# Dziennik Urzędowy C 47/7 lu

| | ISSN 1977-1002 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | C 47 |
| | |
| Wydanie polskie | Informacje i zawiadomienia | Rocznik 667 lutego 2023 |

ISSN 1977-1002

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 47

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Rocznik 667 lutego 2023

---

| Spis treści | Strona |
| --- | --- |
| | |
| | PARLAMENT EUROPEJSKI
  SESJA 2022–2023Posiedzenia od 4 do 7 lipca 2022 r.TEKSTY PRZYJĘTE | 1 |

Spis treści

Strona

PARLAMENT EUROPEJSKI
  SESJA 2022–2023Posiedzenia od 4 do 7 lipca 2022 r.TEKSTY PRZYJĘTE

PARLAMENT EUROPEJSKI

1

---

| | I   Rezolucje, zalecenia i opinie |
| --- | --- |
| | REZOLUCJE |
| | Parlament Europejski |
| | Wtorek, 5 lipca 2022 r. |
| 2023/C 47/01 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie ubóstwa kobiet w Europie (2021/2170(INI)) | 2 |
| 2023/C 47/02 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie strategii dla Indo-Pacyfiku w dziedzinie handlu i inwestycji (2021/2200(INI)) | 15 |
| 2023/C 47/03 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie przyszłej współpracy handlowo-inwestycyjnej między UE a Indiami (2021/2177(INI)) | 23 |
| 2023/C 47/04 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. W kierunku wspólnych europejskich działań w dziedzinie opieki (2021/2253(INI)) | 30 |
| 2023/C 47/05 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie zdrowia psychicznego w cyfrowym świecie pracy (2021/2098(INI)) | 63 |
| 2023/C 47/06 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie unii bankowej – sprawozdanie za rok 2021 (2021/2184(INI)) | 75 |
| | Środa, 6 lipca 2022 r. |
| 2023/C 47/07 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2021 dotyczącego Bośni i Hercegowiny (2021/2245(INI)) | 87 |
| 2023/C 47/08 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2021 dotyczącego Serbii (2021/2249(INI)) | 102 |
| 2023/C 47/09 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2021 dotyczącego Kosowa (2021/2246(INI)) | 118 |
| 2023/C 47/10 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie UE i obrony multilateralizmu (2020/2114(INI)) | 130 |
| 2023/C 47/11 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie rozwiązania kwestii bezpieczeństwa żywnościowego w krajach rozwijających się (2021/2208(INI)) | 149 |
| 2023/C 47/12 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie planu działania UE na rzecz gospodarki społecznej (2021/2179(INI)) | 171 |
| 2023/C 47/13 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie dyskryminacji intersekcjonalnej w Unii Europejskiej: sytuacja społeczno-gospodarcza kobiet pochodzących z Afryki, Bliskiego Wschodu, Ameryki Łacińskiej i Azji (2021/2243(INI)) | 184 |
| 2023/C 47/14 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie krajowych sprzeciwów wobec globalnego porozumienia podatkowego (2022/2734(RSP)) | 198 |
| | Czwartek, 7 lipca 2022 r. |
| 2023/C 47/15 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie aresztowania kardynała Zena i powierników Funduszu Pomocy Humanitarnej 612 w Hongkongu (2022/2751(RSP)) | 202 |
| 2023/C 47/16 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie sytuacji obrońców ludności tubylczej i środowiska w Brazylii, w tym zabójstwa Doma Phillipsa i Bruno Pereiry (2022/2752(RSP)) | 205 |
| 2023/C 47/17 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie sytuacji w Górskobadachszańskim Wilajecie Autonomicznym w Tadżykistanie (2022/2753(RSP)) | 209 |
| 2023/C 47/18 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie sprawozdania rocznego z działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2021 (2021/2203(INI)) | 213 |
| 2023/C 47/19 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie kontroli działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego – sprawozdanie roczne za 2020 r. (2021/2235(INI)) | 225 |
| 2023/C 47/20 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej – zwalczania nadużyć finansowych – sprawozdanie roczne 2020 (2021/2234(INI)) | 236 |
| 2023/C 47/21 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa: połączenie sił na rzecz stanowienia lepszego prawa (2021/2166(INI)) | 250 |
| 2023/C 47/22 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie decyzji Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych o uchyleniu prawa do aborcji w Stanach Zjednoczonych oraz konieczności ochrony prawa do aborcji i zdrowia kobiet w UE (2022/2742(RSP)) | 268 |
| | ZALECENIA |
| | Parlament Europejski |
| | Wtorek, 5 lipca 2022 r. |
| 2023/C 47/23 | Zalecenie Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. dla Rady i Komisji dotyczące negocjacji w sprawie zawarcia umowy o współpracy między Unią Europejską a Międzynarodową Organizacją Policji Kryminalnej (Interpolem) (2022/2025(INI)) | 273 |

I   Rezolucje, zalecenia i opinie

REZOLUCJE

Parlament Europejski

Wtorek, 5 lipca 2022 r.

2023/C 47/01

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie ubóstwa kobiet w Europie (2021/2170(INI))

2

2023/C 47/02

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie strategii dla Indo-Pacyfiku w dziedzinie handlu i inwestycji (2021/2200(INI))

15

2023/C 47/03

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie przyszłej współpracy handlowo-inwestycyjnej między UE a Indiami (2021/2177(INI))

23

2023/C 47/04

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. W kierunku wspólnych europejskich działań w dziedzinie opieki (2021/2253(INI))

30

2023/C 47/05

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie zdrowia psychicznego w cyfrowym świecie pracy (2021/2098(INI))

63

2023/C 47/06

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie unii bankowej – sprawozdanie za rok 2021 (2021/2184(INI))

75

Środa, 6 lipca 2022 r.

2023/C 47/07

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2021 dotyczącego Bośni i Hercegowiny (2021/2245(INI))

87

2023/C 47/08

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2021 dotyczącego Serbii (2021/2249(INI))

102

2023/C 47/09

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2021 dotyczącego Kosowa (2021/2246(INI))

118

2023/C 47/10

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie UE i obrony multilateralizmu (2020/2114(INI))

130

2023/C 47/11

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie rozwiązania kwestii bezpieczeństwa żywnościowego w krajach rozwijających się (2021/2208(INI))

149

2023/C 47/12

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie planu działania UE na rzecz gospodarki społecznej (2021/2179(INI))

171

2023/C 47/13

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie dyskryminacji intersekcjonalnej w Unii Europejskiej: sytuacja społeczno-gospodarcza kobiet pochodzących z Afryki, Bliskiego Wschodu, Ameryki Łacińskiej i Azji (2021/2243(INI))

184

2023/C 47/14

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie krajowych sprzeciwów wobec globalnego porozumienia podatkowego (2022/2734(RSP))

198

Czwartek, 7 lipca 2022 r.

2023/C 47/15

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie aresztowania kardynała Zena i powierników Funduszu Pomocy Humanitarnej 612 w Hongkongu (2022/2751(RSP))

202

2023/C 47/16

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie sytuacji obrońców ludności tubylczej i środowiska w Brazylii, w tym zabójstwa Doma Phillipsa i Bruno Pereiry (2022/2752(RSP))

205

2023/C 47/17

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie sytuacji w Górskobadachszańskim Wilajecie Autonomicznym w Tadżykistanie (2022/2753(RSP))

209

2023/C 47/18

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie sprawozdania rocznego z działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2021 (2021/2203(INI))

213

2023/C 47/19

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie kontroli działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego – sprawozdanie roczne za 2020 r. (2021/2235(INI))

225

2023/C 47/20

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej – zwalczania nadużyć finansowych – sprawozdanie roczne 2020 (2021/2234(INI))

236

2023/C 47/21

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa: połączenie sił na rzecz stanowienia lepszego prawa (2021/2166(INI))

250

2023/C 47/22

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie decyzji Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych o uchyleniu prawa do aborcji w Stanach Zjednoczonych oraz konieczności ochrony prawa do aborcji i zdrowia kobiet w UE (2022/2742(RSP))

268

ZALECENIA

Parlament Europejski

Wtorek, 5 lipca 2022 r.

2023/C 47/23

Zalecenie Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. dla Rady i Komisji dotyczące negocjacji w sprawie zawarcia umowy o współpracy między Unią Europejską a Międzynarodową Organizacją Policji Kryminalnej (Interpolem) (2022/2025(INI))

273

---

| | II   Komunikaty |
| --- | --- |
| | KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ |
| | Parlament Europejski |
| | Środa, 6 lipca 2022 r. |
| 2023/C 47/24 | Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie zmiany art. 216 Regulaminu Parlamentu Europejskiego dotyczącego posiedzeń komisji (2022/2069(REG)) | 283 |

II   Komunikaty

KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Parlament Europejski

Środa, 6 lipca 2022 r.

2023/C 47/24

Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie zmiany art. 216 Regulaminu Parlamentu Europejskiego dotyczącego posiedzeń komisji (2022/2069(REG))

283

---

| | III   Akty przygotowawcze |
| --- | --- |
| | Parlament Europejski |
| | Wtorek, 5 lipca 2022 r. |
| 2023/C 47/25 | P9_TA(2022)0269Akt o usługach cyfrowych ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych (akt o usługach cyfrowych) i zmieniającego dyrektywę 2000/31/WE (COM(2020)0825 – C9-0418/2020 – 2020/0361(COD))P9_TC1-COD(2020)0361Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 5 lipca 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych i zmieniające dyrektywę 2000/31/WE (akt o usługach cyfrowych) | 285 |
| 2023/C 47/26 | P9_TA(2022)0270Akt o rynkach cyfrowych ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kontestowalnych i uczciwych rynków w sektorze cyfrowym (akt o rynkach cyfrowych) (COM(2020)0842 – C9-0419/2020 – 2020/0374(COD))P9_TC1-COD(2020)0374Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 5 lipca 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie kontestowalnych i uczciwych rynków w sektorze cyfrowym oraz zmiany dyrektyw (UE) 2019/1937 i (UE) 2020/1828 (akt o rynkach cyfrowych) | 288 |
| 2023/C 47/27 | Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie przyjęcia euro przez Chorwację 1 stycznia 2023 r. (COM(2022)0282 – C9-0195/2022 – 2022/0179(NLE)) | 289 |
| 2023/C 47/28 | Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Protokołu wykonawczego do Umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a rządem Wysp Cooka (12640/2021 – C9-0006/2022 – 2021/0312(NLE)) | 292 |
| 2023/C 47/29 | P9_TA(2022)0273Środki tymczasowej liberalizacji handlu dla Mołdawii ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie środków tymczasowej liberalizacji handlu będących uzupełnieniem koncesji handlowych mających zastosowanie do mołdawskich produktów na podstawie Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Mołdawii, z drugiej strony (COM(2022)0288 – C9-0198/2022 – 2022/0188(COD))P9_TC1-COD(2022)0188Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 5 lipca 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie środków tymczasowej liberalizacji handlu będących uzupełnieniem koncesji handlowych mających zastosowanie do produktów pochodzących z Republiki Mołdawii na podstawie Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Mołdawii, z drugiej strony | 293 |
| | Środa, 6 lipca 2022 r. |
| 2023/C 47/30 | P9_TA(2022)0282Napaść Rosji na Ukrainę – środki kryzysowe w sektorach rybołówstwa i akwakultury ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia (UE) nr 508/2014 w odniesieniu do środków szczegółowych mających na celu złagodzenie skutków agresji wojskowej Rosji wobec Ukrainy dla działalności połowowej oraz ograniczenie wpływu zakłóceń rynku spowodowanych tą agresją wojskową na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury (COM(2022)0179 – C9-0149/2022 – 2022/0118(COD))P9_TC1-COD(2022)0118Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 6 lipca 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 508/2014 w odniesieniu do środków szczególnych mających na celu złagodzenie skutków prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie dla działalności połowowej oraz ograniczenie wpływu zakłóceń rynku spowodowanych tą wojną napastniczą na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury | 294 |
| | Czwartek, 7 lipca 2022 r. |
| 2023/C 47/31 | P9_TA(2022)0294Rosyjska inwazja na Ukrainę – środki tymczasowe dotyczące dokumentów kierowcy wydanych przez Ukrainę ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczacego rozporzadzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z rosyjską inwazją na Ukrainę, dotyczące dokumentów kierowcy wydanych przez Ukrainę zgodnie z jej prawodawstwem (COM(2022)0313 – C9-0201/2022 – 2022/0204(COD))P9_TC1-COD(2022)0204Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 7 lipca 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie ustanowienia w związku z rosyjską inwazją na Ukrainę szczególnych środków tymczasowych dotyczących dokumentów kierowcy wydanych przez Ukrainę zgodnie z jej ustawodawstwem | 295 |
| 2023/C 47/32 | Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie określenia naruszenia unijnych środków ograniczających jedną z dziedzin przestępczości spełniającą kryteria określone w art. 83 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (10287/1/2022 – C9-0219/2022 – 2022/0176(NLE)) | 296 |
| 2023/C 47/33 | P9_TA(2022)0296Udzielenie wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie udzielenia wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie (COM(2022)0450 – C9-0221/2022 – 2022/0213(COD))P9_TC1-COD(2022)0213Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 7 lipca 2022 r. w celu przyjęcia decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/...w sprawie udzielenia wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie | 297 |
| 2023/C 47/34 | Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 7 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego (COM(2021)0561 – C9-0332/2021 – 2021/0205(COD)) | 298 |

III   Akty przygotowawcze

Parlament Europejski

Wtorek, 5 lipca 2022 r.

2023/C 47/25

P9_TA(2022)0269Akt o usługach cyfrowych ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych (akt o usługach cyfrowych) i zmieniającego dyrektywę 2000/31/WE (COM(2020)0825 – C9-0418/2020 – 2020/0361(COD))P9_TC1-COD(2020)0361Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 5 lipca 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych i zmieniające dyrektywę 2000/31/WE (akt o usługach cyfrowych)

285

2023/C 47/26

P9_TA(2022)0270Akt o rynkach cyfrowych ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kontestowalnych i uczciwych rynków w sektorze cyfrowym (akt o rynkach cyfrowych) (COM(2020)0842 – C9-0419/2020 – 2020/0374(COD))P9_TC1-COD(2020)0374Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 5 lipca 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie kontestowalnych i uczciwych rynków w sektorze cyfrowym oraz zmiany dyrektyw (UE) 2019/1937 i (UE) 2020/1828 (akt o rynkach cyfrowych)

288

2023/C 47/27

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie przyjęcia euro przez Chorwację 1 stycznia 2023 r. (COM(2022)0282 – C9-0195/2022 – 2022/0179(NLE))

289

2023/C 47/28

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Protokołu wykonawczego do Umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a rządem Wysp Cooka (12640/2021 – C9-0006/2022 – 2021/0312(NLE))

292

2023/C 47/29

P9_TA(2022)0273Środki tymczasowej liberalizacji handlu dla Mołdawii ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie środków tymczasowej liberalizacji handlu będących uzupełnieniem koncesji handlowych mających zastosowanie do mołdawskich produktów na podstawie Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Mołdawii, z drugiej strony (COM(2022)0288 – C9-0198/2022 – 2022/0188(COD))P9_TC1-COD(2022)0188Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 5 lipca 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie środków tymczasowej liberalizacji handlu będących uzupełnieniem koncesji handlowych mających zastosowanie do produktów pochodzących z Republiki Mołdawii na podstawie Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Mołdawii, z drugiej strony

293

Środa, 6 lipca 2022 r.

2023/C 47/30

P9_TA(2022)0282Napaść Rosji na Ukrainę – środki kryzysowe w sektorach rybołówstwa i akwakultury ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia (UE) nr 508/2014 w odniesieniu do środków szczegółowych mających na celu złagodzenie skutków agresji wojskowej Rosji wobec Ukrainy dla działalności połowowej oraz ograniczenie wpływu zakłóceń rynku spowodowanych tą agresją wojskową na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury (COM(2022)0179 – C9-0149/2022 – 2022/0118(COD))P9_TC1-COD(2022)0118Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 6 lipca 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 508/2014 w odniesieniu do środków szczególnych mających na celu złagodzenie skutków prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie dla działalności połowowej oraz ograniczenie wpływu zakłóceń rynku spowodowanych tą wojną napastniczą na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury

294

Czwartek, 7 lipca 2022 r.

2023/C 47/31

P9_TA(2022)0294Rosyjska inwazja na Ukrainę – środki tymczasowe dotyczące dokumentów kierowcy wydanych przez Ukrainę ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczacego rozporzadzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z rosyjską inwazją na Ukrainę, dotyczące dokumentów kierowcy wydanych przez Ukrainę zgodnie z jej prawodawstwem (COM(2022)0313 – C9-0201/2022 – 2022/0204(COD))P9_TC1-COD(2022)0204Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 7 lipca 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie ustanowienia w związku z rosyjską inwazją na Ukrainę szczególnych środków tymczasowych dotyczących dokumentów kierowcy wydanych przez Ukrainę zgodnie z jej ustawodawstwem

295

2023/C 47/32

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie określenia naruszenia unijnych środków ograniczających jedną z dziedzin przestępczości spełniającą kryteria określone w art. 83 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (10287/1/2022 – C9-0219/2022 – 2022/0176(NLE))

296

2023/C 47/33

P9_TA(2022)0296Udzielenie wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie udzielenia wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie (COM(2022)0450 – C9-0221/2022 – 2022/0213(COD))P9_TC1-COD(2022)0213Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 7 lipca 2022 r. w celu przyjęcia decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/...w sprawie udzielenia wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie

297

2023/C 47/34

Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 7 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego (COM(2021)0561 – C9-0332/2021 – 2021/0205(COD))

298

---

| Skróty i symbole






  - | Procedura konsultacji |
| --- | --- |
| *** | Procedura zgody |
| ***I | Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie |
| ***II | Zwykła procedura ustawodawcza: drugie czytanie |
| ***III | Zwykła procedura ustawodawcza: trzecie czytanie |

Skróty i symbole

*

Procedura konsultacji

***

Procedura zgody

***I

Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie

***II

Zwykła procedura ustawodawcza: drugie czytanie

***III

Zwykła procedura ustawodawcza: trzecie czytanie

(Wskazana procedura opiera się na podstawie prawnej zaproponowanej w projekcie aktu)

Poprawki Parlamentu:

Nowe fragmenty tekstu zaznacza się
  wytłuszczonym drukiem i kursywą
  . Fragmenty tekstu, które zostały skreślone, zaznacza się za pomocą symbolu ▌ lub przekreśla. Zmianę brzmienia zaznacza się przez wyróżnienie nowego tekstu
  wytłuszczonym drukiem i kursywą
  i usunięcie lub przekreślenie zastąpionego tekstu.

wytłuszczonym drukiem i kursywą

wytłuszczonym drukiem i kursywą

| PL | |
| --- | --- |

PL

---

7.2.2023

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/1 |
| --- | --- | --- | --- |

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/1

---

PARLAMENT EUROPEJSKI

SESJA 2022–2023

Posiedzenia od 4 do 7 lipca 2022 r.

TEKSTY PRZYJĘTE

---

I Rezolucje, zalecenia i opinie

REZOLUCJE

Parlament Europejski

Wtorek, 5 lipca 2022 r.

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/2 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/2

---

P9_TA(2022)0274

Ubóstwo kobiet w Europie

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie ubóstwa kobiet w Europie (2021/2170(INI))

(2023/C 47/01)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 2 i art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 2 i art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

| — | uwzględniając art. 8, 9, 151, 153 i 157 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 8, 9, 151, 153 i 157 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

| — | uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej (zwaną dalej „kartą”), w szczególności jej postanowienia dotyczące praw socjalnych oraz równości mężczyzn i kobiet, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej (zwaną dalej „kartą”), w szczególności jej postanowienia dotyczące praw socjalnych oraz równości mężczyzn i kobiet,

| — | uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet z 1979 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet z 1979 r.,

| — | uwzględniając Agendę na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, zasadę niepozostawiania nikogo bez pomocy, a w szczególności cel 1 dotyczący likwidacji ubóstwa, cel 5 dotyczący osiągnięcia równości płci i poprawy warunków życia kobiet oraz cel 8 dotyczący osiągnięcia zrównoważonego wzrostu gospodarczego, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Agendę na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, zasadę niepozostawiania nikogo bez pomocy, a w szczególności cel 1 dotyczący likwidacji ubóstwa, cel 5 dotyczący osiągnięcia równości płci i poprawy warunków życia kobiet oraz cel 8 dotyczący osiągnięcia zrównoważonego wzrostu gospodarczego,

| — | uwzględniając strategię „Europa 2020” na rzecz wzrostu w UE, w szczególności jej cel zmniejszenia o 25 % do 2020 r. liczby osób w UE żyjących poniżej krajowej granicy ubóstwa i wyciągnięcia w ten sposób ponad 20 milionów osób z ubóstwa, a także uwzględniając potrzebę pełnego wykorzystywania systemów ubezpieczeń społecznych i systemów emerytalnych państw członkowskich, aby zapewnić odpowiednie wsparcie dochodów, |
| --- | --- |

—

uwzględniając strategię „Europa 2020” na rzecz wzrostu w UE, w szczególności jej cel zmniejszenia o 25 % do 2020 r. liczby osób w UE żyjących poniżej krajowej granicy ubóstwa i wyciągnięcia w ten sposób ponad 20 milionów osób z ubóstwa, a także uwzględniając potrzebę pełnego wykorzystywania systemów ubezpieczeń społecznych i systemów emerytalnych państw członkowskich, aby zapewnić odpowiednie wsparcie dochodów,

| — | uwzględniając Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencję stambulską), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencję stambulską),

| — | uwzględniając konwencję Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 190 w sprawie eliminacji przemocy i molestowania w miejscu pracy, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konwencję Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 190 w sprawie eliminacji przemocy i molestowania w miejscu pracy,

| — | uwzględniając plan działania dotyczący Europejskiego filaru praw socjalnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając plan działania dotyczący Europejskiego filaru praw socjalnych,

| — | uwzględniając zalecenie Rady (UE) 2021/1004 z dnia 14 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia europejskiej gwarancji dla dzieci (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Rady (UE) 2021/1004 z dnia 14 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia europejskiej gwarancji dla dzieci (1),

| — | uwzględniając dyrektywę 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (2),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów (3) (dyrektywa w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów (3) (dyrektywa w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 5 marca 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (COM(2020)0152), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 5 marca 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (COM(2020)0152),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 października 2005 r. w sprawie kobiet i ubóstwa w Unii Europejskiej (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 października 2005 r. w sprawie kobiet i ubóstwa w Unii Europejskiej (4),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 marca 2011 r. w sprawie ubóstwa kobiet w Unii Europejskiej (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 marca 2011 r. w sprawie ubóstwa kobiet w Unii Europejskiej (5),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 13 września 2011 r. w sprawie przedsiębiorczości kobiet w małych i średnich przedsiębiorstwach (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 13 września 2011 r. w sprawie przedsiębiorczości kobiet w małych i średnich przedsiębiorstwach (6),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 maja 2016 r. w sprawie ubóstwa: perspektywa płci (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 maja 2016 r. w sprawie ubóstwa: perspektywa płci (7),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 kwietnia 2017 r. w sprawie kobiet i ich roli na obszarach wiejskich (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 kwietnia 2017 r. w sprawie kobiet i ich roli na obszarach wiejskich (8),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie potrzeby opracowania unijnej strategii mającej na celu wyeliminowanie różnic w emeryturach ze względu na płeć i zapobieganie występowaniu takich różnic (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie potrzeby opracowania unijnej strategii mającej na celu wyeliminowanie różnic w emeryturach ze względu na płeć i zapobieganie występowaniu takich różnic (9),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 października 2017 r. w sprawie wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet w sektorach prywatnym i publicznym w UE (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 października 2017 r. w sprawie wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet w sektorach prywatnym i publicznym w UE (10),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 listopada 2018 r. w sprawie usług opieki w UE na rzecz poprawy sytuacji w zakresie równouprawnienia płci (11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 listopada 2018 r. w sprawie usług opieki w UE na rzecz poprawy sytuacji w zakresie równouprawnienia płci (11),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 15 stycznia 2019 r. w sprawie równouprawnienia płci w kontekście polityki podatkowej w UE (12), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 15 stycznia 2019 r. w sprawie równouprawnienia płci w kontekście polityki podatkowej w UE (12),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 30 stycznia 2020 r. w sprawie zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć (13), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 30 stycznia 2020 r. w sprawie zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć (13),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 stycznia 2021 r. w sprawie perspektywy płci w okresie kryzysu związanego z COVID-19 oraz w okresie pokryzysowym (14), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 stycznia 2021 r. w sprawie perspektywy płci w okresie kryzysu związanego z COVID-19 oraz w okresie pokryzysowym (14),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 lipca 2021 r. w sprawie starzenia się Starego Kontynentu – możliwości i wyzwania po roku 2020 związane z polityką dotyczącą starzenia się społeczeństwa (15), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 lipca 2021 r. w sprawie starzenia się Starego Kontynentu – możliwości i wyzwania po roku 2020 związane z polityką dotyczącą starzenia się społeczeństwa (15),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 10 lutego 2021 r. w sprawie ograniczenia nierówności ze szczególnym uwzględnieniem ubóstwa osób pracujących (16), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 10 lutego 2021 r. w sprawie ograniczenia nierówności ze szczególnym uwzględnieniem ubóstwa osób pracujących (16),

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 10 grudnia 2019 r. zatytułowane „Gospodarki w UE uwzględniające równouprawnienie płci: dalsze działania”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 10 grudnia 2019 r. zatytułowane „Gospodarki w UE uwzględniające równouprawnienie płci: dalsze działania”,

| — | uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn z 5 marca 2020 r. zatytułowane „Beijing + 25: the fifth review of the implementation of the Beijing Platform for Action in the EU Member States” [Pekin + 25: piąty przegląd realizacji pekińskiej platformy działania w państwach członkowskich UE], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn z 5 marca 2020 r. zatytułowane „Beijing + 25: the fifth review of the implementation of the Beijing Platform for Action in the EU Member States” [Pekin + 25: piąty przegląd realizacji pekińskiej platformy działania w państwach członkowskich UE],

| — | uwzględniając sprawozdanie Międzynarodowej Organizacji Pracy z 27 maja 2020 r. zatytułowane „COVID-19 and the world of work. Fourth edition” [COVID-19 i świat pracy. Wydanie czwarte], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Międzynarodowej Organizacji Pracy z 27 maja 2020 r. zatytułowane „COVID-19 and the world of work. Fourth edition” [COVID-19 i świat pracy. Wydanie czwarte],

| — | uwzględniając dokument orientacyjny Eurofoundu i EIGE z 15 lipca 2021 r. zatytułowany „Upward convergence in gender equality: How close is the Union of equality?” [Pozytywna konwergencja w zakresie równości płci: jak blisko jesteśmy osiągnięcia Unii równości?], |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument orientacyjny Eurofoundu i EIGE z 15 lipca 2021 r. zatytułowany „Upward convergence in gender equality: How close is the Union of equality?” [Pozytywna konwergencja w zakresie równości płci: jak blisko jesteśmy osiągnięcia Unii równości?],

| — | uwzględniając badanie z grudnia 2017 r. przeprowadzone przez Departament Polityczny C ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych Parlamentu zatytułowane „Gender perspective on access to energy in the EU” [Perspektywa płci w zakresie dostępu do energii w UE], |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie z grudnia 2017 r. przeprowadzone przez Departament Polityczny C ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych Parlamentu zatytułowane „Gender perspective on access to energy in the EU” [Perspektywa płci w zakresie dostępu do energii w UE],

| — | uwzględniając wskaźniki równouprawnienia płci EIGE z 2019 i 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wskaźniki równouprawnienia płci EIGE z 2019 i 2020 r.,

| — | uwzględniając stanowisko organizacji Make Mothers Matter z czerwca 2021 r. pt. „Mothers’ Poverty in the EU” [Ubóstwo matek w UE], |
| --- | --- |

—

uwzględniając stanowisko organizacji Make Mothers Matter z czerwca 2021 r. pt. „Mothers’ Poverty in the EU” [Ubóstwo matek w UE],

| — | uwzględniając ocenę rocznej strategii zrównoważonego wzrostu gospodarczego na 2021 r. i wniosku w sprawie wspólnego sprawozdania o zatrudnieniu za 2021 r. z lutego 2021 r. przygotowaną przez Europejską Sieć Przeciwdziałania Ubóstwu zatytułowaną „Working towards a Socially Inclusive and Poverty-proof Recovery from the COVID-19 Pandemic” [Działania na rzecz odbudowy sprzyjającej włączeniu społecznemu i chroniącej przed ubóstwem po pandemii COVID-19], |
| --- | --- |

—

uwzględniając ocenę rocznej strategii zrównoważonego wzrostu gospodarczego na 2021 r. i wniosku w sprawie wspólnego sprawozdania o zatrudnieniu za 2021 r. z lutego 2021 r. przygotowaną przez Europejską Sieć Przeciwdziałania Ubóstwu zatytułowaną „Working towards a Socially Inclusive and Poverty-proof Recovery from the COVID-19 Pandemic” [Działania na rzecz odbudowy sprzyjającej włączeniu społecznemu i chroniącej przed ubóstwem po pandemii COVID-19],

| — | uwzględniając badanie Departamentu Tematycznego ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Wewnętrznej Parlamentu z 19 maja 2021 r. zatytułowane „COVID-19 and its economic impact on women and women’s poverty: Insight from 5 European Countries” [COVID-19 i jego wpływ gospodarczy na kobiety i ubóstwo kobiet: doświadczenie 5 krajów europejskich], |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie Departamentu Tematycznego ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Wewnętrznej Parlamentu z 19 maja 2021 r. zatytułowane „COVID-19 and its economic impact on women and women’s poverty: Insight from 5 European Countries” [COVID-19 i jego wpływ gospodarczy na kobiety i ubóstwo kobiet: doświadczenie 5 krajów europejskich],

| — | uwzględniając badanie z 14 czerwca 2021 r. przeprowadzone przez Departament Polityczny C ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych Parlamentu zatytułowane „Gender equality: Economic value of care from the perspective of the applicable EU funds” [Równouprawnienie płci: ekonomiczna wartość opieki z perspektywy odpowiednich funduszy UE], |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie z 14 czerwca 2021 r. przeprowadzone przez Departament Polityczny C ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych Parlamentu zatytułowane „Gender equality: Economic value of care from the perspective of the applicable EU funds” [Równouprawnienie płci: ekonomiczna wartość opieki z perspektywy odpowiednich funduszy UE],

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 14 kwietnia 2016 r. w sprawie osiągnięcia celów dotyczących przeciwdziałania ubóstwu w świetle rosnących kosztów utrzymania dla gospodarstw domowych (17) oraz towarzyszącą jej opinię Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia, |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 14 kwietnia 2016 r. w sprawie osiągnięcia celów dotyczących przeciwdziałania ubóstwu w świetle rosnących kosztów utrzymania dla gospodarstw domowych (17) oraz towarzyszącą jej opinię Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia,

| — | uwzględniając prace europejskiej platformy na rzecz przeciwdziałania bezdomności, wszczęte w czerwcu 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając prace europejskiej platformy na rzecz przeciwdziałania bezdomności, wszczęte w czerwcu 2021 r.,

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A9-0194/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A9-0194/2022),

| A. | mając na uwadze, że równouprawnienie płci stanowi podstawową wartość Unii zapisaną w art. 2 TUE; mając na uwadze, że art. 8 TFUE ustanawia zasadę uwzględniania aspektu płci; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że równouprawnienie płci stanowi podstawową wartość Unii zapisaną w art. 2 TUE; mając na uwadze, że art. 8 TFUE ustanawia zasadę uwzględniania aspektu płci;

| B. | mając na uwadze, że eliminacja ubóstwa jest jednym z priorytetów UE, zapisanym w art. 3 TUE i w i art. 34 karty oraz głównym celem planu działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych, co odzwierciedla zaangażowanie UE w zwalczanie ubóstwa w jej strategiach politycznych; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że eliminacja ubóstwa jest jednym z priorytetów UE, zapisanym w art. 3 TUE i w i art. 34 karty oraz głównym celem planu działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych, co odzwierciedla zaangażowanie UE w zwalczanie ubóstwa w jej strategiach politycznych;

| C. | mając na uwadze, że liczba kobiet dotkniętych ubóstwem w UE nadal jest wyższa niż liczba mężczyzn dotkniętych ubóstwem (18); mając na uwadze, że pomimo redukcji ubóstwa w UE zarówno wśród kobiet i mężczyzn, kobiety wciąż niewspółmiernie bardziej niż mężczyźni doświadczają ubóstwa i są zagrożone wykluczeniem społecznym, zwłaszcza kobiety, które doświadczają dyskryminacji intersekcjonalnej; mając na uwadze, że w 2020 r. zagrożenie ubóstwem lub wykluczeniem społecznym (wskaźnik AROPE) w UE było wyższe w przypadku kobiet (22,9 %) niż w przypadku mężczyzn (20,9 %), choć w obydwu przypadkach spadło od 2015 r. (odpowiednio 24,9 % oraz 23,1 %); mając na uwadze, że od 2017 r. różnica w poziomie ubóstwa między kobietami a mężczyznami powiększyła się w 21 państwach członkowskich (19); mając na uwadze, że według danych poziom ubóstwa wśród kobiet różni się znacznie w poszczególnych państwach członkowskich; mając na uwadze, że ze względu na silną korelację między ubóstwem kobiet a ubóstwem dzieci co czwarte dziecko w UE jest zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że liczba kobiet dotkniętych ubóstwem w UE nadal jest wyższa niż liczba mężczyzn dotkniętych ubóstwem (18); mając na uwadze, że pomimo redukcji ubóstwa w UE zarówno wśród kobiet i mężczyzn, kobiety wciąż niewspółmiernie bardziej niż mężczyźni doświadczają ubóstwa i są zagrożone wykluczeniem społecznym, zwłaszcza kobiety, które doświadczają dyskryminacji intersekcjonalnej; mając na uwadze, że w 2020 r. zagrożenie ubóstwem lub wykluczeniem społecznym (wskaźnik AROPE) w UE było wyższe w przypadku kobiet (22,9 %) niż w przypadku mężczyzn (20,9 %), choć w obydwu przypadkach spadło od 2015 r. (odpowiednio 24,9 % oraz 23,1 %); mając na uwadze, że od 2017 r. różnica w poziomie ubóstwa między kobietami a mężczyznami powiększyła się w 21 państwach członkowskich (19); mając na uwadze, że według danych poziom ubóstwa wśród kobiet różni się znacznie w poszczególnych państwach członkowskich; mając na uwadze, że ze względu na silną korelację między ubóstwem kobiet a ubóstwem dzieci co czwarte dziecko w UE jest zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym;

| D. | mając na uwadze, że według szacunków z 2019 r. w UE-27 kobiety są szczególnie narażone na ryzyko ubóstwa (AROPE), a wskaźnik ubóstwa wynosi 17,1 % po uwzględnieniu transferów socjalnych; mając na uwadze, że od początku pandemii COVID-19 kobiety w niewspółmiernym stopniu odczuwają jej skutki w sferze społeczno-gospodarczej, w tym w niektórych przypadkach z powodu utraty zatrudnienia; mając na uwadze, że wskaźnik zatrudnienia kobiet w czasie pandemii spadł nawet bardziej gwałtownie niż w czasie recesji w 2008 r.; mając na uwadze, że wynika to między innymi ze wzrostu nieodpłatnej pracy opiekuńczej, domowej i edukacyjnej wykonywanej głównie przez kobiety, a także doprowadziło to do nasilenia się ubóstwa kobiet; mając na uwadze, że nawet przed pandemią COVID-19 większość osób pracujących tymczasowo lub w niepełnym wymiarze czasu pracy stanowiły kobiety, zwłaszcza w sektorze usług, oraz mając na uwadze, że pandemia wzmocniła ten trend; mając na uwadze, że skutki pandemii COVID-19 nie są jeszcze w pełni zrozumiane i mając na uwadze, że jej wpływ społeczno-gospodarczy będzie nadal odczuwalny w nadchodzących latach; mając na uwadze, że w związku z tym kluczowe znaczenie ma zbadanie ubóstwa kobiet w kontekście radzenia sobie z kryzysem związanym z COVID-19 i jego następstwami; mając na uwadze, że środki podjęte w celu wyjścia z kryzysu finansowego z 2008 r. nie były wystarczające do ograniczenia ubóstwa kobiet; mając na uwadze, że zmniejszenie finansowania publicznych usług socjalnych i niższe wynagrodzenia mają niewspółmierny wpływ na kobiety ze względu na ich większe uzależnienie od socjalnych usług publicznych i świadczeń; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że według szacunków z 2019 r. w UE-27 kobiety są szczególnie narażone na ryzyko ubóstwa (AROPE), a wskaźnik ubóstwa wynosi 17,1 % po uwzględnieniu transferów socjalnych; mając na uwadze, że od początku pandemii COVID-19 kobiety w niewspółmiernym stopniu odczuwają jej skutki w sferze społeczno-gospodarczej, w tym w niektórych przypadkach z powodu utraty zatrudnienia; mając na uwadze, że wskaźnik zatrudnienia kobiet w czasie pandemii spadł nawet bardziej gwałtownie niż w czasie recesji w 2008 r.; mając na uwadze, że wynika to między innymi ze wzrostu nieodpłatnej pracy opiekuńczej, domowej i edukacyjnej wykonywanej głównie przez kobiety, a także doprowadziło to do nasilenia się ubóstwa kobiet; mając na uwadze, że nawet przed pandemią COVID-19 większość osób pracujących tymczasowo lub w niepełnym wymiarze czasu pracy stanowiły kobiety, zwłaszcza w sektorze usług, oraz mając na uwadze, że pandemia wzmocniła ten trend; mając na uwadze, że skutki pandemii COVID-19 nie są jeszcze w pełni zrozumiane i mając na uwadze, że jej wpływ społeczno-gospodarczy będzie nadal odczuwalny w nadchodzących latach; mając na uwadze, że w związku z tym kluczowe znaczenie ma zbadanie ubóstwa kobiet w kontekście radzenia sobie z kryzysem związanym z COVID-19 i jego następstwami; mając na uwadze, że środki podjęte w celu wyjścia z kryzysu finansowego z 2008 r. nie były wystarczające do ograniczenia ubóstwa kobiet; mając na uwadze, że zmniejszenie finansowania publicznych usług socjalnych i niższe wynagrodzenia mają niewspółmierny wpływ na kobiety ze względu na ich większe uzależnienie od socjalnych usług publicznych i świadczeń;

| E. | mając na uwadze, że uwzględnianie aspektu płci oznacza branie pod uwagę różnic pomiędzy płciami w całym cyklu polityki oraz dodanie podejścia intersekcjonalnego uwzględniającego różnorodność kobiet i mężczyzn podczas opracowywania, wdrażania i oceny polityki, programów i projektów w celu zwiększenia równouprawnienia płci; mając na uwadze, że dotychczas poprzez strategie polityczne UE nie wdrożono polityki uwzględniającej aspekt płci ani nie uwzględniono w nich podejścia intersekcjonalnego; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że uwzględnianie aspektu płci oznacza branie pod uwagę różnic pomiędzy płciami w całym cyklu polityki oraz dodanie podejścia intersekcjonalnego uwzględniającego różnorodność kobiet i mężczyzn podczas opracowywania, wdrażania i oceny polityki, programów i projektów w celu zwiększenia równouprawnienia płci; mając na uwadze, że dotychczas poprzez strategie polityczne UE nie wdrożono polityki uwzględniającej aspekt płci ani nie uwzględniono w nich podejścia intersekcjonalnego;

| F. | mając na uwadze, że art. 3 ust. 3 TUE zobowiązuje Unię do zwalczania wykluczenia społecznego i dyskryminacji oraz wspierania sprawiedliwości społecznej i ochrony socjalnej oraz równości kobiet i mężczyzn zgodnie z koncepcją społecznej gospodarki rynkowej; mając na uwadze, że plan działania dotyczący Europejskiego filaru praw socjalnych obejmuje szczególny cel, jakim jest zmniejszenie liczby osób zagrożonych ubóstwem o co najmniej 15 mln, w tym 5 mln dzieci, do 2030 r.; mając na uwadze, że agenda społeczna, zielony program działań i plan działania na rzecz równouprawnienia płci są ze sobą wzajemnie powiązane i posiadają wspólne cele, jakimi są zrównoważony wzrost i sprawiedliwy podział zasobów; mając na uwadze, że dyskusja na temat przeglądu obecnego modelu zarządzania społeczno-gospodarczego w UE powinna uwzględniać zobowiązanie UE do zmniejszenia nierówności i wyeliminowania ubóstwa, w szczególności ubóstwa kobiet; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że art. 3 ust. 3 TUE zobowiązuje Unię do zwalczania wykluczenia społecznego i dyskryminacji oraz wspierania sprawiedliwości społecznej i ochrony socjalnej oraz równości kobiet i mężczyzn zgodnie z koncepcją społecznej gospodarki rynkowej; mając na uwadze, że plan działania dotyczący Europejskiego filaru praw socjalnych obejmuje szczególny cel, jakim jest zmniejszenie liczby osób zagrożonych ubóstwem o co najmniej 15 mln, w tym 5 mln dzieci, do 2030 r.; mając na uwadze, że agenda społeczna, zielony program działań i plan działania na rzecz równouprawnienia płci są ze sobą wzajemnie powiązane i posiadają wspólne cele, jakimi są zrównoważony wzrost i sprawiedliwy podział zasobów; mając na uwadze, że dyskusja na temat przeglądu obecnego modelu zarządzania społeczno-gospodarczego w UE powinna uwzględniać zobowiązanie UE do zmniejszenia nierówności i wyeliminowania ubóstwa, w szczególności ubóstwa kobiet;

| G. | mając na uwadze, że Olivier De Schutter, specjalny sprawozdawca ONZ ds. skrajnego ubóstwa i praw człowieka, wskazał, że Unia Europejska powinna opracować ogólnounijną strategię w sprawie przeciwdziałania ubóstwu, która zapewni strukturalne, szerokie podejście do eliminacji ubóstwa kobiet; mając na uwadze, że po pandemii Unia Europejska potrzebuje bardziej sprawiedliwej umowy społecznej, w tym polityki gospodarczej mającej na celu zmniejszenie nierówności gospodarczych; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że Olivier De Schutter, specjalny sprawozdawca ONZ ds. skrajnego ubóstwa i praw człowieka, wskazał, że Unia Europejska powinna opracować ogólnounijną strategię w sprawie przeciwdziałania ubóstwu, która zapewni strukturalne, szerokie podejście do eliminacji ubóstwa kobiet; mając na uwadze, że po pandemii Unia Europejska potrzebuje bardziej sprawiedliwej umowy społecznej, w tym polityki gospodarczej mającej na celu zmniejszenie nierówności gospodarczych;

| H. | mając na uwadze, że ubóstwo rodziców często prowadzi do ubóstwa dzieci; mając na uwadze, że inwestowanie w politykę na rzecz wsparcia kobiet poprawia także warunki życia ich rodzin, a w szczególności dzieci; mając na uwadze, że UE i państwa członkowskie są zobowiązane zapewnić poszanowanie, ochronę i przestrzeganie praw dzieci zgodnie z TUE; mając na uwadze, że prawa dzieci doświadczających ubóstwa są zagrożone; mając na uwadze, że eliminacja ubóstwa dzieci jest ujęta w zasadzie 11 Europejskiego filaru praw socjalnych; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że ubóstwo rodziców często prowadzi do ubóstwa dzieci; mając na uwadze, że inwestowanie w politykę na rzecz wsparcia kobiet poprawia także warunki życia ich rodzin, a w szczególności dzieci; mając na uwadze, że UE i państwa członkowskie są zobowiązane zapewnić poszanowanie, ochronę i przestrzeganie praw dzieci zgodnie z TUE; mając na uwadze, że prawa dzieci doświadczających ubóstwa są zagrożone; mając na uwadze, że eliminacja ubóstwa dzieci jest ujęta w zasadzie 11 Europejskiego filaru praw socjalnych;

| I. | mając na uwadze, że rodziny monoparentalne są bardziej narażone na ubóstwo i wykluczenie społeczne oraz są one obarczone większym prawdopodobieństwem dziedziczenia ubóstwa przez kilka pokoleń; mając na uwadze, że 85 % rodziców samotnie wychowujących dzieci to kobiety; mając na uwadze, że 42,1 % ludności UE żyjącej w monoparentalnych gospodarstwach domowych z dziećmi na utrzymaniu było w 2020 r. zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że rodziny monoparentalne są bardziej narażone na ubóstwo i wykluczenie społeczne oraz są one obarczone większym prawdopodobieństwem dziedziczenia ubóstwa przez kilka pokoleń; mając na uwadze, że 85 % rodziców samotnie wychowujących dzieci to kobiety; mając na uwadze, że 42,1 % ludności UE żyjącej w monoparentalnych gospodarstwach domowych z dziećmi na utrzymaniu było w 2020 r. zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym;

| J. | mając na uwadze, że ubóstwo kobiet jest skutkiem dyskryminacji przez całe życie; mając na uwadze, że stereotypy płci nadal wpływają na podział pracy w domu, w kształceniu, w miejscu pracy i w społeczeństwie oraz na dostęp do władzy i podejmowania decyzji; mając na uwadze, że nieodpłatna opieka i praca w gospodarstwie domowym, wykonywane głównie przez kobiety, nakładają na kobiety niewspółmierne obciążenie; mając na uwadze, że w ujęciu globalnym kobiety stanowią ponad 70 % pracowników w sektorze ochrony zdrowia i opieki; mając na uwadze, że praca tego rodzaju jest systematycznie niedoceniana, ponieważ była i jest nadal wykonywana nieodpłatnie przez kobiety w gospodarstwach domowych; mając na uwadze, że kobiety otrzymują niższe wynagrodzenie niż mężczyźni; mając na uwadze, że kobiety są częściej zatrudnione w niepełnym wymiarze czasu pracy z powodu ubóstwa pod względem czasu; mając na uwadze, że kobiety doświadczają ubóstwa pracujących, które prowadzi do większego zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem społecznym ze względu na niską intensywność pracy; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że ubóstwo kobiet jest skutkiem dyskryminacji przez całe życie; mając na uwadze, że stereotypy płci nadal wpływają na podział pracy w domu, w kształceniu, w miejscu pracy i w społeczeństwie oraz na dostęp do władzy i podejmowania decyzji; mając na uwadze, że nieodpłatna opieka i praca w gospodarstwie domowym, wykonywane głównie przez kobiety, nakładają na kobiety niewspółmierne obciążenie; mając na uwadze, że w ujęciu globalnym kobiety stanowią ponad 70 % pracowników w sektorze ochrony zdrowia i opieki; mając na uwadze, że praca tego rodzaju jest systematycznie niedoceniana, ponieważ była i jest nadal wykonywana nieodpłatnie przez kobiety w gospodarstwach domowych; mając na uwadze, że kobiety otrzymują niższe wynagrodzenie niż mężczyźni; mając na uwadze, że kobiety są częściej zatrudnione w niepełnym wymiarze czasu pracy z powodu ubóstwa pod względem czasu; mając na uwadze, że kobiety doświadczają ubóstwa pracujących, które prowadzi do większego zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem społecznym ze względu na niską intensywność pracy;

| K. | mając na uwadze, że należy odpowiednio uwzględnić zalecenia Europejskiego filaru spraw socjalnych dotyczące równouprawnienia płci, równości szans i aktywnego wsparcia na rzecz zatrudnienia; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że należy odpowiednio uwzględnić zalecenia Europejskiego filaru spraw socjalnych dotyczące równouprawnienia płci, równości szans i aktywnego wsparcia na rzecz zatrudnienia;

| L. | mając na uwadze, że ubóstwo kobiet jest wielowymiarowe i z tego powodu musimy zwalczać wszystkie przyczyny i konsekwencje wszelkich aspektów ubóstwa kobiet, w tym deprywację materialną, ale również brak dostępu do różnych zasobów i usług, który ogranicza ich zdolność do pełnego korzystania z praw obywatelskich; mając na uwadze, że na ubóstwo kobiet bezpośrednio wpływa brak sprawiedliwej wyceny pracy wykonywanej przede wszystkim przez kobiety, przerwy w karierze zawodowej ze względu na urlopy macierzyńskie lub obowiązki opiekuńcze, nierówny podział nieodpłatnych obowiązków opiekuńczych i pracy w gospodarstwie domowym oraz segregacja w kształceniu, a następnie na rynku pracy; mając na uwadze, że ubóstwo kobiet prowadzi do ich wykluczenia z niektórych społecznych i politycznych aspektów życia; mając jednocześnie na uwadze, że brak odpowiedniego dostępu do zasobów i usług zwiększa ryzyko popadnięcia kobiet w ubóstwo lub trwania w nim, co świadczy o wzajemnej zależności między ubóstwem a wykluczeniem społecznym i politycznym; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że ubóstwo kobiet jest wielowymiarowe i z tego powodu musimy zwalczać wszystkie przyczyny i konsekwencje wszelkich aspektów ubóstwa kobiet, w tym deprywację materialną, ale również brak dostępu do różnych zasobów i usług, który ogranicza ich zdolność do pełnego korzystania z praw obywatelskich; mając na uwadze, że na ubóstwo kobiet bezpośrednio wpływa brak sprawiedliwej wyceny pracy wykonywanej przede wszystkim przez kobiety, przerwy w karierze zawodowej ze względu na urlopy macierzyńskie lub obowiązki opiekuńcze, nierówny podział nieodpłatnych obowiązków opiekuńczych i pracy w gospodarstwie domowym oraz segregacja w kształceniu, a następnie na rynku pracy; mając na uwadze, że ubóstwo kobiet prowadzi do ich wykluczenia z niektórych społecznych i politycznych aspektów życia; mając jednocześnie na uwadze, że brak odpowiedniego dostępu do zasobów i usług zwiększa ryzyko popadnięcia kobiet w ubóstwo lub trwania w nim, co świadczy o wzajemnej zależności między ubóstwem a wykluczeniem społecznym i politycznym;

| M. | mając na uwadze, że wpływ ubóstwa na kobiety i mężczyzn jest różny oraz mając na uwadze, że w związku z tym konieczne jest uwzględnianie także czynników pozwalających lepiej zrozumieć feminizację ubóstwa, takich jak wiek, średnie trwanie życia, nierówności dochodowe, luka płacowa między kobietami a mężczyznami, typ gospodarstwa domowego i transfery socjalne; mając na uwadze, że synergie między różnymi prowadzonymi działaniami i środkami politycznymi wspierającymi równouprawnienie płci w ramach polityki zatrudnienia, oświatowej, podatkowej, a także mieszkalnictwa mogą skuteczniej pomagać w zwalczaniu głęboko zakorzenionych przyczyn ubóstwa i wykluczenia społecznego; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że wpływ ubóstwa na kobiety i mężczyzn jest różny oraz mając na uwadze, że w związku z tym konieczne jest uwzględnianie także czynników pozwalających lepiej zrozumieć feminizację ubóstwa, takich jak wiek, średnie trwanie życia, nierówności dochodowe, luka płacowa między kobietami a mężczyznami, typ gospodarstwa domowego i transfery socjalne; mając na uwadze, że synergie między różnymi prowadzonymi działaniami i środkami politycznymi wspierającymi równouprawnienie płci w ramach polityki zatrudnienia, oświatowej, podatkowej, a także mieszkalnictwa mogą skuteczniej pomagać w zwalczaniu głęboko zakorzenionych przyczyn ubóstwa i wykluczenia społecznego;

| N. | mając na uwadze, że istnieje zwiększone ryzyko ubóstwa lub wykluczenia społecznego wśród niektórych grup kobiet, takich jak samotne matki, kobiety powyżej 65 roku życia, kobiety z niepełnosprawnościami, kobiety o niskim poziomie wykształcenia i kobiety ze środowisk migracyjnych; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że istnieje zwiększone ryzyko ubóstwa lub wykluczenia społecznego wśród niektórych grup kobiet, takich jak samotne matki, kobiety powyżej 65 roku życia, kobiety z niepełnosprawnościami, kobiety o niskim poziomie wykształcenia i kobiety ze środowisk migracyjnych;

| O. | mając na uwadze, że w starszym wieku kobiety przewyższają liczebnie mężczyzn w populacji UE-27: mając na uwadze, że w 2019 r. było ponad dwa razy więcej bardzo starych kobiet (w wieku 85 lat i więcej) niż bardzo starych mężczyzn; mając na uwadze, że starzenie się będzie mieć poważne skutki dla rządów, działalności gospodarczej i społeczeństwa obywatelskiego, wywierając wpływ przede wszystkim na systemy ochrony zdrowia i opieki społecznej, rynki pracy, finanse publiczne oraz uprawnienia emerytalno-rentowe; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że w starszym wieku kobiety przewyższają liczebnie mężczyzn w populacji UE-27: mając na uwadze, że w 2019 r. było ponad dwa razy więcej bardzo starych kobiet (w wieku 85 lat i więcej) niż bardzo starych mężczyzn; mając na uwadze, że starzenie się będzie mieć poważne skutki dla rządów, działalności gospodarczej i społeczeństwa obywatelskiego, wywierając wpływ przede wszystkim na systemy ochrony zdrowia i opieki społecznej, rynki pracy, finanse publiczne oraz uprawnienia emerytalno-rentowe;

| P. | mając na uwadze, że dane pokazują, że 29,5 % kobiet z niepełnosprawnościami w UE jest zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym, w porównaniu z 27,5 % w przypadku mężczyzn z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że dane pokazują, że 29,5 % kobiet z niepełnosprawnościami w UE jest zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym, w porównaniu z 27,5 % w przypadku mężczyzn z niepełnosprawnościami;

| Q. | mając na uwadze, że kobiety z grup szczególnie wrażliwych, takie jak młode kobiety, kobiety z niepełnosprawnościami, kobiety ze środowisk migracyjnych, kobiety romskie, kobiety należące do mniejszości religijnych lub etnicznych, a także kobiety LBTQI+, doświadczają dodatkowych i krzyżowych form dyskryminacji przy dostępie do edukacji, opieki zdrowotnej, zatrudnienia i usług socjalnych, a zatem są narażone na większe ryzyko ubóstwa; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że kobiety z grup szczególnie wrażliwych, takie jak młode kobiety, kobiety z niepełnosprawnościami, kobiety ze środowisk migracyjnych, kobiety romskie, kobiety należące do mniejszości religijnych lub etnicznych, a także kobiety LBTQI+, doświadczają dodatkowych i krzyżowych form dyskryminacji przy dostępie do edukacji, opieki zdrowotnej, zatrudnienia i usług socjalnych, a zatem są narażone na większe ryzyko ubóstwa;

| R. | mając na uwadze, że Romowie spotykają się z dyskryminacją w dostępie do inicjatyw na rzecz zatrudnienia, takich jak gwarancja dla młodzieży; mając na uwadze, że publiczne służby zatrudnienia często nie mają możliwości dotarcia do nich lub stosują praktyki dyskryminacji pośredniej; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że Romowie spotykają się z dyskryminacją w dostępie do inicjatyw na rzecz zatrudnienia, takich jak gwarancja dla młodzieży; mając na uwadze, że publiczne służby zatrudnienia często nie mają możliwości dotarcia do nich lub stosują praktyki dyskryminacji pośredniej;

| S. | mając na uwadze, że w odniesieniu do danych dotyczących ubóstwa statystyczna jednostka gospodarstwa domowego służy do określenia ubóstwa w gospodarstwach domowych, nie uwzględniając różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn w wewnętrznym podziale zasobów, co utrudnia uzyskanie wiarygodnych danych segregowanych według kryterium płci; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że w odniesieniu do danych dotyczących ubóstwa statystyczna jednostka gospodarstwa domowego służy do określenia ubóstwa w gospodarstwach domowych, nie uwzględniając różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn w wewnętrznym podziale zasobów, co utrudnia uzyskanie wiarygodnych danych segregowanych według kryterium płci;

| T. | mając na uwadze, że ubóstwo kobiet zwiększa ryzyko bezdomności, braku dostępu do odpowiednich mieszkań i ryzyko ubóstwa energetycznego; mając na uwadze, że potrzebne są środki polityczne dostosowane specjalnie do osób samotnie wychowujących dzieci; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że ubóstwo kobiet zwiększa ryzyko bezdomności, braku dostępu do odpowiednich mieszkań i ryzyko ubóstwa energetycznego; mając na uwadze, że potrzebne są środki polityczne dostosowane specjalnie do osób samotnie wychowujących dzieci;

| U. | mając na uwadze, że równouprawnienie płci na rynku pracy jest ważnym instrumentem eliminowania ubóstwa wśród kobiet, który przynosi korzyści nie tylko kobietom, ale całej gospodarce, i ma pozytywny wpływ na PKB, poziom zatrudnienia i wydajność; mając na uwadze, że poprawa równouprawnienia płci doprowadziłaby do wzrostu PKB na mieszkańca UE o 6,1–9,6 % oraz powstania dodatkowych 10,5 mln miejsc pracy, co przyniosłoby korzyści zarówno kobietom, jak i mężczyznom do roku 2050 r.; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że równouprawnienie płci na rynku pracy jest ważnym instrumentem eliminowania ubóstwa wśród kobiet, który przynosi korzyści nie tylko kobietom, ale całej gospodarce, i ma pozytywny wpływ na PKB, poziom zatrudnienia i wydajność; mając na uwadze, że poprawa równouprawnienia płci doprowadziłaby do wzrostu PKB na mieszkańca UE o 6,1–9,6 % oraz powstania dodatkowych 10,5 mln miejsc pracy, co przyniosłoby korzyści zarówno kobietom, jak i mężczyznom do roku 2050 r.;

| V. | mając na uwadze, że chociaż praca w sektorach w dużym stopniu sfeminizowanych ma zasadnicze znaczenie i wysoką wartość społeczno-gospodarczą, jest ona niedoceniana i niżej opłacana niż praca w sektorach z większym odsetkiem mężczyzn; mając na uwadze, że istnieje pilna potrzeba ponownej oceny adekwatności wynagrodzeń w sektorach sfeminizowanych w odniesieniu do ich wartości społecznej i gospodarczej oraz poczynienia postępów dotyczących minimalnych wynagrodzeń, minimalnego dochodu i przejrzystości płac w przepisach UE; |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że chociaż praca w sektorach w dużym stopniu sfeminizowanych ma zasadnicze znaczenie i wysoką wartość społeczno-gospodarczą, jest ona niedoceniana i niżej opłacana niż praca w sektorach z większym odsetkiem mężczyzn; mając na uwadze, że istnieje pilna potrzeba ponownej oceny adekwatności wynagrodzeń w sektorach sfeminizowanych w odniesieniu do ich wartości społecznej i gospodarczej oraz poczynienia postępów dotyczących minimalnych wynagrodzeń, minimalnego dochodu i przejrzystości płac w przepisach UE;

| W. | mając na uwadze, że prawo do pracy stanowi zasadniczy warunek wstępny, jeśli kobiety mają cieszyć się niezależnością ekonomiczną, rozwojem zawodowym i skutecznymi równymi prawami; |
| --- | --- |

W.

mając na uwadze, że prawo do pracy stanowi zasadniczy warunek wstępny, jeśli kobiety mają cieszyć się niezależnością ekonomiczną, rozwojem zawodowym i skutecznymi równymi prawami;

| X. | mając na uwadze, że średnia luka w zatrudnieniu między kobietami a mężczyznami wynosi 11,5 %, przy czym kobiety są niewspółmiernie silnie reprezentowane w tych sektorach zatrudnienia, które są nisko płatne i niepewne; mając na uwadze, że kobiety częściej mają elastyczne formy pracy, w tym niestandardowe i elastyczne umowy o pracę (zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy, praca na czas określony); mając na uwadze, że kobiety doświadczają dyskryminacji z powodu ciąży i macierzyństwa; mając na uwadze, że w 2019 r. luka płacowa między kobietami a mężczyznami wynosiła 14,1 % w skali UE, choć występują znaczące różnice między państwami członkowskimi (20); mając na uwadze, że od 2010 r. zróżnicowanie zarobków kobiet i mężczyzn wzrosło w 17 państwach członkowskich, a zróżnicowanie dochodów kobiet i mężczyzn zwiększyło się w 19 państwach członkowskich, co prowadzi do ogólnego wzrostu nierówności w zarobkach i dochodach kobiet i mężczyzn w UE (21); mając na uwadze, że około 10 % ludności aktywnej zawodowo w UE jest zagrożone ubóstwem i że to głównie kobiety otrzymują płacę minimalną lub niższą od płacy zapewniającej utrzymanie na minimalnym poziomie, m.in. ze względu na większe zaangażowanie kobiet w gospodarkę nieformalną; mając na uwadze, że zwalczanie pracy nierejestrowanej oraz ustanowienie odpowiednich i sprawiedliwych poziomów płac minimalnych zapewniających godny poziom życia może przyczynić się do zmniejszenia nierówności płacowych, zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć oraz ubóstwa kobiet; |
| --- | --- |

X.

mając na uwadze, że średnia luka w zatrudnieniu między kobietami a mężczyznami wynosi 11,5 %, przy czym kobiety są niewspółmiernie silnie reprezentowane w tych sektorach zatrudnienia, które są nisko płatne i niepewne; mając na uwadze, że kobiety częściej mają elastyczne formy pracy, w tym niestandardowe i elastyczne umowy o pracę (zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy, praca na czas określony); mając na uwadze, że kobiety doświadczają dyskryminacji z powodu ciąży i macierzyństwa; mając na uwadze, że w 2019 r. luka płacowa między kobietami a mężczyznami wynosiła 14,1 % w skali UE, choć występują znaczące różnice między państwami członkowskimi (20); mając na uwadze, że od 2010 r. zróżnicowanie zarobków kobiet i mężczyzn wzrosło w 17 państwach członkowskich, a zróżnicowanie dochodów kobiet i mężczyzn zwiększyło się w 19 państwach członkowskich, co prowadzi do ogólnego wzrostu nierówności w zarobkach i dochodach kobiet i mężczyzn w UE (21); mając na uwadze, że około 10 % ludności aktywnej zawodowo w UE jest zagrożone ubóstwem i że to głównie kobiety otrzymują płacę minimalną lub niższą od płacy zapewniającej utrzymanie na minimalnym poziomie, m.in. ze względu na większe zaangażowanie kobiet w gospodarkę nieformalną; mając na uwadze, że zwalczanie pracy nierejestrowanej oraz ustanowienie odpowiednich i sprawiedliwych poziomów płac minimalnych zapewniających godny poziom życia może przyczynić się do zmniejszenia nierówności płacowych, zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć oraz ubóstwa kobiet;

| Y. | mając na uwadze, że w Europejskiej karcie społecznej uznaje się prawa wszystkich pracowników, a zatem także kobiet będących pracownikami, do sprawiedliwego wynagrodzenia, wystarczającego do zapewnienia im, a także ich rodzinom, godziwego poziomu życia, a także prawo do równego wynagrodzenia za pracę o równej wartości; mając ponadto na uwadze, że ustanawia ona prawo do ochrony przed ubóstwem i wykluczeniem społecznym oraz przyczynia się do zmniejszenia luki płacowej między kobietami i mężczyznami; |
| --- | --- |

Y.

mając na uwadze, że w Europejskiej karcie społecznej uznaje się prawa wszystkich pracowników, a zatem także kobiet będących pracownikami, do sprawiedliwego wynagrodzenia, wystarczającego do zapewnienia im, a także ich rodzinom, godziwego poziomu życia, a także prawo do równego wynagrodzenia za pracę o równej wartości; mając ponadto na uwadze, że ustanawia ona prawo do ochrony przed ubóstwem i wykluczeniem społecznym oraz przyczynia się do zmniejszenia luki płacowej między kobietami i mężczyznami;

| Z. | mając na uwadze, że odsetek osób transpłciowych w ramach odpłatnego zatrudnienia wynosi jedynie 51 % w porównaniu z 69,3 % w przypadku całego społeczeństwa; mając na uwadze, że bezrobocie jest szczególnym problemem dla kobiet transpłciowych, które prawie trzy razy częściej są bezrobotne, niż wynosi średnia dla całego społeczeństwa (22); |
| --- | --- |

Z.

mając na uwadze, że odsetek osób transpłciowych w ramach odpłatnego zatrudnienia wynosi jedynie 51 % w porównaniu z 69,3 % w przypadku całego społeczeństwa; mając na uwadze, że bezrobocie jest szczególnym problemem dla kobiet transpłciowych, które prawie trzy razy częściej są bezrobotne, niż wynosi średnia dla całego społeczeństwa (22);

| AA. | mając na uwadze, że tylko 20,7 % kobiet z niepełnosprawnościami i 28,6 % mężczyzn z niepełnosprawnościami jest zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy; mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich osoby z niepełnosprawnościami tracą często uprawnienia rentowe po podjęciu zatrudnienia, co zwiększa ich zagrożenie ubóstwem pracujących; |
| --- | --- |

AA.

mając na uwadze, że tylko 20,7 % kobiet z niepełnosprawnościami i 28,6 % mężczyzn z niepełnosprawnościami jest zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy; mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich osoby z niepełnosprawnościami tracą często uprawnienia rentowe po podjęciu zatrudnienia, co zwiększa ich zagrożenie ubóstwem pracujących;

| AB. | mając na uwadze, że luka emerytalna między kobietami a mężczyznami wynosiła średnio 29,4 % w 2019 r. (23), co wynika z braku równowagi spowodowanego nierównościami utrzymującymi się przez całe życie; mając na uwadze, że ta luka emerytalna oznacza, że kobiety częściej znajdą się poniżej granicy ubóstwa w miarę starzenia się, biorąc również pod uwagę, że średnie trwanie życia kobiet jest dłuższe niż średnie trwanie życia mężczyzn, co pogłębia skutki ubóstwa i wykluczenia społecznego; mając na uwadze, że większa integracja na rynku pracy przez całe życie danej osoby pomoże zlikwidować lukę emerytalną między kobietami a mężczyznami; |
| --- | --- |

AB.

mając na uwadze, że luka emerytalna między kobietami a mężczyznami wynosiła średnio 29,4 % w 2019 r. (23), co wynika z braku równowagi spowodowanego nierównościami utrzymującymi się przez całe życie; mając na uwadze, że ta luka emerytalna oznacza, że kobiety częściej znajdą się poniżej granicy ubóstwa w miarę starzenia się, biorąc również pod uwagę, że średnie trwanie życia kobiet jest dłuższe niż średnie trwanie życia mężczyzn, co pogłębia skutki ubóstwa i wykluczenia społecznego; mając na uwadze, że większa integracja na rynku pracy przez całe życie danej osoby pomoże zlikwidować lukę emerytalną między kobietami a mężczyznami;

| AC. | mając na uwadze, że rewolucja technologiczna i cyfrowa, której jesteśmy świadkami, zwiększa postępy cyfrowe i nowe możliwości dla przedsiębiorstw oraz zmienia wzorce gospodarcze, systemy społeczne i rynek pracy; mając na uwadze, że każdy w naszym społeczeństwie, w szczególności kobiety, musi mieć możliwość uczestniczenia w tym dobrobycie; |
| --- | --- |

AC.

mając na uwadze, że rewolucja technologiczna i cyfrowa, której jesteśmy świadkami, zwiększa postępy cyfrowe i nowe możliwości dla przedsiębiorstw oraz zmienia wzorce gospodarcze, systemy społeczne i rynek pracy; mając na uwadze, że każdy w naszym społeczeństwie, w szczególności kobiety, musi mieć możliwość uczestniczenia w tym dobrobycie;

| AD. | mając na uwadze, że należy nadal promować strategie polityczne ukierunkowane na zwiększenie udziału kobiet w dziedzinach związanych z naukami przyrodniczymi, technologią, inżynierią i matematyką (STEM) oraz sztuczną inteligencją, a także na przyjęcie wielopoziomowego podejścia, które pozwoli rozwiązać problem różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn na wszystkich poziomach kształcenia i zatrudnienia w sektorze cyfrowym; |
| --- | --- |

AD.

mając na uwadze, że należy nadal promować strategie polityczne ukierunkowane na zwiększenie udziału kobiet w dziedzinach związanych z naukami przyrodniczymi, technologią, inżynierią i matematyką (STEM) oraz sztuczną inteligencją, a także na przyjęcie wielopoziomowego podejścia, które pozwoli rozwiązać problem różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn na wszystkich poziomach kształcenia i zatrudnienia w sektorze cyfrowym;

| AE. | mając na uwadze, że dziewczęta osiągają lepsze niż chłopcy wyniki w szkole, ale często napotykają większe trudności lub nie mogą przełożyć tych sukcesów edukacyjnych na osiągnięcia zawodowe ze względu na presję wywieraną przez rodzinę i inne naciski; |
| --- | --- |

AE.

mając na uwadze, że dziewczęta osiągają lepsze niż chłopcy wyniki w szkole, ale często napotykają większe trudności lub nie mogą przełożyć tych sukcesów edukacyjnych na osiągnięcia zawodowe ze względu na presję wywieraną przez rodzinę i inne naciski;

| AF. | mając na uwadze, że kobiety zamieszkujące obszary wiejskie są szczególnie dotknięte ubóstwem; mając na uwadze, że wiele kobiet zamieszkujących obszary wiejskie nie jest nawet zarejestrowanych na rynku pracy ani zarejestrowanych jako osoby bezrobotne; mając na uwadze, że stopa bezrobocia wśród kobiet na obszarach wiejskich jest niezwykle wysoka, a kobiety zatrudnione otrzymują bardzo niskie wynagrodzenia; mając na uwadze, że kobiety na obszarach wiejskich mają ograniczony dostęp do kształcenia; |
| --- | --- |

AF.

mając na uwadze, że kobiety zamieszkujące obszary wiejskie są szczególnie dotknięte ubóstwem; mając na uwadze, że wiele kobiet zamieszkujących obszary wiejskie nie jest nawet zarejestrowanych na rynku pracy ani zarejestrowanych jako osoby bezrobotne; mając na uwadze, że stopa bezrobocia wśród kobiet na obszarach wiejskich jest niezwykle wysoka, a kobiety zatrudnione otrzymują bardzo niskie wynagrodzenia; mając na uwadze, że kobiety na obszarach wiejskich mają ograniczony dostęp do kształcenia;

| AG. | mając na uwadze, że wspólne podejście UE do sektora opieki, oprócz strategii politycznych państw członkowskich, przyniosłoby znaczną wartość dodaną; mając na uwadze, że kobiety częściej niż mężczyźni wykonują nieodpłatną pracę opiekuńczą, w związku z czym opieka nad dziećmi lub osobami pozostającymi na utrzymaniu jest jedną z najczęstszych przyczyn ograniczenia przez kobiety wymiaru czasu pracy lub wycofania się z rynku pracy; mając na uwadze, że kobiety częściej przerywają karierę zawodową lub podejmują pracę krótkoterminową, w niepełnym wymiarze godzin, niepewną, a nawet nieformalną, którą można dostosować do harmonogramu opieki, co wpływa na ich zarobki i składki na fundusze emerytalne, a tym samym wpływa na ich niezależność ekonomiczną w starszym wieku; mając na uwadze, że powszechny dostęp do wysokiej jakości opieki zdrowotnej oraz usług i placówek socjalnych po przystępnych cenach, takich jak wczesna opieka nad dzieckiem i edukacja lub opieka nad innymi osobami pozostającymi na utrzymaniu, ma kluczowe znaczenie nie tylko dla uniknięcia rosnącego ubóstwa, zwłaszcza wśród kobiet, ale ma również zasadnicze znaczenie dla gospodarki służącej interesowi publicznemu; mając na uwadze, że inwestycje w te usługi mają zatem pozytywny wpływ na niezależność ekonomiczną kobiet oraz ich zdolność do uczestnictwa w rynku pracy; mając na uwadze, że środki ochrony socjalnej są kluczowe dla zwalczania ubóstwa kobiet nie tylko pod względem ekonomicznym, ale także wielowymiarowym; |
| --- | --- |

AG.

mając na uwadze, że wspólne podejście UE do sektora opieki, oprócz strategii politycznych państw członkowskich, przyniosłoby znaczną wartość dodaną; mając na uwadze, że kobiety częściej niż mężczyźni wykonują nieodpłatną pracę opiekuńczą, w związku z czym opieka nad dziećmi lub osobami pozostającymi na utrzymaniu jest jedną z najczęstszych przyczyn ograniczenia przez kobiety wymiaru czasu pracy lub wycofania się z rynku pracy; mając na uwadze, że kobiety częściej przerywają karierę zawodową lub podejmują pracę krótkoterminową, w niepełnym wymiarze godzin, niepewną, a nawet nieformalną, którą można dostosować do harmonogramu opieki, co wpływa na ich zarobki i składki na fundusze emerytalne, a tym samym wpływa na ich niezależność ekonomiczną w starszym wieku; mając na uwadze, że powszechny dostęp do wysokiej jakości opieki zdrowotnej oraz usług i placówek socjalnych po przystępnych cenach, takich jak wczesna opieka nad dzieckiem i edukacja lub opieka nad innymi osobami pozostającymi na utrzymaniu, ma kluczowe znaczenie nie tylko dla uniknięcia rosnącego ubóstwa, zwłaszcza wśród kobiet, ale ma również zasadnicze znaczenie dla gospodarki służącej interesowi publicznemu; mając na uwadze, że inwestycje w te usługi mają zatem pozytywny wpływ na niezależność ekonomiczną kobiet oraz ich zdolność do uczestnictwa w rynku pracy; mając na uwadze, że środki ochrony socjalnej są kluczowe dla zwalczania ubóstwa kobiet nie tylko pod względem ekonomicznym, ale także wielowymiarowym;

| AH. | mając na uwadze, że ubóstwo pogłębia wpływ przemocy ze względu na płeć na kobiety, ponieważ rosnące trudności gospodarcze utrudniają kobietom pozostającym w związkach nacechowanych niewłaściwym traktowaniem opuszczenie partnera; mając na uwadze, że przemoc ze względu na płeć jest problemem strukturalnym, który występuje we wszystkich grupach społeczno-gospodarczych, i jest niezależna od pochodzenia lub przekonań; mając na uwadze, że ubóstwo naraża kobiety na większe ryzyko handlu ludźmi i wykorzystywania seksualnego, ponieważ sprawia, że kobiety i ich rodziny są ekonomicznie zależne od swoich oprawców; mając na uwadze, że przemoc uwarunkowana płcią również przyczynia się do ubóstwa i wykluczenia społecznego, ponieważ przemoc wpływa na zdrowie i może prowadzić do utraty pracy i bezdomności; |
| --- | --- |

AH.

mając na uwadze, że ubóstwo pogłębia wpływ przemocy ze względu na płeć na kobiety, ponieważ rosnące trudności gospodarcze utrudniają kobietom pozostającym w związkach nacechowanych niewłaściwym traktowaniem opuszczenie partnera; mając na uwadze, że przemoc ze względu na płeć jest problemem strukturalnym, który występuje we wszystkich grupach społeczno-gospodarczych, i jest niezależna od pochodzenia lub przekonań; mając na uwadze, że ubóstwo naraża kobiety na większe ryzyko handlu ludźmi i wykorzystywania seksualnego, ponieważ sprawia, że kobiety i ich rodziny są ekonomicznie zależne od swoich oprawców; mając na uwadze, że przemoc uwarunkowana płcią również przyczynia się do ubóstwa i wykluczenia społecznego, ponieważ przemoc wpływa na zdrowie i może prowadzić do utraty pracy i bezdomności;

| AI. | mając na uwadze, że molestowanie w miejscu pracy, w tym molestowanie seksualne i nękanie psychiczne, którego ofiarami są zazwyczaj kobiety, wywiera odstraszające skutki dla kobiet, w tym zwiększoną absencję, zmniejszoną wydajność i w rezultacie utratę dochodów, oraz przyczynia się do opuszczania przez nie rynku pracy, co wywiera negatywny wpływ na indywidualny rozwój kariery i niezależność ekonomiczną; mając na uwadze, że zgłaszanie molestowania w miejscu pracy może prowadzić do zwolnienia lub odizolowania ofiary; |
| --- | --- |

AI.

mając na uwadze, że molestowanie w miejscu pracy, w tym molestowanie seksualne i nękanie psychiczne, którego ofiarami są zazwyczaj kobiety, wywiera odstraszające skutki dla kobiet, w tym zwiększoną absencję, zmniejszoną wydajność i w rezultacie utratę dochodów, oraz przyczynia się do opuszczania przez nie rynku pracy, co wywiera negatywny wpływ na indywidualny rozwój kariery i niezależność ekonomiczną; mając na uwadze, że zgłaszanie molestowania w miejscu pracy może prowadzić do zwolnienia lub odizolowania ofiary;

| AJ. | mając na uwadze, że zgodnie z szacunkami jednej na dziesięć dziewcząt nie stać na artykuły sanitarne; mając na uwadze, że w swojej rezolucji z 15 stycznia 2019 r. w sprawie równouprawnienia płci w kontekście polityki podatkowej w UE Parlament wezwał wszystkie państwa członkowskie do wyeliminowania „podatku od tamponów” dzięki skorzystaniu z elastyczności wprowadzonej w dyrektywie w sprawie podatku VAT i zastosowaniu zwolnień lub zerowych stawek podatku VAT na te podstawowe towary pierwszej potrzeby; |
| --- | --- |

AJ.

mając na uwadze, że zgodnie z szacunkami jednej na dziesięć dziewcząt nie stać na artykuły sanitarne; mając na uwadze, że w swojej rezolucji z 15 stycznia 2019 r. w sprawie równouprawnienia płci w kontekście polityki podatkowej w UE Parlament wezwał wszystkie państwa członkowskie do wyeliminowania „podatku od tamponów” dzięki skorzystaniu z elastyczności wprowadzonej w dyrektywie w sprawie podatku VAT i zastosowaniu zwolnień lub zerowych stawek podatku VAT na te podstawowe towary pierwszej potrzeby;

| AK. | mając na uwadze, że rosyjska wojna z Ukrainą prowadzi do dalszego wzrostu ubóstwa, zwłaszcza wśród kobiet, zarówno dlatego, że zmusza ona ukraińskie kobiety i dzieci do ucieczki do krajów sąsiadujących, jak i ze względu na rosnące ceny podstawowych usług i towarów, czego doświadczają wszyscy Europejczycy, ale co szczególnie dotyka tych, którzy już dysponują mniejszymi zasobami; |
| --- | --- |

AK.

mając na uwadze, że rosyjska wojna z Ukrainą prowadzi do dalszego wzrostu ubóstwa, zwłaszcza wśród kobiet, zarówno dlatego, że zmusza ona ukraińskie kobiety i dzieci do ucieczki do krajów sąsiadujących, jak i ze względu na rosnące ceny podstawowych usług i towarów, czego doświadczają wszyscy Europejczycy, ale co szczególnie dotyka tych, którzy już dysponują mniejszymi zasobami;

| 1. | zwraca uwagę, że według Eurostatu obecnie 64,6 mln kobiet i 57,6 mln mężczyzn w państwach członkowskich jest dotkniętych ubóstwem, co wskazuje na różny wpływ tego zjawiska na kobiety i mężczyzn; wzywa Komisję do opracowania ambitnej europejskiej strategii zwalczania ubóstwa do 2030 r., zawierającej konkretne cele ograniczania ubóstwa oraz skupiającej się na likwidacji ubóstwa kobiet i przerwaniu cyklu ryzyka ubóstwa międzypokoleniowego; |
| --- | --- |

1.

| 2. | podkreśla, że ubóstwo kobiet należy również analizować na podstawie podejścia przekrojowego obejmującego analizę uwzględniającą aspekt płci, w której bierze się pod uwagę intersekcjonalne formy dyskryminacji ze względu na cechy, takie jak pochodzenie społeczno-ekonomiczne, pochodzenie migrantów i pochodzenie etniczne, wiek, orientację seksualną, tożsamość płciową i ekspresję płciową; wzywa do włączenia wskaźnika równouprawnienia płci EIGE do tablicy wskaźników społecznych; apeluje do EIGE o zapewnienie danych zdezagregowanych zgodnie z podejściem intersekcjonalnym i według kryterium płci oraz wzywa państwa członkowskie do wykorzystania tych danych w celu lepszego reagowania na szczególne wyzwania konkretnych państw i opracowywania krajowych planów odbudowy, a także udoskonalania synergii między różnymi pakietami, funduszami i strategiami politycznymi; |
| --- | --- |

2.

| 3. | podkreśla, że znaczenie polityki, w której uwzględnia się wyzwania demograficzne i wspiera się równe szanse dla wszystkich, w szczególności osób najbardziej dotkniętych kryzysem, takich jak słabsze grupy, rodziny w całej ich różnorodności, młode pokolenie i osoby starsze, a także znaczenie zapewnienia, by wszystkie możliwości rynkowe oferowane przez obecną rewolucję technologiczną i cyfrową skupiały się na kobietach; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wzywa państwa członkowskie, by prowadziły podobne i regularne prace nad gromadzeniem i analizowaniem danych zdezagregowanych podczas projektowania lub oceny swojej polityki i praktyk, co pozwoli gromadzić informacje i dane na temat sytuacji kobiet w szczególnych niepewnych warunkach, na przykład kobiet cierpiących z powodu niepewności energetycznej, przepaści cyfrowej, chorób zawodowych i niedożywienia; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, by skutecznie zajęły się nierównościami doświadczanymi przez kobiety przez wyeliminowanie głównych składowych tych nierówności stanowiących bariery na rynku pracy, a także dostępem do przystępnych cenowo, wysokiej jakości usług takich jak opieka nad dziećmi i opieka długoterminowa, oraz by promowały dostęp do publicznych systemów emerytalno-rentowych dla osób samozatrudnionych, osób biernych zawodowo, bezrobotnych (krótko- lub długotrwale) lub zatrudnionych w „niestandardowej” formie; |
| --- | --- |

5.

| 6. | zwraca uwagę, że ubóstwo nadal mierzy się na podstawie łącznego dochodu gospodarstwa domowego, przy założeniu, że wszyscy jego członkowie zarabiają tyle samo i równo dzielą się zasobami; apeluje o zindywidualizowanie praw i obliczeń w oparciu o dochody indywidualne, aby zwalczać rzeczywisty zakres ubóstwa wśród kobiet; |
| --- | --- |

6.

| 7. | apeluje, by o wielowymiarowość podczas pomiaru ubóstwa, w tym ubóstwa pod względem czasu; wzywa Eurostat do skoordynowania z państwami członkowskimi projektu europejskiego badania wykorzystania czasu uwzględniającego aspekt płci oraz sposobu jego regularnego przeprowadzania; |
| --- | --- |

7.

| 8. | z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź Komisji dotyczącą europejskiej strategii w zakresie opieki, ale wzywa ją do wyjścia poza środki w sektorze opieki i do zapewnienia przejścia w kierunku gospodarki usług opiekuńczych, która przyjmuje całościowe, uwzględniające aspekt płci i trwające przez całe życie podejście do opieki, w tym środki na rzecz promowania równowagi ekologicznej, sprawiedliwych warunków pracy i odpowiednich wynagrodzeń, aby utrzymać atrakcyjność pracy w sektorze opieki, położyć kres dyskryminacji, zwalczać ubóstwo, przemoc i nadużycia, ustanowić minimalne normy i odpowiednie wytyczne jakościowe dotyczące opieki przez całe życie danej osoby oraz zapewnić wsparcie opiekunom formalnym i nieformalnym, opiekunom nieopłacanym i osobom, nad którymi sprawują opiekę; wzywa państwa członkowskie, by stworzyły zachęty zachęt dla pracodawców do promowania lepszej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym; |
| --- | --- |

8.

| 9. | zauważa, że wszystkie państwa członkowskie zwiększyły pakiety opieki podczas pandemii i wprowadziły specjalne przepisy dotyczące gospodarstw domowych, w których jeden rodzic wychowuje dzieci; wzywa państwa członkowskie do przedłużenia obowiązywania takich przepisów w okresie odbudowy; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wyraża przekonanie, że w dzisiejszych czasach zasada „praca jest najlepszym sposobem na wyjście z ubóstwa” nie sprawdza się już z powodu istnienia branż pracy niskopłatnej, nietypowych i niepewnych form zatrudnienia, a także likwidacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz że do osiągnięcia celu, jakim jest społeczeństwo wolne od ubóstwa, potrzebne są dobrze funkcjonujące systemy taryfowe i systemy płacy minimalnej; |
| --- | --- |

10.

| 11. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zagwarantowały wystarczającą ochronę finansową, nie tylko dla osób zatrudnionych przez całe życie, ale także dla osób wykonujących nieodpłatne prace opiekuńcze nad osobami niesamodzielnymi, a także prace w gospodarstwie domowym i usługi edukacyjne, osób, które pracują na niepewnych warunkach lub doświadczają długich okresów bezrobocia; |
| --- | --- |

11.

| 12. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, by promowały politykę służącą wyeliminowaniu niepewnego zatrudnienia i przymusowego zatrudnienia w niepełnym wymiarze godzin w celu poprawy sytuacji kobiet na rynku pracy; |
| --- | --- |

12.

| 13. | podkreśla kluczową rolę kobiet pracujących w sektorze socjalnym oraz sektorach opieki, sprzątania, edukacji, zdrowia i handlu detalicznego, dzięki którym społeczeństwa europejskie mogą stale funkcjonować, co pokazał kryzys związany z pandemią COVID-19; wzywa do ponownej oceny prac typowo kobiecych oraz do opracowania i stosowania międzysektorowych, neutralnych pod względem płci narzędzi ewaluacji pracy w celu lepszej oceny i bardziej sprawiedliwego wynagradzania prac sfeminizowanych oraz zapewnienia równego wynagrodzenia za taką samą pracę i pracę o równej wartości, z jednoczesnym wzmocnieniem przedsiębiorczości kobiet w małych i średnich przedsiębiorstwach; |
| --- | --- |

13.

| 14. | zauważa, że pracownicy w sprzedaży detalicznej i personel sprzątający to w zdecydowanej większości kobiety, często otrzymujące jedynie minimalne wynagrodzenie, a pandemia COVID-19 stwarza dla nich jeszcze większe zagrożenie ubóstwem; podkreśla, że trzeba pilnie zwiększyć wynagrodzenia i zwalczać niepewne formy zatrudnienia; wzywa państwa członkowskie, by podniosły status pracowników ochrony zdrowia przez zapewnienie im godnych wynagrodzeń i warunków pracy, a szczególnie przez zawieranie faktycznych umów o pracę; |
| --- | --- |

14.

| 15. | podkreśla, że aby rozwiązać problem wielowymiarowości ubóstwa kobiet, należy zwalczyć segregację bezpłatnej pracy w gospodarstwie domowym i obowiązków opiekuńczych, które są wykonywane głównie przez kobiety, oraz wzmocnić walkę ze stereotypami, by wzmocnić usługi opiekuńcze, a także środki w zakresie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz wprowadzić przyjazną dla rodzin organizację pracy, na przykład możliwy do dostosowania czas pracy i możliwość pracy zdalnej, by promować model „równych zarobków – równych obowiązków opiekuńczych” (polityka budżetu czasu) (24), aby umożliwić kobietom i mężczyznom lepsze godzenie życia zawodowego z życiem prywatnym; wzywa państwa członkowskie, by w pełni transponowały i wdrożyły dyrektywę w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym w celu zapewnienia sprawiedliwego podziału obowiązków zawodowych i życia rodzinnego, oraz apeluje do państw członkowskich o wykroczenie poza minimalne normy ustanowione w dyrektywie; podkreśla, że rozwiązanie problemu ubóstwa pracujących wymaga likwidacji leżących u jego podstaw przyczyn, na przykład poprzez promowanie kształcenia i szkolenia, ustanawianie płac minimalnych i zapewnianie ochrony socjalnej; apeluje do Komisji, aby wezwała państwa członkowskie do inwestowania w wysokiej jakości kształcenie i szkolenie oraz wspierała je w tym, do wymiany dobrych praktyk oraz do zwrócenia szczególnej uwagi na uczenie się przez całe życie; |
| --- | --- |

15.

| 16. | podkreśla, że nieproporcjonalnie wiele kobiet – często wbrew własnej woli – zatrudnianych jest na niepewnych warunkach, obejmujących pracę na niepełny etat, a także nisko opłacane umowy zerogodzinowe na czas określony; zachęca państwa członkowskie do wdrożenia zaleceń Międzynarodowej Organizacji Pracy zmierzających do ograniczenia skali niepewnych form zatrudnienia, np. przez ograniczenie sytuacji, w których można stosować umowy niegwarantujące pewności zatrudnienia, oraz skrócenie okresu możliwego zatrudnienia pracowników na podstawie takich umów; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wzywa państwa członkowskie, by wdrożyły aktywną i skuteczną politykę zapobiegania molestowaniu w miejscu pracy i zwalczania go, w tym molestowania seksualnego i nękania psychicznego; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zapewniły odpowiednie i adekwatne mechanizmy finansowania dla programów i działań w celu zwalczania molestowania w miejscu pracy, w tym mechanizmów wspierających kobiety w zgłaszaniu przypadków molestowania; wzywa państwa członkowskie i UE do ratyfikowania konwencji nr 190 Międzynarodowej Organizacji Pracy w sprawie eliminacji przemocy i molestowania w miejscu pracy; |
| --- | --- |

17.

| 18. | podkreśla znaczenie zwiększania świadomości tego, jakie konsekwencje mają wybory dokonywane przez kobiety na rynku pracy oraz zwraca uwagę na znaczenie ich niezależności ekonomicznej, aby chronić je przed ubóstwem i wykluczeniem społecznym; |
| --- | --- |

18.

| 19. | wyraża zaniepokojenie, że kobiety mające dzieci są dyskryminowane w miejscu pracy ze względu na to, że są matkami, a nie dlatego, że wyniki ich pracy odbiegają od wyników osiąganych przez ich współpracowników; wzywa państwa członkowskie do aktywnego promowania pozytywnego wizerunku matek jako pracowników; |
| --- | --- |

19.

| 20. | podkreśla kluczową rolę wysokiej jakości usług publicznych w zwalczaniu ubóstwa kobiet, w szczególności usług wczesnej edukacji i opieki nad dziećmi lub opieki nad innymi osobami zależnymi, takimi jak osoby starsze; wzywa państwa członkowskie, by ustanowiły odpowiednie mechanizmy uznawania tych osiągnięć życiowych; |
| --- | --- |

20.

| 21. | podkreśla, że zmiana klimatu również wywiera duży wpływ na ubóstwo kobiet, ponieważ kobiety są w większym stopniu uzależnione od zasobów naturalnych, a jako że stanowią one większość ubogiej ludności w UE, mają mniej środków umożliwiających im ochronę przed negatywnymi skutkami zmiany klimatu; ubolewa, że perspektywa płci nie jest konsekwentnie wprowadzana do unijnej polityki dotyczącej klimatu; wzywa Komisję do włączenia kwestii równouprawnienia płci do polityki i prawodawstwa UE w dziedzinie zmiany klimatu; jest zdania, że pakiet „Gotowi na 55” i społeczny fundusz klimatyczny należy opracować i wdrażać z wyraźnym uwzględnieniem aspektu płci i powinny one przynosić kobietom takie same korzyści jak mężczyznom; |
| --- | --- |

21.

| 22. | wzywa UE i państwa członkowskie do ochrony kobiet żyjących w ubóstwie energetycznym przez przygotowanie szybkiej i skoordynowanej odpowiedzi na długoterminowe skutki kryzysu energetycznego; podkreśla, że należy dbać o osoby znajdujące się w niepewnej sytuacji, zapewniając dostęp do przystępnych cenowo usług użyteczności publicznej dla gospodarstw domowych o niskich dochodach, w szczególności dla kobiet starszych i samotnych matek; |
| --- | --- |

22.

| 23. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do włączenia równouprawnienia płci do wszystkich strategii politycznych, programów i działań oraz do ustanowienia lepszej polityki równowagi między życiem zawodowym a prywatnym i odpowiednich środków w celu zagwarantowania uczestnictwa kobiet w rynku pracy, takich jak lepsze urlopy macierzyńskie, dłuższe urlopy ojcowskie, płatny i nieprzenoszalny urlop rodzicielski, elastyczny czas pracy, placówki opieki nad dziećmi na miejscu, usługi opiekuńcze lub strategie dotyczące pracy zdalnej; podkreśla, że należy uwzględniać aspekt płci i dostosować reakcję na pandemię COVID-19 w polityce gospodarczej do szczególnych potrzeb kobiet i do struktury ich aktywności ekonomicznej; |
| --- | --- |

23.

| 24. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do włączenia równouprawnienia płci do wszystkich przepisów, strategii politycznych, programów i działań związanych z transportem oraz do uwzględnienia perspektywy płci w projektowaniu mobilności, przystępnego mieszkalnictwa oraz miejskim planowaniu przestrzennym; |
| --- | --- |

24.

| 25. | podkreśla, że nie należy lekceważyć bezdomności wśród kobiet ani błędnie jej postrzegać jako drobnego problemu społecznego w UE; zwraca uwagę na brak kompleksowych zdezagregowanych danych na temat charakteru i zakresu bezdomności kobiet, co sprawia, że problem ten jest mniej widoczny; wzywa UE i jej państwa członkowskie do uwzględnienia perspektywy płci w strategiach politycznych i praktykach dotyczących bezdomności i braku dostępu do przystępnych cenowo i odpowiednich mieszkań i energii oraz do opracowania specjalnych strategii prowadzących do zlikwidowania tych problemów do 2030 r., a jednocześnie do zapewnienia odpowiedniego i skutecznego funkcjonowania usług w celu zaspokojenia potrzeb bezdomnych kobiet; podkreśla znaczenie uznania przemocy ze względu na płeć za jedną z podstawowych przyczyn zwiększających ryzyko bezdomności wśród kobiet i podkreśla potrzebę zbadania, w jaki sposób potrzeby kobiet krzyżują się z szerszymi barierami społeczno-gospodarczymi i strukturalnymi; wzywa wszystkie podmioty, by włączyły perspektywę płci do europejskiej platformy na rzecz przeciwdziałania bezdomności; wyraża przekonanie, że zasada „najpierw mieszkanie” odgrywa ważną rolę w zwalczaniu bezdomności, oraz apeluje o rozwijania tych projektów we wszystkich państwach członkowskich; |
| --- | --- |

25.

| 26. | zauważa, że pogorszenie sytuacji społecznej i gospodarczej przez pandemię COVID-19 zwiększyło wszystkie formy znęcania się nad kobietami i przemocy wobec kobiet, a także prostytucję, z naruszeniem ich praw człowieka; podkreśla, że trzeba zwiększyć środki publiczne, zarówno środki finansowe, jak i zasoby ludzkie, co pozwoli podjąć stosowne działania na rzecz grup zagrożonych ubóstwem oraz zająć się sytuacjami, które stwarzają zagrożenie dla dzieci i młodzieży, osób starszych, osób z niepełnosprawnościami oraz bezdomnych; |
| --- | --- |

26.

| 27. | zauważa, że niezależność ekonomiczna ma kluczowe znaczenie dla kobiet, gdyż umożliwia im wyswobodzenie się z sytuacji przemocy ze względu na płeć; domaga się w związku z tym zapewnienia środków wsparcia i ochrony, które będą wspierać kobiety w takich sytuacjach, przyjęcia kompleksowej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania wszelkim formom przemocy ze względu na płeć i zwalczania ich, dodania przemocy ze względu na płeć do wykazu europrzestępstw, ratyfikowania przez UE konwencji stambulskiej, a także ratyfikowania jej przez Bułgarię, Czechy, Litwę, Łotwę, Słowację i Węgry; podkreśla, że życie wolne od przemocy ma zasadnicze znaczenie dla uczestnictwa kobiet w rynku pracy, osiągnięcia pełnego potencjału i niezależności finansowej; potępia celową dezinformację na temat narzędzi i inicjatyw służących zwalczaniu przemocy ze względu na płeć w UE; wyraża zaniepokojenie z powodu coraz większego upowszechnienia tej dezinformacji w Europie, co sprawia, że jeszcze trudniejsza jest ochrona kobiet przed przemocą; |
| --- | --- |

27.

| 28. | wzywa państwa członkowskie do zwalczania szkodliwych praktyk takich jak okaleczanie narządów płciowych kobiet, wczesne i przymusowe małżeństwa i tak zwana przemoc w imię honoru, które są szczególnie szkodliwe i ograniczające dla młodych kobiet i dziewcząt; |
| --- | --- |

28.

| 29. | uważa prostytucję za poważną formę przemocy i wykorzystywania, dotykającą głównie kobiet i dzieci; wzywa państwa członkowskie, by podjęły szczególne działania w celu zwalczania gospodarczych, społecznych i kulturowych przyczyn prostytucji, tak aby kobiety w sytuacji ubóstwa i wykluczenia społecznego nie stawały się ofiarami takiego wykorzystywania; wzywa państwa członkowskie by podjęły szczególne działania pomagające prostytutkom w reintegracji społecznej i zawodowej; |
| --- | --- |

29.

| 30. | wzywa Komisję do zaproponowania w ramach europejskich funduszy społecznych i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich proaktywnych środków wspierających zatrudnienie kobiet, ułatwianie dostępu do usług socjalnych i rozwój społeczno-gospodarczy na obszarach wiejskich; zachęca państwa członkowskie, aby we współpracy z władzami regionalnymi i lokalnymi ograniczyły ryzyko ubóstwa wśród kobiet na obszarach wiejskich poprzez wzmocnienie ich pozycji i poprawę jakości życia dzięki zapewnieniu wysokiej jakości programów edukacyjnych i wysokiej jakości warunków zatrudnienia, w tym telepracy i godziwych dochodów; wzywa do podjęcia pozytywnych działań zachęcających w szczególności kobiety prowadzące działalność rolniczą do pozostania na obszarach wiejskich, w tym do promowania ośrodków społecznych, które mogą zapewniać doradztwo techniczne i pomoc w utrzymaniu działalności gospodarstw rolnych i pomagać im w przetrwaniu oraz zachęcać młodych ludzi do inwestowania w rolnictwo i hodowlę zwierząt w celu zapewnienia ich długotrwałego przetrwania; |
| --- | --- |

30.

| 31. | podkreśla kluczową rolę wszystkich unijnych funduszy i programów społecznych, w szczególności Europejskiego Funduszu Społecznego Plus i Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji dla Zwalnianych Pracowników, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz Funduszu Azylu, Migracji i Integracji; podkreśla, że za pośrednictwem EFS+ państwa członkowskie i Komisja powinny dążyć do złagodzenia społeczno-gospodarczych skutków kryzysu, zwłaszcza dla kobiet, do zwiększenia liczby zatrudnionych kobiet i udzielenia im pomocy, aby mogły godzić życie zawodowe i osobiste, do zwalczania ubóstwa w kontekście płci, feminizacji ubóstwa i dyskryminacji ze względu na płeć na rynku pracy oraz w edukacji i szkoleniu, jak również wspierania najsłabszych i zwalczania ubóstwa dzieci; wzywa państwa członkowskie, aby w pełni korzystały z funduszy z uwzględnieniem perspektywy płci; |
| --- | --- |

31.

| 32. | podkreśla, że we wszystkich państwach członkowskich należy zintensyfikować krajowe działania służące integracji Romów; wzywa Komisję do propagowania włączenia społecznego, a tym samym zapewnienia udziału romskich dziewcząt i kobiet na wszystkich szczeblach, w tym tych pracujących na szczeblu lokalnym, regionalnym i unijnym; zwraca uwagę, że należy przy tym uwzględniać równość mężczyzn i kobiet oraz koncentrować się na przenoszeniu dobrych praktyk państw członkowskich na poziom Unii; |
| --- | --- |

32.

| 33. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do uzupełnienia pomocy finansowej UE programami badawczymi i projektami, które umożliwiają utalentowanym romskim dziewczętom i kobietom korzystanie z kształcenia ustawicznego z myślą o uwolnieniu się od ubóstwa międzypokoleniowego, promowanie ich integracji społecznej i rozwijanie wiedzy w celu poprawy sytuacji społeczności Romów; wzywa państwa członkowskie do wskazania poziomu wsparcia, jakiego potrzebowałyby w celu wdrożenia zalecanych środków na rzecz integracji ludności romskiej; |
| --- | --- |

33.

| 34. | podkreśla, że wzrost ubóstwa kobiet ma ogromny wpływ na całe społeczeństwo; wyraża zaniepokojenie wpływem, jaki wywrze to na ubóstwo dzieci; wyraża w związku z tym zadowolenie z przyjęcia zalecenia Rady (UE) 2021/1004 z dnia 14 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia europejskiej gwarancji dla dzieci; |
| --- | --- |

34.

| 35. | podkreśla istotny wkład kobiet w zatrudnienie, kulturę, edukację, naukę i badania naukowe; dostrzega, że warunki życia kobiet zatrudnionych w dziedzinie sztuki i kultury oraz w mikroprzedsiębiorstwach i małych przedsiębiorstwach rolnych i wiejskich poważnie pogorszyły się z powodu zawieszenia działalności gospodarczej i kulturalnej w okresie pandemii; |
| --- | --- |

35.

| 36. | apeluje o uwzględniające aspekt płci podejście do transformacji cyfrowej; apeluje do Komisji o wykorzystanie istniejących programów i finansowania oraz, w razie potrzeby, do udostępnienia dodatkowego finansowania do walki z ubóstwem cyfrowym kobiet, aby wyposażyć kobiety w umiejętności niezbędne do bezpiecznego funkcjonowania w środowisku cyfrowym oraz udoskonalić ich umiejętności cyfrowe; |
| --- | --- |

36.

| 37. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, by przeanalizowały bariery dla przedsiębiorczości kobiet, a w szczególności przeprowadziły kompleksową analizę dostępu kobiet do finansowania, co pomoże w eliminacji ubóstwa kobiet w Unii Europejskiej, dzięki umożliwieniu kobietom stawania się przedsiębiorczyniami i założycielkami małych i średnich przedsiębiorstw zapewniającymi wkład w dwojaką transformację; zauważa, że przedsiębiorczość kobiet tworzy miejsca pracy, wzmacnia rynek wewnętrzny i ogranicza bezrobocie; zauważa, że ograniczone obciążenia biurokratyczne dla przedsiębiorców usuwają przeszkody, aby umożliwić większej liczbie kobiet zakładanie przedsiębiorstw; podkreśla znaczenie wiedzy na temat przedsiębiorczości i praktycznego doświadczenia nabywanego w szkole; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by promowały wzmocnienie pozycji kobiet dzięki kształceniu, szkoleniom zawodowym i uczeniu się przez całe życie; apeluje w szczególności o większe promowanie przedmiotów STEM oraz umiejętności cyfrowych, w dziedzinie sztucznej inteligencji i wiedzy finansowej w celu walki z utrzymującymi się stereotypami edukacyjnymi oraz dopilnowania, aby więcej kobiet trafiało do tych sektorów i przyczyniało się do ich rozwoju; |
| --- | --- |

37.

| 38. | apeluje do państw członkowskich o dopilnowanie, by nowa polityka fiskalna, obejmująca opodatkowanie z wyraźnym uwzględnieniem aspektu płci, była ukierunkowana na zwalczanie i eliminowanie nierówności społeczno-ekonomicznych i nierówności płci we wszystkich ich wymiarach (25); wzywa państwa członkowskie do unikania dyskryminacji ze względu na płeć w ich polityce podatkowej oraz do zniesienia podatku VAT od artykułów sanitarnych dla kobiet, który w niewspółmierny sposób zagraża godności kobiet o niższych dochodach, a tym samym do zapewnienia wszystkim kobietom dostępu do tych podstawowych produktów; |
| --- | --- |

38.

| 39. | wzywa państwa członkowskie, aby uwzględniły problematykę płci przy reformie systemów emerytalnych i dostosowywaniu wieku emerytalnego i wzięły pod uwagę różnice między modelami pracy kobiet i mężczyzn, łącznie z wszystkimi praktykami dotyczącymi nieodpłatnego zatrudnienia, uwzględniając większe ryzyko dyskryminacji kobiet na rynku pracy, w szczególności kobiet starszych; wzywa państwa członkowskie do podjęcia konkretnych działań, aby zwalczać zagrożenie ubóstwem kobiet starszych i emerytowanych – ze względu na starzenie się społeczeństwa i odsetek starszych kobiet znajdujących się w niekorzystnej lub trudnej sytuacji – oraz zapobiegać mu; wzywa państwa członkowskie do włączenia rekompensaty za nieodpłatną pracę opiekuńczą do ich systemów emerytalnych, na przykład poprzez zaliczanie opieki do okresów składkowych lub inne środki dodawane do emerytury opiekuna, niezależnie od tego, czy opieka jest świadczona na rzecz dzieci małoletnich, osób starszych czy osób chorych lub z niepełnosprawnością, przy jednoczesnym zachęcaniu mężczyzn do zajęcia się opieką; |
| --- | --- |

39.

| 40. | wzywa Komisję, by powstrzymała się od promowania jakichkolwiek zaleceń politycznych, które prowadziłyby do nasilenia niepewności stosunków pracy, deregulacji godzin pracy, obniżenia wynagrodzeń, ataku na rokowania zbiorowe lub prywatyzacji służb użyteczności publicznej oraz systemów zabezpieczenia społecznego; |
| --- | --- |

40.

| 41. | z zadowoleniem przyjmuje trwające negocjacje dotyczące przyjęcia dyrektywy w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej; wzywa instytucje UE do przyjęcia unijnych ram sprzyjających ustanowieniu lub dostosowaniu minimalnego wynagrodzenia w poszczególnych krajach na podstawie m.in. krajowego koszyka towarów i usług po cenach realnych, obejmującego m.in. odpowiednie mieszkania, zdrową i zrównoważoną żywność, odzież, zrównoważony transport i energię, zdrowie i opiekę oraz zasoby umożliwiające obywatelom znaczący udział w społeczeństwie, kulturze i edukacji, co zapewniłoby godny poziom życia, który częściowo pomógłby zmniejszyć ubóstwo pracujących, w szczególności w przypadku kobiet; domaga się sprawiedliwych i odpowiednich wynagrodzeń minimalnych w państwach członkowskich, jako koniecznego zabezpieczenia, jako koniecznej gwarancji w celu zapewnienia sprawiedliwszego podziału wynagrodzeń i zagwarantowania płacy minimalnej chroniącej kobiety i mężczyzn na rynku pracy; jest zdania, że stworzenie ram minimalnego wynagrodzenia należy osiągnąć i utrzymać za pomocą jasnych zasad, przejrzystych procedur i skutecznych praktyk, z wykorzystaniem kryteriów i wskaźników przewodnich, aby ocenić adekwatność, przy udziale m.in. organów doradczych oraz przy zaangażowaniu partnerów społecznych; |
| --- | --- |

41.

| 42. | wzywa państwa członkowskie do ambitnego wdrażania europejskiej gwarancji dla dzieci i dyrektywy w sprawie przejrzystości wynagrodzeń, a także przyszłej dyrektywy w sprawie minimalnych wynagrodzeń i zalecenia w sprawie dochodu minimalnego; |
| --- | --- |

42.

| 43. | ubolewa, że w ujęciu ogólnym uwzględnianie aspektu płci nie zostało jeszcze zastosowane w całym budżecie UE, jak wskazał Europejski Trybunał Obrachunkowy, oraz domaga się pilnego odwrócenia tej sytuacji; podkreśla, że uwzględnianie aspektu płci musi być stosowane na wszystkich szczeblach cyklu polityki i musi opierać się na wiarygodnych danych; podkreśla znaczenie wdrażania sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci, w tym we wszystkich programach w budżecie na 2022 r., aby osiągnąć równość płci i wyeliminować ubóstwo kobiet; wzywa w tym kontekście Komisję, by przyspieszyła, w ścisłej współpracy z Parlamentem, wprowadzenie skutecznej, przejrzystej i kompleksowej metodyki pomiaru odpowiednich wydatków związanych z płcią, jak przewidziano w porozumieniu międzyinstytucjonalnym z 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa (26), w celu wykazania wymiernych rezultatów w odniesieniu do budżetu na 2022 r. oraz z myślą o rozszerzeniu metodyki na wszystkie programy ujęte w wieloletnich ramach finansowych; |
| --- | --- |

43.

| 44. | zwraca uwagę, że mechanizm zdolności fiskalnej UE wymaga ewentualnie przeglądu obecnego zarządzania gospodarczego i społecznego, tak aby zmniejszyć nierówności i ubóstwo kobiet oraz osiągnąć równouprawnienie płci; domaga się spójności zarządzania gospodarczego i społecznego z osiągnięciem celów równouprawnienia płci i w związku z tym eliminacji ubóstwa kobiet; |
| --- | --- |

44.

| 45. | wzywa Radę, by utworzyła specjalny skład ds. równouprawnienia płci w celu wdrożenia wspólnych i konkretnych środków w odpowiedzi na wyzwania w obszarze praw kobiet i równouprawnienia płci, a także w celu zadbania o to, by kwestie równości płci były omawiane na najwyższym szczeblu politycznym; |
| --- | --- |

45.

| 46. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do przeanalizowania nierównego wpływu inflacji i podwyżek cen energii w aspekcie płci wywołanych w kontekście wojny Rosji z Ukrainą oraz do uwzględnienia tego przy wdrażaniu środków mających na celu złagodzenie tego wpływu na najbiedniejszych; |
| --- | --- |

46.

| 47. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

47.

