | Measann COSAC go bhfuil seiceálacha coimhdeachta agus comhréireachta ábhartha freisin agus rialáil á déanamh ar theicneolaíochtaí nua, agus iarrann sí ar na Parlaimintí agus ar an gCoimisiún Eorpach maoiniú cothrom ar na slabhraí luacha ar fud AE a spreagadh agus a áirithiú, chun idirphlé sóisialta agus polaitiúil a chothú, agus chun borradh a chur faoin muinín as teicneolaíochtaí nua. |

6.   Coimhdeacht agus comhréireacht

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.1 | Athdhearbhaíonn COSAC an spéis mhór atá aige maidir le sásraí rialaithe na coimhdeachta agus na comhréireachta a fhorbairt tuilleadh agus ba mhian leis go leanfadh institiúidí AE d’fheabhas a chur ar chur i bhfeidhm an dá phrionsabal sin, ós rud é go dtugann siad dlisteanacht dhaonlathach mhéadaithe dá ngníomhaíochtaí. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.2 | Iarrann COSAC ar na Parlaimintí leas a bhaint as acmhainneacht iomlán na nósanna imeachta coimhdeachta agus comhréireachta, i gcomhréir leis na Conarthaí, agus tacú leis an idirphlé polaitiúil le hinstitiúidí na hEorpa a fheabhsú, agus dá bhrí sin, trédhearcacht cheapadh beartas AE a fheabhsú agus daoine a thabhairt níos gaire do AE. Maidir leis sin, cuireann COSAC in iúl gur mhian leis go ndéanfadh Uachtaráin nua an Choimisiúin Eorpaigh agus na Comhairle Eorpaí a chinntiú go mbeadh cuntasacht dhaonlathach agus trédhearcacht chinnteoireacht AE mar bhunluach dá gcuid oibre tábhachtaí. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.3 | Iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach, ar Pharlaimint na hEorpa agus ar Chomhairle an Aontais teacht ar chomhaontú go tapa maidir le briseadh na Nollag, na Bliana Nua agus na Cásca a eisiamh ón tréimhse 8 seachtaine le haghaidh tuairimí réasúnaithe a thabhairt. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.4 | Is díol sásaimh do COSAC an teachtaireacht ón gCoimisiún “Prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta: A ról a neartú i gceapadh beartas AE”, go háirithe na bearta sin a bhaineann le comhthuiscint ar an gcoimhdeacht agus ar an gcomhréireacht, mar aon le húdaráis áitiúla agus réigiúnacha a bheith níos rannpháirtí i bpróiseas cheapadh beartas AE. Is díol sásaimh do COSAC freisin go ndearnadh an t-ábhar a phlé ag Comhdháil na Coimhdeachta a tionóladh in Bregenz, an 15-16 Samhain 2018, le linn Uachtaránacht na hOstaire ar Chomhairle an Aontais. Athdhearbhaíonn COSAC a thábhachtaí is atá sé cuireadh a thabhairt do na Parlaimintí náisiúnta agus do Pharlaimint na hEorpa páirt ghníomhach a ghlacadh i bpléití maidir leis an gcaoi ar féidir ról phrionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta a neartú i gceapadh beartas AE. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.5 | Iarrann COSAC go mbeadh cur chuige uaillmhianach ann maidir le ról na bParlaimintí náisiúnta a neartú i bpróiseas cheapadh beartas AE, le linn an timthrialla institiúidigh nua. |

---