---

(1)  Dz.U. L 223 z 22.6.2021, s. 14.

(2)  Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23.

(3)  Dz.U. L 188 z 12.7.2019, s. 79.

(4)  Dz.U. C 233 E z 28.9.2006, s. 130.

(5)  Dz.U. C 199 E z 7.7.2012, s. 77.

(6)  Dz.U. C 51 E z 22.2.2013, s. 56.

(7)  Dz.U. C 76 z 28.2.2018, s. 93.

(8)  Dz.U. C 298 z 23.8.2018, s. 14.

(9)  Dz.U. C 331 z 18.9.2018, s. 60.

(10)  Dz.U. C 346 z 27.9.2018, s. 6.

(11)  Dz.U. C 363 z 28.10.2020, s. 80.

(12)  Dz.U. C 411 z 27.11.2020, s. 38.

(13)  Dz.U. C 331 z 17.8.2021, s. 5.

(14)  Dz.U. C 456 z 10.11.2021, s. 191.

(15)  Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 122.

(16)  Dz.U. C 465 z 17.11.2021, s. 62.

(17)  Dz.U. C 58 z 15.2.2018, s. 192.

(18)  Strona internetowa Eurostatu zatytułowana „Living conditions in Europe – poverty and social exclusion” [Warunki życia w Europie – ubóstwo i wykluczenie społeczne], dostęp 30 maja 2022 r. Dostępna pod adresem: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Living_conditions_in_Europe_-_poverty_and_social_exclusion&oldid=544210

(19)  Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn, Wskaźnik równouprawnienia płci 2020: Cyfryzacja i przyszłość pracy, Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg, 2020.

(20)  Strona internetowa Eurostatu zatytułowana „Gender pay gap statistics” [Dane statystyczne dotyczące zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć], dostęp 30 maja 2022 r. Dostępna pod adresem:https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Gender_pay_gap_statistics

(21)  „Gender pay gap statistics” [Dane statystyczne dotyczące zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć].

(22)  https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/7341d588-ddd8-11ea-adf7-01aa75ed71a1/language-en

(23)  Artykuł Eurostatu z 3 lutego 2021 r. pt. „Closing the gender pension gap?” [Zlikwidowanie luki emerytalnej między kobietami a mężczyznami?].

(24)  Baza danych EIGE zawierająca dane statystyczne dotyczące płci, dostęp 30 maja 2022 r. Dostępna pod adresem: https://eige.europa.eu/gender-statistics/dgs/browse/ta/ta_timeuse

(25)  Sprawozdanie Departamentu Tematycznego Parlamentu ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych z kwietnia 2017 r. pt. „Gender equality and taxation in the European Union” [Równość płci a opodatkowanie w Unii Europejskiej].

(26)  Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/15 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/15

---

P9_TA(2022)0276

Strategia dla Indo-Pacyfiku w dziedzinie handlu i inwestycji

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie strategii dla Indo-Pacyfiku w dziedzinie handlu i inwestycji (2021/2200(INI))

(2023/C 47/02)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 16 września 2021 r. pt. „Unijna strategia współpracy w regionie Indo-Pacyfiku” (JOIN(2021)0024), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 16 września 2021 r. pt. „Unijna strategia współpracy w regionie Indo-Pacyfiku” (JOIN(2021)0024),

| — | uwzględniając konkluzje Rady z dnia 16 kwietnia 2021 r. w sprawie unijnej strategii współpracy w regionie Indo-Pacyfiku, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z dnia 16 kwietnia 2021 r. w sprawie unijnej strategii współpracy w regionie Indo-Pacyfiku,

| — | uwzględniając niderlandzką strategię na rzecz regionu Indo-Pacyfiku z dnia 13 listopada 2020 r. pt. „Region Indo-Pacyfiku: wytyczne dotyczące wzmocnienia współpracy Niderlandów i UE z partnerami w Azji”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając niderlandzką strategię na rzecz regionu Indo-Pacyfiku z dnia 13 listopada 2020 r. pt. „Region Indo-Pacyfiku: wytyczne dotyczące wzmocnienia współpracy Niderlandów i UE z partnerami w Azji”,

| — | uwzględniając wytyczne niemieckiego rządu federalnego z września 2020 r. dotyczące polityki wobec regionu Indo-Pacyfiku, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wytyczne niemieckiego rządu federalnego z września 2020 r. dotyczące polityki wobec regionu Indo-Pacyfiku,

| — | uwzględniając wspólny komunikat Komisji oraz wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 1 grudnia 2021 r. w sprawie strategii Global Gateway (JOIN(2021)0030), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Komisji oraz wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 1 grudnia 2021 r. w sprawie strategii Global Gateway (JOIN(2021)0030),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 18 lutego 2021 r. zatytułowany „Przegląd polityki handlowej – otwarta, zrównoważona i asertywna polityka handlowa” (COM(2021)0066), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 18 lutego 2021 r. zatytułowany „Przegląd polityki handlowej – otwarta, zrównoważona i asertywna polityka handlowa” (COM(2021)0066),

| — | uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 12 marca 2019 r. pt. „UE-Chiny – perspektywa strategiczna” (JOIN(2019)0005), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 12 marca 2019 r. pt. „UE-Chiny – perspektywa strategiczna” (JOIN(2019)0005),

| — | uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 19 września 2018 r. pt. „Łącząc Europę i Azję – elementy składowe strategii UE” (JOIN(2018)0031), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 19 września 2018 r. pt. „Łącząc Europę i Azję – elementy składowe strategii UE” (JOIN(2018)0031),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 9 marca 2021 r. zatytułowany „Cyfrowy kompas na 2030 r.: europejska droga w cyfrowej dekadzie” (COM(2021)0118), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 9 marca 2021 r. zatytułowany „Cyfrowy kompas na 2030 r.: europejska droga w cyfrowej dekadzie” (COM(2021)0118),

| — | uwzględniając orędzie o stanie Unii Europejskiej w 2021 r. wygłoszone dnia 15 września 2021 r. przez przewodniczącą Komisji Ursulę von der Leyen, |
| --- | --- |

—

uwzględniając orędzie o stanie Unii Europejskiej w 2021 r. wygłoszone dnia 15 września 2021 r. przez przewodniczącą Komisji Ursulę von der Leyen,

| — | uwzględniając wspólny komunikat prasowy Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych i Departamentu Stanu USA z dnia 3 grudnia 2021 r. w sprawie konsultacji na wysokim szczeblu dotyczących regionu Indo-Pacyfiku, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat prasowy Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych i Departamentu Stanu USA z dnia 3 grudnia 2021 r. w sprawie konsultacji na wysokim szczeblu dotyczących regionu Indo-Pacyfiku,

| — | uwzględniając 11. posiedzenie Partnerstwa Parlamentarnego Azja–Europa zorganizowane przez Kambodżę w dniu 16 listopada 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając 11. posiedzenie Partnerstwa Parlamentarnego Azja–Europa zorganizowane przez Kambodżę w dniu 16 listopada 2021 r.,

| — | uwzględniając unijną politykę „jednych Chin” przedstawioną w perspektywie strategicznej relacji między UE a Chinami z 12 marca 2019 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając unijną politykę „jednych Chin” przedstawioną w perspektywie strategicznej relacji między UE a Chinami z 12 marca 2019 r.,

| — | uwzględniając kompleksową umowę inwestycyjną zawartą zasadniczo między UE a Chinami w dniu 30 grudnia 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając kompleksową umowę inwestycyjną zawartą zasadniczo między UE a Chinami w dniu 30 grudnia 2020 r.,

| — | uwzględniając swoje zalecenie z dnia 21 października 2021 r. dla wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie stosunków politycznych i współpracy między UE a Tajwanem (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje zalecenie z dnia 21 października 2021 r. dla wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie stosunków politycznych i współpracy między UE a Tajwanem (1),

| — | uwzględniając swoje zalecenie z 29 kwietnia 2021 r. dla Rady, Komisji oraz wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie stosunków między UE a Indiami (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje zalecenie z 29 kwietnia 2021 r. dla Rady, Komisji oraz wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie stosunków między UE a Indiami (2),

| — | uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 26 lutego 2018 r. w sprawie informacji zwrotnych i przyszłych działań w zakresie poprawy wdrażania i egzekwowania rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju w zawieranych przez UE umowach o wolnym handlu oraz zawierający 15 punktów plan działania w sprawie rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju, |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 26 lutego 2018 r. w sprawie informacji zwrotnych i przyszłych działań w zakresie poprawy wdrażania i egzekwowania rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju w zawieranych przez UE umowach o wolnym handlu oraz zawierający 15 punktów plan działania w sprawie rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju,

| — | uwzględniając umowę o wolnym handlu (FTA) z dnia 16 września 2010 r. między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Korei, z drugiej strony (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając umowę o wolnym handlu (FTA) z dnia 16 września 2010 r. między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Korei, z drugiej strony (3),

| — | uwzględniając umowę o wolnym handlu (FTA) (4) i umowę o ochronie inwestycji z dnia 19 października 2018 r. między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Singapuru, z drugiej strony, |
| --- | --- |

—

uwzględniając umowę o wolnym handlu (FTA) (4) i umowę o ochronie inwestycji z dnia 19 października 2018 r. między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Singapuru, z drugiej strony,

| — | uwzględniając umowę o wolnym handlu (FTA) (5) i umowę o ochronie inwestycji z dnia 30 czerwca 2019 r. między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony, |
| --- | --- |

—

uwzględniając umowę o wolnym handlu (FTA) (5) i umowę o ochronie inwestycji z dnia 30 czerwca 2019 r. między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony,

| — | uwzględniając umowę o partnerstwie gospodarczym między Unią Europejską a Japonią (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając umowę o partnerstwie gospodarczym między Unią Europejską a Japonią (6),

| — | uwzględniając zawarcie umowy o partnerstwie między Unią Europejską, z jednej strony, a członkami Organizacji Państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku, z drugiej strony, |
| --- | --- |

—

uwzględniając zawarcie umowy o partnerstwie między Unią Europejską, z jednej strony, a członkami Organizacji Państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku, z drugiej strony,

| — | uwzględniając negocjacje w sprawie umów o wolnym handlu między UE a Australią, Nową Zelandią i Indonezją, które są w toku, oraz negocjacje w sprawie umów o wolnym handlu między UE a Malezją, Tajlandią i Filipinami, które zostały obecnie wstrzymane, |
| --- | --- |

—

uwzględniając negocjacje w sprawie umów o wolnym handlu między UE a Australią, Nową Zelandią i Indonezją, które są w toku, oraz negocjacje w sprawie umów o wolnym handlu między UE a Malezją, Tajlandią i Filipinami, które zostały obecnie wstrzymane,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 października 2017 r. w sprawie stosunków politycznych UE ze Stowarzyszeniem Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN) (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 października 2017 r. w sprawie stosunków politycznych UE ze Stowarzyszeniem Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN) (7),

| — | uwzględniając decyzję podjętą na posiedzeniu ministerialnym UE–ASEAN w dniu 21 stycznia 2019 r. w sprawie ustanowienia partnerstwa strategicznego UE–ASEAN, |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję podjętą na posiedzeniu ministerialnym UE–ASEAN w dniu 21 stycznia 2019 r. w sprawie ustanowienia partnerstwa strategicznego UE–ASEAN,

| — | uwzględniając 29. posiedzenie Wspólnej Komisji Współpracy UE–ASEAN, które odbyło się 11 lutego 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając 29. posiedzenie Wspólnej Komisji Współpracy UE–ASEAN, które odbyło się 11 lutego 2022 r.,

| — | uwzględniając inauguracyjny dialog międzyregionalny Parlament Europejski–Zgromadzenie Międzyparlamentarne ASEAN (AIPA), który odbył się 22 czerwca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając inauguracyjny dialog międzyregionalny Parlament Europejski–Zgromadzenie Międzyparlamentarne ASEAN (AIPA), który odbył się 22 czerwca 2021 r.,

| — | uwzględniając porozumienie paryskie w sprawie zmian klimatu z dnia 12 grudnia 2015 r. oraz komunikat Komisji z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640), |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie paryskie w sprawie zmian klimatu z dnia 12 grudnia 2015 r. oraz komunikat Komisji z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 27 października 2021 r. na temat wdrażania i egzekwowania umów o wolnym handlu (COM(2021)0654), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 27 października 2021 r. na temat wdrażania i egzekwowania umów o wolnym handlu (COM(2021)0654),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie przeglądu polityki handlowej UE (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie przeglądu polityki handlowej UE (8),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie chińskich kontrsankcji wobec podmiotów z UE oraz posłów do PE i do parlamentów państw członkowskich (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie chińskich kontrsankcji wobec podmiotów z UE oraz posłów do PE i do parlamentów państw członkowskich (9),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 września 2021 r. w sprawie nowej strategii UE–Chiny (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 września 2021 r. w sprawie nowej strategii UE–Chiny (10),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 stycznia 2021 r. w sprawie konektywności i stosunków UE–Azja (11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 stycznia 2021 r. w sprawie konektywności i stosunków UE–Azja (11),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 czerwca 2021 r. pt. „Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030: Przywracanie przyrody do naszego życia” (12), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 czerwca 2021 r. pt. „Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030: Przywracanie przyrody do naszego życia” (12),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 października 2020 r. w sprawie realizacji wspólnej polityki handlowej – roczne sprawozdanie za 2018 r.” (13), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 października 2020 r. w sprawie realizacji wspólnej polityki handlowej – roczne sprawozdanie za 2018 r.” (13),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 maja 2017 r. w sprawie wdrożenia Umowy o wolnym handlu między Unią Europejską a Republiką Korei (14), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 maja 2017 r. w sprawie wdrożenia Umowy o wolnym handlu między Unią Europejską a Republiką Korei (14),

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Rybołówstwa, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Rybołówstwa,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego (A9-0170/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego (A9-0170/2022),

| A. | mając na uwadze, że region Indo-Pacyfiku stał się rzeczywistością geopolityczną i geoekonomiczną; mając na uwadze, że rosnące znaczenie gospodarcze, demograficzne i polityczne tego regionu sprawia, że jest on kluczowym podmiotem w kształtowaniu porządku międzynarodowego oraz w podejmowaniu globalnych wyzwań; mając na uwadze, że środek ciężkości gospodarki światowej przesunął się z Atlantyku na Pacyfik; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że region Indo-Pacyfiku stał się rzeczywistością geopolityczną i geoekonomiczną; mając na uwadze, że rosnące znaczenie gospodarcze, demograficzne i polityczne tego regionu sprawia, że jest on kluczowym podmiotem w kształtowaniu porządku międzynarodowego oraz w podejmowaniu globalnych wyzwań; mając na uwadze, że środek ciężkości gospodarki światowej przesunął się z Atlantyku na Pacyfik;

| B. | mając na uwadze, że udział Europy i regionu Indo-Pacyfiku w światowym handlu towarami i usługami wynosi łącznie ponad 70 %, a udział bezpośrednich inwestycji zagranicznych – ponad 60 %, przy czym roczna wartość ich wymiany handlowej osiągnęła w 2019 r. 1,5 bln euro; mając na uwadze, że region Indo-Pacyfiku generuje 60 % światowego produktu krajowego brutto (PKB) i przyczynia się do dwóch trzecich światowego wzrostu gospodarczego; mając na uwadze, że UE jest największym inwestorem w regionie, który obejmuje czterech z dziesięciu największych światowych partnerów handlowych UE (Chiny, Japonia, Korea Południowa i Indie) (15); |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że udział Europy i regionu Indo-Pacyfiku w światowym handlu towarami i usługami wynosi łącznie ponad 70 %, a udział bezpośrednich inwestycji zagranicznych – ponad 60 %, przy czym roczna wartość ich wymiany handlowej osiągnęła w 2019 r. 1,5 bln euro; mając na uwadze, że region Indo-Pacyfiku generuje 60 % światowego produktu krajowego brutto (PKB) i przyczynia się do dwóch trzecich światowego wzrostu gospodarczego; mając na uwadze, że UE jest największym inwestorem w regionie, który obejmuje czterech z dziesięciu największych światowych partnerów handlowych UE (Chiny, Japonia, Korea Południowa i Indie) (15);

| C. | mając na uwadze, że UE zawarła dotychczas cztery dwustronne umowy handlowe z państwami tego regionu (z Japonią, Singapurem, Koreą Południową i Wietnamem), pięć partnerstw strategicznych (z ASEAN, Chinami, Indiami, Japonią i Koreą Południową) oraz dwa partnerstwa na rzecz łączności (z Japonią i Indiami); |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że UE zawarła dotychczas cztery dwustronne umowy handlowe z państwami tego regionu (z Japonią, Singapurem, Koreą Południową i Wietnamem), pięć partnerstw strategicznych (z ASEAN, Chinami, Indiami, Japonią i Koreą Południową) oraz dwa partnerstwa na rzecz łączności (z Japonią i Indiami);

| D. | mając na uwadze, że UE i ASEAN otworzyły nowy rozdział w swoich długotrwałych stosunkach, zawierając partnerstwo strategiczne w grudniu 2020 r.; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że UE i ASEAN otworzyły nowy rozdział w swoich długotrwałych stosunkach, zawierając partnerstwo strategiczne w grudniu 2020 r.;

| E. | mając na uwadze, że wzmocnione stosunki międzyparlamentarne i dyplomacja parlamentarna między Parlamentem Europejskim a parlamentami państw Azji Południowo-Wschodniej – za pośrednictwem Zgromadzenia Międzyparlamentarnego ASEAN (AIPA) – powinny odzwierciedlać przyszły program szerszych i głębszych stosunków UE–ASEAN; mając na uwadze, że Parlament Europejski i Zgromadzenie Międzyparlamentarne ASEAN (AIPA) są naturalnymi partnerami, którzy mogą w znaczący sposób przyczynić się do wzmocnienia stosunków UE–ASEAN; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że wzmocnione stosunki międzyparlamentarne i dyplomacja parlamentarna między Parlamentem Europejskim a parlamentami państw Azji Południowo-Wschodniej – za pośrednictwem Zgromadzenia Międzyparlamentarnego ASEAN (AIPA) – powinny odzwierciedlać przyszły program szerszych i głębszych stosunków UE–ASEAN; mając na uwadze, że Parlament Europejski i Zgromadzenie Międzyparlamentarne ASEAN (AIPA) są naturalnymi partnerami, którzy mogą w znaczący sposób przyczynić się do wzmocnienia stosunków UE–ASEAN;

| F. | mając na uwadze, że stosunki UE–ASEAN opierają się na wspólnych wartościach i normach międzynarodowego ładu opartego na zasadach, skutecznym i trwałym multilateralizmie oraz swobodnym i uczciwym handlu; mając na uwadze, że podmioty z siedzibą w UE są największym źródłem bezpośrednich inwestycji zagranicznych dla regionu ASEAN; mając na uwadze, że UE jest trzecim co do wielkości partnerem handlowym ASEAN, a ASEAN jako całość jest trzecim co do wielkości pozaeuropejskim partnerem handlowym UE; mając na uwadze, że negocjacje w sprawie umowy o wolnym handlu między UE i ASEAN są zawieszone za obopólną zgodą od 2009 r.; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że stosunki UE–ASEAN opierają się na wspólnych wartościach i normach międzynarodowego ładu opartego na zasadach, skutecznym i trwałym multilateralizmie oraz swobodnym i uczciwym handlu; mając na uwadze, że podmioty z siedzibą w UE są największym źródłem bezpośrednich inwestycji zagranicznych dla regionu ASEAN; mając na uwadze, że UE jest trzecim co do wielkości partnerem handlowym ASEAN, a ASEAN jako całość jest trzecim co do wielkości pozaeuropejskim partnerem handlowym UE; mając na uwadze, że negocjacje w sprawie umowy o wolnym handlu między UE i ASEAN są zawieszone za obopólną zgodą od 2009 r.;

| G. | mając na uwadze, że działania Korei w zakresie wdrażania rozdziału dotyczącego handlu i zrównoważonego rozwoju są niewystarczające; mając na uwadze, że konieczne są dalsze praktyczne usprawnienia; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że działania Korei w zakresie wdrażania rozdziału dotyczącego handlu i zrównoważonego rozwoju są niewystarczające; mając na uwadze, że konieczne są dalsze praktyczne usprawnienia;

| H. | mając na uwadze, że kilka państw regionu Indo-Pacyfiku korzysta z preferencji taryfowych UE w ramach ogólnego systemu preferencji taryfowych (GSP), ułatwiającego dostęp do rynków unijnych, a najsłabiej rozwinięte kraje regionu korzystają z bezcłowego i bezkontyngentowego porozumienia „wszystko oprócz broni”; mając na uwadze, że Pakistan, Filipiny i Sri Lanka są beneficjentami szczególnego rozwiązania motywacyjnego dotyczącego zrównoważonego rozwoju i dobrych rządów (GSP+); mając na uwadze, że instrumenty te przyczyniły się do rozwoju gospodarczego tych krajów, przestrzegania przez nie praw człowieka i praw pracowniczych, ochrony środowiska i poprawy dobrych rządów; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że kilka państw regionu Indo-Pacyfiku korzysta z preferencji taryfowych UE w ramach ogólnego systemu preferencji taryfowych (GSP), ułatwiającego dostęp do rynków unijnych, a najsłabiej rozwinięte kraje regionu korzystają z bezcłowego i bezkontyngentowego porozumienia „wszystko oprócz broni”; mając na uwadze, że Pakistan, Filipiny i Sri Lanka są beneficjentami szczególnego rozwiązania motywacyjnego dotyczącego zrównoważonego rozwoju i dobrych rządów (GSP+); mając na uwadze, że instrumenty te przyczyniły się do rozwoju gospodarczego tych krajów, przestrzegania przez nie praw człowieka i praw pracowniczych, ochrony środowiska i poprawy dobrych rządów;

| I. | mając na uwadze, że w globalnym ładzie wciąż nasila się geopolityczna rywalizacja między kluczowymi podmiotami, w szczególności między Stanami Zjednoczonymi a Chinami, co wywiera znaczący wpływ na handel światowy; mając na uwadze, że ostatnie wydarzenia wpłynęły na zrównoważone globalnie łańcuchy dostaw i pozyskiwanie kluczowych surowców, co doprowadziło do gwałtownego wzrostu cen energii i żywności; mając na uwadze, że stosunki UE–Chiny mają charakter wieloaspektowy, a Chiny są zarówno partnerem do współpracy i negocjacji, jak i konkurentem gospodarczym oraz rywalem systemowym w wielu dziedzinach; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że w globalnym ładzie wciąż nasila się geopolityczna rywalizacja między kluczowymi podmiotami, w szczególności między Stanami Zjednoczonymi a Chinami, co wywiera znaczący wpływ na handel światowy; mając na uwadze, że ostatnie wydarzenia wpłynęły na zrównoważone globalnie łańcuchy dostaw i pozyskiwanie kluczowych surowców, co doprowadziło do gwałtownego wzrostu cen energii i żywności; mając na uwadze, że stosunki UE–Chiny mają charakter wieloaspektowy, a Chiny są zarówno partnerem do współpracy i negocjacji, jak i konkurentem gospodarczym oraz rywalem systemowym w wielu dziedzinach;

| J. | mając na uwadze, że wszechstronne i progresywne porozumienie o partnerstwie transpacyficznym (CPTPP) to otwarta, przyszłościowa umowa handlowa, która ma na celu zapewnienie równych szans i opartego na zasadach środowiska handlowego w regionie Indo-Pacyfiku oraz stanowi wzór regionalnej integracji handlowej; mając na uwadze, że USA wycofały się z umowy w styczniu 2017 r., a Chiny, Tajwan i Zjednoczone Królestwo złożyły formalny wniosek o przystąpienie do niej w 2021 r.; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że wszechstronne i progresywne porozumienie o partnerstwie transpacyficznym (CPTPP) to otwarta, przyszłościowa umowa handlowa, która ma na celu zapewnienie równych szans i opartego na zasadach środowiska handlowego w regionie Indo-Pacyfiku oraz stanowi wzór regionalnej integracji handlowej; mając na uwadze, że USA wycofały się z umowy w styczniu 2017 r., a Chiny, Tajwan i Zjednoczone Królestwo złożyły formalny wniosek o przystąpienie do niej w 2021 r.;

| K. | mając na uwadze, że Regionalne Kompleksowe Partnerstwo Gospodarcze (RCEP) pod przewodnictwem ASEAN, w którym uczestniczą również Australia, Chiny, Japonia, Republika Korei i Nowa Zelandia, weszło w życie w styczniu 2022 r., a w rezultacie powstał największy na świecie blok handlowy; mając na uwadze, że RCEP ma na celu promowanie zwiększania współpracy regionalnej w zakresie handlu i inwestycji oraz handlu cyfrowego, przy jednoczesnym rozwiązywaniu kwestii regulacyjnych w celu ułatwienia przepływów transgranicznych, a przy tym zawiera jedynie ograniczone postanowienia dotyczące pracy i środowiska; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że Regionalne Kompleksowe Partnerstwo Gospodarcze (RCEP) pod przewodnictwem ASEAN, w którym uczestniczą również Australia, Chiny, Japonia, Republika Korei i Nowa Zelandia, weszło w życie w styczniu 2022 r., a w rezultacie powstał największy na świecie blok handlowy; mając na uwadze, że RCEP ma na celu promowanie zwiększania współpracy regionalnej w zakresie handlu i inwestycji oraz handlu cyfrowego, przy jednoczesnym rozwiązywaniu kwestii regulacyjnych w celu ułatwienia przepływów transgranicznych, a przy tym zawiera jedynie ograniczone postanowienia dotyczące pracy i środowiska;

| L. | mając na uwadze, że kryzys związany z COVID-19 przyspieszył szereg tendencji geopolitycznych, które zaczęły kształtować się już wcześniej; mając na uwadze, że uwydatnił on również potrzebę pogłębienia współpracy międzynarodowej, np. w sektorze zdrowia; mając na uwadze, że kryzys ten ujawnił ponadto brak odporności gospodarek państw członkowskich oraz wykazał również słabość globalnych łańcuchów dostaw i uwydatnił potrzebę większej dywersyfikacji; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że kryzys związany z COVID-19 przyspieszył szereg tendencji geopolitycznych, które zaczęły kształtować się już wcześniej; mając na uwadze, że uwydatnił on również potrzebę pogłębienia współpracy międzynarodowej, np. w sektorze zdrowia; mając na uwadze, że kryzys ten ujawnił ponadto brak odporności gospodarek państw członkowskich oraz wykazał również słabość globalnych łańcuchów dostaw i uwydatnił potrzebę większej dywersyfikacji;

| M. | mając na uwadze, że rzeczywistość geopolityczna uległa dramatycznej zmianie od czasu inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r., co sprawia, że dalsze zaangażowanie UE w kontakty z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku jest jeszcze ważniejsze i pilniejsze, aby zdywersyfikować nasze stosunki handlowe, pogłębić współpracę w obszarze krytycznych i powstających technologii, w kwestiach dotyczących cyfryzacji i surowców, wzmocnić i zdywersyfikować łańcuchy dostaw oraz zwiększyć ich odporność i zrównoważoność, a także pomóc w stawianiu czoła globalnym wyzwaniom; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że rzeczywistość geopolityczna uległa dramatycznej zmianie od czasu inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r., co sprawia, że dalsze zaangażowanie UE w kontakty z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku jest jeszcze ważniejsze i pilniejsze, aby zdywersyfikować nasze stosunki handlowe, pogłębić współpracę w obszarze krytycznych i powstających technologii, w kwestiach dotyczących cyfryzacji i surowców, wzmocnić i zdywersyfikować łańcuchy dostaw oraz zwiększyć ich odporność i zrównoważoność, a także pomóc w stawianiu czoła globalnym wyzwaniom;

| N. | mając na uwadze, że zmiana klimatu i degradacja środowiska naturalnego stanowią zagrożenia egzystencjalne dla regionu Indo-Pacyfiku, Europy i reszty świata; mając na uwadze, że tylko w 2021 r. ponad 57 mln osób zostało dotkniętych katastrofami związanymi ze zmianą klimatu w regionie Indo-Pacyfiku (16); |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że zmiana klimatu i degradacja środowiska naturalnego stanowią zagrożenia egzystencjalne dla regionu Indo-Pacyfiku, Europy i reszty świata; mając na uwadze, że tylko w 2021 r. ponad 57 mln osób zostało dotkniętych katastrofami związanymi ze zmianą klimatu w regionie Indo-Pacyfiku (16);

| O. | mając na uwadze, że – jak stwierdzono w przeglądzie polityki handlowej – UE współpracuje ze swoimi partnerami, aby zapewnić przestrzeganie uniwersalnych wartości, zwłaszcza promowania i ochrony praw człowieka; mając na uwadze, że obejmuje to podstawowe standardy pracy, ochronę socjalną, równość płci oraz przeciwdziałanie zmianie klimatu i utracie różnorodności biologicznej; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że – jak stwierdzono w przeglądzie polityki handlowej – UE współpracuje ze swoimi partnerami, aby zapewnić przestrzeganie uniwersalnych wartości, zwłaszcza promowania i ochrony praw człowieka; mając na uwadze, że obejmuje to podstawowe standardy pracy, ochronę socjalną, równość płci oraz przeciwdziałanie zmianie klimatu i utracie różnorodności biologicznej;

| P. | mając na uwadze, że regiony najbardziej oddalone UE oraz kraje i terytoria zamorskie, konstytucyjnie powiązane z państwami członkowskimi, stanowią ważny element podejścia UE do regionu Indo-Pacyfiku; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że regiony najbardziej oddalone UE oraz kraje i terytoria zamorskie, konstytucyjnie powiązane z państwami członkowskimi, stanowią ważny element podejścia UE do regionu Indo-Pacyfiku;

| 1. | z zadowoleniem przyjmuje unijną strategię współpracy w regionie Indo-Pacyfiku, w której zrównoważony i sprawiedliwy handel oraz inwestycje uznano za priorytet; jest zdania, że jej głównym celem jest integracja i współpraca oparta na wspólnych wartościach i zasadach, w tym na zobowiązaniu do poszanowania demokracji, praw człowieka i praworządności; wzywa do opracowania strategicznego podejścia i zaangażowania UE w regionie Indo-Pacyfiku w oparciu o wielostronny, oparty na zasadach porządek międzynarodowy, którego filarem będzie zmodernizowana Światowa Organizacja Handlu, oparta na zasadach otwartego środowiska dla handlu i inwestycji, równych szans, wzajemności i wzajemnych korzyści; podkreśla, że to nowe podejście powinno stanowić zasadniczą zmianę priorytetów opartą na wspólnych interesach, ponieważ region ten ma zasadnicze znaczenie dla dobrobytu UE; zwraca uwagę, że w regionie Indo-Pacyfiku znajdują się główne szlaki wodne, które mają kluczowe znaczenie dla handlu UE, oraz że ponieważ 40 % handlu zagranicznego UE przechodzi przez Morze Południowochińskie, zarządzanie oceanami i stabilność w tym regionie są przedmiotem wspólnej troski i obszarem współpracy; podkreśla potrzebę utrzymania wolnego i otwartego dla wszystkich Indo-Pacyfiku oraz zachowania wolnych i otwartych morskich szlaków dostaw w pełnej zgodności z prawem międzynarodowym, w szczególności z Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS), oraz z zasadą wolności żeglugi; |
| --- | --- |

1.

| 2. | wzywa Komisję do zacieśnienia partnerstwa ze wszystkimi właściwymi podmiotami w regionie Indo-Pacyfiku, z uwzględnieniem dynamiki i specyfiki subregionalnej, które wzmacniają międzynarodowy porządek oparty na zasadach i stawiają czoła wspólnym globalnym wyzwaniom, oraz wzywa Komisję do ścisłej współpracy z partnerami o podobnych poglądach z regionu Indo-Pacyfiku w celu wzmocnienia łańcuchów wartości poprzez zacieśnienie i dywersyfikację stosunków handlowych w celu zmniejszenia zależności strategicznych w krytycznych łańcuchach dostaw, ze szczególnym uwzględnieniem technologii, surowców i produktów rolnych, poprzez działania na rzecz pełnego wdrożenia i lepszego egzekwowania istniejących umów handlowych oraz zakończenie trwających negocjacji handlowych i rozwijanie współpracy w sektorach strategicznych; podkreśla znaczenie współpracy z państwami o podobnych poglądach z regionu Indo-Pacyfiku w zakresie ustanawiania norm technicznych i przemysłowych w celu dalszego promowania UE jako podmiotu wyznaczającego standardy na całym świecie; podkreśla znaczenie opracowania nowych umów o partnerstwie cyfrowym w oparciu o decyzje stwierdzające odpowiedni stopień ochrony, począwszy od umów z Japonią, Republiką Korei i Singapurem; ponadto wzywa Komisję do ścisłej współpracy z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku w procesie wdrażania planowanych ram należytej staranności; |
| --- | --- |

2.

| 3. | przypomina o zobowiązaniu UE do egzekwowania praw kobiet i praw człowieka oraz do monitorowania wpływu preferencji handlowych na kwestie płci; ponownie wyraża swoje poparcie dla uwzględniania problematyki płci w polityce handlowej i wzywa do podjęcia skutecznych działań w celu zwalczania wykorzystywania kobiet w sektorach ukierunkowanych na wywóz; |
| --- | --- |

3.

| 4. | podkreśla, że aby osiągnąć swoje cele geopolityczne i transformacyjne oraz wspierać globalne standardy w zakresie zrównoważonego rozwoju, Agendę 2030 i cele zrównoważonego rozwoju, gospodarkę o obiegu zamkniętym, prawa człowieka, w tym prawa mniejszości etnicznych i religijnych, prawa pracownicze, postanowienia konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), równouprawnienie płci, dobre rządy, walkę ze zmianą klimatu i wdrażanie porozumienia paryskiego, walkę z wylesianiem i utratą bioróżnorodności oraz zrównoważone rybołówstwo, UE powinna lepiej i w bardziej strategiczny sposób wykorzystywać swoje wpływy gospodarcze przy jednoczesnym poszanowaniu specyfiki politycznej i gospodarczej swoich partnerów i ich interesów, wykorzystując w tym celu pełen zintegrowany wachlarz instrumentów politycznych, w tym mechanizm GSP; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wzywa do szybkiego wdrożenia niedawno przyjętej unijnej strategii „Global Gateway”, skoordynowanej ze strategią na rzecz regionu Indo-Pacyfiku, aby zwiększyć zrównoważoną łączność w regionie Indo-Pacyfiku i z nim; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje postępy poczynione w ramach partnerstw na rzecz łączności z Japonią i Indiami; opowiada się za ustanowieniem partnerstwa na rzecz łączności z ASEAN-em, aby nawiązać do istniejącego centralnego planu ASEAN w dziedzinie łączności; dąży do zacieśnienia współpracy z innymi partnerami regionalnymi, takimi jak Australia i Republika Korei; podkreśla potrzebę powiązania strategii „Global Gateway” z innymi inicjatywami na rzecz łączności opartej na zaufaniu, takimi jak „Odbudujmy lepszy świat” i „Blue Dot Network”, a także wspierania współpracy w dziedzinie wysokiej jakości infrastruktury w ramach czterostronnego dialogu na temat bezpieczeństwa; |
| --- | --- |

5.

Obowiązujące umowy o wolnym handlu i umowy o ochronie inwestycji – egzekwowanie, wdrażanie i aktualizacja

| 6. | z zadowoleniem przyjmuje znaczny wzrost dwustronnej wymiany handlowej między UE a Koreą Południową od czasu wejścia w życie umowy o wolnym handlu w 2011 r.; wyraża zadowolenie z ostatnich działań podjętych przez Koreę Południową w zakresie ratyfikacji i wdrożenia konwencji MOP nr 29, 87 i 98 oraz zmian w kodeksie pracy wprowadzonych w następstwie sprawozdania panelu ekspertów ds. handlu i zrównoważonego rozwoju; oczekuje konkretnego wdrożenia tych ratyfikacji; przypomina, że członkowie panelu zwracają uwagę na brak w tekście umowy o wolnym handlu wyraźnych celów i głównych etapów związanych z ratyfikacją konwencji MOP; wzywa Koreę Południową do szybkiego podjęcia niezbędnych kroków w celu ratyfikacji konwencji MOP nr 105, która nie została jeszcze ratyfikowana, oraz do kontynuowania postępów w zakresie równości płci i praw kobiet; wspiera dalszą współpracę między UE a Koreą Południową w dziedzinie półprzewodników; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wzywa pozostałe państwa członkowskie UE do przystąpienia do wewnętrznej ratyfikacji umowy o ochronie inwestycji oraz umowy o partnerskie i współpracy między UE a Singapurem, podpisanych w październiku 2018 r., w szczególności ze względu na znaczenie Singapuru jako najważniejszego miejsca dla UE w zakresie bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Azji, a także zauważa, że wartość unijnych bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Singapurze na koniec 2020 r. wyniosła 256 mld EUR; wzywa Singapur do podjęcia wzmożonych wysiłków na rzecz ratyfikacji i wdrożenia podstawowych konwencji MOP; |
| --- | --- |

7.

| 8. | uważa, że umowa o partnerstwie gospodarczym między UE a Japonią odgrywa zasadniczą rolę w tworzeniu bardziej zrównoważonego handlu; z zadowoleniem przyjmuje wzrost wskaźników wykorzystania preferencji w eksporcie z UE do Japonii w 2020 r.; wzywa do rozpoczęcia negocjacji w celu włączenia do umowy o partnerstwie gospodarczym postanowień dotyczących przepływu danych; zwraca uwagę, że poczyniono postępy w zakresie rozszerzenia wykazu chronionych oznaczeń geograficznych dla obu stron, stopnia wykorzystania kontyngentów taryfowych przyznanych przez Japonię eksporterom z UE oraz procesu ratyfikacji przez Japonię konwencji MOP nr 105; podkreśla, że konieczne są dalsze postępy we wdrażaniu umowy, szczególnie w zakresie liberalizacji handlu usługami oraz ratyfikacji konwencji MOP nr 111; ponawia swój apel o dokonanie wczesnego przeglądu rozdziału dotyczącego handlu i zrównoważonego rozwoju w celu wzmocnienia jego przepisów wykonawczych; |
| --- | --- |

8.

| 9. | apeluje do państw członkowskich, by ratyfikowały umowę o ochronie inwestycji między UE a Wietnamem, aby weszły ona w życie i stworzyła korzystne warunki do pobudzenia inwestycji UE w Wietnamie i w regionie, szczególnie w obszarach wspierających zieloną transformację i gospodarkę o obiegu zamkniętym; podkreśla znaczenie dla UE rozdziału dotyczącego handlu i zrównoważonego rozwoju i wzywa do szybkiego zakończenia procesu tworzenia wewnętrznych grup doradczych; przypomina o obawach związanych z naruszaniem praw człowieka; uważa, że przegląd wietnamskiego kodeksu karnego jest konieczny, aby zapewnić skuteczne wdrożenie podstawowych konwencji MOP; wzywa Wietnam do zakończenia kluczowych reform rynku pracy zgodnie z umową oraz do szybkiego zapewnienia ratyfikacji konwencji MOP nr 87 do 2023 r.; wzywa Wietnam do kontynuowania działań na rzecz równego traktowania państw członkowskich UE w odniesieniu do produktów farmaceutycznych oraz do zagwarantowania pełnego wdrożenia przepisów sanitarnych i fitosanitarnych; |
| --- | --- |

9.

| 10. | apeluje o kontynuowanie działań mających na celu podnoszenie świadomości wśród przedsiębiorstw, zainteresowanych stron, społeczeństwa obywatelskiego, partnerów społecznych i obywateli na temat istniejących w regionie umów o wolnym handlu i możliwości, jakie one stwarzają; wzywa do zwiększenia w razie potrzeby wsparcia technicznego i finansowego, aby pomóc krajom partnerskim w skutecznym wdrażaniu umów o wolnym handlu, w szczególności rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju; wzywa Komisję do współpracy z naszymi partnerami z regionu Indo-Pacyfiku również w kontekście przeglądu w odniesieniu do handlu i zrównoważonego rozwoju; |
| --- | --- |

10.

| 11. | przypomina o znaczeniu dyplomacji parlamentarnej dla przyspieszenia negocjacji w sprawie umów o wolnym handlu między UE a państwami członkowskimi ASEAN; |
| --- | --- |

11.

Dwustronne umowy o wolnym handlu w trakcie negocjacji lub ratyfikacji (pozytywna agenda handlowa)

| 12. | wzywa do poczynienia znaczących postępów w negocjacjach w sprawie umów o wolnym handlu między UE a Australią i UE a Nową Zelandią, które mają się zakończyć nie później niż w połowie 2022 r., aby Parlament Europejski mógł należycie ratyfikować te wyważone umowy w toku obecnej kadencji parlamentarnej, nie naruszając treści umowy ze względu na kalendarz; uważa, że zwłaszcza w obecnej sytuacji geopolitycznej niezwykle ważne jest, by demokracje wzmacniały wzajemne stosunki, także w dziedzinie handlu; podkreśla znaczenie kompleksowego i egzekwowalnego rozdziału dotyczącego handlu i zrównoważonego rozwoju i przypomina o potrzebie uwzględnienia porozumienia paryskiego jako klauzuli o zasadniczym znaczeniu, aby odzwierciedlić ambitny cel, by wspomniane umowy stały się złotym standardem w tych dziedzinach; ponownie podkreśla potrzebę uwzględnienia specyfiki i wrażliwości sektora rolnego oraz zapewnienia ochrony oznaczeń geograficznych w obu krajach; |
| --- | --- |

12.

| 13. | z zadowoleniem przyjmuje decyzję o wznowieniu negocjacji z Indiami w sprawie kompleksowej i korzystnej dla obu stron umowy handlowej, promującej wspólne wartości demokratyczne, prawa człowieka, podstawowe prawa pracownicze i równość płci, zaangażowanie w promowanie globalnego, spójnego i opartego na zasadach porządku sprzyjającego włączeniu społecznemu, skutecznego multilateralizmu i wzmocnionego egzekwowania wymiany handlowej i zrównoważonego rozwoju, ze szczególnym uwzględnieniem walki ze zmianą klimatu i utratą bioróżnorodności; z zadowoleniem przyjmuje decyzję o rozpoczęciu negocjacji w sprawie odrębnej umowy o ochronie inwestycji i umowy w sprawie oznaczeń geograficznych; z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie stałych struktur między UE a Indiami, takich jak dialogi wysokiego szczebla w kilku sektorach; z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie Indii na rzecz spełnienia ambicji UE w zakresie treści i harmonogramu; z zadowoleniem przyjmuje wspólny wniosek przewodniczącej Ursuli von der Leyen i premiera Narendry Modiego dotyczący utworzenia Rady UE–Indie ds. Handlu i Technologii; |
| --- | --- |

13.

| 14. | podkreśla potrzebę nawiązania przez UE wszechstronnego dialogu z Chinami, aby stanowczo bronić unijnych interesów i wartości, mając na uwadze kontekst trudnej obecnie sytuacji geopolitycznej na świecie, w tym inwazję Rosji na Ukrainę; podkreśla, że Chiny są partnerem, z którym UE współpracuje i negocjuje, ale są także konkurentem w coraz liczniejszych dziedzinach oraz systemowym rywalem; przypomina, że w swojej rezolucji z dnia 16 września 2021 r. w sprawie nowej strategii UE–Chiny wezwał UE do opracowania bardziej asertywnej, kompleksowej i spójnej strategii UE–Chiny, która łączy wszystkie państwa członkowskie i kształtuje stosunki z Chinami w interesie UE jako całości; podkreśla, że strategia ta powinna propagować wielostronny ład oparty na zasadach, stawiać w centralnym punkcie obronę unijnych wartości i interesów oraz opierać się na trzech zasadach: współpracy, gdy jest to możliwe, konkurowania, gdy jest to potrzebne, i konfrontacji, gdy jest to konieczne; podkreśla, że szczególnie ważne jest kontynuowanie kontaktów z Chinami w celu promowania rozwiązań dla wspólnych wyzwań i współpracy w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, takich jak przeciwdziałanie zmianie klimatu; przyznaje, że poparcie Chin było kluczowe dla zawarcia porozumienia paryskiego; |
| --- | --- |

14.

| 15. | przyznaje, że ciągłe opóźnienia w przestrzeganiu przez Chiny wszystkich zasad WTO nadal komplikują stosunki handlowe między UE a Chinami; uważa, że główne problemy, które należy rozwiązać, to liczne bariery, jakie napotykają europejskie przedsiębiorstwa w dostępie do chińskiego rynku, ochrona praw własności intelektualnej, podrabianie towarów, kwestie bezpieczeństwa produktów, normy społeczne i środowiskowe, przymusowy transfer technologii, zobligowane spółki joint venture, nieuczciwe subsydia i nieuczciwa konkurencja ze strony przedsiębiorstw państwowych; |
| --- | --- |

15.

| 16. | przyjmuje do wiadomości, że debaty w Parlamencie Europejskim na temat ratyfikacji kompleksowej umowy inwestycyjnej między UE a Chinami zostały wstrzymane z powodu decyzji Chin o nałożeniu sankcji m.in. na pięciu posłów do Parlamentu Europejskiego i stałą Podkomisję Praw Człowieka za krytykowanie sytuacji w zakresie praw człowieka w Chinach; podkreśla, że Parlament Europejski nie może rozpocząć procesu analizy i ratyfikacji kompleksowej umowy inwestycyjnej między UE a Chinami, dopóki nie zostaną zniesione chińskie sankcje wobec posłów do Parlamentu Europejskiego i instytucji UE; przypomina ponadto o presji wywieranej przez Chiny na państwa członkowskie, jak np. w przypadku Litwy, i stanowczo potępia tę praktykę; przypomina, że Chiny muszą przestrzegać międzynarodowych standardów, w tym w odniesieniu do wpływu na klimat, środowisko, różnorodność biologiczną, ubóstwo, zdrowie, prawa pracownicze i prawa człowieka, a także w zakresie zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom (połowy NNN) i ich zwalczania; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wzywa UE do podjęcia zorganizowanego dialogu z Tajwanem na temat współpracy w dziedzinie zielonych technologii i gospodarki cyfrowej, w tym branży półprzewodników, z myślą o podpisaniu protokołu ustaleń, który przyniesie korzyści zarówno UE, jak i Tajwanowi; ponawia swój apel do Komisji, by rozpoczęła ocenę skutków dwustronnej umowy inwestycyjnej, konsultacje publiczne w jej sprawie i określenie jej zakresu z władzami tajwańskimi jako przygotowanie do negocjacji mających pogłębić dwustronne powiązania gospodarcze; wzywa również Komisję do przeanalizowania zacieśnienia współpracy z Tajwanem w zakresie odpornych łańcuchów dostaw; podkreśla, że Tajwan jest członkiem WTO; wzywa do ściślejszej współpracy w zakresie globalnych kryzysów zdrowotnych i handlu środkami medycznymi; |
| --- | --- |

17.

| 18. | z zadowoleniem przyjmuje niedawne postępy w negocjacjach w sprawie kompleksowej umowy o partnerstwie gospodarczym, w tym w obszarach związanych ze zrównoważonym rozwojem, z Indonezją oraz odnowione zobowiązanie obu stron do zawarcia tej umowy; podkreśla, że zdaniem Banku Światowego (17) na skutek zawarcia tej umowy wzrost PKB Indonezji do 2030 r. może wynieść 2,13 %; podkreśla zasadniczą potrzebę rozważenia dalszych kroków przed zawarciem umowy, zwłaszcza w odniesieniu do zrównoważonego rozwoju, wylesiania, ze szczególnym uwzględnieniem oleju palmowego, oraz bardziej egzekwowalnego rozdziału dotyczącego handlu i zrównoważonego rozwoju, a także porozumienia paryskiego; |
| --- | --- |

18.

| 19. | przypomina, że Filipiny są krajem o niższych dochodach, korzystającym z unijnego mechanizmu GSP+; przypomina, że od 2024 r. Filipiny będą musiały ponownie ubiegać się o korzyści wynikające z systemu GSP+ na podstawie nowego rozporządzenia w sprawie GSP; zauważa, że wstrzymano rozpoczęte w 2015 r. negocjacje w sprawie dwustronnej umowy handlowej i inwestycyjnej z Filipinami; przypomina o poważnych obawach związanych z naruszaniem praw człowieka; przypomina, że negocjacje powinny zostać wznowione tylko wówczas, jeżeli niepokojąca i dramatyczna sytuacja w zakresie praw człowieka, dobrych rządów i praworządności ulegnie poprawie; |
| --- | --- |

19.

| 20. | odnotowuje wstrzymanie w 2012 r. negocjacji w sprawie dwustronnej umowy handlowej i inwestycyjnej z Malezją; zachęca władze Malezji do zajęcia stanowiska w sprawie ewentualnego wznowienia negocjacji i zachęca obie strony do przeanalizowania ustaleń zawartych w ocenie wpływu na zrównoważony rozwój; podkreśla, że ewentualne wznowienie negocjacji powinno być poprzedzone wymierną poprawą sytuacji w zakresie praw człowieka w tym kraju; |
| --- | --- |

20.

| 21. | zwraca uwagę, że negocjacje w sprawie dwustronnej umowy handlowej i inwestycyjnej z Tajlandią rozpoczęto się w 2013 r., a w 2014 r. zostały one wstrzymane; przyznaje, że w ostatnich latach UE podjęła kroki w kierunku poszerzenia swojego zaangażowania w sprawy Tajlandii; podkreśla znaczenie podjęcia kroków (zgodnie z konkluzjami Rady z 2019 r.) w kierunku wznowienia negocjacji w sprawie ambitnej i kompleksowej umowy o wolnym handlu i zachęca władze Tajlandii do przedstawienia jasnych wskazówek w tym zakresie oraz do zaangażowania się w reformy strukturalne; podkreśla, że ewentualne wznowienie negocjacji w sprawie kompleksowej umowy o wolnym handlu powinno być poprzedzone wymierną poprawą sytuacji demokratycznej w tym kraju; |
| --- | --- |

21.

| 22. | wzywa Komisję do ścisłego monitorowania sytuacji w Mjanmie po zamachu stanu w 2021 r. oraz do oceny, czy należy wszcząć dochodzenie w sprawie ewentualnego wycofania preferencji w ramach systemu „wszystko oprócz broni”; |
| --- | --- |

22.

| 23. | wzywa Komisję i władze Kambodży do pracy nad wspólnym porozumieniem w sprawie kroków, jakie należy podjąć w celu osiągnięcia warunków umożliwiających przywrócenie preferencji handlowych dla Kambodży w ramach systemu „wszystko oprócz broni”; |
| --- | --- |

23.

| 24. | z zadowoleniem przyjmuje przegląd rozporządzenia w sprawie GSP; podkreśla, że obecne państwa korzystające z GSP+ i systemu „wszystko oprócz broni”, które przechodzą do grupy państw o niższym średnim dochodzie, będą musiały (ponownie) ubiegać się o status GSP+ zgodnie z nowym rozporządzeniem w sprawie GSP; wzywa państwa korzystające z GSP, GSP+ i systemu „wszystko oprócz broni” w regionie do zaangażowania się we wzmocnienie skutecznej realizacji ich międzynarodowych zobowiązań w zakresie praw człowieka, praw pracowniczych, ochrony środowiska, dobrych rządów i zrównoważonego rozwoju; |
| --- | --- |

24.

| 25. | z zadowoleniem przyjmuje długo oczekiwane zakończenie prac nad unijnym instrumentem dotyczącym udzielania zamówień publicznych w kontekście międzynarodowym w celu osiągnięcia wzajemności i równych szans na międzynarodowych rynkach zamówień publicznych; podkreśla potrzebę dalszego wzmocnienia zestawu narzędzi ochrony handlu UE poprzez szybkie przyjęcie silnego rozporządzenia w sprawie dotacji zagranicznych oraz zajęcie jasnego stanowiska wobec przymusu gospodarczego ze strony państw trzecich, jak np. niedopuszczalny przymus ze strony Chin wobec Litwy pod koniec 2021 r., za pomocą nowego instrumentu przeciwdziałania przymusowi; |
| --- | --- |

25.

Stanowisko UE wobec relacji i negocjacji regionalnych i wielostronnych

| 26. | wzywa do dalszego zaangażowania we współpracę z ASEAN i jego państwami członkowskimi oraz do rozwijania i promowania strategicznego partnerstwa UE–ASEAN; zachęca obie strony do wykorzystania impulsu, jakim będzie planowany szczyt UE–ASEAN w 2022 r. z okazji 45. rocznicy nawiązania stosunków dwustronnych między UE a ASEAN, do przedstawienia nowego planu działania UE–ASEAN na nadchodzący okres w celu promowania ściślejszej, wieloaspektowej współpracy w kluczowych obszarach oraz podkreśla potrzebę wznowienia inicjatywy na rzecz międzyregionalnej umowy o wolnym handlu między UE a ASEAN, opartej na wspólnych wartościach i zasadach, w tym na zrównoważonym rozwoju i promowaniu praw podstawowych i równości płci, gdy odpowiednie warunki zostaną spełnione; wzywa do nadania 45. rocznicowemu szczytowi wymiaru parlamentarnego i przypomina o swoim zamiarze utworzenia zgromadzenia parlamentarnego UE-ASEAN w celu wzmocnienia demokratycznego wymiaru partnerstwa; |
| --- | --- |

26.

| 27. | wzywa do przyjęcia nowego podejścia strategicznego do CPTPP jako głównego elementu strategii UE dotyczącej regionu Indo-Pacyfiku; podkreśla, że ściślejsza współpraca pozwoliłaby UE na osiągnięcie istotnych korzyści gospodarczych w odniesieniu do potencjalnego wzrostu dobrobytu, dywersyfikacji łańcuchów dostaw i zmniejszenia zależności strategicznych, a także dałaby jej możliwość dalszego kształtowania norm w regionie Indo-Pacyfiku i na świecie; podkreśla, że UE powinna przeanalizować możliwość przystąpienia do CPTPP w przyszłości oraz zbadać możliwości powiązania istniejących umów z partnerami, na przykład poprzez protokoły w sprawie reguł pochodzenia, w celu zwiększenia stopnia wykorzystania preferencji w tych umowach i zmaksymalizowania ich wartości dodanej; |
| --- | --- |

27.

| 28. | wzywa Komisję do dalszego dokładnego monitorowania bezpośrednich skutków gospodarczych wynikających z RCEP dla gospodarki UE oraz do oceny jego długoterminowych implikacji strategicznych i geopolitycznych; |
| --- | --- |

28.

o

o o

| 29. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Sekretarzowi Generalnemu ASEAN, Sekretarzowi Generalnemu Zgromadzenia Międzyparlamentarnego ASEAN oraz właściwym państwom regionu Indo-Pacyfiku. |
| --- | --- |

29.

---

(1)  Dz.U. C 184 z 5.5.2022, s. 170.

(2)  Dz.U. C 506 z 15.12.2021, s. 109.

(3)  Dz.U. L 127 z 14.5.2011, s. 6.

(4)  Dz.U. L 294 z 14.11.2019, s. 3.

(5)  Dz.U. L 186 z 12.6.2020, s. 3.

(6)  Dz.U. L 330 z 27.12.2018, s. 3.

(7)  Dz.U. C 346 z 27.9.2018, s. 44.

(8)  Dz.U. C 425 z 20.10.2021, s. 155.

(9)  Dz.U. C 15 z 12.1.2022, s. 170.

(10)  Dz.U. C 117 z 11.3.2022, s. 40.

(11)  Dz.U. C 456 z 10.11.2021, s. 117.

(12)  Dz.U. C 67 z 8.2.2022, s. 25.

(13)  Dz.U. C 395 z 29.9.2021, s. 14.

(14)  Dz.U. C 307 z 30.8.2018, s. 109.

(15)  Wspólny komunikat z 16 września 2021 r. w sprawie strategii UE na rzecz współpracy w regionie Indo-Pacyfiku (JOIN(2021)0024).

(16)  Observer Research Foundation „Climate change and geostrategic Management in the Indo-Pacific” [Zmiana klimatu a geostrategiczne zarządzanie oceanami w regionie Indo-Pacyfiku], 14 stycznia 2022 r.

(17)  Zob. s. 9 dokumentu roboczego Banku Światowego dotyczącego badań naukowych pt. „Economic and Distributional Impacts of Free Trade Agreements. The case of Indonesia” [Gospodarcze i dystrybucyjne skutki umów o wolnym handlu. Przypadek Indonezji].

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/23 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/23

---

P9_TA(2022)0277

Przyszła współpraca handlowo-inwestycyjna między UE a Indiami

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie przyszłej współpracy handlowo-inwestycyjnej między UE a Indiami (2021/2177(INI))

(2023/C 47/03)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wspólne oświadczenie przyjęte na spotkaniu przywódców UE i Indii, które odbyło się w Porto 8 maja 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólne oświadczenie przyjęte na spotkaniu przywódców UE i Indii, które odbyło się w Porto 8 maja 2021 r.,

| — | uwzględniając wspólne oświadczenie i plan działania na okres do 2025 r. na rzecz partnerstwa strategicznego UE–Indie, przyjęte na 15. szczycie UE–Indie 15 lipca 2020 r., a także inne wspólne oświadczenia przyjęte w dziedzinie walki z terroryzmem, klimatu i energii, urbanizacji, migracji i mobilności oraz partnerstwa wodnego, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólne oświadczenie i plan działania na okres do 2025 r. na rzecz partnerstwa strategicznego UE–Indie, przyjęte na 15. szczycie UE–Indie 15 lipca 2020 r., a także inne wspólne oświadczenia przyjęte w dziedzinie walki z terroryzmem, klimatu i energii, urbanizacji, migracji i mobilności oraz partnerstwa wodnego,

| — | uwzględniając pierwsze w historii dialogi wysokiego szczebla w sprawie handlu i inwestycji, które odbyły się w lutym i kwietniu 2021 r. między wiceprzewodniczącym wykonawczym Komisji a indyjskim ministrem handlu i przemysłu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając pierwsze w historii dialogi wysokiego szczebla w sprawie handlu i inwestycji, które odbyły się w lutym i kwietniu 2021 r. między wiceprzewodniczącym wykonawczym Komisji a indyjskim ministrem handlu i przemysłu,

| — | uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 20 listopada 2018 r. zatytułowany „Elementy strategii UE wobec Indii” (JOIN(2018)0028) oraz odnoszące się do niego konkluzje Rady z 10 grudnia 2018 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 20 listopada 2018 r. zatytułowany „Elementy strategii UE wobec Indii” (JOIN(2018)0028) oraz odnoszące się do niego konkluzje Rady z 10 grudnia 2018 r.,

| — | uwzględniając decyzje Rady z 19 kwietnia 2007 r. w sprawie mandatu negocjacyjnego dotyczącego negocjacji handlowych i inwestycyjnych z Indiami oraz z 14 lipca 2011 r. w sprawie mandatu dotyczącego negocjacji handlowych i inwestycyjnych z Indiami: wytyczne negocjacyjne dotyczące negocjacji handlowych i inwestycyjnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzje Rady z 19 kwietnia 2007 r. w sprawie mandatu negocjacyjnego dotyczącego negocjacji handlowych i inwestycyjnych z Indiami oraz z 14 lipca 2011 r. w sprawie mandatu dotyczącego negocjacji handlowych i inwestycyjnych z Indiami: wytyczne negocjacyjne dotyczące negocjacji handlowych i inwestycyjnych,

| — | uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 16 września 2021 r. zatytułowany „Unijna strategia współpracy w regionie Indo-Pacyfiku” (JOIN(2021)0024), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 16 września 2021 r. zatytułowany „Unijna strategia współpracy w regionie Indo-Pacyfiku” (JOIN(2021)0024),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 18 lutego 2021 r. zatytułowany „Przegląd polityki handlowej – otwarta, zrównoważona i asertywna polityka handlowa” (COM(2021)0066), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 18 lutego 2021 r. zatytułowany „Przegląd polityki handlowej – otwarta, zrównoważona i asertywna polityka handlowa” (COM(2021)0066),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 z 9 czerwca 2021 r. ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – Globalny wymiar Europy (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 z 9 czerwca 2021 r. ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – Globalny wymiar Europy (1),

| — | uwzględniając rezolucje z 13 września 2017 r. w sprawie stosunków politycznych UE z Indiami (2) i z 21 stycznia 2021 r. w sprawie konektywności i stosunków UE–Azja (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucje z 13 września 2017 r. w sprawie stosunków politycznych UE z Indiami (2) i z 21 stycznia 2021 r. w sprawie konektywności i stosunków UE–Azja (3),

| — | uwzględniając swoje zalecenie z 29 kwietnia 2021 r. dla Rady, Komisji oraz wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie stosunków między UE a Indiami (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje zalecenie z 29 kwietnia 2021 r. dla Rady, Komisji oraz wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie stosunków między UE a Indiami (4),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 stycznia 2020 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 stycznia 2020 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (5),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 lipca 2021 r. w sprawie aspektów handlowych pandemii COVID-19 i jej konsekwencji dla handlu (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 lipca 2021 r. w sprawie aspektów handlowych pandemii COVID-19 i jej konsekwencji dla handlu (6),

| — | uwzględniając wspólny projekt rezolucji z dnia 29 stycznia 2020 r. w sprawie nowelizacji indyjskiej ustawy o obywatelstwie w 2019 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny projekt rezolucji z dnia 29 stycznia 2020 r. w sprawie nowelizacji indyjskiej ustawy o obywatelstwie w 2019 r.,

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego (A9-0193/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego (A9-0193/2022),

| A. | mając na uwadze, że w maju 2021 r. UE i Indie zwołały spotkanie przywódców po tym, jak zobowiązały się do regularnego zwoływania posiedzeń na najwyższym szczeblu i wzmocnienia partnerstwa strategicznego w celu zacieśnienia współpracy gospodarczej i politycznej; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że w maju 2021 r. UE i Indie zwołały spotkanie przywódców po tym, jak zobowiązały się do regularnego zwoływania posiedzeń na najwyższym szczeblu i wzmocnienia partnerstwa strategicznego w celu zacieśnienia współpracy gospodarczej i politycznej;

| B. | mając na uwadze, że Unię Europejską i Indie, jako dwie największe na świecie demokracje, łączą silne więzi polityczne, gospodarcze, społeczne i kulturowe; mając jednak na uwadze, że dwustronne stosunki gospodarcze nie osiągnęły jeszcze swojego pełnego potencjału; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że Unię Europejską i Indie, jako dwie największe na świecie demokracje, łączą silne więzi polityczne, gospodarcze, społeczne i kulturowe; mając jednak na uwadze, że dwustronne stosunki gospodarcze nie osiągnęły jeszcze swojego pełnego potencjału;

| C. | mając na uwadze, że przywódcy UE i Indii wyrazili wolę utrzymania i promowania faktycznego multilateralizmu i wielostronnego ładu opartego na zasadach, a także zbudowanego wokół Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) i Światowej Organizacji Handlu (WTO); |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że przywódcy UE i Indii wyrazili wolę utrzymania i promowania faktycznego multilateralizmu i wielostronnego ładu opartego na zasadach, a także zbudowanego wokół Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) i Światowej Organizacji Handlu (WTO);

| D. | mając na uwadze, że podczas 11. nadzwyczajnej sesji specjalnej Zgromadzenia Ogólnego ONZ Indie wstrzymały się od głosu w sprawie przyjęcia rezolucji z 24 marca 2022 r. zatytułowanej „Konsekwencje humanitarne agresji na Ukrainę”, podczas gdy 140 krajów zagłosowało za jej przyjęciem; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że podczas 11. nadzwyczajnej sesji specjalnej Zgromadzenia Ogólnego ONZ Indie wstrzymały się od głosu w sprawie przyjęcia rezolucji z 24 marca 2022 r. zatytułowanej „Konsekwencje humanitarne agresji na Ukrainę”, podczas gdy 140 krajów zagłosowało za jej przyjęciem;

| E. | mając na uwadze, że UE jest trzecim co do wielkości partnerem handlowym Indii i wiodącym inwestorem zagranicznym, podczas gdy Indie są dziewiątym co do wielkości partnerem handlowym UE, a ich udział w całkowitym handlu towarami Unii w 2021 r. wyniósł jedynie niecałe 2,1 %; mając na uwadze, że istnieje niewykorzystany potencjał dla ściślejszej, pogłębionej i wzajemnie korzystnej współpracy gospodarczej, która mogłaby prowadzić – pod warunkiem ochrony europejskich standardów – do tworzenia nowych miejsc pracy i lepszych możliwości dla obu partnerów; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że UE jest trzecim co do wielkości partnerem handlowym Indii i wiodącym inwestorem zagranicznym, podczas gdy Indie są dziewiątym co do wielkości partnerem handlowym UE, a ich udział w całkowitym handlu towarami Unii w 2021 r. wyniósł jedynie niecałe 2,1 %; mając na uwadze, że istnieje niewykorzystany potencjał dla ściślejszej, pogłębionej i wzajemnie korzystnej współpracy gospodarczej, która mogłaby prowadzić – pod warunkiem ochrony europejskich standardów – do tworzenia nowych miejsc pracy i lepszych możliwości dla obu partnerów;

| F. | mając na uwadze, że od 2003 r. istnieje Strefa Wolnego Handlu ASEAN–Indie (AIFTA), obejmująca umowę o handlu towarami, umowę o handlu usługami oraz umowę o inwestycjach; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że od 2003 r. istnieje Strefa Wolnego Handlu ASEAN–Indie (AIFTA), obejmująca umowę o handlu towarami, umowę o handlu usługami oraz umowę o inwestycjach;

| G. | mając na uwadze, że w ramach strategicznych UE dotyczących Indii, obejmujących partnerstwo strategiczne UE–Indie, globalną strategię UE, strategię dla Indii, strategię UE dotyczącą łączenia Europy i Azji, partnerstwo UE–Indie na rzecz konektywności, dialog Indie–UE dotyczący praw człowieka, a także unijną strategię współpracy w regionie Indo-Pacyfiku, zwrócono szczególną uwagę na zasadnicze znaczenie współpracy z Indiami w zakresie globalnego programu działania UE; mając na uwadze, że 25 kwietnia 2022 r. UE i Indie postanowiły powołać Radę ds. Handlu i Technologii; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że w ramach strategicznych UE dotyczących Indii, obejmujących partnerstwo strategiczne UE–Indie, globalną strategię UE, strategię dla Indii, strategię UE dotyczącą łączenia Europy i Azji, partnerstwo UE–Indie na rzecz konektywności, dialog Indie–UE dotyczący praw człowieka, a także unijną strategię współpracy w regionie Indo-Pacyfiku, zwrócono szczególną uwagę na zasadnicze znaczenie współpracy z Indiami w zakresie globalnego programu działania UE; mając na uwadze, że 25 kwietnia 2022 r. UE i Indie postanowiły powołać Radę ds. Handlu i Technologii;

| H. | mając na uwadze, że Indie nadal zmagają się z poważnymi wyzwaniami związanymi ze zrównoważonym rozwojem, prawami człowieka i środowiskiem, w szczególności dotyczącymi sytuacji mniejszości oraz praw podstawowych; mając na uwadze, że Parlament wyraził zaniepokojenie nowelizacją indyjskiej ustawy o obywatelstwie w 2019 r., w której wykluczono muzułmanów z grupy obywateli objętych ochroną; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że Indie nadal zmagają się z poważnymi wyzwaniami związanymi ze zrównoważonym rozwojem, prawami człowieka i środowiskiem, w szczególności dotyczącymi sytuacji mniejszości oraz praw podstawowych; mając na uwadze, że Parlament wyraził zaniepokojenie nowelizacją indyjskiej ustawy o obywatelstwie w 2019 r., w której wykluczono muzułmanów z grupy obywateli objętych ochroną;

| I. | mając na uwadze, że Indie nie ratyfikowały jeszcze wszystkich kluczowych konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), a mianowicie Konwencji dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych (nr 87) oraz Konwencji dotyczącej stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych (nr 98); mając na uwadze, że osoby pracujące w ramach gospodarki nieformalnej nadal stanowią ponad 90 % siły roboczej w Indiach; mając na uwadze, że w związku z tym miliony osób pozbawionych jest ubezpieczenia społecznego i żyje w niepewności (7); |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że Indie nie ratyfikowały jeszcze wszystkich kluczowych konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), a mianowicie Konwencji dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych (nr 87) oraz Konwencji dotyczącej stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych (nr 98); mając na uwadze, że osoby pracujące w ramach gospodarki nieformalnej nadal stanowią ponad 90 % siły roboczej w Indiach; mając na uwadze, że w związku z tym miliony osób pozbawionych jest ubezpieczenia społecznego i żyje w niepewności (7);

| 1. | wzywa Komisję, Radę Unii Europejskiej i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych do kontynuowania wszelkich wysiłków na rzecz poprawy i pogłębienia stosunków z Indiami, które są strategicznym partnerem UE; ponownie przypomina o potrzebie głębszego partnerstwa opartego na wspólnych wartościach, takich jak wolność, demokracja, pluralizm, praworządność, dobre sprawowanie władzy, równość, poszanowanie praw człowieka i praw pracowniczych, praw kobiet i równouprawnienia płci, zaangażowanie w promowanie globalnego porządku obejmującego wszystkich, spójnego i opartego na zasadach, oraz skuteczny multilateralizm, zrównoważony rozwój, walka ze zmianą klimatu, a także pokój i stabilność na świecie; |
| --- | --- |

1.

| 2. | z zadowoleniem przyjmuje porozumienie między UE a Indiami w sprawie utworzenia Rady ds. Handlu i Technologii, które umocni nasze partnerstwo strategiczne, i zobowiązuje się wspierać jego realizację; uważa, że nowy mechanizm to ważne forum, które umożliwi stawienie czoła nowym wyzwaniom w dziedzinie handlu, technologii i bezpieczeństwa, oraz podkreśla znaczenie pobudzania handlu technologią, ze szczególnym uwzględnieniem technologii do przeciwdziałania zmianie klimatu; |
| --- | --- |

2.

| 3. | przypomina, że wymiana handlowa między UE a Indiami wzrosła o ponad 70 % w latach 2009–2019 i że obie strony mają wspólny interes we wspieraniu bliższych i głębszych więzi gospodarczych; uznaje, że Indie to ważny partner UE z perspektywy dywersyfikacji łańcucha dostaw; dostrzega także, że istnieją wrażliwe kwestie po obu stronach, ale uważa, że można je rozwiązać w sposób korzystny dla obu partnerów; |
| --- | --- |

3.

| 4. | przypomina, że strategia „Od pola do stołu” przewiduje obowiązek ograniczenia stosowania pestycydów o 50 % do 2030 r. oraz zwiększenia do 25 % obszarów przeznaczonych na rolnictwo ekologiczne; |
| --- | --- |

4.

| 5. | oczekuje szybkich działań następczych po spotkaniu przywódców UE i Indii w maju 2021 r., aby otwarcie poruszyć kwestię opartej na wartościach współpracy na najwyższym szczeblu w sprawach handlu i inwestycji; z zadowoleniem przyjmuje gotowość obu partnerów do działania na rzecz zawarcia ambitnej, zrównoważonej, kompleksowej i wzajemnie korzystnej umowy handlowej opartej na wartościach, a także odrębnej umowy o ochronie inwestycji i umowy w sprawie oznaczeń geograficznych; |
| --- | --- |

5.

| 6. | podkreśla gospodarcze i strategiczne znaczenie tego porozumienia, które będzie pomyślne tylko wtedy, gdy UE i Indiom uda się stopniowo dostosować do wspólnego programu i wspólnych wartości w odniesieniu do zrównoważonego rozwoju, aby wytworzyć wspólny dobrobyt, doprowadzić do wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, zwiększyć konkurencyjność, walczyć z ubóstwem, poczynić postępy na drodze do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju, promować walkę ze zmianą klimatu i wdrażanie porozumienia paryskiego, wspierać prawa pracownicze i podstawowe wolności, promować równouprawnienie płci i umocnienie pozycji kobiet, a także o ile wyraźnie uwzględni wyniki trwającego procesu przeglądu handlu i zrównoważonego rozwoju; |
| --- | --- |

6.

| 7. | zauważa, że UE jest największym partnerem handlowym Indii w sektorze rolno-spożywczym; przypomina, że sektor rolnictwa stanowi ważną część indyjskiej gospodarki i odpowiada za 41 % zatrudnienia w Indiach; podkreśla wrażliwość, ale także potencjał niektórych sektorów rolnych zarówno w UE, jak i w Indiach; podkreśla, że większy dostęp do rynku dla produktów rolnych nie powinien dawać żadnej ze stron nieuczciwej przewagi konkurencyjnej; zwraca uwagę na potrzebę zapewnienia, aby produkty rolno-spożywcze przywożone z Indii spełniały unijne normy bezpieczeństwa i higieny pracy; uważa, że UE powinna wspierać Indie w niesieniu rolnikom pomocy w ograniczaniu stosowania pestycydów; podkreśla potrzebę ścisłej współpracy UE i Indii w celu złagodzenia negatywnych skutków wojny prowadzonej obecnie przez Rosję w Ukrainie dla bezpieczeństwa żywnościowego; |
| --- | --- |

7.

| 8. | zwraca uwagę, że jednym z celów przyszłych umów handlowo-inwestycyjnych między UE a Indiami jest zacieśnienie stosunków gospodarczych, handlowych i inwestycyjnych między UE a Indiami w pełnej zgodności z uznanymi na szczeblu międzynarodowym prawami człowieka, normami środowiskowymi i normami pracy oraz umowami w tym zakresie, a także stworzenie zdrowego, przejrzystego, otwartego, niedyskryminującego i przewidywalnego otoczenia biznesowego dla przedsiębiorstw po obu stronach oraz uwolnienie niewykorzystanego potencjału dwustronnej współpracy gospodarczej między UE a Indiami; |
| --- | --- |

8.

| 9. | ponownie potępia w najostrzejszych słowach nielegalną, niesprowokowaną i nieuzasadnioną wojnę napastniczą Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie; uznaje neutralne stanowisko Indii od czasu uzyskania niepodległości; zwraca uwagę, że UE i Indie są gotowe do współpracy na rzecz dostatku i pokoju na świecie; ubolewa jednak, że Indie zwlekają z potępieniem agresji wojskowej Federacji Rosyjskiej na Ukrainę; podkreśla znaczenie współpracy między demokracjami oraz przyjęcie przez nie wspólnego stanowiska w kluczowych obszarach, a zwłaszcza w sprawie podstawowych wartości oraz otwartego zrównoważonego handlu opartego na zasadach; |
| --- | --- |

9.

| 10. | uważa, że obecny mandat negocjacyjny dotyczący umowy handlowej, odrębnej umowy o ochronie inwestycji i umowy w sprawie oznaczeń geograficznych jest wystarczająco wszechstronny i szeroki, by można było wznowić negocjacje, i trzeba go interpretować zgodnie z nowoczesnymi standardami; jest zdania, że trzeba zagwarantować, iż rdzeniem przyszłej kompleksowej umowy handlowej będą normy dotyczące środowiska i praw człowieka oraz że będzie ona zawierała jako integralną część specjalny rozdział dotyczący MŚP, specjalny rozdział dotyczący handlu cyfrowego, specjalny rozdział dotyczący surowców w celu zwiększenia dostępu do rynku, a także ambitny i możliwy do wyegzekwowania rozdział dotyczący handlu i zrównoważonego rozwoju, zgodny z porozumieniem paryskim; uważa ponadto, że umowa powinna zawierać postanowienia dotyczące zrównoważonych systemów żywnościowych oraz płci; |
| --- | --- |

10.

| 11. | wzywa rząd Indii do przedstawienia planu działania na rzecz ratyfikacji dwóch pozostałych podstawowych konwencji MOP nr 87 i 98; uważa, że ich zasady trzeba należycie i właściwie wdrożyć w odpowiednim czasie; podkreśla, że z uwagi na nieformalny charakter indyjskiego rynku pracy wdrożenie i egzekwowanie międzynarodowych norm pracy wiąże się z wieloma wyzwaniami; zachęca Komisję do zapewnienia, by wszystkie kluczowe zasady konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy zostały odzwierciedlone w przyszłej umowie handlowej; apeluje do Komisji o sprawienie, by przyszła umowa handlowa między UE a Indiami była zgodna z Europejskim Zielonym Ładem, strategią „Od pola do stołu” oraz COP26; |
| --- | --- |

11.

| 12. | zgadza się z przywódcami UE i Indii, że aby utrzymać dynamikę konieczną do wznowienia negocjacji, należy znaleźć rozwiązania w odniesieniu do utrzymujących się od dawna problemów z dostępem do rynku; zachęca zatem negocjatorów do znalezienia szybkich rozwiązań w odniesieniu do utrzymujących się od dawna problemów z dostępem do rynku zarówno na wszystkich szczeblach sprawowania rządów, jak i w sektorach samochodowym, części samochodowych, rolnictwa, wyrobów medycznych, produktów farmaceutycznych, barier sanitarnych i fitosanitarnych, zamówień publicznych oraz barier pozataryfowych, takich jak nakazy kontroli jakości, certyfikacja, zgodność z normami międzynarodowymi, wymogi lokalizacji, bez przedkładania szybkiego zawarcia umowy nad jej treść; |
| --- | --- |

12.

| 13. | zachęca negocjatorów do poczynienia znacznych postępów w realizacji kompleksowej, wzajemnie korzystnej, nowoczesnej i zgodnej z zasadami WTO umowy o wolnym handlu opartej na zasadach, traktując priorytetowo następujące obszary sprzyjające trwałemu wzrostowi gospodarczemu, wyrównujące nierówności, oraz transformacji cyfrowej i sprawiedliwej transformacji ekologicznej:






  (i) | kompleksowe zniesienie ceł i kontyngentów na zasadzie wzajemności, przy jednoczesnym zwróceniu uwagi na produkty wrażliwe i zapewnieniu, że obniżki nie zostaną zrekompensowane wzrostem krajowych podatków i opłat, w tym na poziomie państwa, od produktów importowanych; |
| --- | --- | --- |

13.

(i)

kompleksowe zniesienie ceł i kontyngentów na zasadzie wzajemności, przy jednoczesnym zwróceniu uwagi na produkty wrażliwe i zapewnieniu, że obniżki nie zostaną zrekompensowane wzrostem krajowych podatków i opłat, w tym na poziomie państwa, od produktów importowanych;

| (ii) | przyspieszone, bardziej przejrzyste i mniej uciążliwe procedury celne, a także kompleksowy proces certyfikacji elektronicznej za pośrednictwem pojedynczego punktu kontaktowego oraz zniesienie nieproporcjonalnych zakazów przywozu; |
| --- | --- |

(ii)

przyspieszone, bardziej przejrzyste i mniej uciążliwe procedury celne, a także kompleksowy proces certyfikacji elektronicznej za pośrednictwem pojedynczego punktu kontaktowego oraz zniesienie nieproporcjonalnych zakazów przywozu;

| (iii) | przejrzyste i sprawne procedury zatwierdzania dostępu do rynku, regionalizacji oraz kontroli w oparciu o uzasadnione naukowo przywozowe środki sanitarne i fitosanitarne, normy międzynarodowe oraz środki wykraczające poza porozumienie SPS WTO; w umowie należy dążyć do zapewnienia współpracy dotyczącej środków sanitarnych i fitosanitarnych oraz do szybkiego zatwierdzania przez Indie wszystkich obecnych i przyszłych wniosków o udzielenie dostępu do rynku, w tym wymagających dłuższego rozpatrywania z uwagi na wysyłki próbne i kwestie związane z certyfikacją; |
| --- | --- |

(iii)

przejrzyste i sprawne procedury zatwierdzania dostępu do rynku, regionalizacji oraz kontroli w oparciu o uzasadnione naukowo przywozowe środki sanitarne i fitosanitarne, normy międzynarodowe oraz środki wykraczające poza porozumienie SPS WTO; w umowie należy dążyć do zapewnienia współpracy dotyczącej środków sanitarnych i fitosanitarnych oraz do szybkiego zatwierdzania przez Indie wszystkich obecnych i przyszłych wniosków o udzielenie dostępu do rynku, w tym wymagających dłuższego rozpatrywania z uwagi na wysyłki próbne i kwestie związane z certyfikacją;

| (iv) | zniesienie rosnącej liczby barier technicznych w handlu, w tym przegląd barier w dziedzinie ICT, wyrobów medycznych, zabawek, napojów alkoholowych, oszlifowanych diamentów, produktów rolnych, żywności i stali; umowa powinna dążyć do zgodności z międzynarodowymi normami Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO), Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej (IEC) i Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego (ITU), wykraczać poza porozumienie WTO w sprawie barier technicznych w handlu, gwarantować, że nie dochodzi do powielania badań i certyfikacji, a także usprawnić systemy licencjonowania, nakazy kontroli jakości i badania kliniczne; |
| --- | --- |

(iv)

zniesienie rosnącej liczby barier technicznych w handlu, w tym przegląd barier w dziedzinie ICT, wyrobów medycznych, zabawek, napojów alkoholowych, oszlifowanych diamentów, produktów rolnych, żywności i stali; umowa powinna dążyć do zgodności z międzynarodowymi normami Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO), Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej (IEC) i Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego (ITU), wykraczać poza porozumienie WTO w sprawie barier technicznych w handlu, gwarantować, że nie dochodzi do powielania badań i certyfikacji, a także usprawnić systemy licencjonowania, nakazy kontroli jakości i badania kliniczne;

| (v) | obszerny rozdział dotyczący zamówień publicznych na wszystkich szczeblach sprawowania rządów w celu egzekwowania zasad przejrzystości i niedyskryminacji w zamówieniach publicznych poprzez skuteczne procedury odwoławcze; w związku z tym wzywa Indie do przystąpienia do Porozumienia WTO w sprawie zamówień rządowych oraz do zakazania praktyk dyskryminacyjnych dotyczących „kupowania towarów krajowych”, takich jak niektóre praktyki związane z „Make in India” i „Atmanirbhar Bharat” („Indie samodzielne”), ponieważ mają one na celu sprzyjanie produkcji krajowej i zniechęcanie do przywozu oraz znacząco wpływają na dostęp do rynku dla przedsiębiorstw z UE; |
| --- | --- |

(v)

obszerny rozdział dotyczący zamówień publicznych na wszystkich szczeblach sprawowania rządów w celu egzekwowania zasad przejrzystości i niedyskryminacji w zamówieniach publicznych poprzez skuteczne procedury odwoławcze; w związku z tym wzywa Indie do przystąpienia do Porozumienia WTO w sprawie zamówień rządowych oraz do zakazania praktyk dyskryminacyjnych dotyczących „kupowania towarów krajowych”, takich jak niektóre praktyki związane z „Make in India” i „Atmanirbhar Bharat” („Indie samodzielne”), ponieważ mają one na celu sprzyjanie produkcji krajowej i zniechęcanie do przywozu oraz znacząco wpływają na dostęp do rynku dla przedsiębiorstw z UE;

| (vi) | zapewnienie równych warunków działania w odniesieniu do dotacji i praktyk handlowych przedsiębiorstw państwowych; |
| --- | --- |

(vi)

zapewnienie równych warunków działania w odniesieniu do dotacji i praktyk handlowych przedsiębiorstw państwowych;

| (vii) | kompleksowy rozdział dotyczący wysokiego poziomu ochrony praw własności intelektualnej, skupiający się między innymi na zasadach współpracy i transferach technologii, który powinien ułatwić nieograniczający i szybki proces składania wniosków patentowych, szybkie i skuteczne egzekwowanie norm w zakresie praw własności intelektualnej oraz ochronę unijnych oznaczeń geograficznych (OG); trzeba jednak zwrócić szczególną uwagę na stworzenie Indiom możliwości produkowania przystępnych cenowo leków generycznych, które zaspokoją wewnętrzne potrzeby w zakresie zdrowia lub będą przeznaczone na eksport do innych potrzebujących krajów rozwijających się, zgodnie z deklaracją z Ad-Dauhy w sprawie porozumienia TRIPS w sprawie zdrowia publicznego; |
| --- | --- |

(vii)

kompleksowy rozdział dotyczący wysokiego poziomu ochrony praw własności intelektualnej, skupiający się między innymi na zasadach współpracy i transferach technologii, który powinien ułatwić nieograniczający i szybki proces składania wniosków patentowych, szybkie i skuteczne egzekwowanie norm w zakresie praw własności intelektualnej oraz ochronę unijnych oznaczeń geograficznych (OG); trzeba jednak zwrócić szczególną uwagę na stworzenie Indiom możliwości produkowania przystępnych cenowo leków generycznych, które zaspokoją wewnętrzne potrzeby w zakresie zdrowia lub będą przeznaczone na eksport do innych potrzebujących krajów rozwijających się, zgodnie z deklaracją z Ad-Dauhy w sprawie porozumienia TRIPS w sprawie zdrowia publicznego;

| (viii) | osobny rozdział dotyczący MŚP w celu uwzględnienia szczególnych potrzeb MŚP i zagwarantowania pewności prawa; podkreśla potrzebę przyjaznego dla MŚP otoczenia regulacyjnego, w tym ujednoliconych i uproszczonych procedur celnych, oraz ograniczenia obciążeń administracyjnych i regulacyjnych w celu przezwyciężenia wszystkich barier taryfowych i pozataryfowych uniemożliwiających MŚP wejście na indyjski rynek; podkreśla potrzebę ułatwienia wymiany informacji na temat dostępu do rynku, regulacji handlowych, procedur handlowych oraz zasad pochodzenia; |
| --- | --- |

(viii)

osobny rozdział dotyczący MŚP w celu uwzględnienia szczególnych potrzeb MŚP i zagwarantowania pewności prawa; podkreśla potrzebę przyjaznego dla MŚP otoczenia regulacyjnego, w tym ujednoliconych i uproszczonych procedur celnych, oraz ograniczenia obciążeń administracyjnych i regulacyjnych w celu przezwyciężenia wszystkich barier taryfowych i pozataryfowych uniemożliwiających MŚP wejście na indyjski rynek; podkreśla potrzebę ułatwienia wymiany informacji na temat dostępu do rynku, regulacji handlowych, procedur handlowych oraz zasad pochodzenia;

| (ix) | uwzględnienie ambitnego rozdziału dotyczącego handlu i zrównoważonego rozwoju, który gwarantuje opartą na zasadach współpracę handlową i inwestycyjną, a także propaguje najwyższe standardy międzynarodowe w praw pracowniczych, w tym zdecydowane działania w celu wyeliminowania pracy dzieci i pracy przymusowej, zapewnienia ochrony środowiska oraz wsparcia równość płci, na wzór najnowszych i najnowocześniejszych umów UE o wolnym handlu; podkreśla, że w umowie trzeba przekrojowo odzwierciedlić zrównoważony rozwój za pomocą możliwych do wyegzekwowania przepisów uwzględniających przegląd handlu i zrównoważonego rozwoju; |
| --- | --- |

(ix)

uwzględnienie ambitnego rozdziału dotyczącego handlu i zrównoważonego rozwoju, który gwarantuje opartą na zasadach współpracę handlową i inwestycyjną, a także propaguje najwyższe standardy międzynarodowe w praw pracowniczych, w tym zdecydowane działania w celu wyeliminowania pracy dzieci i pracy przymusowej, zapewnienia ochrony środowiska oraz wsparcia równość płci, na wzór najnowszych i najnowocześniejszych umów UE o wolnym handlu; podkreśla, że w umowie trzeba przekrojowo odzwierciedlić zrównoważony rozwój za pomocą możliwych do wyegzekwowania przepisów uwzględniających przegląd handlu i zrównoważonego rozwoju;

| (x) | ustanowienie nowoczesnych, przyjaznych dla MŚP, ujednoliconych i wzajemnie obowiązujących reguł pochodzenia, zgodnie z najnowocześniejszymi i najbardziej kompleksowymi umowami UE o wolnym handlu; |
| --- | --- |

(x)

ustanowienie nowoczesnych, przyjaznych dla MŚP, ujednoliconych i wzajemnie obowiązujących reguł pochodzenia, zgodnie z najnowocześniejszymi i najbardziej kompleksowymi umowami UE o wolnym handlu;

| (xi) | uwzględnienie przedstawionego niedawno planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym w celu zmniejszenia ilości odpadów oraz umocnienia pozycji konsumentów, sprawienia, by produkty zrównoważone stały się normą, oraz przewodzenia ogólnoświatowym wysiłkom na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym; |
| --- | --- |

(xi)

uwzględnienie przedstawionego niedawno planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym w celu zmniejszenia ilości odpadów oraz umocnienia pozycji konsumentów, sprawienia, by produkty zrównoważone stały się normą, oraz przewodzenia ogólnoświatowym wysiłkom na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym;

| (xii) | zakaz nieautomatycznych procedur licencjonowania przywozu lub wywozu, z wyjątkiem uzasadnionych przypadków; |
| --- | --- |

(xii)

zakaz nieautomatycznych procedur licencjonowania przywozu lub wywozu, z wyjątkiem uzasadnionych przypadków;

| (xiii) | usunięcie wszelkich dyskryminacyjnych i nieproporcjonalnych przeszkód w zakładaniu przedsiębiorstw zarówno w sektorze usług, jak i w przemyśle wytwórczym, oraz przeszkód w świadczeniu usług transgranicznych, aby zapewnić równe warunki działania usługodawcom z UE i Indii; |
| --- | --- |

(xiii)

usunięcie wszelkich dyskryminacyjnych i nieproporcjonalnych przeszkód w zakładaniu przedsiębiorstw zarówno w sektorze usług, jak i w przemyśle wytwórczym, oraz przeszkód w świadczeniu usług transgranicznych, aby zapewnić równe warunki działania usługodawcom z UE i Indii;

| (xiv) | udoskonalone zasady dotyczące handlu elektronicznego, których podstawę stanowią unijne standardy i światowe praktyki; uważa w szczególności, że sieci 5G nie mogą być wdrażane z wykorzystaniem obowiązkowego transferu technologii, takiego jak przymusowe ujawnianie kodów źródłowych, algorytmów i kluczy szyfrujących; |
| --- | --- |

(xiv)

udoskonalone zasady dotyczące handlu elektronicznego, których podstawę stanowią unijne standardy i światowe praktyki; uważa w szczególności, że sieci 5G nie mogą być wdrażane z wykorzystaniem obowiązkowego transferu technologii, takiego jak przymusowe ujawnianie kodów źródłowych, algorytmów i kluczy szyfrujących;

| (xv) | potwierdzenie praw i obowiązków obu stron wynikających z porozumień WTO (antydumpingowego, antysubsydyjnego i w sprawie środków ochronnych), zbadanie obszarów wspólnych zainteresowań wykraczających poza standardy WTO oraz uwzględnienie tymczasowego dwustronnego mechanizmu ochronnego; |
| --- | --- |

(xv)

potwierdzenie praw i obowiązków obu stron wynikających z porozumień WTO (antydumpingowego, antysubsydyjnego i w sprawie środków ochronnych), zbadanie obszarów wspólnych zainteresowań wykraczających poza standardy WTO oraz uwzględnienie tymczasowego dwustronnego mechanizmu ochronnego;

| (xvi) | zagwarantowanie dobrego sprawowania władzy i praworządności oraz znalezienie rozwiązania dla przeszkód powstających w wyniku braku pewności prawa; |
| --- | --- |

(xvi)

zagwarantowanie dobrego sprawowania władzy i praworządności oraz znalezienie rozwiązania dla przeszkód powstających w wyniku braku pewności prawa;

| 14. | przypomina, że MŚP są podstawą rozwoju społeczno-gospodarczego Indii i odpowiadają za 45 % całkowitej produkcji przemysłowej kraju; jest zdania, że Indie i UE powinny kontynuować współpracę na rzecz zapewnienia sprzyjającego i stabilnego otoczenia biznesowego dla MŚP, ułatwienia im dostępu do rynków międzynarodowych i umożliwienia im pełnego wykorzystania możliwości handlowych; z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym utworzenie w Indiach punktu informacyjnego o prawach własności intelektualnej dla MŚP, który zapewnia tym przedsiębiorstwom bezpośrednie wsparcie w zakresie ochrony i egzekwowania ich praw własności intelektualnej; wzywa Komisję, by wykorzystała tę inicjatywę do tworzenia dalszych platform cyfrowych, które mogłyby pomóc ograniczyć koszty handlowe i obciążenia administracyjne, a zarazem zwiększyć zaangażowanie MŚP w handlu międzynarodowym; |
| --- | --- |

14.

| 15. | zwraca się do obu stron, aby rozważyły zapewnienie interoperacyjnych przepływów danych między jurysdykcjami Indii i UE w pełnej zgodności z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych (RODO) (8) w oparciu o ocenę; zachęca Indie do dostosowania nowego projektu indyjskiej ustawy o ochronie danych do najwyższych światowych standardów w zakresie ochrony danych i prywatności; zachęca Indie do przystąpienia do unijnej inicjatywy dotyczącej międzynarodowych standardów w zakresie ochrony danych; |
| --- | --- |

15.

| 16. | zachęca zespół negocjacyjny UE, a także unijne instytucje i państwa członkowskie, do jak najlepszego wykorzystania zaangażowania Indii na rzecz multilateralizmu i międzynarodowego ładu handlowego opartego na zasadach; zwraca się także do Indii, aby odgrywały konstruktywną rolę w zagwarantowaniu znaczących rezultatów podczas 12 i 13 konferencji ministerialnej WTO; pochwala propozycję reformy Organu Rozstrzygania Sporów, której wnioskodawcą są wspólnie UE i Indie; wzywa Indie do przystąpienia do wielostronnego porozumienia w sprawie tymczasowego arbitrażu odwoławczego; wyraża uznanie dla zaangażowania przywódców UE i Indii na rzecz poprawy koordynacji w zakresie globalnego zarządzania gospodarczego, zwłaszcza w ramach WTO i grupy G-20; oczekuje, że zostanie poinformowany o wynikach dialogu urzędników wyższego szczebla UE–Indie, którego celem jest pogłębienie dwustronnej współpracy w kwestiach związanych z WTO w ramach dialogów wysokiego szczebla w sprawie handlu i inwestycji; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wyraża ubolewanie z powodu utrzymujących się niepewności dla unijnych inwestorów, w szczególności w wyniku decyzji podjętej przez Indie w 2016 r., aby jednostronnie wypowiedzieć wszystkie dwustronne umowy inwestycyjne; |
| --- | --- |

17.

| 18. | zauważa gotowość obu stron do wynegocjowania autonomicznej umowy o ochronie inwestycji, która podniosłaby poziom pewności prawa dla inwestorów po obu stronach oraz dodatkowo wzmocniła dwustronne stosunki handlowe, przyciągając więcej unijnych inwestycji do Indii, a także podtrzymuje możliwość wyczerpania przez strony krajowych środków prawnych; zaleca dążenie do osiągnięcia wspólnych i wzajemnie korzystnych celów w tym obszarze w celu wspierania zrównoważonego wzrostu gospodarczego i innowacji; podkreśla, że taka umowa powinna między innymi przewidywać ochronę przed dyskryminacją ze względu na pochodzenie, przed bezprawnym wywłaszczeniem, odmową dostępu do wymiaru sprawiedliwości, podstawowymi naruszeniami zasad sprawiedliwości proceduralnej, oczywistą stronniczością, ukierunkowaną dyskryminacją z wyraźnie bezprawnych przyczyn i niewłaściwym traktowaniem; proponuje przeprowadzenie kompleksowej oceny skutków przed zakończeniem negocjacji; z zadowoleniem przyjmuje indyjskie inwestycje w Europie, które przyczyniają się do zwiększenia dynamiki gospodarczej, konkurencyjności i zróżnicowania produkcji; |
| --- | --- |

18.

| 19. | potwierdza, że umowa o ochronie inwestycji mogłaby być odpowiednim krokiem do dalszego zacieśniania dwustronnych stosunków handlowych; zachęca negocjatorów do porozumienia się w sprawie ustanowienia wielostronnego trybunału do rozstrzygania sporów inwestycyjnych oraz specjalnego systemu sądów ds. inwestycji UE–Indie jako tymczasowego rozwiązania przed ustanowieniem wielostronnego trybunału rozstrzygania sporów inwestycyjnych, do którego powinny przystąpić zarówno UE, jak i Indie; |
| --- | --- |

19.

| 20. | z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie przywódców do zawarcia odrębnej umowy w sprawie oznaczeń geograficznych, niezależnie od tego, czy będzie to autonomiczna umowa, czy też zostanie włączona do kompleksowej umowy handlowej; uważa taką umowę za priorytet dla unijnego rolnictwa i sektora rolno-spożywczego w celu ochrony unijnych OG; wzywa Komisję do podjęcia działań na rzecz stworzenia kompleksowego wykazu OG UE; |
| --- | --- |

20.

| 21. | podkreśla, że UE powinna bronić praw człowieka i prawa do pożywienia jako głównej zasady i priorytetu systemów żywnościowych oraz podstawowego narzędzia przekształcania systemów żywnościowych; wzywa UE do wdrożenia Deklaracji ONZ w sprawie praw ludności wiejskiej i innych osób pracujących na obszarach wiejskich oraz do zapewnienia osobom najbardziej marginalizowanym dostępu do żywności bogatej w składniki odżywcze; |
| --- | --- |

21.

| 22. | zauważa, że chociaż indyjski porządek prawny zezwala na uprawę organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO) w celu ich przetworzenia na żywność i paszę, indyjski system GMO jest podobny do systemu unijnego pod względem rygorystyczności i surowości; |
| --- | --- |

22.

| 23. | zwraca uwagę na znaczenie zdecydowanego postępu w zakresie zakazu wszelkich antybiotyków i leków weterynaryjnych, które nie są zgodne z normami żywnościowymi Kodeksu Żywnościowego; |
| --- | --- |

23.

| 24. | podkreśla, że na mocy umowy o współpracy z Indiami UE musi zapewnić zwiększenie poziomu wzajemnej współpracy oraz dopilnować, by obie strony przestrzegały wszystkich unijnych standardów gospodarczych, społecznych, środowiskowych i zdrowotnych oraz standardów bezpieczeństwa i jakości; |
| --- | --- |

24.

| 25. | zwraca się do Komisji o przeprowadzenie badania skutków gospodarczych, jakie może nieść ta umowa, mając na uwadze, że produkcja rolna i hodowlana w Indiach nie podlegają normom europejskim, które wpływają na podwyższenie kosztów produkcji w Europie, co może prowadzić do nieuczciwej konkurencji, podobnie jak stało się to już w przypadku innych umów z państwami spoza UE; |
| --- | --- |

25.

| 26. | wzywa Komisję do dopilnowania, aby tekst umowy – podobnie jak konsekwentnie uwzględniano to w poprzednich umowach UE o wolnym handlu – zapewniał ochronę wspólnego rynku wewnętrznego UE poprzez zapobieganie:






  (i) | przywozowi niedozwolonych GMO w środkach spożywczych, paszach i nasionach; |
| --- | --- | --- |

26.

(i)

przywozowi niedozwolonych GMO w środkach spożywczych, paszach i nasionach;

| (ii) | przywozowi produktów rolnych i środków spożywczych o wyższych poziomach pozostałości pestycydów niż dozwolone w prawie UE poprzez systemowe stosowanie przepisów UE dotyczących najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości; |
| --- | --- |

(ii)

przywozowi produktów rolnych i środków spożywczych o wyższych poziomach pozostałości pestycydów niż dozwolone w prawie UE poprzez systemowe stosowanie przepisów UE dotyczących najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości;

| (iii) | przywozowi produktów rolnych i środków spożywczych wyprodukowanych z użyciem preparatów hormonalnych zakazanych w UE; |
| --- | --- |

(iii)

przywozowi produktów rolnych i środków spożywczych wyprodukowanych z użyciem preparatów hormonalnych zakazanych w UE;

| (iv) | wprowadzaniu opornych na środki przeciwdrobnoustrojowe szczepów drobnoustrojów; |
| --- | --- |

(iv)

wprowadzaniu opornych na środki przeciwdrobnoustrojowe szczepów drobnoustrojów;

| 27. | przypomina, że 14 grudnia 2021 r. WTO potępiła Indie za bardzo wysokie dotacje przyznawane przez ten kraj na produkcję cukru i jego wywóz; w związku z tym domaga się zawieszenia kontyngentu w wysokości 10 000 t na indyjski cukier wymienionego w koncesji CXL, skoro Indie nie przewidują przeglądu dotacji niezgodnych z przepisami WTO; domaga się, aby zbliżające się negocjacje handlowe między UE a Indiami zapewniły zniesienie niezgodnych z zasadami WTO dotacji do cukru; |
| --- | --- |

27.

| 28. | z zadowoleniem przyjmuje utworzenie dwóch wspólnych grup roboczych w celu zacieśnienia współpracy regulacyjnej w zakresie towarów i usług, w tym w zakresie technologii ekologicznych i cyfrowych oraz odpornych łańcuchów dostaw w porozumieniu z przedstawicielami różnych zainteresowanych stron na równych warunkach; podkreśla kluczową rolę dialogów wysokiego szczebla w sprawie handlu i inwestycji dla zapewnienia ogólnych postępów, w tym w odniesieniu do utrzymujących się od dawna problemów z dostępem do rynku; oczekuje, że będzie szybko i regularnie informowany o wynikach tych dialogów; |
| --- | --- |

28.

| 29. | wzywa negocjatorów, aby w trybie priorytetowym uzgodnili utworzenie dwustronnej platformy konsultacji ex ante i ex post między UE a Indiami, mającej na celu ułatwienie dyskusji i konsultacji przed wprowadzeniem jakichkolwiek nowych środków lub dotacji, które mogłyby negatywnie wpłynąć na handel lub inwestycje; uważa, że taka platforma powinna ułatwić dialog z przedstawicielami szerokiego grona zainteresowanych stron, w tym partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego; uważa, że stowarzyszenia przedsiębiorstw i branż powinny mieć możliwość zgłaszania sekretariatowi tej platformy wszelkich nowych barier handlowych lub inwestycyjnych; uważa, że platforma ta powinna ostatecznie stać się integralną częścią ram zarządzania przyszłą umową handlową; |
| --- | --- |

29.

| 30. | uważa, że zarządzanie potencjalną umową o wolnym handlu między UE a Indiami powinno obejmować ustanowienie wspólnego komitetu zapewniającego wspólne monitorowanie, zorganizowany dialog i nadzór ze strony Parlamentu Europejskiego i obu izb parlamentu Indii; podkreśla, że zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego w monitorowanie wdrażania umowy ma kluczowe znaczenie, i apeluje o szybkie ustanowienie wewnętrznych grup doradczych po wejściu umowy w życie oraz o zrównoważoną reprezentację organizacji biznesowych, związków zawodowych i społeczeństwa obywatelskiego, w tym niezależnych organizacji z sektora pracy i sektora ochrony środowiska; |
| --- | --- |

30.

| 31. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządowi i parlamentowi Indii. |
| --- | --- |

31.

---

(1)  Dz.U. L 209 z 14.6.2021, s. 1.

(2)  Dz.U. C 337 z 20.9.2018, s. 48.

(3)  Dz.U. C 456 z 10.11.2021, s. 117.

(4)  Dz.U. C 506 z 15.12.2021, s. 109.

(5)  Dz.U. C 270 z 7.7.2021, s. 2.

(6)  Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 10.

(7)  https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_emp/---ifp_skills/documents/publication/wcms_734503.pdf

(8)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1).

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/30 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/30

---

P9_TA(2022)0278

Wspólne europejskie działania w dziedzinie opieki

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. W kierunku wspólnych europejskich działań w dziedzinie opieki (2021/2253(INI))

(2023/C 47/04)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

| — | uwzględniając cele określone w art. 3 TUE, w szczególności zwalczanie wykluczenia społecznego i dyskryminacji oraz wspieranie sprawiedliwości społecznej, równości kobiet i mężczyzn, solidarności między pokoleniami, ochrony praw dziecka, a także spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając cele określone w art. 3 TUE, w szczególności zwalczanie wykluczenia społecznego i dyskryminacji oraz wspieranie sprawiedliwości społecznej, równości kobiet i mężczyzn, solidarności między pokoleniami, ochrony praw dziecka, a także spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej,

| — | uwzględniając art. 8 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) dotyczący uwzględniania aspektu płci i potwierdzający dążenie UE do zniesienia nierówności oraz wspierania równości mężczyzn i kobiet, a także horyzontalną klauzulę społeczną zawartą w art. 9 tegoż traktatu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 8 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) dotyczący uwzględniania aspektu płci i potwierdzający dążenie UE do zniesienia nierówności oraz wspierania równości mężczyzn i kobiet, a także horyzontalną klauzulę społeczną zawartą w art. 9 tegoż traktatu,

| — | uwzględniając cele polityki społecznej określone w art. 151 i 153 TFUE, |
| --- | --- |

—

uwzględniając cele polityki społecznej określone w art. 151 i 153 TFUE,

| — | uwzględniając zrewidowaną Europejską kartę społeczną, w szczególności jej art. 15 dotyczący prawa osób niepełnosprawnych do samodzielności, integracji społecznej i do udziału w życiu wspólnoty oraz art. 23 dotyczący prawa osób w podeszłym wieku do ochrony socjalnej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając zrewidowaną Europejską kartę społeczną, w szczególności jej art. 15 dotyczący prawa osób niepełnosprawnych do samodzielności, integracji społecznej i do udziału w życiu wspólnoty oraz art. 23 dotyczący prawa osób w podeszłym wieku do ochrony socjalnej,

| — | uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej (zwaną dalej „kartą”), w szczególności jej art. 25 dotyczący prawa osób w podeszłym wieku do godnego i niezależnego życia oraz art. 26 dotyczący integracji osób z niepełnosprawnościami, jak również europejską Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, o której mowa w art. 6 TUE, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej (zwaną dalej „kartą”), w szczególności jej art. 25 dotyczący prawa osób w podeszłym wieku do godnego i niezależnego życia oraz art. 26 dotyczący integracji osób z niepełnosprawnościami, jak również europejską Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, o której mowa w art. 6 TUE,

| — | uwzględniając zasady Europejskiego filaru praw socjalnych, w szczególności zasadę 17 dotyczącą integracji osób z niepełnosprawnościami oraz zasadę 18 dotyczącą prawa do opieki długoterminowej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając zasady Europejskiego filaru praw socjalnych, w szczególności zasadę 17 dotyczącą integracji osób z niepełnosprawnościami oraz zasadę 18 dotyczącą prawa do opieki długoterminowej,

| — | uwzględniając Dekadę Zdrowego Starzenia się ogłoszoną przez ONZ na lata 2021–2030 oraz ramy WHO na rzecz osiągnięcia przez kraje zintegrowanej ciągłości opieki długoterminowej (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Dekadę Zdrowego Starzenia się ogłoszoną przez ONZ na lata 2021–2030 oraz ramy WHO na rzecz osiągnięcia przez kraje zintegrowanej ciągłości opieki długoterminowej (1),

| — | uwzględniając plan działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych i jego główne cele na 2030 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając plan działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych i jego główne cele na 2030 r.,

| — | uwzględniając cele ONZ w zakresie zrównoważonego rozwoju, w szczególności cel nr 3 „Dobre zdrowie i jakość życia, cel nr 5 „Równość płci”, cel nr 8 „Wzrost gospodarczy i godna praca” oraz cel nr 10 „Mniej nierówności”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając cele ONZ w zakresie zrównoważonego rozwoju, w szczególności cel nr 3 „Dobre zdrowie i jakość życia, cel nr 5 „Równość płci”, cel nr 8 „Wzrost gospodarczy i godna praca” oraz cel nr 10 „Mniej nierówności”,

| — | uwzględniając sprawozdanie tematyczne niezależnej ekspertki ONZ ds. przestrzegania praw człowieka przysługujących osobom starszym z 22 lipca 2020 r. w sprawie wpływu choroby koronawirusowej (COVID-19) na korzystanie przez osoby starsze ze wszystkich praw człowieka A/75/2020 (2), a także jej oświadczenie na temat samodzielności osób starszych i opieki nad nimi przedstawione podczas 30. sesji Rady Praw Człowieka ONZ (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie tematyczne niezależnej ekspertki ONZ ds. przestrzegania praw człowieka przysługujących osobom starszym z 22 lipca 2020 r. w sprawie wpływu choroby koronawirusowej (COVID-19) na korzystanie przez osoby starsze ze wszystkich praw człowieka A/75/2020 (2), a także jej oświadczenie na temat samodzielności osób starszych i opieki nad nimi przedstawione podczas 30. sesji Rady Praw Człowieka ONZ (3),

| — | uwzględniając konwencje i zalecenia Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), w szczególności konwencję nr 149 z 1977 r. dotyczącą personelu pielęgniarskiego i towarzyszące jej zalecenie nr 157, konwencję nr 183 z 2000 r. dotyczącą ochrony macierzyństwa i towarzyszące jej zalecenie nr 191, konwencję nr 189 z 2011 r. dotyczącą osób pracujących w gospodarstwie domowym i towarzyszące jej zalecenie nr 201, konwencję nr 190 z 2019 r. dotyczącą przemocy i molestowania i towarzyszące jej zalecenie nr 206, a także zalecenie nr 202 dotyczące minimum ochrony socjalnej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konwencje i zalecenia Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), w szczególności konwencję nr 149 z 1977 r. dotyczącą personelu pielęgniarskiego i towarzyszące jej zalecenie nr 157, konwencję nr 183 z 2000 r. dotyczącą ochrony macierzyństwa i towarzyszące jej zalecenie nr 191, konwencję nr 189 z 2011 r. dotyczącą osób pracujących w gospodarstwie domowym i towarzyszące jej zalecenie nr 201, konwencję nr 190 z 2019 r. dotyczącą przemocy i molestowania i towarzyszące jej zalecenie nr 206, a także zalecenie nr 202 dotyczące minimum ochrony socjalnej,

| — | uwzględniając sprawozdanie MOP z 19 grudnia 2019 r. pt. „The Employment Generation Impact of Meeting SDG Targets in Early Childhood Care, Education, Health and Long-Term Care in 45 Countries” [Wpływ realizacji celów zrównoważonego rozwoju w zakresie wczesnej opieki nad dziećmi, edukacji, zdrowia i opieki długoterminowej na tworzenie miejsc pracy w 45 krajach], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie MOP z 19 grudnia 2019 r. pt. „The Employment Generation Impact of Meeting SDG Targets in Early Childhood Care, Education, Health and Long-Term Care in 45 Countries” [Wpływ realizacji celów zrównoważonego rozwoju w zakresie wczesnej opieki nad dziećmi, edukacji, zdrowia i opieki długoterminowej na tworzenie miejsc pracy w 45 krajach],

| — | uwzględniając przyjętą podczas 109. sesji Międzynarodowej Konferencji Pracy w czerwcu 2021 r. rezolucję MOP w sprawie światowego wezwania do działania na rzecz zorientowanego na człowieka, włączającego, zrównoważonego i odpornego podejścia do kryzysu związanego z COVID-19, |
| --- | --- |

—

uwzględniając przyjętą podczas 109. sesji Międzynarodowej Konferencji Pracy w czerwcu 2021 r. rezolucję MOP w sprawie światowego wezwania do działania na rzecz zorientowanego na człowieka, włączającego, zrównoważonego i odpornego podejścia do kryzysu związanego z COVID-19,

| — | uwzględniając sprawozdanie MOP z 7 marca 2022 r. pt. „Care at work: Investing in care leave and services for a more gender equal world of work” [Opieka w pracy: inwestowanie w urlopy i usługi opiekuńcze na rzecz świata pracy zapewniającego większą równość płci], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie MOP z 7 marca 2022 r. pt. „Care at work: Investing in care leave and services for a more gender equal world of work” [Opieka w pracy: inwestowanie w urlopy i usługi opiekuńcze na rzecz świata pracy zapewniającego większą równość płci],

| — | uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych,

| — | uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet,

| — | uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka,

| — | uwzględniając wytyczne polityczne przewodniczącej Komisji Ursuli von der Leyen, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wytyczne polityczne przewodniczącej Komisji Ursuli von der Leyen,

| — | uwzględniając program prac Komisji na 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając program prac Komisji na 2022 r.,

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1057 z 24 czerwca 2021 r. ustanawiające Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1057 z 24 czerwca 2021 r. ustanawiające Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) (4),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (5),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2221 z 23 grudnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 w odniesieniu do zasobów dodatkowych i przepisów wykonawczych w celu zapewnienia pomocy na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i jej skutków społecznych oraz przygotowanie do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU) (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2221 z 23 grudnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 w odniesieniu do zasobów dodatkowych i przepisów wykonawczych w celu zapewnienia pomocy na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i jej skutków społecznych oraz przygotowanie do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU) (6),

| — | uwzględniając rozporządzenie (UE) 2021/522 w sprawie ustanowienia Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia („Program UE dla zdrowia”) na lata 2021–2027 (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie (UE) 2021/522 w sprawie ustanowienia Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia („Program UE dla zdrowia”) na lata 2021–2027 (7),

| — | uwzględniając wspólną inicjatywę OECD i Komisji „Stan zdrowia”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólną inicjatywę OECD i Komisji „Stan zdrowia”,

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającą dyrektywę Rady 2010/18/UE (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającą dyrektywę Rady 2010/18/UE (8),

| — | uwzględniając dyrektywę Rady 2000/43/WE z 29 czerwca 2000 r. wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Rady 2000/43/WE z 29 czerwca 2000 r. wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (9),

| — | uwzględniając dyrektywę 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (10),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/431 z 9 marca 2022 r. zmieniającą dyrektywę 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy (11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/431 z 9 marca 2022 r. zmieniającą dyrektywę 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy (11),

| — | uwzględniając zalecenie Rady (UE) 2021/1004 z 14 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia europejskiej gwarancji dla dzieci (12), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Rady (UE) 2021/1004 z 14 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia europejskiej gwarancji dla dzieci (12),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 5 marca 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (COM(2020)0152), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 5 marca 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (COM(2020)0152),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 26 kwietnia 2017 r. pt. „Inicjatywa na rzecz wspierania równowagi między życiem zawodowym a prywatnym pracujących rodziców i opiekunów” (COM(2017)0252), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 26 kwietnia 2017 r. pt. „Inicjatywa na rzecz wspierania równowagi między życiem zawodowym a prywatnym pracujących rodziców i opiekunów” (COM(2017)0252),

| — | uwzględniając plan działania Komisji z 9 grudnia 2021 r. na rzecz pobudzenia gospodarki społecznej i tworzenia miejsc pracy, |
| --- | --- |

—

uwzględniając plan działania Komisji z 9 grudnia 2021 r. na rzecz pobudzenia gospodarki społecznej i tworzenia miejsc pracy,

| — | uwzględniając zieloną księgę Komisji w sprawie starzenia się z 27 stycznia 2021 r. (COM(2021)0050), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zieloną księgę Komisji w sprawie starzenia się z 27 stycznia 2021 r. (COM(2021)0050),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 2021 r. pt. „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 2021 r. pt. „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE”,

| — | uwzględniając deklarację ministerialną przyjętą 22 września 2017 r. w Lizbonie podczas czwartej konferencji ministerialnej Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ na temat starzenia się pt. „A Sustainable Society for all Ages: Realizing the potential of living longer” [Zrównoważone społeczeństwo dla wszystkich pokoleń: wykorzystanie potencjału dłuższego życia], |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację ministerialną przyjętą 22 września 2017 r. w Lizbonie podczas czwartej konferencji ministerialnej Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ na temat starzenia się pt. „A Sustainable Society for all Ages: Realizing the potential of living longer” [Zrównoważone społeczeństwo dla wszystkich pokoleń: wykorzystanie potencjału dłuższego życia],

| — | uwzględniając wniosek Komisji z 4 marca 2021 r. dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania (COM(2021)0093), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji z 4 marca 2021 r. dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania (COM(2021)0093),

| — | uwzględniając wniosek Komisji z 28 października 2020 r. dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej (COM(2020)0682), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji z 28 października 2020 r. dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej (COM(2020)0682),

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES) SOC/687-EESC-2021 z 19 stycznia 2022 r. pt. „W kierunku nowego modelu opieki nad osobami starszymi: lekcje z pandemii COVID-19”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES) SOC/687-EESC-2021 z 19 stycznia 2022 r. pt. „W kierunku nowego modelu opieki nad osobami starszymi: lekcje z pandemii COVID-19”,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES) SOC/535-EESC-2016 z 21 września 2012 r. pt. „Prawa opiekunów zamieszkujących w domu podopiecznego”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES) SOC/535-EESC-2016 z 21 września 2012 r. pt. „Prawa opiekunów zamieszkujących w domu podopiecznego”,

| — | uwzględniając przygotowane przez Komitet Ochrony Socjalnej (SPC) i Komisję (DG EMPL) sprawozdanie z 2021 r. w sprawie opieki długoterminowej pt. „Trends, challenges and opportunities in an ageing society” [Trendy, wyzwania i możliwości w starzejącym się społeczeństwie], |
| --- | --- |

—

uwzględniając przygotowane przez Komitet Ochrony Socjalnej (SPC) i Komisję (DG EMPL) sprawozdanie z 2021 r. w sprawie opieki długoterminowej pt. „Trends, challenges and opportunities in an ageing society” [Trendy, wyzwania i możliwości w starzejącym się społeczeństwie],

| — | uwzględniając opinię grupy ekspertów w dziedzinie efektywnych sposobów inwestowania w zdrowie z 23 czerwca 2021 r. w sprawie wspierania zdrowia psychicznego pracowników sektora zdrowia i innych pracowników o krytycznym znaczeniu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię grupy ekspertów w dziedzinie efektywnych sposobów inwestowania w zdrowie z 23 czerwca 2021 r. w sprawie wspierania zdrowia psychicznego pracowników sektora zdrowia i innych pracowników o krytycznym znaczeniu,

| — | uwzględniając konkluzje Rady EPSCO z 14 czerwca 2021 r. w sprawie społeczno-gospodarczego wpływu COVID-19 na równość płci (ST 8884/21), |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady EPSCO z 14 czerwca 2021 r. w sprawie społeczno-gospodarczego wpływu COVID-19 na równość płci (ST 8884/21),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 15 listopada 2018 r. w sprawie usług opieki w UE na rzecz poprawy sytuacji w zakresie równouprawnienia płci (13), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 15 listopada 2018 r. w sprawie usług opieki w UE na rzecz poprawy sytuacji w zakresie równouprawnienia płci (13),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 21 stycznia 2021 r. w sprawie perspektywy płci w okresie kryzysu związanego z COVID-19 oraz w okresie pokryzysowym (14), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 21 stycznia 2021 r. w sprawie perspektywy płci w okresie kryzysu związanego z COVID-19 oraz w okresie pokryzysowym (14),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 21 stycznia 2021 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz równouprawnienia płci (15), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 21 stycznia 2021 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz równouprawnienia płci (15),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 10 marca 2022 r. w sprawie trzeciego unijnego planu działania w sprawie równości płci (16), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 10 marca 2022 r. w sprawie trzeciego unijnego planu działania w sprawie równości płci (16),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 21 stycznia 2021 r. w sprawie powszechnego dostępu do godnych i przystępnych cenowo mieszkań (17), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 21 stycznia 2021 r. w sprawie powszechnego dostępu do godnych i przystępnych cenowo mieszkań (17),

| — | uwzględniając zalecenie Rady z 22 maja 2019 r. w sprawie wysokiej jakości systemów wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem (18), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Rady z 22 maja 2019 r. w sprawie wysokiej jakości systemów wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem (18),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 11 marca 2021 r. w sprawie praw dziecka w świetle strategii UE na rzecz praw dziecka (19), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 11 marca 2021 r. w sprawie praw dziecka w świetle strategii UE na rzecz praw dziecka (19),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 10 lipca 2020 r. w sprawie unijnej strategii w zakresie zdrowia publicznego po pandemii COVID-19 (20), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 10 lipca 2020 r. w sprawie unijnej strategii w zakresie zdrowia publicznego po pandemii COVID-19 (20),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 16 lutego 2022 r. w sprawie wzmocnienia Europy w walce z chorobami nowotworowymi – w kierunku kompleksowej i skoordynowanej strategii (21), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 16 lutego 2022 r. w sprawie wzmocnienia Europy w walce z chorobami nowotworowymi – w kierunku kompleksowej i skoordynowanej strategii (21),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 17 grudnia 2020 r. w sprawie silnej Europy socjalnej na rzecz sprawiedliwej transformacji (22), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 17 grudnia 2020 r. w sprawie silnej Europy socjalnej na rzecz sprawiedliwej transformacji (22),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 7 lipca 2021 r. w sprawie starzenia się Starego Kontynentu – możliwości i wyzwania po roku 2020 związane z polityką dotyczącą starzenia się społeczeństwa (23), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 7 lipca 2021 r. w sprawie starzenia się Starego Kontynentu – możliwości i wyzwania po roku 2020 związane z polityką dotyczącą starzenia się społeczeństwa (23),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 3 marca 2021 r. pt. „Unia równości: Strategia na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030” (COM(2021)0101), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 3 marca 2021 r. pt. „Unia równości: Strategia na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030” (COM(2021)0101),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 18 czerwca 2020 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz osób niepełnosprawnych na okres po roku 2020 (24), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 18 czerwca 2020 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz osób niepełnosprawnych na okres po roku 2020 (24),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 29 listopada 2018 r. w sprawie sytuacji kobiet niepełnosprawnych (25), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 29 listopada 2018 r. w sprawie sytuacji kobiet niepełnosprawnych (25),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 28 czerwca 2021 r. pt. „Strategiczne ramy UE dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2021–2027 – Bezpieczeństwo i higiena pracy w zmieniającym się świecie pracy” (COM(2021)0323), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 28 czerwca 2021 r. pt. „Strategiczne ramy UE dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2021–2027 – Bezpieczeństwo i higiena pracy w zmieniającym się świecie pracy” (COM(2021)0323),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 10 marca 2022 r. w sprawie nowych strategicznych ram UE dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy po 2020 r. (w tym lepszej ochrony pracowników przed narażeniem na szkodliwe substancje, stres w pracy i urazy spowodowane powtarzalnymi ruchami) (26), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 10 marca 2022 r. w sprawie nowych strategicznych ram UE dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy po 2020 r. (w tym lepszej ochrony pracowników przed narażeniem na szkodliwe substancje, stres w pracy i urazy spowodowane powtarzalnymi ruchami) (26),

| — | uwzględniając sprawozdanie ETUI/EPSU pt. „Pay transparency and role of gender-neutral job evaluation and job classification in the public services” [Przejrzystość wynagrodzeń oraz rola neutralnej pod względem płci oceny pracowników i klasyfikacji stanowisk w usługach publicznych], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie ETUI/EPSU pt. „Pay transparency and role of gender-neutral job evaluation and job classification in the public services” [Przejrzystość wynagrodzeń oraz rola neutralnej pod względem płci oceny pracowników i klasyfikacji stanowisk w usługach publicznych],

| — | uwzględniając zalecenie Rady z 8 listopada 2019 r. w sprawie dostępu pracowników oraz osób samozatrudnionych do ochrony socjalnej (27), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Rady z 8 listopada 2019 r. w sprawie dostępu pracowników oraz osób samozatrudnionych do ochrony socjalnej (27),

| — | uwzględniając działania Europejskiego Urzędu ds. Pracy, w szczególności współpracę z państwami członkowskimi w walce z pracą nierejestrowaną, |
| --- | --- |

—

uwzględniając działania Europejskiego Urzędu ds. Pracy, w szczególności współpracę z państwami członkowskimi w walce z pracą nierejestrowaną,

| — | uwzględniając wskaźnik równouprawnienia płci z 2021 r. opracowany przez Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn oraz jego ukierunkowanie na temat zdrowia, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wskaźnik równouprawnienia płci z 2021 r. opracowany przez Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn oraz jego ukierunkowanie na temat zdrowia,

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A9-0189/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A9-0189/2022),

| A. | mając na uwadze, że prawa socjalne stanowią część praw człowieka i praw konstytucyjnych, a prawa kobiet należą do podstawowych praw człowieka, oraz mając na uwadze, że Komisja Wenecka Rady Europy, Europejski Trybunał Praw Człowieka i karta podkreślają, iż prawa człowieka stanowią element praworządności; mając na uwadze, że w planie działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych określono konkretne inicjatywy służące wdrożeniu zasad, które mają zasadnicze znaczenie dla budowania silniejszej Europy socjalnej w dążeniu do sprawiedliwej transformacji i odbudowy, takie jak równouprawnienie płci, równość szans, równowaga między życiem zawodowym a prywatnym, opieka nad dziećmi i wsparcie na rzecz dzieci, włączenie osób z niepełnosprawnościami oraz opieka długoterminowa; mając na uwadze, że zwiększenie i wzmocnienie wartości i praw pracowników opiekuńczych będzie stanowić warunek wstępny realizacji takich inicjatyw, również tych dotyczących zasad 17 i 18; mając na uwadze, że europejski semestr i tablicę wskaźników społecznych należy wykorzystać do wzmożenia wysiłków na rzecz bardziej sprawiedliwego, równego, zrównoważonego i odpornego społeczeństwa; mając na uwadze, że cieszenie się jak najlepszym zdrowiem to jedno z praw podstawowych, a wszystkie strategie i działania Unii powinny zapewniać i wdrażać wysoki poziom ochrony zdrowia; mając na uwadze, że dostęp do wysokiej jakości usług publicznych stanowi czynnik decydujący o jakości życia, wpisując się w strategię opieki i zwiększenia inwestycji w tym sektorze; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że prawa socjalne stanowią część praw człowieka i praw konstytucyjnych, a prawa kobiet należą do podstawowych praw człowieka, oraz mając na uwadze, że Komisja Wenecka Rady Europy, Europejski Trybunał Praw Człowieka i karta podkreślają, iż prawa człowieka stanowią element praworządności; mając na uwadze, że w planie działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych określono konkretne inicjatywy służące wdrożeniu zasad, które mają zasadnicze znaczenie dla budowania silniejszej Europy socjalnej w dążeniu do sprawiedliwej transformacji i odbudowy, takie jak równouprawnienie płci, równość szans, równowaga między życiem zawodowym a prywatnym, opieka nad dziećmi i wsparcie na rzecz dzieci, włączenie osób z niepełnosprawnościami oraz opieka długoterminowa; mając na uwadze, że zwiększenie i wzmocnienie wartości i praw pracowników opiekuńczych będzie stanowić warunek wstępny realizacji takich inicjatyw, również tych dotyczących zasad 17 i 18; mając na uwadze, że europejski semestr i tablicę wskaźników społecznych należy wykorzystać do wzmożenia wysiłków na rzecz bardziej sprawiedliwego, równego, zrównoważonego i odpornego społeczeństwa; mając na uwadze, że cieszenie się jak najlepszym zdrowiem to jedno z praw podstawowych, a wszystkie strategie i działania Unii powinny zapewniać i wdrażać wysoki poziom ochrony zdrowia; mając na uwadze, że dostęp do wysokiej jakości usług publicznych stanowi czynnik decydujący o jakości życia, wpisując się w strategię opieki i zwiększenia inwestycji w tym sektorze;

| B. | mając na uwadze, że dzieci stanowią 18,3 % ludności UE (28); mając na uwadze, że w 2020 r. w UE w 47,5 % gospodarstw domowych było co najmniej jedno dziecko, a 14 % gospodarstw składało się z dzieci i osoby samotnie je wychowującej (29), przy czym w większości były to kobiety; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że dzieci stanowią 18,3 % ludności UE (28); mając na uwadze, że w 2020 r. w UE w 47,5 % gospodarstw domowych było co najmniej jedno dziecko, a 14 % gospodarstw składało się z dzieci i osoby samotnie je wychowującej (29), przy czym w większości były to kobiety;

| C. | mając na uwadze, że zdecydowaną większość opiekunów i świadczeniodawców, formalnych i nieformalnych, płatnych i nieodpłatnych, stanowią kobiety; mając na uwadze, że obowiązki opiekuńcze w gospodarstwie domowym wpływają na ich zdolność do podejmowania odpłatnej pracy w całym życiu zawodowym oraz na rodzaj i czas trwania tej pracy, a tym samym na udział kobiet w życiu społecznym, gospodarczym, kulturalnym i politycznym; mając na uwadze, że stereotypy dotyczące kobiet jako lepszych opiekunek oraz postrzeganie nieodpłatnej opieki i pracy w gospodarstwie domowym jako zadania kobiet wzmacniają model „mężczyzny żywiciela – kobiety opiekunki”, który nadal kształtuje dostęp do praw socjalnych i negatywnie wpływa na niezależność gospodarczą kobiet przez całe ich życie, przyczyniając się do zaniżania wartości i niewidoczności gospodarczej opieki, zwłaszcza sprawowanej przez osoby dbające o swoją rodzinę, oraz do niedoceniania pracowników opieki w instytucjach prywatnych i publicznych; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że zdecydowaną większość opiekunów i świadczeniodawców, formalnych i nieformalnych, płatnych i nieodpłatnych, stanowią kobiety; mając na uwadze, że obowiązki opiekuńcze w gospodarstwie domowym wpływają na ich zdolność do podejmowania odpłatnej pracy w całym życiu zawodowym oraz na rodzaj i czas trwania tej pracy, a tym samym na udział kobiet w życiu społecznym, gospodarczym, kulturalnym i politycznym; mając na uwadze, że stereotypy dotyczące kobiet jako lepszych opiekunek oraz postrzeganie nieodpłatnej opieki i pracy w gospodarstwie domowym jako zadania kobiet wzmacniają model „mężczyzny żywiciela – kobiety opiekunki”, który nadal kształtuje dostęp do praw socjalnych i negatywnie wpływa na niezależność gospodarczą kobiet przez całe ich życie, przyczyniając się do zaniżania wartości i niewidoczności gospodarczej opieki, zwłaszcza sprawowanej przez osoby dbające o swoją rodzinę, oraz do niedoceniania pracowników opieki w instytucjach prywatnych i publicznych;

| D. | mając na uwadze, że 80 % całej opieki długoterminowej w Europie jest świadczone przez nieformalnych opiekunów (30), którymi w przeważającej większości są kobiety bez dostępu do sprawiedliwych warunków pracy, przeważnie nieopłacane i/lub pozbawione odpowiedniego wsparcia socjalnego, a to powoduje skrajną genderyzację opieki; mając na uwadze, że świadczenie opieki nieformalnej wiąże się z brakiem praw takich jak urlop chorobowy i wypoczynkowy, a także z obniżeniem wskaźnika zatrudnienia w związku z urlopem macierzyńskim, ojcowskim i wychowawczym, wzrostem wskaźników ubóstwa i wykluczenia społecznego, słabszym zdrowiem psychicznym oraz wzrostem poczucia izolacji społecznej i samotności, co negatywnie wpływa na zdrowie fizyczne i psychiczne, dobrostan i włączenie społeczne; mając na uwadze, że według szacunków wkład kobiet w nieodpłatną pracę opiekuńczą przynosi światowej gospodarce 11 bln USD rocznie (31), co stanowi 9 % światowego PKB (32); |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że 80 % całej opieki długoterminowej w Europie jest świadczone przez nieformalnych opiekunów (30), którymi w przeważającej większości są kobiety bez dostępu do sprawiedliwych warunków pracy, przeważnie nieopłacane i/lub pozbawione odpowiedniego wsparcia socjalnego, a to powoduje skrajną genderyzację opieki; mając na uwadze, że świadczenie opieki nieformalnej wiąże się z brakiem praw takich jak urlop chorobowy i wypoczynkowy, a także z obniżeniem wskaźnika zatrudnienia w związku z urlopem macierzyńskim, ojcowskim i wychowawczym, wzrostem wskaźników ubóstwa i wykluczenia społecznego, słabszym zdrowiem psychicznym oraz wzrostem poczucia izolacji społecznej i samotności, co negatywnie wpływa na zdrowie fizyczne i psychiczne, dobrostan i włączenie społeczne; mając na uwadze, że według szacunków wkład kobiet w nieodpłatną pracę opiekuńczą przynosi światowej gospodarce 11 bln USD rocznie (31), co stanowi 9 % światowego PKB (32);

| E. | mając na uwadze, że 15,4 % młodzieży, która nie kształci się, nie pracuje ani nie szkoli się (NEET), znajduje się w tej sytuacji, gdyż opiekuje się dziećmi lub niesamodzielnymi osobami dorosłymi bądź posiada inne obowiązki rodzinne; mając na uwadze, że 88 % młodzieży NEET stanowią kobiety (33); |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że 15,4 % młodzieży, która nie kształci się, nie pracuje ani nie szkoli się (NEET), znajduje się w tej sytuacji, gdyż opiekuje się dziećmi lub niesamodzielnymi osobami dorosłymi bądź posiada inne obowiązki rodzinne; mając na uwadze, że 88 % młodzieży NEET stanowią kobiety (33);

| F. | mając na uwadze, że należy przyznać, że wszyscy ludzie od dzieciństwa do starości w różnym stopniu potrzebują opieki w zależności m.in. od wieku, statusu społeczno-ekonomicznego, warunków fizycznych i osobistych doświadczeń; mając na uwadze, że opiekę trzeba odróżnić od wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami lub problemami zdrowotnymi; mając na uwadze, że nie docenia się i nie dostrzega społecznej i gospodarczej wartości pracy opiekuńczej, którą należy właściwie ocenić i postawić w centrum uwagi polityki gospodarczej; mając na uwadze, że należy pilnie zająć się skutkami społecznymi, skutkami w wymiarze równouprawnienia płci i skutkami gospodarczymi odczuwanymi przez osoby pełniące obowiązki opiekuńcze, zwłaszcza w perspektywie zmian demograficznych; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że należy przyznać, że wszyscy ludzie od dzieciństwa do starości w różnym stopniu potrzebują opieki w zależności m.in. od wieku, statusu społeczno-ekonomicznego, warunków fizycznych i osobistych doświadczeń; mając na uwadze, że opiekę trzeba odróżnić od wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami lub problemami zdrowotnymi; mając na uwadze, że nie docenia się i nie dostrzega społecznej i gospodarczej wartości pracy opiekuńczej, którą należy właściwie ocenić i postawić w centrum uwagi polityki gospodarczej; mając na uwadze, że należy pilnie zająć się skutkami społecznymi, skutkami w wymiarze równouprawnienia płci i skutkami gospodarczymi odczuwanymi przez osoby pełniące obowiązki opiekuńcze, zwłaszcza w perspektywie zmian demograficznych;

| G. | mając na uwadze, że wszystkie państwa członkowskie i UE są związane Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, w tym art. 19 dotyczącym przyjęcia efektywnych i odpowiednich środków w celu ułatwienia pełnego korzystania przez osoby z niepełnosprawnościami z prawa do prowadzenia życia samodzielnie oraz do integracji ze społecznością i udziału w jej życiu; mając na uwadze, że równy i skuteczny dostęp do przystępnych cenowo usług opieki i wsparcia wysokiej jakości jest dla osób z niepełnosprawnościami zasadniczym warunkiem wstępnym samodzielnego życia, udziału w życiu społeczności i włączenia społecznego; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że wszystkie państwa członkowskie i UE są związane Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, w tym art. 19 dotyczącym przyjęcia efektywnych i odpowiednich środków w celu ułatwienia pełnego korzystania przez osoby z niepełnosprawnościami z prawa do prowadzenia życia samodzielnie oraz do integracji ze społecznością i udziału w jej życiu; mając na uwadze, że równy i skuteczny dostęp do przystępnych cenowo usług opieki i wsparcia wysokiej jakości jest dla osób z niepełnosprawnościami zasadniczym warunkiem wstępnym samodzielnego życia, udziału w życiu społeczności i włączenia społecznego;

| H. | mając na uwadze, że opieka obejmuje wszystkie usługi wspierające samodzielność i niezależność osób wymagających opieki, a także fizyczne, psychologiczne, emocjonalne, społeczne, osobiste i domowe potrzeby osób i grup znajdujących się w trudnej sytuacji; mając na uwadze, że opiekę należy uznać za prawo gwarantujące wszystkim osobom wymagającym opieki równy dostęp do praw, godności, samodzielności, włączenia i dobrostanu; mając na uwadze, że Unia Europejska może uzupełniać i wspierać działania państw członkowskich w usprawnianiu usług opieki dla osób korzystających z opieki i jej udzielających; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że opieka obejmuje wszystkie usługi wspierające samodzielność i niezależność osób wymagających opieki, a także fizyczne, psychologiczne, emocjonalne, społeczne, osobiste i domowe potrzeby osób i grup znajdujących się w trudnej sytuacji; mając na uwadze, że opiekę należy uznać za prawo gwarantujące wszystkim osobom wymagającym opieki równy dostęp do praw, godności, samodzielności, włączenia i dobrostanu; mając na uwadze, że Unia Europejska może uzupełniać i wspierać działania państw członkowskich w usprawnianiu usług opieki dla osób korzystających z opieki i jej udzielających;

| I. | mając na uwadze, że praca opiekuńcza oznacza różnorodne usługi świadczone przez osoby indywidualne, rodziny, społeczności, opłacanych usługodawców, organizacje publiczne i instytucje państwowe w różnych miejscach, od instytucji po prywatne gospodarstwa domowe; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że praca opiekuńcza oznacza różnorodne usługi świadczone przez osoby indywidualne, rodziny, społeczności, opłacanych usługodawców, organizacje publiczne i instytucje państwowe w różnych miejscach, od instytucji po prywatne gospodarstwa domowe;

| J. | mając na uwadze, że Komisja Europejska definiuje usługi dla osób i gospodarstw domowych jako szeroki zakres działań, które przyczyniają się do dobrostanu w domu rodzin i poszczególnych osób i obejmują opiekę nad dziećmi, opiekę długoterminową i opiekę na rzecz osób z niepełnosprawnościami, prace w gospodarstwie domowym, zajęcia wyrównawcze, naprawy w domu, ogrodnictwo i wsparcie w zakresie ICT; mając na uwadze, że obejmują one usługi związane i niezwiązane z opieką, bezpośrednie i pośrednie; mając na uwadze, że na szczeblu globalnym usługi dla osób i gospodarstw domowych są zwykle opisywane jako praca w gospodarstwie domowym; mając na uwadze, że włączenie pracowników domowych do grupy pracowników opiekuńczych uwzględnia w związku z tym fakt, że świadczenie opieki obejmuje nie tylko opiekę osobistą, ale także niepowiązaną opiekę pośrednią, która zapewnia konieczne warunki wstępne świadczenia opieki osobistej; mając na uwadze, że w ramach usług dla osób i gospodarstw domowych działania opiekuńcze i nieopiekuńcze są ze sobą ściśle powiązane, a znaczna część pracowników prowadzi jedne i drugie, wpisując się tym samym w kategorię pracowników opiekuńczych; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że Komisja Europejska definiuje usługi dla osób i gospodarstw domowych jako szeroki zakres działań, które przyczyniają się do dobrostanu w domu rodzin i poszczególnych osób i obejmują opiekę nad dziećmi, opiekę długoterminową i opiekę na rzecz osób z niepełnosprawnościami, prace w gospodarstwie domowym, zajęcia wyrównawcze, naprawy w domu, ogrodnictwo i wsparcie w zakresie ICT; mając na uwadze, że obejmują one usługi związane i niezwiązane z opieką, bezpośrednie i pośrednie; mając na uwadze, że na szczeblu globalnym usługi dla osób i gospodarstw domowych są zwykle opisywane jako praca w gospodarstwie domowym; mając na uwadze, że włączenie pracowników domowych do grupy pracowników opiekuńczych uwzględnia w związku z tym fakt, że świadczenie opieki obejmuje nie tylko opiekę osobistą, ale także niepowiązaną opiekę pośrednią, która zapewnia konieczne warunki wstępne świadczenia opieki osobistej; mając na uwadze, że w ramach usług dla osób i gospodarstw domowych działania opiekuńcze i nieopiekuńcze są ze sobą ściśle powiązane, a znaczna część pracowników prowadzi jedne i drugie, wpisując się tym samym w kategorię pracowników opiekuńczych;

| K. | mając na uwadze, że dostęp do wysokiej jakości opieki i tworzenie środowiska przyjaznego dla osób w różnym wieku mają zasadnicze znaczenie dla dłuższego, zdrowego i aktywnego życia; mając na uwadze, że zgodnie z prognozami liczba osób w UE potrzebujących opieki długoterminowej wzrośnie z 30,8 mln w 2019 r. do 38,1 mln w 2050 r. (34); mając na uwadze, że szereg państw członkowskich już doświadcza niedoboru pracowników w sektorze opieki długoterminowej, który może się tylko zwiększyć, gdyż zapotrzebowanie na opiekę długoterminową wzrasta, oraz mając na uwadze, że wymaga to inwestycji w siłę roboczą oraz godne warunki zatrudnienia i pracy; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że dostęp do wysokiej jakości opieki i tworzenie środowiska przyjaznego dla osób w różnym wieku mają zasadnicze znaczenie dla dłuższego, zdrowego i aktywnego życia; mając na uwadze, że zgodnie z prognozami liczba osób w UE potrzebujących opieki długoterminowej wzrośnie z 30,8 mln w 2019 r. do 38,1 mln w 2050 r. (34); mając na uwadze, że szereg państw członkowskich już doświadcza niedoboru pracowników w sektorze opieki długoterminowej, który może się tylko zwiększyć, gdyż zapotrzebowanie na opiekę długoterminową wzrasta, oraz mając na uwadze, że wymaga to inwestycji w siłę roboczą oraz godne warunki zatrudnienia i pracy;

| L. | mając na uwadze, że kryzys związany z COVID-19 uwidocznił kluczową rolę pracowników z obszaru usług dla osób i gospodarstw domowych w naszych społeczeństwach, co pokazuje pilną potrzebę pełnego uznania tych pracowników we wszystkich państwach członkowskich i zapewnienia im prawa do rokowań zbiorowych, zabezpieczenia społecznego i ochrony socjalnej; mając na uwadze, że w szeregu państwach członkowskich wciąż brak właściwego uznania dla tych pracowników, przez co wielu z nich straciło pracę podczas pandemii COVID-19 i nie mogło skorzystać z państwowych programów rekompensaty wynagrodzenia i utrzymania miejsca pracy; mając na uwadze, że z powodu pandemii wielu pracowników z obszaru usług dla osób i gospodarstw domowych straciło mieszkanie i było narażonych na przemoc i mobbing w pracy; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że kryzys związany z COVID-19 uwidocznił kluczową rolę pracowników z obszaru usług dla osób i gospodarstw domowych w naszych społeczeństwach, co pokazuje pilną potrzebę pełnego uznania tych pracowników we wszystkich państwach członkowskich i zapewnienia im prawa do rokowań zbiorowych, zabezpieczenia społecznego i ochrony socjalnej; mając na uwadze, że w szeregu państwach członkowskich wciąż brak właściwego uznania dla tych pracowników, przez co wielu z nich straciło pracę podczas pandemii COVID-19 i nie mogło skorzystać z państwowych programów rekompensaty wynagrodzenia i utrzymania miejsca pracy; mając na uwadze, że z powodu pandemii wielu pracowników z obszaru usług dla osób i gospodarstw domowych straciło mieszkanie i było narażonych na przemoc i mobbing w pracy;

| M. | mając na uwadze, że pomimo faktu, iż na przestrzeni życia każda osoba co najmniej raz przyjmuje rolę opiekuna, jak i osoby korzystającej z opieki, stygmatyzacja i stereotypy towarzyszące współzależności, niepełnosprawności fizycznej i psychicznej, chorobom, ułomnościom i potrzebie opieki i wsparcia nakładają się na inne przyczyny dyskryminacji, przede wszystkim ze względu na płeć, orientację seksualną, wiek, niepełnosprawność, narodowość, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, a także warunki gospodarczo-społeczne, związane z imigracją oraz inne niekorzystne sytuacje, zwiększając tym samym zagrożenie ubóstwem lub wykluczeniem społecznym; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że pomimo faktu, iż na przestrzeni życia każda osoba co najmniej raz przyjmuje rolę opiekuna, jak i osoby korzystającej z opieki, stygmatyzacja i stereotypy towarzyszące współzależności, niepełnosprawności fizycznej i psychicznej, chorobom, ułomnościom i potrzebie opieki i wsparcia nakładają się na inne przyczyny dyskryminacji, przede wszystkim ze względu na płeć, orientację seksualną, wiek, niepełnosprawność, narodowość, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, a także warunki gospodarczo-społeczne, związane z imigracją oraz inne niekorzystne sytuacje, zwiększając tym samym zagrożenie ubóstwem lub wykluczeniem społecznym;

| N. | mając na uwadze, że społeczeństwo UE starzeje się i w 2018 r. 19 % obywateli UE miało 65 lat lub więcej (35); mając na uwadze, że w Europie wciąż utrzymuje się problem dyskryminacji ze względu na wiek oraz niezaspokojonych, niedostrzeganych i nierozpoznanych potrzeb w zakresie opieki; mając na uwadze, że liczba osób, które są zależne od pomocy innych lub które mają potrzeby w zakresie zdrowia i opieki długoterminowej, wzrasta wraz z wiekiem; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że społeczeństwo UE starzeje się i w 2018 r. 19 % obywateli UE miało 65 lat lub więcej (35); mając na uwadze, że w Europie wciąż utrzymuje się problem dyskryminacji ze względu na wiek oraz niezaspokojonych, niedostrzeganych i nierozpoznanych potrzeb w zakresie opieki; mając na uwadze, że liczba osób, które są zależne od pomocy innych lub które mają potrzeby w zakresie zdrowia i opieki długoterminowej, wzrasta wraz z wiekiem;

| O. | mając na uwadze, że choroby reumatyczne i choroby układu mięśniowo-szkieletowego należą do najczęściej występujących na świecie, powodujących niepełnosprawność i uciążliwych chorób niezakaźnych, które dotykają ponad 100 mln Europejczyków i odpowiadają za ponad 50 % lat życia w niepełnosprawności w Europie; mając na uwadze, że ze względu na ich częstość występowania, wynikającą z nich niepełnosprawność oraz powiązania z wysokim współczynnikiem zachorowalności na choroby współistniejące osoby cierpiące na choroby reumatyczne i choroby układu mięśniowo-szkieletowego stanowią istotne źródło zapotrzebowania na formalną i nieformalną opiekę długoterminową w Europie; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że choroby reumatyczne i choroby układu mięśniowo-szkieletowego należą do najczęściej występujących na świecie, powodujących niepełnosprawność i uciążliwych chorób niezakaźnych, które dotykają ponad 100 mln Europejczyków i odpowiadają za ponad 50 % lat życia w niepełnosprawności w Europie; mając na uwadze, że ze względu na ich częstość występowania, wynikającą z nich niepełnosprawność oraz powiązania z wysokim współczynnikiem zachorowalności na choroby współistniejące osoby cierpiące na choroby reumatyczne i choroby układu mięśniowo-szkieletowego stanowią istotne źródło zapotrzebowania na formalną i nieformalną opiekę długoterminową w Europie;

| P. | mając na uwadze, że wielu pracowników opiekuńczych i domowych w Europie należy do mniejszości rasowych lub jest migrantami (36), którzy znajdują się w bardzo niepewnej sytuacji i doświadczają dyskryminacji krzyżowej ze względu na rasę lub pochodzenie etniczne, płeć, status społeczno-gospodarczy i narodowość, i mieszkają w domach podopiecznych, a ich czas pracy jest często nieograniczony, przez co naruszają przepisy dotyczące czasu pracy w gospodarce formalnej i nieformalnej; mając na uwadze, że pracownicy ci to głównie kobiety, które nie mają oficjalnej umowy o pracę, przez co są bardziej narażone na wyzysk i często nie mają dostępu do przysługujących im praw, zwłaszcza do godnej pracy i ochrony socjalnej; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że wielu pracowników opiekuńczych i domowych w Europie należy do mniejszości rasowych lub jest migrantami (36), którzy znajdują się w bardzo niepewnej sytuacji i doświadczają dyskryminacji krzyżowej ze względu na rasę lub pochodzenie etniczne, płeć, status społeczno-gospodarczy i narodowość, i mieszkają w domach podopiecznych, a ich czas pracy jest często nieograniczony, przez co naruszają przepisy dotyczące czasu pracy w gospodarce formalnej i nieformalnej; mając na uwadze, że pracownicy ci to głównie kobiety, które nie mają oficjalnej umowy o pracę, przez co są bardziej narażone na wyzysk i często nie mają dostępu do przysługujących im praw, zwłaszcza do godnej pracy i ochrony socjalnej;

| Q. | mając na uwadze, że we wszystkich państwach członkowskich, w tym na obszarach wiejskich szczególnie dotkniętych starzeniem się społeczeństwa, brakuje łatwo dostępnych i przystępnych cenowo usług opieki wysokiej jakości; mając na uwadze, że monitorowanie opieki formalnej i nieformalnej oraz postaci i narzędzi istniejących usług opieki utrudnia brak danych, także zdezagregowanych według płci, i brak wskaźników jakości, takich jak europejskie badanie budżetu czasu (ETUS), jak również brak oceny i monitorowania świadczonych usług, planów realizacji oraz wiedzy świadczeniodawców opieki zdrowotnej na temat chorób powodujących tymczasową niepełnosprawność; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że we wszystkich państwach członkowskich, w tym na obszarach wiejskich szczególnie dotkniętych starzeniem się społeczeństwa, brakuje łatwo dostępnych i przystępnych cenowo usług opieki wysokiej jakości; mając na uwadze, że monitorowanie opieki formalnej i nieformalnej oraz postaci i narzędzi istniejących usług opieki utrudnia brak danych, także zdezagregowanych według płci, i brak wskaźników jakości, takich jak europejskie badanie budżetu czasu (ETUS), jak również brak oceny i monitorowania świadczonych usług, planów realizacji oraz wiedzy świadczeniodawców opieki zdrowotnej na temat chorób powodujących tymczasową niepełnosprawność;

| R. | mając na uwadze, że jednym z najbardziej podstawowych praw dotyczących opieki i wsparcia jest prawo do wyboru rodzaju i miejsca świadczenia usługi; mając na uwadze, że prawu do wyboru rodzaju usługi często zagraża niedostateczna dostępność wsparcia domowego i opieki osobistej; mając na uwadze, że opieka osobista zbyt rzadko otrzymuje wystarczające wsparcie ze strony państw członkowskich i pozostaje nieprzystępna cenowo dla zbyt wielu osób; mając na uwadze, że aż 75 % osób starszych potrzebujących opieki długoterminowej stwierdza, że znalazłyby się poniżej progu zagrożenia ubóstwem, jeśli musiałyby płacić za usługi opieki domowej pełną cenę rynkową (37); mając na uwadze, że nawet w większości najbardziej gospodarczo rozwiniętych krajów systemy ochrony socjalnej pokrywają mniej niż 40 % łącznych kosztów opieki długoterminowej nad osobami o umiarkowanych potrzebach (38); mając na uwadze, że państwa członkowskie muszą zapewnić świadczenie odpowiednio finansowanych i funkcjonujących usług opiekuńczych i systemów ochrony socjalnej wysokiej jakości oraz skuteczniejsze włączenie do nich wysokiej jakości opieki długoterminowej, gdyż ma to kluczowe znaczenie dla zwiększenia sprawiedliwości społecznej i przyczyni się do równouprawnienia płci; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że jednym z najbardziej podstawowych praw dotyczących opieki i wsparcia jest prawo do wyboru rodzaju i miejsca świadczenia usługi; mając na uwadze, że prawu do wyboru rodzaju usługi często zagraża niedostateczna dostępność wsparcia domowego i opieki osobistej; mając na uwadze, że opieka osobista zbyt rzadko otrzymuje wystarczające wsparcie ze strony państw członkowskich i pozostaje nieprzystępna cenowo dla zbyt wielu osób; mając na uwadze, że aż 75 % osób starszych potrzebujących opieki długoterminowej stwierdza, że znalazłyby się poniżej progu zagrożenia ubóstwem, jeśli musiałyby płacić za usługi opieki domowej pełną cenę rynkową (37); mając na uwadze, że nawet w większości najbardziej gospodarczo rozwiniętych krajów systemy ochrony socjalnej pokrywają mniej niż 40 % łącznych kosztów opieki długoterminowej nad osobami o umiarkowanych potrzebach (38); mając na uwadze, że państwa członkowskie muszą zapewnić świadczenie odpowiednio finansowanych i funkcjonujących usług opiekuńczych i systemów ochrony socjalnej wysokiej jakości oraz skuteczniejsze włączenie do nich wysokiej jakości opieki długoterminowej, gdyż ma to kluczowe znaczenie dla zwiększenia sprawiedliwości społecznej i przyczyni się do równouprawnienia płci;

| S. | mając na uwadze, że pandemia COVID-19 pogłębiła i uwidoczniła dotychczasowe nierówności i wyzwania, wskazując na wiele problemów strukturalnych zakorzenionych w europejskim systemie opieki społecznej, takich jak braki w zasobach placówek opieki i systemów służby zdrowia czy brak inwestycji, jeśli chodzi o dostęp do opieki formalnej i usług domowych, w tym do terminowego i przystępnego cenowo leczenia wysokiej jakości, a także zwróciła uwagę na problemy występujące wcześniej w sektorze opieki w związku ze znacznie większym obciążeniem pracą, niedoborem pracowników opiekuńczych, niedofinansowaną i przeciążoną służbą zdrowia i zbyt częstym poleganiem na nieodpłatnej opiece nieformalnej czy pracy nierejestrowanej; mając na uwadze, że zwiększa to zagrożenie psychospołeczne dla pracowników opiekuńczych pozostających w sektorze, którymi są głównie kobiety; mając na uwadze, że wyzwania związane z pandemią doprowadziły do samotności i izolacji społecznej oraz zwiększyły ryzyko nadużyć, zaniedbań i pogorszenia zdrowia fizycznego i psychicznego osób potrzebujących opieki oraz ogólnego dobrostanu wszystkich pokoleń zamieszkujących UE, zwłaszcza tam gdzie już przed pandemią poziom inwestycji w opiekę był niższy (39); mając na uwadze, że ten długoterminowy wpływ na zdrowie i dobrostan ludzi oraz skutki społeczne i gospodarcze czekają jeszcze na szczegółową ocenę i uwzględnienie w odpowiednich obszarach polityki; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że pandemia COVID-19 pogłębiła i uwidoczniła dotychczasowe nierówności i wyzwania, wskazując na wiele problemów strukturalnych zakorzenionych w europejskim systemie opieki społecznej, takich jak braki w zasobach placówek opieki i systemów służby zdrowia czy brak inwestycji, jeśli chodzi o dostęp do opieki formalnej i usług domowych, w tym do terminowego i przystępnego cenowo leczenia wysokiej jakości, a także zwróciła uwagę na problemy występujące wcześniej w sektorze opieki w związku ze znacznie większym obciążeniem pracą, niedoborem pracowników opiekuńczych, niedofinansowaną i przeciążoną służbą zdrowia i zbyt częstym poleganiem na nieodpłatnej opiece nieformalnej czy pracy nierejestrowanej; mając na uwadze, że zwiększa to zagrożenie psychospołeczne dla pracowników opiekuńczych pozostających w sektorze, którymi są głównie kobiety; mając na uwadze, że wyzwania związane z pandemią doprowadziły do samotności i izolacji społecznej oraz zwiększyły ryzyko nadużyć, zaniedbań i pogorszenia zdrowia fizycznego i psychicznego osób potrzebujących opieki oraz ogólnego dobrostanu wszystkich pokoleń zamieszkujących UE, zwłaszcza tam gdzie już przed pandemią poziom inwestycji w opiekę był niższy (39); mając na uwadze, że ten długoterminowy wpływ na zdrowie i dobrostan ludzi oraz skutki społeczne i gospodarcze czekają jeszcze na szczegółową ocenę i uwzględnienie w odpowiednich obszarach polityki;

| T. | mając na uwadze, że potrzeby opiekunów nieformalnych są w Europie niezaspokojone, a pandemia COVID-19 tylko uwypukliła trudności opiekunów nieformalnych i osób otrzymujących nieformalną opiekę oraz ujawniła zbyt częste powierzanie tej opieki kobietom i dziewczętom (40); mając na uwadze, że nieuznawanie pracowników świadczących usługi osobiste i domowe lub błędna klasyfikacja ich statusu zatrudnienia sprawiły, że wiele osób, które straciły pracę w czasie pandemii COVID-19, nie miało dostępu do środków ochrony socjalnej; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że potrzeby opiekunów nieformalnych są w Europie niezaspokojone, a pandemia COVID-19 tylko uwypukliła trudności opiekunów nieformalnych i osób otrzymujących nieformalną opiekę oraz ujawniła zbyt częste powierzanie tej opieki kobietom i dziewczętom (40); mając na uwadze, że nieuznawanie pracowników świadczących usługi osobiste i domowe lub błędna klasyfikacja ich statusu zatrudnienia sprawiły, że wiele osób, które straciły pracę w czasie pandemii COVID-19, nie miało dostępu do środków ochrony socjalnej;

| U. | mając na uwadze, że pandemia COVID-19 pogłębiła istniejące różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn, zwłaszcza jeśli chodzi o częstsze uciekanie się do nieodpłatnej pracy opiekuńczej i brak równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, a także nałożyła na wiele kobiet podwójny ciężar, gdyż zmiany w pracy wydłużyły się, a w domu czekała na nie dodatkowo nieformalna praca opiekuńcza; mając na uwadze, że przed pandemią COVID-19 (41) dziećmi, osobami starszymi i osobami z niepełnosprawnościami w UE zajmowało się 37,5 % kobiet i tylko 24,7 % mężczyzn; mając na uwadze, że wskutek pandemii kobietom dodano średnio około 13 godzin nieodpłatnej pracy tygodniowo (42); mając na uwadze, że kobiety, które pracują z domu, w niepełnym wymiarze godzin lub są bezrobotne znalazły się pod jeszcze większą presją, gdyż nadal musiały wykonywać większość obowiązków związanych z opieką nad rodziną i prac w gospodarstwie domowym (43); mając na uwadze, że nie wszystkie skutki pandemii COVID-19 są jeszcze do końca znane, a jej wpływ społeczno-gospodarczy na kobiety nadal będzie odczuwalny; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że pandemia COVID-19 pogłębiła istniejące różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn, zwłaszcza jeśli chodzi o częstsze uciekanie się do nieodpłatnej pracy opiekuńczej i brak równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, a także nałożyła na wiele kobiet podwójny ciężar, gdyż zmiany w pracy wydłużyły się, a w domu czekała na nie dodatkowo nieformalna praca opiekuńcza; mając na uwadze, że przed pandemią COVID-19 (41) dziećmi, osobami starszymi i osobami z niepełnosprawnościami w UE zajmowało się 37,5 % kobiet i tylko 24,7 % mężczyzn; mając na uwadze, że wskutek pandemii kobietom dodano średnio około 13 godzin nieodpłatnej pracy tygodniowo (42); mając na uwadze, że kobiety, które pracują z domu, w niepełnym wymiarze godzin lub są bezrobotne znalazły się pod jeszcze większą presją, gdyż nadal musiały wykonywać większość obowiązków związanych z opieką nad rodziną i prac w gospodarstwie domowym (43); mając na uwadze, że nie wszystkie skutki pandemii COVID-19 są jeszcze do końca znane, a jej wpływ społeczno-gospodarczy na kobiety nadal będzie odczuwalny;

| V. | mając na uwadze, że według Światowej Organizacji Zdrowia nawet połowę ofiar śmiertelnych COVID-19 w Europie stanowili mieszkańcy placówek opieki długoterminowej (44); mając na uwadze, że ponad 70 % pracowników socjalnych i pracowników służby zdrowia stojących na pierwszej linii frontu w walce z COVID-19 stanowiły kobiety, z których wiele doświadczyło skutków tej walki, takich jak długotrwałe skutki zakażenia COVID-19, izolacja, niespotykany dotąd poziom stresu, lęku, depresji, samobójstw, a nawet zespół stresu pourazowego; mając na uwadze, że w 2021 r. 30 % pielęgniarek w UE zrezygnowało z zawodu (45); mając na uwadze, że wysoki współczynnik zachorowalności i wskaźnik umieralności z powodu COVID-19 – także przez brak dostępu do środków ochrony, testowania i leczenia – w placówkach opieki długoterminowej uwidoczniły słabości systemowe związane ze zbyt powolnym przejściem z opieki instytucjonalnej na usługi opieki rodzinnej i środowiskowej, niedobory pracowników wynikające z trudności w przyciąganiu i zatrzymywaniu pracowników, niekorzystne warunki zatrudnienia i pracy, brak możliwości dalszej kariery dla pracowników w sektorze opiekuńczym, trudności doświadczane przez opiekunów transgranicznych oraz brak wsparcia i dostępu do zabezpieczenia społecznego dla opiekunów nieformalnych; |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że według Światowej Organizacji Zdrowia nawet połowę ofiar śmiertelnych COVID-19 w Europie stanowili mieszkańcy placówek opieki długoterminowej (44); mając na uwadze, że ponad 70 % pracowników socjalnych i pracowników służby zdrowia stojących na pierwszej linii frontu w walce z COVID-19 stanowiły kobiety, z których wiele doświadczyło skutków tej walki, takich jak długotrwałe skutki zakażenia COVID-19, izolacja, niespotykany dotąd poziom stresu, lęku, depresji, samobójstw, a nawet zespół stresu pourazowego; mając na uwadze, że w 2021 r. 30 % pielęgniarek w UE zrezygnowało z zawodu (45); mając na uwadze, że wysoki współczynnik zachorowalności i wskaźnik umieralności z powodu COVID-19 – także przez brak dostępu do środków ochrony, testowania i leczenia – w placówkach opieki długoterminowej uwidoczniły słabości systemowe związane ze zbyt powolnym przejściem z opieki instytucjonalnej na usługi opieki rodzinnej i środowiskowej, niedobory pracowników wynikające z trudności w przyciąganiu i zatrzymywaniu pracowników, niekorzystne warunki zatrudnienia i pracy, brak możliwości dalszej kariery dla pracowników w sektorze opiekuńczym, trudności doświadczane przez opiekunów transgranicznych oraz brak wsparcia i dostępu do zabezpieczenia społecznego dla opiekunów nieformalnych;

| W. | mając na uwadze, że oprócz ujawnienia niezaspokojonych potrzeb medycznych pandemia COVID-19 wywarła dramatycznie negatywny wpływ na dostęp do edukacji, godnych warunków mieszkaniowych oraz usług o zasadniczym znaczeniu dla dobrostanu i rozwoju dzieci, co spowodowało dodatkowe obciążenie pod względem obowiązków opiekuńczych i edukacyjnych dla wszystkich rodziców, przede wszystkim wszystkich kobiet i osób samotnie wychowujących dzieci (46); mając na uwadze, że jak potwierdzają dowody empiryczne, ograniczenie usług opieki i zwiększenie nieodpłatnych prac opiekuńczych wykonywanych przez kobiety w czasie pandemii COVID-19 przywróciło i umocniło nierówności występujące między kobietami i mężczyznami; |
| --- | --- |

W.

mając na uwadze, że oprócz ujawnienia niezaspokojonych potrzeb medycznych pandemia COVID-19 wywarła dramatycznie negatywny wpływ na dostęp do edukacji, godnych warunków mieszkaniowych oraz usług o zasadniczym znaczeniu dla dobrostanu i rozwoju dzieci, co spowodowało dodatkowe obciążenie pod względem obowiązków opiekuńczych i edukacyjnych dla wszystkich rodziców, przede wszystkim wszystkich kobiet i osób samotnie wychowujących dzieci (46); mając na uwadze, że jak potwierdzają dowody empiryczne, ograniczenie usług opieki i zwiększenie nieodpłatnych prac opiekuńczych wykonywanych przez kobiety w czasie pandemii COVID-19 przywróciło i umocniło nierówności występujące między kobietami i mężczyznami;

| X. | mając na uwadze, że zapewnienie opieki wysokiej jakości zależy od istnienia wystarczająco licznej, dobrze wyszkolonej, zmotywowanej i wyspecjalizowanej siły roboczej, stworzenia atrakcyjnych i godnych warunków pracy w drodze dialogu społecznego i rokowań zbiorowych, adekwatnego i uczciwego wynagrodzenia, a także zintegrowanych usług oraz odpowiedniego finansowania publicznego; mając na uwadze, że sektor opiekuńczy od dawna doświadczał niedoborów pracowników, a w latach 2019–2020 sektor opieki rezydencjalnej opuściło 421 tys. pracowników (47); mając na uwadze, że wysokiej jakości praca opiekuńcza wymaga wysokich kwalifikacji będących wynikiem odpowiedniego przygotowania i doświadczenia, a w nadchodzących latach zapotrzebowanie na wykwalifikowanych pracowników opiekuńczych będzie wzrastać; mając na uwadze, że zatrudnienie i ciągłe szkolenie w miejscu pracy w drodze profesjonalizacji sektora mogą przyczynić się do wyższej jakości świadczenia usług opieki; mając na uwadze, że w kontekście bardziej złożonych schematów opieki oraz rozwoju praktyk i technologii opiekunowie gromadzą wiedzę fachową, którą należy uznawać; mając na uwadze, że dyrektywę o prawach nabytych (2001/23/WE) należy stosować za każdym razem, gdy umowy pracowników są przekazywane nabywającemu świadczeniodawcy; |
| --- | --- |

X.

mając na uwadze, że zapewnienie opieki wysokiej jakości zależy od istnienia wystarczająco licznej, dobrze wyszkolonej, zmotywowanej i wyspecjalizowanej siły roboczej, stworzenia atrakcyjnych i godnych warunków pracy w drodze dialogu społecznego i rokowań zbiorowych, adekwatnego i uczciwego wynagrodzenia, a także zintegrowanych usług oraz odpowiedniego finansowania publicznego; mając na uwadze, że sektor opiekuńczy od dawna doświadczał niedoborów pracowników, a w latach 2019–2020 sektor opieki rezydencjalnej opuściło 421 tys. pracowników (47); mając na uwadze, że wysokiej jakości praca opiekuńcza wymaga wysokich kwalifikacji będących wynikiem odpowiedniego przygotowania i doświadczenia, a w nadchodzących latach zapotrzebowanie na wykwalifikowanych pracowników opiekuńczych będzie wzrastać; mając na uwadze, że zatrudnienie i ciągłe szkolenie w miejscu pracy w drodze profesjonalizacji sektora mogą przyczynić się do wyższej jakości świadczenia usług opieki; mając na uwadze, że w kontekście bardziej złożonych schematów opieki oraz rozwoju praktyk i technologii opiekunowie gromadzą wiedzę fachową, którą należy uznawać; mając na uwadze, że dyrektywę o prawach nabytych (2001/23/WE) należy stosować za każdym razem, gdy umowy pracowników są przekazywane nabywającemu świadczeniodawcy;

| Y. | mając na uwadze, że w Unii Europejskiej co najmniej 3,1 mln pracowników w obszarze usług dla osób i gospodarstw domowych jest niezarejestrowanych, w związku z czym nie są oni uznawani i nie mają podstawowych praw pracowniczych takich jak prawo do rokowań zbiorowych, zabezpieczenia społecznego i ochrony socjalnej (48); mając na uwadze, że praca nierejestrowana oznacza słabszą ochronę pracowników, co ułatwia ich wyzysk oraz nadużycia, a jednocześnie powoduje utratę dochodów przez państwa członkowskie; mając na uwadze, że warunki niezarejestrowanych obywateli państw trzecich pracujących w sektorze opieki są szczególnie trudne, jeśli chodzi o prawa socjalne i dostęp do godnych warunków pracy; |
| --- | --- |

Y.

mając na uwadze, że w Unii Europejskiej co najmniej 3,1 mln pracowników w obszarze usług dla osób i gospodarstw domowych jest niezarejestrowanych, w związku z czym nie są oni uznawani i nie mają podstawowych praw pracowniczych takich jak prawo do rokowań zbiorowych, zabezpieczenia społecznego i ochrony socjalnej (48); mając na uwadze, że praca nierejestrowana oznacza słabszą ochronę pracowników, co ułatwia ich wyzysk oraz nadużycia, a jednocześnie powoduje utratę dochodów przez państwa członkowskie; mając na uwadze, że warunki niezarejestrowanych obywateli państw trzecich pracujących w sektorze opieki są szczególnie trudne, jeśli chodzi o prawa socjalne i dostęp do godnych warunków pracy;

| Z. | mając na uwadze, że europejska platforma przeciwko pracy nierejestrowanej została przekształcona w stałą grupę roboczą Europejskiego Urzędu ds. Pracy w celu zacieśnienia współpracy z organami państw członkowskich w walce z pracą nierejestrowaną; |
| --- | --- |

Z.

mając na uwadze, że europejska platforma przeciwko pracy nierejestrowanej została przekształcona w stałą grupę roboczą Europejskiego Urzędu ds. Pracy w celu zacieśnienia współpracy z organami państw członkowskich w walce z pracą nierejestrowaną;

| AA. | mając na uwadze, że według badań ponad 90 % osób starszych chciałoby mieszkać w podeszłym wieku we własnych domach; mając na uwadze, że zaledwie 20 % z nich spędza ostatnie lata swojego życia w swoich mieszkaniach, a wiele z nich przebywa w placówkach opieki instytucjonalnej (49); mając na uwadze, że brakuje usług opieki dostosowanych do indywidualnych potrzeb i preferencji; mając na uwadze, że wymaga to (50) zmiany struktur opieki z instytucji scentralizowanych na opiekę rodzinną i środowiskową zorientowaną na pacjenta, by skuteczniej przyczyniać się do samodzielności osób potrzebujących opieki i wsparcia, zapewniając przy tym wymierne korzyści gospodarcze i społeczne oraz zwiększając dobrostan osób objętych opieką; mając na uwadze, że opieka rezydencjalna często nie spełnia norm dotyczących wspierania niezależności osób korzystających z tych usług oraz jest niejednokrotnie kojarzona z końcem życia, a nie miejscem, w którym można godnie żyć, rozwijać się i nadal uczestniczyć w życiu społecznym i kulturalnym; mając na uwadze, że zmiana ta nie zaszła lub była zbyt powolna i pozbawiona zasobów, a powinna ona uwzględnić różne potrzeby i trudności poszczególnych społeczności, dotyczące np. dochodów czy innych nierówności; mając na uwadze, że inwestycje państw członkowskich powinny zmierzać w tym kierunku; |
| --- | --- |

AA.

mając na uwadze, że według badań ponad 90 % osób starszych chciałoby mieszkać w podeszłym wieku we własnych domach; mając na uwadze, że zaledwie 20 % z nich spędza ostatnie lata swojego życia w swoich mieszkaniach, a wiele z nich przebywa w placówkach opieki instytucjonalnej (49); mając na uwadze, że brakuje usług opieki dostosowanych do indywidualnych potrzeb i preferencji; mając na uwadze, że wymaga to (50) zmiany struktur opieki z instytucji scentralizowanych na opiekę rodzinną i środowiskową zorientowaną na pacjenta, by skuteczniej przyczyniać się do samodzielności osób potrzebujących opieki i wsparcia, zapewniając przy tym wymierne korzyści gospodarcze i społeczne oraz zwiększając dobrostan osób objętych opieką; mając na uwadze, że opieka rezydencjalna często nie spełnia norm dotyczących wspierania niezależności osób korzystających z tych usług oraz jest niejednokrotnie kojarzona z końcem życia, a nie miejscem, w którym można godnie żyć, rozwijać się i nadal uczestniczyć w życiu społecznym i kulturalnym; mając na uwadze, że zmiana ta nie zaszła lub była zbyt powolna i pozbawiona zasobów, a powinna ona uwzględnić różne potrzeby i trudności poszczególnych społeczności, dotyczące np. dochodów czy innych nierówności; mając na uwadze, że inwestycje państw członkowskich powinny zmierzać w tym kierunku;

| AB. | mając na uwadze, że ważne jest prowadzenie dalszych badań nad nadużyciami w obszarze opieki, aby zapewnić informacje na temat czynników prowadzących do tych praktyk, promować świadomość, szkolenia, wykrywanie i zwalczanie nadużyć w przypadku wszystkich pracowników zaangażowanych w opiekę, a także stworzyć platformy publiczne do zgłaszania takich praktyk; |
| --- | --- |

AB.

mając na uwadze, że ważne jest prowadzenie dalszych badań nad nadużyciami w obszarze opieki, aby zapewnić informacje na temat czynników prowadzących do tych praktyk, promować świadomość, szkolenia, wykrywanie i zwalczanie nadużyć w przypadku wszystkich pracowników zaangażowanych w opiekę, a także stworzyć platformy publiczne do zgłaszania takich praktyk;

| AC. | mając na uwadze, że rynek pracy ma tendencję do segregacji płciowej i nisko ceni sektory, w których większość siły roboczej stanowią kobiety; mając na uwadze, że w 2020 r. w UE wynagrodzenie brutto za godzinę pracy było w przypadku kobiet średnio o 13,0 % niższe od wynagrodzenia mężczyzn (51); |
| --- | --- |

AC.

mając na uwadze, że rynek pracy ma tendencję do segregacji płciowej i nisko ceni sektory, w których większość siły roboczej stanowią kobiety; mając na uwadze, że w 2020 r. w UE wynagrodzenie brutto za godzinę pracy było w przypadku kobiet średnio o 13,0 % niższe od wynagrodzenia mężczyzn (51);

| AD. | mając na uwadze, że opieka wciąż jest często niedoceniana i niedostrzegana, a opiekunowie nieformalni otrzymują nieodpowiednie wynagrodzenie lub nie otrzymują go wcale; mając na uwadze, że zaniżanie wartości pod względem wynagrodzenia i warunków pracy, a także brak widoczności opieki i pracy w gospodarstwie domowym są ściśle związane z dominującymi rolami i normami płciowymi, według których kobiety są opiekunkami, a mężczyźni żywicielami rodziny, oraz błędnym kołem „podwójnej dewaluacji” polegającym na tym, że opiekę często powierza się najsłabszym grupom społecznym, bo nie ma ona wartości, a sprawowanie opieki traci z kolei na wartości, bo zajmują się nią najsłabsze grupy społeczne, jak również z uwagi na fakt, że opieka domowa i inne usługi na rzecz osób i gospodarstw domowych są świadczone za zamkniętymi drzwiami; |
| --- | --- |

AD.

mając na uwadze, że opieka wciąż jest często niedoceniana i niedostrzegana, a opiekunowie nieformalni otrzymują nieodpowiednie wynagrodzenie lub nie otrzymują go wcale; mając na uwadze, że zaniżanie wartości pod względem wynagrodzenia i warunków pracy, a także brak widoczności opieki i pracy w gospodarstwie domowym są ściśle związane z dominującymi rolami i normami płciowymi, według których kobiety są opiekunkami, a mężczyźni żywicielami rodziny, oraz błędnym kołem „podwójnej dewaluacji” polegającym na tym, że opiekę często powierza się najsłabszym grupom społecznym, bo nie ma ona wartości, a sprawowanie opieki traci z kolei na wartości, bo zajmują się nią najsłabsze grupy społeczne, jak również z uwagi na fakt, że opieka domowa i inne usługi na rzecz osób i gospodarstw domowych są świadczone za zamkniętymi drzwiami;

| AE. | mając na uwadze, że feminizacja sektora opiekuńczego przyczynia się do luki w zatrudnieniu oraz luki płacowej i emerytalnej między kobietami a mężczyznami ze względu na odsetek kobiet zajmujących się opieką formalną i nieformalną i może zwiększyć zagrożenie ubóstwem i obniżyć kwotę podatków odprowadzanych do państw członkowskich, powodując roczną stratę PKB w Europie w wysokości 370 mld EUR (52); |
| --- | --- |

AE.

mając na uwadze, że feminizacja sektora opiekuńczego przyczynia się do luki w zatrudnieniu oraz luki płacowej i emerytalnej między kobietami a mężczyznami ze względu na odsetek kobiet zajmujących się opieką formalną i nieformalną i może zwiększyć zagrożenie ubóstwem i obniżyć kwotę podatków odprowadzanych do państw członkowskich, powodując roczną stratę PKB w Europie w wysokości 370 mld EUR (52);

| AF. | mając na uwadze, że w sektorze opieki przeważają kobiety i migranci, w szczególności pracownicy mobilni z UE i spoza UE, a kobiety stanowią 76 % z 49 mln udokumentowanych pracowników opieki w UE (53) i ponad 85 % osób zajmujących się nieodpłatną opieką we wszystkich państwach członkowskich, jeśli wziąć pod uwagę pracę w wymiarze dziennym i tygodniowym (54); |
| --- | --- |

AF.

mając na uwadze, że w sektorze opieki przeważają kobiety i migranci, w szczególności pracownicy mobilni z UE i spoza UE, a kobiety stanowią 76 % z 49 mln udokumentowanych pracowników opieki w UE (53) i ponad 85 % osób zajmujących się nieodpłatną opieką we wszystkich państwach członkowskich, jeśli wziąć pod uwagę pracę w wymiarze dziennym i tygodniowym (54);

| AG. | mając na uwadze, że w opiece długoterminowej pracuje 6,3 mln specjalistów, wśród których zdecydowanie przeważają kobiety (81 %), jak również że rośnie liczba pracowników w wieku powyżej 50 lat, osób pracujących w niepełnym wymiarze czasu pracy, w niepewnych formach zatrudnienia i za pośrednictwem platform internetowych, a także pracowników migrujących, nieformalnych i mobilnych, w tym opiekunów zamieszkujących w domu podopiecznego (około 8 % pracowników w sektorze opieki nie pochodzi z danego kraju); mając na uwadze, że w 2020 r. pracownicy migrujący i mobilni stanowili 28 % pracowników świadczących opiekę osobistą (55); mając na uwadze, że deficyty w opiece w niektórych regionach UE pogłębia ów „drenaż opieki” oraz zjawisko globalnych łańcuchów opieki; mając na uwadze, że w związku z tym nie można postrzegać opieki jedynie w granicach państwowych; mając na uwadze, że nadal występują przeszkody, które utrudniają bezpłatne świadczenie usług opieki w UE; mając na uwadze, że pracownicy ci są niezbędni dla naszych społeczeństw zarówno pod względem zdrowia publicznego, jak i integracji społecznej osób objętych opieką, które czasami są odizolowane; |
| --- | --- |

AG.

mając na uwadze, że w opiece długoterminowej pracuje 6,3 mln specjalistów, wśród których zdecydowanie przeważają kobiety (81 %), jak również że rośnie liczba pracowników w wieku powyżej 50 lat, osób pracujących w niepełnym wymiarze czasu pracy, w niepewnych formach zatrudnienia i za pośrednictwem platform internetowych, a także pracowników migrujących, nieformalnych i mobilnych, w tym opiekunów zamieszkujących w domu podopiecznego (około 8 % pracowników w sektorze opieki nie pochodzi z danego kraju); mając na uwadze, że w 2020 r. pracownicy migrujący i mobilni stanowili 28 % pracowników świadczących opiekę osobistą (55); mając na uwadze, że deficyty w opiece w niektórych regionach UE pogłębia ów „drenaż opieki” oraz zjawisko globalnych łańcuchów opieki; mając na uwadze, że w związku z tym nie można postrzegać opieki jedynie w granicach państwowych; mając na uwadze, że nadal występują przeszkody, które utrudniają bezpłatne świadczenie usług opieki w UE; mając na uwadze, że pracownicy ci są niezbędni dla naszych społeczeństw zarówno pod względem zdrowia publicznego, jak i integracji społecznej osób objętych opieką, które czasami są odizolowane;

| AH. | mając na uwadze, że we wszystkich państwach członkowskich wynagrodzenie w sektorze opiekuńczym i w sektorze pracy w gospodarstwie domowym jest znacznie niższe od średniego wynagrodzenia i niższe niż wynagrodzenie, jakie pracownicy otrzymują w innych sektorach za taką samą pracę, w szczególności w sektorze opieki zdrowotnej (56); mając na uwadze, że wynika to z pracy nieformalnej, mniejszego zasięgu rokowań zbiorowych w tych sektorach, a także z niedoceniania sektorów zdominowanych przez kobiety, takich jak opieka; mając na uwadze, że pracownicy w sektorach nastawionych i nienastawionych na zysk często nie mają dostępu do reprezentacji pracowniczej ani do rokowań zbiorowych; mając na uwadze, że różnica względem średniego wynagrodzenia jest najniższa w państwach członkowskich posiadających układy zbiorowe dla części sektora (57); mając na uwadze, że reprezentacja pracowników, w tym związków zawodowych, oraz rokowania zbiorowe mają kluczowe znaczenie dla reprezentowania i obrony praw i interesów pracowników we wszystkich placówkach opieki, a także dla podnoszenia i utrzymywania standardów w sektorze opieki; |
| --- | --- |

AH.

mając na uwadze, że we wszystkich państwach członkowskich wynagrodzenie w sektorze opiekuńczym i w sektorze pracy w gospodarstwie domowym jest znacznie niższe od średniego wynagrodzenia i niższe niż wynagrodzenie, jakie pracownicy otrzymują w innych sektorach za taką samą pracę, w szczególności w sektorze opieki zdrowotnej (56); mając na uwadze, że wynika to z pracy nieformalnej, mniejszego zasięgu rokowań zbiorowych w tych sektorach, a także z niedoceniania sektorów zdominowanych przez kobiety, takich jak opieka; mając na uwadze, że pracownicy w sektorach nastawionych i nienastawionych na zysk często nie mają dostępu do reprezentacji pracowniczej ani do rokowań zbiorowych; mając na uwadze, że różnica względem średniego wynagrodzenia jest najniższa w państwach członkowskich posiadających układy zbiorowe dla części sektora (57); mając na uwadze, że reprezentacja pracowników, w tym związków zawodowych, oraz rokowania zbiorowe mają kluczowe znaczenie dla reprezentowania i obrony praw i interesów pracowników we wszystkich placówkach opieki, a także dla podnoszenia i utrzymywania standardów w sektorze opieki;

| AI. | mając na uwadze, że kryzys związany z COVID-19 uwidocznił kilka wyzwań związanych z warunkami zatrudnienia pracowników opieki długoterminowej; mając na uwadze, że pracownicy opieki długoterminowej byli jeszcze bardziej narażeni na zakażenie COVID-19 niż pracownicy opieki zdrowotnej w szpitalach ze względu na brak środków ochrony indywidualnej i odpowiedniego szkolenia na temat wdrażania protokołów w przypadku zakażeń i innych działań zapobiegawczych; |
| --- | --- |

AI.

mając na uwadze, że kryzys związany z COVID-19 uwidocznił kilka wyzwań związanych z warunkami zatrudnienia pracowników opieki długoterminowej; mając na uwadze, że pracownicy opieki długoterminowej byli jeszcze bardziej narażeni na zakażenie COVID-19 niż pracownicy opieki zdrowotnej w szpitalach ze względu na brak środków ochrony indywidualnej i odpowiedniego szkolenia na temat wdrażania protokołów w przypadku zakażeń i innych działań zapobiegawczych;

| AJ. | mając na uwadze, że opieka, mimo iż jest satysfakcjonująca pod względem emocjonalnym dla dużej większości opiekunów, skutkuje negatywnym wpływem na zdrowie fizyczne i psychiczne opiekunów oraz trudnościami w godzeniu opieki z odpłatną pracą, co ma szczególnie istotne znaczenie w przypadku kobiet będących opiekunami (58); mając na uwadze, że pandemia COVID-19 wywarła niewspółmierny wpływ na zdrowie psychiczne opiekunów formalnych i nieformalnych; mając na uwadze, że częstotliwość problemów psychicznych zwiększyła się podczas pandemii, tym samym zwiększając obciążenie opieką; mając na uwadze, że praca opiekuńcza często wiąże się z pracą na zmiany, na wezwanie z krótkim wyprzedzeniem i przez długie godziny pracy; mając na uwadze, że zagrożenia dla zdrowia i słaba jakość czasu pracy stanowią główne przyczyny stosunkowo częstych absencji w sektorze opieki długoterminowej; mając na uwadze, że 38 % pracowników opiekuńczych uważa, że ze względu na negatywne skutki swojej pracy nie będzie w stanie kontynuować pracy do 60. roku życia (59); |
| --- | --- |

AJ.

mając na uwadze, że opieka, mimo iż jest satysfakcjonująca pod względem emocjonalnym dla dużej większości opiekunów, skutkuje negatywnym wpływem na zdrowie fizyczne i psychiczne opiekunów oraz trudnościami w godzeniu opieki z odpłatną pracą, co ma szczególnie istotne znaczenie w przypadku kobiet będących opiekunami (58); mając na uwadze, że pandemia COVID-19 wywarła niewspółmierny wpływ na zdrowie psychiczne opiekunów formalnych i nieformalnych; mając na uwadze, że częstotliwość problemów psychicznych zwiększyła się podczas pandemii, tym samym zwiększając obciążenie opieką; mając na uwadze, że praca opiekuńcza często wiąże się z pracą na zmiany, na wezwanie z krótkim wyprzedzeniem i przez długie godziny pracy; mając na uwadze, że zagrożenia dla zdrowia i słaba jakość czasu pracy stanowią główne przyczyny stosunkowo częstych absencji w sektorze opieki długoterminowej; mając na uwadze, że 38 % pracowników opiekuńczych uważa, że ze względu na negatywne skutki swojej pracy nie będzie w stanie kontynuować pracy do 60. roku życia (59);

| AK. | mając na uwadze, że w Europie 33 % pracowników w obszarze opieki długoterminowej jest narażonych na pewne negatywne zachowania społeczne (w tym zniewagi słowne, groźby i poniżające zachowania), a tylko 22 % pracowników w obszarze opieki długoterminowej jest zadowolonych ze swoich warunków pracy (60); |
| --- | --- |

AK.

mając na uwadze, że w Europie 33 % pracowników w obszarze opieki długoterminowej jest narażonych na pewne negatywne zachowania społeczne (w tym zniewagi słowne, groźby i poniżające zachowania), a tylko 22 % pracowników w obszarze opieki długoterminowej jest zadowolonych ze swoich warunków pracy (60);

| AL. | mając na uwadze, że istnieją różne formy zatrudnienia formalnych opiekunów mieszkających w domu podopiecznego, na przykład za pośrednictwem przedsiębiorstw lub agencji pracy tymczasowej i pośredników; |
| --- | --- |

AL.

mając na uwadze, że istnieją różne formy zatrudnienia formalnych opiekunów mieszkających w domu podopiecznego, na przykład za pośrednictwem przedsiębiorstw lub agencji pracy tymczasowej i pośredników;

| AM. | mając na uwadze, że kobiety stanowią większość osób otrzymujących opiekę, a 44 mln osób w UE zapewnia nieformalną opiekę długoterminową członkom rodziny, sąsiadom lub przyjaciołom (61), przy czym większość z nich to kobiety, a 12 % kobiet i 7 % mężczyzn świadczących nieformalną opiekę długoterminową sprawuje taką opiekę przez ponad 40 godzin tygodniowo (62); mając na uwadze, że prawie 30 % osób powyżej 65. roku życia żyje z dwiema lub więcej chorobami niezakaźnymi; mając na uwadze, że choroby niezakaźne stanowią istotne i coraz większe obciążenie dla pacjentów, opiekunów, społeczeństw i systemów opieki zdrowotnej; |
| --- | --- |

AM.

mając na uwadze, że kobiety stanowią większość osób otrzymujących opiekę, a 44 mln osób w UE zapewnia nieformalną opiekę długoterminową członkom rodziny, sąsiadom lub przyjaciołom (61), przy czym większość z nich to kobiety, a 12 % kobiet i 7 % mężczyzn świadczących nieformalną opiekę długoterminową sprawuje taką opiekę przez ponad 40 godzin tygodniowo (62); mając na uwadze, że prawie 30 % osób powyżej 65. roku życia żyje z dwiema lub więcej chorobami niezakaźnymi; mając na uwadze, że choroby niezakaźne stanowią istotne i coraz większe obciążenie dla pacjentów, opiekunów, społeczeństw i systemów opieki zdrowotnej;

| AN. | mając na uwadze, że duża liczba osób korzystających z opieki, które potrzebują opieki nieformalnej, bezpośrednio wynika z nieosiągalności i niedostępności wysokiej jakości usług specjalistycznych przystosowanych do potrzeb i ich nieprzystępnych cen, a także ze standardowego wyboru wielu państw członkowskich, by polegać na nieodpłatnej opiece nieformalnej jako głównym źródle opieki (63); mając na uwadze, że świadczenie opieki nieformalnej powinno stanowić kwestię wyboru, a nie wynikać z konieczności z powodu braku dostępnych usług opieki; |
| --- | --- |

AN.

mając na uwadze, że duża liczba osób korzystających z opieki, które potrzebują opieki nieformalnej, bezpośrednio wynika z nieosiągalności i niedostępności wysokiej jakości usług specjalistycznych przystosowanych do potrzeb i ich nieprzystępnych cen, a także ze standardowego wyboru wielu państw członkowskich, by polegać na nieodpłatnej opiece nieformalnej jako głównym źródle opieki (63); mając na uwadze, że świadczenie opieki nieformalnej powinno stanowić kwestię wyboru, a nie wynikać z konieczności z powodu braku dostępnych usług opieki;

| AO. | mając na uwadze, że istotna część formalnego sektora opiekunów mieszkających w domu podopiecznego działa w szarej strefie, co niekorzystnie wpływa na jakość opieki domowej; mając na uwadze, że brakuje danych, które umożliwiłyby określenie dokładnej liczby opiekunów działających w szarej strefie; |
| --- | --- |

AO.

mając na uwadze, że istotna część formalnego sektora opiekunów mieszkających w domu podopiecznego działa w szarej strefie, co niekorzystnie wpływa na jakość opieki domowej; mając na uwadze, że brakuje danych, które umożliwiłyby określenie dokładnej liczby opiekunów działających w szarej strefie;

| AP. | mając na uwadze, że kobiety w UE spędzają tygodniowo 13 godzin więcej niż mężczyźni na wykonywaniu nieodpłatnej pracy w zakresie opieki i prac w gospodarstwie domowym (64); mając na uwadze, że dostęp do przystępnych cenowo, wysokiej jakości formalnych usług opieki długoterminowej dla niesamodzielnych członków rodziny oraz nierówny podział nieodpłatnej opieki i prac domowych między kobiety i mężczyzn to kluczowe czynniki podczas określania, czy kobiety mogą znaleźć zatrudnienie i je utrzymać, a także jakości wykonywanej przez nie pracy; mając na uwadze, że 7,7 mln kobiet w UE pozostaje poza rynkiem pracy z powodu nieformalnych obowiązków opiekuńczych (dla porównania: kwestia ta dotyczy zaledwie 450 tys. mężczyzn), a 29 % kobiet zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy wskazuje na obowiązki opiekuńcze jako główny powód podjęcia pracy w niepełnym wymiarze czasu (65); mając na uwadze, że tylko 6 % mężczyzn twierdzi, że głównym powodem pracy w niepełnym wymiarze czasu są obowiązki opiekuńcze, w porównaniu z 29 % kobiet, a tylko 64 % ojców w UE świadczy codzienną opiekę (66); |
| --- | --- |

AP.

mając na uwadze, że kobiety w UE spędzają tygodniowo 13 godzin więcej niż mężczyźni na wykonywaniu nieodpłatnej pracy w zakresie opieki i prac w gospodarstwie domowym (64); mając na uwadze, że dostęp do przystępnych cenowo, wysokiej jakości formalnych usług opieki długoterminowej dla niesamodzielnych członków rodziny oraz nierówny podział nieodpłatnej opieki i prac domowych między kobiety i mężczyzn to kluczowe czynniki podczas określania, czy kobiety mogą znaleźć zatrudnienie i je utrzymać, a także jakości wykonywanej przez nie pracy; mając na uwadze, że 7,7 mln kobiet w UE pozostaje poza rynkiem pracy z powodu nieformalnych obowiązków opiekuńczych (dla porównania: kwestia ta dotyczy zaledwie 450 tys. mężczyzn), a 29 % kobiet zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy wskazuje na obowiązki opiekuńcze jako główny powód podjęcia pracy w niepełnym wymiarze czasu (65); mając na uwadze, że tylko 6 % mężczyzn twierdzi, że głównym powodem pracy w niepełnym wymiarze czasu są obowiązki opiekuńcze, w porównaniu z 29 % kobiet, a tylko 64 % ojców w UE świadczy codzienną opiekę (66);

| AQ. | mając na uwadze, że kobiety mają także więcej przerw w karierze, często pracują mniej godzin oraz z większym prawdopodobieństwem pracują w niepełnym wymiarze czasu pracy, na podstawie niepewnych form zatrudnienia lub na czas określony; mając na uwadze, że silna segregacja sektorowa oraz nierówny podział nieodpłatnej opieki i prac domowych stanowią kluczowe przyczyny utrzymującej się luki w zatrudnieniu, płacowej i emerytalnej między kobietami a mężczyznami, a także większego zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem społecznym kobiet; mając na uwadze, że w 2020 r. luka emerytalna między kobietami a mężczyznami wyniosła średnio 27 % (67); mając na uwadze, że równy podział nieodpłatnej opieki i prac domowych, co oznacza równe zaangażowanie mężczyzn, wywiera wyraźny pozytywny wpływ na liczbę kobiet w płatnym zatrudnieniu i zmniejszenie luki płacowej między kobietami a mężczyznami; mając na uwadze, że obowiązki w zakresie opieki nad dziećmi są przyczyną zmiany zatrudnienia 60 % kobiet w porównaniu z 17 % zatrudnionych mężczyzn oraz prowadzą do zmniejszenia godzin pracy w przypadku 18 % zatrudnionych kobiet i jedynie 3 % mężczyzn (68); mając na uwadze, że dostępność wysokiej jakości placówek opieki nad dziećmi, łatwy dostęp do nich oraz ich przystępność cenowa to kluczowe czynniki, które umożliwiają ludziom, zwłaszcza kobietom sprawującym obowiązki opiekuńcze, uczestnictwo w rynku pracy; mając na uwadze, że wyzwania w zakresie zdrowia publicznego takie jak migrena są znacznie częstsze w przypadku kobiet (69), a wiele kobiet dotkniętych tymi wyzwaniami nadal zajmuje się w głównej mierze opieką nad dziećmi i pracami w gospodarstwie domowym; |
| --- | --- |

AQ.

mając na uwadze, że kobiety mają także więcej przerw w karierze, często pracują mniej godzin oraz z większym prawdopodobieństwem pracują w niepełnym wymiarze czasu pracy, na podstawie niepewnych form zatrudnienia lub na czas określony; mając na uwadze, że silna segregacja sektorowa oraz nierówny podział nieodpłatnej opieki i prac domowych stanowią kluczowe przyczyny utrzymującej się luki w zatrudnieniu, płacowej i emerytalnej między kobietami a mężczyznami, a także większego zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem społecznym kobiet; mając na uwadze, że w 2020 r. luka emerytalna między kobietami a mężczyznami wyniosła średnio 27 % (67); mając na uwadze, że równy podział nieodpłatnej opieki i prac domowych, co oznacza równe zaangażowanie mężczyzn, wywiera wyraźny pozytywny wpływ na liczbę kobiet w płatnym zatrudnieniu i zmniejszenie luki płacowej między kobietami a mężczyznami; mając na uwadze, że obowiązki w zakresie opieki nad dziećmi są przyczyną zmiany zatrudnienia 60 % kobiet w porównaniu z 17 % zatrudnionych mężczyzn oraz prowadzą do zmniejszenia godzin pracy w przypadku 18 % zatrudnionych kobiet i jedynie 3 % mężczyzn (68); mając na uwadze, że dostępność wysokiej jakości placówek opieki nad dziećmi, łatwy dostęp do nich oraz ich przystępność cenowa to kluczowe czynniki, które umożliwiają ludziom, zwłaszcza kobietom sprawującym obowiązki opiekuńcze, uczestnictwo w rynku pracy; mając na uwadze, że wyzwania w zakresie zdrowia publicznego takie jak migrena są znacznie częstsze w przypadku kobiet (69), a wiele kobiet dotkniętych tymi wyzwaniami nadal zajmuje się w głównej mierze opieką nad dziećmi i pracami w gospodarstwie domowym;

| AR. | mając na uwadze, że różnice te są potwierdzone na poziomie globalnym, jako że kobiety poświęcają średnio 3,2-krotnie więcej czasu (201 dni roboczych na rok) niż mężczyźni (63 dni robocze) na nieodpłatną pracę opiekuńczą, co jest najbardziej widoczne w przypadku dziewcząt i kobiet mieszkających w krajach o średnim dochodzie na obszarach wiejskich, o mniejszych osiągnięciach szkolnych i posiadających dzieci w wieku przedszkolnym (70); |
| --- | --- |

AR.

mając na uwadze, że różnice te są potwierdzone na poziomie globalnym, jako że kobiety poświęcają średnio 3,2-krotnie więcej czasu (201 dni roboczych na rok) niż mężczyźni (63 dni robocze) na nieodpłatną pracę opiekuńczą, co jest najbardziej widoczne w przypadku dziewcząt i kobiet mieszkających w krajach o średnim dochodzie na obszarach wiejskich, o mniejszych osiągnięciach szkolnych i posiadających dzieci w wieku przedszkolnym (70);

| AS. | mając na uwadze, że kobiety są nieproporcjonalnie bardziej reprezentowane wśród pracowników o krytycznym znaczeniu (w 4 z 16 innych kategorii zawodów uznanych za krytyczne ponad 50 % siły roboczej w UE stanowiły kobiety) (71), takich jak pracownicy opiekuńczy, których zadania w dużej mierze nie mogą być wykonywane zdalnie, oraz w sektorach, które najbardziej odczuły pandemię, i w związku z tym były narażone na wysokie ryzyko zarażenia, duże obciążenie pracą, zakłócenia równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz utratę zatrudnienia; mając na uwadze, że warunki pracy i życia uległy pogorszeniu w szczególności w przypadku kobiet w płatnym zatrudnieniu, posiadających małe dzieci (72); |
| --- | --- |

AS.

mając na uwadze, że kobiety są nieproporcjonalnie bardziej reprezentowane wśród pracowników o krytycznym znaczeniu (w 4 z 16 innych kategorii zawodów uznanych za krytyczne ponad 50 % siły roboczej w UE stanowiły kobiety) (71), takich jak pracownicy opiekuńczy, których zadania w dużej mierze nie mogą być wykonywane zdalnie, oraz w sektorach, które najbardziej odczuły pandemię, i w związku z tym były narażone na wysokie ryzyko zarażenia, duże obciążenie pracą, zakłócenia równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz utratę zatrudnienia; mając na uwadze, że warunki pracy i życia uległy pogorszeniu w szczególności w przypadku kobiet w płatnym zatrudnieniu, posiadających małe dzieci (72);

| AT. | mając na uwadze, że opieka pozostaje jednym z głównych obszarów powielania archetypów płci, które ulegają dodatkowemu wzmocnieniu z powodu braku inwestycji w wysokiej jakości usługi oraz z powodu uprzedzeń ze względu na płeć w innych politykach i nieproporcjonalnie wpływają na samostanowienie kobiet w życiu społecznym i zawodowym, na przykład w systemie korzyści podatkowych; |
| --- | --- |

AT.

mając na uwadze, że opieka pozostaje jednym z głównych obszarów powielania archetypów płci, które ulegają dodatkowemu wzmocnieniu z powodu braku inwestycji w wysokiej jakości usługi oraz z powodu uprzedzeń ze względu na płeć w innych politykach i nieproporcjonalnie wpływają na samostanowienie kobiet w życiu społecznym i zawodowym, na przykład w systemie korzyści podatkowych;

| AU. | mając na uwadze, że przedsiębiorstwa gospodarki społecznej mogą wykazywać znaczny potencjał i zapewniać wkład w ułatwianie ponownej integracji opiekunów na rynku pracy; |
| --- | --- |

AU.

mając na uwadze, że przedsiębiorstwa gospodarki społecznej mogą wykazywać znaczny potencjał i zapewniać wkład w ułatwianie ponownej integracji opiekunów na rynku pracy;

| AV. | mając na uwadze, że szereg państw członkowskich i regionów UE nadal nie osiągnęło celu, jakim jest zapewnienie opieki nad 90 % dzieci w wieku od trzech lat do wieku obowiązku szkolnego oraz 33 % dzieci w wieku poniżej trzech lat; mając na uwadze, że brak wystarczającej infrastruktury oferującej wysokiej jakości i dostępną opiekę nad dziećmi dla wszystkich, zwłaszcza usługi w zakresie opieki nad małymi dziećmi, dotyka w szczególności dzieci z rodzin znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, czego odzwierciedleniem jest współczynnik skolaryzacji, który jest poniżej średniej w przypadku dzieci niepełnosprawnych, dzieci romskich i dzieci z innych mniejszości, dzieci migrantów, dzieci żyjących w ubóstwie i dzieci z innych grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, które to dzieci najbardziej skorzystałyby na wczesnej opiece (73); |
| --- | --- |

AV.

mając na uwadze, że szereg państw członkowskich i regionów UE nadal nie osiągnęło celu, jakim jest zapewnienie opieki nad 90 % dzieci w wieku od trzech lat do wieku obowiązku szkolnego oraz 33 % dzieci w wieku poniżej trzech lat; mając na uwadze, że brak wystarczającej infrastruktury oferującej wysokiej jakości i dostępną opiekę nad dziećmi dla wszystkich, zwłaszcza usługi w zakresie opieki nad małymi dziećmi, dotyka w szczególności dzieci z rodzin znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, czego odzwierciedleniem jest współczynnik skolaryzacji, który jest poniżej średniej w przypadku dzieci niepełnosprawnych, dzieci romskich i dzieci z innych mniejszości, dzieci migrantów, dzieci żyjących w ubóstwie i dzieci z innych grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, które to dzieci najbardziej skorzystałyby na wczesnej opiece (73);

| AW. | mając na uwadze, że w 2020 r. 24,2 % dzieci w UE – niemal 18 mln – było zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym; mając na uwadze, że dzieci z rodzin o niskich dochodach, dzieci bezdomne, dzieci z niepełnosprawnością, dzieci ze środowisk migracyjnych, dzieci należące do mniejszości etnicznych, szczególnie dzieci romskie, dzieci przebywające w placówkach opiekuńczych, dzieci w niepewnej sytuacji rodzinnej, rodziny monoparentalne, rodziny LGBTIQ+ oraz rodziny, w których rodzice wyjechali do pracy za granicą, borykają się z poważnymi trudnościami, takimi jak dotkliwa deprywacja mieszkaniowa lub mieszkanie w przeludnionych lokalach oraz utrudnienia w dostępie do zasadniczych podstawowych usług; mając na uwadze, że dzieci z niepełnosprawnością w UE są nieproporcjonalnie częściej umieszczane w placówkach opiekuńczych niż dzieci bez niepełnosprawności i rzadziej korzystają z rozwiązań polegających na przejściu z opieki instytucjonalnej do opieki w społeczności lub w rodzinie (74); mając na uwadze, że europejska gwarancja dla dzieci jest instrumentem UE, którego celem jest zapobieganie ubóstwu i wykluczeniu społecznemu oraz zwalczanie tych zjawisk poprzez zagwarantowanie dzieciom w potrzebie bezpłatnego i skutecznego dostępu do zasadniczych usług opieki, takich jak wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem, edukacja i zajęcia w szkole, opieka zdrowotna i co najmniej jeden zdrowy posiłek w każdym dniu zajęć szkolnych, a także dzięki zapewnieniu wszystkim dzieciom w potrzebie faktycznego dostępu do zdrowego odżywiania i odpowiednich warunków mieszkaniowych (75); mając na uwadze, że dostępność edukacji oraz przystępnych cenowo i wysokiej jakości usług w zakresie opieki nad dziećmi ma kluczowe znaczenie dla osobistego rozwoju dzieci i ich dobrostanu; mając na uwadze, że istnieje wyraźny, pozytywny związek między dostępem do usług opieki nad dziećmi z jednej strony a zatrudnieniem i dochodami mężczyzn, w szczególności kobiet z drugiej strony (76); |
| --- | --- |

AW.

mając na uwadze, że w 2020 r. 24,2 % dzieci w UE – niemal 18 mln – było zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym; mając na uwadze, że dzieci z rodzin o niskich dochodach, dzieci bezdomne, dzieci z niepełnosprawnością, dzieci ze środowisk migracyjnych, dzieci należące do mniejszości etnicznych, szczególnie dzieci romskie, dzieci przebywające w placówkach opiekuńczych, dzieci w niepewnej sytuacji rodzinnej, rodziny monoparentalne, rodziny LGBTIQ+ oraz rodziny, w których rodzice wyjechali do pracy za granicą, borykają się z poważnymi trudnościami, takimi jak dotkliwa deprywacja mieszkaniowa lub mieszkanie w przeludnionych lokalach oraz utrudnienia w dostępie do zasadniczych podstawowych usług; mając na uwadze, że dzieci z niepełnosprawnością w UE są nieproporcjonalnie częściej umieszczane w placówkach opiekuńczych niż dzieci bez niepełnosprawności i rzadziej korzystają z rozwiązań polegających na przejściu z opieki instytucjonalnej do opieki w społeczności lub w rodzinie (74); mając na uwadze, że europejska gwarancja dla dzieci jest instrumentem UE, którego celem jest zapobieganie ubóstwu i wykluczeniu społecznemu oraz zwalczanie tych zjawisk poprzez zagwarantowanie dzieciom w potrzebie bezpłatnego i skutecznego dostępu do zasadniczych usług opieki, takich jak wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem, edukacja i zajęcia w szkole, opieka zdrowotna i co najmniej jeden zdrowy posiłek w każdym dniu zajęć szkolnych, a także dzięki zapewnieniu wszystkim dzieciom w potrzebie faktycznego dostępu do zdrowego odżywiania i odpowiednich warunków mieszkaniowych (75); mając na uwadze, że dostępność edukacji oraz przystępnych cenowo i wysokiej jakości usług w zakresie opieki nad dziećmi ma kluczowe znaczenie dla osobistego rozwoju dzieci i ich dobrostanu; mając na uwadze, że istnieje wyraźny, pozytywny związek między dostępem do usług opieki nad dziećmi z jednej strony a zatrudnieniem i dochodami mężczyzn, w szczególności kobiet z drugiej strony (76);

| AX. | mając na uwadze, że dostęp do usług opieki wysokiej jakości, zwłaszcza opieki długoterminowej, jest w coraz większym stopniu zależny od dochodów indywidualnych i rodzinnych, miejsca zamieszkania, dostępności usług i możliwości ich świadczenia, a także dostępności geograficznej oraz dostępnych zdolności świadczeniodawców; mając na uwadze, że zgodnie z szacunkami dwie na trzy osoby potrzebujące opieki nie mają dostępu do usług opieki, głównie ze względu na brak ich dostępności i przystępności cenowej (77); mając na uwadze, że gospodarstwa domowe o niższych dochodach, niższych poziomach wykształcenia i gospodarstwa domowe migrantów doświadczają największych trudności w dostępie do usług formalnej domowej opieki długoterminowej; mając na uwadze, że w całej UE jedna trzecia, a w pięciu państwach członkowskich nawet ponad połowa gospodarstw domowych zgłasza zapotrzebowanie na profesjonalne usługi opieki długoterminowej, ale nie może uzyskać do nich dostępu ze względów finansowych (78); mając na uwadze, że dostęp do opieki zdrowotnej i opieki powinien być skuteczny i powszechny, niezależny od warunków gospodarczych, miejsca pobytu lub sytuacji i statusu administracyjnego; mając na uwadze, że osoby o niższych dochodach stanowią także grupę, która częściej potrzebuje opieki (79); |
| --- | --- |

AX.

mając na uwadze, że dostęp do usług opieki wysokiej jakości, zwłaszcza opieki długoterminowej, jest w coraz większym stopniu zależny od dochodów indywidualnych i rodzinnych, miejsca zamieszkania, dostępności usług i możliwości ich świadczenia, a także dostępności geograficznej oraz dostępnych zdolności świadczeniodawców; mając na uwadze, że zgodnie z szacunkami dwie na trzy osoby potrzebujące opieki nie mają dostępu do usług opieki, głównie ze względu na brak ich dostępności i przystępności cenowej (77); mając na uwadze, że gospodarstwa domowe o niższych dochodach, niższych poziomach wykształcenia i gospodarstwa domowe migrantów doświadczają największych trudności w dostępie do usług formalnej domowej opieki długoterminowej; mając na uwadze, że w całej UE jedna trzecia, a w pięciu państwach członkowskich nawet ponad połowa gospodarstw domowych zgłasza zapotrzebowanie na profesjonalne usługi opieki długoterminowej, ale nie może uzyskać do nich dostępu ze względów finansowych (78); mając na uwadze, że dostęp do opieki zdrowotnej i opieki powinien być skuteczny i powszechny, niezależny od warunków gospodarczych, miejsca pobytu lub sytuacji i statusu administracyjnego; mając na uwadze, że osoby o niższych dochodach stanowią także grupę, która częściej potrzebuje opieki (79);

| AY. | mając na uwadze, że technologie cyfrowe mogą wspierać zarówno opiekunów formalnych, jak i nieformalnych oraz mogą zmniejszać doświadczane przez nich obciążenie, na przykład związane z transportem pacjentów na konsultacje, które mogłyby odbywać się online; mając na uwadze, że jak zasugerowano w badaniu Eurocarers z 2021 r., 78 % opiekunów nieformalnych nigdy nie korzystało z technologii związanych z opieką (80); mając na uwadze, że należy brać pod uwagę cyfryzację i internet rzeczy w sektorze opieki, ale nie należy całkowicie zastępować niezastąpionych interakcji międzyludzkich związanych z opieką; mając na uwadze, że należy wspierać badania i projekty pilotażowe, aby przetestować przewidywalność i skuteczność usług cyfrowych; mając na uwadze, że osoby starsze, w tym osoby korzystające z opieki, mają trudności z dostępem do usług cyfrowych; mając na uwadze, że dostęp do usług cyfrowych, w tym dostęp do umiejętności cyfrowych, należy postrzegać jako prawo osób korzystających z opieki; mając na uwadze, że drastyczne przejście na pracę zdalną ujawniło potrzebę lepszego egzekwowania, przeglądu i aktualizacji przepisów związanych z warunkami pracy w środowisku cyfrowym oraz wykorzystaniem sztucznej inteligencji w życiu zawodowym; |
| --- | --- |

AY.

mając na uwadze, że technologie cyfrowe mogą wspierać zarówno opiekunów formalnych, jak i nieformalnych oraz mogą zmniejszać doświadczane przez nich obciążenie, na przykład związane z transportem pacjentów na konsultacje, które mogłyby odbywać się online; mając na uwadze, że jak zasugerowano w badaniu Eurocarers z 2021 r., 78 % opiekunów nieformalnych nigdy nie korzystało z technologii związanych z opieką (80); mając na uwadze, że należy brać pod uwagę cyfryzację i internet rzeczy w sektorze opieki, ale nie należy całkowicie zastępować niezastąpionych interakcji międzyludzkich związanych z opieką; mając na uwadze, że należy wspierać badania i projekty pilotażowe, aby przetestować przewidywalność i skuteczność usług cyfrowych; mając na uwadze, że osoby starsze, w tym osoby korzystające z opieki, mają trudności z dostępem do usług cyfrowych; mając na uwadze, że dostęp do usług cyfrowych, w tym dostęp do umiejętności cyfrowych, należy postrzegać jako prawo osób korzystających z opieki; mając na uwadze, że drastyczne przejście na pracę zdalną ujawniło potrzebę lepszego egzekwowania, przeglądu i aktualizacji przepisów związanych z warunkami pracy w środowisku cyfrowym oraz wykorzystaniem sztucznej inteligencji w życiu zawodowym;

| AZ. | mając na uwadze, że kobiety doświadczające dyskryminacji krzyżowej stoją przed dodatkowymi barierami w dostępie do opieki zdrowotnej i usług opieki, a szczególną uwagę należy zwrócić na zajęcie się skutkami ukrytych uprzedzeń w dostępie do usług prywatnych i publicznych, wynikających z utrzymujących się stereotypów i niewystarczającej reprezentacji niektórych grup w tych instytucjach; |
| --- | --- |

AZ.

mając na uwadze, że kobiety doświadczające dyskryminacji krzyżowej stoją przed dodatkowymi barierami w dostępie do opieki zdrowotnej i usług opieki, a szczególną uwagę należy zwrócić na zajęcie się skutkami ukrytych uprzedzeń w dostępie do usług prywatnych i publicznych, wynikających z utrzymujących się stereotypów i niewystarczającej reprezentacji niektórych grup w tych instytucjach;

| BA. | mając na uwadze, że szczególną uwagę należy zwracać na osoby w podeszłym wieku, aby w razie potrzeby pomóc osobom tracącym samodzielność i zapobiec ich izolacji; |
| --- | --- |

BA.

mając na uwadze, że szczególną uwagę należy zwracać na osoby w podeszłym wieku, aby w razie potrzeby pomóc osobom tracącym samodzielność i zapobiec ich izolacji;

| BB. | mając na uwadze, że należy brać pod uwagę znaczenie prewencji i rehabilitacji geriatrycznej na rzecz zdrowego i godnego starzenia się; |
| --- | --- |

BB.

mając na uwadze, że należy brać pod uwagę znaczenie prewencji i rehabilitacji geriatrycznej na rzecz zdrowego i godnego starzenia się;

| BC. | mając na uwadze, że istnieje potrzeba przekształcenia opieki pielęgnacyjnej w drodze świadczenia przystępnego cenowo, lub w miarę możliwości bezpłatnego domowego wsparcia pielęgnacyjnego; |
| --- | --- |

BC.

mając na uwadze, że istnieje potrzeba przekształcenia opieki pielęgnacyjnej w drodze świadczenia przystępnego cenowo, lub w miarę możliwości bezpłatnego domowego wsparcia pielęgnacyjnego;

| BD. | mając na uwadze, że zwiększone inwestycje w gospodarkę usług opiekuńczych zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju stworzyłyby niemal 300 mln dodatkowych miejsc pracy na świecie do 2035 r. (81); mając na uwadze, że liczba ta obejmowałaby 96 mln bezpośrednich miejsc pracy w opiece nad dziećmi, 136 mln bezpośrednich miejsc pracy w opiece długoterminowej i 67 mln pośrednich miejsc pracy w sektorach nieopiekuńczych; mając na uwadze, że tworzenie miejsc pracy na tym poziomie wymagałoby inwestycji w wysokości 3,2 % światowego PKB, z uwzględnieniem łącznych kosztów minus dochody podatkowe (82); mając na uwadze, że zgodnie z szacunkami Komisji Europejskiej do 2030 r. w sektorze opiekuńczym w UE oczekuje się powstania 8 mln nowych miejsc pracy (83); |
| --- | --- |

BD.

mając na uwadze, że zwiększone inwestycje w gospodarkę usług opiekuńczych zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju stworzyłyby niemal 300 mln dodatkowych miejsc pracy na świecie do 2035 r. (81); mając na uwadze, że liczba ta obejmowałaby 96 mln bezpośrednich miejsc pracy w opiece nad dziećmi, 136 mln bezpośrednich miejsc pracy w opiece długoterminowej i 67 mln pośrednich miejsc pracy w sektorach nieopiekuńczych; mając na uwadze, że tworzenie miejsc pracy na tym poziomie wymagałoby inwestycji w wysokości 3,2 % światowego PKB, z uwzględnieniem łącznych kosztów minus dochody podatkowe (82); mając na uwadze, że zgodnie z szacunkami Komisji Europejskiej do 2030 r. w sektorze opiekuńczym w UE oczekuje się powstania 8 mln nowych miejsc pracy (83);

| BE. | mając na uwadze, że zmiany demograficzne i towarzyszące im starzenie się społeczeństwa zwiększą zapotrzebowanie na usługi opieki; mając na uwadze, że zawody opiekuńcze z małym prawdopodobieństwem zostaną zastąpione lub ograniczone automatyzacją; mając na uwadze, że powinno to motywować UE i państwa członkowskie do inwestowania w gospodarkę usług opiekuńczych jako obiecujący sektor tworzący miejsca pracy, w ramach transformacji cyfrowej, aby zwiększyć liczbę wykwalifikowanych pracowników i przyciągnąć więcej osób do sektora; |
| --- | --- |

BE.

mając na uwadze, że zmiany demograficzne i towarzyszące im starzenie się społeczeństwa zwiększą zapotrzebowanie na usługi opieki; mając na uwadze, że zawody opiekuńcze z małym prawdopodobieństwem zostaną zastąpione lub ograniczone automatyzacją; mając na uwadze, że powinno to motywować UE i państwa członkowskie do inwestowania w gospodarkę usług opiekuńczych jako obiecujący sektor tworzący miejsca pracy, w ramach transformacji cyfrowej, aby zwiększyć liczbę wykwalifikowanych pracowników i przyciągnąć więcej osób do sektora;

| BF. | mając na uwadze, że normy jakości w opiece, w szczególności dla usług opieki społecznej, nie istnieją lub są nieodpowiednie; |
| --- | --- |

BF.

mając na uwadze, że normy jakości w opiece, w szczególności dla usług opieki społecznej, nie istnieją lub są nieodpowiednie;

| BG. | mając na uwadze, że sektor opiekuńczy potrzebuje znacznych inwestycji, zasobów i reform; mając na uwadze, że w 2018 r. szacowana roczna luka inwestycyjna w zakresie infrastruktury społecznej w Europie wynosiła 100–150 mld EUR (84); mając na uwadze, że w sprawozdaniu w sprawie starzenia się z 2021 r. prognozuje się wzrost wydatków publicznych potrzebnych na pokrycie kosztów długoterminowej opieki i wsparcia do 2,9 % PKB rocznie w 2070 r., w porównaniu z 1,7 % w 2016 r., podczas gdy scenariusz „zdrowego starzenia się” może istotnie obniżyć te koszty, a pełne zaspokojenie potrzeb w zakresie opieki długoterminowej znacznie je zwiększa; |
| --- | --- |

BG.

mając na uwadze, że sektor opiekuńczy potrzebuje znacznych inwestycji, zasobów i reform; mając na uwadze, że w 2018 r. szacowana roczna luka inwestycyjna w zakresie infrastruktury społecznej w Europie wynosiła 100–150 mld EUR (84); mając na uwadze, że w sprawozdaniu w sprawie starzenia się z 2021 r. prognozuje się wzrost wydatków publicznych potrzebnych na pokrycie kosztów długoterminowej opieki i wsparcia do 2,9 % PKB rocznie w 2070 r., w porównaniu z 1,7 % w 2016 r., podczas gdy scenariusz „zdrowego starzenia się” może istotnie obniżyć te koszty, a pełne zaspokojenie potrzeb w zakresie opieki długoterminowej znacznie je zwiększa;

| BH. | mając na uwadze, że kluczowe znaczenie ma zrozumienie interakcji między opieką formalną i nieformalną; mając na uwadze, że usługi opieki formalnej mogą zapewniać wsparcie opiekunom nieformalnym, na przykład przez umożliwienie im wzięcia urlopu oraz zapewnienie im szkolenia; mając na uwadze, że brak oficjalnego uznawania opiekunów nieformalnych oraz powiązany brak danych na ich temat i na temat ich potrzeb stanowią przeszkodę dla tej interakcji; |
| --- | --- |

BH.

mając na uwadze, że kluczowe znaczenie ma zrozumienie interakcji między opieką formalną i nieformalną; mając na uwadze, że usługi opieki formalnej mogą zapewniać wsparcie opiekunom nieformalnym, na przykład przez umożliwienie im wzięcia urlopu oraz zapewnienie im szkolenia; mając na uwadze, że brak oficjalnego uznawania opiekunów nieformalnych oraz powiązany brak danych na ich temat i na temat ich potrzeb stanowią przeszkodę dla tej interakcji;

| BI. | mając na uwadze, że świadczenie opieki zależy od dobrze finansowanych i odpowiednio funkcjonujących usług publicznych i systemów ochrony socjalnej; |
| --- | --- |

BI.

mając na uwadze, że świadczenie opieki zależy od dobrze finansowanych i odpowiednio funkcjonujących usług publicznych i systemów ochrony socjalnej;

| BJ. | mając na uwadze, że istnieje duża różnorodność w grupie opiekunów nieformalnych; mając na uwadze, że ich potrzeby są różne w zależności od kontekstu społeczno-gospodarczego, ich uczestnictwa w rynku pracy, potrzeb osób korzystających ze świadczonej przez nich opieki oraz czasu poświęcanego na opiekę nad osobami niesamodzielnymi; |
| --- | --- |

BJ.

mając na uwadze, że istnieje duża różnorodność w grupie opiekunów nieformalnych; mając na uwadze, że ich potrzeby są różne w zależności od kontekstu społeczno-gospodarczego, ich uczestnictwa w rynku pracy, potrzeb osób korzystających ze świadczonej przez nich opieki oraz czasu poświęcanego na opiekę nad osobami niesamodzielnymi;

| BK. | mając na uwadze, że choroby neurodegeneracyjne, takie jak choroba Alzheimera i inne formy zaburzeń pamięci, są nadal niedostatecznie diagnozowane w większości krajów europejskich; mając na uwadze, że istnieje wyraźne wskazanie, że obecna liczba 9 mln przypadków osób z demencją podwoi się do 2050 r.; mając na uwadze, że kobiety w dalszym ciągu na niewspółmiernie większą skalę są dotknięte demencją (85); |
| --- | --- |

BK.

mając na uwadze, że choroby neurodegeneracyjne, takie jak choroba Alzheimera i inne formy zaburzeń pamięci, są nadal niedostatecznie diagnozowane w większości krajów europejskich; mając na uwadze, że istnieje wyraźne wskazanie, że obecna liczba 9 mln przypadków osób z demencją podwoi się do 2050 r.; mając na uwadze, że kobiety w dalszym ciągu na niewspółmiernie większą skalę są dotknięte demencją (85);

| BL. | mając na uwadze, że w lutym 2021 r. Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich wszczęła z własnej inicjatywy dochodzenie w sprawie roli Komisji w procesie deinstytucjonalizacji w UE i skupiła się na wypełnianiu przez Komisję obowiązku zapewnienia, by państwa członkowskie korzystały z funduszy UE w sposób promujący odejście od instytucji opieki rezydencjalnej w kierunku niezależnego życia i uczestnictwa w życiu wspólnoty; |
| --- | --- |

BL.

mając na uwadze, że w lutym 2021 r. Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich wszczęła z własnej inicjatywy dochodzenie w sprawie roli Komisji w procesie deinstytucjonalizacji w UE i skupiła się na wypełnianiu przez Komisję obowiązku zapewnienia, by państwa członkowskie korzystały z funduszy UE w sposób promujący odejście od instytucji opieki rezydencjalnej w kierunku niezależnego życia i uczestnictwa w życiu wspólnoty;

| BM. | mając na uwadze, że mechanizm przewidziany w dyrektywie z 2001 r. w sprawie tymczasowej ochrony został uruchomiony po raz pierwszy w odpowiedzi na masowy napływ uchodźców, przede wszystkim kobiet z dziećmi i innymi osobami niesamodzielnymi, uciekających przed wojną w Ukrainie, aby zagwarantować osobom przesiedlonym równy dostęp do rynku pracy i mieszkań, pomocy medycznej i edukacji dla dzieci; mając na uwadze, że aktywacja wspomnianego mechanizmu wywrze bezpośredni wpływ na sektor opiekuńczy, gdyż doprowadzi do wzrostu liczby osób w UE potrzebujących kompleksowej i spersonalizowanej opieki, ale także liczby opiekunów zarówno nieformalnych, jak i formalnych; |
| --- | --- |

BM.

mając na uwadze, że mechanizm przewidziany w dyrektywie z 2001 r. w sprawie tymczasowej ochrony został uruchomiony po raz pierwszy w odpowiedzi na masowy napływ uchodźców, przede wszystkim kobiet z dziećmi i innymi osobami niesamodzielnymi, uciekających przed wojną w Ukrainie, aby zagwarantować osobom przesiedlonym równy dostęp do rynku pracy i mieszkań, pomocy medycznej i edukacji dla dzieci; mając na uwadze, że aktywacja wspomnianego mechanizmu wywrze bezpośredni wpływ na sektor opiekuńczy, gdyż doprowadzi do wzrostu liczby osób w UE potrzebujących kompleksowej i spersonalizowanej opieki, ale także liczby opiekunów zarówno nieformalnych, jak i formalnych;

| BN. | mając na uwadze, że dane na temat jakości usług opieki są prawie wyłącznie oparte na niestandardowych badaniach zadowolenia klientów; |
| --- | --- |

BN.

mając na uwadze, że dane na temat jakości usług opieki są prawie wyłącznie oparte na niestandardowych badaniach zadowolenia klientów;

| BO. | mając na uwadze, że trudności związane z zapewnianiem odpowiedniego, godnego i przystępnego cenowo zakwaterowania, w szczególności dla osób starszych, osób stanu wolnego, osób z niepełnosprawnościami, osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym, rodzin z małymi dziećmi i osób samotnie wychowujących dzieci, znacznie utrudniają dostęp do wysokiej jakości usług opieki; |
| --- | --- |

BO.

mając na uwadze, że trudności związane z zapewnianiem odpowiedniego, godnego i przystępnego cenowo zakwaterowania, w szczególności dla osób starszych, osób stanu wolnego, osób z niepełnosprawnościami, osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym, rodzin z małymi dziećmi i osób samotnie wychowujących dzieci, znacznie utrudniają dostęp do wysokiej jakości usług opieki;

| BP. | mając na uwadze, że w 11 państwach OECD mediana wynagrodzeń pracowników w obszarze opieki długoterminowej wynosi jedynie 9 EUR na godzinę, podczas gdy wynagrodzenie pracowników szpitali – z których większość stanowią mężczyźni – wynosiło średnio 14 EUR na godzinę (86); |
| --- | --- |

BP.

mając na uwadze, że w 11 państwach OECD mediana wynagrodzeń pracowników w obszarze opieki długoterminowej wynosi jedynie 9 EUR na godzinę, podczas gdy wynagrodzenie pracowników szpitali – z których większość stanowią mężczyźni – wynosiło średnio 14 EUR na godzinę (86);

| BQ. | mając na uwadze, że ponad połowa pracowników opiekuńczych twierdzi, iż nie zarabia wystarczająco dużo, by zaspokoić podstawowe potrzeby takie jak zakwaterowanie i żywność, a 31 % nie posiada odpowiedniego dostępu do środków ochrony indywidualnej (87); |
| --- | --- |

BQ.

mając na uwadze, że ponad połowa pracowników opiekuńczych twierdzi, iż nie zarabia wystarczająco dużo, by zaspokoić podstawowe potrzeby takie jak zakwaterowanie i żywność, a 31 % nie posiada odpowiedniego dostępu do środków ochrony indywidualnej (87);

| BR. | mając na uwadze, że zarobki większości pracowników opiekuńczych nie zapewniają godnych warunków życia dla nich samych i ich rodzin (88); |
| --- | --- |

BR.

mając na uwadze, że zarobki większości pracowników opiekuńczych nie zapewniają godnych warunków życia dla nich samych i ich rodzin (88);

Europa, która się troszczy

| 1. | zauważa, że zasadnicze znaczenie ma zapewnienie godności, niezależności, autonomii, dobrostanu i uczestnictwa w życiu społecznym poprzez wysokiej jakości opiekę przez całe życie, począwszy od wczesnej opieki nad dzieckiem i edukacji, po usługi opieki nad osobami starszymi i wsparcie dla osób niepełnosprawnych, przy czym należy pamiętać, że ludzie są współzależni i że każdy może potrzebować opieki w pewnym momencie swojego życia; |
| --- | --- |

1.

| 2. | podkreśla znaczenie dostępności opieki publicznej oraz jakości, dostępności, przystępności cenowej i adekwatności opieki, a także że wszystkie osoby potrzebujące opieki i ich opiekunowie powinni mieć prawo do rzeczywistego wyboru usług opiekuńczych odpowiednich dla nich i ich rodzin oraz formy tych usług (opieka rodzinna, opieka środowiskowa, opieka skoncentrowana na pacjencie, opieka zindywidualizowana lub inne formy opieki), miejsca świadczenia i intensywności opieki, ze szczególnym uwzględnieniem świadczenia i dostępu w przypadku osób mieszkających na obszarach oddalonych (433), takich jak obszary wiejskie lub regiony najbardziej oddalone; uważa, że inwestycje w świadczenie wysokiej jakości usług publicznych i społecznych są kluczowymi czynnikami zapobiegającymi przenoszeniu niekorzystnej sytuacji z pokolenia na pokolenie; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zauważa, że opiekę i zróżnicowane podejście polityczne do niej należy opracowywać i przeformułowywać w zależności od indywidualnych potrzeb; uznaje, że modele i wzorce organizowania opieki są zróżnicowane w państwach członkowskich, oraz podkreśla prawo każdej osoby do wyboru najodpowiedniejszych usług opiekuńczych o najlepszej jakości w zależności od indywidualnej sytuacji oraz potrzebę zagwarantowania tego przez państwa członkowskie i UE we wszystkich obszarach polityki; podkreśla, że zgodnie z zasadą nr 18 Europejskiego filaru praw socjalnych „każdy ma prawo do przystępnych cenowo i dobrej jakości usług opieki długoterminowej, w szczególności usług opieki rodzinnej i środowiskowej”, oraz że aby zasada ta była wcielana w życie, opiekę należy rozszerzyć; |
| --- | --- |

3.

| 4. | zauważa, że kobiety stanowią większość siły roboczej (76 %) w sektorze formalnej opieki i wykonują główną część nieformalnej pracy opiekuńczej, a jednocześnie stanowią większość osób korzystających z opieki, że opieka pozostaje niedoceniana, nieuznawana i gwarantuje niedostateczną rekompensatę finansową dla opiekunów lub często w ogóle jej nie gwarantuje, oraz że zaniżanie wartości opieki pod względem wynagrodzenia, warunków pracy i braku widoczności jest ściśle związane z feminizacją sektora ze względu na wysoki odsetek kobiet pracujących w formalnej i nieformalnej opiece; podkreśla, że aspekt płci musi być brany pod uwagę przy opracowywaniu strategii i polityki w zakresie opieki; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wyraża zaniepokojenie wpływem ograniczeń strukturalnych i finansowych na rodzaj usług opiekuńczych dostępnych dla osób zainteresowanych oraz uznaje, że integracja opieki w całej Europie jest ograniczona ze względu na brak odpowiednich zachęt i struktur; |
| --- | --- |

5.

| 6. | podkreśla znaczenie zintegrowanego i opartego na prawach podejścia do wspólnych europejskich działań w zakresie opieki, w którym w równym stopniu uwzględnia się fizyczne, psychiczne, psychologiczne, społeczne i osobiste potrzeby ludzi oraz potrzeby gospodarstw domowych; podkreśla znaczenie utorowania drogi dla bardziej spójnego podejścia do systemów opieki zdrowotnej i społecznej, a także między opieką formalną i nieformalną oraz do koordynacji między lokalną, regionalną i krajową polityką w zakresie opieki w państwach członkowskich UE przy uwzględnieniu integracji horyzontalnej i sektorowej; |
| --- | --- |

6.

| 7. | podkreśla konieczność opracowania ambitnej europejskiej strategii w zakresie opieki sprzyjającej włączeniu społecznemu, która to strategia zapewni równy dostęp do opieki dla wszystkich, ze szczególnym uwzględnieniem osób znajdujących się w trudnej sytuacji, oraz przyczyni się do sprawiedliwości społecznej; |
| --- | --- |

7.

| 8. | uważa, że kluczowe znaczenie ma zapobieganie; wzywa do uwzględnienia prewencji pierwotnej i wtórnej oraz prewencji trzeciego stopnia (89), w tym odpowiedniego wykorzystania kształcenia i informacji, badań przesiewowych, wczesnego wykrywania, profilaktyki i odpowiednich działań następczych w odniesieniu do chorób niezakaźnych, jako elementów całościowej europejskiej strategii na rzecz opieki; wzywa Komisję do przyjęcia kompleksowego i całościowego podejścia do opieki; |
| --- | --- |

8.

| 9. | wzywa Komisję do wzmocnienia odporności UE i budowania zdolności w przypadku kryzysów zdrowotnych; wzywa Komisję do promowania badań naukowych i innowacji poprzez określenie obszarów priorytetowych dla przyszłych badań naukowych i rozwojowych w oparciu o obecne i przyszłe choroby, a także dalszy rozwój możliwości związanych z sektorem opieki, w tym dla podmiotów prywatnych; |
| --- | --- |

9.

| 10. | podkreśla, że celem wszystkich działań UE w dziedzinie opieki, rynków pracy i usług społecznych powinno być promowanie modelu równości pod względem podejmowania pracy zarobkowej i świadczenia opieki, w którym kobiety i mężczyźni angażują się w równym stopniu w płatną pracę na rynku pracy, jak i pracę nieodpłatną związaną z wykonywaniem obowiązków domowych i opiekuńczych; przypomina, że ważne jest uwzględnianie aspektu płci we wszystkich strategiach politycznych; |
| --- | --- |

10.

| 11. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do inwestowania w sektor opieki, do wzmocnienia i zapewnienia trwałych, zwiększonych i odpowiednich inwestycji i finansowania w celu zagwarantowania osobom potrzebującym opieki równego dostępu do przystępnej cenowo i dysponującej odpowiednim personelem wysokiej jakości opieki i do usług dla gospodarstw domowych, a także aktywnego i satysfakcjonującego życia zawodowego dla opiekunów przy odpowiednim wynagrodzeniu zapewniającym godne życie i możliwości kariery w tym sektorze poprzez certyfikację i walidację umiejętności; |
| --- | --- |

11.

| 12. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do poprawy dostępności finansowania wszystkich rodzajów usług opiekuńczych oraz do jak najlepszego wykorzystania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na inwestycje w opiekę nad dziećmi i opiekę nad osobami starszymi i innymi osobami potrzebującymi opieki za pośrednictwem EFS+, InvestEU i innych instrumentów finansowych zachęcających do inwestycji społecznych, a także Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, Programu UE dla zdrowia oraz europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z myślą o inwestowaniu w opiekę gwarantowaną publicznie, a także do ułatwiania dostępu do przystępnych cenowo usług dla wszystkich; wzywa Komisję do przewidzenia i tworzenia synergii w odniesieniu do równouprawnienia płci, włączenia osób ze słabszych grup społecznych oraz standardów określonych dla inwestycji w transformację cyfrową i ekologiczną, na przykład w celu wspierania ekologizacji opieki i projektów opieki oraz rozpoczęcia inicjatywy na rzecz opieki zrównoważonej środowiskowo, gdyż należy rozumieć, że infrastruktura opiekuńcza ma znaczący negatywny wpływ na środowisko, którym należy się zająć i który należy łagodzić z poszanowaniem zasad przewodnich; wzywa Komisję do opracowania wytycznych i planu działania na rzecz standardów dla państw członkowskich w tym zakresie; wzywa Europejski Bank Inwestycyjny, by w ramach realizacji swojej własnej strategii dotyczącej równości płci oraz wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet rozważył uwzględnienie w swoim rocznym budżecie rozwoju sektora opieki i gospodarki usług opiekuńczych; |
| --- | --- |

12.

| 13. | wzywa do opracowania specjalnego pakietu inwestycyjnego w celu promowania unijnego sektora opieki i gospodarki usług opiekuńczych, a także zapewnienia koordynacji między różnymi programami i inicjatywami na rzecz skutecznego wdrożenia strategii; ponownie apeluje o opracowanie w WRF i powiązanych programach narzędzi sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci, które umożliwią śledzenie konkretnego finansowania przeznaczonego na promowanie równości płci; |
| --- | --- |

13.

| 14. | przypomina o obowiązkach i zobowiązaniach UE i państw członkowskich w zakresie przejścia ze struktur instytucjonalnych opartych na segregacji do opieki środowiskowej i rodzinnej oraz promowania różnych modeli samodzielnego życia i wsparcia; wzywa państwa członkowskie do wykorzystania dostępnych funduszy europejskich i krajowych do przyspieszenia tej transformacji oraz do wspierania indywidualnej autonomii i samodzielnego życia poprzez wspieranie sposobów zwiększania niezależności, takich jak dostosowanie warunków domowych lub instalacja cyfrowych systemów wykrywania i technologii wspomagających w domu, przy pełnym poszanowaniu postanowień i celów Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; wzywa Komisję do podjęcia skutecznych środków w celu dopilnowania, by fundusze UE były wykorzystywane do przejścia z opieki zinstytucjonalizowanej na opiekę środowiskową i rodzinną, przy jednoczesnym zapewnieniu opieki rodzinnej w całej jej różnorodności; |
| --- | --- |

14.

| 15. | podkreśla, że w celu ograniczenia pracy nierejestrowanej w opiece formalnej istotne jest zapewnienie finansowania publicznego osobom faktycznie świadczącym usługi opieki w ramach systemów zabezpieczenia społecznego lub wydatków podatkowych, co sprawi, że legalnie i uczciwie świadczone usługi opiekuńcze będą przystępne cenowo; |
| --- | --- |

15.

| 16. | wzywa państwa członkowskie, by zapewniły powszechne zabezpieczenie zdrowotne, zwiększyły inwestycje w opiekę zdrowotną oraz priorytetowo traktowały finansowanie opieki środowiskowej i podstawowej; wzywa państwa członkowskie, by w trybie pilnym usunęły istniejące bariery w opiece zdrowotnej dla wszystkich, w tym dla migrantów nieposiadających dokumentów, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet doświadczających dyskryminacji krzyżowej; apeluje o zapewnienie wyższych i sprawiedliwych płac oraz godnych warunków pracy dla pracowników opieki, asystentów opieki zdrowotnej i innego personelu pomocniczego; |
| --- | --- |

16.

| 17. | podkreśla, że znaczna część modeli opieki, usług i placówek opieki opiera się na zinstytucjonalizowanym, przestarzałym modelu niespełniającym nowoczesnych kryteriów jakości i nie zaspokaja fizycznych, społecznych i psychologicznych potrzeb i życzeń osób korzystających z opieki; podkreśla, że osoby potrzebujące opieki powinny znajdować się w centrum planów w zakresie opieki na wszystkich etapach opracowywania, wdrażania i oceny polityki i usług w zakresie opieki, a to poprzez badanie innowacyjnych rozwiązań, nowych modeli i narzędzi świadczenia opieki, promowanie włączenia społecznego i wielopokoleniowego zrozumienia indywidualnych potrzeb osób potrzebujących opieki, przy czym celem powinno być przejście od opieki instytucjonalnej do opieki rodzinnej i środowiskowej oraz promowanie różnych modeli samodzielnego życia i wsparcia; |
| --- | --- |

17.

| 18. | uważa, że skoncentrowana na osobie i zindywidualizowana opieka jest niezbędna do zapewnienia godnego traktowania osób korzystających z opieki i ich opiekunów, a także do pełnego ich włączenia do społeczności i uczestnictwa w jej życiu; podkreśla, że przejście na podejście skoncentrowane na jednostce wymaga większej integracji opieki w celu stworzenia bardziej holistycznych rodzajów opieki, poprawy świadczeń dla osób korzystających z opieki, a także poprawy jakości opieki; |
| --- | --- |

18.

| 19. | podkreśla potrzebę pełnego wykorzystania rozwiązań cyfrowych w celu wspierania osób potrzebujących opieki w prowadzeniu niezależnego i samodzielnego życia, potrzebę poprawy poszanowania ich prawa do samostanowienia, a także potrzebę rozwijania autonomii zarówno w przypadku pracowników sektora opieki, jak i osób korzystających z opieki, a to w ramach zindywidualizowanego podejścia do projektowania i budżetowania opieki, w tym dostosowanej do potrzeb opieki zdrowotnej i opieki ukierunkowanej na osobę za pomocą odpowiednich narzędzi, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiej jakości kontaktów z ludźmi dla osób potrzebujących opieki i wsparcia; |
| --- | --- |

19.

| 20. | uważa, że przy opracowywaniu usług opiekuńczych należy uwzględniać wszystkie kategorie użytkowników i różnice między nimi; uważa, że na planujących, programujących i świadczących usługi opiekuńcze spoczywa odpowiedzialność za rozpoznanie tych potrzeb i wzmocnienie pozycji osób korzystających z usług oraz za uświadamianie, jakie znaczenie ma podejście ukierunkowane na użytkownika podczas opracowywania usług, a także że usługi opieki nad osobami starszymi i osobami z niepełnosprawnościami muszą być planowane i opracowywane z udziałem użytkowników; |
| --- | --- |

20.

| 21. | wzywa państwa członkowskie do wymiany informacji i najlepszych praktyk w celu opracowania wspólnych europejskich ram jakości opieki formalnej i nieformalnej opartych na prawie do niezależności, autonomii i dobrostanu oraz inspirowanych m.in. ramami WHO mającymi na celu wspieranie państw w osiągnięciu zintegrowanego kontinuum opieki długoterminowej, obejmujących wszystkie systemy opieki, ułatwiających pozytywną konwergencję społeczną, gwarantujących równe prawa wszystkim obywatelom i poprawiających jakość życia; |
| --- | --- |

21.

| 22. | wzywa Komisję, by wspierała państwa członkowskie w ulepszaniu ich infrastruktur gromadzenia danych zgodnie z tymi ramami jakości; |
| --- | --- |

22.

| 23. | wzywa ponadto do wymiany najlepszych praktyk dotyczących najlepszego sposobu wspierania grup o szczególnych potrzebach w zakresie opieki (takich jak rodzice samotnie wychowujący dzieci, czyli głównie kobiety, rodzice z dziećmi cierpiącymi na poważne choroby oraz osoby starsze); |
| --- | --- |

23.

| 24. | podkreśla, że wzrost zapotrzebowania na opiekę wymaga wspólnego podejścia UE, i apeluje o opracowanie konkretnej europejskiej strategii profilaktycznej opieki zdrowotnej jako elementu rozwiązania problemu rosnącej presji na system opieki zdrowotnej; zauważa, że usługi opiekuńcze powinny być rozwijane w taki sposób, aby zwiększyć ciągłość opieki, profilaktyczną opiekę zdrowotną, rehabilitację i samodzielne życie, oraz podkreśla znaczenie programów promowania zdrowia i edukacji zdrowotnej przez całe życie, profilaktyki i regularnych badań, a także skuteczniejszych programów opieki zdrowotnej w celu stymulowania procesu starzenia się w dobrym zdrowiu; wzywa Komisję i państwa członkowskie do aktywnego zaangażowania się w ramach ogłoszonej przez WHO „Dekady starzenia się w dobrym zdrowiu” poprzez opracowanie w UE planów dotyczących starzenia się w dobrym zdrowiu, które obejmą dostęp do usług zdrowotnych i opiekuńczych, oraz strategii promowania zdrowia i profilaktyki; |
| --- | --- |

24.

| 25. | wzywa Komisję do objęcia przewodnictwa w dziedzinie opieki poprzez wyznaczenie ambitnych celów na szczeblu UE w zakresie finansowania, dostępu, jakości, skuteczności i trwałości usług opieki w porozumieniu z państwami członkowskimi oraz z odpowiednimi zainteresowanymi stronami włącznie z partnerami społecznymi, a także do opracowania ujednoliconych definicji i wskaźników służących ocenie tych celów w odniesieniu do dzieci, osób starszych lub osób z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

25.

| 26. | podkreśla, że potrzebna jest tablica wskaźników pozwalająca monitorować wprowadzanie w życie prawa do wysokiej jakości opieki w kontekście publicznym, prywatnym, formalnym i nieformalnym; |
| --- | --- |

26.

| 27. | przypomina, że UE powinna wykorzystać opracowane przez MOP ramy 5R dotyczące godnej pracy opiekuńczej (uznawać, ograniczać i rozkładać nieodpłatną pracę opiekuńczą, wynagradzać odpłatną pracę opiekuńczą) równocześnie z zagwarantowaniem reprezentacji pracowników opiekuńczych, dialogu społecznego i rokowań zbiorowych; |
| --- | --- |

27.

| 28. | przypomina, że należy poczynić postępy w zmierzaniu ku gospodarce usług opiekuńczych, która stosuje zintegrowane, całościowe i uwzględniające aspekt płci podejście do opieki przez całe życie; podkreśla, że postępy te powinny obejmować środki ustawodawcze i inwestycje na szczeblu UE mające na celu promowanie godziwych warunków pracy i atrakcyjności pracy w sektorze opieki; |
| --- | --- |

28.

| 29. | zwraca uwagę, że ważne jest, by w sprawozdaniu końcowym Konferencji w sprawie przyszłości Europy podkreślić potrzebę przyjęcia europejskiego podejścia do opieki, ponieważ opieka jest sektorem kluczowym dla przyszłości Europy; |
| --- | --- |

29.

| 30. | wzywa Komisję do przedstawienia ambitnej, solidnej i dostosowanej do przyszłych wyzwań europejskiej strategii w dziedzinie opieki, która byłaby oparta na prawie każdego człowieka do przystępnej cenowo i dostępnej opieki wysokiej jakości, a także na innych zasadach określonych w Europejskim filarze praw socjalnych i dokumentach strategicznych UE, oraz uwzględniałaby indywidualne prawa i potrzeby zarówno osób korzystających z opieki, jak i opiekunów, jak również obejmowałaby całe życie i była ukierunkowana na potrzeby ludzi w krytycznych okresach całego ich życia i odpowiadała na te potrzeby oraz stanowiła podstawę ciągłości usług opiekuńczych przez całe życie i sprzyjała solidarności między pokoleniami; |
| --- | --- |

30.

| 31. | podkreśla, że strategia ta powinna opierać się na wiarygodnych, kompleksowych i porównywalnych danych, publicznie dostępnych, dotyczących sytuacji i kategorii opiekunów i osób korzystających z opieki, zdezagregowanych według płci, wieku, narodowości, pochodzenia etnicznego (90), niepełnosprawności, statusu społeczno-ekonomicznego, dostępności i przystępności cenowej, rodzaju świadczonej lub otrzymywanej opieki oraz różnych kontekstów opieki (prywatnej lub publicznej, instytucjonalnej, rodzinnej lub środowiskowej) oraz obejmować konkretne i postępowe cele wraz z harmonogramem i wskaźnikami służącymi ocenie postępów i eliminowaniu nierówności z uwzględnieniem zapotrzebowania na opiekę w społeczeństwach europejskich; ponawia apel do Komisji i państw członkowskich o aktualizację ram statystycznych dotyczących gromadzenia wiarygodnych, porównywalnych i zdezagregowanych danych przy jednoczesnym zapewnieniu pełnego poszanowania norm prywatności i praw podstawowych; wzywa Komisję, by opracowała centralnie zarządzane szczegółowe badania zużywanego czasu, zdezagregowane według wyżej wymienionych kryteriów, co pozwoli ocenić wartość nieodpłatnej pracy we wszystkich państwach członkowskich; |
| --- | --- |

31.

| 32. | podkreśla, że podczas przygotowywania europejskiej strategii w dziedzinie opieki trzeba konsultować się ze wszystkimi odpowiednimi zainteresowanymi stronami na szczeblu unijnym, krajowym i lokalnym, w tym z przedstawicielami nieformalnych opiekunów i organizacjami pacjentów, aby uwzględnić rozmaitość ich sytuacji i potrzeb, oraz zaznacza, że strategia powinna określać grupy docelowe; |
| --- | --- |

32.

| 33. | wzywa Komisję, by w europejskiej strategii w dziedzinie opieki uwzględniła kompleksowe środki zwalczania przemocy i molestowania, a w szczególności zwalczania wszelkich form nadużyć wobec osób starszych i wykorzystywania opiekunów, aby walczyć z takimi niepokojącymi zjawiskami jak nieudzielanie pomocy, zaniedbywanie i nieuzasadnione używanie fizycznych lub chemicznych środków przymusu, zwłaszcza w kontekście opieki i pomocy długoterminowej; wzywa państwa członkowskie, by opracowały szkolenia dla opiekunów nieformalnych i formalnych, aby zapobiegać związanej z opieką przemocy i molestowaniu, zakazać ich i je zwalczać, a także by stworzyć niezależne i skuteczne mechanizmy zgłaszania takich przypadków i dochodzenia roszczeń; |
| --- | --- |

33.

| 34. | wzywa państwa członkowskie do zadbania o to, by zaplanowane inwestycje w gospodarkę usług opiekuńczych zostały uwzględnione w (zmienionych) krajowych planach odbudowy i zwiększania odporności, funduszach spójności i we wszystkich innych odnośnych instrumentach finansowych UE; |
| --- | --- |

34.

| 35. | podkreśla, że nowo powstająca srebrna gospodarka może stać się jedną z głównych sił napędowych gospodarki, szczególnie na obszarach wiejskich, i może stworzyć sektorom opieki zdrowotnej i opieki długoterminowej szansę na świadczenie opieki wysokiej jakości w skuteczniejszy sposób; |
| --- | --- |

35.

| 36. | wzywa Komisję, by ustanowiła unijny Dzień Równej Opieki przypadający w każdy dzień przestępny 29 lutego, aby uświadomić niedocenienie i brak widoczności opieki i opiekunów w europejskich społeczeństwach; |
| --- | --- |

36.

| 37. | apeluje do Komisji i państw członkowskich, aby oprócz reagowania na najpilniejsze potrzeby w zakresie opieki przyjmowały strategie i środki mające na celu zajęcie się ich przyczynami, takimi jak ubóstwo, wykluczenie społeczne i inne bariery strukturalne, które stoją na przeszkodzie powszechnemu i równemu dostępowi do wysokiej jakości opieki, nie pomijając wyzwań związanych z zatrudnieniem, kształceniem i szkoleniem oraz godnymi i przystępnymi cenowo mieszkaniami; |
| --- | --- |

37.

Wysokiej jakości opieka nad każdym dzieckiem

| 38. | z zadowoleniem przyjmuje plany Komisji dotyczące przeglądu celów barcelońskich w ramach pakietu poświęconego europejskiej strategii w dziedzinie opieki; apeluje o wspieranie pozytywnej konwergencji i o większe inwestycje w wysokiej jakości opiekę nad każdym dzieckiem w UE, między innymi poprzez przegląd celów i znaczne zwiększenie poziomu ambicji w zakresie dostępności wysokiej jakości opieki dla wszystkich dzieci, w tym dzieci w wieku poniżej 3 lat i dzieci dotkniętych ubóstwem, wykluczeniem społecznym i dyskryminacją krzyżową, oraz poprzez określenie bardziej precyzyjnych szczegółowych wskaźników służących monitorowaniu dostępu do opieki dzieci w wieku poniżej 1 roku; wzywa Komisję, by włączyła do celów nowy cel dotyczący zapewniania opieki nad dziećmi poza godzinami lekcyjnymi; wzywa państwa członkowskie, którym daleko do osiągnięcia celów barcelońskich z 2002 r., by przyjęły wszystkie środki niezbędne do osiągnięcia celu, jakim jest jak najszybsze zapewnienie opieki co najmniej 90 % dzieci w przedziale od trzech lat do wieku obowiązku szkolnego i co najmniej 33 % dzieci w wieku poniżej 3 lat; |
| --- | --- |

38.

| 39. | przypomina, że fundusze UE (fundusze ESI, a zwłaszcza Europejski Fundusz Społeczny Plus, oraz RRF) powinny być wykorzystywane jako uzupełnienie inwestycji państw członkowskich w opiekę nad dziećmi; wzywa Komisję do propagowania inwestycji w usługi opieki nad dziećmi w państwach członkowskich przy wykorzystaniu instrumentów finansowych UE; podkreśla, że inwestycje publiczne oraz wysokiej jakości zatrudnienie i dobre warunki pracy pracowników sektora opieki nad dziećmi odgrywają zasadniczą rolę w świadczeniu wysokiej jakości opieki nad dziećmi; |
| --- | --- |

39.

| 40. | wzywa państwa członkowskie do rozwoju opieki nad dziećmi, edukacji, w tym zajęć pozaszkolnych, oraz innych strategii politycznych i środków wspierających wszystkie dzieci i ich rodziny w sposób inkluzywny i zintegrowany, z zastosowaniem podejścia skoncentrowanego na dziecku ze szczególnym uwzględnieniem dzieci znajdujących się w trudnej sytuacji, takich jak dzieci zagrożone ubóstwem i deprywacją społeczną, oraz dzieci z niepełnosprawnościami, dzieci-migrantów i dzieci z mniejszości, a także do przyczynienia się do szybkiego i skutecznego wdrożenia europejskiej gwarancji dla dzieci, w tym zobowiązania do zagwarantowania prawdziwej, bezpłatnej wysokiej jakości wczesnej edukacji i opieki nad dziećmi w potrzebie (91); wzywa państwa członkowskie do rozwoju usług indywidualnych asystentów dla dzieci z niepełnosprawnościami oraz do zapewnienia godziwych i wysokiej jakości warunków pracy osobom pracującym z dziećmi z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

40.

| 41. | podkreśla, że kryzys związany z COVID-19 i napływ uchodźców w wyniku wojny w Ukrainie mogą jeszcze pogorszyć sytuację dzieci zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym lub dzieci potrzebujących dostępu do wysokiej jakości opieki; w związku z tym ponawia swoje apele (92) do państw członkowskich i Komisji o zwiększenie środków finansowych na gwarancję dla dzieci o specjalnie na to przeznaczoną pulę w wysokości co najmniej 20 mld EUR, aby zwalczać ubóstwo, które dotyka dzieci i ich rodziny, oraz przyczynić się do osiągnięcia celu, jakim jest zmniejszenie do 2030 r. liczby osób dotkniętych ubóstwem o co najmniej 15 milinów, w tym o co najmniej 5 milinów dzieci we wszystkich państwach członkowskich; |
| --- | --- |

41.

| 42. | przypomina, że niezbędne są ochrona socjalna i wsparcie dla osób indywidualnych i rodzin, ze szczególnym uwzględnieniem grup w najtrudniejszej sytuacji, takich jak rodziny wielodzietne, rodziny z jednym rodzicem lub rodziny z dzieckiem z niepełnosprawnościami, oraz wzywa właściwe organy krajowe do zapewnienia powszechnych, odpowiednich i dostępnych systemów ochrony socjalnej dla wszystkich oraz zintegrowanych systemów ochrony dzieci, które nikogo nie pozostawiają bez ochrony, obejmujących skuteczne zapobieganie, wczesną interwencję i wspieranie rodzin, aby zagwarantować bezpieczeństwo i ochronę dzieciom pozbawionym opieki rodzicielskiej lub zagrożonym jej utratą, a także do zapewnienia środków wspierających przejście z modelu opieki instytucjonalnej na model wysokiej jakości opieki rodzinnej i środowiskowej; wzywa państwa członkowskie do zwiększenia inwestycji w systemy ochrony dzieci i usługi opieki społecznej, jako że są one ważnym elementem gwarancji dla dzieci; |
| --- | --- |

42.

| 43. | wzywa państwa członkowskie do zapewnienia rodzicom ciągłego, kompleksowego i zintegrowanego wsparcia, w tym urlopów i świadczeń związanych z macierzyństwem, ojcostwem i rodzicielstwem, również odzwierciedlonych w systemach emerytalnych, a także łatwo dostępnych usług społecznych, takich jak opieka dzienna, poradnictwo, mediacja lub wsparcie psychospołeczne, które zachęcają do odgrywania ważniejszej roli jako rodzic i w ten sposób zapewniają równy udział mężczyzn w bezpłatnej opiece i w wypełnianiu obowiązków domowych, w tym w opiece nad bardzo małymi dziećmi i dziećmi z niepełnosprawnościami; podkreśla znaczenie odpowiednich, dostępnych i przystępnych cenowo struktur i usług opieki, w szczególności dla osób samotnie wychowujących dzieci, z których zdecydowana większość to kobiety, oraz rodzin o niskich i niestabilnych dochodach, zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym; wzywa Komisję i państwa członkowskie do gromadzenia ustandaryzowanych danych dotyczących równości, zdezagregowanych według względów, o których mowa w dyrektywach 2000/43/WE, 2000/78/WE i 2006/54/WE, w oparciu o dobrowolny udział, poufność, samookreślenie i świadomą zgodę przy jednoczesnym poszanowaniu kluczowych zasad i standardów ochrony danych i praw podstawowych UE; |
| --- | --- |

43.

| 44. | podkreśla znaczenie zapewnienia – przy zastosowaniu podejścia skoncentrowanego na prawach i na dziecku – dostępu do opieki nad dziećmi, która jest wysokiej jakości, dostępna, przystępna cenowo i inkluzywna, odpowiada na zapotrzebowanie na opiekę nad dziećmi w godzinach pracy rodziców i podczas wakacji, daje rodzicom równe szanse na powrót do pracy i umożliwia osiągnięcie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, jako że taki dostęp jest jednym z głównych czynników pełnego uczestnictwa kobiet w rynku pracy; podkreśla, że taki dostęp powinien jednocześnie umożliwiać zaspokojenie specyficznych potrzeb dzieci i ich rodziców, związanych na przykład z niepełnosprawnością, chorobą i pracą w określonym sektorze; przypomina, że brak równowagi między kobietami i mężczyznami w opiece i zatrudnieniu ma odczuwany przez całe życie negatywny wpływ na udział w rynku pracy i rozwój kariery zawodowej wielu kobiet, co skutkuje znaczną luką emerytalną między kobietami a mężczyznami i istotnymi różnicami we wskaźnikach ubóstwa osób w starszym wieku; |
| --- | --- |

44.

Równy dostęp do usług opieki wysokiej jakości

| 45. | wzywa państwa członkowskie do uznania prawa do opieki oraz do zreformowania i zintegrowania ich systemów usług socjalnych i ochrony socjalnej w taki sposób, aby zapewnić skuteczny, kompleksowy, równy i szybki dostęp do usług opiekuńczych i leczenia przez całe życie, przy uwzględnieniu w ich systemach ochrony socjalnej rozwiązań zapewniających zindywidualizowane podejście i większą autonomię użytkowników w wyborze usług i rodzaju modelu zatrudnienia, który najlepiej odpowiada potrzebom zarówno osób korzystających z opieki, jak i opiekunów oraz chroni prawa obu tych grup, w tym usług dla osób i gospodarstw domowych, usług indywidualnych asystentów oraz innych alternatywnych modeli zatrudnienia w ramach usług opieki domowej, aby osiągnąć poprawę pod względem ciągłości opieki, profilaktycznej opieki zdrowotnej, rehabilitacji, profilaktyki, diagnostyki i leczenia chorób zawodowych, autonomii, niezależnego życia i włączenia społecznego; zwraca uwagę na potrzebę dostępu do uprawnień opiekuńczych niezależnie od tego, czy komuś należą się inne świadczenie socjalne, oraz potrzebę wyeliminowania barier strukturalnych, które skutkują niepobieraniem świadczeń lub odkładaniem na później decyzji o skorzystaniu z opieki i innych usług wsparcia; zwraca ponadto uwagę na potrzeby wszystkich opiekunów, zwłaszcza pracowników migrujących o różnym statusie, którzy mogą napotykać szczególne przeszkody w dostępie do opieki oraz doświadczać dyskryminacji krzyżowej, marginalizacji i ubóstwa pracujących; |
| --- | --- |

45.

| 46. | zauważa, że na dostępność opieki wpływ ma kombinacja takich czynników jak dostępność zróżnicowanego spektrum spersonalizowanych usług opiekuńczych, koszty i elastyczność, ale także odpowiednia liczba personelu opiekuńczego, godne warunki pracy, czas oczekiwania i odległość geograficzna do najbliższej placówki opieki, odpowiednia infrastruktura publiczna i transport; jest zdania, że w związku z tym powinny być dostępne, promowane, cenione i uznawane różne formy świadczenia usług opiekuńczych, a zwłaszcza że należy rozszerzyć świadczenie usług w postaci opieki rodzinnej i środowiskowej oraz traktować je priorytetowo w dążeniu do przejścia od opieki instytucjonalnej do opieki rodzinnej i środowiskowej; zwraca uwagę na zmiany demograficzne jako istotny czynnik zwiększonego zapotrzebowania na opiekę, które będzie wymagało znacznych inwestycji ze strony UE i państw członkowskich, a także zidentyfikowania i wyeliminowania barier administracyjnych, które uniemożliwiają osobom korzystającym z opieki i ich rodzinom szybki i skuteczny dostęp do odpowiednich rozwiązań w zakresie opieki i wsparcia; |
| --- | --- |

46.

| 47. | podkreśla wpływ zielonego środowiska oraz codziennego dostępu do różnych form przyrody i aktywności na zewnątrz na dobrą jakość warunków życia osób potrzebujących opieki, odnotowuje, że badania pokazują, iż dostęp do przyrody zapewnia istotne korzyści dla zdrowia fizycznego i psychicznego wszystkich ludzi, w szczególności potrzebujących opieki, oraz podkreśla potrzebę ułatwiania dostępu do przyrody i aktywności na zewnątrz dla osób uzależnionych od opieki, a także wspierania opartych na przyrodzie rozwiązań w sektorze opiekuńczym; |
| --- | --- |

47.

| 48. | zauważa, że technologie cyfrowe są obiecującym narzędziem wspierającym świadczenie opieki, lecz wyłącznie pod warunkiem, że są opracowywane z perspektywy użytkownika oraz mają strukturę modułową (93) i są dostosowane do potrzeb; podkreśla w związku z tym, że Komisja i państwa członkowskie muszą zająć się niedoborem umiejętności cyfrowych wśród opiekunów formalnych i nieformalnych oraz wśród osób korzystających z opieki poprzez specjalne programy ukierunkowane na te osoby; podkreśla, że musi temu towarzyszyć poprawa dostępu do internetu, a zwłaszcza przyjazne dla użytkownika i dostosowane do potrzeb rozwiązania cyfrowe dostępne dla wszystkich osób korzystających z opieki i opiekunów, aby wspierać rozwój cyfrowych usług zdrowotnych i usług opieki online, a także wspierać potencjał postępu technologicznego w zmniejszaniu nierówności w dostępie do usług zdrowotnych i opiekuńczych oraz w redukowaniu barier w ich świadczeniu transgranicznym; wzywa państwa członkowskie do wykorzystania finansowania z Programu UE dla zdrowia i programu „Cyfrowa Europa”, by wspierać i rozwijać umiejętności cyfrowe zarówno wśród osób korzystających z opieki, jak i wśród opiekunów; |
| --- | --- |

48.

| 49. | podkreśla, że trzeba dopilnować, by opieka nie stała się towarem; |
| --- | --- |

49.

| 50. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do opracowania narzędzi niezbędnych do regularnej oceny dostępności i przystępności cenowej usług opiekuńczych i leczenia; podkreśla, że zasada dostępności odnosi się jednakowo do wszystkich usług opieki i wsparcia, co gwarantuje godność i autonomię, zarówno w środowisku fizycznym, jak i cyfrowym, i że należy ją zdecydowanie egzekwować; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by priorytetowo traktowały wskaźniki oparte na wynikach w odniesieniu do dostępu do opieki, takie jak zgłaszane niezaspokojone potrzeby w zakresie opieki; |
| --- | --- |

50.

| 51. | podkreśla znaczenie odpowiednich w czasie inwestycji w placówki opieki, identyfikowania niedoboru kwalifikacji, oceny przyszłych potrzeb kadrowych i szkoleniowych na poziomie poszczególnych zawodów, sektorów i regionów, ze szczególnym uwzględnieniem gęstości zaludnienia i potrzeb w zakresie opieki, jako sposobu zapewnienia odpowiedniej liczby personelu na stałym poziomie oraz sposobu rozwiązania problemu nierówności w dostępie do usług i opieki; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zaproponowania kompleksowych norm i wskaźników jakości dotyczących zarówno formalnych, jak i nieformalnych usług opiekuńczych w kontekście domowym oraz w placówkach prywatnych i publicznych, w tym dotyczących kompetencji opiekunów i wymogów szkoleniowych, a także do zaproponowania narzędzi skutecznego monitorowania ich wdrażania; |
| --- | --- |

51.

| 52. | podkreśla, że transgraniczne usługi opiekuńcze, w tym opieka przez opiekunów zamieszkujących w domu podopiecznego, świadczone zarówno przez pracowników mobilnych wewnątrz UE, jak i przez pracowników migrujących spoza UE, mają często kluczowe znaczenie dla zaspokojenia rosnących potrzeb w zakresie opieki; przypomina, że większość tych pracowników migrujących to kobiety i że podlegają one wpływowi światowych łańcuchów opieki; podkreśla, że swobodny przepływ osób i pracowników jest jednym z kluczowych filarów UE, lecz że opieka transgraniczna nadal pozostaje wyzwaniem; apeluje o respektowanie praw do zabezpieczenia społecznego wszystkich migrujących i mobilnych pracowników opiekuńczych i osób korzystających z opieki będących pochodną prawa do swobodnego przepływu osób w tym sektorze oraz o zapewnienie godnych warunków pracy i wyeliminowanie pracy nierejestrowanej; zachęca państwa członkowskie do rozwijania szkoleń transgranicznych, zwłaszcza w regionach przygranicznych, do ułatwiania opieki transgranicznej i do wymiany najlepszych praktyk w sektorze opieki, co jest jednym ze sposobów zaradzenia odpływowi opiekunów i brakowi dostępu do wysokiej jakości opieki w regionach lub państwach, z których ci opiekunowie pochodzą; |
| --- | --- |

52.

| 53. | ponawia apel o stworzenie wspólnej definicji niepełnosprawności oraz o wzajemne uznawanie statusu osoby z niepełnosprawnościami w państwach członkowskich zgodnie z podsumowaniem uwag Komitetu ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami do wstępnego sprawozdania Unii Europejskiej przyjętego w 2015 r., aby zlikwidować podstawową przeszkodę w mobilności osób z niepełnosprawnościami wewnątrz UE oraz aby umożliwić im dostęp do opieki zdrowotnej, opieki i innych usług ułatwiających samodzielne życie oraz zapewnić im równe szanse w zakresie edukacji i zatrudnienia; apeluje o wdrożenie europejskiej karty osoby niepełnosprawnej i przyjęcie jej przez wszystkie państwa członkowskie, aby utorować drogę ku europejskiej definicji niepełnosprawności i umożliwić osobom z niepełnosprawnościami korzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się w Europie bez barier; |
| --- | --- |

53.

| 54. | apeluje o priorytetowe potraktowanie zdrowia psychicznego w ramach polityki w zakresie zdrowia publicznego i opieki na szczeblu UE i państw członkowskich oraz o włączenie go w jej główny nurt; wzywa Komisję do przedstawienia europejskiej strategii zdrowia psychicznego mającej na celu zapewnienie wszystkim dobrego stanu zdrowia psychicznego, określającej wyzwania związane ze zdrowiem psychicznym wszystkich pokoleń we wszystkich stosownych kontekstach oraz zwalczającej stereotypy i piętno związane ze zdrowiem psychicznym; podkreśla, że należy tego dokonać w sposób uwzględniający aspekt płci, ze szczególnym uwzględnieniem osób znajdujących się w trudnej sytuacji i grup najbardziej potrzebujących; podkreśla znaczenie wysokiej jakości leczenia i opieki związanych ze zdrowiem psychicznym w każdym wieku, obejmujących wczesne lata życia, edukację, środowisko pracy, a także znaczenie strategii zapobiegania chorobom, wykrywania chorób i szybkiego dostępu do faktycznie dostępnego, przystępnego cenowo i odpowiedniej jakości leczenia, które przyczyni się do dobrej jakości życia wszystkich dorosłych, w tym osób potrzebujących opieki długoterminowej; |
| --- | --- |

54.

| 55. | podkreśla rolę opieki i wsparcia emocjonalnego, psychologicznego, społecznego i duchowego oraz usług w zakresie zdrowia psychicznego wykraczających poza farmakoterapię w poprawie jakości życia osób korzystających z opieki paliatywnej; wzywa w związku z tym Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia dostępu do zintegrowanych usług opieki paliatywnej, by łagodzić ból i dyskomfort oraz by osoby cierpiące na śmiertelne choroby mogły wciąż wieść godne i dobre życie, gdy wszystkie środki aktywnej opieki zostaną właściwie rozważone i uznane za nieskuteczne, a także do zapewnienia odpowiedniego wsparcia ich opiekunom; |
| --- | --- |

55.

| 56. | apeluje o zapewnienie pielęgniarkom łatwiejszego dostępu do usług wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego i fizycznego; |
| --- | --- |

56.

| 57. | wzywa państwa członkowskie, by zagwarantowały osobom korzystającym z tymczasowej ochrony natychmiastowy i pełny dostęp do usług opiekuńczych wysokiej jakości, bez dyskryminacji z jakiegokolwiek względu i ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb fizycznych i psychicznych tych osób wynikających z kontekstu wojny i ich przymusowego przesiedlenia oraz by zapewniły jednocześnie równe i godne warunki pracy i zatrudnienia oraz godziwe wynagrodzenie osobom korzystającym z tymczasowej ochrony, które będą poszukiwać pracy w sektorze opieki; podkreśla, że w tym celu niezbędne są dodatkowe zdolności i inwestycje w sektorze opieki; |
| --- | --- |

57.

Wysokiej jakości opieka długoterminowa na rzecz długiego i komfortowego życia

| 58. | wzywa Komisję do ustanowienia kompleksowego, ambitnego i uwzględniającego prawa zestawu celów i odpowiednich wskaźników dotyczących opieki długoterminowej, mechanizmu sprawozdawczości oraz narzędzi służących do monitorowania i gromadzenia zdezagregowanych danych dotyczących dostępności, przystępności cenowej, jakości usług opiekuńczych oraz liczby personelu, mających zastosowanie do wszystkich rodzajów placówek i podmiotów świadczących opiekę oraz odwzorowujących cele barcelońskie dotyczące opieki nad dziećmi; podkreśla, że potrzebne są cele i wskaźniki dotyczące godnych warunków pracy oraz stałego udziału kobiet w rynku pracy, które posłużą do ukierunkowania inwestycji, finansowania i szkoleń, aby zapewnić lepszy dostęp do wysokiej jakości usług osobom ich potrzebującym, a kobietom – stały udział w rynku pracy ułatwiony równo rozłożonymi obowiązkami opiekuńczymi; |
| --- | --- |

58.

| 59. | jest przekonany, że Komisja powinna wyznaczyć jako główny cel równy i powszechny dostęp wszystkich obywateli do wysokiej jakości usług opieki długoterminowej w oparciu o indywidualne potrzeby osób korzystających z opieki i wsparcia, kładąc szczególny nacisk na wyeliminowanie nierówności, przy czym szczególnej uwagi wymagają osoby znajdujące się w trudnej sytuacji, takie jak osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami oraz kobiety zajmujące się nieformalną i nierejestrowaną pracą opiekuńczą; zauważa, że potrzeby w zakresie opieki długoterminowej nie ograniczają się do osób starszych, lecz dotyczą różnych grup wymagających opieki w każdym wieku, takich jak osoby cierpiące na choroby rzadkie, z których większość ujawnia się w dzieciństwie; podkreśla, że równy, szybki i skuteczny dostęp do usług opieki i wsparcia można by najlepiej osiągnąć dzięki objęciu osób korzystających z opieki oraz opieki długoterminowej krajowymi systemami ochrony socjalnej zgodnie z zaleceniami Komitetu Ochrony Socjalnej, jako że te systemy z uwagi na kwestie równości i efektywności są do tego najodpowiedniejsze (94); |
| --- | --- |

59.

| 60. | podkreśla potrzebę stworzenia dla wszystkich usług opiekuńczych i zdrowotnych wskaźników jakościowych, które będą oparte na prawach osób potrzebujących opieki, na kryterium zachowania i zwiększenia ich niezależności i autonomii oraz ich włączenia społecznego i koncentrujących się na aspiracjach opieki długoterminowej, takich jak poprawa dobrostanu i jakości życia osób potrzebujących długoterminowej opieki i wsparcia, wydłużenie życia w zdrowiu, a także innych wskaźników koncentrujących się na całościowym poziomie opieki; apeluje do Komisji i państw członkowskich o uznanie korzyści płynących ze zintegrowanego podejścia do opieki z punktu widzenia zapobiegania pogorszeniu się stanu fizycznego i poznawczego oraz przedłużenia autonomii osób korzystających z opieki; podkreśla, że podeszły wiek, niepełnosprawność, ciężka choroba lub wszelkie inne okoliczności powodujące konieczność korzystania z opieki długoterminowej nie mogą stanowić przeszkody dla aktywnego udziału jednostek w życiu społecznym i w życiu wspólnoty; przypomina, że wykluczenie społeczne osób wymagających opieki i wsparcia jest przede wszystkim wynikiem szeroko rozpowszechnionego negatywnego postrzegania, społecznie skonstruowanych wyobrażeń o sobie i utrzymującej się dyskryminacji strukturalnej; |
| --- | --- |

60.

| 61. | wzywa Komisję do zorganizowania „szczytu poświęconego opiece”, aby wnieść wkład w prowadzone po szczycie prace grupy wysokiego szczebla ds. przyszłości ochrony socjalnej i państwa opiekuńczego w UE i aby przeprowadzić dogłębną i pluralistyczną debatę ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, takimi jak partnerzy społeczni, grupy interesów, organizacje pacjentów, organizacje opiekunów, osoby korzystające z opieki i ich przedstawiciele, organy publiczne, społeczeństwo obywatelskie, organizacje nienastawione na zysk, podmioty świadczące usługi i inni eksperci ds. opieki środowiskowej na okres do 2030 r., z myślą o stworzeniu długoletniej platformy, wprowadzeniu innowacyjnych rozwiązań w zakresie opieki, zapewnieniu systemów opieki dostosowanych do przyszłych wyzwań, stopniowym zlikwidowaniu opieki zinstytucjonalizowanej i zastąpieniu jej opieką rodzinną lub środowiskową lub stosowaniu spersonalizowanych budżetów i spersonalizowanej struktury opieki; wzywa Komisję do ukierunkowania inwestycji publicznych na usługi opieki długoterminowej przy wykorzystaniu instrumentów finansowych UE oraz do przyjęcia dyrektywy ramowej w sprawie opieki długoterminowej, formalnej i nieformalnej, która ustanowiłaby podstawowe zasady i zapewniłaby oparte na dowodach kryteria dotyczące dostępnej i zintegrowanej wysokiej jakości opieki długoterminowej i usług wsparcia w całej UE; |
| --- | --- |

61.

| 62. | wzywa państwa członkowskie do ustanowienia krajowych wzajemnie uznawanych rejestrów podmiotów świadczących usługi opiekuńcze, aby monitorować minimalną zgodność z normami i wymogami prawnymi dotyczącymi świadczenia usług opiekuńczych; odnotowuje istnienie systemów lub mechanizmów certyfikacji w niektórych państwach członkowskich, uznających kwalifikacje i kompetencje osób świadczących opiekę długoterminową w konkretnych dziedzinach świadczenia opieki; podkreśla kluczową rolę, jak w świadczeniu wysokiej jakości opieki długoterminowej odgrywają szkolenia dla opiekunów formalnych i nieformalnych oraz wzmocniona kontrola jakości i systemy sygnalizowania nieprawidłowości w przypadku komercyjnych i niekomercyjnych łańcuchów opieki; |
| --- | --- |

62.

| 63. | zwraca uwagę, że ryzyko niezaspokojenia potrzeb długoterminowych jest szczególnie wysokie w przypadku starszych kobiet, które stanowią większość populacji wymagającej opieki długoterminowej, podkreśla, że to także kobiety doświadczają największych trudności w pokryciu kosztów opieki długoterminowej ze względu na lukę płacową i lukę emerytalną między kobietami a mężczyznami, ubóstwo kobiet, horyzontalną i wertykalną segregację rynku pracy, liczniejsze przerwy w karierze zawodowej z powodu wciąż utrzymujących się tradycyjnych ról przypisanych płciom, w ramach których na kobiety spada większość obowiązków opiekuńczych, struktury rynku pracy i panujące na nim stereotypy oraz nadreprezentację kobiet wśród pracowników objętych niepewnymi formami zatrudnienia lub zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy; jest zaniepokojony faktem, że w szczególności wybór pierwszego podmiotu świadczącego usługi opiekuńcze jest zazwyczaj dokonywany przez osoby korzystające z opieki i ich bliskich w kontekście stresu, ograniczeń finansowych i ograniczonej dostępności usług (95); |
| --- | --- |

63.

Opieka nieformalna

| 64. | zauważa, że w całej UE 40–50 milionów osób regularnie zapewnia opiekę nieformalną, a 44 miliony osób – opiekę długoterminową co najmniej raz w tygodniu (96), przy czym większość z nich to kobiety, w tym kobiety z niepełnosprawnością, które stanowią około 60 % nieformalnych opiekunów i zapewniają nieformalną opiekę przez więcej godzin niż mężczyźni (97); zauważa, że działa to jak hamulec na równouprawnienia płci i może ograniczać możliwość formalnej pracy, zwłaszcza w przypadku młodszych opiekunów; |
| --- | --- |

64.

| 65. | zauważa, że opieka nieformalna jest często skutkiem m.in. braku dostępności profesjonalnych usług, trwa zazwyczaj przez długi czas i może mieć wpływ na korzystanie przez opiekunów nieformalnych z praw politycznych, obywatelskich, gospodarczych, społecznych i kulturalnych, w tym skutkuje gorszymi możliwościami kariery zawodowej lub przyjmowaniem pracy poniżej poziomu umiejętności, a także utrudnia lub wyklucza formalny udział w rynku pracy; jest szczególnie zaniepokojony negatywnym wpływem obowiązków opiekuńczych na niezależność finansową kobiet, a także zwiększonym zagrożeniem ubóstwem, wykluczeniem społecznym oraz problemami ze zdrowiem psychicznym i fizycznym; |
| --- | --- |

65.

| 66. | zauważa, że świadczenie opieki nieformalnej może prowadzić do utraty dochodów, pogłębienia się dyskryminacji ze względu na płeć, takiej jak luka płacowa i luka emerytalna między kobietami a mężczyznami, ubóstwo w starszym wieku i feminizacja ubóstwa; podkreśla, że te szkodliwe skutki są ściśle powiązane z intensywnością świadczonej opieki, i podkreśla konieczność sprawiedliwszego podziału nieodpłatnej pracy w gospodarstwie domowym i obowiązków związanych z opieką głównie wykonywanych przez kobiety oraz konieczność bardziej zdecydowanej walki ze stereotypami dotyczącymi płci, jak również potrzebę wprowadzenia rozwiązań respektujących równowagę między życiem zawodowym a prywatnym; |
| --- | --- |

66.

| 67. | zauważa, że w UE spośród osób starszych w wieku 65 lat i starszych ponad 7 milinów osób, czyli 8 %, korzysta z opieki nieformalnej, a w przypadku osób w wieku 75 lat i starszych odsetek osób wymagających opieki nieformalnej sięga 11 % (98); zwraca uwagę, że większość osób starszych wymagających opieki to kobiety; |
| --- | --- |

67.

| 68. | zauważa, że aby umożliwić ludziom dalszą opiekę w ich własnych domach, należy rozszerzyć i dalej rozwijać opiekę i wsparcie dochodzące, aby odciążyć opiekunów z rodziny, a zwłaszcza kobiety, nie tylko poprzez działania uświadamiające, ale również poprzez odpowiednie wsparcie, w tym rekompensatę finansową, co umożliwi krewnym świadczącym opiekę kontynuowanie pracy zarobkowej i dążenie do połączalności opieki z pracą zarobkową; podkreśla kluczową rolę opiekunów nieformalnych oraz potrzebę ścisłego angażowania i wspierania opiekunów nieformalnych przez pracowników opieki, a także podkreśla, że potrzeby opiekunów nieformalnych muszą być oceniane i brane pod uwagę oddzielnie, niezależnie od usług lub wsparcia świadczonych osobie korzystającej z opieki; |
| --- | --- |

68.

| 69. | zauważa, że co najmniej 8 % wszystkich dzieci w Europie uczestniczy w świadczeniu długoterminowej opieki nieformalnej, co ma negatywny wpływ na ich zdrowie psychiczne i fizyczne, poziom wykształcenia, włączenie społeczne i ich przyszły udział w rynku pracy (99); |
| --- | --- |

69.

| 70. | podkreśla potrzebę stworzenia wspólnej europejskiej minimalnej definicji opieki nieformalnej, zobowiązania państw członkowskich oraz zaleceń Rady w sprawie opieki nieformalnej obejmujących zalecenia krajowe; zaznacza, że ta definicja powinna podkreślać, że świadczenie opieki nieformalnej musi być wyborem, a nie wynikać z konieczności i braku dostępnych usług opieki, oraz powinna obejmować wymóg respektowania prawa osób korzystających z opieki do wyboru formy otrzymywanej opieki; |
| --- | --- |

70.

| 71. | wzywa Komisję do wydania wspólnych europejskich wytycznych oraz do opracowania statusu i sposobów wspierania opiekunów nieformalnych, ponieważ opieka nieformalna nie jest obecnie odpowiednio uznawana i ceniona w całej jej różnorodności; wzywa państwa członkowskie do promowania aktywnej polityki pracy i zatrudnienia ukierunkowanej na osoby świadczące nieodpłatną opiekę, aby wspierać ich reintegrację na rynku pracy i karierę zawodową oraz uznawać umiejętności nabyte w kontekście nieformalnym; |
| --- | --- |

71.

| 72. | wzywa Komisję do przedstawienia Parlamentowi i Radzie europejskiego programu dotyczącego opiekunów oraz, w jego ramach, europejskiego programu dotyczącego nieformalnych opiekunów z pakietem działań na szczeblu UE dotyczących opieki nieformalnej, a także, jeżeli dotyczy to kompetencji na szczeblu krajowym, wzywa państwa członkowskie do wsparcia tej europejskiej strategii za pomocą ambitnych i skoordynowanych działań i programów krajowych, aby zidentyfikować, uznać i docenić różne rodzaje opieki nieformalnej w Europie oraz zidentyfikować różnorodne potrzeby różnych grup opiekunów, w tym młodych opiekunów i opiekunów dochodzących, z myślą o ułatwieniu deklarowania zatrudnienia oraz o zapewnieniu ubezpieczenia i ochrony socjalnej, niezależnie od różnych warunków zamieszkania lub sytuacji administracyjnej i statusu opiekunów; |
| --- | --- |

72.

| 73. | wzywa państwa członkowskie, by rozważyły sformalizowanie opieki nieformalnej i różne warianty wsparcia finansowego w zależności od różnych potrzeb i realiów w trosce o zagwarantowanie opiekunom dobrych standardów w zakresie praw, wsparcia finansowego i ochrony socjalnej; |
| --- | --- |

73.

| 74. | przypomina, że można to osiągnąć na przykład dzięki zaliczaniu opieki do okresów składkowych i emerytury, aby chronić osoby, które przerwały pracę w celu opieki nad członkiem rodziny lub inną osobą wymagającą opieki, oraz dzięki uznaniu wartości pracy, jaką opiekunowie wykonują dla całego społeczeństwa oferując im dodatkowe usługi wsparcia (doradztwo lub partnerska wymiana), wyraźnie określony czas wolny od pracy, zdrową równowagę między życiem zawodowym a prywatnym, urlop, zastępstwo w przypadku choroby, usługi opieki dziennej, usługi w zakresie reintegracji zawodowej, usługi psychologiczne i rehabilitacyjne dla opiekunów i osób korzystających z opieki oraz dostęp do edukacji, szkoleń i uczenia się przez całe życie, a także podkreśla znaczenie nieprzenoszalnego urlopu rodzicielskiego; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do rozważenia i wymiany najlepszych praktyk dotyczących sposobu uwzględnienia okresów spędzonych na obowiązkach opiekuńczych w systemie emerytalnym oraz do szybkiej i pełnej transpozycji dyrektywy (UE) 2019/1158 z 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów, która wprowadza urlop dla opiekunów i możliwość zwrócenia się o elastyczną organizację czasu pracy, minimalną liczbę dni urlopu opiekuńczego w celu zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia krewnego albo osoby mieszkającej w tym samym gospodarstwie domowym; |
| --- | --- |

74.

| 75. | wzywa państwa członkowskie do analizy metod jak najlepszego sposobu formalizacji opieki nieformalnej, a w związku z tym poboru dochodów z tej działalności (100), w tym systemów ulg podatkowych i bonów na usługi; |
| --- | --- |

75.

| 76. | podkreśla, że ten pakiet działań dotyczących opieki nieformalnej powinien obejmować zarówno wnioski ustawodawcze, jak i nieustawodawcze oraz odpowiedni instrument uznawania praw i obowiązków opiekunów nieformalnych w ramach pełnionej roli opiekuna, przy poszanowaniu prawa do samostanowienia osób korzystających z opieki, oraz określić pewne kryteria umożliwiające opiekunom dostęp do wsparcia socjalnego i innych dodatkowych usług (czas wolny i zwolnienie chorobowe); ponownie zwraca uwagę na stres psychiczny i fizyczny związany z opieką oraz podkreśla, jak ważne jest zapewnienie opiekunom dostępu do informacji i doradztwa, a także równowagi między opieką a życiem prywatnym; podkreśla, że w pakiecie działań należy ponadto określić obowiązki sprawozdawcze państw członkowskich, utworzyć pojedyncze punkty kontaktowe, w których opiekunowie nieformalni mogą uzyskać dostęp do potrzebnego im wsparcia we wszystkich państwach członkowskich, oraz promować interoperacyjność między systemami opieki zdrowotnej i zabezpieczenia społecznego w celu wykorzystania istniejących danych i zmniejszenia obciążeń administracyjnych, z którymi borykają się opiekunowie nieformalni; |
| --- | --- |

76.

| 77. | apeluje do Komisji i państw członkowskich o wsparcie organizacji społeczeństwa obywatelskiego i partnerów społecznych, aby zagwarantować reprezentację opiekunów nieformalnych oraz uwzględnić ich pracę podczas projektowania, wdrażania i oceny polityki dotyczącej opieki nieformalnej, w tym podczas opracowywania europejskiej strategii w zakresie opieki; |
| --- | --- |

77.

| 78. | podkreśla, że problem nadmiernego polegania na opiece nieformalnej wymaga rozwiązania: przez formalizację i uznanie umiejętności opiekunów w procesie certyfikacji, promowanie programów szkoleń i walidacji umiejętności, umożliwiających rozwój, wzajemne uznawanie umiejętności, a także wdrażanie ukierunkowanych działań w zakresie podnoszenia i zmiany kwalifikacji; podkreśla, że w tych wysiłkach należy wykorzystać m.in. europejski program na rzecz umiejętności, pakt na rzecz umiejętności, EFS+, Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Program UE dla zdrowia; apeluje do państw członkowskich, aby ułatwiały ponowną integrację na rynku pracy pracownikom po dłuższej przerwie w karierze zawodowej, podczas której opiekowali się członkami rodziny; |
| --- | --- |

78.

| 79. | wzywa Komisję do uznania trudności ograniczających dostęp do odpowiedniej opieki osobom cierpiącym z powodu określonych chorób, wymagających zwiększonego zakresu opieki, takich jak choroby reumatyczne i choroby układu mięśniowo-szkieletowego; podkreśla, że największą przeszkodą uniemożliwiającą dostęp do odpowiedniej opieki osobom cierpiącym z powodu chorób reumatycznych i chorób układu mięśniowo-szkieletowego jest brak reumatologów i kształcenia medycznego w dziedzinie reumatologii w państwach członkowskich; w związku z tym wzywa państwa członkowskie, aby uczyniły reumatologię standardowym elementem programu kształcenia medycznego oraz zwiększyły liczbę praktykujących reumatologów; |
| --- | --- |

79.

Godne warunki pracy dla wszystkich pracowników sektora opiekuńczego

| 80. | wzywa państwa członkowskie do umieszczenia w centrum ich polityki publicznej w dziedzinie opieki odpowiedniego poziomu zatrudnienia i inwestycji w personel opiekuńczy; wzywa państwa członkowskie do zwiększenia atrakcyjności zawodów opiekuńczych dzięki zapewnieniu uznania społecznego, godnych warunków pracy i sprawiedliwego wynagrodzenia, w tym odpowiednich godzin pracy, co w konsekwencji pomogłoby zaradzić występującym obecnie niedoborom siły roboczej i zredukować konieczność nagłych wezwań do pracy, szybki i dotkliwy odpływ siły roboczej, zwłaszcza w regionach i państwach członkowskich stojących przed poważnymi wyzwaniami wynikającymi z drenażu opieki, a także zwiększyć przyszłą odporność systemów opieki dzięki tworzeniu miejsc pracy w tym sektorze; |
| --- | --- |

80.

| 81. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania tworzenia takich wysokiej jakości miejsc pracy w tym sektorze, między innymi dzięki jasnym, trwałym i atrakcyjnym ścieżkom kariery i możliwościom szkolenia i doskonalenia umiejętności, które umożliwiają stały rozwój zawodowy i osobisty; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zaproponowania konkretnych inicjatyw i zachęt, które sprawią, że praca w sektorze opieki stanie się bardziej atrakcyjna również dla młodych ludzi, oraz zachęca do zrównoważonego pod względem płci podziału zawodów opiekuńczych; |
| --- | --- |

81.

| 82. | odnotowuje dodatkowe wyzwania związane z rosnącym udziałem pracy za pośrednictwem platform internetowych w sektorze opiekuńczym; podkreśla, że europejska dyrektywa w sprawie pracy za pośrednictwem platform internetowych i przepisy krajowe regulujące gospodarkę platformową powinny należycie uwzględniać szczególny charakter pracy opiekuńczej i zawierać minimalne normy jakości usług i godne warunki zatrudnienia; |
| --- | --- |

82.

| 83. | zauważa, że opieka jest często nierejestrowana lub rejestrowana w niepełnym wymiarze, w warunkach wyzysku, co odbija się na prawach i dobrostanie pracowników i ich rodzin, a także na użytkownikach usług opiekuńczych; jest również zaniepokojony warunkami pracy opiekunek mieszkających z podopiecznymi – a są to głównie kobiety – w tym migrantek, którym często oferuje się niejasne warunki wynagrodzenia, grozi im izolacja społeczna i brak jest mechanizmów właściwego egzekwowania ich praw; apeluje do Komisji i państw członkowskich o zajęcie się problemem pracy nierejestrowanej w sektorze opiekuńczym oraz o ustanowienie jasnych ram prawnych promujących wysokiej jakości miejsca pracy i oferujących ochronę socjalną wszystkim pracownikom opiekuńczym; |
| --- | --- |

83.

| 84. | podkreśla, że godna praca powinna być integralnym elementem podczas definiowania priorytetów zrównoważonych i odznaczających się wysoką jakością systemów opieki; podkreśla, że odbiorcy publicznego finansowania unijnego i krajowego, pożyczek i umów powinni przestrzegać obowiązującego prawa pracy i wyśrubowanych norm; |
| --- | --- |

84.

| 85. | wzywa państwa członkowskie, które – jako członkowie MOP – jeszcze tego nie zrobiły, do ratyfikowania i wdrożenia konwencji MOP, zwłaszcza Konwencji nr 189 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej pracowników domowych, nr 190 w sprawie eliminacji przemocy i molestowania w miejscu pracy oraz nr 149 dotyczącej zatrudnienia oraz warunków pracy i życia personelu pielęgniarskiego; |
| --- | --- |

85.

| 86. | wyraża zaniepokojenie wysokim odsetkiem wśród pracowników sektora opieki osób otrzymujących płace minimalne i niższe – w większości są to kobiety – i w konsekwencji utrzymującą się luką płacową między kobietami a mężczyznami oraz różnicami w poziomach wynagrodzeń poszczególnych zawodów opiekuńczych (101); w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wnioski Komisji dotyczące dyrektywy w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych, która poprawiłaby warunki życia i pracy najgorzej opłacanych pracowników w sektorze opiekuńczym, a także dyrektywy w sprawie przejrzystości wynagrodzeń, przeciwdziałającej stale niewystarczającemu egzekwowaniu podstawowego prawa do równego wynagrodzenia za pracę o równej wartości w UE; podkreśla, że w celu skorygowania niskich wynagrodzeń w bardzo sfeminizowanym sektorze opieki należy ponownie ocenić wartość społeczno-gospodarczą pracy opiekuńczej w porównaniu z wartością pracy w innych, często bardziej zdominowanych przez mężczyzn sektorach, w oparciu o obiektywne kryteria i za pomocą neutralnych pod względem płci narzędzi oceny pracy lub klasyfikacji, takich jak wymogi edukacyjne, zawodowe i szkoleniowe, umiejętności, wysiłek, odpowiedzialność, wykonywana praca i charakter wykonywanych zadań; podkreśla, że wiarygodny komparator jest ważnym parametrem w celu ustalenia, czy pracę można uznać za pracę o takiej samej wartości; w przypadku braku rzeczywistej możliwości porównania (co jest częste w sfeminizowanych branżach) można zastosować hipotetyczny komparator; zachęca zarówno publiczne, jak i prywatne podmioty świadczące usługi opiekuńcze do zagwarantowania godziwego i odpowiedniego wynagrodzenia, wyższego niż płace minimalne; podkreśla, że według OECD wzrosty płac wiążą się z rekrutacją większej liczby opiekunów długoterminowych, dłuższym okresem zatrudnienia i mniejszą rotacją (102); wzywa państwa członkowskie do promowania reform mających na celu uznanie praw opiekunów i podopiecznych oraz wdrożenie działań na rzecz ochrony podstawowych praw pracowniczych i poprawy warunków pracy pracowników opiekuńczych, którzy często znajdują się w sytuacji niepewności, ponieważ ich praca jest nieformalna, mają długie godziny pracy, są niewystarczająco wynagradzani i szkoleni, słabo przestrzega się bezpieczeństwa i higieny pracy oraz często padają ofiarą nadużyć, nękania i przemocy; |
| --- | --- |

86.

| 87. | zwraca uwagę, że kształcenie i szkolenie, a także programy inkluzywnej zmiany i podnoszenia kwalifikacji pracowników mają zasadnicze znaczenie dla wysokiej jakości usług opiekuńczych i profesjonalizacji opieki, biorąc pod uwagę stałą ewolucję zawodów i usług opiekuńczych; podkreśla kluczową rolę, jaką odgrywa płatna edukacja i szkolenie w miejscu pracy w procesie przejścia od opieki rezydencjalnej do opieki środowiskowej i rodzinnej; zdecydowanie zachęca państwa członkowskie, by przy wsparciu z funduszy UE (funduszy ESI, a zwłaszcza Europejskiego Funduszu Społecznego +, a także RRF) zapewniały personelowi opiekuńczemu szkolenia z praw osób potrzebujących opieki i wsparcia, w szczególności praw zapisanych w Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych i Konwencji ONZ o prawach dziecka; ubolewa, że w dyrektywie UE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych nie określono zharmonizowanych minimalnych wymogów szkoleniowych dla opiekunów długoterminowych, co utrudnia automatyczne uznawanie kwalifikacji takich pracowników w całej Unii; |
| --- | --- |

87.

| 88. | podkreśla, że praca opiekuńcza to w zasadzie usługa interpersonalna, wymagająca szeregu złożonych umiejętności, z których nie wszystkie są uznawane i nagradzane; podkreśla, że rolą opiekunów powinno być przede wszystkim świadczenie opieki i wsparcia osobom korzystającym z opieki, w związku z czym uważa za konieczne ograniczenie zbędnej biurokracji i unikanie powierzania opiekunom zbędnych zadań administracyjnych; podkreśla, że niektóre zadania medyczne mogą być dzielone z personelem służby zdrowia i podkreśla korzyści płynące z bliższej współpracy między personelem opiekuńczym i personelem służby zdrowia, takie jak lepszy podział obciążenia pracą, więcej czasu dla osób korzystających z opieki i ciągłość opieki, a także praktyki multidyscyplinarne i harmonizacja ścieżek kariery; |
| --- | --- |

88.

| 89. | wzywa Komisję do zaproponowania unijnej inicjatywy na rzecz umiejętności opiekuńczych w celu wspierania państw członkowskich w poszerzaniu możliwości podnoszenia i zmiany kwalifikacji pracowników sektora opiekuńczego, identyfikacji luk i potrzeb w zakresie umiejętności, obiecujących praktyk i udanych inicjatyw, a także w celu opracowania ram uznawania i poświadczania wiedzy fachowej, umiejętności i kwalifikacji zdobytych dzięki doświadczeniu – np. dzięki nieformalnej pracy opiekuńczej – w celu ułatwienia dostępu do formalnego zatrudnienia w tym sektorze; apeluje do państw członkowskich o wykorzystanie europejskiego programu na rzecz umiejętności do dalszego zdobywania i podnoszenia kwalifikacji przez pracowników opiekuńczych oraz publicznie dotowanych możliwości uczestnictwa w kształceniu i szkoleniu zawodowym oraz zdobywania kwalifikacji dla wszystkich opiekunów – w tym nieformalnych opiekunów będących migrantami i pracowników opiekuńczych, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet po urlopie opiekuńczym; |
| --- | --- |

89.

| 90. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia i egzekwowania godnych warunków pracy oraz prawa do założenia i przystąpienia do reprezentatywnego związku zawodowego lub udziału w rokowaniach zbiorowych wszystkim pracownikom sektora opiekuńczego, zarówno formalnym, jak i nieformalnym, oraz do przyjęcia wysokich standardów bezpieczeństwa i higieny pracy zgodnie z ambicjami niedawno przyjętych strategicznych ram UE dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2021–2027, a nawet wykraczając poza te ambicje; podkreśla potrzebę zwrócenia bacznej uwagi na szczególne wyzwania związane z pracą w sektorze opiekuńczym, do których należy narażenie pracowników na niebezpieczne substancje lub produkty lecznicze, praca w warunkach potencjalnie sprzyjających zakażeniom, a także ryzyko psychiczne i psychospołeczne związane z emocjonalnie wymagającą pracą i narażeniem na negatywne reakcje, aby zapobiegać wypadkom i chorobom w miejscu pracy, a także absencji, rotacji i szkodom zdrowotnym wśród pracowników; |
| --- | --- |

90.

| 91. | wzywa państwa członkowskie do uznania COVID-19 za chorobę zawodową w sektorze opiekuńczym; wzywa państwa członkowskie do zadbania o to, by każdy podmiot świadczący usługi opieki przygotował program zapobiegania zakażeniom i ich kontroli oraz do zagwarantowania pracownikom opiekuńczym corocznych szkoleń na temat chorób zakaźnych, a także aktualnych informacji na ten temat; |
| --- | --- |

91.

| 92. | przypomina, że niektóre produkty lecznicze regularnie używane przez pracowników opiekuńczych zawierają jedną lub kilka substancji rakotwórczych, mutagennych lub działających szkodliwie na rozrodczość, które podlegają przepisom dyrektywy 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych, mutagennych lub działających szkodliwie na rozrodczość; przypomina w tym kontekście o czwartym przeglądzie tej dyrektywy i włączeniu w jej zakres pracy wykonywanej z narażeniem na działanie niebezpiecznych produktów leczniczych; oczekuje na przewidzianą na 2022 r. publikację wytycznych dotyczących obchodzenia się z takimi substancjami, a także na opracowanie definicji i orientacyjnego wykazu niebezpiecznych produktów leczniczych; |
| --- | --- |

92.

| 93. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do promowania i wspierania środowiska pracy przyjaznego dla osób starszych; ponawia apel do Komisji o podniesienie poziomu ambicji oraz o zaproponowanie szerszej i bardziej kompleksowej dyrektywy w sprawie zapobiegania zaburzeniom układu mięśniowo-szkieletowego i chorobom reumatycznym pochodzenia zawodowego i zarządzania nimi, a także o łagodzenie zagrożeń psychospołecznych i negatywnego oddziaływania pracy opiekuńczej na dobrostan opiekunów, które było szczególnie widoczne podczas pandemii; |
| --- | --- |

93.

| 94. | podkreśla, że europejska strategia w zakresie opieki powinna między innymi kompleksowo uwzględniać wpływ cyfryzacji na warunki zatrudnienia oraz pracy zdalnej i telepracy na zdrowie psychiczne, a także na ilość i nierówny podział nieodpłatnej opieki i prac domowych; ponawia apel do Komisji o zaproponowanie, w porozumieniu z partnerami społecznymi, dyrektywy w sprawie zagrożeń psychospołecznych i dobrostanu w miejscu pracy; |
| --- | --- |

94.

| 95. | apeluje do państw członkowskich o ustanowienie minimalnych norm dotyczących pracy opiekunów mieszkających w domach podopiecznych, w obszarach takich jak: czas pracy, wynagrodzenie i zakwaterowanie opiekunów, aby uwzględnić specyfikę ich pracy; zwłaszcza fakt, że mieszkają i pracują w tym samym gospodarstwie domowym, co osoba potrzebująca opieki; należy obliczyć średni czas pracy, gdyż opiekunowie pracują w systemie zmianowym; poziom wynagrodzenia powinien zależeć od potrzeb w zakresie opieki, a także umiejętności opiekunów; opiekunowie mieszkający w domu podopiecznego powinny mieć osobny pokój, dostęp do toalety, kuchni i, w miarę możliwości, internetu; |
| --- | --- |

95.

| 96. | wzywa państwa członkowskie do wzmocnienia dialogu społecznego oraz wspierania rokowań i układów zbiorowych w sektorze opiekuńczym – zarówno prywatnym, komercyjnym, jak i niekomercyjnym, publicznym, z uwzględnieniem opieki zarówno instytucjonalnej, jak i rodzinnej oraz środowiskowej – jako kluczowych mechanizmów służących poprawie warunków zatrudnienia i pracy oraz rozwiązaniu problemu luki płacowej między kobietami a mężczyznami, a także jako najskuteczniejszych narzędzi zapewniających wzrost płacy minimalnej i wynagrodzeń w ujęciu ogólnym; |
| --- | --- |

96.

| 97. | wzywa państwa członkowskie do promowania szerszego zakresu rokowań zbiorowych oraz do zagwarantowania prawa i swobody zrzeszania się w sektorze opiekuńczym, zapewnienia większego dostępu i informacji przedstawicielom pracowników i związkom zawodowym, które chcą reprezentować pracowników opiekuńczych i ich rekrutować, oraz usuwania wszelkich barier utrudniających zakładanie związków zawodowych, a także zbędnych barier w placówkach sektora publicznego, w tym u wykonawców prywatnych zakontraktowanych w ramach zamówień publicznych, które utrudniają związkom organizowanie pracowników sektora publicznego i ich rekrutowanie; podkreśla, że zwłaszcza pracownicy mobilni, którzy często mieszkają z podopiecznymi i muszą być do dyspozycji całą dobę, nie są wystarczająco świadomi warunków swojego zatrudnienia ani informowani na ten temat; podkreśla, że układy zbiorowe powinny między innymi gwarantować prawa emerytalne pracownikom, którzy muszą częściowo lub całkowicie zrezygnować z płatnego zatrudnienia, aby opiekować się kimś innym; |
| --- | --- |

97.

| 98. | przypomina, że pracownicy mobilni i migrujący, w tym nieposiadający dokumentów, odgrywają istotną rolę w zapewnianiu opieki rezydencjalnej, środowiskowej i rodzinnej w UE; uważa, że fakt ten powinien znaleźć odzwierciedlenie w przyszłej europejskiej strategii w zakresie opieki i zostać w niej uwzględniony; apeluje do Komisji i państw członkowskich o zobowiązanie się i podjęcie konkretnych działań, aby rozwiązać problem pracy nierejestrowanej i nielegalnych form zatrudnienia, a także promować godną pracę dla wszystkich pracowników opiekuńczych, niezależnie od ich statusu; podkreśla, że pracownicy migrujący znajdują się w szczególnie trudnej sytuacji i stoją w obliczu szczególnych wyzwań, takich jak uzyskanie pozwolenia na pracę lub formalnego zatrudnienia, ochrony socjalnej i ryzyko pracy nierejestrowanej; wzywa do ich ochrony dzięki stosowaniu, egzekwowaniu i monitorowaniu odpowiednich przepisów; |
| --- | --- |

98.

| 99. | apeluje do Komisji i państw członkowskich o zapewnienie sprawiedliwej mobilności i rekrutacji pracowników z UE i z państw trzecich przez poprawę wzajemnego uznawania kwalifikacji oraz przez eliminację luk w transnarodowej ochronie socjalnej; ponawia apel o należyte monitorowanie i egzekwowanie zasad dotyczących mobilności oraz lepsze informowanie pracowników o przysługujących im prawach; podkreśla, że zadaniem Europejskiego Urzędu ds. Pracy jest pomoc państwom członkowskim i Komisji w skutecznym stosowaniu i egzekwowaniu prawa UE w zakresie mobilności pracowników oraz koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE; podkreśla potrzebę rozważenia przeglądu mandatu Europejskiego Urzędu ds. Pracy w kontekście oceny, która ma zostać przeprowadzona w 2024 r., aby uwzględnić przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy; wzywa EU-OSHA i Europejski Urząd ds. Pracy, aby współpracowały ze sobą w działaniach wspierających Komisję i państwa członkowskie w poprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, w szczególności pracowników mobilnych i migrujących; podkreśla, że opiekunowie mieszkający z podopiecznym są najczęściej zatrudniani za pośrednictwem skomplikowanego łańcucha agencji delegujących pracowników, a zatem obejmuje ich dyrektywa o delegowaniu pracowników (103); |
| --- | --- |

99.

| 100. | dostrzega rolę pracowników świadczących usługi dla nabywców indywidualnych oraz gospodarstw domowych w gwarantowaniu obywatelom UE rzeczywistego wyboru preferowanego modelu opieki; wzywa Komisję do zajęcia się w europejskiej strategii w zakresie opieki trudnymi warunkami pracy i zatrudnienia wszystkich pracowników świadczących usługi dla osób i gospodarstw domowych, w tym pracowników opiekuńczych i innych pracowników świadczących usługi dla osób i gospodarstw domowych, a także do stworzenia podstaw do uznawania, regulowania i profesjonalizacji usług dla nabywców indywidualnych oraz gospodarstw domowych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do skutecznego zwalczania pracy nierejestrowanej w sektorze opiekuńczym przez zagwarantowanie ochrony socjalnej, bezpiecznych i godnych warunków pracy oraz tworzenie nowych możliwości zatrudnienia w sektorze opieki domowej; apeluje o ukierunkowaną zmianę dyrektywy 89/391/EWG, która zapewni włączenie w jej zakres pracowników domowych; wzywa państwa członkowskie do zaprezentowania odpowiednich ram deklarowania usług dla nabywców indywidualnych oraz gospodarstw domowych, takich jak programy bonów na usługi, do opracowania mechanizmów i narzędzi lepszego monitorowania domowej pracy opiekuńczej oraz inwestowania w elastyczne i wysokiej jakości profesjonalne usługi, aby powstrzymać wprowadzanie niepewnych form zatrudnienia w obszarze opieki i zniechęcać do korzystania z usług nierejestrowanych; |
| --- | --- |

100.

| 101. | wzywa państwa członkowskie do szybkiej i pełnej transpozycji i wdrożenia dyrektywy w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym i zachęca je do wyjścia poza minimalne normy określone w tej dyrektywie; podkreśla, że tylko równy podział nieodpłatnych obowiązków opiekuńczych między mężczyzn i kobiety za pomocą równych, odpowiednio płatnych okresów urlopu bez możliwości przenoszenia umożliwiłby kobietom częstsze podejmowanie zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, osiągnięcie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz rozwój osobisty i społeczny; podkreśla ponadto znaczenie promowania dodatkowej elastyczności organizacji pracy dla grup pracowników, takich jak rodzice z małymi dziećmi, rodzice samotnie wychowujący dzieci, rodzice z niepełnosprawnościami i rodzice dzieci z niepełnosprawnościami; wzywa państwa członkowskie, by przestrzegały minimalnej długości urlopu macierzyńskiego i ojcowskiego, niezależnie od statusu danej osoby; przypomina, że polityka równowagi między życiem zawodowym a prywatnym powinna zachęcać mężczyzn do podejmowania obowiązków opiekuńczych na równi z kobietami oraz podkreśla potrzebę stopniowego przechodzenia do w pełni płatnych urlopów macierzyńskich i ojcowskich o równej długości; zdecydowanie wzywa wszystkie państwa członkowskie do zachęcania i dopilnowania, by ojcowie korzystali z urlopu ojcowskiego bez obawy niekorzystnego lub dyskryminacyjnego traktowania przez pracodawców, co stanowi skuteczny sposób zachęcania ich do przyjęcia odpowiedzialności za opiekę nad dziećmi i rodziną oraz skuteczny środek osiągnięcia prawdziwego równouprawnienia płci; podkreśla, że nie tylko wymaga to zmian w stereotypach i normach dotyczących płci, lecz także spowoduje takie zmiany, prowadząc do sprawiedliwszego społeczeństwa odznaczającego się większym równouprawnieniem płci; wzywa Komisję i państwa członkowskie do promowania działań transformacyjnych takich jak kampanie uświadamiające na temat wspólnej odpowiedzialności za opiekę, aby zwalczać stereotypowy obraz kobiet jako wyłącznie odpowiedzialnych za tę pracę; |
| --- | --- |

101.

| 102. | wzywa państwa członkowskie do opracowania zestawu kompleksowych środków i zachęt do wspierania i ułatwienia ponownej integracji na rynku pracy pracowników, zwłaszcza kobiet, których karierę zawodową i dochody częściej ogranicza nierówne traktowanie płci i urlopy opiekuńcze, w tym dłuższe przerwy w karierze zawodowej, oraz do zagwarantowania powrotu pracowników i pracownic na takie samo lub równorzędne stanowisko; |
| --- | --- |

102.

| 103. | zwraca się do państw członkowskich, aby w ścisłym porozumieniu z partnerami społecznymi wspierały ścieżki zawodowe, które ułatwiają adaptację do różnych sytuacji, zwłaszcza dzięki uczeniu się przez całe życie i szkoleniu zawodowemu, wystarczającym zasiłkom dla bezrobotnych, możliwości przenoszenia praw socjalnych oraz aktywnej i skutecznej polityce rynku pracy; wzywa Komisję i państwa członkowskie do promowania i zagwarantowania skutecznej ochrony i równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za pomocą przepisów transformacyjnych z punktu widzenia równości płci i odpowiedzi politycznych, których celem jest przeciwdziałanie niepewnym formom zatrudnienia i zaniżaniu wartości pracy w niektórych sfeminizowanych sektorach takich jak opieka oraz zagwarantowanie możliwości rozwoju kariery i odpowiedniego objęcia zabezpieczeniem społecznym; przypomina, że wszyscy pracownicy – bez względu na rodzaj stosunku pracy czy samozatrudnienie – powinni móc gromadzić uprawnienia gwarantujące im bezpieczeństwo dochodów w sytuacjach takich jak bezrobocie, choroba, podeszły wiek, przerwa w karierze zawodowej spowodowana opieką nad dzieckiem lub inną osobą i szkolenia oraz zgodnie z zaleceniem Rady w sprawie dostępu pracowników oraz osób samozatrudnionych do ochrony socjalnej; |
| --- | --- |

103.

| 104. | wzywa Komisję do oparcia się na europejskiej strategii w zakresie opieki, a mianowicie na dwóch zaleceniach Rady: dotyczących opieki nad dziećmi (zmiana celów barcelońskich) oraz opieki długoterminowej, a także do przedstawienia europejskiego ładu w zakresie opieki, który zastąpi strategię w zakresie opieki i powinien obejmować zestaw strategii politycznych, programów, zaleceń i inwestycji na szczeblu UE, które wesprą transformacyjne z punktu widzenia równości płci przejście na gospodarkę usług opiekuńczych, która uzna opiekę za prawo i doceni jej wartość jako działalności kluczowej z punktu widzenia społeczeństwa; podkreśla, że zastosowane do opieki podejście powinno być zintegrowane, holistyczne i obejmujące całe życie oraz promować godziwe warunki pracy i wynagrodzenia, zwiększać atrakcyjność zatrudnienia w sektorze opieki oraz zwalczać dyskryminację, nierówność płci i ubóstwo w tym sektorze; |
| --- | --- |

104.

Uznanie i docenienie roli opieki w naszych społeczeństwach i gospodarkach

| 105. | podkreśla, że sprawą najwyższej wagi jest uwzględnienie we wszystkich istotnych politykach krajowych i unijnych opieki i środków na rzecz wzmocnienia pozycji i profesjonalnego rozwoju kobiet pełniących rolę opiekunek, osób potrzebujących opieki i wsparcia oraz osób wymagających szczególnego traktowania, wraz z zachęcaniem do zwiększonych inwestycji w dostępne, przystępne cenowo i wysokiej jakości usługi opieki; |
| --- | --- |

105.

| 106. | domaga się odzwierciedlenia tych priorytetów także w wymiarze zewnętrznym polityki UE, w tym w pomocy przedakcesyjnej i oficjalnej pomocy rozwojowej; podkreśla, że oparte na prawach podejście do opieki, bazujące na zasadzie niedyskryminacji, umożliwiłoby ich uwzględnianie we wszystkich odpowiednich obszarach polityki; podkreśla konieczność zapewnienia systematycznego wdrażania aspektu płci i równouprawnienia na wszystkich etapach procesu planowania budżetu, zarówno w budżecie centralnym Komisji, jak i w strategiach oraz programach wspieranych przez UE; wzywa państwa członkowskie i Komisję Europejską do zwalczania negatywnego wizerunku pracy w sektorze opieki formalnej i nieformalnej oraz wzywa państwa członkowskie do przyjęcia skutecznych polityk i programów przeciwdziałania dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność, wiek, płeć i z innych przyczyn, które krzyżują się z uprzedzeniami i stereotypami związanymi z opieką, paternalizmem oraz zależnością; zauważa, że cenny potencjał kobiet pozostaje niewykorzystany w przedsiębiorczości w Europie również w sektorze opiekuńczym, który może przyczyniać się do innowacji takich jak nowe technologie; |
| --- | --- |

106.

| 107. | zauważa, że zwalczanie głęboko zakorzenionych norm i stereotypów dotyczących płci to pierwszy krok w procesie redystrybucji obowiązków w zakresie nieodpłatnej opieki i pracy w gospodarstwie domowym między mężczyznami i kobietami, oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie do promowania pozytywnego wizerunku publicznego i atrakcyjności pracy w sektorze opiekuńczym zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet za pomocą kampanii edukacyjnych i informacyjnych oraz wspierania projektów pilotażowych służących realizacji tego celu i dzięki którym większa liczba mężczyzn zaangażuje się w opiekę, a równy udział i równe szanse kobiet i mężczyzn na rynku usług opiekuńczych będą promowane; |
| --- | --- |

107.

| 108. | wzywa Komisję do monitorowania wdrażania zasad Europejskiego filaru praw socjalnych i celów zrównoważonego rozwoju w kontekście europejskiego semestru; wzywa w szczególności do regularnego składania sprawozdań z wdrażania strategii UE w zakresie opieki, a także wskaźników dotyczących opieki uwzględnionych w europejskim semestrze i w zaleceniach dla poszczególnych krajów; uważa, że gospodarka usług opiekuńczych powinna być filarem gospodarki po pandemii i wzywa Komisję i państwa członkowskie do priorytetowego traktowania opieki po pandemii; zdecydowanie uważa, że wdrożenie krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności musi obejmować ukierunkowane działania na potrzeby poprawy równouprawnienia płci we wszystkich sferach życia i opieki, w tym środki na potrzeby redukcji i redystrybucji nieodpłatnej opieki i prac w gospodarstwie domowym; |
| --- | --- |

108.

| 109. | odnotowuje potrzebę uznawania i wyceniania opieki w europejskich gospodarkach, budżetach i statystykach; wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyjęcia metod pomiaru i wyceny wartości społecznego i gospodarczego wkładu oraz wyników opieki, w szczególności nieodpłatnej opieki, prac domowych i w gospodarstwie domowym, w tym dzięki rozważeniu wprowadzenia nowych wskaźników przy okazji zmiany tablicy wyników zawierającej wskaźniki społeczne; wzywa Eurostat i EIGE do oszacowania wkładu ekonomicznego opiekunów nieformalnych w gospodarkę państw członkowskich oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie do uwzględnienia w procesie kształtowania polityki powiązanych alternatywnych środków na rzecz dobrobytu gospodarczego i społecznego; |
| --- | --- |

109.

| 110. | wskazuje na wyraźne korzyści płynące z systemu minimalnego dochodu i minimalnej emerytury, aby dostęp do opieki i usług wsparcia był terminowy i skuteczny, w świetle przyszłego zalecenia Komisji w sprawie odpowiedniego dochodu minimalnego, a także z zapewnienia godnego poziomu życia opiekunom, którymi są głównie kobiety, zwłaszcza kobiety świadczące nieformalną i nieodpłatną opiekę, oraz wzywa Komisję, aby podkreśliła znaczenie opracowania i wymiany najlepszych praktyk dotyczących sposobu uwzględnienia obowiązków opiekuńczych w całym cyklu funkcjonowania systemów emerytalnych; |
| --- | --- |

110.

| 111. | wzywa Komisję do powiązania przyszłej strategii w dziedzinie opieki z europejskim planem działania na rzecz gospodarki społecznej, aby zwiększyć wiedzę na temat potencjału gospodarki społecznej i poprawić warunki pracy w sektorze opieki, a także stworzyć możliwości dla lepszego dostępu kobiet do wysokiej jakości miejsc pracy, oraz wzywa państwa członkowskie do inwestycji, które pozwolą rozwijać sektor usług opiekuńczych z należytym uwzględnieniem czynnika ludzkiego; |
| --- | --- |

111.

| 112. | dostrzega i docenia opiekę świadczoną przez społeczeństwo obywatelskie i organizacje nienastawione na zysk, takie jak organizacje pozarządowe, organizacje pacjentów, instytucje charytatywne, religijne lub inne; |
| --- | --- |

112.

| 113. | wzywa państwa członkowskie do kształtowania i zmiany ich podejścia do sektora opiekuńczego w stałym dialogu obywatelskim i społecznym z partnerami społecznymi, ekspertami, organizacjami pozarządowymi społeczeństwa obywatelskiego, władzami na szczeblu krajowym i unijnym, organizacjami przedstawicielskimi osób korzystających z opieki i opiekunów formalnych i nieformalnych, aby wspierać szukanie skutecznych rozwiązań w zakresie polityki opieki społecznej, które są dostosowane do faktycznych potrzeb; podkreśla znaczenie aktywnych konsultacji z opiekunami i podopiecznymi oraz z organizacjami ich reprezentującymi podczas opracowywania, wdrażania i monitorowania nowej europejskiej strategii w zakresie opieki; zwraca się do Komisji i państw członkowskich o wszczęcie dyskusji na temat powiązania między technologią a jakością opieki; |
| --- | --- |

113.

| 114. | wzywa Komisję Europejską do podjęcia badań w celu lepszego zrozumienia gospodarczych i społecznych skutków niedostatecznego świadczenia opieki i wsparcia osobom ich potrzebującym oraz do zapewnienia funduszy, zwłaszcza w ramach przyszłej platformy, na projekty badawcze nad społecznymi skutkami rzadkich chorób, z perspektywy pacjenta, oraz na ogólnounijne sieci i innowacyjne projekty, które umożliwiają państwom członkowskim współtworzenie i przekazywanie dobrych praktyk i innowacyjnych modeli opieki, ze szczególnym uwzględnieniem najpowszechniejszych chorób i chorób powodujących niepełnosprawność, w tym chorób reumatycznych i układu mięśniowo-szkieletowego; |
| --- | --- |

114.

| 115. | wzywa Komisję do zapewnienia, aby EIGE, Eurofound i inne właściwe agencje dysponowały odpowiednimi zasobami do monitorowania i analizy, czy i w jaki sposób polityka przynosi zamierzoną poprawę w sektorze opiekuńczym, w tym pod względem dostępu, jakości, równości płci, infrastruktury i równowagi między życiem zawodowym a prywatnym; |
| --- | --- |

115.

| 116. | wzywa do zewnętrznej oceny naukowej i etycznej metod radzenia sobie z pandemią COVID-19 w sektorze opiekuńczym, działań Unii Europejskiej jako całości, a także działań państw członkowskich, oraz do oceny poziomu gotowości UE na wypadek nowej pandemii, a także wzywa państwa członkowskie i Komisję, aby zbadały, dlaczego tak wiele zakażeń i zgonów z powodu COVID-19 nastąpiło w domach opieki dla osób starszych, osób z niepełnosprawnościami i innych placówkach społecznych, a także czy prawa człowieka i prawa pacjentów zostały zaniedbane lub naruszone, co pozwoli wyciągnąć niezbędne wnioski i zapobiec ponownemu wystąpieniu takich tragedii w razie kolejnego kryzysu; |
| --- | --- |

116.

o

o o

| 117. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

117.

---

(1)  https://www.who.int/news/item/14-03-2022-who-launches-new-framework-to-support-countries-achieve-integrated-continuum-of-long-term-care

(2)  https://www.ohchr.org/en/documents/thematic-reports/impact-coronavirus-disease-covid-19-enjoyment-all-human-rights-older

(3)  https://undocs.org/Home/Mobile?FinalSymbol= A%2FHRC%2F30%2F43AAuage=E&DeviceType=DesktopAARequested=False

(4)  Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 21.

(5)  Dz.U. L 57 z 18.2.2021, s. 17.

(6)  Dz.U. L 437 z 28.12.2020, s. 30.

(7)  Dz.U. L 107 z 26.3.2021, s. 1.

(8)  Dz.U. L 188 z 12.7.2019, s. 79.

(9)  Dz.U. L 180 z 19.7.2000, s. 22.

(10)  Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23.

(11)  Dz.U. L 88 z 16.3.2022, s. 1.

(12)  Dz.U. L 223 z 22.6.2021, s. 14.

(13)  Dz.U. C 363 z 28.10.2020, s. 80.

(14)  Dz.U. C 456 z 10.11.2021, s. 191.

(15)  Dz.U. C 456 z 10.11.2021, s. 208.

(16)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0072.

(17)  Dz.U. C 456 z 10.11.2021, s. 145.

(18)  Dz.U. C 189 z 5.6.2019, s. 4.

(19)  Dz.U. C 474 z 24.11.2021, s. 146.

(20)  Dz.U. C 371 z 15.9.2021, s. 102.

(21)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0038.

(22)  Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 75.

(23)  Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 122.

(24)  Dz.U. C 362 z 8.9.2021, s. 8.

(25)  Dz.U. C 363 z 28.10.2020, s. 164.

(26)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0068.

(27)  Dz.U. C 387 z 15.11.2019, s. 1.

(28)  Komisja Europejska, Strategia UE na rzecz praw dziecka, 2021.

(29)  Eurostat, Household composition statistics [Statystyki dotyczące struktury gospodarstw domowych], 2020.

(30)  Komisja Europejska, Informal care in Europe: Exploring formalisation, availability and quality [Opieka nieformalna w Europie: analiza formalizacji, dostępności i jakości], 2018.

(31)  https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---dgreports/---dcomm/documents/publication/wcms_838653.pdf

(32)  https://www.unwomen.org/sites/default/files/Headquarters/Attachments/Sections/Library/Publications/2020/Policy-brief-COVID-19-and-the-care-economy-en.pdf

(33)  https://www.eurofound.europa.eu/fr/topic/neets

(34)  Komisja Europejska i Komitet Ochrony Socjalnej, 2021 Long-term care report [Sprawozdanie w sprawie opieki długoterminowej z 2021 r.], 2021.

(35)  Biuro Analiz Parlamentu Europejskiego, Demographic outlook for the European Union [Prognoza demograficzna dla Unii Europejskiej], marzec 2020, s. 3.

(36)  Amelita King-Dejardin, The social construction of migrant care work. At the intersection of care, migration and gender [Społeczna struktura pracy opiekuńczej migrantów. Na przecięciu opieki, migracji i kwestii płci], Międzynarodowe Biuro Pracy, Genewa 2019.

(37)  Komitet Ochrony Socjalnej i Komisja Europejska, Long-term care report [Sprawozdanie w sprawie opieki długoterminowej], 2021.

(38)  OECD, The effectiveness of social protection for long-term care in old age: Is social protection reducing the risk of poverty associated with care needs? [Skuteczność ochrony socjalnej dla opieki długoterminowej w starszym wieku. Czy ochrona socjalna zmniejsza zagrożenie ubóstwem związane z potrzebami w zakresie opieki?], 2020.

(39)  Parlament Europejski, Ageing policies – access to services in different Member States [Polityki dotyczące starzenia się – dostęp do usług w różnych państwach członkowskich], 2021.

(40)  Światowe Forum Ekonomiczne, COVID-19 highlights how caregiving fuels gender inequality [COVID-19 pokazuje, jak usługi opiekuńcze przyczyniają się do nierówności płci], https://www.weforum.org/agenda/2020/04/covid-19-highlights-how-caregiving-fuels-gender-inequality/

(41)  2019.

(42)  https://eige.europa.eu/about-eige/director-speeches/beyond-beijing-declaration-assessment-and-main-challenges

(43)  https://data.unwomen.org/features/covid-19-pandemic-has-increased-care-burden-how-much-0 https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2020/04/policy-brief-the-impact-of-covid-19-on-women

(44)  WHO, Preventing and managing COVID-19 across long-term care services [Zapobieganie COVID-19 i zarządzanie nim we wszystkich usługach opieki długoterminowej], dokument strategiczny, 24 lipca 2020 r.; ECDC, Surveillance data from public online national reports on COVID-19 in long-term care facilities [Dane z nadzoru pochodzące z publicznych krajowych sprawozdań online na temat COVID-19 w placówkach opieki długoterminowej], 2022 (https://www.ecdc.europa.eu/en/all-topics-z/coronavirus/threats-and-outbreaks/covid-19/prevention-and-control/LTCF-data).

(45)  http://www.efnweb.be/wp-content/uploads/EFN-MHE-Joint-Statement-October-2021.pdf

(46)  Eurofound, Education, healthcare and housing: How access changed for children and families in 2020 [Edukacja, opieka zdrowotna i mieszkalnictwo: w jaki sposób zmienił się dostęp dla dzieci i rodzin w 2020 r.], 2021.

(47)  ttps://www.epsu.org/sites/default/files/article/files/Resilience_of%20the%20LTC %20sector_V3.pdf

(48)  https://effat.org/in-the-spotlight/european-alliance-calls-on-eu-governments-to-ratify-convention-on-domestic-workers/#:~:text=Among%20them%2C%206.3%20million%20are,workers%20in%20their%20respective%20country

(49)  Europejski Instytut Mobilności Pracy (https://www.mobilelabour.eu/).

(50)  Komisja Europejska, Challenges in long-term care in Europe [Wyzwania dla opieki długoterminowej w Europie], 2018.

(51)  https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Gender_pay_gap_statistics

(52)  https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamental-rights/gender-equality/women-labour-market-work-life-balance/womens-situation-labour-market_en

(53)  Parlament Europejski, Gender equality: Economic value of care from the perspective of the applicable EU funds [Równouprawnienie płci: ekonomiczna wartość opieki z perspektywy odpowiednich funduszy UE], 2021.

(54)  EIGE, sprawozdanie pekińskiej platformy działania za 2020 r., 2021.

(55)  Sprawozdanie Eurofoundu (2020 r.), Long-term care workforce: Employment and working conditions [Pracownicy zajmujący się opieką długoterminową – zatrudnienie i warunki pracy].

(56)  Sprawozdanie Eurofoundu (2020 r.), Long-term care workforce: Employment and working conditions [Pracownicy zajmujący się opieką długoterminową – zatrudnienie i warunki pracy].

(57)  Sprawozdanie Eurofoundu (2020 r.), Long-term care workforce: Employment and working conditions [Pracownicy zajmujący się opieką długoterminową – zatrudnienie i warunki pracy].

(58)  Komisja Europejska i Komitet Ochrony Socjalnej (2021 r.) „2021 Long-term care report” [Sprawozdanie w sprawie opieki długoterminowej z 2021 r.].

(59)  Badanie Parlamentu Europejskiego (2021 r.), Policies for long-term carers [Polityka z myślą o pracownikach zapewniających opiekę długoterminową].

(60)  Sprawozdanie Eurofoundu, Long-term care workforce: Employment and working conditions [Pracownicy zajmujący się opieką długoterminową – zatrudnienie i warunki pracy], Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg, 2020.

(61)  Sprawozdanie Eurofoundu (2020 r.), Long-term care workforce: Employment and working conditions [Pracownicy zajmujący się opieką długoterminową – zatrudnienie i warunki pracy].

(62)  European Commission Long-term care report [Sprawozdanie Komisji Europejskiej na temat opieki długoterminowej], https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=24079&langId=en

(63)  European Commission Long-term care report [Sprawozdanie Komisji Europejskiej na temat opieki długoterminowej], https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=24079&langId=en

(64)  Sprawozdanie EIGE (2020 r.) pt. „Gender inequalities in care and consequences for the labour market” [Nierówności płci w sprawowaniu opieki i ich konsekwencje dla rynku pracy]. https://eige.europa.eu/publications/gender-inequalities-care-and-consequences-labour-market

(65)  Sprawozdanie EIGE (2021 r.) pt. „Gender inequalities in care and consequences for the labour market” [Nierówności płci w sprawowaniu opieki i ich konsekwencje dla rynku pracy].

(66)  Europejska Fundacja na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound), Europejskie badania jakości życia 2016 – „Quality of life, quality of public services, and quality of society” [Jakość życia, jakość usług publicznych i jakość społeczeństwa], Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg, 2018 r.

(67)  https://ec.europa.eu/eurostat/web/main/eurostat/web/main/help/faq/data-services

(68)  Sprawozdanie EIGE (2021 r.) pt. „Gender inequalities in care and consequences for the labour market” [Nierówności płci w sprawowaniu opieki i ich konsekwencje dla rynku pracy].

(69)  The Global Burden of Disease Study 2019 [Analiza globalnych obciążeń spowodowanych chorobami]: https://www.thelancet.com/journals/lancet/issue/vol396no10258/PIIS0140-6736(20)X0042-0#

(70)  MOP (2018 r.), Care work and care jobs for the future of decent work [Praca opiekuńcza i zawody opiekuńcze a godna praca w przyszłości].

(71)  Badanie Parlamentu Europejskiego (2021 r.), Policies for long-term carers [Polityka z myślą o pracownikach zapewniających opiekę długoterminową].

(72)  Badanie Parlamentu Europejskiego (2021 r.), Gender equality: Economic value of care from the perspective of the applicable EU funds [Równouprawnienie płci – ekonomiczna wartość opieki z perspektywy odpowiednich funduszy UE].

(73)  European Social Partners joint statement on childcare provisions in the EU [Wspólne oświadczenie europejskich partnerów społecznych w sprawie świadczenia opieki nad dziećmi w UE]. https://www.etuc.org/en/document/european-social-partners-joint-statement-childcare-provisions-eu

(74)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie europejskiej gwarancji dla dzieci.

(75)  Zalecenie Rady (UE) 2021/1004 w sprawie ustanowienia europejskiej gwarancji dla dzieci.

(76)  Sprawozdanie EIGE (2021 r.) pt. „Gender inequalities in care and consequences for the labour market” [Nierówności płci w sprawowaniu opieki i ich konsekwencje dla rynku pracy].

(77)  European Commission Long-term care report [Sprawozdanie Komisji Europejskiej na temat opieki długoterminowej], https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=24079&langId=en

(78)  Komitet Ochrony Socjalnej i Komisja Europejska (2021 r.) „Long-term care report” [Sprawozdanie w sprawie opieki długoterminowej].

(79)  European Commission Long-term care report [Sprawozdanie Komisji Europejskiej na temat opieki długoterminowej], https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=24079&langId=en

(80)  Eurocarers 2021 Report on Impact of COVID-19 on outbreak on informal carers across Europe [Sprawozdanie Eurocarers z 2021 r. w sprawie wpływu pandemii COVID-19 na opiekunów nieformalnych w całej Europie].

(81)  MOP, 2022 r., „Care at work: Investing in care leave and services for a more gender equal world of work” [Opieka w pracy – inwestowanie w urlopy i usługi opiekuńcze na rzecz świata pracy zapewniającego większą równość płci].

(82)  MOP, 2022 r., „Care at work: Investing in care leave and services for a more gender equal world of work” [Opieka w pracy – inwestowanie w urlopy i usługi opiekuńcze na rzecz świata pracy zapewniającego większą równość płci].

(83)  Komisja Europejska, 2021 r., Zielona księga w sprawie starzenia się.

(84)  https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/economy-finance/dp074_en.pdf

(85)  Alzheimer Europe, Dementia in Europe Yearbook 2019 [Rocznik statystyczny dotyczący demencji w Europie 2019] (2020 r.) Estimating the prevalence of dementia in Europe [Oszacowanie częstości występowania demencji w Europie].

(86)  https://www.oecd.org/fr/publications/who-cares-attracting-and-retaining-elderly-care-workers-92c0ef68-en.htm

(87)  https://www.finanzwende-recherche.de/wp-content/uploads/2021/10/Finanzwende_BourgeronMetzWolf_2021_Private-Equity-Investoren-in-der-Pflege_20211013.pdf

(88)  https://www.eurofound.europa.eu/publications/article/2021/wages-in-long-term-care-and-other-social-services-21-below-average

(89)  „Profilaktyka pierwotna ma na celu zapobieganie zaburzeniu zdrowotnemu w początkowej fazie. Profilaktyka wtórna i trzeciego stopnia ma na celu zatrzymanie lub opóźnienie rozwoju istniejącej choroby i jej skutków przez wczesne wykrycie i odpowiednie leczenie lub ograniczenie występowania nawrotów i powstawania chorób przewlekłych przez np. skuteczną rehabilitację”. Źródło: WHO, Health Promotion Glossary [Glosariusz promocji zdrowia], 1998.

(90)  Dane o pochodzeniu etnicznym powinny być gromadzone na zasadzie dobrowolności i anonimowości wyłącznie w celu identyfikacji i zwalczania przypadków dyskryminacji.

(91)  Zob. zalecenie Rady (UE) 2021/1004 z dnia 14 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia europejskiej gwarancji dla dzieci.

(92)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2020 r. w sprawie silnej Europy socjalnej na rzecz sprawiedliwej transformacji (2020/2084(INI)); rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 kwietnia 2022 r. w sprawie ochrony w UE dzieci i młodzieży uciekających przed wojną w Ukrainie (2022/2618(RSP)).

(93)  Rozwiązania cyfrowe, na przykład aplikacje, które składają się z różnych modułów i mają różne funkcje, które można powiązać z bazą aplikacji, tak aby w rezultacie aplikacja odpowiadała indywidualnym potrzebom i życzeniom użytkowników.

(94)  https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=738&langId=en&pubId=7724

(95)  Komitet Ochrony Socjalnej i Komisja Europejska (2021), „Long-term care report: Trends, challenges and opportunities in an ageing society” [Sprawozdanie o opiece długoterminowej: tendencje, wyzwania i możliwości w starzejącym się społeczeństwie], t. 1.

(96)  Eurofound (2020): „Long-term care workforce: Employment and working conditions” [Pracownicy w obszarze opieki długoterminowej: zatrudnienie i warunki pracy].

(97)  Departament Tematyczny ds. Polityki Gospodarczej, Naukowej i Jakości Życia, Dział ds. Wspierania Zarządzania Gospodarczego, badanie PE na zlecenie komisji EMPL pt. „Policies for long-term carers” [Polityka z myślą o pracownikach zapewniających opiekę długoterminową].

(98)  Departament Tematyczny ds. Polityki Gospodarczej, Naukowej i Jakości Życia, Dział ds. Wspierania Zarządzania Gospodarczego, badanie PE na zlecenie komisji EMPL pt. „Policies for long-term carers” [Polityka z myślą o pracownikach zapewniających opiekę długoterminową].

(99)  Santini, Socci i in. (2020): „Positive and Negative Impacts of Caring among Adolescents Caring for Grandparents. Results from an Online Survey in Six European Countries and Implications for Future Research, Policy and Practice” (https://me-we.eu/wp-content/uploads/2020/10/Positive-and-Negative-Impacts-of-Caring.pdf).

(100)  Z punktu widzenia dochodów publicznych państwa członkowskie powinny zbadać najlepszy sposób sformalizowania zatrudnienia, a tym samym poboru dochodów z takiego zatrudnienia. Powinny wtedy uwzględnić w obliczeniach systemy odliczeń podatkowych i wykorzystanie bonów na usługi.

(101)  Eurofound (2021) „Understanding the gender pay gap: What difference do sector and occupation make?” [Zrozumienie luki płacowej między kobietami a mężczyznami: jakie znaczenie ma sektor i zawód] Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg, 2021 r. Eurofound (2021), „Minimum wages in 2021: Annual review” [Płace minimalne w UE: przegląd roczny], seria dotycząca płac minimalnych w UE, Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg.

(102)  https://www.oecd-ilibrary.org/social-issues-migration-health/who-cares-attracting-and-retaining-elderly-care-workers_92c0ef68-en;jsessionid=CUiqVaYYMpv7-fVciq3IIhh787q6ZHLU19L9LeR1.ip-10-240-5-42

(103)  https://www.eesc.europa.eu/sites/default/files/ files/report_on_the_eesc_country_visits_to_uk_germany_italy_poland_0.pdf

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/63 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/63

---

P9_TA(2022)0279

Zdrowie psychiczne w cyfrowym świecie pracy

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie zdrowia psychicznego w cyfrowym świecie pracy (2021/2098(INI))

(2023/C 47/05)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 4, 6, 9, 114, 153, 169 i 191, a w szczególności art. 168 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 4, 6, 9, 114, 153, 169 i 191, a w szczególności art. 168 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 2, 3, 14, 15, 21, 31, 32 i 35 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 2, 3, 14, 15, 21, 31, 32 i 35 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”),

| — | uwzględniając Europejski filar praw socjalnych, w szczególności jego zasadę nr 10, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Europejski filar praw socjalnych, w szczególności jego zasadę nr 10,

| — | uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych,

| — | uwzględniając strategię ONZ w dziedzinie zdrowia i dobrego samopoczucia psychicznego z 2018 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając strategię ONZ w dziedzinie zdrowia i dobrego samopoczucia psychicznego z 2018 r.,

| — | uwzględniając manifest Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w sprawie zdrowego wychodzenia z kryzysu spowodowanego COVID-19 z 18 maja 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając manifest Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w sprawie zdrowego wychodzenia z kryzysu spowodowanego COVID-19 z 18 maja 2020 r.,

| — | uwzględniając Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego WHO 2021 „Mental health care for all: let’s make it a reality” [Ochrona zdrowia psychicznego dla wszystkich: sprawmy, by stała się rzeczywistością], |
| --- | --- |

—

uwzględniając Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego WHO 2021 „Mental health care for all: let’s make it a reality” [Ochrona zdrowia psychicznego dla wszystkich: sprawmy, by stała się rzeczywistością],

| — | uwzględniając ramy działania WHO w zakresie zdrowia psychicznego na lata 2021-2025, |
| --- | --- |

—

uwzględniając ramy działania WHO w zakresie zdrowia psychicznego na lata 2021-2025,

| — | uwzględniając badanie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) z 8 czerwca 2021 r., dotyczące polityki zdrowotnej i zatytułowane „A New Benchmark for Mental Health Systems: Tackling the Social and Economic Costs of Mental Ill Health” [Nowy wzorzec dla systemów zdrowia psychicznego – eliminowanie społecznych i gospodarczych kosztów złego stanu zdrowia psychicznego] oraz badanie z 4 listopada 2021 r. zatytułowane „Fitter Minds, Fitter Jobs: From Awareness to Change in Integrated Mental Health Skills and Work Policies” [Od świadomości do zmian w zintegrowanych politykach w zakresie zdrowia psychicznego i pracy], |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) z 8 czerwca 2021 r., dotyczące polityki zdrowotnej i zatytułowane „A New Benchmark for Mental Health Systems: Tackling the Social and Economic Costs of Mental Ill Health” [Nowy wzorzec dla systemów zdrowia psychicznego – eliminowanie społecznych i gospodarczych kosztów złego stanu zdrowia psychicznego] oraz badanie z 4 listopada 2021 r. zatytułowane „Fitter Minds, Fitter Jobs: From Awareness to Change in Integrated Mental Health Skills and Work Policies” [Od świadomości do zmian w zintegrowanych politykach w zakresie zdrowia psychicznego i pracy],

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (1),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów (2),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (3),

| — | uwzględniając dyrektywę Rady 2000/78/WE z 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Rady 2000/78/WE z 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (4),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/88/WE z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącą niektórych aspektów organizacji czasu pracy (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/88/WE z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącą niektórych aspektów organizacji czasu pracy (5),

| — | uwzględniając dyrektywę Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy (6),

| — | uwzględniając dyrektywę Rady 89/654/EWG z dnia 30 listopada 1989 r. dotycząca minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w miejscu pracy (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Rady 89/654/EWG z dnia 30 listopada 1989 r. dotycząca minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w miejscu pracy (7),

| — | uwzględniając Dyrektywę Rady 90/270/EWG z dnia 29 maja 1990 r. w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Dyrektywę Rady 90/270/EWG z dnia 29 maja 1990 r. w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe (8),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami (9),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 10 lipca 2020 r. w sprawie unijnej strategii w zakresie zdrowia publicznego po pandemii COVID-19 (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 10 lipca 2020 r. w sprawie unijnej strategii w zakresie zdrowia publicznego po pandemii COVID-19 (10),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 21 stycznia 2021 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie prawa do bycia offline (11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 21 stycznia 2021 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie prawa do bycia offline (11),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 17 lutego 2022 r. zatytułowaną „Wzmocnienie pozycji młodzieży w Europie zatrudnienie i odbudowa społeczna po pandemii” (12), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 17 lutego 2022 r. zatytułowaną „Wzmocnienie pozycji młodzieży w Europie zatrudnienie i odbudowa społeczna po pandemii” (12),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 16 września 2021 r. w sprawie uczciwych warunków pracy, praw i ochrony socjalnej osób pracujących za pośrednictwem platform internetowych – nowe formy zatrudnienia związane z rozwojem cyfrowym (13), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 16 września 2021 r. w sprawie uczciwych warunków pracy, praw i ochrony socjalnej osób pracujących za pośrednictwem platform internetowych – nowe formy zatrudnienia związane z rozwojem cyfrowym (13),

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 24 października 2019 r. w sprawie gospodarki dobrobytu (14), w których wezwano do opracowania kompleksowej strategii UE w zakresie zdrowia psychicznego, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 24 października 2019 r. w sprawie gospodarki dobrobytu (14), w których wezwano do opracowania kompleksowej strategii UE w zakresie zdrowia psychicznego,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 8 czerwca 2020 r. w sprawie wzmacniania dobrostanu w miejscu pracy, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 8 czerwca 2020 r. w sprawie wzmacniania dobrostanu w miejscu pracy,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 28 czerwca 2021 r. pt. „Strategiczne ramy UE dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2021–2027 – Bezpieczeństwo i higiena pracy w zmieniającym się świecie pracy” (COM(2021)0323), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 28 czerwca 2021 r. pt. „Strategiczne ramy UE dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2021–2027 – Bezpieczeństwo i higiena pracy w zmieniającym się świecie pracy” (COM(2021)0323),

| — | uwzględniając zieloną księgę Komisji z 14 października 2005 r. pt. „Poprawa zdrowia psychicznego ludności. Strategia zdrowia psychicznego dla Unii Europejskiej” (COM(2005)0484), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zieloną księgę Komisji z 14 października 2005 r. pt. „Poprawa zdrowia psychicznego ludności. Strategia zdrowia psychicznego dla Unii Europejskiej” (COM(2005)0484),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z 14 lipca 2021 r. zatytułowane „Towards a strong social Europe in the aftermath of the COVID-19 crisis: Reducing disparities and addressing distributional impacts” [W kierunku silnej Europy socjalnej po kryzysie związanym z COVID-19: zmniejszanie dysproporcji i przeciwdziałanie skutkom dystrybucyjnym], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z 14 lipca 2021 r. zatytułowane „Towards a strong social Europe in the aftermath of the COVID-19 crisis: Reducing disparities and addressing distributional impacts” [W kierunku silnej Europy socjalnej po kryzysie związanym z COVID-19: zmniejszanie dysproporcji i przeciwdziałanie skutkom dystrybucyjnym],

| — | uwzględniając Europejski pakt na rzecz zdrowia i dobrostanu psychicznego z 2008 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Europejski pakt na rzecz zdrowia i dobrostanu psychicznego z 2008 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie z Europejskiego Forum Młodzieży z 17 czerwca 2021 r. zatytułowane „Beyond Lockdown: the »Pandemic Scar« on Young People” [Po lockdownie: „pandemiczna blizna” u młodych ludzi], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie z Europejskiego Forum Młodzieży z 17 czerwca 2021 r. zatytułowane „Beyond Lockdown: the »Pandemic Scar« on Young People” [Po lockdownie: „pandemiczna blizna” u młodych ludzi],

| — | uwzględniając sprawozdania Eurofoundu z 9 listopada 2021 r. zatytułowane „Wpływ COVID-19 na młodzież w UE” i z 10 maja 2021 r. zatytułowane „Życie, praca i COVID-19: zdrowie psychiczne i spadek zaufania w całej UE wraz z kolejnym rokiem pandemii”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdania Eurofoundu z 9 listopada 2021 r. zatytułowane „Wpływ COVID-19 na młodzież w UE” i z 10 maja 2021 r. zatytułowane „Życie, praca i COVID-19: zdrowie psychiczne i spadek zaufania w całej UE wraz z kolejnym rokiem pandemii”,

| — | uwzględniając sprawozdanie Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA) z 7 grudnia 2020 r. zatytułowane „Preventing musculoskeletal disorders in a diverse workforce: risk factors for women, migrants and LGBTI workers” [Zapobieganie zaburzeniom układu mięśniowo-szkieletowego wśród zróżnicowanej siły roboczej – czynniki ryzyka dla kobiet, migrantów i pracowników LGBTI], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA) z 7 grudnia 2020 r. zatytułowane „Preventing musculoskeletal disorders in a diverse workforce: risk factors for women, migrants and LGBTI workers” [Zapobieganie zaburzeniom układu mięśniowo-szkieletowego wśród zróżnicowanej siły roboczej – czynniki ryzyka dla kobiet, migrantów i pracowników LGBTI],

| — | uwzględniając raport EU-OSHA z 7 października 2011 r. zatytułowany „Mental health promotion in the workplace – a good practice report” [Promocja zdrowia psychicznego w miejscu pracy – raport dotyczący dobrych praktyk], |
| --- | --- |

—

uwzględniając raport EU-OSHA z 7 października 2011 r. zatytułowany „Mental health promotion in the workplace – a good practice report” [Promocja zdrowia psychicznego w miejscu pracy – raport dotyczący dobrych praktyk],

| — | uwzględniając sprawozdanie EU-OSHA z 22 października 2021 r. zatytułowane „Telework and health risks in the context of the COVID-19 pandemic: evidence from the field and policy implications” [Telepraca i zagrożenia dla zdrowia w kontekście pandemii COVID-19: faktyczne dane i skutki w zakresie polityki], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie EU-OSHA z 22 października 2021 r. zatytułowane „Telework and health risks in the context of the COVID-19 pandemic: evidence from the field and policy implications” [Telepraca i zagrożenia dla zdrowia w kontekście pandemii COVID-19: faktyczne dane i skutki w zakresie polityki],

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 12 grudnia 2012 r. zatytułowaną „Europejski Rok Zdrowia Psychicznego – lepsza praca, wyższa jakość życia” (15), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 12 grudnia 2012 r. zatytułowaną „Europejski Rok Zdrowia Psychicznego – lepsza praca, wyższa jakość życia” (15),

| — | uwzględniając opinię grupy ekspertów Komisji Europejskiej w dziedzinie efektywnych sposobów inwestowania w zdrowie z 23 czerwca 2021 r. w sprawie wspierania zdrowia psychicznego pracowników sektora zdrowia i innych niezbędnych pracowników, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię grupy ekspertów Komisji Europejskiej w dziedzinie efektywnych sposobów inwestowania w zdrowie z 23 czerwca 2021 r. w sprawie wspierania zdrowia psychicznego pracowników sektora zdrowia i innych niezbędnych pracowników,

| — | uwzględniając wspólne sprawozdanie EU-OSHA i Eurofundu z 13 października 2014 r. zatytułowane „Ryzyko psychospołeczne w Europie: występowanie i strategie zapobiegania”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólne sprawozdanie EU-OSHA i Eurofundu z 13 października 2014 r. zatytułowane „Ryzyko psychospołeczne w Europie: występowanie i strategie zapobiegania”,

| — | uwzględniając ankietę dotyczącą doświadczeń pracowników w Willis Towers Watson z 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając ankietę dotyczącą doświadczeń pracowników w Willis Towers Watson z 2021 r.,

| — | uwzględniając petycje złożone do Komisji Petycji na przykład Nr 0956/2018 i Nr 1186/2018 |
| --- | --- |

—

uwzględniając petycje złożone do Komisji Petycji na przykład Nr 0956/2018 i Nr 1186/2018

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A9-0184/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A9-0184/2022),

| A. | mając na uwadze, że prawo do zdrowia fizycznego i psychicznego jest jednym z podstawowych praw człowieka oraz że każdy człowiek ma prawo do najwyższego osiągalnego poziomu zdrowia; mając na uwadze, że WHO definiuje zdrowie psychiczne jako „stan dobrego samopoczucia psychicznego, w którym ludzie radzą sobie ze stresującymi sytuacjami życiowymi, wykorzystują swoje zdolności, dobrze się uczą i pracują oraz wnoszą wkład do swoich społeczności” (16); mając na uwadze, że zdrowie psychiczne wiąże się również z innymi prawami podstawowymi, takimi jak prawo do godności ludzkiej, zapisane w art. 1 karty, oraz prawo do integralności osoby, w tym do integralności psychicznej, zapisane w art. 3 karty; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że prawo do zdrowia fizycznego i psychicznego jest jednym z podstawowych praw człowieka oraz że każdy człowiek ma prawo do najwyższego osiągalnego poziomu zdrowia; mając na uwadze, że WHO definiuje zdrowie psychiczne jako „stan dobrego samopoczucia psychicznego, w którym ludzie radzą sobie ze stresującymi sytuacjami życiowymi, wykorzystują swoje zdolności, dobrze się uczą i pracują oraz wnoszą wkład do swoich społeczności” (16); mając na uwadze, że zdrowie psychiczne wiąże się również z innymi prawami podstawowymi, takimi jak prawo do godności ludzkiej, zapisane w art. 1 karty, oraz prawo do integralności osoby, w tym do integralności psychicznej, zapisane w art. 3 karty;

| B. | mając na uwadze, że według badań pandemia COVID-19 ukształtowała praktyki organizacyjne i zarządcze oraz zmieniła warunki pracy wielu pracowników w Europie, co wpłynęło na czas pracy, dobrostan i fizyczne otoczenie w miejscu pracy; mając na uwadze, że przed pracownikami służby zdrowia i pracownikami o krytycznym znaczeniu postawiono niezwykle wysokie wymogi; mając na uwadze, że pracownicy ci musieli radzić sobie z wymagającym środowiskiem pracy, brakiem ochrony i obawami o bezpieczeństwo, co miało negatywne skutki psychologiczne; mając na uwadze, że zrozumienie problemów związanych ze zdrowiem psychicznym w miejscu pracy oznacza nie tylko rozpoznawanie zaburzeń psychicznych (np. depresji) zgodnie z kryteriami diagnostycznymi Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób dla statystyk dotyczących śmiertelności i zachorowalności (17), ale również dążenie do propagowania dobrostanu, unikania nieporozumień i stygmatyzacji oraz opracowania i wdrożenia odpowiednich środków i leczenia w celu radzenia sobie z tymi zaburzeniami (18); |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że według badań pandemia COVID-19 ukształtowała praktyki organizacyjne i zarządcze oraz zmieniła warunki pracy wielu pracowników w Europie, co wpłynęło na czas pracy, dobrostan i fizyczne otoczenie w miejscu pracy; mając na uwadze, że przed pracownikami służby zdrowia i pracownikami o krytycznym znaczeniu postawiono niezwykle wysokie wymogi; mając na uwadze, że pracownicy ci musieli radzić sobie z wymagającym środowiskiem pracy, brakiem ochrony i obawami o bezpieczeństwo, co miało negatywne skutki psychologiczne; mając na uwadze, że zrozumienie problemów związanych ze zdrowiem psychicznym w miejscu pracy oznacza nie tylko rozpoznawanie zaburzeń psychicznych (np. depresji) zgodnie z kryteriami diagnostycznymi Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób dla statystyk dotyczących śmiertelności i zachorowalności (17), ale również dążenie do propagowania dobrostanu, unikania nieporozumień i stygmatyzacji oraz opracowania i wdrożenia odpowiednich środków i leczenia w celu radzenia sobie z tymi zaburzeniami (18);

| C. | mając na uwadze, że pandemia spowodowała gwałtowny wzrost obowiązków opiekuńczych w połączeniu z pracą, co w nieproporcjonalny sposób dotknęło kobiety i zwiększyło różnice między płciami w zakresie nieodpłatnej opieki; mając na uwadze, że miało to negatywny wpływ na zdrowie psychiczne osób pełniących obowiązki opiekuńcze, ponieważ wielu pracowników musiało radzić sobie ze znacznie większym stresem, podejmując zwiększone obowiązki opiekuńcze związane z edukacją domową i opieką nad dziećmi podczas lockdownu, zapewniając opiekę nieformalną lub wykonując jakąkolwiek inną pracę na rzecz niesamodzielnych krewnych; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że pandemia spowodowała gwałtowny wzrost obowiązków opiekuńczych w połączeniu z pracą, co w nieproporcjonalny sposób dotknęło kobiety i zwiększyło różnice między płciami w zakresie nieodpłatnej opieki; mając na uwadze, że miało to negatywny wpływ na zdrowie psychiczne osób pełniących obowiązki opiekuńcze, ponieważ wielu pracowników musiało radzić sobie ze znacznie większym stresem, podejmując zwiększone obowiązki opiekuńcze związane z edukacją domową i opieką nad dziećmi podczas lockdownu, zapewniając opiekę nieformalną lub wykonując jakąkolwiek inną pracę na rzecz niesamodzielnych krewnych;

| D. | mając na uwadze, że według badań pandemia upowszechniła pracę zdalną, co przyniosło korzyści, takie jak większa elastyczność i autonomia, a w niektórych przypadkach lepsza równowaga między życiem zawodowym a prywatnym; mając też jednak na uwadze, że korzyści te nie zawsze przeważają nad negatywnymi konsekwencjami, takimi jak nadmierna łączność, zacieranie się granic między pracą a życiem prywatnym, większa intensywność pracy i stres związany z technologią; mając na uwadze, że według badań Eurofoundu dotyczących COVID-19 pandemia stworzyła wiele wyzwań dla pracowników pracujących zdalnie; mając na uwadze, że chociaż znaczne upowszechnienie pracy zdalnej może przynieść korzyści pracownikom i przedsiębiorstwom, w tym kontekście należy również chronić i propagować prawo do zdrowia fizycznego i psychicznego; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że według badań pandemia upowszechniła pracę zdalną, co przyniosło korzyści, takie jak większa elastyczność i autonomia, a w niektórych przypadkach lepsza równowaga między życiem zawodowym a prywatnym; mając też jednak na uwadze, że korzyści te nie zawsze przeważają nad negatywnymi konsekwencjami, takimi jak nadmierna łączność, zacieranie się granic między pracą a życiem prywatnym, większa intensywność pracy i stres związany z technologią; mając na uwadze, że według badań Eurofoundu dotyczących COVID-19 pandemia stworzyła wiele wyzwań dla pracowników pracujących zdalnie; mając na uwadze, że chociaż znaczne upowszechnienie pracy zdalnej może przynieść korzyści pracownikom i przedsiębiorstwom, w tym kontekście należy również chronić i propagować prawo do zdrowia fizycznego i psychicznego;

| E. | mając na uwadze, że ryzyko psychospołeczne stanowi najważniejsze ryzyko dla zdrowia związane z telepracą; mając na uwadze, że większa częstotliwość pracy zdalnej wiąże się długimi godzinami pracy i stresem związanym z pracą; mając na uwadze, że według EU-OSHA zagrożenia psychospołeczne mogą prowadzić do negatywnych skutków psychicznych, fizycznych i społecznych, takich jak lęki związane z pracą, wypalenie zawodowe lub depresja; mając na uwadze, że warunki pracy prowadzące do zagrożeń psychospołecznych mogą obejmować nadmierne obciążenie pracą, sprzeczne wymagania i brak jasności co do własnej roli, brak zaangażowania pracowników w podejmowanie decyzji mających na nich wpływ oraz brak wpływu na sposób wykonywania pracy, źle zarządzane zmiany organizacyjne, brak pewności zatrudnienia, nieskuteczną komunikację, brak wsparcia ze strony kierownictwa lub współpracowników, nękanie psychiczne i molestowanie seksualne oraz przemoc ze strony osób trzecich; mając na uwadze, że państwa członkowskie nie mają prawnie wiążących wspólnych norm i zasad dotyczących zagrożeń psychospołecznych, co de facto prowadzi do nierównej ochrony prawnej pracowników; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że ryzyko psychospołeczne stanowi najważniejsze ryzyko dla zdrowia związane z telepracą; mając na uwadze, że większa częstotliwość pracy zdalnej wiąże się długimi godzinami pracy i stresem związanym z pracą; mając na uwadze, że według EU-OSHA zagrożenia psychospołeczne mogą prowadzić do negatywnych skutków psychicznych, fizycznych i społecznych, takich jak lęki związane z pracą, wypalenie zawodowe lub depresja; mając na uwadze, że warunki pracy prowadzące do zagrożeń psychospołecznych mogą obejmować nadmierne obciążenie pracą, sprzeczne wymagania i brak jasności co do własnej roli, brak zaangażowania pracowników w podejmowanie decyzji mających na nich wpływ oraz brak wpływu na sposób wykonywania pracy, źle zarządzane zmiany organizacyjne, brak pewności zatrudnienia, nieskuteczną komunikację, brak wsparcia ze strony kierownictwa lub współpracowników, nękanie psychiczne i molestowanie seksualne oraz przemoc ze strony osób trzecich; mając na uwadze, że państwa członkowskie nie mają prawnie wiążących wspólnych norm i zasad dotyczących zagrożeń psychospołecznych, co de facto prowadzi do nierównej ochrony prawnej pracowników;

| F. | mając na uwadze, że coraz więcej pracodawców korzysta z narzędzi cyfrowych, takich jak aplikacje, oprogramowanie i sztuczna inteligencja (AI), aby zarządzać swoimi pracownikami; mając na uwadze, że zarządzanie algorytmiczne samo w sobie stwarza nowe wyzwania dla przyszłości pracy, takie jak kontrola i nadzór oparte na technologii i wykorzystujące narzędzia do prognozowania i oznaczania, zdalne monitorowanie w czasie rzeczywistym postępów i wyników oraz śledzenie czasu pracy, a także że wiąże się ze znacznym zagrożeniem dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, zwłaszcza ich zdrowia psychicznego oraz prawa do prywatności i godności ludzkiej; mając na uwadze, że cyfryzacja i zaawansowane nowe technologie, takie jak sztuczna inteligencja i maszyny oparte na sztucznej inteligencji, zmieniają charakter pracy; mając na uwadze, że około 40 % działów ds. zasobów ludzkich w przedsiębiorstwach międzynarodowych korzysta obecnie z zastosowań AI, a 70 % uważa to za priorytet swojej organizacji; mając na uwadze, że nowa gospodarka cyfrowa musi zostać uregulowana, aby wspierać wspólny dobrobyt i zapewnić dobrostan całego społeczeństwa; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że coraz więcej pracodawców korzysta z narzędzi cyfrowych, takich jak aplikacje, oprogramowanie i sztuczna inteligencja (AI), aby zarządzać swoimi pracownikami; mając na uwadze, że zarządzanie algorytmiczne samo w sobie stwarza nowe wyzwania dla przyszłości pracy, takie jak kontrola i nadzór oparte na technologii i wykorzystujące narzędzia do prognozowania i oznaczania, zdalne monitorowanie w czasie rzeczywistym postępów i wyników oraz śledzenie czasu pracy, a także że wiąże się ze znacznym zagrożeniem dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, zwłaszcza ich zdrowia psychicznego oraz prawa do prywatności i godności ludzkiej; mając na uwadze, że cyfryzacja i zaawansowane nowe technologie, takie jak sztuczna inteligencja i maszyny oparte na sztucznej inteligencji, zmieniają charakter pracy; mając na uwadze, że około 40 % działów ds. zasobów ludzkich w przedsiębiorstwach międzynarodowych korzysta obecnie z zastosowań AI, a 70 % uważa to za priorytet swojej organizacji; mając na uwadze, że nowa gospodarka cyfrowa musi zostać uregulowana, aby wspierać wspólny dobrobyt i zapewnić dobrostan całego społeczeństwa;

| G. | mając na uwadze, że ten nowy scenariusz wymaga przyjęcia nowej i szerszej definicji bezpieczeństwa i higieny pracy, której nie można już rozpatrywać w oderwaniu od zdrowia psychicznego; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że ten nowy scenariusz wymaga przyjęcia nowej i szerszej definicji bezpieczeństwa i higieny pracy, której nie można już rozpatrywać w oderwaniu od zdrowia psychicznego;

| H. | mając na uwadze, że pandemia COVID-19 w nieproporcjonalnie dużym stopniu wpłynęła na dobre samopoczucie psychiczne pracowników opieki zdrowotnej i opieki długoterminowej, z których większość stanowią kobiety, a także słabszych grup społecznych, w tym mniejszości etnicznych, społeczności LGBTIQ+, osób starszych, osób samotnie wychowujących dzieci, osób z niepełnosprawnościami i osób z wcześniej występującymi problemami ze zdrowiem psychicznym, osób o niższym statusie społeczno-ekonomicznym, bezrobotnych oraz osób mieszkających w regionach najbardziej oddalonych i na odległych, słabo skomunikowanych obszarach; mając na uwadze, że w czasie pandemii zdrowie psychiczne młodych ludzi znacznie się pogorszyło, a problemy związane ze zdrowiem psychicznym podwoiły się w kilku państwach członkowskich, co miało poważny wpływ na zatrudnienie młodych ludzi i spadek ich dochodów, w tym na utratę miejsc pracy; mając na uwadze, że dziewięć milionów nastolatków w Europie (osoby w wieku od 10 do 19 lat) ma zaburzenia psychiczne, z czego ponad połowa cierpi na lęki i depresję |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że pandemia COVID-19 w nieproporcjonalnie dużym stopniu wpłynęła na dobre samopoczucie psychiczne pracowników opieki zdrowotnej i opieki długoterminowej, z których większość stanowią kobiety, a także słabszych grup społecznych, w tym mniejszości etnicznych, społeczności LGBTIQ+, osób starszych, osób samotnie wychowujących dzieci, osób z niepełnosprawnościami i osób z wcześniej występującymi problemami ze zdrowiem psychicznym, osób o niższym statusie społeczno-ekonomicznym, bezrobotnych oraz osób mieszkających w regionach najbardziej oddalonych i na odległych, słabo skomunikowanych obszarach; mając na uwadze, że w czasie pandemii zdrowie psychiczne młodych ludzi znacznie się pogorszyło, a problemy związane ze zdrowiem psychicznym podwoiły się w kilku państwach członkowskich, co miało poważny wpływ na zatrudnienie młodych ludzi i spadek ich dochodów, w tym na utratę miejsc pracy; mając na uwadze, że dziewięć milionów nastolatków w Europie (osoby w wieku od 10 do 19 lat) ma zaburzenia psychiczne, z czego ponad połowa cierpi na lęki i depresję

| I. | mając na uwadze, że zbyt wiele osób w UE nie ma dostępu do publicznych usług w zakresie zdrowia psychicznego i zawodowego; mając na uwadze, że dobrostan psychiczny osiągnął najniższy poziom we wszystkich grupach wiekowych od początku pandemii, a pogorszenie stanu zdrowia psychicznego wynika z zakłóceń w dostępie do usług w zakresie zdrowia psychicznego, zwiększonego obciążenia pracą i kryzysu na rynku pracy, które w nieproporcjonalny sposób dotknęły młodych ludzi; mając na uwadze, że publiczne usługi w zakresie zdrowia psychicznego i zawodowego są notorycznie niedofinansowane; mając na uwadze, że stres związany z pracą może być konsekwencją kilku czynników, takich jak presja związana z ograniczeniami czasowymi, długie lub nieregularne godziny pracy, lub słaba komunikacja i współpraca w ramach organizacji; mając na uwadze, że istnieją silne powiązania między migreną lub ostrymi bólami głowy a depresją i zaburzeniami lękowymi, a także innymi współistniejącymi zaburzeniami psychiatrycznymi, co negatywnie wpływa na jakość pracy i obecność pracowników; mając na uwadze, że badania kliniczne i stosowane w zakresie profilaktyki, diagnostyki i leczenia schorzeń psychicznych także są znacznie niedofinansowane; mając na uwadze, że problemy ze zdrowiem psychicznym są obecnie główną przyczyną zachorowalności na świecie, a samobójstwo jest drugą najczęstszą przyczyną śmierci młodych ludzi w Europie; mając na uwadze, że profilaktyka, zwiększanie świadomości, działania w zakresie dobrostanu oraz propagowanie zdrowia psychicznego i zdrowej kultury pracy mogą zapewniać pozytywne wyniki w kwestii poprawy stanu zdrowia pracowników (19); |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że zbyt wiele osób w UE nie ma dostępu do publicznych usług w zakresie zdrowia psychicznego i zawodowego; mając na uwadze, że dobrostan psychiczny osiągnął najniższy poziom we wszystkich grupach wiekowych od początku pandemii, a pogorszenie stanu zdrowia psychicznego wynika z zakłóceń w dostępie do usług w zakresie zdrowia psychicznego, zwiększonego obciążenia pracą i kryzysu na rynku pracy, które w nieproporcjonalny sposób dotknęły młodych ludzi; mając na uwadze, że publiczne usługi w zakresie zdrowia psychicznego i zawodowego są notorycznie niedofinansowane; mając na uwadze, że stres związany z pracą może być konsekwencją kilku czynników, takich jak presja związana z ograniczeniami czasowymi, długie lub nieregularne godziny pracy, lub słaba komunikacja i współpraca w ramach organizacji; mając na uwadze, że istnieją silne powiązania między migreną lub ostrymi bólami głowy a depresją i zaburzeniami lękowymi, a także innymi współistniejącymi zaburzeniami psychiatrycznymi, co negatywnie wpływa na jakość pracy i obecność pracowników; mając na uwadze, że badania kliniczne i stosowane w zakresie profilaktyki, diagnostyki i leczenia schorzeń psychicznych także są znacznie niedofinansowane; mając na uwadze, że problemy ze zdrowiem psychicznym są obecnie główną przyczyną zachorowalności na świecie, a samobójstwo jest drugą najczęstszą przyczyną śmierci młodych ludzi w Europie; mając na uwadze, że profilaktyka, zwiększanie świadomości, działania w zakresie dobrostanu oraz propagowanie zdrowia psychicznego i zdrowej kultury pracy mogą zapewniać pozytywne wyniki w kwestii poprawy stanu zdrowia pracowników (19);

| J. | mając na uwadze, że problemy związane ze zdrowiem psychicznym w miejscu pracy obejmują wypalenie zawodowe, znudzenie pracą, stres, mobbing, przemoc, stygmatyzację, dyskryminację i ograniczone możliwości rozwoju lub awansu, a aspekty te mogą potęgować się w internecie; mając na uwadze, że w zeszłym roku WHO ujawniła, że ponad 300 mln osób na całym świecie cierpi na zaburzenia psychiczne związane z pracą, takie jak wypalenie zawodowe, lęki, depresja lub stres pourazowy, co koreluje z faktem, że co czwarty pracownik w Europie czuje, iż praca ma negatywny wpływ na jego zdrowie (20); mając na uwadze, że niekorzystne środowisko pracy może prowadzić do problemów ze zdrowiem fizycznym i psychicznym, szkodliwego używania substancji lub alkoholu, absencji i utraty wydajności; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że problemy związane ze zdrowiem psychicznym w miejscu pracy obejmują wypalenie zawodowe, znudzenie pracą, stres, mobbing, przemoc, stygmatyzację, dyskryminację i ograniczone możliwości rozwoju lub awansu, a aspekty te mogą potęgować się w internecie; mając na uwadze, że w zeszłym roku WHO ujawniła, że ponad 300 mln osób na całym świecie cierpi na zaburzenia psychiczne związane z pracą, takie jak wypalenie zawodowe, lęki, depresja lub stres pourazowy, co koreluje z faktem, że co czwarty pracownik w Europie czuje, iż praca ma negatywny wpływ na jego zdrowie (20); mając na uwadze, że niekorzystne środowisko pracy może prowadzić do problemów ze zdrowiem fizycznym i psychicznym, szkodliwego używania substancji lub alkoholu, absencji i utraty wydajności;

| K. | mając na uwadze, że w 2015 r. szacunkowe koszty złego stanu zdrowia psychicznego we wszystkich państwach członkowskich UE wyniosły ponad 4 % PKB; mając na uwadze, że depresja związana z pracą jest jedną z głównych przyczyn niepełnosprawności, a jej koszt szacuje się na 620 mld EUR rocznie, co powoduje utratę produkcji gospodarczej o wartości 240 mld EUR (21); mając na uwadze, że koszty związane z bólami głowy w UE szacuje się na ponad 110 mld EUR rocznie, z czego około 50 mld EUR to koszty spowodowane migreną; mając na uwadze, że budżet na profilaktykę we wszystkich państwach członkowskich UE jest niski i wynosi 3 % łącznych wydatków na opiekę zdrowotną; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że w 2015 r. szacunkowe koszty złego stanu zdrowia psychicznego we wszystkich państwach członkowskich UE wyniosły ponad 4 % PKB; mając na uwadze, że depresja związana z pracą jest jedną z głównych przyczyn niepełnosprawności, a jej koszt szacuje się na 620 mld EUR rocznie, co powoduje utratę produkcji gospodarczej o wartości 240 mld EUR (21); mając na uwadze, że koszty związane z bólami głowy w UE szacuje się na ponad 110 mld EUR rocznie, z czego około 50 mld EUR to koszty spowodowane migreną; mając na uwadze, że budżet na profilaktykę we wszystkich państwach członkowskich UE jest niski i wynosi 3 % łącznych wydatków na opiekę zdrowotną;

| L. | mając na uwadze, że zgodnie z unijnymi przepisami BHP (22) pracodawcy mają obowiązek chronić zdrowie i bezpieczeństwo pracowników we wszystkich aspektach pracy; mając na uwadze, że w przypadku pracy zdalnej pracodawcy nadal ponoszą odpowiedzialność za bezpieczeństwo i higienę pracy; mając na uwadze, że związki zawodowe oraz działające w miejscu pracy organy odpowiedzialne za bezpieczeństwo i higienę pracy odgrywają kluczową rolę w ochronie przysługującego pracownikom podstawowego prawa człowieka, jakim jest prawo do bezpiecznego miejsca pracy, w tym podczas pracy zdalnej; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że zgodnie z unijnymi przepisami BHP (22) pracodawcy mają obowiązek chronić zdrowie i bezpieczeństwo pracowników we wszystkich aspektach pracy; mając na uwadze, że w przypadku pracy zdalnej pracodawcy nadal ponoszą odpowiedzialność za bezpieczeństwo i higienę pracy; mając na uwadze, że związki zawodowe oraz działające w miejscu pracy organy odpowiedzialne za bezpieczeństwo i higienę pracy odgrywają kluczową rolę w ochronie przysługującego pracownikom podstawowego prawa człowieka, jakim jest prawo do bezpiecznego miejsca pracy, w tym podczas pracy zdalnej;

| M. | mając na uwadze, że stabilne zatrudnienie, zdrowie (w tym zdrowie psychiczne), warunki do pełnego rozwoju, a także poczucie wpływu i zaangażowanie młodych ludzi stanowią podstawowe warunki wyjścia z kryzysu, wzmocnienia społeczeństw i odbudowy gospodarki; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że stabilne zatrudnienie, zdrowie (w tym zdrowie psychiczne), warunki do pełnego rozwoju, a także poczucie wpływu i zaangażowanie młodych ludzi stanowią podstawowe warunki wyjścia z kryzysu, wzmocnienia społeczeństw i odbudowy gospodarki;

Zdrowie psychiczne i praca cyfrowa: wnioski z kryzysu związanego z pandemią COVID-19

| 1. | Ubolewa, że w czasie pandemii COVID-19 na zdrowie psychiczne pracowników i osób samozatrudnionych wpłynęły zakłócenia w funkcjonowaniu wielu usług, takich jak edukacja, zdrowie, pomoc społeczna, a także większa liczba czynników stresogennych, takich jak brak bezpieczeństwa finansowego, obawa przed bezrobociem, ograniczony dostęp do opieki zdrowotnej, izolacja, stres związany z technologią, zmiany w godzinach pracy, nieodpowiednia organizacja pracy i praca zdalna; apeluje o pilne zajęcie się problemem zdrowia psychicznego w przekrojowych działaniach politycznych w ramach kompleksowej strategii UE na rzecz zdrowia psychicznego i europejskiej strategii opieki, uzupełnionej krajowymi planami działania; w szczególności przypomina Komisji, że ochrona zdrowia psychicznego pracowników powinna stanowić integralną część planów gotowości EU-OSHA mającym zapobiec przyszłym kryzysom zdrowotnym; |
| --- | --- |

1.

| 2. | podkreśla, że pandemia COVID-19 i spowodowany nią kryzys gospodarczy ogromnie nadwyrężyły zdrowie psychiczne i dobrostan wszystkich obywateli, przede wszystkim pracowników, osób samozatrudnionych, młodych ludzi, uczniów wchodzących na rynek pacy i osób starszych, co wiąże się z częstszym występowaniem zagrożeń psychospołecznych związanych z pracą oraz wyższymi wskaźnikami stresu, lęku i depresji; |
| --- | --- |

2.

| 3. | podkreśla, że pandemia COVID-19 wywarła negatywny wpływ na przechodzenie z etapu edukacji do etapu zatrudnienia, w związku z czym może powodować wysoki poziom stresu, niepokoju i niepewności wśród młodych ludzi na początku drogi zawodowej, a także pogarszać ich perspektywy zatrudnienia i wpędzać ich w błędne koło problemów ze zdrowiem i dobrostanem psychicznym; wzywa do zwiększenia wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego, w tym wsparcia dla publicznych służb zatrudnienia, w celu poprawy dobrostanu osób bezrobotnych; |
| --- | --- |

3.

| 4. | ubolewa, że zdrowie psychiczne nie było traktowane równie priorytetowo jak zdrowie fizyczne oraz że w tej dziedzinie brakuje środków finansowych i wykwalifikowanego personelu w państwach członkowskich, pomimo nieodłącznych korzyści związanych z poprawą zdrowia i dobrostanu oraz znacznym wzrostem wydajności gospodarczej i wyższym poziomem uczestnictwa w pracy wynikającym z inwestycji w publiczne zdrowie psychiczne; uważa, że potrzebne są szybkie działania w celu poprawy obecnej sytuacji; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wzywa instytucje UE i państwa członkowskie, aby przyznały, że w całej UE występuje wysoki poziom problemów ze zdrowiem psychicznym związanych z pracą, oraz zdecydowanie zobowiązały się, że podejmą działania regulujące i wdrażające warunki e-pracy pomagające zapobiegać problemom ze zdrowiem psychicznym, chronić zdrowie psychiczne oraz równowagę między życiem zawodowym i prywatnym pracowników, a także wzmacniać ochronę socjalną w miejscu pracy; wzywa do dialogu i podejmowania działań w tym zakresie we współpracy z przedsiębiorstwami i przedstawicielami pracowników, w tym związkami zawodowymi; podkreśla w związku z tym zasadniczą potrzebę przyjęcia planów zapobiegania zagrożeniom dla zdrowia psychicznego we wszystkich miejscach pracy; wzywa do podjęcia działań następczych w związku z wdrażaniem europejskich ram działania WHO na rzecz zdrowia i dobrostanu psychicznego na lata 2021-2025; |
| --- | --- |

5.

| 6. | wyraża ubolewanie z powodu rozbieżności między ilością działań UE faktycznie podjętych w dziedzinie zdrowia a zakresem przewidzianym w Traktacie o Unii Europejskiej i wzywa do zintensyfikowania działań UE w ramach tych kompetencji; uważa, że zdrowie psychiczne stanowi kolejny kryzys zdrowotny i że Komisja powinna działać i zaradzać wszelkim możliwym zagrożeniom poprzez obowiązkowe i dobrowolne środki, a także stworzyć kompleksową strategię UE w dziedzinie zdrowia psychicznego, zgodnie z konkluzjami Rady z 24 października 2019 r. na temat gospodarki dobrobytu; |
| --- | --- |

6.

| 7. | zauważa, że strategia UE na rzecz zdrowia psychicznego powinna mieć na celu zobowiązanie państw członkowskich między innymi do zintegrowania opieki zdrowotnej w zakresie zdrowia psychicznego z opieką zdrowotną w zakresie zdrowia fizycznego (z uwagi na ich powiązanie), zapewnienia opartej na dowodach i prawach człowieka skutecznej opieki, rozszerzenia zakresu usług, tak aby więcej osób dorosłych miało dostęp do leczenia, oraz wspierania ludzi w znalezieniu lub utrzymaniu pracy; podkreśla, że zły stan zdrowia psychicznego odbija się na dobrostanie pracowników i oznacza koszty dla systemów opieki społecznej, co skutkuje zwiększeniem wydatków na opiekę zdrowotną i zabezpieczenie społeczne; podkreśla odpowiedzialność pracodawców oraz zasadniczą rolę zarówno pracodawców, jak i partnerów społecznych w opracowywaniu i wdrażaniu takich inicjatyw; |
| --- | --- |

7.

| 8. | przypomina, że pandemia rzuciła światło na powszechny kryzys w dziedzinie zdrowia psychicznego w całej Europie oraz różne reakcje państw członkowskich na ten kryzys, a także pokazała, jak ważna jest wymiana najlepszych praktyk w zakresie reagowania na sytuacje nadzwyczajne związane ze zdrowiem, ujawniając luki w prognozowaniu, w tym braki dotyczące gotowości, narzędzi reagowania i odpowiedniego finansowania; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby uwzględniły wpływ na zdrowie psychiczne w swoich działaniach dotyczących reagowania na kryzysy zdrowotne oraz reagowania kryzysowego i gotowości na wypadek pandemii; uważa, że obecny kryzys zdrowia psychicznego należy uznać za stan zagrożenia zdrowia; |
| --- | --- |

8.

| 9. | z zadowoleniem przyjmuje toczące się negocjacje w sprawie rozporządzenia uchylającego decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1082/2013/UE z dnia 22 października 2013 r. w sprawie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia (23), trwające negocjacje w sprawie reformy Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób oraz wzmocnienia mandatu Europejskiej Agencji Leków; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wyraża uznanie dla pracowników o krytycznym znaczeniu i pracowników pierwszej linii, którzy poświęcili własny dobrostan, wykonując podczas pandemii pracę ratującą życie innych ludzi; jest zaniepokojony tym, że pracownicy służby zdrowia i opieki długoterminowej są coraz bardziej narażeni na problemy ze zdrowiem psychicznym związane z pracą; wzywa Komisję do poświęcenia szczególnej uwagi pracownikom o krytycznym znaczeniu i pracownikom pierwszej linii w swoich przyszłych wnioskach ustawodawczych dotyczących zdrowia psychicznego w miejscu pracy; wzywa państwa członkowskie do poprawy warunków pracy, rozwiązania problemu niedoborów personelu i przeznaczenia niezbędnych zasobów w celu zagwarantowania, aby takie poświęcenia nie były nigdy więcej potrzebne, a także zapewnienia pracownikom natychmiastowego dostępu do odpowiednich zasobów w zakresie zdrowia psychicznego oraz ochrony i interwencji psychospołecznych, które powinny być dostępne także po okresie głębokiego kryzysu; podkreśla, że zdecydowana większość pracowników o kluczowym znaczeniu i pracowników pierwszej linii to kobiety, przy czym często mają one niższe dochody, co wiąże się z większym ryzykiem dla zdrowia psychicznego związanego z pracą; |
| --- | --- |

10.

Transformacja cyfrowa a zdrowie psychiczne

| 11. | uznaje, że wysokiej jakości zatrudnienie może pomóc zapewnić ludziom cel, a także bezpieczeństwo finansowe i niezależność; podkreśla pozytywny związek między dobrym zdrowiem psychicznym, dobrymi warunkami pracy, odpowiednimi wynagrodzeniami, wydajnością pracy, dobrostanem i jakością życia; zauważa, że poczucie celu i tożsamości pracowników mogą zostać zakwestionowane w kontekście postępującej cyfryzacji, co może prowadzić do problemów ze zdrowiem fizycznym i psychicznym; stwierdza w związku z tym, że zapobieganie ma kluczowe znaczenie; uważa, że odpowiednie warunki pracy i programy na rzecz aktywizacji rynku pracy mogłyby pomóc w zwalczaniu zagrożeń psychospołecznych, ponieważ zapewniałyby wysokiej jakości miejsca pracy i ochronę socjalną; zauważa, że depresja i zaburzenia zdrowia psychicznego mogą stanowić przeszkodę w utrzymaniu i uzyskaniu zatrudnienia oraz że konieczne jest dodatkowe wsparcie dla osób poszukujących pracy; |
| --- | --- |

11.

| 12. | dostrzega możliwości jakie może stworzyć transformacja cyfrowa dla zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami na otwartym rynku pracy; podkreśla w tym kontekście, że transformacja cyfrowa nie powinna prowadzić do izolacji i społecznego wykluczenia; zwraca ponadto uwagę na trudności osób starszych, które są szczególnie zagrożone wykluczeniem cyfrowym w związku ze zmieniającymi się warunkami pracy i nowymi narzędziami cyfrowymi; podkreśla wagę dostępu wszystkich pracowników, a zwłaszcza osób starszych do kształcenia ustawicznego i doskonalenia zwodowanego dostosowanego do ich indywidualnych potrzeb; wzywa państwa członkowskie do rozbudowywania oferty edukacji cyfrowej skierowanej do osób starszych; podkreśla znaczenie wymian międzypokoleniowych w środowisku pracy; |
| --- | --- |

12.

| 13. | przypomina, że proaktywne podejście do cyfryzacji, takie jak podnoszenie umiejętności cyfrowych w miejscu pracy lub umożliwianie elastycznych godzin pracy, może pomóc w łagodzeniu stresu związanego z pracą; zwraca uwagę, że sztuczna inteligencja może poprawić warunki pracy i jakość życia, w tym zapewnić lepszą równowagę między życiem zawodowym a prywatnym i lepszą dostępność dla osób niepełnosprawnych, przewidywać rozwój rynku pracy i wspierać zarządzanie zasobami ludzkimi poprzez zapobieganie ludzkim uprzedzeniom; ostrzega jednak, że sztuczna inteligencja również niepokoi, jeśli chodzi o prywatność oraz bezpieczeństwo i higienę pracy, czyli o prawo do bycia offline, i może prowadzić do nadmiernej i bezprawnej inwigilacji i monitoringu pracowników naruszających ich godność i prywatność, a także do dyskryminacyjnego traktowania w ramach procesów rekrutacji i w innych obszarach ze względu na tendencyjne algorytmy, w tym ze względu na płeć, rasę i pochodzenie etniczne; wyraża ponadto zaniepokojenie tym, że sztuczna inteligencja może zagrażać wolności i autonomii ludzi, np. poprzez narzędzia prognozowania i oznaczania, monitorowanie i śledzenie w czasie rzeczywistym oraz zautomatyzowane bodźce behawioralne, a także może przyczyniać się do występowania u pracowników problemów ze zdrowiem psychicznym, takich jak wypalenie, stres technologiczny, przeciążenie psychiczne i zmęczenie; podkreśla, że rozwiązania z zakresu sztucznej inteligencji w miejscu pracy muszą być przejrzyste, sprawiedliwe i unikać wszelkich negatywnych skutków dla pracowników oraz muszą być przedmiotem negocjacji między pracodawcami a przedstawicielami pracowników, w tym związkami zawodowymi; wzywa w związku z tym Komisję i państwa członkowskie do opracowania wniosku ustawodawczego dotyczącego sztucznej inteligencji w miejscu pracy mającego na celu zagwarantowanie w coraz bardziej cyfrowym miejscu pracy odpowiedniej ochrony praw i dobrostanu pracowników, w tym ich zdrowia psychicznego, oraz ich praw podstawowych, takich jak niedyskryminacja, prywatność i godność osobista; zauważa, że nękanie online zazwyczaj niewspółmiernie silniej dotyka pracowników należących do najbardziej wrażliwych grup, w tym osoby młodsze, kobiety i osoby LGBTQI+; podkreśla, że tylko 60 % państw członkowskich dysponuje szczegółowymi przepisami służącymi przeciwdziałaniu nękaniu i przemocy w miejscu pracy, w związku z czym wzywa Komisję i państwa członkowskie do zaproponowania konkretnych obowiązkowych środków, by odwrócić tę tendencję i rozwiązać ten rosnący problem w miejscu pracy oraz chronić ofiary przy użyciu wszelkich niezbędnych zasobów; |
| --- | --- |

13.

| 14. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, aby środki zapobiegawcze i ochronne mające na celu wyeliminowanie przemocy, dyskryminacji i nękania w świecie pracy, w tym przemocy i nękania ze strony osób trzecich (tj. ze strony klientów, odwiedzających lub pacjentów), w stosownych przypadkach miały zastosowanie niezależnie od przyczyny nękania oraz by nie ograniczały się do przypadków dyskryminacji; wzywa państwa członkowskie do ratyfikacji konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy w sprawie eliminacji przemocy i molestowania w świecie pracy (nr 190) i zalecenia dotyczącego eliminacji przemocy i molestowania w świecie pracy (nr 206), aby wprowadzić niezbędne przepisy i środki polityczne zakazujące przemocy i nękania w miejscu pracy, zapobiegające im i je zwalczające; wzywa Komisję do dopilnowania, aby zakres proponowanej dyrektywy w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (24) w pełni obejmował przemoc i nękanie w miejscu pracy uznane za przestępstwo oraz by pracownicy mieli odpowiednią ochronę przy udziale związków zawodowych; |
| --- | --- |

14.

| 15. | podkreśla potrzebę ochrony pracowników przed wykorzystywaniem przez ich pracodawców stosujących sztuczną inteligencję i zarządzanie algorytmiczne, w tym narzędzia przewidywania i oznaczania, aby przewidywać zachowania pracowników oraz wykrywać łamanie zasad lub oszustwa ze strony pracowników bądź zniechęcać do takich zachowań, monitorowanie w czasie rzeczywistym postępów i wyników, oprogramowanie do śledzenia czasu pracy oraz zautomatyzowane bodźce behawioralne; wzywa do wprowadzenia zakazu inwigilacji pracowników; |
| --- | --- |

15.

| 16. | uważa, że potrzebne jest wypracowanie nowego paradygmatu, aby zrozumieć złożoność nowoczesnego miejsca pracy w związku ze zdrowiem psychicznym, gdyż obecnie obowiązujące instrumenty regulacyjne nie są wystarczające, aby zagwarantować zdrowie i bezpieczeństwo pracowników, a zatem należy je zaktualizować i udoskonalić; |
| --- | --- |

16.

| 17. | podkreśla, że wykorzystywanie technologii i sztucznej inteligencji w miejscu pracy w żadnym wypadku nie może się odbywać ze szkodą dla zdrowia psychicznego i dobrostanu pracowników; stwierdza, że wdrażanie sztucznej inteligencji w miejscu pracy nie może prowadzić do nadmiernego monitorowania w imię wydajności ani do inwigilacji pracowników; |
| --- | --- |

17.

| 18. | zauważa, że istnieje prawdziwa przepaść cyfrowa między kobietami a mężczyznami pod względem fachowych umiejętności i zatrudnienia fachowców w sektorze ICT, gdzie tylko 18 % pracowników to kobiety, a 82 % to mężczyźni (25); uważa, że projektowanie systemów technologicznych w sposób inkluzywny jest niezwykle istotne, aby uniknąć dyskryminacji, problemów ze zdrowiem psychicznym lub szkodliwych skutków projektowania nieinkluzywnego; wzywa Komisję i państwa członkowskie do współpracy na rzecz zlikwidowania przepaści cyfrowej między kobietami a mężczyznami w dziedzinie nauk przyrodniczych, technologii, inżynierii i matematyki oraz do rozważenia możliwości stworzenia zachęt dla organizacji ICT, by zatrudniały zróżnicowaną siłę roboczą; |
| --- | --- |

18.

| 19. | z zadowoleniem przyjmuje dyrektywę (UE) 2019/1158 w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów jako zapewniającą elastyczność i służącą złagodzeniu problemów związanych z pracą; podkreśla jednak, że problemy te nadal w niewspółmiernie większym stopniu dotykają kobiety, co pokazała pandemia; uważa, że choć praca zdalna oferuje wiele możliwości, wiąże się ona również z wyzwaniami dotyczącymi przepaści społecznej, zawodowej i cyfrowej; podkreśla, że to nadal w większości kobiety korzystają z urlopów ze względów rodzinnych, co niezmiennie negatywnie wpływa na postęp ich kariery, rozwój osobisty, wynagrodzenie i uprawnienia emerytalne; zachęca państwa członkowskie do wyjścia poza wymogi dyrektywy i do zwiększenia liczby dni urlopu opiekuńczego oraz do wypłacania wynagrodzenia nieformalnym opiekunom, gdy korzystają z urlopów; wzywa państwa członkowskie do zdecydowanego zaangażowania się na rzecz ochrony czasu poświęcanego przez pracowników rodzinie i równowagi między życiem zawodowym a prywatnym; wzywa państwa członkowskie do wspierania równego podziału obowiązków opiekuńczych między kobietami i mężczyznami dzięki płatnym urlopom bez możliwości przenoszenia go między rodzicami, co pozwoliłoby kobietom w większym stopniu pracować w pełnym wymiarze czasu pracy; podkreśla, że kobiety są bardziej narażone na stres, wyczerpanie, wypalenie zawodowe i przemoc psychiczną w związku z nowymi rozwiązaniami w zakresie pracy zdalnej oraz brakiem przepisów pozwalających na opanowanie nieuczciwych praktyk; |
| --- | --- |

19.

| 20. | zauważa przejście na pracę zdalną podczas pandemii i elastyczność, jaką zapewniła ona wielu pracownikom i osobom samozatrudnionym; przyznaje jednak, że praca zdalna okazała się również szczególnie trudna dla osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji i dla osób samotnie wychowujących dzieci; przyznaje, że praca zdalna w połączeniu z opieką nad dziećmi (zwłaszcza z tymi o specjalnych potrzebach) może zagrażać życiu rodzinnemu i dobrostanowi zarówno rodziców, jak i dzieci; zachęca pracodawców do wprowadzenia jasnych i przejrzystych przepisów dotyczących pracy zdalnej, aby zapewnić przestrzeganie godzin pracy i zapobiec izolacji społecznej i zawodowej oraz zacieraniu się granic między czasem pracy a innym czasem spędzanym w domu; odnotowuje, że dowiedziono, iż praca zdalna ma istotny wpływ na organizację czasu pracy, gdyż zwiększa elastyczność i umożliwia ciągłą dostępność pracowników, co często prowadzi do konfliktu między życiem prywatnym a pracą; przypomina niemniej, że praca zdalna, jeżeli jest odpowiednio uregulowana i wdrożona, może dać pracownikom swobodę w dostosowywaniu godzin pracy i planowania pracy do własnych potrzeb osobistych i rodzinnych; podkreśla przy tym, że całkowite lub częściowe przejście na pracę zdalną powinno być rezultatem porozumienia między pracodawcą a przedstawicielami pracowników; |
| --- | --- |

20.

| 21. | zauważa z zaniepokojeniem, że wciąż nie wszyscy pracownicy mają dostęp do pracy zdalnej; podkreśla wpływ przejścia na pracę zdalną na zdrowie psychiczne osób zagrożonych wykluczeniem cyfrowym; podkreśla znaczenie walki z przepaścią cyfrową w Europie oraz konieczność szkolenia młodszych i starszych osób, aby zapewnić wszystkim pracownikom wystarczający poziom umiejętności cyfrowych; wzywa do bardziej ukierunkowanych inwestycji w kształcenie umiejętności cyfrowych, w szczególności adresowane do grup, które są bardziej wykluczone cyfrowo, takich jak osoby o niskim statusie społeczno-ekonomicznym, słabo wykształcone, starsze oraz mieszkające na obszarach wiejskich i oddalonych; wzywa Komisję do zaproponowania ram prawnych ustanawiających minimalne wymogi dotyczące pracy zdalnej w całej UE bez uszczerbku dla warunków pracy telepracowników; podkreśla, że ramy te powinny doprecyzować warunki pracy i dopilnować, by taka praca była wykonywana na zasadzie dobrowolności oraz by prawa, równowaga między życiem zawodowym a prywatnym, obłożenie pracą i standardy pracy telepracowników były takie same jak w przypadku osób pracujących na porównywalnych stanowiskach w zakładzie pracy; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia środków na rzecz dostępności i inkluzywnych technologii z myślą o osobach z niepełnosprawnościami; zwraca uwagę, że ramy te należy opracować w porozumieniu z państwami członkowskimi i europejskimi partnerami społecznymi, że powinny one w pełni respektować krajowe modele rynku pracy i że powinny uwzględniać porozumienia ramowe europejskich partnerów społecznych dotyczące telepracy i cyfryzacji; wzywa Komisję i państwa członkowskie do poświęcenia szczególnej uwagi osobom niepełnosprawnym umysłowo lub fizycznie; podkreśla, że warunki pracy telepracowników są równoważne z warunkami pracy pracowników pracujących w zakładzie pracy oraz że należy podjąć konkretne środki służące monitorowaniu i wspieraniu dobrostanu telepracowników; |
| --- | --- |

21.

| 22. | uważa, że prawo do bycia offline ma zasadnicze znaczenie dla dobrostanu psychicznego pracowników i osób samozatrudnionych, w tym dla pracownic i dla pracowników zatrudnionych w niestandardowych formach, i że powinno zostać uzupełnione o zapobiegawcze i zbiorowe podejście do zagrożeń psychospołecznych związanych z pracą; wzywa Komisję do przedstawienia w porozumieniu z partnerami społecznymi wniosku dotyczącego dyrektywy w sprawie minimalnych norm i warunków, aby dopilnować, by wszyscy pracownicy mogli skutecznie korzystać ze swojego prawa do bycia offline, oraz uregulować stosowanie istniejących i nowych narzędzi cyfrowych do celów związanych z pracą zgodnie z rezolucją Parlamentu z 21 stycznia 2021 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie prawa do bycia offline i z uwzględnieniem porozumienia ramowego partnerów społecznych w sprawie cyfryzacji; wzywa ponadto państwa członkowskie do lepszego koordynowania wymiany najlepszych praktyk, ponieważ za niektórymi z nich stoją bardzo innowacyjne strategie polityczne i projekty; |
| --- | --- |

22.

| 23. | zauważa, że jeżeli dyrektywy Rady 89/654/EWG i 90/270/EWG ustanawiające minimalne wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w miejscu pracy i przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe zostaną zmienione i zaktualizowane, mogą przyczynić się do ochrony wszystkich pracowników, w tym osób pracujących za pośrednictwem platform internetowych i osób samozatrudnionych, na równi z różnymi projektami realizowanymi przez agencje UE i państwa członkowskie; |
| --- | --- |

23.

| 24. | podkreśla, że obowiązek zapewnienia dostępności i racjonalnych usprawnień ma zastosowanie do cyfrowego środowiska pracy, w związku z czym pracodawcy powinni wprowadzić środki mające na celu dostosowanie i zapewnienie sprawiedliwych i równych warunków pracy osobom z niepełnosprawnościami, w tym osobom mającym problemy ze zdrowiem psychicznym, włącznie z zapewnieniem zgodności z odpowiednimi normami dotyczącymi dostępności cyfrowej wynikającymi z dyrektywy (UE) 2019/882; |
| --- | --- |

24.

| 25. | z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Komisji do unowocześnienia ram ustawodawczych dotyczących BHP dzięki przeglądowi dyrektyw 89/654/EWG i 90/270/EWG ustanawiających minimalne wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w miejscu pracy i przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe; |
| --- | --- |

25.

Bezpieczeństwo i higiena pracy

| 26. | jest zaniepokojony rozdźwiękiem między obecną polityką w zakresie zdrowia psychicznego a postawami w miejscu pracy, które nie odzwierciedlają należycie faktu, że ochrona pracownika jest dla przywódców UE kluczowym atutem do końca dekady; podkreśla, że ze względu na stygmatyzację i dyskryminację pracownicy często nie są w stanie rozmawiać o problemach; wzywa państwa członkowskie do dopilnowania, by pracodawcy wywiązywali się ze swoich obowiązków co do udzielania wsparcia i jasnych informacji wszystkim pracownikom oraz co do zapewnienia pracownikom dotkniętym tymi problemami sprawiedliwej reintegracji w miejscu pracy; apeluje o to, by w miejscach pracy ułatwić dostęp do usług wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego i usług zewnętrznych oraz do profilaktyki, wczesnego rozpoznawania i leczenia pracownikom, którzy mogą mieć zaburzenia zdrowia psychicznego, oraz wspierać ich reintegrację, pomagać w zapobieganiu nawrotom choroby oraz wdrażać firmowe plany profilaktyki w zakresie zdrowia psychicznego, w tym plany zapobiegania samobójstwom; wzywa ponadto do przyjęcia jasnych i skutecznych strategii zapobiegawczych i strategii wspierania pracowników powracających do pracy po dłuższej nieobecności; |
| --- | --- |

26.

| 27. | przypomina, że nieraz dochodzi do nękania i dyskryminacji z wielu względów jednocześnie oraz że zjawiska te często są źródłem stresu i braku zaangażowania w miejsca pracy; przypomina w szczególności, że dyskryminacja ze względu na wiek, niepełnosprawność, płeć, płeć społeczno-kulturową i orientację seksualną, rasę, wykształcenie lub status społeczno-ekonomiczny i przynależność do grup najbardziej wrażliwych jest szeroko rozpowszechniona i że pracodawcy powinni jej przeciwdziałać; podkreśla, jak ważne jest uwzględnienie polityki przeciwdziałania nękaniu wśród środków z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy w cyfrowym świecie pracy oraz zapewnienie wsparcia przedsiębiorstwom, zwłaszcza małym i średnim (MŚP), aby pomóc im we wdrażaniu polityki zwalczającej molestowanie i nękanie; wzywa do przeprowadzenia ogólnounijnej kampanii informacyjnej uświadamiającej w kwestiach zdrowia psychicznego, aby rozwiązać problem stygmatyzacji, błędnego postrzegania i wykluczenia społecznego, które często mają miejsce w przypadku słabego zdrowia psychicznego; |
| --- | --- |

27.

| 28. | uważa, że obecne środki zachęcające do poprawy bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników są niewystarczające, zwłaszcza jeżeli chodzi o ocenę zagrożeń psychospołecznych i zarządzanie tymi zagrożeniami; wzywa Komisję, by ustanowiła mechanizmy profilaktyki stanów lękowych, depresji i wypalenia oraz reintegracji w miejscu pracy osób dotkniętych problemami psychospołecznymi; przypomina, że w tym celu kluczowe znaczenie ma indywidualne i strukturalne podejście do pracy (26); zauważa jednak, że te zaburzenia zdrowotne mogą zależeć od szeregu czynników; wzywa Komisję, aby w porozumieniu z partnerami społecznymi dokonała przeglądu swojego zalecenia z dnia 19 września 2003 r. w sprawie europejskiego wykazu chorób zawodowych (27) i dodała do niego takie choroby jak zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego związane z pracą, zaburzenia zdrowia psychicznego związane z pracą, w szczególności depresję, wypalenie zawodowe, stany lekowe i stres, wszystkie choroby azbestozależne i nowotwory skóry oraz reumatyczne i przewlekłe zapalenia; wzywa Komisję do przekształcenia tego zalecenia, po konsultacji z partnerami społecznymi, w dyrektywę ustanawiającą minimalny wykaz chorób zawodowych i określającą minimalne wymogi dotyczące ich uznawania i przyznawania odpowiedniego odszkodowania dotkniętym nimi osobom; |
| --- | --- |

28.

| 29. | przyznaje, że w przeciwdziałaniu zagrożeniom psychospołecznym ważną rolę mogą odgrywać krajowe inspektoraty pracy dzięki egzekwowaniu działań zapobiegawczych lub naprawczych w kontekście pracy; wzywa Europejski Urząd ds. Pracy do wypracowania wspólnej strategii przeciwdziałania zagrożeniom psychospołecznym dla krajowych inspektoratów pracy, w tym do opracowania wspólnych ram oceny zagrożeń psychospołecznych i zarządzania nimi, a także do uwzględnienia różnorodnych potrzeb szkoleniowych inspektorów pracy; |
| --- | --- |

29.

| 30. | zwraca uwagę, że choć w nowych strategicznych ramach UE dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2021–2027 słusznie zauważono, że środowisko pracy wymaga zmian, aby udało się rozwiązać problem zagrożeń dla dobrostanu psychospołecznego, skupiono się w nich jedynie na indywidulanych interwencjach, co tylko w niewielkim stopniu ogranicza zagrożenia psychospołeczne; podkreśla pilną potrzebę stworzenia wspólnej podstawy ochrony zdrowia psychicznego wszystkich pracowników w całej UE, ponieważ nie są oni jednakowo chronieni we wszystkich państwach członkowskich, nawet na mocy obowiązującego prawodawstwa UE; wzywa Komisję, by w związku z tym przedstawiła w porozumieniu z partnerami społecznymi wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie zarządzania zagrożeniami psychospołecznymi i dobrostanem w miejscu pracy, której celem byłoby skuteczne zapobieganie zagrożeniom psychospołecznym w miejscu pracy, w tym w środowisku pracy online, wymóg szkoleń dla kadr kierowniczych i personelu, okresowa ocena postępów i poprawa środowiska pracy; uważa, że polityczne strategie zapobiegawcze w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy powinny również angażować partnerów społecznych w identyfikowanie zagrożeń psychospołecznych i zapobieganie tym zagrożeniom; zauważa, że anonimowe ankiety wypełniane przez pracowników, takie jak kwestionariusze i inne działania związane z gromadzeniem danych, mogą dostarczać przydatnych informacji na temat poziomu i przyczyn stresu pracowników, ułatwiając kadrze kierowniczej zidentyfikowanie problemów i w razie potrzeby ich skorygowanie; |
| --- | --- |

30.

| 31. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do uwzględnienia najnowszych dowodów naukowych i badań w dziedzinie zdrowia psychicznego, a zwłaszcza potencjału innowacyjnych metod leczenia zaburzeń psychicznych; zachęca Komisję do ścisłego obserwowania i monitorowania najlepszych praktyk, które zostały już z powodzeniem wdrożone w tej dziedzinie, oraz do ułatwiania ich wymiany między państwami członkowskimi; wzywa w szczególności państwa członkowskie do powołania skutecznie działających komitetów ds. bezpieczeństwa i higieny pracy, które będą częściej i dokładniej dokonywać ocen ryzyka, oraz do zwiększenia uprawnień już istniejących komitetów ds. bezpieczeństwa i higieny pracy dzięki przyznaniu im prawa do korzystania z zewnętrznej wiedzy fachowej, w tym z niezależnych ocen narażenia na zagrożenia psychospołeczne związane z pracą; |
| --- | --- |

31.

| 32. | uważa za bardzo istotny udział kadr kierowniczych w szkoleniach psychospołecznych koniecznych do dostosowania się do praktyk w zakresie organizacji pracy i do dogłębnego zrozumienia problematyki słabego zdrowia psychicznego w miejscu pracy; uważa, że równie istotne jest zapewnienie pracownikom odpowiednich szkoleń z zapobiegania zagrożeniom psychospołecznym związanym z pracą; zachęca pracodawców do wspierania pozytywnego podejścia, polityk i praktyk sprzyjających dobremu zdrowiu psychicznemu i dobrostanowi w miejscu pracy; podkreśla w związku z tym, że przedsiębiorstwa mogłyby rozważyć wyznaczenie i przeszkolenie pracowników kontaktowych ds. zdrowia psychicznego lub stworzenie specjalnej sekcji na wewnętrznej platformie komunikacyjnej w miejscu pracy, informującej pracowników o usługach w zakresie zdrowia psychicznego; uważa, że partnerzy społeczni mogliby odegrać kluczową rolę w opracowaniu i wdrożeniu takich szkoleń, oraz podkreśla szczególną potrzebę zapewnienia szkoleń inspektoratom pracy, by były one w stanie odpowiednio chronić pracowników; |
| --- | --- |

32.

| 33. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do uznania wpływu na zdrowie psychiczne pracowników bardzo rozpowszechnionych i upośledzających zaburzeń neurologicznych, takich jak migreny, oraz do uświadamiania w tej kwestii; zwraca uwagę na znaczenie uświadamiania w miejscu pracy w kwestii wagi rozpoznawania objawów migren i zapobiegania im poprzez unikanie czynników je wywołujących; |
| --- | --- |

33.

| 34. | wzywa inspektoraty pracy w UE do koncentrowania się w ramach inspekcji na psychospołecznych warunkach pracy; zwraca się do doradzającego Komisji Komitetu Starszych Inspektorów Pracy o zaproponowanie nowej kampanii dotyczącej zagrożeń psychospołecznych w oparciu o wyniki kampanii z 2012 r. i najnowszą sytuację; |
| --- | --- |

34.

Nowoczesny świat pracy na rzecz dobrostanu pracowników

| 35. | podkreśla, że wobec braku wystarczającego wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego oraz braku polityk zapobiegawczych w miejscu pracy pracownicy często muszą korzystać z prywatnych usług, które nie są przystępne cenowo, oraz z usług świadczonych przez organizacje pozarządowe, do których są długie listy oczekujących i którym również brakuje wsparcia i zasobów; wzywa pracodawców do zapewnienia pracownikom dostępu do profesjonalnego i niezależnego wsparcia i do środków z zakresu ochrony zdrowia psychicznego z należytym poszanowaniem prywatności i poufności pracowników oraz wzywa państwa członkowskie do zadbania o to, by publiczna opieka zdrowotna oferowała łatwy dostęp do porad zdalnych; |
| --- | --- |

35.

| 36. | zachęca Komisję do uruchomienia inicjatyw edukacyjnych i uświadamiających w zakresie zdrowia psychicznego w miejscu pracy i jako elementu programów nauczania, a także wzywa Komisję i państwa członkowskie do wykorzystania funduszy UE do celów stworzenia cyfrowych platform i aplikacji dotyczących zdrowia psychicznego; wzywa Komisję do zbadania możliwości ustanowienia wspólnej unijnej infolinii wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego; wzywa w związku z tym Komisję do zapewnienia odpowiedniego budżetu na odnośne programy UE; wzywa Komisję do ogłoszenia roku 2023 Europejskim Rokiem Dobrego Zdrowia Psychicznego, aby zrealizować wyżej wymienione inicjatywy na rzecz edukowania i uświadamiania w zakresie zdrowia psychicznego; |
| --- | --- |

36.

| 37. | wzywa państwa członkowskie do zapewnienia lokalnym i innym właściwym organom publicznym wystarczających zasobów kadrowych i środków publicznych na wsparcie i usługi w zakresie zdrowia psychicznego dla każdego, kto ich potrzebuje; |
| --- | --- |

37.

| 38. | uznaje, że brak danych statystycznych o problemach ze zdrowiem psychicznym w miejscu pracy, zwłaszcza w przypadku MŚP i wśród właścicieli MŚP oraz osób samozatrudnionych, sprawia, że potrzeba pilnej interwencji nie wydaje się tak oczywista; wzywa państwa członkowskie, Eurostat, instytucje publiczne, ekspertów, partnerów społecznych i środowisko naukowe do współpracy i gromadzenia aktualnych danych na temat zagrożeń dla zdrowia psychicznego związanych z pracą i ich negatywnych skutków, zdezagregowanych według płci i innych istotnych aspektów, a także danych na temat skuteczności różnego rodzaju interwencji, aby w zharmonizowany sposób promować lepsze zdrowie psychiczne w miejscu pracy; |
| --- | --- |

38.

| 39. | wzywa państwa członkowskie do dokonania oceny, czy możliwe jest stworzenie lokalnych lub regionalnych służb mediacji w zakresie zagrożeń psychospołecznych, które doradzałyby i udzielały wsparcia technicznego osobom samozatrudnionym i pracodawcom, kadrze kierowniczej i pracownikom w mikroprzedsiębiorstwach i MŚP w zakresie zapobiegania zagrożeniom i konfliktom psychospołecznym w miejscu pracy, a także rozpowszechniałyby informacje na temat zagrożeń psychospołecznych i ich profilaktyki; jest zaniepokojony tym, że przedsiębiorcy i MŚP wymagają szczególnego wsparcia w radzeniu sobie ze skutkami codziennej presji i ze źródłami stresu oraz w informowaniu na temat zdrowia psychicznego w miejscu pracy, i apeluje o inicjatywy na szczeblu UE, aby pomóc im w dokonywaniu ocen ryzyka, w profilaktyce, w prowadzeniu kampanii uświadamiających i we wdrażaniu dobrych praktyk; podkreśla rolę EU-OSHA w zapewnianiu mikroprzedsiębiorstwom i MŚP odpowiednich narzędzi i norm potrzebnych im do oceny zagrożeń dla zdrowia ich pracowników i do wdrożenia odpowiednich środków zapobiegawczych; uważa, że należy wzmocnić EU-OSHA w tym względzie, by skuteczniej sprzyjać zdrowym i bezpiecznym miejscom pracy w całej UE oraz dalej rozwijać inicjatywy na rzecz lepszej profilaktyki w miejscu pracy we wszystkich sektorach działalności; |
| --- | --- |

39.

| 40. | zwraca uwagę, że podczas pandemii zdrowie psychiczne młodych ludzi uległo znacznemu pogorszeniu, a w najtrudniejszej sytuacji znalazły się młode kobiety i młodzi ludzie ze środowisk zmarginalizowanych; ubolewa nad tym, że główną grupą docelową inwestycji w badania nad zdrowiem psychicznym nie są ludzie młodzi pomimo ewidentnych długofalowych korzyści płynących z wczesnej interwencji; zaznacza, że w 2021 r. 64 % młodych ludzi w wieku 18–34 lat było zagrożonych depresją z powodu braku zatrudnienia i perspektyw finansowych i edukacyjnych, a także z powodu samotności i izolacji społecznej; podkreśla, że jednym z najskuteczniejszych narzędzi rozwiązywania problemów związanych ze zdrowiem psychicznym (28) wśród ludzi młodych jest zapewnienie im prawdziwych perspektyw związanych z wysokiej jakości wykształceniem i zatrudnieniem; wzywa Komisję do zajęcia się problemem zakłóceń w dostępie do rynku pracy, który zwiększa ryzyko wystąpienia u ludzi młodych zaburzeń zdrowia psychicznego, i do podjęcia działań na rzecz pomocy ludziom młodym w dostępie do zatrudnienia i w utrzymaniu odpowiedniej pracy; |
| --- | --- |

40.

| 41. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby we współpracy z Parlamentem i z poszanowaniem zasady pomocniczości zaproponowały wspólne ramy prawne mające na celu zapewnienie godziwego wynagrodzenia za staże i praktyki zawodowe w trosce o uniknięcie zjawiska wyzysku; wzywa Komisję do wydania zalecenia, by zadbać o to, aby staże, praktyki zawodowe i zatrudnienie poprzez pośrednictwo pracy liczyły się do doświadczenia zawodowego i w rezultacie dawały dostęp do świadczeń socjalnych; |
| --- | --- |

41.

o

o o

| 42. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

42.

---

(1)  Dz.U. L 57 z 18.2.2021, s. 17.

(2)  Dz.U. L 188 z 12.7.2019, s. 79.

(3)  Dz.U. L 151 z 7.6.2019, s. 70.

(4)  Dz.U. L 303 z 2.12.2000, s. 16.

(5)  Dz.U. L 299 z 18.11.2003, s. 9.

(6)  Dz.U. L 183 z 29.6.1989, s. 1.

(7)  Dz.U. L 393 z 30.12.1989, s. 1.

(8)  Dz.U. L 156 z 21.6.1990, s. 14.

(9)  Dz.U. C 316 z 6.8.2021, s. 2.

(10)  Dz.U. C 371 z 15.9.2021, s. 102.

(11)  Dz.U. C 456 z 10.11.2021, s. 161.

(12)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0045.

(13)  Dz.U. C 117 z 11.3.2022, s. 53.

(14)  Dz.U. C 400 z 26.11.2019, s. 9.

(15)  Dz.U. C 44 z 15.2.2013, s. 36.

(16)  Nota informacyjna WHO pt. „Mental health: strengthening our response” [Zdrowie psychiczne: wzmocnienie naszej reakcji], 17 czerwca 2022 r.

(17)  Międzynarodowa Klasyfikacja chorób dla statystyk dotyczących śmiertelności i zachorowalności, „Problemy związane z zatrudnieniem lub bezrobociem”.

(18)  Wykaz zaburzeń psychicznych według noty informacyjnej WHO na temat zaburzeń psychicznych, 8 czerwca 2022 r.

(19)  Przed pandemią szacowano, iż 25 % obywateli UE doświadczy w swoim życiu problemów ze zdrowiem psychicznym; Źródło: Europejska Sieć Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy, „A guide for employers to promote mental health in the workplace”[Przewodnik dla pracodawców – propagowanie zdrowia psychicznego w miejscu pracy], marzec 2011 r.

(20)  Eurofound, Szóste europejskie badanie warunków pracy, 2017.

(21)  Opinia grupy ekspertów Komisji Europejskiej w dziedzinie efektywnych sposobów inwestowania w zdrowie, „Supporting the mental health of the health workforce and other essential workers” [Wspieranie zdrowia psychicznego pracowników sektora zdrowia i innych niezbędnych pracowników], 23 czerwca 2021 r.

(22)  Streszczenie EU-OSHA dotyczące dyrektywy Rady 89/391/EWG, ostatnio zaktualizowane 3 maja 2021 r.

(23)  Dz.U. L 293 z 5.11.2013, s. 1.

(24)  Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 marca 2022 r. w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (COM(2022)0105).

(25)  Komisja Europejska, tablica wyników „Kobiety w sektorze cyfrowym”, 2020 r.

(26)  EU-OSHA, „Telework and health risks in the context of the COVID-19 pandemic: evidence from the field and policy implications” [Telepraca i zagrożenia dla zdrowia w czasie pandemii COVID-19: Dane faktyczne i skutki polityczne], 22 października 2021 r.

(27)  Dz.U. L 238 z 25.9.2003, s. 28.

(28)  OECD, „Supporting Young People’s Mental Health Through the Covid-19 Crisis” [Wspieranie zdrowia psychicznego młodych ludzi w czasie kryzysu związanego z COVID-19], 12 maja 2021 r., oraz Europejskie Forum Młodzieży, „Beyond Lockdown: The »Pandemic Scar« on Young People” [Po lockdownie: „pandemiczna blizna” u młodych ludzi], 17 czerwca 2021 r.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/75 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/75

---

P9_TA(2022)0280

Unia bankowa – sprawozdanie roczne za 2021 r.

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie unii bankowej – sprawozdanie za rok 2021 (2021/2184(INI))

(2023/C 47/06)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 114, art. 127 ust. 6 i art. 140 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 114, art. 127 ust. 6 i art. 140 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 7 października 2021 r. w sprawie unii bankowej – sprawozdanie za rok 2020 (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 7 października 2021 r. w sprawie unii bankowej – sprawozdanie za rok 2020 (1),

| — | uwzględniając działania następcze Komisji dotyczące rezolucji Parlamentu z 7 października 2021 r. w sprawie unii bankowej – sprawozdanie roczne za 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając działania następcze Komisji dotyczące rezolucji Parlamentu z 7 października 2021 r. w sprawie unii bankowej – sprawozdanie roczne za 2020 r.,

| — | uwzględniając dokument Europejskiego Banku Centralnego (EBC) pt.: „Feedback on the input provided by the European Parliament as part of its »Resolution on Banking Union – Annual Report 2020«” [„Odpowiedź na uwagi Parlamentu Europejskiego zawarte w rezolucji w sprawie unii bankowej – sprawozdanie roczne za 2020 r.”] (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument Europejskiego Banku Centralnego (EBC) pt.: „Feedback on the input provided by the European Parliament as part of its »Resolution on Banking Union – Annual Report 2020«” [„Odpowiedź na uwagi Parlamentu Europejskiego zawarte w rezolucji w sprawie unii bankowej – sprawozdanie roczne za 2020 r.”] (2),

| — | uwzględniając raport roczny EBC z działalności nadzorczej za 2020 r. przedstawiony 23 marca 2021 r. (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając raport roczny EBC z działalności nadzorczej za 2020 r. przedstawiony 23 marca 2021 r. (3),

| — | uwzględniając priorytety nadzorcze EBC na lata 2022–2024 opublikowane 7 grudnia 2021 r. (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając priorytety nadzorcze EBC na lata 2022–2024 opublikowane 7 grudnia 2021 r. (4),

| — | uwzględniając odpowiedź Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji (SRB) z 7 października 2021 r. w sprawie unii bankowej – sprawozdanie roczne za 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając odpowiedź Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji (SRB) z 7 października 2021 r. w sprawie unii bankowej – sprawozdanie roczne za 2020 r.,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 8 października 2020 r. w sprawie finansów cyfrowych: pojawiające się zagrożenia w zakresie kryptoaktywów – wyzwania regulacyjne i nadzorcze w obszarze usług, instytucji i rynków finansowych (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 8 października 2020 r. w sprawie finansów cyfrowych: pojawiające się zagrożenia w zakresie kryptoaktywów – wyzwania regulacyjne i nadzorcze w obszarze usług, instytucji i rynków finansowych (5),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 8 października 2020 r. w sprawie dalszego rozwoju unii rynków kapitałowych: poprawa dostępu do finansowania z rynków kapitałowych, w szczególności dla MŚP, oraz zwiększenie możliwości udziału inwestorów detalicznych (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 8 października 2020 r. w sprawie dalszego rozwoju unii rynków kapitałowych: poprawa dostępu do finansowania z rynków kapitałowych, w szczególności dla MŚP, oraz zwiększenie możliwości udziału inwestorów detalicznych (6),

| — | uwzględniając sprawozdanie pięciu przewodniczących z dnia 22 czerwca 2015 r. pt. „Dokończenie budowy europejskiej unii gospodarczej i walutowej”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie pięciu przewodniczących z dnia 22 czerwca 2015 r. pt. „Dokończenie budowy europejskiej unii gospodarczej i walutowej”,

| — | uwzględniając pakiet bankowy Komisji z 27 października 2021 r. (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając pakiet bankowy Komisji z 27 października 2021 r. (7),

| — | uwzględniając prowadzone przez Komisję ukierunkowane konsultacje w sprawie ram polityki makroostrożnościowej dla sektora bankowego, które rozpoczęły się 30 listopada 2021 r. (8); |
| --- | --- |

—

uwzględniając prowadzone przez Komisję ukierunkowane konsultacje w sprawie ram polityki makroostrożnościowej dla sektora bankowego, które rozpoczęły się 30 listopada 2021 r. (8);

| — | uwzględniając pakiet ustawodawczy Komisji z 20 lipca 2021 r. dotyczący przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając pakiet ustawodawczy Komisji z 20 lipca 2021 r. dotyczący przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (9),

| — | uwzględniając przegląd stabilności finansowej EBC z listopada 2021 r. (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając przegląd stabilności finansowej EBC z listopada 2021 r. (10),

| — | uwzględniając opracowanie pt. „Cyfrowe euro: implikacje polityczne i perspektywy”, na wniosek Komisji Gospodarczej i Monetarnej i opublikowanego przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej w styczniu 2022 r. (11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opracowanie pt. „Cyfrowe euro: implikacje polityczne i perspektywy”, na wniosek Komisji Gospodarczej i Monetarnej i opublikowanego przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej w styczniu 2022 r. (11),

| — | uwzględniając sprawozdanie EBC z 2 października 2020 r. w sprawie cyfrowego euro (12), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie EBC z 2 października 2020 r. w sprawie cyfrowego euro (12),

| — | uwzględniając sprawozdanie EBC pt.: „Digital euro experimentation scope and key learnings” [„Zakres eksperymentów dotyczących cyfrowego euro i najważniejsze wnioski”] (13), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie EBC pt.: „Digital euro experimentation scope and key learnings” [„Zakres eksperymentów dotyczących cyfrowego euro i najważniejsze wnioski”] (13),

| — | uwzględniając protokół ustaleń między EBC a władzami Zjednoczonego Królestwa, który wszedł w życie 1 stycznia 2021 r. (14), |
| --- | --- |

—

uwzględniając protokół ustaleń między EBC a władzami Zjednoczonego Królestwa, który wszedł w życie 1 stycznia 2021 r. (14),

| — | uwzględniając dokument EBC i Zespołu ds. Monitorowania Ryzyka Klimatycznego Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego (ERRS) z lipca 2021 r. pt. „Climate-related risk and financial stability” [„Ryzyko związane z klimatem a stabilność finansowa”] (15), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument EBC i Zespołu ds. Monitorowania Ryzyka Klimatycznego Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego (ERRS) z lipca 2021 r. pt. „Climate-related risk and financial stability” [„Ryzyko związane z klimatem a stabilność finansowa”] (15),

| — | uwzględniając przeprowadzony przez EBC we wrześniu 2021 r. test warunków skrajnych dotyczący klimatu (16), |
| --- | --- |

—

uwzględniając przeprowadzony przez EBC we wrześniu 2021 r. test warunków skrajnych dotyczący klimatu (16),

| — | uwzględniając ukierunkowany przegląd modeli wewnętrznych opublikowany przez EBC w kwietniu 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając ukierunkowany przegląd modeli wewnętrznych opublikowany przez EBC w kwietniu 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie EBC z listopada 2021 r. pt. „Stan zarządzania ryzykiem klimatycznym i środowiskowym w sektorze bankowym: sprawozdanie z przeglądu nadzorczego podejść banków do zarządzania ryzykiem klimatycznym i środowiskowym”] (17), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie EBC z listopada 2021 r. pt. „Stan zarządzania ryzykiem klimatycznym i środowiskowym w sektorze bankowym: sprawozdanie z przeglądu nadzorczego podejść banków do zarządzania ryzykiem klimatycznym i środowiskowym”] (17),

| — | uwzględniając porozumienie paryskie, a także pakt klimatyczny z Glasgow przyjęty na podstawie Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie paryskie, a także pakt klimatyczny z Glasgow przyjęty na podstawie Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu,

| — | uwzględniając sprawozdanie roczne SRB za rok 2020 z 30 czerwca 2021 r. (18), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie roczne SRB za rok 2020 z 30 czerwca 2021 r. (18),

| — | uwzględniając wieloletni program prac SRB na lata 2021–2023 oraz jej program prac na rok 2021 (19), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wieloletni program prac SRB na lata 2021–2023 oraz jej program prac na rok 2021 (19),

| — | uwzględniając program prac SRB na rok 2022 (20), |
| --- | --- |

—

uwzględniając program prac SRB na rok 2022 (20),

| — | uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB) z 24 listopada 2021 r. pt. „Wdrażanie MSSF 9 przez instytucje UE – sprawozdanie monitorujące” (21), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB) z 24 listopada 2021 r. pt. „Wdrażanie MSSF 9 przez instytucje UE – sprawozdanie monitorujące” (21),

| — | uwzględniając zalecenie EBC z 15 grudnia 2020 r. w sprawie wypłat dywidend w czasie pandemii COVID-19 (22), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie EBC z 15 grudnia 2020 r. w sprawie wypłat dywidend w czasie pandemii COVID-19 (22),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 16 grudnia 2020 r. pt. „Rozwiązanie problemu kredytów zagrożonych zaistniałego w następstwie pandemii COVID-19” (COM(2020)0822), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 16 grudnia 2020 r. pt. „Rozwiązanie problemu kredytów zagrożonych zaistniałego w następstwie pandemii COVID-19” (COM(2020)0822),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 marca 2019 r. w sprawie równowagi płci przy obsadzaniu stanowisk w obszarze polityki gospodarczej i monetarnej UE (23), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 marca 2019 r. w sprawie równowagi płci przy obsadzaniu stanowisk w obszarze polityki gospodarczej i monetarnej UE (23),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 marca 2021 r. w sprawie wzmocnienia międzynarodowej roli euro (24), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 marca 2021 r. w sprawie wzmocnienia międzynarodowej roli euro (24),

| — | uwzględniając sprawozdanie monitorujące SRB z listopada 2021 r. w sprawie wskaźników ograniczania ryzyka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie monitorujące SRB z listopada 2021 r. w sprawie wskaźników ograniczania ryzyka,

| — | uwzględniając informacje przekazane przez EBC w odpowiedzi na uwagi Parlamentu zawarte w rezolucji z 7 października 2021 r. w sprawie unii bankowej – sprawozdanie roczne za rok 2020, |
| --- | --- |

—

uwzględniając informacje przekazane przez EBC w odpowiedzi na uwagi Parlamentu zawarte w rezolucji z 7 października 2021 r. w sprawie unii bankowej – sprawozdanie roczne za rok 2020,

| — | uwzględniając wniosek Komisji z 24 listopada 2015 r. dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 806/2014 w celu ustanowienia europejskiego systemu gwarantowania depozytów (COM(2015)0586), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji z 24 listopada 2015 r. dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 806/2014 w celu ustanowienia europejskiego systemu gwarantowania depozytów (COM(2015)0586),

| — | uwzględniając drugie wspólne sprawozdanie z oceny ryzyka Europejskiego Urzędu Nadzoru z września 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając drugie wspólne sprawozdanie z oceny ryzyka Europejskiego Urzędu Nadzoru z września 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie roczne EUNB zatytułowane „Risk Assessment of the European Banking System – December 2021” [„Ocena ryzyka dotycząca europejskiego systemu bankowego, grudzień 2021 r.”] (25), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie roczne EUNB zatytułowane „Risk Assessment of the European Banking System – December 2021” [„Ocena ryzyka dotycząca europejskiego systemu bankowego, grudzień 2021 r.”] (25),

| — | uwzględniając badanie EUNB z 16 grudnia 2021 r. pt. „Guidelines on cooperation and information exchange between prudential supervisors, AML / CFT supervisors and financial intelligence units under Directive 2013/36/EU” [„Wytyczne dotyczące współpracy i wymiany informacji między organami nadzoru ostrożnościowego, organem sprawującym nadzór w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu a jednostkami analityki finansowej na podstawie dyrektywy 2013/36/UE”] (26), |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie EUNB z 16 grudnia 2021 r. pt. „Guidelines on cooperation and information exchange between prudential supervisors, AML / CFT supervisors and financial intelligence units under Directive 2013/36/EU” [„Wytyczne dotyczące współpracy i wymiany informacji między organami nadzoru ostrożnościowego, organem sprawującym nadzór w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu a jednostkami analityki finansowej na podstawie dyrektywy 2013/36/UE”] (26),

| — | uwzględniając dokument ERRS pt. „Monitoring the financial stability implications of COVID-19 support measures” [„Monitorowanie skutków dla stabilności finansowej środków wsparcia w związku z COVID-19”] oparty na notatkach przygotowanych na posiedzeniach Rady Generalnej ERRS w dniach 25 marca i 24 czerwca 2021 r. (27), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument ERRS pt. „Monitoring the financial stability implications of COVID-19 support measures” [„Monitorowanie skutków dla stabilności finansowej środków wsparcia w związku z COVID-19”] oparty na notatkach przygotowanych na posiedzeniach Rady Generalnej ERRS w dniach 25 marca i 24 czerwca 2021 r. (27),

| — | uwzględniając sprawozdanie ERRS z grudnia 2021 r. pt. „Report of the Expert Group on Macroprudential Stance – Phase II (implementation)” [„Sprawozdanie grupy ekspertów w sprawie kursu polityki makroostrożnościowej – etap II (wdrożenie)”] (28), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie ERRS z grudnia 2021 r. pt. „Report of the Expert Group on Macroprudential Stance – Phase II (implementation)” [„Sprawozdanie grupy ekspertów w sprawie kursu polityki makroostrożnościowej – etap II (wdrożenie)”] (28),

| — | uwzględniając sprawozdanie końcowe Rady Stabilności Finansowej z 1 kwietnia 2021 r. pt.: „Evaluation of the Effects of Too-Big-To-Fail Reforms” [„Ocena skutków reform dotyczących instytucji »zbyt dużych, by upaść«”] (29), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie końcowe Rady Stabilności Finansowej z 1 kwietnia 2021 r. pt.: „Evaluation of the Effects of Too-Big-To-Fail Reforms” [„Ocena skutków reform dotyczących instytucji »zbyt dużych, by upaść«”] (29),

| — | uwzględniając szczegółową analizę z października 2021 r. zleconą przez Komisję Gospodarczą i Monetarną pt.: „Don’t let up. The EU needs to maintain high standards for its banking sector as the European economy emerges from the Covid-19 pandemic” [„Nie można ustawać w wysiłkach. UE musi utrzymać wysokie standardy dla swojego sektora bankowego w czasie wychodzenia gospodarki europejskiej z pandemii COVID-19”] (30), |
| --- | --- |

—

uwzględniając szczegółową analizę z października 2021 r. zleconą przez Komisję Gospodarczą i Monetarną pt.: „Don’t let up. The EU needs to maintain high standards for its banking sector as the European economy emerges from the Covid-19 pandemic” [„Nie można ustawać w wysiłkach. UE musi utrzymać wysokie standardy dla swojego sektora bankowego w czasie wychodzenia gospodarki europejskiej z pandemii COVID-19”] (30),

| — | uwzględniając analizę przeprowadzoną przez Dział ds. Wspierania Zarządzania Gospodarczego (EGOV) Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Wewnętrznej Parlamentu z października 2021 r. pt.: „Preventing money laundering in the banking sector – reinforcing the supervisory and regulatory framework” [„Zapobieganie praniu pieniędzy w sektorze bankowym – wzmocnienie ram nadzorczych i regulacyjnych”] (31), |
| --- | --- |

—

uwzględniając analizę przeprowadzoną przez Dział ds. Wspierania Zarządzania Gospodarczego (EGOV) Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Wewnętrznej Parlamentu z października 2021 r. pt.: „Preventing money laundering in the banking sector – reinforcing the supervisory and regulatory framework” [„Zapobieganie praniu pieniędzy w sektorze bankowym – wzmocnienie ram nadzorczych i regulacyjnych”] (31),

| — | uwzględniając szczegółową analizę z października 2021 r. zleconą przez Komisję Gospodarczą i Monetarną pt.: „Did the pandemic lead to structural changes in the banking sector?” [„Czy pandemia doprowadziła do zmian strukturalnych w sektorze bankowym?”] (32), |
| --- | --- |

—

uwzględniając szczegółową analizę z października 2021 r. zleconą przez Komisję Gospodarczą i Monetarną pt.: „Did the pandemic lead to structural changes in the banking sector?” [„Czy pandemia doprowadziła do zmian strukturalnych w sektorze bankowym?”] (32),

| — | uwzględniając analizę Działu ds. Wspierania Zarządzania Gospodarczego (EGOV) Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Wewnętrznej Parlamentu Europejskiego z października 2021 r. pt.: „Impediments to Resolvability – what is the status quo?” [Przeszkody dla restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji – analiza sytuacji] (33), |
| --- | --- |

—

uwzględniając analizę Działu ds. Wspierania Zarządzania Gospodarczego (EGOV) Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Wewnętrznej Parlamentu Europejskiego z października 2021 r. pt.: „Impediments to Resolvability – what is the status quo?” [Przeszkody dla restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji – analiza sytuacji] (33),

| — | uwzględniając badanie EGOV z października 2021 r. pt.: „Review of the crisis management and deposit insurance framework – Summary of some related issues” [„Przegląd ram zarządzania kryzysowego i gwarantowania depozytów – synteza niektórych powiązanych kwestii”] (34), |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie EGOV z października 2021 r. pt.: „Review of the crisis management and deposit insurance framework – Summary of some related issues” [„Przegląd ram zarządzania kryzysowego i gwarantowania depozytów – synteza niektórych powiązanych kwestii”] (34),

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A9-0186/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A9-0186/2022),

| A. | mając na uwadze, że unia bankowa składa się obecnie z Jednolitego Mechanizmu Nadzorczego i jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, z pojedynczym zbiorem zasad jako jej podstawą, i zapewnia pełne dostosowanie między członkami unii bankowej jeśli chodzi o nadzór nad działalnością bankową i zarządzanie kryzysami bankowymi i upadłością bankową oraz stanowi integralny element stabilności finansowej Unii; mając na uwadze, że chociaż dyrektywa w sprawie systemów gwarantowania depozytów (35) określa wysokie minimalne standardy w dziedzinie ochrony depozytów, unia bankowa nie została jeszcze ukończona, ponieważ trzeci filar – europejski system gwarantowania depozytów – nie został jeszcze ustanowiony; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że unia bankowa składa się obecnie z Jednolitego Mechanizmu Nadzorczego i jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, z pojedynczym zbiorem zasad jako jej podstawą, i zapewnia pełne dostosowanie między członkami unii bankowej jeśli chodzi o nadzór nad działalnością bankową i zarządzanie kryzysami bankowymi i upadłością bankową oraz stanowi integralny element stabilności finansowej Unii; mając na uwadze, że chociaż dyrektywa w sprawie systemów gwarantowania depozytów (35) określa wysokie minimalne standardy w dziedzinie ochrony depozytów, unia bankowa nie została jeszcze ukończona, ponieważ trzeci filar – europejski system gwarantowania depozytów – nie został jeszcze ustanowiony;

| B. | mając na uwadze, że dla bardziej stabilnej, konkurencyjnej i jednolitej unii gospodarczej i walutowej (UGW) niezbędna jest silna unia bankowa oraz lepiej rozwinięta i bezpieczna unia rynków kapitałowych; mając na uwadze, że oba projekty są wzajemnie połączone, a rozwój jednego z nich powinien prowadzić do postępów w realizacji i rozwoju drugiego; mając na uwadze, że zarówno unia bankowa, jak i unia rynków kapitałowych, są niezbędne do wzmocnienia gospodarki Unii w erze po COVID-19; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że dla bardziej stabilnej, konkurencyjnej i jednolitej unii gospodarczej i walutowej (UGW) niezbędna jest silna unia bankowa oraz lepiej rozwinięta i bezpieczna unia rynków kapitałowych; mając na uwadze, że oba projekty są wzajemnie połączone, a rozwój jednego z nich powinien prowadzić do postępów w realizacji i rozwoju drugiego; mając na uwadze, że zarówno unia bankowa, jak i unia rynków kapitałowych, są niezbędne do wzmocnienia gospodarki Unii w erze po COVID-19;

| C. | mając na uwadze, że zabezpieczenie dla jednolitego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (SRF) zostanie wprowadzone do 2022 r., czyli dwa lata wcześniej, niż planowano; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że zabezpieczenie dla jednolitego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (SRF) zostanie wprowadzone do 2022 r., czyli dwa lata wcześniej, niż planowano;

| D. | mając na uwadze, że unia bankowa jest otwarta dla wszystkich państw członkowskich UE; mając na uwadze, że Bułgaria i Chorwacja przystąpiły do europejskiego mechanizmu kursowego (ERM II) i tym samym do unii bankowej; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że unia bankowa jest otwarta dla wszystkich państw członkowskich UE; mając na uwadze, że Bułgaria i Chorwacja przystąpiły do europejskiego mechanizmu kursowego (ERM II) i tym samym do unii bankowej;

| E. | mając na uwadze, że rosyjska agresja na Ukrainę i jej konsekwencje gospodarcze będą miały bezpośredni i pośredni wpływ na unijny sektor bankowy; mając na uwadze, że obecnie trudno jest zmierzyć zakres i skalę tego wpływu; mając na uwadze, że banki UE odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu wdrożenia i przestrzegania sankcji nałożonych przez UE na Rosję w odpowiedzi na inwazję; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że rosyjska agresja na Ukrainę i jej konsekwencje gospodarcze będą miały bezpośredni i pośredni wpływ na unijny sektor bankowy; mając na uwadze, że obecnie trudno jest zmierzyć zakres i skalę tego wpływu; mając na uwadze, że banki UE odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu wdrożenia i przestrzegania sankcji nałożonych przez UE na Rosję w odpowiedzi na inwazję;

| F. | mając na uwadze, że reakcja unijnego sektora bankowego na kryzys wywołany pandemią, oparta na przeglądzie przepisów przeprowadzonym po globalnym kryzysie finansowym i ułatwiona przez jednolity zbiór przepisów oraz skoordynowany nadzór w unii bankowej, dowiodła odporności tego sektora; mając na uwadze, że nadzwyczajne i potrzebne środki pomocowe w ramach polityki publicznej i praktyki w zakresie ochrony kapitału zapewniły również znaczne wsparcie sektorowi bankowemu; mając na uwadze, że łączny wskaźnik kredytów zagrożonych zmniejszył się jeszcze bardziej, do 2,17 % w trzecim kwartale 2021 r., chociaż w niektórych państwach członkowskich bezwzględna wielkość kredytów zagrożonych pozostaje wysoka; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że reakcja unijnego sektora bankowego na kryzys wywołany pandemią, oparta na przeglądzie przepisów przeprowadzonym po globalnym kryzysie finansowym i ułatwiona przez jednolity zbiór przepisów oraz skoordynowany nadzór w unii bankowej, dowiodła odporności tego sektora; mając na uwadze, że nadzwyczajne i potrzebne środki pomocowe w ramach polityki publicznej i praktyki w zakresie ochrony kapitału zapewniły również znaczne wsparcie sektorowi bankowemu; mając na uwadze, że łączny wskaźnik kredytów zagrożonych zmniejszył się jeszcze bardziej, do 2,17 % w trzecim kwartale 2021 r., chociaż w niektórych państwach członkowskich bezwzględna wielkość kredytów zagrożonych pozostaje wysoka;

| G. | mając na uwadze, że terminowe i ukierunkowane wsparcie podczas pandemii COVID-19 umożliwiło bankom dalsze udzielanie pożyczek dla gospodarki, ochronę miejsc pracy i przedsiębiorstw oraz wnoszenie wkładu we wzrost gospodarczy; mając na uwadze, że środki te były dobrym wstępnym narzędziem walki z kryzysem; mając na uwadze, że należy spodziewać się stopniowego wycofywania środków wsparcia, co umożliwi wykorzystanie narzędzi służących odbudowie gospodarki jako całości; mając na uwadze, że istnieje potrzeba ograniczenia wciąż istniejących ryzyk systemowych wynikających z wzajemnych powiązań i złożoności systemu bankowego UE, które leżą u podstaw problemu podmiotów „zbyt dużych, by upaść”; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że terminowe i ukierunkowane wsparcie podczas pandemii COVID-19 umożliwiło bankom dalsze udzielanie pożyczek dla gospodarki, ochronę miejsc pracy i przedsiębiorstw oraz wnoszenie wkładu we wzrost gospodarczy; mając na uwadze, że środki te były dobrym wstępnym narzędziem walki z kryzysem; mając na uwadze, że należy spodziewać się stopniowego wycofywania środków wsparcia, co umożliwi wykorzystanie narzędzi służących odbudowie gospodarki jako całości; mając na uwadze, że istnieje potrzeba ograniczenia wciąż istniejących ryzyk systemowych wynikających z wzajemnych powiązań i złożoności systemu bankowego UE, które leżą u podstaw problemu podmiotów „zbyt dużych, by upaść”;

| H. | mając na uwadze, że nadzór bankowy EBC zakomunikował, iż umożliwi bankom działanie poniżej poziomu określonego wytycznymi kapitałowymi w ramach filaru II (P2G) oraz bez spełniania wymogu połączonego bufora co najmniej do końca 2022 r. bez automatycznego uruchamiania działania nadzorczego; mając na uwadze, że celem tej decyzji jest zapewnienie bankom możliwości dalszego udzielania pożyczek gospodarce realnej; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że nadzór bankowy EBC zakomunikował, iż umożliwi bankom działanie poniżej poziomu określonego wytycznymi kapitałowymi w ramach filaru II (P2G) oraz bez spełniania wymogu połączonego bufora co najmniej do końca 2022 r. bez automatycznego uruchamiania działania nadzorczego; mając na uwadze, że celem tej decyzji jest zapewnienie bankom możliwości dalszego udzielania pożyczek gospodarce realnej;

| I. | mając na uwadze, że w miarę wychodzenia z pandemii COVID-19 Unia musi utrzymać wysokie standardy, zwłaszcza pod względem wymogów kapitałowych i praktyk w zakresie zarządzania ryzykiem, aby zapewnić odporność sektora w przyszłości; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że w miarę wychodzenia z pandemii COVID-19 Unia musi utrzymać wysokie standardy, zwłaszcza pod względem wymogów kapitałowych i praktyk w zakresie zarządzania ryzykiem, aby zapewnić odporność sektora w przyszłości;

| J. | mając na uwadze, że pomimo wysokiej odporności sektora bankowego podczas kryzysu związanego z COVID-19 istnieje ryzyko, że sektor ten będzie narażony na ryzyko, w szczególności w odniesieniu do jakości aktywów, np. kredytów zagrożonych, gdy tymczasowe środki wsparcia będą stopniowo wycofywane, co będzie wymagało ścisłego monitorowania i zarządzania; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że pomimo wysokiej odporności sektora bankowego podczas kryzysu związanego z COVID-19 istnieje ryzyko, że sektor ten będzie narażony na ryzyko, w szczególności w odniesieniu do jakości aktywów, np. kredytów zagrożonych, gdy tymczasowe środki wsparcia będą stopniowo wycofywane, co będzie wymagało ścisłego monitorowania i zarządzania;

| K. | mając na uwadze, że unia bankowa powinna pomóc w rozwiązaniu problemu powiązania między bankiem a państwem, który nadal istnieje; mając na uwadze, że w wielu bankach wzrasta poziom zaangażowania w dług państwowy; mając na uwadze, że ostrożnościowe traktowanie długu państwowego powinno być zgodne z normami międzynarodowymi; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że unia bankowa powinna pomóc w rozwiązaniu problemu powiązania między bankiem a państwem, który nadal istnieje; mając na uwadze, że w wielu bankach wzrasta poziom zaangażowania w dług państwowy; mając na uwadze, że ostrożnościowe traktowanie długu państwowego powinno być zgodne z normami międzynarodowymi;

| L. | mając na uwadze, że sektor bankowości i rynków finansowych ma kluczowe znaczenie dla ożywienia gospodarczego i przejścia na gospodarkę neutralną pod względem emisji dwutlenku węgla i cyfrową, w szczególności dzięki kierowaniu najważniejszego finansowania na wspieranie inwestycji (zwłaszcza do MŚP); mając na uwadze, że takie wyzwanie będzie wymagało silnego, stabilnego, odpornego i mającego wysoki poziom kapitału sektora bankowego w połączeniu ze zintegrowanymi rynkami kapitałowymi; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że sektor bankowości i rynków finansowych ma kluczowe znaczenie dla ożywienia gospodarczego i przejścia na gospodarkę neutralną pod względem emisji dwutlenku węgla i cyfrową, w szczególności dzięki kierowaniu najważniejszego finansowania na wspieranie inwestycji (zwłaszcza do MŚP); mając na uwadze, że takie wyzwanie będzie wymagało silnego, stabilnego, odpornego i mającego wysoki poziom kapitału sektora bankowego w połączeniu ze zintegrowanymi rynkami kapitałowymi;

| M. | mając na uwadze, że przy ocenie zrównoważonego charakteru bilansów banków należy wziąć pod uwagę przejście na gospodarkę zeroemisyjną jako źródło ryzyka wpływające potencjalnie na inwestycje w obrębie regionów i sektorów; mając na uwadze, że istnieje potrzeba dalszej oceny tych potencjalnych zagrożeń oraz wdrożenia przyszłościowych narzędzi zarządzania ryzykiem, które mogą uchwycić bardziej długoterminowe zagrożenia klimatyczne i środowiskowe; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że przy ocenie zrównoważonego charakteru bilansów banków należy wziąć pod uwagę przejście na gospodarkę zeroemisyjną jako źródło ryzyka wpływające potencjalnie na inwestycje w obrębie regionów i sektorów; mając na uwadze, że istnieje potrzeba dalszej oceny tych potencjalnych zagrożeń oraz wdrożenia przyszłościowych narzędzi zarządzania ryzykiem, które mogą uchwycić bardziej długoterminowe zagrożenia klimatyczne i środowiskowe;

| N. | mając na uwadze, że cyfryzacja finansów wiąże się z ogromnym potencjałem, który przynosi ze sobą znaczne postępy technologiczne w sektorze bankowym UE przez zwiększenie efektywności świadczenia usług bankowych i zaostrzenie apetytu na innowacje; mając na uwadze, że cyfryzacja finansów stawia wyzwania także przed sektorem bankowym UE ze względu na zagrożenia w zakresie cyberbezpieczeństwa i ochrony danych, ryzyko związane z praniem pieniędzy oraz obawy dotyczące ochrony konsumentów; mając na uwadze, że sektor bankowy UE musi zwiększyć swoją cyberodporność, aby zagwarantować, że systemy ICT będą w stanie oprzeć się różnym typom zagrożeń dla cyberbezpieczeństwa; mając na uwadze, że cyfryzacja finansów wywrze znaczny wpływ na osobiste kanały dystrybucji usług bankowych, a także na dostępność usług bankowych na obszarach wiejskich; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że cyfryzacja finansów wiąże się z ogromnym potencjałem, który przynosi ze sobą znaczne postępy technologiczne w sektorze bankowym UE przez zwiększenie efektywności świadczenia usług bankowych i zaostrzenie apetytu na innowacje; mając na uwadze, że cyfryzacja finansów stawia wyzwania także przed sektorem bankowym UE ze względu na zagrożenia w zakresie cyberbezpieczeństwa i ochrony danych, ryzyko związane z praniem pieniędzy oraz obawy dotyczące ochrony konsumentów; mając na uwadze, że sektor bankowy UE musi zwiększyć swoją cyberodporność, aby zagwarantować, że systemy ICT będą w stanie oprzeć się różnym typom zagrożeń dla cyberbezpieczeństwa; mając na uwadze, że cyfryzacja finansów wywrze znaczny wpływ na osobiste kanały dystrybucji usług bankowych, a także na dostępność usług bankowych na obszarach wiejskich;

| O. | mając na uwadze wyzwania wynikające z kryptoaktywów i kryptowalut, które są złożonymi zjawiskami wymagającymi odpowiednich reakcji politycznych równoważących zachęty do innowacji z ochroną inwestorów i konsumentów; mając na uwadze, że na bankach spoczywa coraz większa odpowiedzialność w tym względzie; mając na uwadze, że należy wziąć pod uwagę wpływ wydobywania kryptowalut na środowisko, a także zagrożenie dla bezpieczeństwa, jakie stwarzają anonimowe portfele kryptowalutowe; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze wyzwania wynikające z kryptoaktywów i kryptowalut, które są złożonymi zjawiskami wymagającymi odpowiednich reakcji politycznych równoważących zachęty do innowacji z ochroną inwestorów i konsumentów; mając na uwadze, że na bankach spoczywa coraz większa odpowiedzialność w tym względzie; mając na uwadze, że należy wziąć pod uwagę wpływ wydobywania kryptowalut na środowisko, a także zagrożenie dla bezpieczeństwa, jakie stwarzają anonimowe portfele kryptowalutowe;

| P. | mając na uwadze, że ze względu utrzymujące się luki w unijnych ramach przeciwdziałania praniu pieniędzy istnieje potrzeba wzmocnionego, zharmonizowanego i skutecznego nadzoru i egzekwowania przepisów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy, co jest niezbędne do ochrony integralności systemu finansowego UE i ochrony przed zagrożeniami ze strony państw trzecich wysokiego ryzyka; mając na uwadze, że nadal występują poważne różnice w podejściach organów krajowych państw członkowskich UE do nadzoru nad przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz w stosowaniu prawodawstwa UE dotyczącego przeciwdziałania praniu pieniędzy; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że ze względu utrzymujące się luki w unijnych ramach przeciwdziałania praniu pieniędzy istnieje potrzeba wzmocnionego, zharmonizowanego i skutecznego nadzoru i egzekwowania przepisów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy, co jest niezbędne do ochrony integralności systemu finansowego UE i ochrony przed zagrożeniami ze strony państw trzecich wysokiego ryzyka; mając na uwadze, że nadal występują poważne różnice w podejściach organów krajowych państw członkowskich UE do nadzoru nad przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz w stosowaniu prawodawstwa UE dotyczącego przeciwdziałania praniu pieniędzy;

| Q. | mając na uwadze, że UE i Zjednoczone Królestwo są obecnie zobowiązane do utrzymania współpracy regulacyjnej i nadzorczej w dziedzinie usług finansowych i że to podejście oparte na współpracy powinno stanowić podstawę długoterminowych stosunków miedzy UE i Zjednoczonym Królestwem; mając na uwadze, że Komisja przedłuży tymczasowe zezwolenie umożliwiające unijnym bankom i zarządzającym funduszami korzystanie z brytyjskich izb rozliczeniowych; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że UE i Zjednoczone Królestwo są obecnie zobowiązane do utrzymania współpracy regulacyjnej i nadzorczej w dziedzinie usług finansowych i że to podejście oparte na współpracy powinno stanowić podstawę długoterminowych stosunków miedzy UE i Zjednoczonym Królestwem; mając na uwadze, że Komisja przedłuży tymczasowe zezwolenie umożliwiające unijnym bankom i zarządzającym funduszami korzystanie z brytyjskich izb rozliczeniowych;

| R. | mając na uwadze, że należy odpowiednio chronić konsumentów, inwestorów i wszystkich deponentów w unii bankowej oraz że powinni oni być odpowiednio informowani o wszelkich decyzjach mających na nich wpływ; mając na uwadze, że ochrona konsumentów i inwestorów ma również ogromne znaczenie dla pogłębienia unii rynków kapitałowych; mając na uwadze, że prawo Unii zapewnia wspólny podstawowy poziom ochrony wszystkim konsumentom zamieszkałym w UE; mając na uwadze, że przepisy krajowe wdrażające unijne wymogi w zakresie ochrony konsumentów różnią się w obrębie unii bankowej, w związku z czym istnieje potrzeba bardziej zharmonizowanej i lepszej ochrony konsumentów w całej UE; mając na uwadze, że w unii bankowej wciąż brakuje skutecznych narzędzi do wyeliminowania problemów, z którymi borykają się konsumenci, takich jak sztuczna złożoność, nieuczciwe praktyki handlowe i wykluczenie najsłabszych grup z korzystania z podstawowych usług; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że należy odpowiednio chronić konsumentów, inwestorów i wszystkich deponentów w unii bankowej oraz że powinni oni być odpowiednio informowani o wszelkich decyzjach mających na nich wpływ; mając na uwadze, że ochrona konsumentów i inwestorów ma również ogromne znaczenie dla pogłębienia unii rynków kapitałowych; mając na uwadze, że prawo Unii zapewnia wspólny podstawowy poziom ochrony wszystkim konsumentom zamieszkałym w UE; mając na uwadze, że przepisy krajowe wdrażające unijne wymogi w zakresie ochrony konsumentów różnią się w obrębie unii bankowej, w związku z czym istnieje potrzeba bardziej zharmonizowanej i lepszej ochrony konsumentów w całej UE; mając na uwadze, że w unii bankowej wciąż brakuje skutecznych narzędzi do wyeliminowania problemów, z którymi borykają się konsumenci, takich jak sztuczna złożoność, nieuczciwe praktyki handlowe i wykluczenie najsłabszych grup z korzystania z podstawowych usług;

| S. | mając na uwadze, że jednym z głównych celów unii bankowej jest, aby podatnicy nie ponosili kosztów działań naprawczych w przypadku upadłości banku; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że jednym z głównych celów unii bankowej jest, aby podatnicy nie ponosili kosztów działań naprawczych w przypadku upadłości banku;

| T. | mając na uwadze, że ramy zarządzania kryzysowego i gwarantowania depozytów powinny zapewniać spójne i skuteczne podejście do wszystkich banków, niezależnie od ich wielkości lub modelu biznesowego, a także przyczyniać się do zachowania stabilności finansowej, minimalizować wykorzystanie pieniędzy podatników oraz zapewnić równe warunki działania w całej UE, przy należytym uwzględnieniu zasady pomocniczości; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że ramy zarządzania kryzysowego i gwarantowania depozytów powinny zapewniać spójne i skuteczne podejście do wszystkich banków, niezależnie od ich wielkości lub modelu biznesowego, a także przyczyniać się do zachowania stabilności finansowej, minimalizować wykorzystanie pieniędzy podatników oraz zapewnić równe warunki działania w całej UE, przy należytym uwzględnieniu zasady pomocniczości;

Uwagi ogólne

| 1. | przypomina, że unia bankowa, która dostosowuje odpowiedzialność zarówno za nadzór, jak i restrukturyzację i uporządkowaną likwidację banków w strefie euro oraz wymaga od banków w całym systemie bankowym UE prowadzenia działalności zgodnie z tym samym zbiorem przepisów, jest zasadniczym elementem dokończenia budowy UGW i rynku wewnętrznego;
  zauważa, że dwa pierwsze filary unii bankowej – Jednolity Mechanizm Nadzorczy i jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji – funkcjonują obecnie i są w pełni operacyjne; zauważa jednak, że nie ustanowiono jeszcze wspólnego systemu ochrony depozytów (EDIS); |
| --- | --- |

1.

| 2. | przypomina, że zasadniczym celem unii bankowej jest bezpieczeństwo i stabilność systemu bankowego w strefie euro i szerzej w UE oraz zapobieganie ratowaniu banków przez podatników; przypomina, że od czasu kryzysu finansowego w 2008 r. poczyniono znaczne postępy dzięki ustanowieniu Jednolitego Mechanizmu Nadzorczego i jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji: Europejskie banki mają obecnie silniejszą pozycję, aby przetrwać wstrząsy finansowe, a także wprowadzono mechanizmy restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w celu zapewnienia bankom znajdującym się w trudnej sytuacji możliwości likwidacji bez korzystania z pieniędzy podatników; popiera wysiłki na rzecz wzmocnienia i ukończenia unii bankowej i podkreśla, że równolegle powinny być realizowane postępy w różnych obszarach; podkreśla, że znaczne wysiłki podjęte w celu utworzenia unii bankowej przyczyniły się do zwiększenia zaufania do unijnego sektora bankowego oraz zwiększyły jego odporność i konkurencyjność oraz że w konsekwencji w okresie pandemii COVID-19 banki UE były w dobrej formie, z wyższym poziomem kapitału i zdolne do odgrywania zasadniczej roli polegającej na zapewnieniu dostępu do finansowania podczas pandemii; |
| --- | --- |

2.

| 3. | przypomina, że do unii bankowej należą wszystkie państwa członkowskie wchodzące w skład strefy euro oraz że państwa członkowskie niewchodzące w skład tej strefy również mogą do niej dołączyć; uważa, że unia bankowa powinna być budowana w sposób przejrzysty, spójny i solidny, także dla państw członkowskich spoza strefy euro; zwraca uwagę, że państwa członkowskie nie należące do unii bankowej również są związane regułami powstałymi w wyniku procesu harmonizacji i integracji unijnego systemu bankowego, zaś ich systemy bankowe są de facto silnie związane z unią bankową; z zadowoleniem przyjmuje przystąpienie Bułgarii i Chorwacji do unii bankowej oraz włączenie bułgarskiego lewa i chorwackiej kuny do ERM II; dostrzega, że uczestnictwo w unii bankowej wymaga zgodności z odpowiednimi normami i przepisami UE; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wyraża głębokie zaniepokojenie rosyjską inwazją na Ukrainę i jej skutkami dla gospodarki europejskiej; zwraca uwagę, że bezpośrednie i pośrednie skutki tej wojny będą miały wpływ na gospodarkę UE, wpływ, który jest obecnie trudny do oszacowania i może stanowić potencjalne zagrożenie dla stabilności unijnego sektora bankowego; w związku z tym wzywa EBC, Europejskie Urzędy Nadzoru i właściwe organy krajowe do ścisłego monitorowania wpływu wojny na unijny sektor bankowy; |
| --- | --- |

4.

| 5. | zauważa, że sektor bankowy wykazał się stosunkowo dużą odpornością na kryzys związany z COVID-19 oraz odegrał ważną rolę w minimalizowaniu negatywnego wpływu pandemii na gospodarkę; zwraca uwagę, że odporność ta jest wynikiem reform regulacyjnych przyjętych w następstwie poprzedniego światowego kryzysu finansowego; podkreśla również rolę środków tymczasowych, w tym środków przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013 (36) (rozwiązanie prowizoryczne CRR), które umożliwiły bankom dalsze udzielanie kredytów gospodarstwom domowym i przedsiębiorstwom, a także rolę dodatkowej przestrzeni kapitałowej zapewnianej przez EBC; podkreśla, że reformy regulacyjne po kryzysie finansowym w 2008 r. należy chronić oraz że należy eliminować luki regulacyjne; |
| --- | --- |

5.

| 6. | zauważa, że środki nadzwyczajne mające na celu wsparcie zdolności banków do udzielania kredytów gospodarstwom domowym i przedsiębiorstwom powinny obowiązywać tak długo, jak jest to konieczne; zwraca uwagę na to, jak ważne jest zapewnienie dobrze skoordynowanego, ostrożnego, stopniowego i ukierunkowanego przejścia od środków pomocowych związanych z pandemią do narzędzi wsparcia odbudowy gospodarczej, w tym reform w państwach członkowskich, przez krajowe plany odbudowy i zwiększania odporności; podkreśla, że należy spodziewać się stopniowego wycofywania środków nadzwyczajnych; podkreśla w tym kontekście, że przy podejmowaniu decyzji o ewentualnym wycofaniu tych środków należy wziąć pod uwagę ogromną niestabilność spowodowaną rosyjską inwazją na Ukrainę; odnotowuje decyzję Rady Prezesów EBC z 16 grudnia 2021 r. o zaprzestaniu skupu aktywów netto w ramach nadzwyczajnego programu zakupów w czasie pandemii (PEPP); |
| --- | --- |

6.

| 7. | podkreśla kluczową rolę unijnego sektora bankowego i rynków kapitałowych w finansowaniu odporności, odbudowy oraz zielonej i cyfrowej transformacji gospodarki europejskiej, w tym w zapewnianiu MŚP dostępu do kredytów; przypomina, że aby sprostać tym zadaniom, sektor bankowy UE musi być silny, odporny, dobrze uregulowany i dobrze skapitalizowany; |
| --- | --- |

7.

| 8. | podkreśla, że silna i dobrze zorganizowana unia rynków kapitałowych wraz z rozwojem unii bankowej pomoże zapewnić lepsze warunki finansowania gospodarki europejskiej, zarówno dla gospodarstw domowych, jak i przedsiębiorstw, które nadal w dużej mierze zależne są od kredytów bankowych, aby zachęcić do inwestycji i tworzenia miejsc pracy, a zarazem wnieść wkład w odporność gospodarki europejskiej i pobudzić zieloną transformację; podkreśla, że w celu ukończenia budowy unii rynków kapitałowych konieczne jest zapewnienie proporcjonalności przyjętych przepisów i ochrony klientów detalicznych; z zadowoleniem odnotowuje wnioski ustawodawcze zaprezentowane 25 listopada 2021 r., dotyczące dalszego rozwoju unii rynków kapitałowych; apeluje do Komisji i europejskich urzędów nadzoru, aby oceniły potrzebę lepszego uregulowania sektora działalności parabankowej i w stosownych przypadkach przedstawiły wnioski ustawodawcze oraz stale monitorowały odporność rynków kapitałowych; |
| --- | --- |

8.

| 9. | z zadowoleniem przyjmuje priorytety nadzorcze EBC na lata 2022–2024, do których należą: 1) wyjście z pandemii w dobrym stanie, (2) wykorzystanie okazji do zaradzenia słabościom strukturalnym za pomocą skutecznych strategii cyfryzacji i lepszego zarządzania oraz (3) zaradzenie pojawiającym się zagrożeniom, w tym zagrożeniom związanym z klimatem, środowiskiem, IT i cyberbezpieczeństwem; odnotowuje, że w ostatnich latach sektor bankowy podjął szereg działań w celu sprostania tym wyzwaniom, i docenia osiągnięte wyniki; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje zmniejszenie zagregowanych wskaźników kredytów zagrożonych; podkreśla, że nadzorcy unijni i krajowi muszą ściśle monitorować ryzyko w związku z wycofywaniem nadzwyczajnych publicznych środków wsparcia; podkreśla, że ważne jest ostrożne zarządzanie ryzykiem i tworzenie odpowiednich rezerw; przypomina, że zmniejszenie i podział ryzyka w sektorze bankowym przyczyniłyby się do powstania stabilniejszej, silnej i zorientowanej na wzrost gospodarczy unii bankowej; |
| --- | --- |

9.

| 10. | popiera trwające prace nad wdrożeniem przepisów pakietu Bazylea III i w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje przedstawiony przez Komisję 27 października 2021 r. ustawodawczy pakiet bankowy; uważa, że w procesie wdrażania UE musi zapewnić pełne dostosowanie do standardów bazylejskich, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, oraz, w stosownych przypadkach, szanować specyfikę i różnorodność unijnego sektora bankowego, dbając zarazem o to, by banki UE były nadal w stanie konkurować ze swoimi globalnymi konkurentami; |
| --- | --- |

10.

| 11. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że sektor bankowy dostosowuje się do wyzwań i możliwości związanych z cyfryzacją, co pozwoli bankom lepiej obsługiwać klientów, oferować nowe produkty i zapewnić możliwości zwiększenia efektywności kosztowej; podkreśla, że sektor bankowy jest szczególnie narażony na cyberataki; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje postępy poczynione w odniesieniu do wniosków dotyczących rozporządzenia i dyrektywy w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego oraz dyrektywy w sprawie środków na rzecz wspólnego wysokiego poziomu cyberbezpieczeństwa w całej Unii, uchylającej dyrektywę (UE) 2016/1148 (NIS 2.0), które stanowią podstawę ram regulacyjnych ułatwiających walkę z cyberprzestępczością w sektorze bankowym; wzywa europejskie urzędy nadzoru i ENISA do wzmożenia wysiłków na rzecz monitorowania i ograniczania ryzyka związanego z zewnętrznymi dostawcami usług ICT spoza UE; podkreśla potrzebę dalszych inwestycji i badań w celu opracowania innowacyjnych sposobów wzmocnienia cyberbezpieczeństwa sektora bankowego; uważa, że priorytetem powinno być bezpieczeństwo klientów, stabilność oraz integralność finansowa oraz neutralność technologiczna; apeluje o promowanie włączenia finansowego, zwłaszcza najsłabszych grup o niskim poziomie umiejętności cyfrowych lub wiedzy finansowej; z zadowoleniem odnotowuje postępy w pracach nad pakietem dotyczącym finansów cyfrowych; podkreśla, że banki powinny utrzymać rozbudowane osobiste kanały dystrybucji usług bankowych, zwłaszcza na obszarach wiejskich; z zainteresowaniem przyjmuje prace nad cyfrowym euro, które funkcjonowałoby równolegle z gotówką; zwraca się do EBC o rozważenie w przyszłych pracach potencjalnego wpływu cyfrowego euro na płatności, zdolność banków do udzielania pożyczek i stabilność finansową; |
| --- | --- |

11.

| 12. | przypomina, że podstawą współpracy między Jednolitym Mechanizmem Nadzorczym a brytyjskim Urzędem Nadzoru Finansowego jest protokół ustaleń między EBC a władzami Zjednoczonego Królestwa, który wszedł w życie 1 stycznia 2021 r.; odnotowuje, że Komisja niedawno ogłosiła przedłużenie tymczasowego zezwolenia, umożliwiające unijnym bankom i zarządzającym funduszami na korzystanie z brytyjskich izb rozliczeniowych, co pozwoli uniknąć ewentualnych krótkoterminowych zjawisk nagłych spadków; wzywa Komisję do podjęcia kroków w celu ułatwienia większej liczby rozliczeń w UE w perspektywie średnioterminowej; |
| --- | --- |

12.

| 13. | wyraża ubolewanie, że nie zapewniono pełnej równowagi płci w instytucjach i organach finansowych UE, a w szczególności że kobiety nadal są niedostatecznie reprezentowane na stanowiskach kierowniczych w sektorze bankowości i usług finansowych; uważa, że rekrutacja kandydatów do instytucji i organów finansowych UE powinna opierać się na kryteriach doświadczenia, różnorodności i kwalifikacji, aby zapewnić jak najsprawniejsze funkcjonowanie danej instytucji lub danego organu; wzywa rządy oraz wszystkie instytucje i organy do przedstawiania zrównoważonych pod względem płci list kandydatów do wszelkich przyszłych nominacji na stanowiska w organach UE i ponawia swoje zobowiązanie do nieuwzględniania list kandydatów, na których nie przestrzegano zasady równowagi płci; wyraża głębokie ubolewanie, że rozpatrywana przez Eurogrupę lista kandydatów do Rady Dyrektorów Europejskiego Mechanizmu Stabilności na kolejną kadencję nie zawiera ani jednej kobiety; podkreśla, że równowaga płci w zarządach i wśród pracowników przynosi korzyści zarówno społeczne, jak i gospodarcze; apeluje do instytucji finansowych, aby regularnie aktualizowały swoje polityki różnorodności i włączenia społecznego oraz aby pomagały promować zdrową kulturę pracy, w której priorytetowo traktuje się inkluzywność; |
| --- | --- |

13.

Nadzór

| 14. | wzywa EBC, EUNB i ERRS do uważnego monitorowania zagrożeń dla sektora bankowego wynikających z napaści Rosji na Ukrainę i jej skutków gospodarczych; zwraca uwagę na potrzebę rozważenia różnych scenariuszy i przygotowania się na różne możliwe warianty; |
| --- | --- |

14.

| 15. | uważa, że zarządzanie ryzykiem kredytowym, monitorowanie i zmniejszenie liczby kredytów zagrożonych nadal powinno być jednym z głównych priorytetów; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że łączny wskaźnik kredytów zagrożonych w strefie euro spadł jeszcze bardziej do 2,17 % w trzecim kwartale 2021 r.; zauważa, że choć obecnie sytuacja jest stabilna, należy ją uważnie monitorować, biorąc pod uwagę stopniowe wycofywanie środków nadzwyczajnych; zwraca uwagę na znaczenie zgodności z wymogami ostrożnościowymi, wczesnej identyfikacji kredytów zagrożonych i proaktywnego zarządzania nimi oraz tworzenia odpowiednich rezerw; podkreśla potrzebę współpracy z dłużnikami znajdującymi się w trudnej sytuacji, doceniając rozwiązania wdrożone w tym zakresie przez sektor bankowy w czasie pandemii (jak np. moratorium na spłatę kredytów); z zadowoleniem wita przyjęcie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2167 z 24 listopada 2021 r. w sprawie podmiotów obsługujących kredyty i nabywców kredytów (37), która pomoże zmniejszyć liczbę kredytów zagrożonych w bilansach unijnych banków i wesprze rynek wtórny kredytów zagrożonych; |
| --- | --- |

15.

| 16. | zwraca uwagę na wysoki poziom długu państwowego w bilansach wielu banków w unii bankowej; odnotowuje prace Bazylejskiego Komitetu Nadzoru Bankowego dotyczące ryzyka związanego z niewypłacalnością państwa i podkreśla, że kwestia traktowania regulacyjnego ekspozycji na dług państwowy wymaga dogłębnej analizy na forach międzynarodowych, z uwzględnieniem konsekwencji różnych podejść, oraz że wdrożenie rozwiązania w UE powinno być spójne ze standardami międzynarodowymi; uważa, że wszelkie potencjalne rozwiązania powinny być wyważone i sprawiedliwie traktować wszystkie państwa członkowskie UE, a zarazem zapewniać wystarczającą płynność na rynkach długu państwowego; podkreśla, że utworzenie bezpiecznego składnika aktywów UE mogłoby przyczynić się do złagodzenia negatywnych skutków powiązań między państwami a krajowymi sektorami bankowymi; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje utworzenie instrumentu Next Generation EU, który zapewnia europejskie aktywa niskiego ryzyka; |
| --- | --- |

16.

| 17. | uważa, że przejście na gospodarkę bezemisyjną niesie ze sobą wielki potencjał wzrostu gospodarczego w szeregu różnych sektorów; zauważa, że taka transformacja wymaga ogromnych inwestycji ze strony sektora publicznego i prywatnego, ale, jak przyznał również EBC, jej koszt będzie niższy niż koszt niepodjęcia działań; podkreśla znaczenie sektora bankowego, jeżeli chodzi o pomoc w finansowaniu przejścia na gospodarkę bezemisyjną i zadbanie o to, by UE była w stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań środowiskowych; zwraca się do banków o uwzględnienie tych kwestii w swoich planach transformacji; podkreśla, że ważne dla takiego przedsięwzięcia jest rozporządzenie w sprawie systematyki (38) i że jego wdrażanie powinno być zgodne z celami porozumienia paryskiego i Europejskiego Zielonego Ładu; wyraża zaniepokojenie, że ryzyko związane z klimatem w bilansach banków może z czasem postawić banki w trudnej sytuacji finansowej; uważa, że ryzyko to należy ograniczyć, aby zapobiec upadłości banków; apeluje o zapewnienie bankom jasnych wytycznych w tym zakresie, opartych na twardych danych ekonomicznych; z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Jednolitego Mechanizmu Nadzorczego na rzecz zapewnienia bankom wytycznych i jasnych reguł dotyczących samodzielnej oceny ryzyka związanego z klimatem i ryzyka środowiskowego; przypomina, że w 2021 r. EBC zakończył pierwszą w historii szeroko zakrojoną ocenę zarządzania ryzykiem związanym z klimatem i ryzykiem środowiskowym w bankach UE, i z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie EBC do przeprowadzenia w 2022 r. testów warunków skrajnych związanych z klimatem, które stanowią ważny element przeciwdziałania ryzyku związanemu z klimatem; apeluje, aby takie testy opierały się na realistycznych danych i założeniach; wyraża zaniepokojenie wzrostem liczby kredytów zagrożonych, związanym z osieroconymi inwestycjami w paliwa kopalne; apeluje o wczesną identyfikację takich aktywów zagrożonych i proaktywne zarządzanie nimi; zachęca Jednolity Mechanizm Nadzorczy do kontynuacji i intensyfikacji prac w tym kierunku; wzywa do odpowiedniego włączenia ryzyka środowiskowego i ryzyka związanego z transformacją do modeli ratingu kredytowego; podkreśla potrzebę dalszych usprawnień pod względem ujawniania przez banki ryzyka związanego z klimatem i ryzyka środowiskowego, a także poprawy pod względem ujawniania przez podmioty strategii transformacji w celu ułatwienia bankom i nadzorcom oceny ryzyka; apeluje do banków, aby przy ocenie swojego ryzyka związanego z klimatem przyjmowały perspektywę podwójnej istotności; podkreśla znaczenie jasnych przepisów dla zapobiegania pseudoekologicznemu marketingowi; zwraca uwagę na nowe wyzwania, zagrożenia i możliwości dla sektora bankowego związane z transformacją ekologiczną; |
| --- | --- |

17.

| 18. | przypomina, że w ocenie obecnej sytuacji banków należy wziąć pod uwagę wpływ środków specjalnych wprowadzonych podczas pandemii przez rządy poszczególnych Państw Członkowskich; odnotowuje przegląd stabilności finansowej z 17 listopada 2021 r., w którym EBC stwierdza, że mogą upłynąć jeszcze dwa lata, zanim odczujemy pełne skutki pandemii, jeżeli chodzi o jakość aktywów bankowych; |
| --- | --- |

18.

| 19. | podkreśla, że stopy procentowe oferowane gospodarstwom domowym i MŚP w państwach członkowskich są bardzo zróżnicowane; apeluje do Komisji i organów nadzoru bankowego o rozważenie środków zmniejszających obciążenia dla osób posiadających kredyty hipoteczne i MŚP w państwach członkowskich, w których stopy są wyższe, aby zagwarantować wszystkim obywatelom i przedsiębiorstwom możliwość dostępu do bardzo potrzebnego kapitału po uczciwych i konkurencyjnych stawkach; |
| --- | --- |

19.

| 20. | odnotowuje tendencję do coraz większej konsolidacji w sektorze bankowym w Europie w ostatnich latach i zauważa, że aktywność unijnych banków w zakresie połączeń i przejęć w 2021 r. prawdopodobnie przewyższy poziomy notowane w 2020 i 2019 r. ze względu na szereg czynników, w tym presję kosztową, niskie stopy procentowe i cyfryzację (39); zwraca uwagę na możliwe korzyści płynące z konsolidacji bankowej, takie jak na przykład rozwiązanie problemu niskiej rentowności, nadwyżki mocy produkcyjnych i fragmentacji sektora bankowego, ale dostrzega również możliwe negatywne skutki konsolidacji i wyzwania stojące przed nadzorem bankowym ze strony dużych instytucji o znaczeniu systemowym, których ewentualne problemy mogą mieć wpływ na stabilność finansową w wielu jurysdykcjach; z zadowoleniem przyjmuje przewodnik EBC w sprawie podejścia nadzorczego do konsolidacji w sektorze bankowym, w którym określono oczekiwania nadzorcze dotyczące projektów konsolidacyjnych (40); podkreśla korzyści płynące ze zróżnicowanego i konkurencyjnego sektora bankowego w Europie, składającego się z banków o różnych modelach biznesowych, strukturach prawnych i rozmiarach; |
| --- | --- |

20.

| 21. | zwraca uwagę na problemy i wyzwania związane z kwestiami dotyczącymi państw pochodzenia i państw przyjmujących; zauważa, że wzmocnienie integracji transgranicznej i umożliwienie większej elastyczności w przepływie kapitału między grupami bankowymi, przy jednoczesnym uwzględnianiu profili ryzyka jednostek zależnych, wymaga wiarygodnych i skutecznych zabezpieczeń dla przyjmujących państw członkowskich, przede wszystkim w celu zapewnienia wsparcia dla znaczących jednostek zależnych w trudnych sytuacjach; podkreśla, że dokończenie budowy unii bankowej ma zasadnicze znaczenie dla rozwiązania kwestii dotyczących relacji pomiędzy państwem macierzystym a państwem przyjmującym; podkreśla, że potrzebne są usprawnienia w transgranicznym świadczeniu usług, aby utworzyć prawdziwie ogólnounijny sektor bankowy oraz aby poprawić jego konkurencyjność; |
| --- | --- |

21.

| 22. | podkreśla potrzebę dobrze funkcjonującego jednolitego rynku detalicznych usług finansowych; wzywa Komisję do dokonania oceny przeszkód i barier dla konsumentów, które powstają przy transgranicznym korzystaniu z produktów bankowości detalicznej, takich jak kredyty hipoteczne, oraz do zaproponowania rozwiązań zapewniających konsumentom możliwość korzystania z detalicznych usług finansowych w wymiarze transgranicznym; |
| --- | --- |

22.

| 23. | podkreśla potrzebę skutecznego nadzoru nad przeciwdziałaniem praniu pieniędzy, gdyż istniejące ramy nadal cechują się szeregiem niedociągnięć; ubolewa, że jeszcze nie wszystkie państwa członkowskie dokonały pełnej transpozycji piątej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy (41), i przypomina o potrzebie lepszej koordynacji działań jednostek analityki finansowej w całej Unii; podkreśla, że banki pełnią rolę strażników dostępu w walce z praniem pieniędzy i w związku z tym muszą posiadać solidne ramy zarządzania ryzykiem i być skutecznie nadzorowane, oraz wskazuje na potrzebę współpracy i koordynacji między organami nadzoru ostrożnościowego, organami nadzoru ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i jednostkami analityki finansowej; odnotowuje wysiłki EBC podejmowane w ciągu ostatnich dwóch lat w celu zwiększenia wymiany informacji pomiędzy Jednolitym Mechanizmem Nadzorczym a organami nadzorującymi przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu; z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie przez Komisję pakietu wniosków dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i apeluje o szybkie porozumienie w sprawie wszystkich wniosków; z zadowoleniem przyjmuje w szczególności propozycję utworzenia nowego Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (AMLA), który będzie bezpośrednio nadzorować niektóre banki i koordynować wdrażanie przez państwa członkowskie przepisów w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu; podkreśla, że jeśli AMLA ma być naprawdę skuteczny, musi dysponować odpowiednimi zasobami; podkreśla znaczenie silnych ram przeciwdziałania praniu pieniędzy w kontekście rosyjskiej agresji na Ukrainę oraz potrzebę zapewnienia skuteczności sankcji; |
| --- | --- |

23.

| 24. | domaga się lepszych standardów przejrzystości nadzoru bankowego, na przykład w zakresie wyników przeglądu nadzorczego i procesu oceny, które mogą zwiększyć zaufanie do rynków kapitałowych i finansowych, a także zapewnić spójne traktowanie we wszystkich państwach członkowskich; ubolewa nad faktem, że wymogi dotyczące oceny kompetencji i reputacji członków organów zarządzających instytucji kredytowych nie są wdrażane jednolicie w poszczególnych państwach członkowskich; |
| --- | --- |

24.

| 25. | podkreśla, że ostatecznymi beneficjentami unii bankowej powinni być konsumenci i przedsiębiorstwa w gospodarce realnej; podkreśla znaczenie wzmocnienia ochrony konsumentów i inwestorów przed nadużyciami, szkodliwymi praktykami i szkodliwymi produktami; upomina się o zapewnienie konsumentom dostępu do detalicznych transgranicznych usług finansowych; zauważa, że pomimo surowych przepisów UE w dziedzinie ochrony konsumentów, przepisy krajowe wdrażające europejskie wymogi dotyczące ochrony konsumentów różnią się w obrębie unii bankowej, w związku z tym wymagana jest dalsza harmonizacja; |
| --- | --- |

25.

Restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja

| 26. | z zadowoleniem przyjmuje działalność SRB w 2021 r.; z zadowoleniem odnotowuje, że banki podlegające kompetencjom SRB poczyniły ogółem spore postępy w kierunku możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz pod względem budowy zdolności do pokrycia strat; odnotowuje program prac SRB na nadchodzące lata, który zakłada umożliwienie do 2023 r. skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wszystkich banków podlegających kompetencjom SRB; |
| --- | --- |

26.

| 27. | przypomina o ważnej roli, jaką odgrywa jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w zapewnianiu stabilności i jasności sektorowi bankowemu, inwestorom i konsumentom oraz w ochronie podatników; z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie mechanizmu ochronnego w ramach jednolitego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w 2022 r., dwa lata przed pierwotnie przewidywanym terminem, w formie linii kredytu odnawialnego z EMS, co zapewnia siatkę bezpieczeństwa dla zorganizowanej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków w unii bankowej; podkreśla, jak ważny jest jednolity fundusz restrukturyzacji dla ram zarządzania kryzysowego, a także jako ważny krok w kierunku dokończenia budowy unii bankowej; |
| --- | --- |

27.

| 28. | z zadowoleniem przyjmuje działania podjęte przez SRB w odniesieniu do Sberbanku; podkreśla potrzebę szybkiej i odpowiedniej reakcji w przypadku poważnego zagrożenia dla unijnego sektora bankowego i stabilności finansowej spowodowanego skutkami agresji Rosji na Ukrainę; |
| --- | --- |

28.

| 29. | popiera przegląd i wyjaśnienie kryteriów oceny interesu publicznego, tak aby jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji był stosowany w sposób bardziej spójny i przewidywalny oraz opierał się na obiektywnych progach; wzywa do przeprowadzenia badania na temat potrzeby dostosowania konkretnych aspektów prawa upadłościowego, również w celu określenia kontrfaktycznego scenariusza upadłościowego w kontekście restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, aby dostosować zachęty i zapewnić równe warunków działania; odnotowuje, że ważne jest przyjęcie przez SRB proporcjonalnego podejścia do banków pod względem ustalania dla nich minimalnego wymogu w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych (MREL); zauważa, że aby plany restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji były w pełni zgodne z wymogami prawa, SRB musi przedstawić kompleksową ocenę możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji każdego banku; |
| --- | --- |

29.

| 30. | popiera pomysł rozważenia roli planów naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie grupy w ramach zarządzania kryzysowego, tak aby kalibracja MREL i wkładów banków w poszczególne sieci bezpieczeństwa była rzeczywiście oparta na ryzyku, odzwierciedlając prawdopodobieństwo i skalę wykorzystania tych sieci bezpieczeństwa w ramach preferowanej strategii zarządzania kryzysowego; |
| --- | --- |

30.

| 31. | przyznaje, że alternatywne środki w ramach systemów gwarancji depozytów mające na celu finansowanie transferów portfela depozytów mogą odgrywać ważną rolę w przypadkach niewypłacalności, w szczególności w przypadku małych i średnich banków, o ile podlegają one tym samym warunkom co w przypadku transferów portfela depozytów w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i nie osłabiają ochrony deponentów, a system gwarancji depozytów jest wystarczająco finansowany, jako sposób na zminimalizowanie składek podatników i utraty wartości oraz zapewnienie stabilności finansowej, a w innych przypadkach mogą również wypełnić lukę między warunkiem umorzenia lub konwersji długu na poziomie 8 % w celu uzyskania dostępu do funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji a rzeczywistą zdolnością banku do pokrywania strat, z wyłączeniem depozytów, które mają zostać przeniesione; podkreśla, że takie interwencje powinny podlegać rygorystycznemu stosowaniu testu najmniejszych kosztów; w związku z tym wzywa Komisję do jaśniejszego sformułowania zasady najmniejszych kosztów oraz warunków korzystania ze środków z systemów gwarancji depozytów; podkreśla jednak, że w takich przypadkach konieczne może być dokonanie przeglądu zasad pomocy państwa w celu zachowania spójnych ram; |
| --- | --- |

31.

| 32. | popiera przegląd zasad pomocy państwa, w tym komunikatu bankowego Komisji z 30 lipca 2013 r. (42), w celu zapewnienia ich spójności z ramami jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz zmniejszenia różnic między zasadami pomocy państwa w obszarze wsparcia na likwidację a systemem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z dyrektywą w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (43); podkreśla, że jednym z celów takiej aktualizacji powinno być umożliwienie szybkich i skutecznych interwencji w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub w ramach alternatywnego systemu likwidacji oraz ograniczenie zachęt do unikania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub likwidacji, przy jednoczesnym utrzymaniu konkurencji i integralności unii bankowej; |
| --- | --- |

32.

| 33. | z zadowoleniem przyjmuje wstępne porozumienie między Radą i Parlamentem w sprawie wniosku dotyczącego tzw. „połączenia łańcuchowego”, który ma służyć usprawnieniu ram restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i stworzeniu równych warunków działania w zakresie nadzoru dla różnych strategii restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji; |
| --- | --- |

33.

Gwarantowanie depozytów

| 34. | przypomina, że Jednolity Mechanizm Nadzorczy i jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji funkcjonują w ramach unii bankowej, podczas gdy systemy gwarancji depozytów działają i są finansowane obecnie na szczeblu krajowym; zwraca uwagę, że wdrożenie dyrektywy w sprawie gwarancji depozytów, gwarantującej depozyty bankowe do wysokości 100 000 EUR, zapewnia deponentom podstawowy poziom ochrony; podkreśla, że ważne jest, by deponenci w całej unii bankowej cieszyli się takim samym poziomem skutecznej ochrony swoich oszczędności, niezależnie od tego, gdzie znajduje się ich bank; podkreśla, że EDIS poprawiłby ochronę deponentów w UE, zwiększyłby ich zaufanie do sektora bankowego oraz pomógłby wzmocnić unię bankową poprzez ograniczenie powiązań między państwami a bankami; z zadowoleniem odnotowuje uwzględnienie wniosku dotyczącego rozporządzenia ustanawiającego EDIS we wspólnym oświadczeniu instytucji UE określającym główne priorytety ustawodawcze na 2022 r.; |
| --- | --- |

34.

| 35. | przypomina, że Parlament jest współprawodawcą, jeżeli chodzi o przepisy dotyczące EDIS, i że należy uwzględnić stanowisko Parlamentu w tej sprawie; z zadowoleniem przyjmuje wznowienie wysiłków Eurogrupy na rzecz postępów w realizacji unii bankowej w celu osiągnięcia porozumienia dotyczącego poszczególnych prac i dokumentów, w tym EDIS; ponownie podkreśla zobowiązanie Parlamentu do działania na rzecz porozumienia w sprawie EDIS oraz do dalszego wsparcia niezbędnych działań ograniczających ryzyko; |
| --- | --- |

35.

| 36. | odnotowuje oświadczenie przyjęte przez Eurogrupę na posiedzeniu 16 grudnia 2021 r., w którym przypomina ona o swoim pełnym zaangażowaniu politycznym na rzecz unii bankowej i apeluje o ograniczony w czasie plan prac zmierzających do dokończenia budowy unii bankowej; prosi, by informowano go na bieżąco o dyskusjach toczących się na szczeblu Eurogrupy i grupy roboczej wysokiego szczebla ds. EDIS; wyraża ubolewanie, że państwa członkowskie nadal działają poza ramami UE, podważając rolę Parlamentu jako współprawodawcy w odniesieniu do EDIS; |
| --- | --- |

36.

| 37. | podkreśla znaczenie proporcjonalności ryzyka we wkładach do systemów gwarancji depozytów; ostrzega, że brak podejścia opartego na ryzyku może stwarzać ryzyko pokusy nadużycia i unikania wnoszenia wkładu, prowadząc do subsydiowania spekulacyjnych modeli biznesowych przez modele konserwatywne; podkreśla, że wkłady do przyszłego EDIS muszą być również proporcjonalne do ryzyka; zwraca uwagę, że ryzyko niesystematyczne w poszczególnych instytucjach nadal różni się w ramach unii bankowej; ponownie podkreśla, że wszyscy członkowie unii bankowej powinni dokonać transpozycji dyrektywy w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków oraz dyrektywy w sprawie systemów gwarancji depozytów, aby zapewnić jednorodne ograniczenie ryzyka w całej unii bankowej; |
| --- | --- |

37.

| 38. | zwraca uwagę, że wszelka dalsza harmonizacja systemów gwarantowania depozytów powinna wzmocnić stabilność finansową systemu bankowego UE i przewidywać jasne zasady uczestnictwa lub braku uczestnictwa państw członkowskich spoza strefy euro; |
| --- | --- |

38.

| 39. | popiera aktualizację ram zarządzania kryzysowego; podkreśla, że przewidywane ukierunkowane korekty w systemie zarządzania kryzysowego powinny poprawić jego spójność, wiarygodność i skuteczność; |
| --- | --- |

39.

o

o o

| 40. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiemu Bankowi Centralnemu, wszystkim bankom będącym członkami Europejskiego Systemu Banków Centralnych, Europejskiemu Urzędowi Nadzoru Bankowego oraz Jednolitej Radzie ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji. |
| --- | --- |

40.

---

(1)  Dz.U. C 132 z 24.3.2022, s. 151.

(2)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm~59811d5fb7.feedback_ar2020.pdf

(3)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/press/publications/annual-report/html/ssm.ar2020~1a59f5757c.pl.html

(4)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/banking/priorities/html/ssm.supervisory_priorities2022~0f890c6b70.pl.html

(5)  Dz.U. C 395 z 29.9.2021, s. 72.

(6)  Dz.U. C 395 z 29.9.2021, s. 89.

(7)  https://ec.europa.eu/info/publications/211027-banking-package_en

(8)  https://ec.europa.eu/info/consultations/finance-2021-banking-macroprudential-framework_en

(9)  https://ec.europa.eu/info/publications/210720-anti-money-laundering-countering-financing-terrorism_en

(10)  https://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/2021/html/ecb.pr211117~43fea9f9ce.en.html

(11)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2022/703337/IPOL_STU(2022)703337_EN.pdf

(12)  https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/other/Report_on_a_digital_euro~4d7268b458.en.pdf

(13)  https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/other/ecb.digitaleuroscopekeylearnings202107~564d89045e.en.pdf

(14)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/legalframework/mous/html/ssm.mou_2019_pra~fbad08a4bc.en.pdf?57221907ef3ce290b35bd2ab650868bb

(15)  https://www.esrb.europa.eu/pub/pdf/recommendations/2021/esrb.climateriskfinancialstability202107_annex~35e1822ff7.en.pdf

(16)  https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpops/ecb.op281~05a7735b1c.en.pdf

(17)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.202111guideonclimate-relatedandenvironmentalrisks~4b25454055.en.pdf

(18)  https://www.srb.europa.eu/system/files/media/document/Annual%20Report%202020_Final_web.pdf

(19)  https://www.srb.europa.eu/system/files/media/document/2020-11-30%20SRB%20Multi-Annual%20Work%20Programme%202021-2023.pdf

(20)  https://www.srb.europa.eu/system/files/media/document/2021-11-26_Work-Programme-2022.pdf

(21)  https://www.eba.europa.eu/sites/default/documents/files/document_library/Publications/Reports/2021/1024609/IFRS9%20monitoring%20report.pdf

(22)  Dz.U. C 437 z 18.12.2020, s. 1.

(23)  Dz.U. C 23 z 21.1.2021, s. 105.

(24)  Dz.U. C 494 z 8.12.2021, s. 118.

(25)  https://www.eba.europa.eu/sites/default/documents/files/document_library/Risk%20Analysis%20and%20Data/EU%20Wide%20Transparency%20Exercise/2021/1025102/Risk_Assessment_Report_December_2021.pdf

(26)  https://www.eba.europa.eu/sites/default/documents/files/document_library/Publications/Guidelines/2021/EBA-GL-2021-15%20GL%20on%20CFT%20cooperation/1025384/Final%20AML-CFT%20Cooperation%20Guidelines.pdf

(27)  https://www.esrb.europa.eu/pub/pdf/reports/esrb.20210908.monitoring_the_financial_stability_implications_of_COVID-19_support_measures~3b86797376.en.pdf

(28)  https://www.esrb.europa.eu/pub/pdf/reports/esrb.report_of_the_Expert_Group_on_Macroprudential_Stance_Phase_II202112~e280322d28.en.pdf

(29)  https://www.fsb.org/wp-content/uploads/P010421-1.pdf

(30)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2021/689461/IPOL_IDA(2021)689461_EN.pdf

(31)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2021/659654/IPOL_IDA(2021)659654_EN.pdf

(32)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2021/689460/IPOL_IDA(2021)689460_EN.pdf

(33)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2021/689468/IPOL_IDA(2021)689468_EN.pdf

(34)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2021/659632/IPOL_BRI(2021)659632_EN.pdf

(35)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/49/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów, Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 149.

(36)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz.U. L 176 z 27.6.2013, s. 1).

(37)  Dz.U. L 438 z 8.12.2021, s. 1.

(38)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088, Dz.U. L 198 z 22.6.2020, s. 13.

(39)  https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/blog/a-new-dawn-for-european-bank-ma-top-5-trends

(40)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/press/pr/date/2021/html/ssm.pr210112~920b511a1c.en.html

(41)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/843 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę (UE) 2015/849 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu oraz zmieniająca dyrektywy 2009/138/WE i 2013/36/UE (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 43).

(42)  Dz.U. C 216 z 30.7.2013, s. 1.

(43)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiająca ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 190).

---

Środa, 6 lipca 2022 r.

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/87 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/87

---

P9_TA(2022)0283

Sprawozdanie za rok 2021 dotyczące Bośni i Hercegowiny

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2021 dotyczącego Bośni i Hercegowiny (2021/2245(INI))

(2023/C 47/07)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Bośnią i Hercegowiną (BiH), z drugiej strony, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Bośnią i Hercegowiną (BiH), z drugiej strony,

| — | uwzględniając pierwsze posiedzenie Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–BiH w dniach 5–6 listopada 2015 r. oraz drugie posiedzenie Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–BiH w dniu 17 czerwca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając pierwsze posiedzenie Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–BiH w dniach 5–6 listopada 2015 r. oraz drugie posiedzenie Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–BiH w dniu 17 czerwca 2021 r.,

| — | uwzględniając trzecie posiedzenie Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–BiH, które odbyło się 13 lipca 2018 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając trzecie posiedzenie Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–BiH, które odbyło się 13 lipca 2018 r.,

| — | uwzględniając czwarte posiedzenie Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–BiH, które odbyło się 7 listopada 2019 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając czwarte posiedzenie Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–BiH, które odbyło się 7 listopada 2019 r.,

| — | uwzględniając wniosek BiH o członkostwo w Unii Europejskiej z 15 lutego 2016 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek BiH o członkostwo w Unii Europejskiej z 15 lutego 2016 r.,

| — | uwzględniając Deklarację z Sofii przyjętą na szczycie UE–Bałkany Zachodnie 17 maja 2018 r. oraz załączoną do niej deklarację, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Deklarację z Sofii przyjętą na szczycie UE–Bałkany Zachodnie 17 maja 2018 r. oraz załączoną do niej deklarację,

| — | uwzględniając szczyt UE–Bałkany Zachodnie, który odbył się 6 maja 2020 r. w Zagrzebiu, oraz deklarację z tego szczytu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając szczyt UE–Bałkany Zachodnie, który odbył się 6 maja 2020 r. w Zagrzebiu, oraz deklarację z tego szczytu,

| — | uwzględniając szczyt w Sofii, który odbył się 10 listopada 2020 r., w tym przyjętą na nim deklarację w sprawie wspólnego rynku regionalnego oraz deklarację w sprawie Zielonego programu działań dla Bałkanów Zachodnich, |
| --- | --- |

—

uwzględniając szczyt w Sofii, który odbył się 10 listopada 2020 r., w tym przyjętą na nim deklarację w sprawie wspólnego rynku regionalnego oraz deklarację w sprawie Zielonego programu działań dla Bałkanów Zachodnich,

| — | uwzględniając 8. szczyt procesu berlińskiego, który odbył się 5 lipca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając 8. szczyt procesu berlińskiego, który odbył się 5 lipca 2021 r.,

| — | uwzględniając szczyt UE–Bałkany Zachodnie, który odbył się w Brdzie pri Kranju 6 października 2021 r., oraz deklarację z tego szczytu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając szczyt UE–Bałkany Zachodnie, który odbył się w Brdzie pri Kranju 6 października 2021 r., oraz deklarację z tego szczytu,

| — | uwzględniając decyzję Rady (UE) 2021/1923 z dnia 4 listopada 2021 r. w sprawie środka pomocy w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju w celu wsparcia budowania zdolności sił zbrojnych Bośni i Hercegowiny (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję Rady (UE) 2021/1923 z dnia 4 listopada 2021 r. w sprawie środka pomocy w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju w celu wsparcia budowania zdolności sił zbrojnych Bośni i Hercegowiny (1),

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 18 października 2021 r. w sprawie Bośni i Hercegowiny / operacji EUFOR ALTHEA po trzecim strategicznym przeglądzie operacji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 18 października 2021 r. w sprawie Bośni i Hercegowiny / operacji EUFOR ALTHEA po trzecim strategicznym przeglądzie operacji,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 14 grudnia 2021 r. w sprawie rozszerzenia oraz procesu stabilizacji i stowarzyszenia, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 14 grudnia 2021 r. w sprawie rozszerzenia oraz procesu stabilizacji i stowarzyszenia,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 24 i 25 marca 2022 r. w sprawie przedłużającego się kryzysu politycznego w Bośni i Hercegowinie i konieczności, by przywódcy w tym kraju wykazali silne zaangażowanie na rzecz szybkiego sfinalizowania reformy konstytucyjnej i wyborczej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 24 i 25 marca 2022 r. w sprawie przedłużającego się kryzysu politycznego w Bośni i Hercegowinie i konieczności, by przywódcy w tym kraju wykazali silne zaangażowanie na rzecz szybkiego sfinalizowania reformy konstytucyjnej i wyborczej,

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1529 z dnia 15 września 2021 r. ustanawiające Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III) (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1529 z dnia 15 września 2021 r. ustanawiające Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III) (2),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 5 lutego 2020 r. pt. „Usprawnienie procesu akcesyjnego – wiarygodna perspektywa członkostwa w UE dla państw regionu Bałkanów Zachodnich” (COM(2020)0057), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 5 lutego 2020 r. pt. „Usprawnienie procesu akcesyjnego – wiarygodna perspektywa członkostwa w UE dla państw regionu Bałkanów Zachodnich” (COM(2020)0057),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 29 maja 2019 r. pt. „Komunikat w sprawie polityki rozszerzenia UE w 2019 r.” (COM(2019)0260), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 29 maja 2019 r. pt. „Komunikat w sprawie polityki rozszerzenia UE w 2019 r.” (COM(2019)0260),

| — | uwzględniając komunikat Komisji pt. „Opinia Komisji w sprawie wniosku Bośni i Hercegowiny o członkostwo w Unii Europejskiej” (COM(2019)0261) oraz towarzyszące mu sprawozdanie z analizy (SWD(2019)0222), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji pt. „Opinia Komisji w sprawie wniosku Bośni i Hercegowiny o członkostwo w Unii Europejskiej” (COM(2019)0261) oraz towarzyszące mu sprawozdanie z analizy (SWD(2019)0222),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 29 kwietnia 2020 r. pt. „Wsparcie dla regionu Bałkanów Zachodnich w zwalczaniu pandemii COVID-19 oraz ożywienie gospodarcze po pandemii”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 29 kwietnia 2020 r. pt. „Wsparcie dla regionu Bałkanów Zachodnich w zwalczaniu pandemii COVID-19 oraz ożywienie gospodarcze po pandemii”,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 24 lipca 2020 r. pt. „Plan działania UE w sprawie nielegalnego handlu bronią palną na lata 2020–2025” (COM(2020)0608), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 24 lipca 2020 r. pt. „Plan działania UE w sprawie nielegalnego handlu bronią palną na lata 2020–2025” (COM(2020)0608),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 6 października 2020 r. pt. „Plan gospodarczo-inwestycyjny dla Bałkanów Zachodnich” (COM(2020)0641), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 6 października 2020 r. pt. „Plan gospodarczo-inwestycyjny dla Bałkanów Zachodnich” (COM(2020)0641),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 14 kwietnia 2021 r. w sprawie unijnej strategii zwalczania przestępczości zorganizowanej 2021–2025 (COM(2021)0170), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 14 kwietnia 2021 r. w sprawie unijnej strategii zwalczania przestępczości zorganizowanej 2021–2025 (COM(2021)0170),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 14 kwietnia 2021 r. pt. „Strategia UE w zakresie zwalczania handlu ludźmi na lata 2021–2025” (COM(2021)0171), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 14 kwietnia 2021 r. pt. „Strategia UE w zakresie zwalczania handlu ludźmi na lata 2021–2025” (COM(2021)0171),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 19 października 2021 r. pt. „Komunikat w sprawie polityki rozszerzenia UE w 2021 r.” (COM(2021)0664) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji pt. „Sprawozdanie na temat Bośni i Hercegowiny za 2021 r.” (SWD(2021)0291), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 19 października 2021 r. pt. „Komunikat w sprawie polityki rozszerzenia UE w 2021 r.” (COM(2021)0664) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji pt. „Sprawozdanie na temat Bośni i Hercegowiny za 2021 r.” (SWD(2021)0291),

| — | uwzględniając sprawozdanie ekspertów na temat stanu praworządności w Bośni i Hercegowinie z 5 grudnia 2019 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie ekspertów na temat stanu praworządności w Bośni i Hercegowinie z 5 grudnia 2019 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z 10 stycznia 2022 r. pt. „Wsparcie UE na rzecz praworządności na Bałkanach Zachodnich – pomimo poczynionych wysiłków wciąż występują zasadnicze problemy”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z 10 stycznia 2022 r. pt. „Wsparcie UE na rzecz praworządności na Bałkanach Zachodnich – pomimo poczynionych wysiłków wciąż występują zasadnicze problemy”,

| — | uwzględniając opinię w sprawie sytuacji konstytucyjnej w Bośni i Hercegowinie oraz uprawnień wysokiego przedstawiciela przyjętą przez Komisję Wenecką na jej 62. posiedzeniu plenarnym (Wenecja, 11–12 marca 2005 r.) oraz późniejsze zalecenia Komisji Weneckiej dotyczące spraw konstytucyjnych w Bośni i Hercegowinie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię w sprawie sytuacji konstytucyjnej w Bośni i Hercegowinie oraz uprawnień wysokiego przedstawiciela przyjętą przez Komisję Wenecką na jej 62. posiedzeniu plenarnym (Wenecja, 11–12 marca 2005 r.) oraz późniejsze zalecenia Komisji Weneckiej dotyczące spraw konstytucyjnych w Bośni i Hercegowinie,

| — | uwzględniając zestawienie opinii i sprawozdań Komisji Weneckiej na temat stabilności prawa wyborczego z 14 grudnia 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając zestawienie opinii i sprawozdań Komisji Weneckiej na temat stabilności prawa wyborczego z 14 grudnia 2020 r.,

| — | uwzględniając odnośne orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydane na korzyść skarżących, w tym m.in. Azry Zornić, Dervy Sejdicia i Jakoba Finci, |
| --- | --- |

—

uwzględniając odnośne orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydane na korzyść skarżących, w tym m.in. Azry Zornić, Dervy Sejdicia i Jakoba Finci,

| — | uwzględniając wspólne oświadczenie wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Josepa Borrella i komisarza do spraw sąsiedztwa i rozszerzenia Olivera Várhelyiego z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie organizacji wyborów samorządowych w Mostarze, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólne oświadczenie wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Josepa Borrella i komisarza do spraw sąsiedztwa i rozszerzenia Olivera Várhelyiego z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie organizacji wyborów samorządowych w Mostarze,

| — | uwzględniając sześćdziesiąte i wcześniejsze sprawozdania Wysokiego Przedstawiciela ds. Wdrażania Porozumienia Pokojowego w Bośni i Hercegowinie do Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sześćdziesiąte i wcześniejsze sprawozdania Wysokiego Przedstawiciela ds. Wdrażania Porozumienia Pokojowego w Bośni i Hercegowinie do Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych,

| — | uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2604 (2021) z dnia 3 listopada 2021 r. w sprawie sytuacji w Bośni i Hercegowinie, przedłużającą mandat operacji wojskowej Unii Europejskiej w Bośni i Hercegowinie (EUFOR ALTHEA) do listopada 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2604 (2021) z dnia 3 listopada 2021 r. w sprawie sytuacji w Bośni i Hercegowinie, przedłużającą mandat operacji wojskowej Unii Europejskiej w Bośni i Hercegowinie (EUFOR ALTHEA) do listopada 2022 r.,

| — | uwzględniając decyzję władz Stanów Zjednoczonych z 5 stycznia 2022 r. o nałożeniu sankcji na serbskiego członka Prezydium Bośni i Hercegowiny w odpowiedzi na jego korupcyjne działania i stałe zagrożenie dla stabilności i integralności terytorialnej Bośni i Hercegowiny, a także decyzję władz Zjednoczonego Królestwa z 11 kwietnia 2022 r. o nałożeniu sankcji na serbskiego członka Prezydium oraz prezydenta Republiki Serbskiej w odpowiedzi na ich destabilizującą działalność w Bośni i Hercegowinie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję władz Stanów Zjednoczonych z 5 stycznia 2022 r. o nałożeniu sankcji na serbskiego członka Prezydium Bośni i Hercegowiny w odpowiedzi na jego korupcyjne działania i stałe zagrożenie dla stabilności i integralności terytorialnej Bośni i Hercegowiny, a także decyzję władz Zjednoczonego Królestwa z 11 kwietnia 2022 r. o nałożeniu sankcji na serbskiego członka Prezydium oraz prezydenta Republiki Serbskiej w odpowiedzi na ich destabilizującą działalność w Bośni i Hercegowinie,

| — | uwzględniając porozumienie polityczne określające zasady zapewniające sprawne funkcjonowanie Bośni i Hercegowinie i czynienie przez nią postępów na europejskiej drodze, przyjęte w Brukseli 12 czerwca 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie polityczne określające zasady zapewniające sprawne funkcjonowanie Bośni i Hercegowinie i czynienie przez nią postępów na europejskiej drodze, przyjęte w Brukseli 12 czerwca 2022 r.,

| — | uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 23 czerwca 2022 r. w sprawie Ukrainy, wniosków o członkostwo złożonych przez Ukrainę, Republikę Mołdawii i Gruzję, Bałkanów Zachodnich oraz stosunków zewnętrznych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 23 czerwca 2022 r. w sprawie Ukrainy, wniosków o członkostwo złożonych przez Ukrainę, Republikę Mołdawii i Gruzję, Bałkanów Zachodnich oraz stosunków zewnętrznych,

| — | uwzględniając Konwencję o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym, przyjętą 25 lutego 1991 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym, przyjętą 25 lutego 1991 r.,

| — | uwzględniając deklarację końcową 8. Forum Społeczeństwa Obywatelskiego Bałkanów Zachodnich z 1 października 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację końcową 8. Forum Społeczeństwa Obywatelskiego Bałkanów Zachodnich z 1 października 2021 r.,

| — | uwzględniając deklarację poznańską z 2019 r. w sprawie integracji Romów w ramach procesu rozszerzenia UE; |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację poznańską z 2019 r. w sprawie integracji Romów w ramach procesu rozszerzenia UE;

| — | uwzględniając Konwencję Rady Europy z 16 maja 2005 r. o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa oraz o finansowaniu terroryzmu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję Rady Europy z 16 maja 2005 r. o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa oraz o finansowaniu terroryzmu,

| — | uwzględniając konstytucję Federacji Bośni i Hercegowiny i konstytucję Republiki Serbskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konstytucję Federacji Bośni i Hercegowiny i konstytucję Republiki Serbskiej,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie obchodów rocznicy masakry w Srebrenicy (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie obchodów rocznicy masakry w Srebrenicy (3),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie 20. rocznicy układu pokojowego z Dayton (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie 20. rocznicy układu pokojowego z Dayton (4),

| — | uwzględniając swoje zalecenie z dnia 19 czerwca 2020 r. dla Rady, Komisji i wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie Bałkanów Zachodnich po szczycie w 2020 r. (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje zalecenie z dnia 19 czerwca 2020 r. dla Rady, Komisji i wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie Bałkanów Zachodnich po szczycie w 2020 r. (5),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie współpracy w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej na Bałkanach Zachodnich (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie współpracy w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej na Bałkanach Zachodnich (6),

| — | uwzględniając rezolucję z dnia 17 lutego 2022 r. w sprawie realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa – sprawozdanie roczne za 2021 r. (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję z dnia 17 lutego 2022 r. w sprawie realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa – sprawozdanie roczne za 2021 r. (7),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 marca 2022 r. w sprawie obcych ingerencji we wszystkie procesy demokratyczne w Unii Europejskiej, w tym dezinformacji (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 marca 2022 r. w sprawie obcych ingerencji we wszystkie procesy demokratyczne w Unii Europejskiej, w tym dezinformacji (8),

| — | uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie tego kraju, |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie tego kraju,

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A9-0188/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A9-0188/2022),

| A. | mając na uwadze, że obywatele BiH dążą do integracji euroatlantyckiej na rzecz trwałego pokoju, demokracji i dobrobytu; mając na uwadze, że przyszłość Bałkanów Zachodnich leży w UE, a na szczycie w Salonikach w 2003 r. obywatelom Bałkanów Zachodnich, w tym BiH, przedstawiono perspektywę przyszłej integracji z UE; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że obywatele BiH dążą do integracji euroatlantyckiej na rzecz trwałego pokoju, demokracji i dobrobytu; mając na uwadze, że przyszłość Bałkanów Zachodnich leży w UE, a na szczycie w Salonikach w 2003 r. obywatelom Bałkanów Zachodnich, w tym BiH, przedstawiono perspektywę przyszłej integracji z UE;

| B. | mając na uwadze, że UE i Parlament Europejski nieustannie wspierają dążenia BiH do integracji z UE oraz jej transformację demokratyczną, której podstawę stanowi jej orientacja strategiczna oraz zaangażowanie w integrację europejską; mając na uwadze, że przystąpienie do UE wymaga zaangażowania wszystkich przywódców politycznych, władz, instytucji i osób sprawujących urząd w BiH; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że UE i Parlament Europejski nieustannie wspierają dążenia BiH do integracji z UE oraz jej transformację demokratyczną, której podstawę stanowi jej orientacja strategiczna oraz zaangażowanie w integrację europejską; mając na uwadze, że przystąpienie do UE wymaga zaangażowania wszystkich przywódców politycznych, władz, instytucji i osób sprawujących urząd w BiH;

| C. | mając na uwadze, że UE jest największym partnerem handlowym i inwestycyjnym BiH oraz największym dostawcą pomocy finansowej na jej rzecz, w szczególności z wykorzystaniem Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III); |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że UE jest największym partnerem handlowym i inwestycyjnym BiH oraz największym dostawcą pomocy finansowej na jej rzecz, w szczególności z wykorzystaniem Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III);

| D. | mając na uwadze, że postępy BiH na drodze do przystąpienia do UE zależą od zrealizowania 14 kluczowych priorytetów zawartych w opinii Komisji w sprawie wniosku BiH o członkostwo w UE, oraz mając na uwadze, że pomoc UE powinna rozwiązać problem utrzymującego się braku postępów w tym zakresie ze strony BiH; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że postępy BiH na drodze do przystąpienia do UE zależą od zrealizowania 14 kluczowych priorytetów zawartych w opinii Komisji w sprawie wniosku BiH o członkostwo w UE, oraz mając na uwadze, że pomoc UE powinna rozwiązać problem utrzymującego się braku postępów w tym zakresie ze strony BiH;

| E. | mając na uwadze, że wiarygodność procesu rozszerzenia opiera się na jednoznacznych postępach w kluczowych obszarach praworządności i reformy sądownictwa, walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną, bezpieczeństwa, praw podstawowych, instytucji demokratycznych, reformy administracji publicznej oraz rozwoju gospodarczego i konkurencyjności; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że wiarygodność procesu rozszerzenia opiera się na jednoznacznych postępach w kluczowych obszarach praworządności i reformy sądownictwa, walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną, bezpieczeństwa, praw podstawowych, instytucji demokratycznych, reformy administracji publicznej oraz rozwoju gospodarczego i konkurencyjności;

| F. | mając na uwadze, że należy zachować dziedzictwo Ogólnej umowy ramowej na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że należy zachować dziedzictwo Ogólnej umowy ramowej na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie;

| G. | mając na uwadze, że na mocy załącznika 10 do Ogólnej umowy ramowej na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie zadaniem międzynarodowego wysokiego przedstawiciela i Biura Wysokiego Przedstawiciela (OHR) jest nadzorowanie wdrażania aspektów cywilnych porozumień pokojowych do czasu zrealizowania programu działań 5+2 ustalonego w 2008 r.; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że na mocy załącznika 10 do Ogólnej umowy ramowej na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie zadaniem międzynarodowego wysokiego przedstawiciela i Biura Wysokiego Przedstawiciela (OHR) jest nadzorowanie wdrażania aspektów cywilnych porozumień pokojowych do czasu zrealizowania programu działań 5+2 ustalonego w 2008 r.;

| H. | mając na uwadze, że od 2004 r. Unia Europejska prowadzi operację wojskową w BiH – EUFOR ALTHEA – mającą mandat wykonawczy Rady Bezpieczeństwa ONZ, której celem jest wsparcie władz w utrzymaniu bezpiecznego i zabezpieczonego środowiska; mając na uwadze, że w celu zapewnienia rzeczywistej skuteczności EUFOR ALTHEA należy ją dalej wzmocnić; mając na uwadze, że istnieje konkretne ryzyko nieprzedłużenia jej mandatu w ramach Rady Bezpieczeństwa ONZ; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że od 2004 r. Unia Europejska prowadzi operację wojskową w BiH – EUFOR ALTHEA – mającą mandat wykonawczy Rady Bezpieczeństwa ONZ, której celem jest wsparcie władz w utrzymaniu bezpiecznego i zabezpieczonego środowiska; mając na uwadze, że w celu zapewnienia rzeczywistej skuteczności EUFOR ALTHEA należy ją dalej wzmocnić; mając na uwadze, że istnieje konkretne ryzyko nieprzedłużenia jej mandatu w ramach Rady Bezpieczeństwa ONZ;

| I. | mając na uwadze, że OHR i EUFOR ALTHEA są nierozerwalnie związane z utrzymywaniem pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w BiH i w regionie oraz z egzekwowaniem Ogólnej umowy ramowej na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie, zgodnie z ich mandatami; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że OHR i EUFOR ALTHEA są nierozerwalnie związane z utrzymywaniem pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w BiH i w regionie oraz z egzekwowaniem Ogólnej umowy ramowej na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie, zgodnie z ich mandatami;

| J. | mając na uwadze, że wysoki przedstawiciel posłużył się uprawnieniami bońskimi, aby zawiesić ustawę o nieruchomościach w Republice Serbskiej; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że wysoki przedstawiciel posłużył się uprawnieniami bońskimi, aby zawiesić ustawę o nieruchomościach w Republice Serbskiej;

| K. | mając na uwadze, że mechanizm silnego nadzoru międzynarodowego nakłada dużą odpowiedzialność na społeczność międzynarodową, w tym UE, w odniesieniu do demokratycznego funkcjonowania oraz dostatniej i pokojowej przyszłości BiH; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że mechanizm silnego nadzoru międzynarodowego nakłada dużą odpowiedzialność na społeczność międzynarodową, w tym UE, w odniesieniu do demokratycznego funkcjonowania oraz dostatniej i pokojowej przyszłości BiH;

| L. | mając na uwadze, że zgodnie z Europejską konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wszyscy obywatele BiH powinni mieć równe prawa i obowiązki, niezależnie od pochodzenia etnicznego, na całym terytorium BiH; mając na uwadze, że kraj ten zobowiązał się do przestrzegania zobowiązań międzynarodowych i krajowych, aby położyć kres systematycznej dyskryminacji ze względu na pochodzenie etniczne i miejsce zamieszkania oraz zapewnić obywatelom równość wobec prawa, przestrzegając jednocześnie porządku konstytucyjnego tego kraju, co wymaga pełnej zgodności z europejskimi standardami i zasadami; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że zgodnie z Europejską konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wszyscy obywatele BiH powinni mieć równe prawa i obowiązki, niezależnie od pochodzenia etnicznego, na całym terytorium BiH; mając na uwadze, że kraj ten zobowiązał się do przestrzegania zobowiązań międzynarodowych i krajowych, aby położyć kres systematycznej dyskryminacji ze względu na pochodzenie etniczne i miejsce zamieszkania oraz zapewnić obywatelom równość wobec prawa, przestrzegając jednocześnie porządku konstytucyjnego tego kraju, co wymaga pełnej zgodności z europejskimi standardami i zasadami;

| M. | mając na uwadze, że kluczowe znaczenie ma zapewnienie odpowiednio zróżnicowanej reprezentacji na wszystkich szczeblach sprawowania rządów; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że kluczowe znaczenie ma zapewnienie odpowiednio zróżnicowanej reprezentacji na wszystkich szczeblach sprawowania rządów;

| N. | mając na uwadze, że BiH wciąż nie wdrożyła szeregu wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na korzyść dyskryminowanych obywateli bośniackich; mając na uwadze, że takie orzeczenia umożliwiają wszystkim obywatelom BiH skuteczną realizację ich praw obywatelskich i politycznych; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że BiH wciąż nie wdrożyła szeregu wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na korzyść dyskryminowanych obywateli bośniackich; mając na uwadze, że takie orzeczenia umożliwiają wszystkim obywatelom BiH skuteczną realizację ich praw obywatelskich i politycznych;

| O. | mając na uwadze, że zmiany w konstytucji i ordynacji wyborczej powinny wzmocnić status BiH jako państwa wieloetnicznego, włączającego i demokratycznego oraz uwolnić system wyborczy od dyskryminacji i korupcji; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że zmiany w konstytucji i ordynacji wyborczej powinny wzmocnić status BiH jako państwa wieloetnicznego, włączającego i demokratycznego oraz uwolnić system wyborczy od dyskryminacji i korupcji;

| P. | mając na uwadze, że należy dokonać przeglądu ram prawnych BiH w świetle orzecznictwa międzynarodowego; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że należy dokonać przeglądu ram prawnych BiH w świetle orzecznictwa międzynarodowego;

| Q. | mając na uwadze, że przejście BiH z Ogólnej umowy ramowej na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie na ramy unijne jest warunkiem wstępnym zachowania suwerenności kraju i utrzymania jego transformacji demokratycznej; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że przejście BiH z Ogólnej umowy ramowej na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie na ramy unijne jest warunkiem wstępnym zachowania suwerenności kraju i utrzymania jego transformacji demokratycznej;

| R. | mając na uwadze, że zgodnie z badaniem ONZ 47 % Bośniaków w wieku 18–29 lat rozważa emigrację, tymczasowo lub na stałe, ponieważ są oni rozczarowani brakiem perspektyw we własnym kraju; mając na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniem Funduszu Ludnościowego ONZ średnio 50 000 – 55 000 osób rocznie – głównie wykwalifikowanych pracowników i specjalistów – wyjeżdża z BiH; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że zgodnie z badaniem ONZ 47 % Bośniaków w wieku 18–29 lat rozważa emigrację, tymczasowo lub na stałe, ponieważ są oni rozczarowani brakiem perspektyw we własnym kraju; mając na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniem Funduszu Ludnościowego ONZ średnio 50 000 – 55 000 osób rocznie – głównie wykwalifikowanych pracowników i specjalistów – wyjeżdża z BiH;

| S. | mając na uwadze, że zarówno oficjalna, jak i nieoficjalna gloryfikacja skazanych zbrodniarzy wojennych, segregacja etniczna czy religijna i dyskryminacja są sprzeczne z samą istotą projektu europejskiego; mając na uwadze, że istnieje pilna potrzeba, aby skutecznie zakazać negowania Holokaustu, ludobójstwa, zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że zarówno oficjalna, jak i nieoficjalna gloryfikacja skazanych zbrodniarzy wojennych, segregacja etniczna czy religijna i dyskryminacja są sprzeczne z samą istotą projektu europejskiego; mając na uwadze, że istnieje pilna potrzeba, aby skutecznie zakazać negowania Holokaustu, ludobójstwa, zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości;

| T. | mając na uwadze, że BiH zmaga się obecnie z największym brakiem stabilności od czasu wojny w latach 1992–1995; mając na uwadze, że niektórzy przywódcy polityczni Republiki Serbskiej w BiH stosują podburzającą retorykę i angażują się w destabilizującą działalność mającą na celu przygotowanie do wycofania się z instytucji państwowych (w tym wojska, systemu podatkowego i sądownictwa) i ustanowienie niezależnych organów, co jest naruszeniem Ogólnej umowy ramowej na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie; mając na uwadze, że niektóre zagraniczne podmioty polityczne aktywnie wspierają destrukcyjne i separatystyczne starania liderów bośniackich Serbów pod przywództwem Milorada Dodika; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że BiH zmaga się obecnie z największym brakiem stabilności od czasu wojny w latach 1992–1995; mając na uwadze, że niektórzy przywódcy polityczni Republiki Serbskiej w BiH stosują podburzającą retorykę i angażują się w destabilizującą działalność mającą na celu przygotowanie do wycofania się z instytucji państwowych (w tym wojska, systemu podatkowego i sądownictwa) i ustanowienie niezależnych organów, co jest naruszeniem Ogólnej umowy ramowej na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie; mając na uwadze, że niektóre zagraniczne podmioty polityczne aktywnie wspierają destrukcyjne i separatystyczne starania liderów bośniackich Serbów pod przywództwem Milorada Dodika;

| U. | mając na uwadze, że 18 marca 2022 r. Rada przyjęła decyzję (WPZiB) 2022/450 (9) przedłużającą obowiązywanie środków ograniczających dla osób fizycznych, których działania podważają suwerenność, integralność terytorialną i porządek konstytucyjny BiH lub naruszają Ogólną umowę ramową na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że 18 marca 2022 r. Rada przyjęła decyzję (WPZiB) 2022/450 (9) przedłużającą obowiązywanie środków ograniczających dla osób fizycznych, których działania podważają suwerenność, integralność terytorialną i porządek konstytucyjny BiH lub naruszają Ogólną umowę ramową na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie;

| V. | mając na uwadze, że Rada regularnie wyraża poparcie dla suwerenności, jedności i integralności terytorialnej BiH; |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że Rada regularnie wyraża poparcie dla suwerenności, jedności i integralności terytorialnej BiH;

| W. | mając na uwadze, że bezpośrednia i pośrednia zagraniczna interwencja i szerzenie w złym zamiarze dezinformacji mają na celu zasiać niezgodę między różnymi społecznościami i zdestabilizować region, w szczególności w świetle rosyjskiej inwazji na Ukrainę; |
| --- | --- |

W.

mając na uwadze, że bezpośrednia i pośrednia zagraniczna interwencja i szerzenie w złym zamiarze dezinformacji mają na celu zasiać niezgodę między różnymi społecznościami i zdestabilizować region, w szczególności w świetle rosyjskiej inwazji na Ukrainę;

Funkcjonowanie instytucji demokratycznych

| 1. | podkreśla, że tempo przystępowania do UE zależy od przeprowadzania reform ukierunkowanych na zagwarantowanie należytego funkcjonowania instytucji demokratycznych w oparciu o praworządność, dobre rządy i prawa podstawowe; |
| --- | --- |

1.

| 2. | wzywa BiH i wszystkie jej podmioty polityczne do wykazania zaangażowania i podjęcia znaczących kroków w kierunku członkostwa w UE, dokonując postępów w realizacji 14 kluczowych priorytetów, w szczególności przez przywrócenie niezależności sądownictwa, wzmocnienie praworządności oraz jej wartości i zasad w instytucjach państwowych, intensywniejszą i bardziej skuteczną walkę z korupcją i przestępczością zorganizowaną, zapewnienie wolności mediów i środowiska sprzyjającego społeczeństwu obywatelskiemu, a także ochronę słabszych grup; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wyraża ubolewanie, że ponad 25 lat po zakończeniu wojny kraj ten wciąż zmaga się z podziałami podsycanymi przez elity polityczne, próbami secesji i wysokim poziomem korupcji, co przyczynia się do masowego drenażu mózgów i spadku demograficznego ze względu na brak perspektyw; |
| --- | --- |

3.

| 4. | z zadowoleniem przyjmuje posiedzenie Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE-BiH 17 czerwca 2021 r. oraz przyjęcie jego regulaminu, a także podkreśla znaczenie zapewnienia jego funkcjonowania poprzez pluralistyczny dialog polityczny i regularną współpracę; ubolewa jednak nad brakiem rzeczywistego zaangażowania bośniackich partnerów w aktywne nawiązanie konstruktywnej współpracy parlamentarnej, która przyczyniłaby się do realizacji priorytetu nr 3 spośród 14 kluczowych priorytetów; |
| --- | --- |

4.

| 5. | przypomina o zdecydowanym poparciu dla obywatelskiej transformacji demokratycznej BiH w drodze integracji europejskiej, opartej na jedności, suwerenności i integralności terytorialnej oraz na zasadach równości i niedyskryminacji wszystkich obywateli BiH, które to zasady są zapisane w konstytucji oraz zgodne z orzeczeniami Europejskiego Trybunału Praw Człowieka; |
| --- | --- |

5.

| 6. | podkreśla poszanowanie spuścizny Ogólnej umowy ramowej na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie, przypominając o jej celu, jakim było zakończenie wojny i zagwarantowanie pokoju; odnotowuje koncepcję narodów konstytutywnych, jednak podkreśla, że koncepcja ta nie powinna w żaden sposób prowadzić do dyskryminacji innych obywateli ani oznaczać żadnych dodatkowych praw dla osób identyfikujących się z jedną z tych grup w porównaniu z innymi obywatelami BiH; potępia oświadczenia i propozycje mające na celu podważenie państwowości i wartości konstytucyjnych BiH oraz przypomina, że BiH musi zająć się niedociągnięciami w swoich ramach konstytucyjnych, dostosowując je do europejskich standardów i zasad; |
| --- | --- |

6.

| 7. | podkreśla, że egzekwowanie Ogólnej umowy ramowej na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie obejmuje obowiązek wdrożenia decyzji wysokiego przedstawiciela bez uszczerbku dla przeprowadzenia w kraju niezbędnych reform politycznych i strukturalnych; podkreśla potrzebę zwiększenia odpowiedzialności obywateli i polityków BiH za rozwój tego kraju; |
| --- | --- |

7.

| 8. | wyraża zdecydowane poparcie dla wykonania pełnego mandatu przez OHR, w tym wykorzystywania w ostateczności uprawnień bońskich, jeśli jest to konieczne do zapewnienia pełnego przestrzegania Ogólnej umowy ramowej na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie oraz suwerenności i integralności BiH; zdecydowanie wzywa Komisję, Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) i państwa członkowskie do publicznego wyrażenia jednoznacznego wsparcia dla pełnego mandatu wysokiego przedstawiciela oraz ścisłej współpracy w celu wsparcia wysokiego przedstawiciela w realizacji planu działań 5+2; wzywa członków Rady Bezpieczeństwa ONZ do zapewnienia przedłużenia i ciągłości mandatu OHR, który stanowi niezbędną podstawę stabilności BiH; |
| --- | --- |

8.

| 9. | odnotowuje niedawną decyzję wysokiego przedstawiciela zawieszającą ustawę o nieruchomościach w Republice Serbskiej oraz przedłużającą zakaz zbywania własności państwowej; zdecydowanie potępia wszelką retorykę nienawiści i groźby przemocy pod adresem wysokiego przedstawiciela, w tym groźby wygłoszone podczas zgromadzenia w Banja Luce 20 kwietnia 2022 r. w obecności przywództwa Republiki Serbskiej; apeluje do władz o zapobieganie takim sytuacjom i ściganie osób wygłaszających takie groźby; |
| --- | --- |

9.

| 10. | sprzeciwia się wszelkim szkodliwym ustępstwom w sprawie własności państwowej i wojskowej; wzywa międzynarodowe podmioty, w szczególności Komisję i delegaturę UE, do wspierania OHR i jego grupy ekspertów w staraniach na rzecz znalezienia trwałego rozwiązania korzystnego dla całego kraju i wszystkich obywateli, a także do bardziej zdecydowanej i wiarygodnej reakcji na separatystyczne dążenia przywództwa Republiki Serbskiej; |
| --- | --- |

10.

| 11. | wyraża ubolewanie z powodu impasu w negocjacjach w sprawie reformy prawa konstytucyjnego i wyborczego w BiH, a także z powodu braku woli politycznej, by go przezwyciężyć, oraz z powodu niewdrożenia tej reformy przed wyborami w październiku 2022 r. mimo kilku prób wsparcia ze strony UE i Stanów Zjednoczonych; wzywa wszystkie podmioty do dopilnowania, aby wybory w październiku odbyły się zgodnie z planem oraz do wynegocjowania w dobrej wierze i osiągnięcia wyważonego porozumienia, zgodnie ze standardami europejskimi, orzeczeniami Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i zaleceniami Komisji Weneckiej, w celu wypełnienia konstytucyjnego obowiązku demokratycznych rządów oraz zapewnienia przejrzystości, uczciwości i skuteczności procesu wyborczego poprzez natychmiastowe wdrożenie pakietu dotyczącego uczciwości; |
| --- | --- |

11.

| 12. | zdecydowanie potępia lekceważenie norm i zobowiązań międzynarodowych i krajowych, wszelką retorykę nienawiści i destrukcyjne działania, w tym wycofywanie się z instytucji państwowych i w rezultacie blokadę, bojkot i utrudnianie ich działalności, zwłaszcza przez przywództwo Republiki Serbskiej, co destabilizuje kraj, podważa jego państwowość, naruszając konstytucję i Ogólną umowę ramową na rzecz pokoju w Bośni i Hercegowinie, oraz systematycznie utrudnia podejmowanie decyzji w sprawie kluczowych przepisów i reform, niezbędnych do osiągnięcia postępów na drodze do integracji z UE, uniemożliwiając ich realizację; odrzuca wszelkie próby tworzenia równoległych instytucji parapaństwowych, które podważają instytucje państwowe, porządek konstytucyjny i prawny, niezależność sądownictwa i suwerenność; wzywa Republikę Serbską do natychmiastowego wycofania i uchylenia wszelkich takich przepisów; |
| --- | --- |

12.

| 13. | potępia konkluzje Zgromadzenia Narodowego Republiki Serbskiej (ZNRS) z 10 grudnia 2021 r. w sprawie wycofania się z instytucji na szczeblu państwowym, uchwalenie ustawy o nieruchomościach wykorzystywanych do zapewnienia funkcjonowania organów publicznych, przyjętej przez ZNRS 10 lutego 2022 r., oraz głosowanie w Zgromadzeniu Narodowym ustanawiające odrębną Wysoką Radę Sądownictwa i Prokuratury; wyraża zaniepokojenie zarzutami dotyczącymi roli komisarza ds. sąsiedztwa i rozszerzenia w głosowaniu ZNRS nad planem działania dotyczącym jego wycofania się z instytucji państwowych BiH; przypomina o spoczywającym na komisarzach obowiązku uczciwości, dyskrecji i niezależności, zgodnie z kodeksem postępowania członków Komisji, i w związku z tym wzywa Komisję do oceny niedawnych działań komisarza Várhelyiego w tym kontekście; |
| --- | --- |

13.

| 14. | wzywa wszystkie podmioty w BiH do zakończenia wielopoziomowej blokady oraz do natychmiastowego, bezwarunkowego, skutecznego, pełnego i niewybiórczego powrotu do pracy we wszystkich instytucjach państwowych, aby zakończyć impas polityczny w kraju i przywrócić funkcjonowanie rządu i organów z korzyścią dla obywateli; |
| --- | --- |

14.

| 15. | apeluje do UE, jej państw członkowskich i ESDZ, również w świetle rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie i w świetle separatystycznych gróźb i prorosyjskiej postawy przywództwa Republiki Serbskiej, aby natychmiast skoncentrowały najważniejsze wysiłki na zapewnieniu bezpieczeństwa w BiH i zagwarantowaniu jej krótko- i długoterminowej ochrony; wzywa społeczność międzynarodową, by przyczyniła się do znalezienia kompleksowego rozwiązania obecnej złożonej sytuacji w BiH; |
| --- | --- |

15.

| 16. | wzywa UE, jej państwa członkowskie i społeczność międzynarodową do pójścia za przykładem Stanów Zjednoczonych i Zjednoczonego Królestwa i wykorzystania wszystkich dostępnych narzędzi, w szczególności ukierunkowanych sankcji i zawieszenia finansowania, przeciwko destabilizującym podmiotom w tym kraju, w tym zagrażającym porządkowi terytorialnemu Bośni i Hercegowiny, zwłaszcza przeciwko Miloradowi Dodikowi; wzywa wszystkie państwa członkowskie do zadbania o to, by takie sankcje mogły zostać przyjęte przez Radę; w związku z tym ubolewa z powodu zmian w procedurze podejmowania decyzji w kontekście przedłużenia w marcu 2022 r. unijnych sankcji na BiH; |
| --- | --- |

16.

| 17. | z zadowoleniem przyjmuje porozumienie polityczne osiągnięte w Brukseli 12 czerwca 2022 r.; wzywa wszystkie podmioty polityczne w BiH do przestrzegania tego porozumienia; |
| --- | --- |

17.

| 18. | z zadowoleniem przyjmuje apel Rady Europejskiej do wszystkich przywódców politycznych BiH, wyrażony w konkluzjach z 23 czerwca 2022 r., o szybkie wdrożenie zobowiązań określonych w porozumieniu politycznym z 12 czerwca 2022 r. oraz o pilne sfinalizowanie reformy konstytucyjnej i wyborczej, która umożliwi temu krajowi zdecydowane postępy na drodze do integracji z UE, zgodnie z opinią Komisji; |
| --- | --- |

18.

Pojednanie

| 19. | wyraża solidarność z ocalałymi oraz z rodzinami ofiar zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości, przesiedleń, zaginięć, mordów, tortur, napaści na tle seksualnym, ludobójstwa i czystek etnicznych; |
| --- | --- |

19.

| 20. | podkreśla, że przyszłość BiH w UE zależy od trwałego i stabilnego pokoju, odwołującego się do przeszłości i umożliwiającego prawdziwe pojednanie zarówno między obywatelami, jak i politykami wysokiego szczebla, a także gwarantującego demokratyczny, inkluzywny, pluralistyczny i wieloetniczny charakter tego kraju; wzywa BiH do przyspieszenia skutecznego i bezstronnego ścigania zbrodni wojennych zgodnie ze zmienioną krajową strategią dotyczącą postępowań w sprawie zbrodni wojennych; wzywa wszystkie regionalne rządy, parlamenty i przywódców politycznych do szybkiego powołania komisji regionalnej ds. ustalenia faktów dotyczących wszystkich ofiar zbrodni wojennych i innych przypadków naruszenia praw człowieka popełnionych na terytorium byłej Jugosławii (RECOM) w oparciu o znaczące prace przeprowadzone przez koalicję na rzecz RECOM; |
| --- | --- |

20.

| 21. | podkreśla, że utrzymujące się wyzwania w procesie pojednania należy podjąć w sposób bardziej zdecydowany; wzywa Komisję do zapewnienia ram dialogu na temat dziedzictwa przeszłości; |
| --- | --- |

21.

| 22. | wzywa wszystkie władze do przestrzegania międzynarodowych zobowiązań dotyczących praw człowieka, aby promować pojednanie dzięki zapewnieniu dostępu do prawdy, sprawiedliwości i skutecznego oraz niewybiórczego zadośćuczynienia, w tym dla ofiar przemocy seksualnej, oraz dzięki przyjęciu środków mających na celu zapobieżenie powtórzeniu się takich sytuacji poprzez edukację, kulturę, ochronę praw człowieka, instytucjonalną weryfikację, wsparcie przy odbudowie, tworzenie miejsc pracy, środki socjalne oraz dostęp do opieki zdrowotnej, a także dzięki zagwarantowaniu, że sprawcy zbrodni wojennych zostaną wykluczeni ze sprawowania urzędów publicznych; |
| --- | --- |

22.

| 23. | zachęca władze do pogłębienia współpracy i wymiany danych w kwestiach związanych z osobami zaginionymi oraz do zapewnienia zadośćuczynienia i gwarancji niepowtórzenia rodzinom ofiar cywilnych oraz bezpiecznego i trwałego powrotu uchodźcom i osobom wewnętrznie przesiedlonym, pełnego poszanowania ich praw i zwrotu ich własności lub rekompensaty za niemożliwą do zwrócenia własność, zarówno na szczeblu krajowym, jak i regionalnym; |
| --- | --- |

23.

| 24. | z zadowoleniem przyjmuje wysiłki lokalnych i międzynarodowych organizacji, w tym Międzynarodowej Komisji ds. Osób Zaginionych, podejmowane w celu ustalenia losu ponad 30 000 osób, które zaginęły podczas konfliktów na terytorium byłej Jugosławii w latach 90. ubiegłego wieku, oraz ponad 8 000 ofiar ludobójstwa w Srebrenicy; przypomina, że nadal zaginionych jest 7 200 osób; |
| --- | --- |

24.

| 25. | z zadowoleniem przyjmuje i popiera poprawki do kodeksu karnego BiH, wprowadzone przez wysokiego przedstawiciela i zakazujące gloryfikacji zbrodniarzy wojennych oraz negowania ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości i zbrodni wojennych, po tym jak lokalne podmioty nie zdołały przyjąć wniosku w tej sprawie; potępia i odrzuca wszelkie próby niewdrożenia tej decyzji; zdecydowanie potępia wszelkie formy rewizjonizmu historycznego, negacjonizmu lub pomniejszania bądź gloryfikacji zbrodni wojennych, w tym nieprzestrzeganie decyzji trybunałów międzynarodowych i krajowych; wzywa do szybkiego wdrożenia tych poprawek i skutecznego prowadzenia dochodzeń w sprawach negowania ludobójstwa oraz ścigania takich przestępstw; |
| --- | --- |

25.

| 26. | ponownie podkreśla, że negowanie ludobójstwa, świętowanie zbrodni wojennych i celebrowanie zbrodniarzy wojennych, a także zagrażanie regionalnej stabilności i pojednaniu są sprzeczne z europejskimi wartościami i aspiracjami; w tym kontekście zdecydowanie potępia podżegające wydarzenia z okazji tzw. Dnia Republiki Serbskiej 9 stycznia 2022 r., stanowiące naruszenie konstytucji BiH; potępia również zbezczeszczenie Cmentarza Pamięci Partyzantów w Mostarze i wzywa władze do dokładnego zbadania tej kwestii i postawienia sprawców przed wymiarem sprawiedliwości; |
| --- | --- |

26.

Proces reform

| 27. | wzywa podmioty polityczne BiH do poczynienia postępów w dziedzinie reform sądowniczych, wyborczych, administracyjnych i gospodarczych, które są niezbędne, by zbliżyć ten kraj do UE, a także do włączenia społeczeństwa obywatelskiego w ten proces; potępia wszelkie próby opóźniania tych reform, co spowalnia osiągnięcie przez BiH zgodności z unijnymi kryteriami przystąpienia i zagraża dostępowi do finansowania unijnego w ramach IPA III, które musi być obwarowane surowymi warunkami i jest zależne od współpracy różnych organów; |
| --- | --- |

27.

| 28. | podkreśla, że w przypadku znaczącego regresu lub utrzymującego się braku postępów w dziedzinie praworządności i praw podstawowych, w tym walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną, a także wolności mediów, należy dostosować lub nawet zawiesić finansowanie w ramach IPA III, a także wzywa Komisję do opracowania wytycznych dotyczących jego stosowania, zgodnie z zaleceniami zawartymi w sprawozdaniu specjalnym Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 01/2022; w tym kontekście wzywa UE i kraje Bałkanów Zachodnich do ustanowienia ram skutecznej współpracy z Prokuraturą Europejską; |
| --- | --- |

28.

| 29. | z zadowoleniem przyjmuje niedawne zawieszenie projektów w korytarzu Vc w Republice Serbskiej o wartości 600 mln EUR i przypomina, że środki te zostaną przekazane dopiero wtedy, gdy wszyscy przedstawiciele Republiki Serbskiej wrócą do instytucji państwowych; wzywa do gruntownego ponownego rozważenia i kontroli wszystkich finansowanych przez UE projektów realizowanych na terenie Republiki Serbskiej i udzielanego jej wsparcia, w tym pomocy makrofinansowej, z myślą o zamrożeniu bezpośredniego i pośredniego finansowania przynoszącego korzyści jej władzom; zauważa, że rząd niemiecki podjął decyzję o zawieszeniu czterech projektów infrastrukturalnych w Republice Serbskiej o wartości 105 mln EUR; |
| --- | --- |

29.

| 30. | głęboko ubolewa w związku ze zniszczeniami i utratą życia spowodowanymi silnym trzęsieniem ziemi w pobliżu Stolacu 22 kwietnia 2022 r.; |
| --- | --- |

30.

| 31. | przypomina o znaczeniu poszanowania demokratycznej zasady regularnych wyborów; podkreśla znaczenie przeprowadzenia uczciwych, otwartych, przejrzystych i pluralistycznych wyborów planowanych na 2022 r. oraz wzywa wszystkie podmioty polityczne, by powstrzymały się od apelowania o zablokowanie wyborów oraz umożliwiły obywatelom dokonanie demokratycznego wyboru; apeluje o terminowe zatwierdzenie przez parlament przepisów dotyczących uczciwości wyborów; przypomina i ubolewa nad faktem, że ze względu na ciągłe opóźnienia w przyjmowaniu budżetu państwa nie zabezpieczono na czas środków finansowych na przeprowadzenie wyborów; podkreśla, że przeprowadzanie wiarygodnych wyborów i wdrożenie ich wyników jest kluczowym elementem dobrze funkcjonującej demokracji, a także wymogiem stawianym każdemu państwu chcącemu przystąpić do UE; z zadowoleniem przyjmuje decyzję OHR z 7 czerwca 2022 r., by w pełni skorzystać ze swojego mandatu, aby zapewnić bośniackim obywatelom ich podstawowe prawa polityczne do wolnych i uczciwych wyborów poprzez przyjęcie niezbędnego budżetu, skoro władze krajowe nie zdołały tego zrobić; |
| --- | --- |

31.

| 32. | popiera przejrzyste i pluralistyczne reformy – konstytucyjną i wyborczą – mające na celu zapewnienie równości i niedyskryminacji wszystkich obywateli, zwiększenie odpowiedzialności oraz przekształcenie BiH we w pełni funkcjonalne i pluralistyczne państwo poprzez natychmiastowe wdrożenie orzeczeń, opinii i zaleceń właściwych sądów i organów krajowych i międzynarodowych, co zapewni uczciwość wyborów i całego procesu wyborczego; podkreśla, że reformy instytucjonalne zależą od woli i zaangażowania przywódców politycznych oraz demokratycznej orientacji krajowych instytucji; odnotowuje transatlantyckie wysiłki mające ułatwić osiągnięcie tego celu i potępia wszelkie działania blokujące oraz brak aktywności podmiotów politycznych w tym względzie; wzywa do dokonania przeglądu działań wspierających podejmowanych przez ESDZ i delegaturę UE oraz do wyciągnięcia wniosków, a także wzywa ESDZ i delegaturę UE, aby zawsze działały zgodnie z najwyższymi standardami demokratycznymi UE; wzywa do stałego rozpatrywania i uwzględniania propozycji obywateli; |
| --- | --- |

32.

| 33. | głęboko ubolewa, że BiH nadal narusza europejską konwencję praw człowieka, nie wykonując wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawach Sejdić-Finci, Zornić, Pilav i Šlaku; ubolewa, że BiH wciąż nie wdrożyła orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego BiH w sprawie Ljubić; |
| --- | --- |

33.

| 34. | podkreśla znaczenie wdrożenia zaleceń Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE/ODIHR), Komisji Weneckiej i Grupy Państw Przeciwko Korupcji (GRECO) Rady Europy; |
| --- | --- |

34.

| 35. | podkreśla, że pluralistyczny system wyborczy powinien wyeliminować wszelkie formy nierówności, dyskryminacji i stronniczości w procesie wyborczym, a także ustanowić warunki dla wyborów opartych na konkurencji; przypomina, że należy tego dokonać poprzez harmonizację przepisów dotyczących rejestracji partii, zapewnienie przejrzystości finansowania partii politycznych oraz niezależności i zdolności komisji wyborczych; |
| --- | --- |

35.

| 36. | wzywa wszystkie zainteresowane strony do osiągnięcia porozumienia w sprawie reformy ordynacji wyborczej zgodnie z wyrokami Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Konstytucyjnego w celu zapewnienia odpowiednio zróżnicowanej reprezentacji politycznej na wszystkich szczeblach sprawowania rządów; |
| --- | --- |

36.

| 37. | apeluje o wdrożenie spójnych ogólnokrajowych norm służby cywilnej opartych na osiągnięciach, umożliwiających funkcjonowanie sprawnej, odpolitycznionej i rozliczalnej administracji publicznej, pozwalających ograniczyć wpływ napędzających korupcję praktyk zatrudniania osób protegowanych; podkreśla konieczność braku dyskryminacji pod względem możliwości reprezentacji wszystkich obywateli w sferze publicznej; |
| --- | --- |

37.

Gospodarka, energia, środowisko, zrównoważony rozwój i łączność

| 38. | podkreśla potrzebę zwiększenia harmonizacji gospodarczej i poprawy łączności na szczeblu wewnętrznym i regionalnym; z zadowoleniem przyjmuje europejskie inwestycje w infrastrukturę drogową i kolejową w BiH, a mianowicie rozwój korytarza Vc łączącego Europę Środkową z portem Ploče na wybrzeżu Adriatyku, oraz podkreśla potrzebę zapewnienia, by fundusze międzynarodowe zwiększające łączność zmniejszały luki i rozbieżności oraz poprawiały sytuację całego kraju, przy jednoczesnym poszanowaniu zasady pomocniczości; |
| --- | --- |

38.

| 39. | apeluje do władz o przyjęcie ogólnokrajowych strategii, ulepszenie planowania strategicznego, zarządzania finansami, monitorowania i oceny oraz utworzenie struktur kontroli i audytu; podkreśla pilną potrzebę zapewnienia rozliczalności i przejrzystości gospodarki oraz ochrony przedsiębiorstw państwowych i prywatnych przed wpływami protekcji i sieci przestępczych; |
| --- | --- |

39.

| 40. | zachęca do wykorzystania potencjału cyfryzacji, aby unowocześnić procesy administracyjne, wyborcze, sądownicze, podatkowe i gospodarcze, co może pomóc w rozwiązaniu problemów związanych z fragmentacją, biurokracją, nieformalną gospodarką, uchylaniem się od opłat celnych i opodatkowania oraz praniem pieniędzy, zwiększając jednocześnie konkurencyjność MŚP; |
| --- | --- |

40.

| 41. | z zadowoleniem przyjmuje działania UE i jej państw członkowskich oraz krajów sąsiadujących w regionie na rzecz wsparcia kraju w łagodzeniu skutków pandemii COVID-19; podkreśla znaczenie skoordynowanej ogólnokrajowej strategicznej reakcji, aby pomóc zwiększyć jeden z najniższych wskaźników wyszczepienia w Europie; |
| --- | --- |

41.

| 42. | z zadowoleniem przyjmuje zniesienie opłat roamingowych między sześcioma krajami Bałkanów Zachodnich; wzywa wszystkie zainteresowane strony do wynegocjowania planu, który doprowadziłby do zniesienia opłat roamingowych między sześcioma krajami Bałkanów Zachodnich a państwami członkowskimi UE; wzywa BiH i kraje sąsiadujące do pracy na rzecz poprawy stosunków oraz umożliwienia ruchu bezwizowego między BiH a Kosowem; |
| --- | --- |

42.

| 43. | wzywa władze BiH do wzmożenia starań na rzecz utworzenia wspólnego rynku regionalnego w celu pogłębienia integracji na Bałkanach Zachodnich, a także na rzecz wprowadzenia i zagwarantowania swobodnego przepływu osób, towarów, usług i kapitału w regionie, co byłoby pierwszym krokiem na drodze do przystąpienia do UE; podkreśla, że wszystkie systemy regionalnej współpracy gospodarczej na Bałkanach Zachodnich powinny być inkluzywne i akceptowalne dla wszystkich sześciu krajów, a należy ją ustanawiać na równych zasadach i jednocześnie pogłębiać dostosowanie do standardów UE i unijnego dorobku; wyraża w tym kontekście ostrożny pogląd na inicjatywę „Otwarte Bałkany”, która nie obejmuje wszystkich sześciu krajów, i jest przekonany, że powinna ona opierać się na przepisach UE i przyczyniać się do procesu integracji z UE; |
| --- | --- |

43.

| 44. | przypomina o potrzebie przyjęcia na szczeblu państwowym udoskonalonych przepisów dotyczących gazu i energii elektrycznej, odnawialnych źródeł energii, efektywności energetycznej i klimatu, prowadzących do zrównoważonego pod względem społeczno-gospodarczym odejścia od węgla i znacznego ograniczenia ubóstwa energetycznego, a także zwiększenia ochrony środowiska i przyrody oraz ambicji w kierunku transformacji ekologicznej poprzez harmonizację przepisów dotyczących ochrony środowiska i przyjęcie strategii ochrony środowiska; wzywa władze BiH do zapewnienia większego dostosowania do norm i celów politycznych UE w zakresie ochrony klimatu i energii, zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem i Zielonym programem działań dla Bałkanów Zachodnich; |
| --- | --- |

44.

| 45. | wzywa BiH, aby ukończyła przygotowanie krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu zgodnego z niezbędnymi ambitnymi celami w tym zakresie na 2030 r.; |
| --- | --- |

45.

| 46. | odnotowuje pewne pozytywne zmiany w zakresie ochrony środowiska, zainicjowane przez lokalne organizacje środowiskowe i organizacje społeczeństwa obywatelskiego; wzywa BiH do respektowania apeli obywateli o ochronę rzek, zwłaszcza przy budowie projektów infrastrukturalnych, a także innych dóbr publicznych; |
| --- | --- |

46.

| 47. | wyraża zaniepokojenie aktualnymi planami zwiększenia zdolności produkcyjnych w zakresie energii z węgla; wzywa do zwiększenia wysiłków w celu osiągnięcia odpornej na zmianę klimatu i zrównoważonej transformacji energetycznej opartej na odnawialnych źródłach energii, efektywności energetycznej i integracji rynku energetycznego, przy ukierunkowaniu inwestycji i zapewnieniu wsparcia pracownikom, którzy potrzebują zmiany kwalifikacji; apeluje do władz BiH o zrezygnowanie z budowy nowych elektrowni węglowych finansowanych przez Chiny, ponieważ stoi to w sprzeczności z unijnymi przepisami dotyczącymi pomocy państwa i zobowiązaniami tego kraju w kontekście Zielonego programu działań; |
| --- | --- |

47.

| 48. | zaleca ukierunkowywanie inwestycji publicznych na zrównoważone projekty mające na celu promowanie społecznej gospodarki rynkowej, ułatwiające transformację ekologiczną i cyfrową oraz ograniczające poważnie zanieczyszczenie powietrza, w tym w środowisku transgranicznym, a także wykorzystujące w pełni Plan gospodarczo-inwestycyjny dla Bałkanów Zachodnich; podkreśla konieczność znacznego ulepszenia ocen oddziaływania na środowisko przeprowadzanych ex ante, zapewniających istotny wkład społeczności lokalnych, społeczeństwa obywatelskiego i niezależnych ekspertów w celu zwiększenia przejrzystości, a także konieczność skuteczniejszego ścigania przestępstw przeciwko środowisku; |
| --- | --- |

48.

| 49. | podkreśla znaczenie poszanowania suwerenności BiH przy realizacji projektów infrastrukturalnych w BiH, zwłaszcza projektów z udziałem przedsiębiorstw z państw trzecich; |
| --- | --- |

49.

Praworządność

| 50. | podkreśla, że praworządność i reforma sądownictwa są podstawą transformacji demokratycznej, gdyż zapewniają pewność prawa, przejrzystość, dostęp do wymiaru sprawiedliwości i niedyskryminację; |
| --- | --- |

50.

| 51. | apeluje o pilne podjęcie działań w celu rozwiązania powszechnie występujących problemów, którymi są wybiórcze działanie wymiaru sprawiedliwości, zawłaszczanie państwa, nepotyzm, kumoterstwo, korupcja na wysokim szczeblu i infiltracja przez przestępców, w tym poprzez od dawna oczekiwane aktualizacje przepisów dotyczących uczciwości sędziów, weryfikacji majątku, konfliktu interesów, udzielania zamówień publicznych, dostępu do informacji, ochrony świadków i restrukturyzacji przedsiębiorstw państwowych; ponownie podkreśla pilną potrzebę przeprowadzenia reformy sądownictwa w BiH w celu poprawy profesjonalizmu i uczciwości sędziów w oparciu o 14 kluczowych priorytetów i zalecenia zawarte w raporcie Priebego z 2019 r., przy zapewnieniu pełnej niezależności instytucjonalnej i finansowej, rozwiązaniu problemu dużych zaległości w toczących się sprawach oraz wzmocnieniu monitorowania wyników pracowników wymiaru sprawiedliwości; ubolewa z powodu utrudniania takich reform przez osoby piastujące funkcje polityczne i sprawujące urząd w wymiarze sprawiedliwości; |
| --- | --- |

51.

| 52. | apeluje do władz o przyjęcie nowej strategii i planu działania dla wymiaru sprawiedliwości oraz o przyjęcie zmian do ustawy o Wysokiej Radzie Sędziów i Prokuratorów oraz nowej ustawy o Sądzie Bośni i Hercegowiny, zgodnie z europejskimi standardami; |
| --- | --- |

52.

| 53. | wzywa władze BiH, by zadbały o wdrożenie i egzekwowanie wszystkich orzeczeń sądowych, przypominając, że praworządność jest nieodłącznie związana z postępami kraju na drodze do integracji euroatlantyckiej; zwraca uwagę na szczególnie niski wskaźnik wykonania wyroków w sprawach związanych ze środowiskiem; wzywa o szybsze rozstrzyganie spraw przez sądy właściwe do rozpatrywania skarg administracyjnych na nielegalne działania organów publicznych; |
| --- | --- |

53.

| 54. | przypomina o potrzebie aktualizacji przepisów i dostosowania ich do prawa UE w dziedzinie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz o potrzebie ustanowienia biura ds. odzyskiwania mienia; |
| --- | --- |

54.

| 55. | wzywa BiH do wzmocnienia i odpowiedniego zorganizowania oraz finansowania struktur antykorupcyjnych zajmujących się konfliktami interesów i lobbingiem; przypomina o potrzebie przeprowadzenia nieograniczonych dochodzeń w sprawie nielegalnego wzbogacenia się urzędników państwowych; podkreśla znaczenie uwzględnienia zaleceń GRECO z myślą o wykrywaniu korupcji i rozliczalności; przypomina o potrzebie aktualizacji i dostosowania przepisów do przepisów UE w zakresie ochrony sygnalistów; |
| --- | --- |

55.

| 56. | ponownie podkreśla potrzebę zbadania powiązań polityków i administracji z przestępczością zorganizowaną; wzywa do reformy administracyjnej w celu wyeliminowania korupcji oraz do poprawy mechanizmów monitorowania korupcji, a także do skutecznego ścigania spraw dotyczących korupcji na wysokim szczeblu; |
| --- | --- |

56.

| 57. | podkreśla niebezpieczeństwo wynikające z niedostatecznej współpracy organów ścigania BiH oraz braku skutecznej współpracy z ich strony z Europolem, Eurojustem i Prokuraturą Europejską; z zadowoleniem przyjmuje dwustronne działania wspierane przez Europol i Eurojust, mające na celu rozbijanie siatek handlu ludźmi; |
| --- | --- |

57.

| 58. | wzywa do dalszego zacieśnienia tej współpracy, także w celu zapewnienia pełnej operacyjności wspólnego planu działania dla Bałkanów Zachodnich w zakresie zwalczania terroryzmu; zachęca do utworzenia punktu kontaktowego ds. broni palnej; |
| --- | --- |

58.

Prawa podstawowe

| 59. | ubolewa nad utrzymującym się brakiem ochrony wolności i pluralizmu mediów; nalega na wyeliminowanie ingerencji politycznych, ochronę bezpieczeństwa i dobrostanu dziennikarzy, w tym ich praw pracowniczych, oraz ochronę dziennikarzy przed zastraszaniem i strategicznymi powództwami zmierzającymi do stłumienia debaty publicznej, a także na systematyczne i skuteczne ściganie, w tym natychmiastowe wszczynanie skutecznych dochodzeń w przypadku wszelkich gróźb lub ataków pod adresem dziennikarzy; wzywa władze do przypisania dziennikarzom szczególnego poziomu ochrony w kodeksach karnych; ubolewa nad nasileniem się przemocy ze względu na płeć wobec dziennikarek, w tym gróźb i dyskryminacji w miejscu pracy; |
| --- | --- |

59.

| 60. | apeluje o skuteczne środki zapewniające stabilność finansowania i niezależność polityczną nadawców publicznych, w szczególności nadawcy publicznego BiH (BHRT); apeluje do władz, by podjęły działania w celu znalezienia trwałego rozwiązania problemów z finansowaniem BHRT i zapobieżenia zaprzestaniu działalności przez tego nadawcę oraz by przyjęły przepisy dotyczące przejrzystości własności mediów; z zaniepokojeniem odnotowuje brak różnorodności w mediach i trudności napotykane przez nowe podmioty w uzyskaniu licencji i innych elementów niezbędnych do prowadzenia działalności na rynku telekomunikacyjnym; wyraża zaniepokojenie brakiem różnorodności w tradycyjnych kanałach medialnych, w tym dostępności treści we wszystkich językach urzędowych; |
| --- | --- |

60.

| 61. | potępia groźby ze strony władz wymierzone w społeczeństwo obywatelskie; potępia utrzymujące się ograniczenia wolności słowa i wolności zgromadzeń w BiH oraz rosnące ograniczenia tych praw w Republice Serbskiej; potępia w tym kontekście decyzję władz lokalnych w Prijedorze o zakazie zapowiadanego pokojowego marszu z okazji Dnia Białej Wstążki, upamiętniającego cywilne ofiary wojny w latach 1992–1995; apeluje o pilne przyjęcie ram dotyczących przejrzystego finansowania organizacji społeczeństwa obywatelskiego; |
| --- | --- |

61.

| 62. | podkreśla potrzebę zapewnienia udziału obywateli w demokratycznym życiu kraju poprzez skuteczne, znaczące i pluralistyczne zaangażowanie organizacji społeczeństwa obywatelskiego w proces integracji z UE; wzywa władze do zapewnienia środowiska korzystnego dla społeczeństwa obywatelskiego, w którym przestrzegane będę międzynarodowe standardy, oraz do opracowania i wdrożenia strategicznych ram współpracy; |
| --- | --- |

62.

| 63. | wzywa Komisję do przekierowania wsparcia udzielanego w ramach IPA III na wzmocnienie krajowych sił, standardów, instytucji i procedur demokratycznych, praworządności, autentycznego pojednania i organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz na polepszenie warunków funkcjonowania pluralizmu, niezależnego społeczeństwa obywatelskiego, mediów i gospodarki rynkowej; apeluje o lepszą absorpcję funduszy przez administrację lokalną i regionalną; |
| --- | --- |

63.

| 64. | wzywa Komisję, by zajęła stanowisko i wyraźnie oświadczyła, że trwały pokój i prawdziwe pojednanie są jednym z warunków otrzymania przez BiH wsparcia finansowego z UE; |
| --- | --- |

64.

Agenda społeczna

| 65. | podkreśla potrzebę ochrony praw mniejszości religijnych i etnicznych, w tym Romów, i włączenia społecznego słabszych grup społecznych, w tym osób z niepełnosprawnościami; wzywa do wzmocnienia ogólnokrajowych strategii w zakresie praw człowieka i przeciwdziałania dyskryminacji, środków przeciwdziałających nietolerancji międzywyznaniowej i międzyetnicznej, dostępu do wysokiej jakości publicznej opieki zdrowotnej, a także do wdrożenia zaleceń instytucji rzecznika praw człowieka dotyczących zajmowania się naruszeniami praw człowieka i powiązanymi kwestiami; apeluje o zapobieganie przestępstwom z nienawiści, nawoływaniu do nienawiści, dyskryminacji i dezinformacji oraz przemocy ze względu na płeć i przemocy seksualnej, a także o aktywne ściganie tych przestępstw; |
| --- | --- |

65.

| 66. | przypomina, że kobiety są niedostatecznie reprezentowane w polityce i życiu publicznym, oraz wzywa władze BiH i UE – w jej instrumentach finansowania zewnętrznego – do wzmożenia wysiłków na rzecz równouprawnienia płci i praw kobiet, w tym do priorytetowego potraktowania kwestii płci i zacieśnienia współpracy ze społeczeństwem obywatelskim, a zwłaszcza z organizacjami kobiecymi; |
| --- | --- |

66.

| 67. | wzywa do harmonizacji i skutecznego egzekwowania przepisów dotyczących równości płci w całym kraju oraz wzywa władze do znacznej poprawy instytucjonalnej reakcji na przemoc uwarunkowaną płcią, w szczególności w zakresie środków ochronnych i zapobiegawczych, wsparcia dla ofiar, pomocy prawnej i bezpiecznego zakwaterowania, ścigania przestępstw związanych z przemocą seksualną, w tym wobec kobiet będących ofiarami zbrodni wojennych, oraz zapewnienia ochrony świadków; wzywa do nowelizacji kodeksów karnych w Federacji BiH i Dystrykcie Brczko w celu rozszerzenia zakresu przepisów dotyczących podżegania do nienawiści i przemocy, tak by uwzględniały orientację seksualną, tożsamość płciową i cechy płciowe jako podstawy objęcia ochroną; |
| --- | --- |

67.

| 68. | apeluje o wprowadzenie przepisów chroniących osoby LGBTI+, ściganie przestępstw związanych z przemocą i nienawiścią wobec takich osób oraz promowanie ich włączenia społecznego; wzywa do przyjęcia planu działania na rzecz równości osób LGBTI w BiH na lata 2021–2023, który jest zablokowany od 2020 r.; z zadowoleniem przyjmuje wnioski międzysektorowej grupy roboczej ds. praw osób homoseksualnych i związków jednopłciowych, w których oficjalnie zalecono przygotowanie ustawy o związkach jednopłciowych; apeluje do rządu o niezwłoczne zajęcie się tym zaleceniem; |
| --- | --- |

68.

| 69. | z zadowoleniem przyjmuje pokojową organizację drugiej parady równości w Sarajewie 14 sierpnia 2021 r. oraz fakt, że rząd kantonu Sarajewo pokrył koszty jego zabezpieczenia; z zadowoleniem przyjmuje również pokojową organizację trzeciej parady równości w Sarajewie 25 czerwca 2022 r.; potępia jednak wcześniejsze kontrmanifestacje i oświadczenia, w tym ze strony polityków, mające na celu podważanie praw osób LGBTI+ w BiH; |
| --- | --- |

69.

| 70. | podkreśla potrzebę należytego zapobiegania dyskryminacji Romów i innych mniejszości etnicznych, poprawy ich dostępu do służby zdrowia, edukacji i rynku pracy oraz opracowania i wdrożenia strategii na rzecz włączenia społecznego; |
| --- | --- |

70.

| 71. | ponownie podkreśla, że BiH nadal musi opracować i przyjąć nowy plan działania na rzecz ochrony dzieci; w tym kontekście podkreśla, że wykorzystywanie dzieci i żebractwo dzieci nadal budzą zaniepokojenie; |
| --- | --- |

71.

| 72. | ubolewa nad brakiem postępów w zagwarantowaniu praw osób z niepełnosprawnościami; zachęca BiH do podjęcia działań w celu ochrony osób z niepełnosprawnościami oraz do opracowania i przyjęcia strategii w sprawie deinstytucjonalizacji; potępia fakt, że prawo pozwala na pozbawianie osób z niepełnosprawnościami zdolności prawnej, co stanowi wyraźne naruszenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, której kraj ten jest sygnatariuszem; podkreśla, że niedopuszczalne jest, by udzielane wsparcie było różnicowane w zależności od rodzaju niepełnosprawności; |
| --- | --- |

72.

| 73. | podkreśla, że reforma edukacji stanowi podstawę dla tworzenia zamożnego, integracyjnego i pluralistycznego społeczeństwa, wolnego od wszelkich form segregacji i marginalizacji oraz korzystającego ze swobód politycznych; ponownie podkreśla, że praca nad procesem pojednania musi skupić się na młodzieży kraju i zacząć we wczesnym wieku, włączając pojednanie w proces kształcenia; |
| --- | --- |

73.

| 74. | ponawia apel o pilne położenie kresu segregacji i dyskryminacji w edukacji, w tym przez wykonywanie orzeczeń sądowych służących zakończeniu dyskryminującej nielegalnej praktyki „dwóch szkół pod jednym dachem”; podkreśla potrzebę zwiększenia inwestycji w sektorze edukacji w celu osiągnięcia lepszych i równych szans dla wszystkich obywateli; apeluje o programy nauczania sprzyjające włączeniu społecznemu, wspierające krytyczne myślenie oraz poprawiające jakość kształcenia i szkolenia, uwzględniające różnorodność kulturową i językową, a także eliminujące alternatywne treści sprzyjające podziałom; |
| --- | --- |

74.

| 75. | z zadowoleniem przyjmuje stałe uczestnictwo BiH w programach Erasmus+, Kreatywna Europa i Europa dla Obywateli; podkreśla, że wymiany edukacyjne i kulturalne oraz wspólne projekty stanowią zasadniczy element zbliżania obywateli BiH i UE; |
| --- | --- |

75.

| 76. | wciąż jest zaniepokojony dużą liczbą młodych ludzi opuszczających kraj i podkreśla znaczenie pilnego przyjęcia środków mających na celu zmniejszenie bezrobocia wśród młodzieży i zapewnienie im przyszłości w kraju, w tym poprzez ustanowienie i wdrożenie gwarancji dla młodzieży zgodnie z unijnym modelem i unijnymi wytycznymi; |
| --- | --- |

76.

| 77. | odnotowuje poważne nierozwiązane wyzwania w dziedzinie zatrudnienia, włączenia społecznego, ochrony socjalnej i ograniczenia ubóstwa; podkreśla, że wzmocnienie państwa opiekuńczego jest ważnym warunkiem spójności społecznej; wzywa władze do wspierania dialogu społecznego; wzywa Komisję do należytego uwzględnienia w sprawozdaniu rocznym negocjacji zbiorowych, praw socjalnych oraz ich ochrony i egzekwowania; |
| --- | --- |

77.

| 78. | wyraża głębokie zaniepokojenie zawracaniem uchodźców do Serbii i Czarnogóry, a także ograniczaniem ich poruszania się oraz ograniczeniami transportu publicznego w kraju; ubolewa nad tym, że władze nie zdołały poradzić sobie z poważnym kryzysem humanitarnym na granicy, związanym z migracją; ponownie wyraża głębokie zaniepokojenie prawami i sytuacją osób przemieszczających się tranzytem przez BiH; podkreśla, że zarządzanie granicą z UE przez władze BiH budzi obawy w świetle naruszeń praw człowieka, wynikających w szczególności z braku niezależności, wiarygodności i skuteczności niedawno ustanowionego mechanizmu granicznego; podkreśla, że obowiązkiem UE jest stosowanie humanitarnego podejścia do migracji, którego celem jest ochrona praw podstawowych osób wymagających ochrony międzynarodowej w krajach tranzytu, takich jak BiH; przypomina o zapotrzebowaniu na oparte na prawach człowieka i solidarności rozwiązania w zakresie migracji, azylu i zarządzania granicami w koordynacji i współpracy z zainteresowanymi państwami członkowskimi na zewnętrznej granicy UE, które to rozwiązania zapewnią odpowiednią pomoc humanitarną i odpowiednie zdolności przyjmowania w całym kraju; wzywa BiH do zawarcia umowy z Europejskim Urzędem Wsparcia w dziedzinie Azylu; z zadowoleniem przyjmuje otwarcie finansowanego przez UE centrum w Lipie, jednak ubolewa nad jego brakiem dostępności i pozostaje zaniepokojony doniesieniami o niedostatecznych warunkach przyjmowania; odnotowuje zamknięcie obozu Miral 28 kwietnia 2022 r. i przymusowe przeniesienie mieszkających tam osób do obozu w Lipie, który jest położony z dala od wszelkiej podstawowej infrastruktury; |
| --- | --- |

78.

| 79. | potępia eksmisję dzikich lokatorów przeprowadzoną przez policję 28 kwietnia 2022 r. przy użyciu siły, podczas gdy znajdujące się tam osoby spały; potępia przeniesienie tych osób do obozu w Lipie; |
| --- | --- |

79.

| 80. | przypomina o potrzebie ustanowienia dostępnego i skutecznego systemu azylowego w kraju, a także zapewnienia pełnego zakresu działań integracyjnych dla osób ubiegających się o azyl; podkreśla potrzebę zwiększenia przejrzystości i kontroli nad przydzielaniem i wykorzystywaniem środków UE w dziedzinie migracji, w szczególności w odniesieniu do dużych kwot finansowania wykorzystywanych przez Międzynarodową Organizację ds. Migracji; wyraża zaniepokojenie z powodu wiarygodnych i licznych doniesień o zawracaniu do BiH; |
| --- | --- |

80.

| 81. | wzywa BiH do zwiększenia starań w walce z przestępczością transgraniczną, zwłaszcza handlem ludźmi i bronią oraz niedozwolonym przekraczaniem granicy, a także zaleca, aby BiH szybko zawarła umowę o statusie z Europejską Agencją Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex), która to umowa ułatwiłaby lepszą ochronę jej granic oraz zarządzanie nimi; wzywa zarówno agencję, jak i BiH do zapewnienia zarządzania granicami przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych; |
| --- | --- |

81.

Polityka zagraniczna i bezpieczeństwo

| 82. | wzywa wszystkich przywódców regionu do wspierania stabilności i deeskalacji, unikając wygłaszania niestosownych i podburzających uwag, które ponadto mają szkodliwy wpływ na stabilność, demokratyzację kraju i trwający proces reform, a także do wzmocnienia stosunków dobrosąsiedzkich i prac nad rozwiązaniem bieżących kwestii dwustronnych; wyraża zaniepokojenie zagrożeniem destabilizacją polityczną w BiH i regionie Bałkanów Zachodnich w następstwie rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie; |
| --- | --- |

82.

| 83. | z zadowoleniem przyjmuje coraz większe dostosowanie się BiH do unijnej wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa w głosowaniach potępiających rosyjską inwazję na Ukrainę; ubolewa jednak, że niektóre podmioty polityczne blokują wdrożenie sankcji wobec Rosji i Białorusi w następstwie inwazji na Ukrainę; apeluje zatem do tych podmiotów w BiH, aby kraj ten wywiązał się ze swoich zobowiązań międzynarodowych, a jego krajowe strategie polityczne były zgodne z odpowiednimi decyzjami Rady w sprawie środków ograniczających związanych z rosyjską inwazją na Ukrainę; |
| --- | --- |

83.

| 84. | z zadowoleniem przyjmuje decyzję Rady Ministrów BiH, aby ułatwić ukraińskim uchodźcom wjazd i wydłużyć długość ich pobytu; |
| --- | --- |

84.

| 85. | ostrzega, że Rosja jest trwale zainteresowana destabilizacją tego regionu i zawróceniem go z europejskiej drogi; potępia poparcie Rosji dla separatystycznej polityki Republiki Serbskiej i pozostaje zaniepokojony ciągłym dostosowywaniem się i przyjaznymi relacjami między czołowymi podmiotami politycznymi w BiH oraz Kremlem; apeluje do wszystkich podmiotów, by bezzwłocznie i jednoznacznie odcięły się od reżimu Putina; wyraża zaniepokojenie planem Rosji, by otworzyć w Banja Luce „centrum humanitarne”, które mogłoby służyć do maskowania współpracy wojskowej za pomocą działań cywilnych, i wzywa władze BiH do wycofania się z wszelkich porozumień dotyczących jego otwarcia; |
| --- | --- |

85.

| 86. | wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że kraje Bałkanów Zachodnich ubiegające się o przystąpienie do UE szczególnie dotkliwie doświadczają ataków w postaci ingerencji zewnętrznych i kampanii dezinformacyjnych pochodzących z Rosji i Chin; jest zaniepokojony, że Węgry i Serbia pomagają Chinom i Rosji w realizacji ich celów geopolitycznych; głęboko ubolewa nad szerzeniem dezinformacji na temat rosyjskiej agresji na Ukrainę; wzywa władze do podjęcia działań – we współpracy z UE – mających na celu zwalczanie dezinformacji i innych zagrożeń hybrydowych; zaleca organizowanie dialogu ze społeczeństwem obywatelskim Bałkanów Zachodnich i sektorem prywatnym, aby koordynować działania antydezinformacyjne w regionie, z włączeniem wiedzy fachowej na szczeblu regionalnym; podkreśla, że UE musi zintensyfikować swoją proaktywną komunikację strategiczną; w związku z tym wzywa Komisję do stworzenia infrastruktury niezbędnej do przeciwdziałania zagrożeniom związanym z dezinformacją, a ESDZ do rozszerzenia monitorowania prowadzonego przez grupę zadaniową StratCom, aby skoncentrować się na transgranicznych zagrożeniach związanych z dezinformacją ze strony krajów Bałkanów Zachodnich i ich sąsiadów; |
| --- | --- |

86.

| 87. | apeluje do UE o podjęcie konkretnych kroków w celu włączenia Bałkanów Zachodnich oraz BiH w szerszy kontekst strategiczny i kontekst bezpieczeństwa, również z uwagi na rosyjską agresję na Ukrainę, a także ze względu na dezinformację i wrogą ingerencję destabilizującą kraj i region; podkreśla konieczność zwiększenia unijnego wsparcia i pomocy technicznej dla cyberbezpieczeństwa BiH; |
| --- | --- |

87.

| 88. | z zadowoleniem przyjmuje gotowość Rady Europejskiej do przyznania BiH statusu kraju kandydującego, jak wspomniano w jej konkluzjach z 23 czerwca 2022 r., i odnotowuje, że Rada Europejska zwróciła się do Komisji o niezwłoczne złożenie Radzie sprawozdania z realizacji 14 kluczowych priorytetów określonych w jej opinii, ze szczególnym uwzględnieniem tych, które stanowią istotny zestaw reform, tak aby Rada Europejska mogła powrócić do tej kwestii w celu podjęcia decyzji; podkreśla, że przyznanie statusu kraju kandydującego może przyczynić się do deeskalacji nacjonalistycznej retoryki, zmniejszenia podziałów etnicznych, natchnienia obywateli BiH optymizmem i otworzenia przed nimi perspektywy lepszej europejskiej przyszłości; podkreśla znaczenie wysłania BiH sygnału poparcia i przedstawienia wiarygodnej perspektywy przystąpienia do UE; |
| --- | --- |

88.

| 89. | z zadowoleniem przyjmuje oświadczenia Sekretarza Generalnego NATO z 4 marca i 24 marca 2022 r. w sprawie potrzeby dalszego wspierania BiH, w tym poprzez utrzymanie jej suwerenności i wzmocnienie jej odporności; dostrzega wartość dodaną, jaką przyniosłoby członkostwo BiH w NATO; |
| --- | --- |

89.

| 90. | wyraża zaniepokojenie wpływem wojny w Ukrainie na BiH, w szczególności w odniesieniu do inflacji, dostaw energii, cen paliw i bezpieczeństwa żywnościowego; apeluje do UE o wsparcie BiH w zwiększaniu jej bezpieczeństwa energetycznego w oparciu o zieloną energię w kontekście niestabilności cen energii; |
| --- | --- |

90.

| 91. | zauważa, że realizacja strategii BiH w zakresie polityki zagranicznej na lata 2018–2023, która obejmuje pełne członkostwo w UE, uruchomienie planu działania na rzecz członkostwa w NATO, walkę z terroryzmem, współpracę ma szczeblu regionalnym oraz współpracę dwustronną i wielostronną, ucierpiała z powodu częstej rozbieżności stanowisk; apeluje do władz o przyspieszenie realizacji tej strategii; |
| --- | --- |

91.

| 92. | z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie środków z Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju o wartości 10 mln EUR, z których sfinansowanych zostanie 150 wykrywaczy metalu i 68 pojazdów specjalnych w celu budowania zdolności do intensywniejszego rozminowywania i usuwania broni, amunicji i materiałów wybuchowych; podkreśla, że BiH oficjalnie dostosowuje się do kryteriów i zasad wspólnego stanowiska w sprawie wywozu broni i jest stroną większości układów o rozbrojeniu, nieproliferacji i kontroli zbrojeń, a także wzywa do znaczącego wspierania działań Centrum Kontroli Broni Strzeleckiej i Lekkiej dla Europy Południowo-Wschodniej; |
| --- | --- |

92.

| 93. | z zadowoleniem przyjmuje stałą obecność EUFOR ALTHEA w tym kraju oraz wydłużenie jej mandatu przez Radę Bezpieczeństwa ONZ 3 listopada 2021 r.; |
| --- | --- |

93.

| 94. | z zadowoleniem przyjmuje niedawne wzmocnienie EUFOR ALTHEA poprzez rozmieszczenie, w celach zapobiegawczych, około 500 żołnierzy z jej rezerw stacjonujących poza granicami BiH oraz wsparcie w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju służące umocnieniu batalionu rozminowania sił zbrojnych Bośni i Hercegowiny; przypomina, że misja ta nadal odgrywa znaczącą rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa i stabilności tego kraju; podkreśla strategiczne znaczenie dystryktu Brczko i wzywa do rozważenia dalszego rozmieszczenia wojsk w oparciu o realistyczną ocenę zagrożenia; |
| --- | --- |

94.

| 95. | podkreśla bezwzględną potrzebę przedłużenia mandatu EUFOR ALTHEA na okres po listopadzie 2022 r.; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do współpracy w ramach ONZ na rzecz przedłużenia tego mandatu i podkreśla kluczowe znaczenie opracowania alternatywnych rozwiązań, na wypadek gdyby mandat ten nie został przedłużony; wzywa zatem UE i jej partnerów międzynarodowych, w tym NATO, do opracowania odpowiednich alternatyw w celu utrzymania mechanizmu wymuszania pokoju w BiH, gdyby Rada Bezpieczeństwa ONZ nie przedłużyła mandatu dla tej operacji; |
| --- | --- |

95.

o

o o

| 96. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Wiceprzewodniczącemu Komisji / Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, Prezydium Bośni i Hercegowiny, Radzie Ministrów Bośni i Hercegowiny, Zgromadzeniu Parlamentarnemu Bośni i Hercegowiny, rządom i parlamentom Federacji Bośni i Hercegowiny, Republiki Serbskiej i Dystryktu Brczko, samorządom dziesięciu kantonów oraz Biuru Wysokiego Przedstawiciela. |
| --- | --- |

96.

---

(1)  Dz.U. L 391 z 5.11.2021, s. 45.

(2)  Dz.U. L 330 z 20.9.2021, s. 1.

(3)  Dz.U. C 265 z 11.8.2017, s. 142.

(4)  Dz.U. C 399 z 24.11.2017, s. 176.

(5)  Dz.U. C 362 z 8.9.2021, s. 129.

(6)  Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0506.

(7)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0039

(8)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0064

(9)  Dz.U. L 91 z 18.3.2022, s. 22.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/102 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/102

---

P9_TA(2022)0284

Sprawozdanie za rok 2021 dotyczące Serbii

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2021 dotyczącego Serbii (2021/2249(INI))

(2023/C 47/08)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Serbii, z drugiej strony, który wszedł w życie 1 września 2013 r. (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Serbii, z drugiej strony, który wszedł w życie 1 września 2013 r. (1),

| — | uwzględniając wniosek Serbii o członkostwo w Unii Europejskiej złożony 19 grudnia 2009 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Serbii o członkostwo w Unii Europejskiej złożony 19 grudnia 2009 r.,

| — | uwzględniając opinię Komisji z dnia 12 października 2011 r. na temat wniosku Serbii o członkostwo w Unii Europejskiej (COM(2011)0668), decyzję Rady Europejskiej z dnia 1 marca 2012 r. o przyznaniu Serbii statusu kraju kandydującego oraz decyzję Rady Europejskiej z posiedzenia w dniach 27–28 czerwca 2013 r. o otwarciu negocjacji akcesyjnych z Serbią, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Komisji z dnia 12 października 2011 r. na temat wniosku Serbii o członkostwo w Unii Europejskiej (COM(2011)0668), decyzję Rady Europejskiej z dnia 1 marca 2012 r. o przyznaniu Serbii statusu kraju kandydującego oraz decyzję Rady Europejskiej z posiedzenia w dniach 27–28 czerwca 2013 r. o otwarciu negocjacji akcesyjnych z Serbią,

| — | uwzględniając konkluzje prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w Salonikach 19–20 czerwca 2003 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w Salonikach 19–20 czerwca 2003 r.,

| — | uwzględniając deklarację z Sofii przyjętą 17 maja 2018 r. podczas szczytu UE–Bałkany Zachodnie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację z Sofii przyjętą 17 maja 2018 r. podczas szczytu UE–Bałkany Zachodnie,

| — | uwzględniając deklarację z Zagrzebia przyjętą 6 maja 2020 r. podczas szczytu UE–Bałkany Zachodnie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację z Zagrzebia przyjętą 6 maja 2020 r. podczas szczytu UE–Bałkany Zachodnie,

| — | uwzględniając deklarację z Brda przyjętą 6 października 2021 r. podczas szczytu UE–Bałkany Zachodnie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację z Brda przyjętą 6 października 2021 r. podczas szczytu UE–Bałkany Zachodnie,

| — | uwzględniając proces berliński zapoczątkowany 28 sierpnia 2014 r. oraz ósmy szczyt procesu berlińskiego, który odbył się 5 lipca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając proces berliński zapoczątkowany 28 sierpnia 2014 r. oraz ósmy szczyt procesu berlińskiego, który odbył się 5 lipca 2021 r.,

| — | uwzględniając szczyt w Sofii, który odbył się 10 listopada 2020 r., deklarację przywódców Bałkanów Zachodnich w sprawie wspólnego rynku regionalnego z 9 listopada 2020 r. oraz deklarację z Sofii w sprawie Zielonego programu działań dla Bałkanów Zachodnich z 10 listopada 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając szczyt w Sofii, który odbył się 10 listopada 2020 r., deklarację przywódców Bałkanów Zachodnich w sprawie wspólnego rynku regionalnego z 9 listopada 2020 r. oraz deklarację z Sofii w sprawie Zielonego programu działań dla Bałkanów Zachodnich z 10 listopada 2020 r.,

| — | uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1244 z dnia 10 czerwca 1999 r., opinię doradczą Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS) z dnia 22 lipca 2010 r. w sprawie kwestii zgodności jednostronnej deklaracji niepodległości Kosowa z prawem międzynarodowym oraz rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 64/298 z dnia 9 września 2010 r., w której uznano treść opinii MTS i z zadowoleniem przyjęto gotowość UE do ułatwienia dialogu między Serbią a Kosowem, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1244 z dnia 10 czerwca 1999 r., opinię doradczą Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS) z dnia 22 lipca 2010 r. w sprawie kwestii zgodności jednostronnej deklaracji niepodległości Kosowa z prawem międzynarodowym oraz rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 64/298 z dnia 9 września 2010 r., w której uznano treść opinii MTS i z zadowoleniem przyjęto gotowość UE do ułatwienia dialogu między Serbią a Kosowem,

| — | uwzględniając pierwsze porozumienie w sprawie zasad dotyczących normalizacji stosunków między rządami Serbii i Kosowa z dnia 19 kwietnia 2013 r., porozumienia z dnia 25 sierpnia 2015 r. oraz bieżący dialog wspierany przez UE, który ma na celu normalizację stosunków, |
| --- | --- |

—

uwzględniając pierwsze porozumienie w sprawie zasad dotyczących normalizacji stosunków między rządami Serbii i Kosowa z dnia 19 kwietnia 2013 r., porozumienia z dnia 25 sierpnia 2015 r. oraz bieżący dialog wspierany przez UE, który ma na celu normalizację stosunków,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 5 lutego 2020 r. pt. „Usprawnienie procesu akcesyjnego – wiarygodna perspektywa członkostwa w UE dla państw regionu Bałkanów Zachodnich” (COM(2020)0057), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 5 lutego 2020 r. pt. „Usprawnienie procesu akcesyjnego – wiarygodna perspektywa członkostwa w UE dla państw regionu Bałkanów Zachodnich” (COM(2020)0057),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 6 października 2020 r. pt. „Plan gospodarczo-inwestycyjny dla Bałkanów Zachodnich” (COM(2020)0641) oraz dokument roboczy służb Komisji z dnia 6 października 2020 r. pt. „Wytyczne dotyczące realizacji Zielonego programu działań dla Bałkanów Zachodnich” (SWD(2020)0223), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 6 października 2020 r. pt. „Plan gospodarczo-inwestycyjny dla Bałkanów Zachodnich” (COM(2020)0641) oraz dokument roboczy służb Komisji z dnia 6 października 2020 r. pt. „Wytyczne dotyczące realizacji Zielonego programu działań dla Bałkanów Zachodnich” (SWD(2020)0223),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1529 z dnia 15 września 2021 r. ustanawiające Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III) (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1529 z dnia 15 września 2021 r. ustanawiające Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III) (2),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 19 października 2021 r. pt. „Komunikat w sprawie polityki rozszerzenia UE w 2021 r.” (COM(2021)0644), któremu towarzyszy dokument roboczy służb Komisji pt. „Sprawozdanie za rok 2021 dotyczące Serbii” (SWD(2021)0288), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 19 października 2021 r. pt. „Komunikat w sprawie polityki rozszerzenia UE w 2021 r.” (COM(2021)0644), któremu towarzyszy dokument roboczy służb Komisji pt. „Sprawozdanie za rok 2021 dotyczące Serbii” (SWD(2021)0288),

| — | uwzględniając przeprowadzoną przez Komisję ocenę programu reform gospodarczych Serbii (na lata 2021–2023) z dnia 22 kwietnia 2021 r. (SWD(2021)0096) i wspólne wnioski z dialogu gospodarczo-finansowego miedzy UE a Bałkanami Zachodnimi oraz Turcją, przyjęte przez Radę 12 lipca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając przeprowadzoną przez Komisję ocenę programu reform gospodarczych Serbii (na lata 2021–2023) z dnia 22 kwietnia 2021 r. (SWD(2021)0096) i wspólne wnioski z dialogu gospodarczo-finansowego miedzy UE a Bałkanami Zachodnimi oraz Turcją, przyjęte przez Radę 12 lipca 2021 r.,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 29 kwietnia 2020 r. pt. „Wsparcie dla regionu Bałkanów Zachodnich w zwalczaniu pandemii COVID-19 oraz ożywienie gospodarcze po pandemii” (COM(2020)0315), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 29 kwietnia 2020 r. pt. „Wsparcie dla regionu Bałkanów Zachodnich w zwalczaniu pandemii COVID-19 oraz ożywienie gospodarcze po pandemii” (COM(2020)0315),

| — | uwzględniając 12. i 13. posiedzenie konferencji akcesyjnej z Serbią na szczeblu ministerialnym, które odbyły się 22 czerwca i 14 grudnia 2021 r. i zaowocowały otwarciem klastra czwartego „Zielona agenda i zrównoważona konektywność”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając 12. i 13. posiedzenie konferencji akcesyjnej z Serbią na szczeblu ministerialnym, które odbyły się 22 czerwca i 14 grudnia 2021 r. i zaowocowały otwarciem klastra czwartego „Zielona agenda i zrównoważona konektywność”,

| — | uwzględniając środki służące poprawie procesu wyborczego uzgodnione 18 września 2021 r. przez moderatorów podczas drugiego etapu dialogu wielostronnego wspieranego przez Parlament Europejski, |
| --- | --- |

—

uwzględniając środki służące poprawie procesu wyborczego uzgodnione 18 września 2021 r. przez moderatorów podczas drugiego etapu dialogu wielostronnego wspieranego przez Parlament Europejski,

| — | uwzględniając szóste posiedzenie Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–Serbia, które odbyło się w Brukseli 25 stycznia 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając szóste posiedzenie Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–Serbia, które odbyło się w Brukseli 25 stycznia 2022 r.,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z dnia 14 grudnia 2021 r. w sprawie rozszerzenia oraz procesu stabilizacji i stowarzyszenia, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z dnia 14 grudnia 2021 r. w sprawie rozszerzenia oraz procesu stabilizacji i stowarzyszenia,

| — | uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) 2022/576 z dnia 8 kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) 2022/576 z dnia 8 kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (3),

| — | uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr ES-11/1 w sprawie agresji na Ukrainę, przyjętą 2 marca 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr ES-11/1 w sprawie agresji na Ukrainę, przyjętą 2 marca 2022 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z dnia 10 stycznia 2022 r. pt. „Wsparcie UE na rzecz praworządności na Bałkanach Zachodnich – pomimo poczynionych wysiłków wciąż występują zasadnicze problemy”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z dnia 10 stycznia 2022 r. pt. „Wsparcie UE na rzecz praworządności na Bałkanach Zachodnich – pomimo poczynionych wysiłków wciąż występują zasadnicze problemy”,

| — | uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z dnia 3 czerwca 2021 r. zatytułowane „Dezinformacja w UE – pomimo podejmowanych wysiłków problem pozostaje nierozwiązany”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z dnia 3 czerwca 2021 r. zatytułowane „Dezinformacja w UE – pomimo podejmowanych wysiłków problem pozostaje nierozwiązany”,

| — | uwzględniając drugi wstępny raport zgodności z czwartej rundy oceny dotyczącej Serbii przyjęty przez Grupę Państw przeciwko Korupcji (GRECO) Rady Europy w marcu 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając drugi wstępny raport zgodności z czwartej rundy oceny dotyczącej Serbii przyjęty przez Grupę Państw przeciwko Korupcji (GRECO) Rady Europy w marcu 2022 r.,

| — | uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie tego kraju, |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie tego kraju,

| — | uwzględniając swoje zalecenie z dnia 19 czerwca 2020 r. dla Rady, Komisji i wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie Bałkanów Zachodnich po szczycie w 2020 r. (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje zalecenie z dnia 19 czerwca 2020 r. dla Rady, Komisji i wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie Bałkanów Zachodnich po szczycie w 2020 r. (4),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 marca 2021 r. w sprawie sprawozdań Komisji dotyczących Serbii za lata 2019–2020 (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 marca 2021 r. w sprawie sprawozdań Komisji dotyczących Serbii za lata 2019–2020 (5),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie współpracy w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej na Bałkanach Zachodnich (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie współpracy w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej na Bałkanach Zachodnich (6),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 grudnia 2021 r. w sprawie pracy przymusowej w fabryce Linglong i protestów ekologicznych w Serbii (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 grudnia 2021 r. w sprawie pracy przymusowej w fabryce Linglong i protestów ekologicznych w Serbii (7),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 marca 2022 r. w sprawie obcych ingerencji we wszystkie procesy demokratyczne w Unii Europejskiej, w tym dezinformacji (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 marca 2022 r. w sprawie obcych ingerencji we wszystkie procesy demokratyczne w Unii Europejskiej, w tym dezinformacji (8),

| — | uwzględniając deklarację oraz zalecenia przyjęte na 13. posiedzeniu Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–Serbia, które odbyło się w Brukseli i w trybie zdalnym 28 października 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację oraz zalecenia przyjęte na 13. posiedzeniu Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–Serbia, które odbyło się w Brukseli i w trybie zdalnym 28 października 2021 r.,

| — | uwzględniając wspólną deklarację z drugiego szczytu przewodniczących Parlamentu Europejskiego i parlamentów krajów Bałkanów Zachodnich, który został zwołany 28 czerwca 2021 r. przez przewodniczącego Parlamentu Europejskiego i w którym uczestniczyły organy kierownicze parlamentów krajów Bałkanów Zachodnich, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólną deklarację z drugiego szczytu przewodniczących Parlamentu Europejskiego i parlamentów krajów Bałkanów Zachodnich, który został zwołany 28 czerwca 2021 r. przez przewodniczącego Parlamentu Europejskiego i w którym uczestniczyły organy kierownicze parlamentów krajów Bałkanów Zachodnich,

| — | uwzględniając oświadczenie dotyczące wstępnych ustaleń i wniosków międzynarodowej misji obserwacji wyborów OBWE/ODIHR w sprawie przedterminowych wyborów parlamentarnych i prezydenckich w Serbii, które odbyły się 3 kwietnia 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając oświadczenie dotyczące wstępnych ustaleń i wniosków międzynarodowej misji obserwacji wyborów OBWE/ODIHR w sprawie przedterminowych wyborów parlamentarnych i prezydenckich w Serbii, które odbyły się 3 kwietnia 2022 r.,

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A9-0178/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A9-0178/2022),

| A. | mając na uwadze, że każdy kraj objęty procesem rozszerzenia jest oceniany na podstawie własnych osiągnięć, natomiast harmonogram i postępy w procesie przystąpienia zależą od spełnienia kryteriów rozszerzenia, wdrożenia niezbędnych reform, w szczególności w obszarze kwestii podstawowych, i dostosowania ustawodawstwa; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że każdy kraj objęty procesem rozszerzenia jest oceniany na podstawie własnych osiągnięć, natomiast harmonogram i postępy w procesie przystąpienia zależą od spełnienia kryteriów rozszerzenia, wdrożenia niezbędnych reform, w szczególności w obszarze kwestii podstawowych, i dostosowania ustawodawstwa;

| B. | mając na uwadze, że Serbia zgodziła się na stopniowe przyjęcie celów i strategii politycznych Unii Europejskiej podczas negocjacji; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że Serbia zgodziła się na stopniowe przyjęcie celów i strategii politycznych Unii Europejskiej podczas negocjacji;

| C. | mając na uwadze, że demokracja, poszanowanie praw człowieka i praworządność są podstawowymi wartościami stanowiącymi fundament UE; mając na uwadze, że trwałe reformy i ich realizacja są niezbędne, aby sprostać wyzwaniom, które wciąż istnieją w tych obszarach; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że demokracja, poszanowanie praw człowieka i praworządność są podstawowymi wartościami stanowiącymi fundament UE; mając na uwadze, że trwałe reformy i ich realizacja są niezbędne, aby sprostać wyzwaniom, które wciąż istnieją w tych obszarach;

| D. | mając na uwadze, że od czasu rozpoczęcia negocjacji z Serbią otwarto 22 rozdziały negocjacyjne, z których dwa zostały tymczasowo zamknięte; mając na uwadze, że postępy dotyczące poszczególnych rozdziałów negocjacyjnych były w ostatnich latach raczej powolne; mając na uwadze, że Serbia otworzyła w grudniu 2021 r. klaster czwarty „Zielona agenda i zrównoważona konektywność”; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że od czasu rozpoczęcia negocjacji z Serbią otwarto 22 rozdziały negocjacyjne, z których dwa zostały tymczasowo zamknięte; mając na uwadze, że postępy dotyczące poszczególnych rozdziałów negocjacyjnych były w ostatnich latach raczej powolne; mając na uwadze, że Serbia otworzyła w grudniu 2021 r. klaster czwarty „Zielona agenda i zrównoważona konektywność”;

| E. | mając na uwadze, że w rankingu organizacji Freedom House Serbia jest nadal krajem częściowo wolnym oraz że w ciągu ostatnich 10 lat wyniki tego kraju w dziedzinie demokracji uległy jednemu z największych spadków na świecie; mając na uwadze, że sytuacja pod względem wolności prasy w Serbii jest niepokojąca, a w 2021 r. kraj ten zajął 93. miejsce na 180 krajów w rankingu wolności prasy opracowanym przez organizację Reporterzy bez Granic; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że w rankingu organizacji Freedom House Serbia jest nadal krajem częściowo wolnym oraz że w ciągu ostatnich 10 lat wyniki tego kraju w dziedzinie demokracji uległy jednemu z największych spadków na świecie; mając na uwadze, że sytuacja pod względem wolności prasy w Serbii jest niepokojąca, a w 2021 r. kraj ten zajął 93. miejsce na 180 krajów w rankingu wolności prasy opracowanym przez organizację Reporterzy bez Granic;

| F. | mając na uwadze, że zgodnie z raportem z czwartej rundy oceny GRECO, opublikowanym 30 marca 2022 r., Serbia wdrożyła w sposób zadowalający lub uwzględniła w sposób zadowalający osiem z trzynastu zaleceń GRECO; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że zgodnie z raportem z czwartej rundy oceny GRECO, opublikowanym 30 marca 2022 r., Serbia wdrożyła w sposób zadowalający lub uwzględniła w sposób zadowalający osiem z trzynastu zaleceń GRECO;

| G. | mając na uwadze, że postępy i zaangażowanie Serbii w negocjacje dotyczące otwartych kwestii w stosunkach z Kosowem pozostają ważnym punktem odniesienia dla przyszłych postępów w negocjacjach akcesyjnych z UE; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że postępy i zaangażowanie Serbii w negocjacje dotyczące otwartych kwestii w stosunkach z Kosowem pozostają ważnym punktem odniesienia dla przyszłych postępów w negocjacjach akcesyjnych z UE;

| H. | mając na uwadze, że Serbia musi respektować pełną integralność i suwerenność wszystkich krajów z nią sąsiadujących oraz musi powstrzymywać się od wpływania na ich wewnętrzne sprawy polityczne; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że Serbia musi respektować pełną integralność i suwerenność wszystkich krajów z nią sąsiadujących oraz musi powstrzymywać się od wpływania na ich wewnętrzne sprawy polityczne;

| I. | mając na uwadze, że Serbia nie zastosowała się do ponawianych apeli o zharmonizowanie swojej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa z polityką UE oraz nie nałożyła sankcji na Rosję w następstwie rosyjskiej inwazji na Ukrainę; mając na uwadze, że pozycja Serbii w stosunkach międzynarodowych stanowi przeszkodę do przystąpienia do UE; mając na uwadze, że poziom dostosowania Serbii do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE (WPZiB) jest niski; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że Serbia nie zastosowała się do ponawianych apeli o zharmonizowanie swojej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa z polityką UE oraz nie nałożyła sankcji na Rosję w następstwie rosyjskiej inwazji na Ukrainę; mając na uwadze, że pozycja Serbii w stosunkach międzynarodowych stanowi przeszkodę do przystąpienia do UE; mając na uwadze, że poziom dostosowania Serbii do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE (WPZiB) jest niski;

| J. | mając na uwadze, że na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ Serbia głosowała za przyjęciem rezolucji potępiających rosyjską agresję na Ukrainę, a jednocześnie zdecydowanie opowiadała się za respektowaniem integralności terytorialnej i suwerenności Ukrainy zgodnie z prawem międzynarodowym; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ Serbia głosowała za przyjęciem rezolucji potępiających rosyjską agresję na Ukrainę, a jednocześnie zdecydowanie opowiadała się za respektowaniem integralności terytorialnej i suwerenności Ukrainy zgodnie z prawem międzynarodowym;

| K. | mając na uwadze, że UE jest największym dostawcą pomocy finansowej dla Serbii w ramach IPA; mając na uwadze, że Serbia skorzystała z pomocy UE w ramach IPA II i od 2014 r. otrzymała łącznie 1 539 mld EUR; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że UE jest największym dostawcą pomocy finansowej dla Serbii w ramach IPA; mając na uwadze, że Serbia skorzystała z pomocy UE w ramach IPA II i od 2014 r. otrzymała łącznie 1 539 mld EUR;

| L. | mając na uwadze, że UE jest największym inwestorem i partnerem handlowym Serbii, a także podmiotem o najsilniejszych równorzędnych stosunkach gospodarczych z tym krajem, odpowiadającym w 2020 r. za 65 % łącznego wywozu i 59 % łącznego przywozu; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że UE jest największym inwestorem i partnerem handlowym Serbii, a także podmiotem o najsilniejszych równorzędnych stosunkach gospodarczych z tym krajem, odpowiadającym w 2020 r. za 65 % łącznego wywozu i 59 % łącznego przywozu;

| M. | mając na uwadze, że UE uruchomiła 3,3 mld EUR, aby natychmiast zaradzić kryzysowi zdrowotnemu i złagodzić gospodarcze i społeczne skutki pandemii COVID-19; mając na uwadze, że Komisja przyjęła pakiet w wysokości 70 mln EUR w ramach IPA II, aby pomóc w finansowaniu dostępu krajów Bałkanów Zachodnich do szczepionek przeciwko COVID-19 zamawianych przez państwa członkowskie UE; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że UE uruchomiła 3,3 mld EUR, aby natychmiast zaradzić kryzysowi zdrowotnemu i złagodzić gospodarcze i społeczne skutki pandemii COVID-19; mając na uwadze, że Komisja przyjęła pakiet w wysokości 70 mln EUR w ramach IPA II, aby pomóc w finansowaniu dostępu krajów Bałkanów Zachodnich do szczepionek przeciwko COVID-19 zamawianych przez państwa członkowskie UE;

| N. | mając na uwadze, że pomoc w ramach IPA III opiera się na rygorystycznych warunkach i że w instrumencie tym przewidziano modulację i zawieszenie pomocy w przypadku regresu w dziedzinie demokracji, praw człowieka i praworządności; mając na uwadze, że UE przekazała łącznie 2,79 mld EUR w latach 2007–2020 w ramach poprzednich programów IPA; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że pomoc w ramach IPA III opiera się na rygorystycznych warunkach i że w instrumencie tym przewidziano modulację i zawieszenie pomocy w przypadku regresu w dziedzinie demokracji, praw człowieka i praworządności; mając na uwadze, że UE przekazała łącznie 2,79 mld EUR w latach 2007–2020 w ramach poprzednich programów IPA;

| O. | mając na uwadze, że sytuacja kobiet w Serbii jest źródłem poważnych obaw, ponieważ połowa kobiet doświadcza przemocy w różnych formach i ponad 300 kobiet straciło życie w ostatnich latach w wyniku przemocy motywowanej płcią; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że sytuacja kobiet w Serbii jest źródłem poważnych obaw, ponieważ połowa kobiet doświadcza przemocy w różnych formach i ponad 300 kobiet straciło życie w ostatnich latach w wyniku przemocy motywowanej płcią;

| P. | mając na uwadze, że Serbia ratyfikowała wszystkie podstawowe konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że Serbia ratyfikowała wszystkie podstawowe konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy;

Zaangażowanie w przystąpienie do UE

| 1. | wyraża poparcie dla przyszłego członkostwa Serbii w UE i przypomina, że wiarygodna perspektywa rozszerzenia wymaga woli politycznej, trwałych starań i nieodwracalnych reform we wszystkich dziedzinach, w szczególności związanych z praworządnością, a także niezachwianego przywiązania do europejskich standardów i wartości; wzywa władze serbskie do rzeczywistego podjęcia niezbędnych reform i przywrócenia tego kraju na właściwą drogę ku integracji z UE, a tym samym do zrealizowania europejskich aspiracji Serbii; |
| --- | --- |

1.

| 2. | podkreśla, że postęp w procesie przystąpienia jest zorientowany na wyniki i reformy oraz opiera się na dalszym dostosowaniu w obszarach praworządności, dobrych rządów, praw podstawowych i poszanowania europejskich praw i wartości; podkreśla więzy, jakie istnieją między narodami Unii Europejskiej i narodem Serbii; |
| --- | --- |

2.

| 3. | z zadowoleniem przyjmuje otwarcie klastra czwartego w grudniu 2021 r.; przypomina, że o tempie negocjacji akcesyjnych będą decydować postępy w rozdziałach dotyczących praworządności i praw podstawowych, a także postępy na drodze do pełnego dostosowania do unijnej polityki zagranicznej, bezpieczeństwa i obrony, w tym do sankcji wobec Rosji, oraz postępy w normalizacji stosunków Serbii z Kosowem; |
| --- | --- |

3.

| 4. | odnotowuje wstępne wnioski międzynarodowej misji obserwacji wyborów OBWE/ODIHR zawarte w oświadczeniu Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka, zgodnie z którymi w wyborach parlamentarnych 3 kwietnia 2022 r. dostępne były zróżnicowane opcje polityczne, lecz szereg niedociągnięć skutkował nierównymi warunkami działania, co faworyzowało rządzących; w związku z tym zwraca uwagę na rolę wspieranych przez państwo kampanii dezinformacyjnych mających na celu zmianę poglądów na temat wyborów; wzywa władze serbskie, aby w pełni wdrożyły zalecenia ODIHR na długo przed terminem kolejnych wyborów; podkreśla, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego posiadające wiedzę fachową na temat przeprowadzania wyborów powinny pozostać zaangażowane w ten proces; |
| --- | --- |

4.

| 5. | z zadowoleniem przyjmuje większą frekwencję wyborczą podczas wyborów 3 kwietnia 2022 r. oraz powrót do bardziej pluralistycznego Zgromadzenia Narodowego, w którym są teraz obecne liczne partie reprezentujące mniejszości narodowe; ubolewa nad wysoce spolaryzowanym środowiskiem politycznym kampanii, charakteryzującym się brakiem równych warunków działania, ograniczonym pluralizmem mediów i powszechnym naciskiem na wyborców; ubolewa, że przez cały czas trwania kampanii problemem pozostawało nadużywanie stanowisk publicznych przez członków partii rządzącej; |
| --- | --- |

5.

| 6. | potępia ataki na członków opozycji, dziennikarzy, członków organizacji społeczeństwa obywatelskiego i członków różnych misji monitorowania wyborów, a także inne incydenty, które podważyły uczciwość procesu wyborczego; potępia brutalny atak na jednego z liderów opozycji Pavle Grbovića i apeluje do władz o pociągnięcie sprawców do odpowiedzialności; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wyraża zaniepokojenie brakiem bardziej aktywnej roli Komisji Wyborczej Republiki Serbii i Miejskiej Komisji Wyborczej w Belgradzie w procesie ustalania i podawania wyników wyborów; wyraża zaniepokojenie, że wstępne wyniki wyborów lokalnych w Belgradzie opublikowano dopiero po ponad dwóch tygodniach; ubolewa, że trzy miesiące po wyborach parlamentarnych z 3 kwietnia 2022 r. wciąż nie podano ostatecznych wyników i nie zwołano Zgromadzenia Narodowego; zauważa, że może to doprowadzić do osłabienia wiary obywateli w niezależność administracji wyborczej; wyraża ubolewanie z powodu niejasnego komunikatu państwowej komisji wyborczej dotyczącego wstępnych wyników wyborów po zamknięciu lokali wyborczych; podkreśla, że liczne przypadki wielokrotnego głosowania w niektórych indywidualnych lokalach wyborczych wskazują na niewystarczające ramy prawne i organizacyjne całego procesu wyborczego, co osłabia legitymację wyborów i budzi wątpliwości co do ich wyników; |
| --- | --- |

7.

| 8. | ubolewa, że przed tym cyklem wyborczym nie rozwiązano problemów z dokładnością jednolitego spisu wyborców, co pozostawiło pole do nadużyć; |
| --- | --- |

8.

| 9. | wzywa nową większość do respektowania poprzednio podjętych decyzji politycznych w sprawie procesu przystąpienia do UE oraz do szybszego dostosowania się Serbii do europejskiej polityki i europejskich wartości; apeluje o taki podział stanowisk parlamentarnych, który będzie odzwierciedlać pluralizm polityczny w Zgromadzeniu Narodowym; zauważa, że w ostatnim dziesięcioleciu wszystkie serbskie parlamenty, z wyjątkiem jednego, rozwiązano przedterminowo oraz że kolejne niepotrzebne przedterminowe wybory nie przyczynią się do stabilności politycznej; podkreśla swoją gotowość do dalszej pracy ze Zgromadzeniem Narodowym i jego kołami parlamentarnymi w formacie dialogu wielostronnego, ze zwróceniem uwagi na konieczność podejmowania jasnych decyzji politycznych co do kierunku strategicznego Serbii; |
| --- | --- |

9.

| 10. | głęboko ubolewa, że Serbia nadal nie dostosowała się do unijnych sankcji wprowadzonych w następstwie rosyjskiej inwazji na Ukrainę; podkreśla, że Serbia jest jednym z bardzo niewielu krajów europejskich, które nie wprowadzają wraz z UE sankcji przeciwko Rosji; apeluje do nowo wybranych władz, by niezwłocznie okazały jednoznaczne zaangażowanie w realizację unijnych wartości, standardów i zasad oraz pilnie dostosowały się do decyzji i stanowisk UE w polityce zagranicznej i bezpieczeństwa, w tym by bezzwłocznie i w pełni dostosowały się do środków ograniczających przeciwko Rosji i Białorusi, obejmujących m.in. sankcje wobec osób, grup i podmiotów; |
| --- | --- |

10.

| 11. | odnotowuje poparcie Serbii dla integralności terytorialnej i suwerenności Ukrainy oraz jej głos w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ potępiający rosyjską inwazję, a także jej głos za wykluczeniem Rosji z Rady Praw Człowieka ONZ oddany w głosowaniu przeprowadzonym 7 kwietnia 2022 r.; odnotowuje, że jednocześnie przedstawiciele Serbii nie głosowali za wykluczeniem Rosji z Rady Europy; |
| --- | --- |

11.

| 12. | ponownie podkreśla, że ważne jest dostosowanie się Serbii do WPZiB, która musi stopniowo stawać się integralną częścią polityki zagranicznej Serbii jako warunek procesu akcesyjnego; wyraża zaniepokojenie niskim wskaźnikiem dostosowania Serbii, który jest najniższy w regionie; ubolewa z powodu zdarzających się oświadczeń przywódców politycznych, którzy kwestionują orientację polityki zagranicznej Serbii; podkreśla jednak, że impuls nadany przez mandat nowego rządu, który powołano w Serbii po wyborach 3 kwietnia 2022 r., jest okazją, by Serbia dokonała znaczących postępów w kierunku członkostwa w Unii Europejskiej; apeluje do sił politycznych w Serbii o zawieszenie współpracy z autorytarnymi partiami politycznymi w Rosji; |
| --- | --- |

12.

| 13. | zaleca, by kolejne rozdziały negocjacyjne zostały otwarte dopiero wtedy, gdy Serbia podejmie niezbędne działania w tym zakresie, w tym w obszarze praworządności; |
| --- | --- |

13.

| 14. | wzywa Serbię do ponownej oceny współpracy gospodarczej z Rosją i ubolewa nad utrzymaniem lotów między Belgradem a Moskwą w czasie, gdy przestrzeń powietrzna UE jest zamknięta dla lotów do i z Rosji; |
| --- | --- |

14.

| 15. | zauważa, że między rokiem 2015 a 2021 wydatki wojskowe Serbii wzrosły o 70 %, głównie ze względu na zakupy z Białorusi, Rosji i Chin; wyraża zaniepokojenie bliską współpracą Serbii z Federacją Rosyjską w sprawach wojskowych; wzywa Serbię do ponownego rozważenia stosunków z Rosją w dziedzinie polityki obrony oraz do zakończenia wszelkiej współpracy wojskowej z Rosją, obejmującej m.in. „regionalne centrum humanitarne” w Niszu; wyraża również zaniepokojenie rosnącą współpracą Serbii z Chinami, w tym instalacją w Belgradzie zakupionego od Chin systemu masowego nadzoru, niedawną dostawą systemu rakietowego ziemia–powietrze, zakupem chińskiej broni i chińskiego sprzętu wojskowego oraz wspólnymi ćwiczeniami z chińskimi siłami bezpieczeństwa na terytorium Serbii; |
| --- | --- |

15.

| 16. | wyraża zaniepokojenie w związku z zarzutami dotyczącymi podsłuchiwania przez władze Serbii członków rosyjskiej opozycji w Belgradzie oraz rzekomego przekazywania przez nie tak pozyskanych materiałów rosyjskim służbom bezpieczeństwa; podkreśla, że wszelka współpraca przyczyniająca się do rozwoju autorytarnych i antydemokratycznych praktyk w Rosji lub Serbii byłaby szkodliwa dla przyszłych stosunków między UE a Serbią; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wyraża ponadto zaniepokojenie z powodu powołania przez rządy Serbii i Rosji grupy roboczej ds. walki z „kolorowymi rewolucjami”, której cel i zadania pozostają niejasne; |
| --- | --- |

17.

| 18. | z zadowoleniem przyjmuje środki służące poprawie warunków wyborczych i przestrzeni mediów przed wyborami w kwietniu 2022 r., będące wynikiem dialogu wielostronnego wspieranego przez Parlament Europejski; odnotowuje postępy we wdrażaniu uzgodnionych środków i apeluje o dalsze wzmacnianie pluralizmu mediów i równego dostępu do przestrzeni medialnej; ubolewa, że wiele środków wdrożono z opóźnieniami i bez udziału wszystkich istotnych podmiotów; ubolewa, że nie przyjęto ambitniejszych środków, które mogły doprowadzić do bardziej znaczącej poprawy warunków wyborczych; |
| --- | --- |

18.

| 19. | z zadowoleniem odnotowuje decyzję opozycji nieparlamentarnej o uczestnictwie w wyborach w kwietniu 2022 r.; powtarza, że jedynym sposobem zagwarantowania reprezentacji politycznej jest angażowanie się w procesy polityczne i wyborcze; zachęca wszystkie podmioty polityczne do dalszego uczestnictwa w tych procesach i do współpracy na rzecz dalszej poprawy warunków wyborczych i wdrażania przepisów wyborczych; zachęca wszystkie podmioty polityczne do działania zgodnie z zasadami przejrzystości, rozliczalności i inkluzywności; wzywa nowo wybrane Zgromadzenie Narodowe, by wykorzystało obecną dynamikę i rozpoczęło wdrażanie w pełni rozwiniętego nadzoru legislacyjnego nad pracami rządu; |
| --- | --- |

19.

| 20. | ponownie wyraża poparcie dla działań europejskich fundacji politycznych na rzecz wzmocnienia procesów demokratycznych w Serbii i wykształcenia nowego pokolenia przywódców politycznych; |
| --- | --- |

20.

| 21. | wyraża zaniepokojenie z powodu bardzo ograniczonej widoczności procesów integracji europejskiej w Serbii; ponownie apeluje do Serbii, Komisji, Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) i państw członkowskich UE, by prowadziły bardziej aktywną i skuteczniejszą strategię informacyjną na temat korzyści płynących z rozszerzenia UE oraz wsparcia udzielanego za pośrednictwem funduszy UE, a także by eksponowały pozytywne przykłady krajów sąsiadujących z Serbią, które są już państwami członkowskimi UE; |
| --- | --- |

21.

| 22. | wyraża zaniepokojenie faktem, że poparcie społeczne dla członkostwa w UE w Serbii jest znacznie niższe niż w pozostałych częściach regionu oraz że według najnowszych sondaży większość obywateli Serbii jest przeciwna przystąpieniu do Unii Europejskiej; wzywa serbskich przywódców politycznych, by aktywniej i jednoznacznie informowali w debacie publicznej o swoim przywiązaniu do wartości UE oraz by przedstawiali obywatelom Serbii poza głównymi miastami wymierne korzyści z przystąpienia do UE; ponownie wyraża zaniepokojenie rolą mediów publicznych w rozpowszechnianiu antyunijnej retoryki; zachęca nowe Zgromadzenie Narodowe do wspierania wizji europejskiej przyszłości Serbii, między innymi za pośrednictwem własnej komunikacji strategicznej; ponownie podkreśla swoją gotowość do udziału w działaniach komunikacyjnych wraz z serbskimi parlamentarzystami w celu zbliżenia UE i Serbii; wzywa niektórych urzędników państwowych, aby zaprzestali wspierania antyunijnych kampanii dezinformacyjnych; |
| --- | --- |

22.

| 23. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że członkostwo w UE nadal jest strategicznym celem Serbii, ubolewa jednak, że nie odnotowano postępów w wielu obszarach programu reform Serbii, a nawet nastąpił regres w kwestiach zasadniczych dla przystąpienia do UE; |
| --- | --- |

23.

| 24. | zauważa, że przyjęcie nowej metodyki akcesyjnej nie doprowadziło do istotnego przyspieszenia procesu przystąpienia Serbii do UE, i apeluje o jej pełne wdrożenie; wzywa unijnego komisarza ds. sąsiedztwa i rozszerzenia, by aktywniej angażował się w proces akcesyjny Serbii, w szczególności w obszarach podstawowych wolności, demokracji i praworządności oraz walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną; wyraża zaniepokojenie publicznymi zarzutami, że unijny komisarz ds. sąsiedztwa i rozszerzenia bagatelizuje niektóre kwestie związane z praworządnością w krajach przystępujących, i zachęca Komisję do podjęcia odpowiednich działań w odpowiedzi na wnioski Parlamentu w tej sprawie; |
| --- | --- |

24.

| 25. | ubolewa, że proces integracji europejskiej w Serbii nie jest wystarczająco przejrzysty, gdyż od lat nie publikuje się ważnych dokumentów, takich jak sprawozdania z wdrożenia krajowego programu przyjęcia unijnego dorobku; |
| --- | --- |

25.

| 26. | podkreśla, że UE jest największym partnerem handlowym Serbii, co wzmacnia wzajemne stosunki oparte na zaufaniu i perspektywie członkostwa, i w związku z tym wyraża ubolewanie, że rząd serbski czasami kładł większy nacisk na więzi z Chinami i Rosją niż na więzi z UE; |
| --- | --- |

26.

| 27. | odnotowuje inicjatywę prezydencji francuskiej w Radzie UE dotyczącą zorganizowania konferencji UE–Bałkany Zachodnie, i wyraża nadzieję, że zostanie ona wykorzystana do ożywienia procesu rozszerzenia i otwarcia krajom Bałkanów Zachodnich jasnej perspektywy przystąpienia; oczekuje na prezydencję czeską w Radzie UE i liczy na to, że prezydencja ta będzie wspierać politykę rozszerzenia UE; z zadowoleniem przyjmuje wkład Serbii w Konferencję w sprawie przyszłości Europy w postaci 52 zaleceń; |
| --- | --- |

27.

Demokracja i praworządność

| 28. | apeluje do nowo wybranej większości, by koncentrowała się na reagowaniu na niedociągnięcia strukturalne oraz osiąganiu konkretnych i wymiernych wyników w dziedzinie praworządności, praw podstawowych, wolności wypowiedzi, wolności mediów, zwalczania korupcji i dezinformacji oraz funkcjonowania demokratycznych instytucji i administracji publicznej; wyraża zaniepokojenie, że w kilku przypadkach brak nadzoru nad władzą wykonawczą oraz brak konstruktywnych konsultacji społecznych wpłynął na jakość ustawodawstwa i doprowadził do zakłóceń w podziale kompetencji; apeluje do Serbii o pełne wdrożenie podziału władzy, zgodnie z jej własną konstytucją i standardami demokratycznymi; podkreśla, że ustanowienie mechanizmów kontroli i równowagi jest warunkiem wstępnym zapobiegania nadmiernej koncentracji władzy politycznej, i przypomina, że niezależne media są podstawą zdrowej debaty demokratycznej; |
| --- | --- |

28.

| 29. | z zadowoleniem przyjmuje ostatnie zmiany konstytucji wprowadzone w następstwie referendum ze stycznia 2022 r., które mają służyć zwiększeniu niezależności systemu sądownictwa; podkreśla, że należy kontynuować proces reform mających zwiększyć niezależność sądownictwa, w szczególności poprzez zmiany legislacyjne umożliwiające skuteczne wdrożenie tych poprawek do konstytucji, zgodnie z najlepszymi praktykami europejskimi i zaleceniami Komisji Weneckiej oraz w przejrzysty i inkluzywny sposób; wyraża ubolewanie z powodu ciągłych nacisków na sądownictwo i potępia publiczne zaprzeczanie międzynarodowym wyrokom za zbrodnie wojenne; apeluje do nowo wybranej większości o priorytetowe potraktowanie kwestii wzmocnienia gwarancji niezależności i wydajności sądownictwa; podkreśla, że niezbędne jest zastosowanie dodatkowych środków, aby w pełni zagwarantować niezależność sądownictwa zgodnie z najnowszymi zmianami w konstytucji; |
| --- | --- |

29.

| 30. | podkreśla korzyści płynące z procesu decentralizacji i apeluje o zwiększenie kompetencji Autonomicznej Prowincji Wojwodina; przypomina, że zgodnie z serbską konstytucją ustawa o finansowaniu Autonomicznej Prowincji Wojwodina powinna była zostać przyjęta do końca 2008 r., i zachęca przyszły rząd do bezzwłocznego przedłożenia tej sprawy Zgromadzeniu Narodowemu; |
| --- | --- |

30.

| 31. | dostrzega pewne usprawnienia w pracy Zgromadzenia Narodowego, w szczególności ograniczenie stosowania trybu pilnego i przyjęcie nowego kodeksu postępowania dla członków Zgromadzenia Narodowego, opracowanego we współpracy z GRECO; wyraża jednak zaniepokojenie konfrontacyjnym językiem, jaki jest nadal stosowany podczas debat parlamentarnych, w tym przez urzędników państwowych, wobec przeciwników politycznych, społeczeństwa obywatelskiego, mediów i przedstawicieli innych instytucji wyrażających odmienne poglądy polityczne; apeluje do nowego Zgromadzenia Narodowego, by nie tolerowało takich praktyk oraz by skutecznie egzekwowało kodeks postępowania; ma nadzieję, że nie powrócą już negatywne praktyki, które charakteryzowały poprzednie Zgromadzenia Narodowe, w tym nadużywanie pilnego trybu ustawodawczego i stosowanie obstrukcji, oraz zachęca rząd do bardziej regularnego udziału w sesjach Zgromadzenia Narodowego; |
| --- | --- |

31.

| 32. | ubolewa, że pracę Zgromadzenia Narodowego utrudniał brak prawdziwej debaty politycznej między większością a partiami opozycyjnymi; podkreśla, że ważne jest międzypartyjne porozumienie w sprawie reform związanych z UE dla zapewnienia postępów kraju na ścieżce integracji z UE; jest zaniepokojony, że Zgromadzenie Narodowe nie pełni roli nadzorczej, a program ustawodawczy jest dyktowany wyłącznie przez władzę wykonawczą; apeluje do nowego przywództwa parlamentarnego i kół parlamentarnych, aby skupiły się na konstruktywnych debatach w Zgromadzeniu Narodowym z korzyścią dla obywateli; |
| --- | --- |

32.

| 33. | wyraża zadowolenie, że partie i koalicje mniejszościowe w nowym serbskim Zgromadzeniu Narodowym będą miały łącznie 13 przedstawicieli reprezentujących wspólnoty narodowe Bośniaków, Węgrów i Chorwatów; wyraża zaniepokojenie, że Romowie nie będą mieli własnych przedstawicieli w Zgromadzeniu Narodowym; |
| --- | --- |

33.

| 34. | apeluje do serbskiego Zgromadzenia Narodowego o zapewnienie, aby niezależne organy regulacyjne były w stanie skutecznie sprawować rolę nadzorczą, przez wspieranie i monitorowanie wdrażania ustaleń i zaleceń tych organów; |
| --- | --- |

34.

| 35. | ponownie wyraża zaniepokojenie ograniczonymi postępami w walce z korupcją i przestępczością zorganizowaną oraz kilkoma głośnymi skandalami korupcyjnymi wskazującymi na prawdopodobne powiązania między urzędnikami państwowymi a przestępczością zorganizowaną; wzywa Serbię do wzmożenia starań na rzecz skutecznego rozwiązania tych problemów; apeluje do władz, aby powstrzymały się od komentowania trwających dochodzeń oraz procesów sądowych i wywierania w ten sposób presji na sądy; |
| --- | --- |

35.

| 36. | z zadowoleniem odnotowuje drugi wstępny raport zgodności GRECO z czwartej rundy oceny dotyczącej Serbii, który odnosi się do zapobiegania korupcji wśród członków Zgromadzenia Narodowego, sędziów i prokuratorów i w którym stwierdza się, że Serbia wdrożyła w sposób zadowalający lub uwzględniła w sposób zadowalający osiem z trzynastu zaleceń zawartych w raporcie z czwartej rundy oceny; apeluje o wdrażanie pozostałych zaleceń; odnotowuje przyjęcie nowej ustawy o zapobieganiu korupcji, niedawno zmienionej zgodnie z zaleceniami GRECO; |
| --- | --- |

36.

| 37. | wzywa Serbię do przedstawienia przekonujących rezultatów, w tym przekonujących wyników w prowadzeniu skutecznych dochodzeń w obszarze walki z korupcją, zwłaszcza w przypadkach będących przedmiotem dużego zainteresowania społecznego, oraz do poprawy wyników w zakresie prowadzenia dochodzeń w sprawach dotyczących korupcji na wysokim szczeblu, które powinny obejmować zajęcie i konfiskatę mienia pochodzącego z działalności przestępczej; zauważa z zaniepokojeniem, że w sprawach dotyczących przedsiębiorstw Krušik i Telekom Srbija nie są dostępne żadne informacje na temat formalnych dochodzeń; zauważa, że sprawa dotycząca przedsiębiorstwa Jovanjica jest rozpatrywana w dwóch oddzielnych aktach oskarżenia oraz że media śledcze, w szczególności tzw. dokumenty Pandory, wydobyły na światło dzienne nowe przypadki korupcji na wysokim szczeblu; |
| --- | --- |

37.

| 38. | ponawia wezwanie o sprawiedliwość w odniesieniu do bezprawnego wyburzania własności prywatnej w dzielnicy Savamala w Belgradzie; odnotowuje zarzuty skazanego policjanta, który został zmuszony do wzięcia na siebie wyłącznej odpowiedzialności za całą sprawę; ponownie wyraża zaniepokojenie, że sprawa ta może ulec przedawnieniu w ciągu najbliższych kilku lat; wzywa władze do pełnego zbadania sprawy i ścigania wszystkich osób odpowiedzialnych; |
| --- | --- |

38.

| 39. | wzywa władze do przeprowadzenia śledztw i wniesienia oskarżeń przeciwko podejrzanym o wszelkie rzekome powiązania z grupą przestępczą Belivuk; wyraża zaniepokojenie ostatnimi zarzutami, że podczas pobytu w więzieniu w Serbii Darko Saric kierował międzynarodową organizacją przestępczą; |
| --- | --- |

39.

| 40. | podkreśla, że IPA III przewiduje modulację lub nawet zawieszenie wypłaty środków w przypadku znacznego regresu lub trwałego braku postępów w obszarze kwestii podstawowych, w tym walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną, a także wolności mediów; apeluje w tym kontekście do UE i krajów Bałkanów Zachodnich o ustanowienie ram owocnej współpracy między Prokuraturą Europejską (EPPO) a krajami Bałkanów Zachodnich, tak aby umożliwić EPPO skuteczne wykonywanie jej kompetencji w zakresie funduszy IPA III w krajach Bałkanów Zachodnich; |
| --- | --- |

40.

| 41. | z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie zmian w ustawie o swobodnym dostępie do informacji o znaczeniu publicznym w reakcji na apele o poprawę przejrzystości kształtowania polityki publicznej, co umożliwia obywatelom uzyskiwanie informacji o znaczeniu publicznym bez zbędnych przeszkód, oraz apeluje o szybkie wdrożenie tych zmian; |
| --- | --- |

41.

| 42. | odnotowuje, że przyjęto strategię rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, ale ubolewa, że nie opracowano planu działania do tej strategii; zachęca Komisję i ESDZ, aby nadal ściśle współpracowały ze społeczeństwem obywatelskim i mediami w Serbii oraz aby wspierały ich działalność; przypomina, że silne i niezależne społeczeństwo obywatelskie jest niezbędnym elementem każdej demokracji; wzywa władze Serbii do włączenia społeczeństwa obywatelskiego w proces kształtowania polityki i podejmowania decyzji, do powstrzymania się od odrzucania wszelkiej krytyki ze strony społeczeństwa obywatelskiego jako ingerencji z zewnątrz oraz do tworzenia klimatu sprzyjającego pracy wszystkich organizacji społeczeństwa obywatelskiego, tak aby mogły one działać bez obaw przed zastraszaniem czy nawet kryminalizacją; |
| --- | --- |

42.

| 43. | apeluje do Komisji o wdrożenie zaleceń ze sprawozdania specjalnego Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 01/2022 w celu zapewnienia skutecznego wpływu pomocy finansowej UE na praworządność na Bałkanach Zachodnich, w szczególności przez opracowanie wytycznych dotyczących stosowania przepisów w sprawie IPA III odnoszących się do modulacji i ściślejszej kontroli parlamentarnej nad funduszami; apeluje do Komisji o ściślejsze powiązanie finansowania z postępami w obszarze praworządności, o większe wsparcie dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego i niezależnych mediów oraz o poprawę sprawozdawczości z projektów i ich monitorowania, o co niejednokrotnie apelował Parlament Europejski; apeluje w związku z tym o zapewnienie lepszej koordynacji programów dotyczących praworządności wspieranych przez darczyńców międzynarodowych; |
| --- | --- |

43.

| 44. | ubolewa, że niektóre części archiwów państwowych byłej Jugosławii pozostają niedostępne; ponawia swój apel do władz o ułatwienie dostępu do tych archiwów, zwłaszcza do archiwów byłych jugosłowiańskich tajnych służb (UDBA) i służby kontrwywiadowczej Jugosłowiańskiej Armii Ludowej (KOS), aby umożliwić gruntowne zbadanie zbrodni z czasów komunistycznych i zajęcie się nimi oraz ułatwić proces pojednania, a także apeluje o zwrócenie tych archiwów odpowiednim rządom państw sukcesorów, jeśli tego zażądają; |
| --- | --- |

44.

| 45. | wzywa Serbię do przestrzegania zobowiązań i pełnej współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Karnym dla Byłej Jugosławii (MTKJ) i Międzynarodowym Mechanizmem Rezydualnym dla Trybunałów Karnych oraz do wykonania wszystkich ich decyzji; |
| --- | --- |

45.

Prawa podstawowe i prawa człowieka

| 46. | potępia ograniczenia wolności i niezależności mediów oraz nienależyte wykorzystywanie mediów przez rządzącą większość w celu uzyskania nieuczciwej przewagi politycznej, atakowania przeciwników politycznych oraz szerzenia dezinformacji; podkreśla negatywny wpływ tych ograniczeń na procesy demokratyczne w kraju; zauważa, że konkurencja w sektorze mediów zwiększa pluralizm mediów; |
| --- | --- |

46.

| 47. | z zadowoleniem przyjmuje starania rządu o wdrożenie strategii medialnej, ale jednocześnie wyraża ubolewanie z powodu praktyk, które wskazują, że władze celowo opóźniają jej realizację; zauważa, że należy podjąć dodatkowe kroki w celu dalszego zwiększenia wolności mediów i wzywa władze serbskie do podjęcia natychmiastowych działań w celu zagwarantowania wolności wypowiedzi, niezależności mediów i pluralizmu mediów; |
| --- | --- |

47.

| 48. | odnotowuje, że nadużywanie środków publicznych w celu przejmowania własności mediów uznaje się za jeden z głównych mechanizmów przejmowania mediów w Serbii; przypomina, że informacje na temat własności mediów powinny być podawane do publicznej wiadomości, i apeluje o większą przejrzystość własności i finansowania mediów, a także o stworzenie środowiska umożliwiającego niezależnym i śledczym mediom dostęp do finansowania i bezpieczną działalność; apeluje o zwiększenie przejrzystości publicznego finansowania mediów; |
| --- | --- |

48.

| 49. | zauważa, że kilka niedawnych wyborów członków Rady Regulacyjnej ds. Mediów Elektronicznych (REM), a także członków zarządu Serbskiego Radia i Telewizji w czerwcu 2021 r. uznano za kontrowersyjne; z niepokojem zauważa, że w niektórych publicznych ocenach proces decyzyjny w REM jest politycznie stronniczy; odnotowuje nowy przetarg otwarty na krajowe częstotliwości telewizyjne i koncesje oraz podkreśla znaczenie uczciwego i przejrzystego procesu; nadal wyraża zaniepokojenie kwestiami związanymi z koncentracją mediów w sprawie Telekom Srbija; podkreśla, że ważna jest poprawa funkcjonowania i niezależności REM zgodnie z zaleceniami z dialogu wielostronnego w celu wzmocnienia pluralizmu mediów i wdrożenia strategii medialnej; |
| --- | --- |

49.

| 50. | zwraca uwagę na nieproporcjonalne eksponowanie państw trzecich przez Serbię oraz na to, że niektóre media są głównym źródłem antyunijnej i prorosyjskiej narracji w Serbii; |
| --- | --- |

50.

| 51. | ubolewa nad występującymi nadal atakami fizycznymi, zastraszaniem, mową nienawiści i obelgami na tle politycznym w stosunku do dziennikarzy i społeczeństwa obywatelskiego, w tym ze strony posłów i przedstawicieli rządu; apeluje do władz o przeprowadzenie dochodzeń w sprawie wszystkich takich ataków, odpowiednie ukaranie sprawców i zwiększenie bezpieczeństwa dziennikarzy oraz obrońców praw człowieka; wyraża zaniepokojenie w związku z ciągłym dyskredytowaniem i atakowaniem obrońców praw człowieka, dziennikarzy śledczych, mediów i organizacji społeczeństwa obywatelskiego krytycznych wobec polityki prowadzonej przez rząd; apeluje do Serbii, aby wzmocniła instytucje stojące na straży praw człowieka, zagwarantowała ich niezależność, przydzieliła im niezbędne zasoby finansowe i ludzkie oraz zadbała o terminowe wdrażanie ich zaleceń; |
| --- | --- |

51.

| 52. | apeluje do władz serbskich, aby zagwarantowały pełną niezależność finansową i operacyjną Agencji Regulacyjnej ds. Komunikacji Elektronicznej i Usług Pocztowych (RATEL) oraz REM, zgodnie z dorobkiem UE; apeluje o dalsze postępy we wdrażaniu planu działania opartego na strategii medialnej, bez opóźnień oraz w sposób przejrzysty i włączający; |
| --- | --- |

52.

| 53. | apeluje o ogólne poszanowanie prawa podstawowego, jakim jest prawo do pokojowego zgromadzania się, oraz zwraca się do funkcjonariuszy organów ścigania, aby powstrzymywali się od użycia nadmiernej siły; potępia przemoc grup ekstremistów i chuliganów podczas pokojowych protestów, takich jak protesty z listopada 2021 r. przeciwko muralowi przedstawiającemu Ratko Mladića w Belgradzie oraz protesty ekologiczne, które miały miejsce w grudniu 2021 r. w Šabacu i w Belgradzie; jest zaniepokojony doniesieniami, że policja nie pełniła swojej funkcji ochronnej podczas tych protestów ekologicznych; wzywa rząd do dopilnowania, aby murale gloryfikujące skazanych zbrodniarzy wojennych zostały usunięte, oraz do przeprowadzenia skutecznego dochodzenia w sprawie ataków na protestujących, w tym w sprawie wszelkich zaangażowanych w nie funkcjonariuszy publicznych; apeluje o pełne dochodzenie w sprawie wszelkich powiązań między chuliganami a policją; wyraża ubolewanie, że wielu obywatelom postawiono zarzuty wykroczenia; apeluje o zniesienie tych nieproporcjonalnych ograniczeń prawa do pokojowego zgromadzania się; |
| --- | --- |

53.

| 54. | z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie nowej ustawy o równouprawnieniu płci oraz zmian w ustawie o zakazie dyskryminacji oraz apeluje do rządu, aby dopilnował bezzwłocznego wdrożenia tych przepisów; powtarza, że koordynacja, efektywna struktura instytucjonalna i współpraca ze społeczeństwem obywatelskim są niezbędne do poprawy sytuacji pod względem praw człowieka oraz swobód politycznych kobiet i słabszych grup społecznych; wzywa Serbię do poprawy sytuacji pod względem równouprawnienia płci i praw kobiet, w tym przez priorytetowe potraktowanie uwzględniania aspektu płci i zacieśnienie współpracy ze społeczeństwem obywatelskim, a zwłaszcza z organizacjami kobiecymi; |
| --- | --- |

54.

| 55. | wyraża zadowolenie z przyjęcia nowej strategii dotyczącej przemocy wobec kobiet oraz przemocy domowej; podkreśla jednak, że potrzebne są wdrożenie i ulepszenia, oraz apeluje o przyjęcie spójnego podejścia politycznego do wdrażania konwencji stambulskiej, opartego na ustalaniu priorytetów i przydzielaniu wystarczających środków na zapobieganie przemocy ze względu na płeć, ochronę ofiar przestępstw i ściganie sprawców; |
| --- | --- |

55.

| 56. | ubolewa, że w poprzedniej kadencji Zgromadzenie Narodowe nie przyjęło ustawy o związkach homoseksualnych przygotowanej przez Ministerstwo Praw Człowieka i Mniejszości oraz Dialogu Społecznego; wzywa nowe i bardziej pluralistyczne Zgromadzenie Narodowe, aby przyjęło tę ustawę; |
| --- | --- |

56.

| 57. | wzywa władze serbskie do wzmożenia starań o niedyskryminacyjne traktowanie mniejszości etnicznych, religijnych i seksualnych oraz innych słabszych grup społecznych, a także do dalszej realizacji pozytywnego programu w tej dziedzinie, w pełnej zgodności z zasadami i przepisami UE; wzywa władze, by aktywnie zajmowały się prowadzeniem śledztw dotyczących przestępstw z nienawiści oraz wydawaniem wyroków skazujących w związku z nimi; potępia nienawiść etniczną propagowaną przez niektórych przedstawicieli rządu i polityków; |
| --- | --- |

57.

| 58. | wzywa Serbię do zagwarantowania grupom mniejszości równych szans, zwłaszcza w edukacji oraz pod względem używania języków mniejszości, dostępu do mediów i usług religijnych w językach mniejszości, odpowiedniej reprezentacji w życiu politycznym i kulturalnym, w mediach publicznych, administracji i sądownictwie, do stworzenia pozytywnej atmosfery dla edukacji w językach mniejszości oraz do zwiększenia druku podręczników w językach mniejszości; wzywa Serbię do ochrony i promowania dziedzictwa kulturowego, języków i tradycji mniejszości narodowych; wzywa Serbię do podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu dopilnowania, aby skład organów wszystkich szczebli władzy odzwierciedlał skład narodowościowy ludności w ich jednostkach administracyjnych; |
| --- | --- |

58.

| 59. | potępia manipulowanie rozdrobnieniem grup mniejszościowych i wyraża zaniepokojenie niechęcią władz serbskich do konsekwentnego i pełnego wdrażania międzyrządowego porozumienia w sprawie ochrony mniejszości; zauważa, że aktywne wdrażanie ustawodawstwa antydyskryminacyjnego wymaga dalszych działań; |
| --- | --- |

59.

| 60. | z zadowoleniem odnotowuje zobowiązanie władz serbskich do wsparcia organizacji parady EuroPride w Belgradzie, która będzie stanowić moment o zasadniczym znaczeniu dla społeczności LGBTI+ w Serbii i w regionie; apeluje do rządu i do policji o zapewnienie bezproblemowego planowania i organizacji programu, a także bezpieczeństwa i dobrostanu uczestników; apeluje o zwiększenie środków przeciwko nękaniu, nawoływaniu do nienawiści i przestępstwom z nienawiści wobec osób LGBTI+; |
| --- | --- |

60.

| 61. | ponownie potępia rzekome stosowanie pracy przymusowej i naruszanie praw człowieka oraz handel ludźmi w odniesieniu do 500 obywateli wietnamskich pracujących na budowie chińskiej fabryki Linglong w Serbii; zauważa, że podjęto wstępne kroki i przeprowadzono inspekcje, oraz wzywa władze Serbii do zbadania tej sprawy i zagwarantowania przestrzegania praw pracowniczych obywateli i mieszkańców; wzywa Serbię do lepszego dostosowania przepisów do prawa pracy UE oraz do przestrzegania odpowiednich konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy, które ratyfikowała; podkreśla, że serbskie przepisy prawa pracy i ochrony środowiska powinny mieć również zastosowanie do chińskich przedsiębiorstw działających w tym kraju; |
| --- | --- |

61.

| 62. | ubolewa nad deportacją obywatela Bahrajnu do kraju pochodzenia pomimo orzeczonego przez Europejski Trybunał Praw Człowieka środka tymczasowego, zgodnie z którym jego ekstradycję należało odroczyć; przypomina, że Serbia ma obowiązek przestrzegania praw podstawowych wszystkich osób znajdujących się na jej terytorium; apeluje do władz serbskich o respektowanie zobowiązań międzynarodowych i o pełne egzekwowanie i wdrożenie wszystkich orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka; |
| --- | --- |

62.

| 63. | zauważa, że ważna jest współpraca z UE w zwalczaniu handlu ludźmi i przemytu migrantów tzw. szlakiem bałkańskim; z zadowoleniem przyjmuje współpracę Serbii w dziedzinie zarządzania migracją z jej sąsiadami i państwami członkowskimi UE i podkreśla potrzebę pełnego poszanowania praw człowieka oraz międzynarodowych standardów i zasad; |
| --- | --- |

63.

| 64. | jest głęboko zaniepokojony szerzeniem dezinformacji na temat rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie, w tym przez media bliskie rządowi; wzywa władze Serbii do podjęcia zdecydowanych działań w celu zwalczania dezinformacji i dementowania najczęściej rozpowszechnianych fałszywych informacji; apeluje do Serbii i Komisji o wzmocnienie infrastruktury służącej zwalczaniu dezinformacji, rosyjskiej propagandy i innych zagrożeń hybrydowych oraz o wspieranie opartych na dowodach reakcji na krótko- i długoterminowe zagrożenia dezinformacyjne na Bałkanach Zachodnich; podkreśla, że wszyscy przywódcy polityczni są odpowiedzialni za powstrzymanie wrogiej dezinformacji na temat rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie; zauważa, że tolerancyjna postawa wobec szkodliwych wpływów zewnętrznych może mieć poważne negatywne konsekwencje dla perspektyw Serbii na przystąpienie do UE; |
| --- | --- |

64.

| 65. | jest szczególnie zaniepokojony przekazami dezinformacyjnymi pochodzącymi z Kremla i rozpowszechnianymi za pośrednictwem Sputnik Serbia i innych podmiotów krajowych; apeluje do władz serbskich, aby przyłączyły się do sankcji unijnych oraz aby podjęły kroki w celu uniemożliwienia stacjom Russia Today i Sputnik Serbia rozpowszechniania nieprawdziwych informacji i dezinformacji; wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że głównymi źródłami dezinformacji są finansowane lub wspierane przez rząd tabloidy oraz niektóre kanały telewizyjne o zasięgu ogólnokrajowym; wyraża ubolewanie, że od początku niesprowokowanej inwazji Rosji na Ukrainę nadawca publiczny używa języka rosyjskiej propagandy, takiego jak „specjalna operacja wojskowa”; |
| --- | --- |

65.

| 66. | jest wysoce zaniepokojony, że kraje Bałkanów Zachodnich chcące przystąpić do UE są celem ostrych ataków w formie wpływów zagranicznych i kampanii dezinformacyjnych ze strony Rosji i Chin; wyraża zaniepokojenie, że Serbia i Węgry pomagają Rosji i Chinom w realizacji ich celów geopolitycznych; wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ), aby przyjęła bardziej aktywne podejście i koncentrowała się na budowaniu wiarygodności UE w regionie oraz na szerszym monitorowaniu przez grupę zadaniową ESDZ ds. komunikacji strategicznej (StratCom), aby skupić się na transgranicznych zagrożeniach dezinformacyjnych pochodzących z państw Bałkanów Zachodnich i krajów sąsiadujących z nimi; |
| --- | --- |

66.

| 67. | podkreśla, że ważny jest dialog z serbskim społeczeństwem obywatelskim i sektorem prywatnym w celu koordynacji działań wymierzonych przeciwko dezinformacji zarówno w Serbii, jak i w regionie; w tym kontekście zauważa, że Serbia odniosłaby korzyści z dalszego zaangażowania w prace grup ekspertów Agencji Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA); |
| --- | --- |

67.

| 68. | docenia pracę działającej przy ESDZ grupy zadaniowej StratCom Western Balkans, której zadaniem jest zapewnienie skoordynowanej i spójnej komunikacji ze strony UE, budowanie odporności oraz przeciwdziałanie dezinformacji i manipulowaniu informacjami godzącemu w UE; apeluje o aktywniejszą komunikację strategiczną i zwiększenie liczby personelu, włącznie z możliwością ustanowienia regionalnego punktu komunikacji strategicznej zlokalizowanego na Bałkanach Zachodnich; |
| --- | --- |

68.

Pojednanie i stosunki dobrosąsiedzkie

| 69. | z zadowoleniem przyjmuje udział Serbii w mechanizmach współpracy regionalnej i zachęca ją do większych starań w celu poprawy stosunków dwustronnych z innymi krajami objętymi procesem rozszerzenia i sąsiadującymi z nią państwami członkowskimi UE; pochwala jej decyzję o dokonaniu darowizny ok. 600 tys. szczepionek przeciwko COVID-19 dla regionu, w tym Macedonii Północnej, Czarnogóry oraz Bośni i Hercegowiny; zachęca ją do podejmowania działań na wszystkich szczeblach w celu promowania pojednania i poprawy stosunków dobrosąsiedzkich, wdrażania umów dwustronnych i rozwiązywania nierozstrzygniętych kwestii dwustronnych z sąsiadami, w szczególności dotyczących wytyczenia granic, sukcesji, zwrotu dóbr kultury i otwarcia archiwów wojskowych; |
| --- | --- |

69.

| 70. | podkreśla zobowiązanie Serbii do współpracy z krajami sąsiadującymi w celu rozwiązania problemu osób zaginionych i zaznacza, że pojednanie z krajami sąsiadującymi jest warunkiem wstępnym normalizacji stosunków w regionie; wyraża zaniepokojenie przyjęciem ustawy o dziedzictwie kulturowym; apeluje o pełne poszanowanie dziedzictwa kulturowego i propagowanie współpracy kulturalnej oraz przypomina o znaczeniu ochrony języków mniejszości narodowych w Serbii zgodnie z prawem i umowami dwustronnymi z krajami sąsiadującymi; |
| --- | --- |

70.

| 71. | z zadowoleniem przyjmuje apele władz serbskich o powrót Serbów bośniackich do pracy w instytucjach Bośni i Hercegowiny; |
| --- | --- |

71.

| 72. | potwierdza swoje bezwarunkowe poparcie dla wspieranego przez UE dialogu między Belgradem a Prisztiną i wyraża uznanie dla pracy specjalnego przedstawiciela Unii Europejskiej ds. dialogu między Belgradem a Prisztiną Miroslava Lajčáka; ponownie podkreśla, że ważne jest konstruktywne dążenie władz Serbii i Kosowa do osiągnięcia kompleksowego i prawnie wiążącego porozumienia w sprawie normalizacji stosunków opartego na wzajemnym uznawaniu, ponieważ porozumienie to ma zasadnicze znaczenie dla postępów obu krajów na ścieżce integracji z UE oraz przyczyni się do stabilności i dobrobytu w regionie; apeluje o przestrzeganie i pełne wdrożenie, w dobrej wierze i w odpowiednim czasie, wszystkich wcześniejszych porozumień między Belgradem a Prisztiną, w tym porozumienia o stowarzyszeniu/wspólnocie gmin z większością serbską; |
| --- | --- |

72.

| 73. | wzywa ESDZ do ustanowienia mechanizmu monitorowania i weryfikacji wdrożenia wszystkich dotychczas wypracowanych porozumień oraz do okresowego składania Parlamentowi Europejskiemu sprawozdań na temat bieżącej sytuacji; wzywa podmioty UE do wspierania władz lokalnych podczas prac nad ustanowieniem stowarzyszenia/wspólnoty gmin z większością serbską w ramach wzajemnego porozumienia; |
| --- | --- |

73.

| 74. | apeluje o dalsze aktywne i konstruktywne zaangażowanie w dialog prowadzony przez UE; wzywa rządy Serbii i Kosowa do powstrzymania się od wszelkich działań, które mogłyby podważyć zaufanie między stronami i zagrozić konstruktywnej kontynuacji dialogu; ponawia swój apel o poprawę jakości dialogu przez zaangażowanie kobiet, w tym w zespole negocjacyjnym, zwiększenie przejrzystości dla społeczeństwa i znaczące zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego; |
| --- | --- |

74.

| 75. | wzywa władze Serbii i Kosowa do promowania kontaktów międzyludzkich między społecznościami lokalnymi w celu pogłębienia dialogu, w tym również na szczeblu pozarządowym; wyraża uznanie dla inicjatyw kulturalnych i młodzieżowych, takich jak coroczny transgraniczny festiwal sztuki „Mirëdita, Dobar Dan!”, które promują współpracę między Albańczykami i Serbami w Kosowie; |
| --- | --- |

75.

| 76. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Serbia i Kosowo przyjęły plan wdrażania umów energetycznych, co stanowi ważny krok naprzód w ramach dialogu wspieranego przez UE z myślą o osiągnięciu konkretnych wyników z korzyścią dla wszystkich obywateli; apeluje zarówno do Serbii, jak i Kosowa, o wzmożenie starań i przedstawienie rozwiązań w kwestii osób zaginionych i dochodzenia sprawiedliwości za zbrodnie wojenne popełnione podczas wojen jugosłowiańskich w latach 90. XX w.; wzywa rząd do zajęcia się tymi kwestiami również w drodze dialogu między Belgradem a Prisztiną oraz do nawiązania współpracy między Serbią a Kosowem; |
| --- | --- |

76.

| 77. | ubolewa nad decyzją rządu Kosowa o odrzuceniu wniosku międzynarodowych mediatorów przewidującego możliwość zebrania głosów uprawnionych wyborców, by mogli zagłosować na terytorium Kosowa w referendum w sprawie konstytucji 16 stycznia 2022 r. i w wyborach serbskich 3 kwietnia 2022 r., zgodnie z wcześniej stosowaną praktyką; |
| --- | --- |

77.

| 78. | ubolewa nad działaniami destabilizacyjnymi, do których doszło na granicy w północnej części Kosowa we wrześniu 2021 r., oraz apeluje do Belgradu i Prisztiny o rozwiązywanie wszystkich problemów w drodze dialogu; ubolewa, że nie osiągnięto porozumienia w grupie roboczej, której zadaniem było znalezienie rozwiązania dotyczącego samochodowych tablic rejestracyjnych; wzywa obie strony, aby jak najszybciej znalazły trwałe rozwiązanie sprzyjające normalizacji stosunków gospodarczych i politycznych w drodze dialogu ułatwianego przez UE; wyraża ubolewanie z powodu kilku przypadków, w których nie wpuszczono urzędników na terytorium Kosowa lub Serbii; wzywa obie strony do traktowania wszystkich wizyt w sposób korzystny dla procesu normalizacji; |
| --- | --- |

78.

| 79. | zwraca uwagę na skargi etnicznych Albańczyków z doliny Preševa, którym odmówiono prawa do głosowania i których najwyraźniej wykreślono z ewidencji ludności w miejscu zamieszkania, co oznaczało pozbawienie ich praw podstawowych i politycznych przez władze serbskie; jest głęboko zaniepokojony zarzutami i badaniami wskazującymi na to, że władze serbskie w sposób systematyczny i dyskryminujący nadużywają przepisów ustawy o miejscu pobytu obywateli, a także stosowaniem praktyki uznawania adresów zamieszkania obywateli albańskich mieszkających w południowej Serbii za „nieaktywne”; apeluje o przeprowadzenie niezależnych i gruntownych dochodzeń w sprawie tych zarzutów oraz wzywa władze serbskie do zaprzestania wszelkich dyskryminacyjnych praktyk i ataków; |
| --- | --- |

79.

| 80. | z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie krajowej strategii ścigania zbrodni wojennych na okres 2021–2026 oraz niedawne rozpoczęcie pracy przez poszczególne organy i mechanizmy sprawozdawcze związane z ich pracą; podkreśla, że ważna jest przejrzysta i inkluzywna realizacja tej strategii; apeluje do władz Serbii o zdecydowane przeciwdziałanie gloryfikacji skazanych zbrodniarzy wojennych i zaprzestanie powodujących podziały wypowiedzi i działań, które podważają integralność państw w sąsiedztwie oraz zagrażają stabilności i pojednaniu w regionie; apeluje do władz serbskich o wykazanie prawdziwego zaangażowania w prowadzenie dochodzeń i wnoszenie do sądu spraw dotyczących zbrodni wojennych; powtarza, że w Europie nie ma miejsca na negowanie ludobójstwa; |
| --- | --- |

80.

| 81. | podkreśla, że ważna jest współpraca regionalna dotycząca zbrodni wojennych i osób zaginionych; wzywa władze serbskie do potępienia wszelkich form mowy nienawiści, kampanii zastraszania oraz publicznego aprobowania i negowania ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości i zbrodni wojennych; ubolewa nad faktem, że niektóre władze serbskie i niektórzy serbscy politycy nadal zaprzeczają ludobójstwu w Srebrenicy; wzywa władze serbskie, aby zagwarantowały kontynuację procesów w sprawie zbrodni wojennych, w tym na szczeblu lokalnym, oraz by zapewniły sprawiedliwość ofiarom przez uznanie i respektowanie wyroków sądów w sprawie zbrodni wojennych, walkę z bezkarnością sprawców zbrodni z czasów wojny, prowadzenie śledztw w przypadkach zaginięć, badanie miejsc pochówków oraz wspieranie krajowych prokuratorów w stawianiu sprawców przed wymiarem sprawiedliwości; |
| --- | --- |

81.

| 82. | potępia rosnącą obecność skazanych zbrodniarzy wojennych, takich jak Veselin Šljivančanin, Dragoljub Ojdanić i Nikola Šainović, w przestrzeni medialnej, którą wykorzystują oni do szerzenia nienawiści i nietolerancji wobec mniejszości narodowych w Serbii; |
| --- | --- |

82.

| 83. | wzywa UE i jej sojuszników do aktywniejszych działań dotyczących pojednania; z zadowoleniem przyjmuje odnowione zaangażowanie sojuszników UE, w szczególności wyznaczenie przez USA, Zjednoczone Królestwo i Niemcy specjalnych wysłanników na Bałkany Zachodnie; apeluje o ich ścisłą współpracę i koordynację z wysłannikiem UE z myślą o silniejszym oddziaływaniu oraz o zapewnianiu spójnych porad i wsparcia; |
| --- | --- |

83.

| 84. | ponownie wyraża poparcie dla inicjatywy w sprawie utworzenia komisji regionalnej ds. ustalenia faktów dotyczących zbrodni wojennych i innych poważnych przypadków łamania praw człowieka popełnionych w byłej Jugosławii (RECOM); |
| --- | --- |

84.

| 85. | z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie wprowadzania strefy wolnej od opłat roamingowych na całym terytorium Bałkanów Zachodnich od 1 lipca 2021 r., co poprawi łączność i przyniesie konkretne i wymierne korzyści obywatelom i przedsiębiorstwom w regionie; z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie deklaracji z Brda podpisanej przez urzędników UE i przywódców państw Bałkanów Zachodnich, w której uznano znaczenie tego osiągnięcia; apeluje do Rady i Komisji o współpracę z władzami państw Bałkanów Zachodnich w celu zniesienia opłat roamingowych między Bałkanami Zachodnimi a Unią Europejską; |
| --- | --- |

85.

| 86. | wzywa władze serbskie, aby jednoznacznie poparły utworzenie wspólnego rynku regionalnego w ramach procesu berlińskiego jako kroku milowego na drodze do przystąpienia do UE; podkreśla, że wszystkie programy regionalnej współpracy gospodarczej na Bałkanach Zachodnich powinny mieć charakter integracyjny i być akceptowalne dla wszystkich sześciu krajów, ustanawiać współpracę na równych zasadach między wszystkimi sześcioma krajami, a jednocześnie wzmacniać dalsze dostosowanie do standardów i dorobku prawnego UE; |
| --- | --- |

86.

Reformy społeczno-gospodarcze

| 87. | z zadowoleniem przyjmuje postępy w funkcjonowaniu gospodarki rynkowej, mimo że państwo zachowuje w niej silną pozycję, oraz fakt, że skutecznie złagodzono skutki kryzysu związanego z COVID-19 dla gospodarki, m.in. przez podejmowane w odpowiednim momencie środki wsparcia fiskalnego i pieniężnego; apeluje jednak do władz serbskich, aby udzieliły ukierunkowanego wsparcia w związku z pandemią tym gospodarstwom domowym i przedsiębiorstwom, które znajdują się w trudnej sytuacji; zauważa, że UE nadal udziela Serbii zasadniczego wsparcia na odbudowę społeczno-gospodarczą i na bezpośrednie potrzeby medyczne, w tym dodatkowego wsparcia w wysokości 10 mln EUR; |
| --- | --- |

87.

| 88. | odnotowuje z zaniepokojeniem, że nie zbadano żadnego z zarzutów przedstawionych w poprzednim raporcie dziennikarzy śledczych w sprawie manipulacji statystykami dotyczącymi zachorowań na COVID-19, których dopuszczał się rząd ze względów politycznych; podkreśla, że zaufanie i przejrzystość mają szczególne znaczenie dla walki rządu z pandemią COVID-19 i w związku z tym wzywa rząd serbski do udostępnienia obywatelom wszystkich istotnych statystyk; |
| --- | --- |

88.

| 89. | zauważa, że pomimo poprawy problemy strukturalne oraz wyzwania demograficzne i migracyjne nadal mają negatywny wpływ na sytuację na rynku pracy; apeluje do Serbii o poprawę pozycji kobiet na rynku pracy oraz o dalsze dostosowywanie kształcenia i szkolenia do potrzeb rynku pracy, w szczególności w obszarze kształcenia i szkolenia zawodowego oraz w związku z transformacją ekologiczną i cyfrową; |
| --- | --- |

89.

| 90. | wyraża głębokie zaniepokojenie sytuacją społeczno-gospodarczą w kilku okręgach w południowej Serbii; apeluje do rządu serbskiego o zbadanie wszystkich zarzutów dotyczących wykorzystywania instrumentów pomocy społecznej do wywierania presji na wyborców, zwłaszcza należących do słabszych grup społecznych i do mniejszości romskiej; wzywa rząd Serbii, aby zareagował na wyzwania związane z ubóstwem i bezrobociem w tych i innych częściach kraju oraz by zapewnił wystarczające środki finansowe i instytucjonalne na realizację polityki społecznej i polityki zatrudnienia; |
| --- | --- |

90.

| 91. | wzywa Serbię, aby zwiększyła swoje zdolności do dostarczania danych statystycznych oraz przeprowadzenia spisu ludności, zgodnie z najwyższymi standardami międzynarodowymi i przy udziale niezależnych obserwatorów; |
| --- | --- |

91.

| 92. | wyraża głębokie zaniepokojenie wyludnieniem i ciągłą emigracją kapitału ludzkiego Serbii; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy rządu Serbii i jego innowacyjne podejścia do przeciwdziałania tym tendencjom, w tym zmianom demograficznym, poprzez współpracę z organizacjami międzynarodowymi w ramach szeregu ukierunkowanych strategii politycznych w różnych sektorach w celu przeciwdziałania zagrożeniom demograficznym, gdyż postępujący spadek liczby ludności pozostaje kluczowym wyzwaniem dla rozwoju gospodarczego; apeluje do nowego rządu, aby zwracał większą uwagę na politykę młodzieżową; zwraca uwagę, że należy podjąć dodatkowe działania na rzecz rozwoju społeczno-gospodarczego regionów przygranicznych, aby zapobiec ich wyludnianiu się; przypomina, że w tym celu można wykorzystać programy współpracy transgranicznej IPA III; |
| --- | --- |

92.

| 93. | z zadowoleniem przyjmuje wdrażanie programów wsparcia małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), w szczególności ograniczenia kosztów finansowania zewnętrznego dla MŚP; apeluje do Serbii, aby uporała się z pozostałymi niedociągnięciami, w tym niestabilnym otoczeniem biznesu i nieuczciwą konkurencją; z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie Serbii w proces integracji rynków regionalnych na Bałkanach Zachodnich, które – po dalszej integracji gospodarczej z jednolitym rynkiem UE – przyciągną potrzebne inwestycje i stworzą nowe możliwości dla obywateli i przedsiębiorców; |
| --- | --- |

93.

| 94. | ponownie wyraża zaniepokojenie rosnącym uzależnieniem Serbii od chińskich inwestycji oraz skalą pożyczek, które Serbia będzie musiała spłacić Chinom; wzywa władze serbskie do poprawy przejrzystości i wzmocnienia zgodności z wymogami prawnymi dotyczącymi ocen oddziaływania na środowisko w branżach powodujących duże zanieczyszczenie środowiska w przypadku chińskich, rosyjskich i innych inwestycji zagranicznych realizowanych przez kraje niedemokratyczne na podstawie dwustronnych umów o współpracy strategicznej; wyraża ubolewanie z powodu niedawnej dostawy chińskich systemów rakietowych do Serbii; |
| --- | --- |

94.

| 95. | podkreśla, że państwa Bałkanów Zachodnich muszą być kluczowym elementem unijnej inicjatywy Global Gateway i zapewniać przejrzystą i trwałą alternatywę inwestycyjną dla inwestycji i pożyczek z Chin i innych autorytarnych reżimów; |
| --- | --- |

95.

| 96. | odnotowuje wycofanie poprawek do ustawy o wywłaszczeniu i apeluje o szerszą debatę publiczną na ten temat; |
| --- | --- |

96.

| 97. | z zadowoleniem przyjmuje poprawę w zwalczaniu prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, apeluje jednak o poprawę wyników dochodzeń w przypadkach prania pieniędzy; zauważa, że infrastruktura i budownictwo to istotne źródła nielegalnych środków finansowych, i zachęca Serbię do ograniczenia do minimum ryzyka nielegalnych przepływów finansowych w sektorze budownictwa, a także do ograniczenia uchylania się od opodatkowania i korupcji w sektorze infrastruktury; apeluje do Serbii o dopilnowanie, aby w dobrej wierze wdrożono zalecenia Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy; |
| --- | --- |

97.

| 98. | wyraża zaniepokojenie brakiem postępów w sprawie „listy”, która stanowi nadużycie ram prawnych przez organy państwa w celu uderzenia w określone organizacje społeczeństwa obywatelskiego i media krytyczne wobec polityki rządu; przypomina wezwanie skierowane do Urzędu ds. Zapobiegania Praniu Pieniędzy w serbskim Ministerstwie Finansów o pełne zbadanie tych kwestii; |
| --- | --- |

98.

| 99. | przypomina o warunkowości finansowania na podstawie IPA III oraz Planu gospodarczo-inwestycyjnego dla Bałkanów Zachodnich; dostrzega znaczenie IPA III i tego planu we wspieraniu reform, transformacji ekologicznej, trwałej łączności, kapitału ludzkiego, konkurencyjności i wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, a także w zacieśnianiu współpracy regionalnej i transgranicznej; |
| --- | --- |

99.

Środowisko, energia i transport

| 100. | z zadowoleniem odnotowuje konkretne kroki podjęte w celu wycofania elektrowni węglowych; wyraża poważne zaniepokojenie, że pomimo obecnych wyzwań klimatycznych i środowiskowych Serbia nadal inwestuje w nową elektrownię węglową; apeluje do władz o przyjęcie zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu spójnego z celem końcowym Europejskiego Zielonego Ładu zakładającym zerowy poziom emisji do 2050 r. oraz Zielonym programem działań dla Bałkanów Zachodnich; |
| --- | --- |

100.

| 101. | wzywa władze krajowe do szybkiego wdrożenia ustawy o wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii oraz do szerszej debaty publicznej na temat transformacji energetycznej i trwającej budowy wielu małych elektrowni wodnych; |
| --- | --- |

101.

| 102. | apeluje do Serbii o większe starania na rzecz dywersyfikacji dostaw energii i ogólnego koszyka energetycznego, w szczególności zaś o zmniejszenie zależności od Rosji, a także o większe inwestycje i modernizację infrastruktury energetycznej, aby zrealizować niezbędną transformację od paliw kopalnych do odnawialnych źródeł energii; w związku z tym podkreśla, że ważna jest budowa połączenia międzysystemowego z Bułgarią; wzywa Komisję do zagwarantowania, aby środki z IPA przyczyniały się do tworzenia w Serbii gospodarki neutralnej dla klimatu, w pełnej zgodności z porozumieniem paryskim i unijnymi celami dekarbonizacji, oraz do zapewnienia niezbędnego wsparcia technicznego dla osiągnięcia tego celu; |
| --- | --- |

102.

| 103. | podkreśla, że brak efektywności w sektorze energetycznym ma zasadniczy wpływ na ogólną konkurencyjność gospodarczą Serbii, i wzywa ją do celowego dążenia do przejścia na zieloną gospodarkę o obiegu zamkniętym przez stopniowe odchodzenie od kopalnych źródeł energii i znaczne zwiększenie współczynnika recyklingu surowców i materiałów; |
| --- | --- |

103.

| 104. | z niepokojem zauważa stały brak zgodności z Traktatem o Wspólnocie Energetycznej i wynikające z tego naruszenie tego traktatu, dlatego wzywa Serbię, aby zastosowała się do zaleceń traktatu i dostosowała swoją działalność w sferze energetyki do trzeciego pakietu energetycznego i do polityki energetycznej UE; |
| --- | --- |

104.

| 105. | ponownie wyraża zaniepokojenie wysokim poziomem zanieczyszczenia powietrza i apeluje do władz o przyspieszenie wdrażania planów ochrony powietrza; ubolewa, że kilka miejsc w Serbii, zwłaszcza Belgrad, Smederevo, Bor oraz doliny rzek Kolubara i Tamnava, często znajduje się na liście najbardziej zanieczyszczonych obszarów na świecie pod względem jakości powietrza; wzywa władze do szybkiego podjęcia działań zmierzających do poprawy jakości powietrza, zwłaszcza w dużych miastach i na obszarach przemysłowych; podkreśla, że ważne jest znalezienie trwałych rozwiązań i ograniczenie stosowania węgla brunatnego i innych niskokalorycznych rodzajów węgla w produkcji energii, a także w ciepłownictwie; |
| --- | --- |

105.

| 106. | jest głęboko zaniepokojony finansowanymi przez Chiny projektami wytwarzania energii z węgla i ich wpływem na środowisko i jakość powietrza; odnotowuje, że trwa proces przyjmowania programu ochrony powietrza, i z zadowoleniem przyjmuje małe dotacje dla gmin na poprawę jakości powietrza i gospodarowania odpadami oraz finansowanie realizacji projektów mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza w Serbii; |
| --- | --- |

106.

| 107. | ponownie ubolewa z powodu braku działań w sprawie zanieczyszczenia rzeki Dragowisztica przez kopalnie działające w tym regionie oraz szkodliwego oddziaływania tego zanieczyszczenia na zdrowie miejscowej ludności i środowisko; |
| --- | --- |

107.

| 108. | podkreśla, że potrzebne są lepsze przepisy dotyczące gospodarowania odpadami oraz ich usprawnione wdrażanie i egzekwowanie, a także szybsze wprowadzenie i wdrożenie hierarchii postępowania z odpadami i gospodarki o obiegu zamkniętym; |
| --- | --- |

108.

| 109. | odnotowuje wycofanie zezwoleń na poszukiwanie w ramach przedsięwzięcia związanego z wydobyciem i przetwarzaniem litu w Serbii Zachodniej; wzywa władze serbskie do zachowania pełnej przejrzystości w tym procesie oraz do przeprowadzenia kompleksowej oceny oddziaływania przy wydawaniu zezwoleń, w tym m.in. konsultacji publicznych z zainteresowanymi społecznościami lokalnymi; |
| --- | --- |

109.

| 110. | wyraża głębokie zaniepokojenie poważnymi problemami związanymi z korupcją i praworządnością w dziedzinie ochrony środowiska oraz ogólnym brakiem przejrzystości i ocen oddziaływania na środowisko i społeczeństwo w przypadku projektów infrastrukturalnych; w związku z tym odnotowuje otwarcie klastra czwartego („Zielona agenda i zrównoważona konektywność”) w negocjacjach akcesyjnych z UE; apeluje o podjęcie działań w związku z uzasadnionymi obawami wyrażonymi w protestach ekologicznych oraz o zajęcie się nimi podczas negocjacji; |
| --- | --- |

110.

| 111. | apeluje o zwiększenie całkowitej powierzchni obszarów objętych ochroną w Serbii oraz o zagwarantowanie wdrożenia środków i odpowiedniego finansowania na ochronę przyrody; apeluje o konsekwentnie stosowanie ustawy o ochronie przyrody i ustawy o wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii z myślą o powstrzymaniu szkodliwych projektów na obszarach chronionych; |
| --- | --- |

111.

| 112. | z zadowoleniem odnosi się do przyjęcia programu gospodarowania odpadami i odnotowuje, że trwa publiczna prezentacja planu działania do tego programu na lata 2022–2024; zauważa, że uruchomiono system informacji ekologicznej, który umożliwia obywatelom zgłaszanie problemów dotyczących ochrony środowiska; |
| --- | --- |

112.

| 113. | apeluje o przegląd wszystkich dotychczas zbudowanych małych elektrowni wodnych w celu ustalenia, czy przy wydawaniu zezwoleń należycie stosowano się do przepisów i procedur; apeluje o bezzwłoczne podjęcie środków mających przywrócić rzeki do stanu, w jakim znajdowały się przed budową małych elektrowni wodnych we wszystkich przypadkach, w których ewidentnie naruszono przepisy, np. w przypadku Rakity; apeluje o eliminację obiektów zagrażających brzegom, jeziorom, ciekom wodnym i wodom gruntowym; podkreśla, że niezbędne jest nadzorowanie każdego projektu zagrażającego zasobom wodnym i umieszczenie go na liście projektów wymagających przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko; apeluje o ponowne rozważenie prywatyzacji Instytutu Gospodarki Wodnej im. Jaroslava Cerniego; |
| --- | --- |

113.

| 114. | z zadowoleniem odnotowuje postępy Serbii w reformie systemu kolejowego; zachęca Serbię do zadbania o to, by inwestycje w infrastrukturę transportową były zgodne z unijną strategią na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności oraz by przynosiły maksymalne korzyści serbskiej gospodarce; |
| --- | --- |

114.

o

o o

| 115. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącemu Rady Europejskiej, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz prezydentowi, rządowi i Zgromadzeniu Narodowemu Serbii. |
| --- | --- |

115.

---

(1)  Dz.U. L 278 z 18.10.2013, s. 16.

(2)  Dz.U. L 330 z 20.9.2021, s. 1.

(3)  Dz.U. L 111 z 8.4.2022, s. 1.

(4)  Dz.U. C 362 z 8.9.2021, s. 129.

(5)  Dz.U. C 494 z 8.12.2021, s. 172.

(6)  Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0506.

(7)  Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0511.

(8)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0064.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/118 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/118

---

P9_TA(2022)0285

Sprawozdanie za rok 2021 dotyczące Kosowa

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie sprawozdania Komisji za rok 2021 dotyczącego Kosowa (2021/2246(INI))

(2023/C 47/09)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Kosowem, z drugiej strony, który wszedł w życie 1 kwietnia 2016 r. (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Kosowem, z drugiej strony, który wszedł w życie 1 kwietnia 2016 r. (1),

| — | uwzględniając Umowę ramową między Unią Europejską a Kosowem dotyczącą ogólnych zasad uczestnictwa Kosowa w programach unijnych, która obowiązuje od 1 sierpnia 2017 r. (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Umowę ramową między Unią Europejską a Kosowem dotyczącą ogólnych zasad uczestnictwa Kosowa w programach unijnych, która obowiązuje od 1 sierpnia 2017 r. (2),

| — | uwzględniając konkluzje prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w Salonikach 19–20 czerwca 2003 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w Salonikach 19–20 czerwca 2003 r.,

| — | uwzględniając deklarację z Sofii przyjętą 17 maja 2018 r. podczas szczytu UE–Bałkany Zachodnie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację z Sofii przyjętą 17 maja 2018 r. podczas szczytu UE–Bałkany Zachodnie,

| — | uwzględniając deklarację z Zagrzebia przyjętą 6 maja 2020 r. podczas szczytu UE–Bałkany Zachodnie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację z Zagrzebia przyjętą 6 maja 2020 r. podczas szczytu UE–Bałkany Zachodnie,

| — | uwzględniając deklarację z Brda przyjętą 6 października 2021 r. podczas szczytu UE–Bałkany Zachodnie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację z Brda przyjętą 6 października 2021 r. podczas szczytu UE–Bałkany Zachodnie,

| — | uwzględniając proces berliński zapoczątkowany 28 sierpnia 2014 r. oraz ósmy szczyt procesu berlińskiego, który odbył się 5 lipca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając proces berliński zapoczątkowany 28 sierpnia 2014 r. oraz ósmy szczyt procesu berlińskiego, który odbył się 5 lipca 2021 r.,

| — | uwzględniając szczyt w Sofii, który odbył się 10 listopada 2020 r., deklarację przywódców Bałkanów Zachodnich w sprawie wspólnego rynku regionalnego z 9 listopada 2020 r. oraz deklarację z Sofii w sprawie Zielonego programu działań dla Bałkanów Zachodnich z 10 listopada 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając szczyt w Sofii, który odbył się 10 listopada 2020 r., deklarację przywódców Bałkanów Zachodnich w sprawie wspólnego rynku regionalnego z 9 listopada 2020 r. oraz deklarację z Sofii w sprawie Zielonego programu działań dla Bałkanów Zachodnich z 10 listopada 2020 r.,

| — | uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1244 z dnia 10 czerwca 1999 r., opinię doradczą Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS) z dnia 22 lipca 2010 r. w sprawie kwestii zgodności jednostronnej deklaracji niepodległości Kosowa z prawem międzynarodowym oraz rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 64/298 z dnia 9 września 2010 r., w której uznano treść opinii MTS i z zadowoleniem przyjęto gotowość UE do ułatwienia dialogu między Serbią a Kosowem, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1244 z dnia 10 czerwca 1999 r., opinię doradczą Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS) z dnia 22 lipca 2010 r. w sprawie kwestii zgodności jednostronnej deklaracji niepodległości Kosowa z prawem międzynarodowym oraz rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 64/298 z dnia 9 września 2010 r., w której uznano treść opinii MTS i z zadowoleniem przyjęto gotowość UE do ułatwienia dialogu między Serbią a Kosowem,

| — | uwzględniając pierwsze porozumienie w sprawie zasad dotyczących normalizacji stosunków między rządami Serbii i Kosowa z 19 kwietnia 2013 r., porozumienia z 25 sierpnia 2015 r. oraz bieżący dialog wspierany przez UE, który ma na celu normalizację stosunków, |
| --- | --- |

—

uwzględniając pierwsze porozumienie w sprawie zasad dotyczących normalizacji stosunków między rządami Serbii i Kosowa z 19 kwietnia 2013 r., porozumienia z 25 sierpnia 2015 r. oraz bieżący dialog wspierany przez UE, który ma na celu normalizację stosunków,

| — | uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2021/904 z dnia 3 czerwca 2021 r. w sprawie zmiany wspólnego działania 2008/124/WPZiB w sprawie misji Unii Europejskiej w zakresie praworządności w Kosowie (EULEX KOSOWO) (3), wydłużającą mandat misji do 14 czerwca 2023 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2021/904 z dnia 3 czerwca 2021 r. w sprawie zmiany wspólnego działania 2008/124/WPZiB w sprawie misji Unii Europejskiej w zakresie praworządności w Kosowie (EULEX KOSOWO) (3), wydłużającą mandat misji do 14 czerwca 2023 r.,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 5 lutego 2020 r. pt. „Usprawnienie procesu akcesyjnego – wiarygodna perspektywa członkostwa w UE dla państw regionu Bałkanów Zachodnich” (COM(2020)0057), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 5 lutego 2020 r. pt. „Usprawnienie procesu akcesyjnego – wiarygodna perspektywa członkostwa w UE dla państw regionu Bałkanów Zachodnich” (COM(2020)0057),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 6 października 2020 r. pt. „Plan gospodarczo-inwestycyjny dla Bałkanów Zachodnich” (COM(2020)0641) oraz dokument roboczy służb Komisji z dnia 6 października 2020 r. pt. „Wytyczne dotyczące realizacji Zielonego programu działań dla Bałkanów Zachodnich” (SWD(2020)0223), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 6 października 2020 r. pt. „Plan gospodarczo-inwestycyjny dla Bałkanów Zachodnich” (COM(2020)0641) oraz dokument roboczy służb Komisji z dnia 6 października 2020 r. pt. „Wytyczne dotyczące realizacji Zielonego programu działań dla Bałkanów Zachodnich” (SWD(2020)0223),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1529 z dnia 15 września 2021 r. ustanawiające Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III) (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1529 z dnia 15 września 2021 r. ustanawiające Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III) (4),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 19 października 2021 r. pt. „Komunikat w sprawie polityki rozszerzenia UE w 2021 r.” (COM(2021)0644), któremu towarzyszy dokument roboczy służb Komisji pt. „Sprawozdanie za rok 2021 dotyczące Kosowa” (SWD(2021)0292), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 19 października 2021 r. pt. „Komunikat w sprawie polityki rozszerzenia UE w 2021 r.” (COM(2021)0644), któremu towarzyszy dokument roboczy służb Komisji pt. „Sprawozdanie za rok 2021 dotyczące Kosowa” (SWD(2021)0292),

| — | uwzględniając przeprowadzoną przez Komisję ocenę programu reform gospodarczych Kosowa na lata 2021–2023 z dnia 22 kwietnia 2021 r. (SWD(2021)0093) i wspólne wnioski z dialogu gospodarczo-finansowego miedzy UE a Bałkanami Zachodnimi oraz Turcją, przyjęte przez Radę 12 lipca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając przeprowadzoną przez Komisję ocenę programu reform gospodarczych Kosowa na lata 2021–2023 z dnia 22 kwietnia 2021 r. (SWD(2021)0093) i wspólne wnioski z dialogu gospodarczo-finansowego miedzy UE a Bałkanami Zachodnimi oraz Turcją, przyjęte przez Radę 12 lipca 2021 r.,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 29 kwietnia 2020 r. pt. „Wsparcie dla regionu Bałkanów Zachodnich w zwalczaniu pandemii COVID-19 oraz ożywienie gospodarcze po pandemii” (COM(2020)0315), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 29 kwietnia 2020 r. pt. „Wsparcie dla regionu Bałkanów Zachodnich w zwalczaniu pandemii COVID-19 oraz ożywienie gospodarcze po pandemii” (COM(2020)0315),

| — | uwzględniając wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 539/2001 wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (Kosowo) (COM(2016)0277), oraz swoje stanowisko z 28 marca 2019 r. w sprawie wniosku Komisji (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 539/2001 wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (Kosowo) (COM(2016)0277), oraz swoje stanowisko z 28 marca 2019 r. w sprawie wniosku Komisji (5),

| — | uwzględniając sprawozdanie końcowe misji obserwacji wyborów z ramienia Unii Europejskiej w sprawie wyborów samorządowych, które odbyły się w 2021 r. w Kosowie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie końcowe misji obserwacji wyborów z ramienia Unii Europejskiej w sprawie wyborów samorządowych, które odbyły się w 2021 r. w Kosowie,

| — | uwzględniając czwarte posiedzenie Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia Unia Europejska–Kosowo, które odbyło się w Brukseli 7 grudnia 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając czwarte posiedzenie Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia Unia Europejska–Kosowo, które odbyło się w Brukseli 7 grudnia 2021 r.,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z dnia 14 grudnia 2021 r. w sprawie rozszerzenia oraz procesu stabilizacji i stowarzyszenia, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z dnia 14 grudnia 2021 r. w sprawie rozszerzenia oraz procesu stabilizacji i stowarzyszenia,

| — | uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z dnia 10 stycznia 2022 r. pt. „Wsparcie UE na rzecz praworządności na Bałkanach Zachodnich – pomimo poczynionych wysiłków wciąż występują zasadnicze problemy”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z dnia 10 stycznia 2022 r. pt. „Wsparcie UE na rzecz praworządności na Bałkanach Zachodnich – pomimo poczynionych wysiłków wciąż występują zasadnicze problemy”,

| — | uwzględniając swoje zalecenie z dnia 19 czerwca 2020 r. dla Rady, Komisji i wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie Bałkanów Zachodnich po szczycie w 2020 r. (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje zalecenie z dnia 19 czerwca 2020 r. dla Rady, Komisji i wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie Bałkanów Zachodnich po szczycie w 2020 r. (6),

| — | uwzględniając deklarację i zalecenia przyjęte na 7. i 8. posiedzeniu Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–Kosowo (SAPC), które odbyły się 4–5 listopada 2021 r. i 9–10 marca 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację i zalecenia przyjęte na 7. i 8. posiedzeniu Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia UE–Kosowo (SAPC), które odbyły się 4–5 listopada 2021 r. i 9–10 marca 2022 r.,

| — | uwzględniając wspólną deklarację z drugiego szczytu przewodniczących Parlamentu Europejskiego i parlamentów krajów Bałkanów Zachodnich, który został zwołany 28 czerwca 2021 r. przez przewodniczącego Parlamentu Europejskiego i w którym uczestniczyły organy kierownicze parlamentów krajów Bałkanów Zachodnich, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólną deklarację z drugiego szczytu przewodniczących Parlamentu Europejskiego i parlamentów krajów Bałkanów Zachodnich, który został zwołany 28 czerwca 2021 r. przez przewodniczącego Parlamentu Europejskiego i w którym uczestniczyły organy kierownicze parlamentów krajów Bałkanów Zachodnich,

| — | uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie tego kraju, |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie tego kraju,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 marca 2021 r. w sprawie sprawozdań Komisji dotyczących Kosowa za lata 2019–2020 (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 marca 2021 r. w sprawie sprawozdań Komisji dotyczących Kosowa za lata 2019–2020 (7),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie współpracy w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej na Bałkanach Zachodnich (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie współpracy w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej na Bałkanach Zachodnich (8),

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A9-0179/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A9-0179/2022),

| A. | mając na uwadze, że każdy kraj objęty procesem rozszerzenia jest oceniany na podstawie własnych osiągnięć oraz że o harmonogramie i postępie przystąpienia decyduje wdrożenie niezbędnych reform; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że każdy kraj objęty procesem rozszerzenia jest oceniany na podstawie własnych osiągnięć oraz że o harmonogramie i postępie przystąpienia decyduje wdrożenie niezbędnych reform;

| B. | mając na uwadze, że pięć państw członkowskich UE nie uznaje Kosowa za niepodległe państwo; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że pięć państw członkowskich UE nie uznaje Kosowa za niepodległe państwo;

| C. | mając na uwadze, że demokracja i praworządność są podstawowymi wartościami, na których opiera się UE; mając na uwadze, że do sprostania wyzwaniom, jakie nadal istnieją w tych obszarach, konieczne są głębokie i całościowe reformy; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że demokracja i praworządność są podstawowymi wartościami, na których opiera się UE; mając na uwadze, że do sprostania wyzwaniom, jakie nadal istnieją w tych obszarach, konieczne są głębokie i całościowe reformy;

| D. | mając na uwadze, że kompleksowe, prawnie wiążące porozumienie normalizacyjne między Serbią a Kosowem ma kluczowe znaczenie dla obu krajów, aby mogły one podążać ścieżką integracji z UE; mając na uwadze, że takie porozumienie znacznie przyczyniłoby się do zwiększenia ogólnej stabilności regionu; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że kompleksowe, prawnie wiążące porozumienie normalizacyjne między Serbią a Kosowem ma kluczowe znaczenie dla obu krajów, aby mogły one podążać ścieżką integracji z UE; mając na uwadze, że takie porozumienie znacznie przyczyniłoby się do zwiększenia ogólnej stabilności regionu;

| E. | mając na uwadze, że Kosowo nie uzyskało liberalizacji reżimu wizowego, mimo że od 2018 r. są spełnione wszystkie kryteria; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że Kosowo nie uzyskało liberalizacji reżimu wizowego, mimo że od 2018 r. są spełnione wszystkie kryteria;

| F. | mając na uwadze, że Kosowo poczyniło znaczne postępy w zwalczaniu korupcji i przestępczości zorganizowanej; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że Kosowo poczyniło znaczne postępy w zwalczaniu korupcji i przestępczości zorganizowanej;

| G. | mając na uwadze, że Unia Europejska jest największym partnerem handlowym Kosowa, odpowiadającym za 33 % całkowitego wywozu i 50 % całkowitego przywozu tego kraju w 2020 r.; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że Unia Europejska jest największym partnerem handlowym Kosowa, odpowiadającym za 33 % całkowitego wywozu i 50 % całkowitego przywozu tego kraju w 2020 r.;

| H. | mając na uwadze, że UE pozostaje głównym partnerem strategicznym Kosowa i wspiera dążenia Kosowa do integracji europejskiej, w szczególności poprzez IPA III, Plan gospodarczo-inwestycyjny dla Bałkanów Zachodnich i pomoc makrofinansową; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że UE pozostaje głównym partnerem strategicznym Kosowa i wspiera dążenia Kosowa do integracji europejskiej, w szczególności poprzez IPA III, Plan gospodarczo-inwestycyjny dla Bałkanów Zachodnich i pomoc makrofinansową;

| I. | mając na uwadze, że UE jest największym dostarczycielem pomocy finansowej dla Kosowa oraz że Kosowo korzysta z pomocy przedakcesyjnej w ramach IPA, przy czym w latach 2007–2020 otrzymało ono łącznie 1,21 mld EUR; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że UE jest największym dostarczycielem pomocy finansowej dla Kosowa oraz że Kosowo korzysta z pomocy przedakcesyjnej w ramach IPA, przy czym w latach 2007–2020 otrzymało ono łącznie 1,21 mld EUR;

| J. | mając na uwadze, że Komisja przyjęła pakiet w wysokości 70 mln EUR w ramach IPA II, aby pomóc w finansowaniu dostępu krajów Bałkanów Zachodnich do szczepionek przeciwko COVID-19 zamawianych przez państwa członkowskie UE; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że Komisja przyjęła pakiet w wysokości 70 mln EUR w ramach IPA II, aby pomóc w finansowaniu dostępu krajów Bałkanów Zachodnich do szczepionek przeciwko COVID-19 zamawianych przez państwa członkowskie UE;

| K. | mając na uwadze, że pomoc w ramach IPA III opiera się na rygorystycznych warunkach i że w instrumencie tym przewidziano modulację i zawieszenie pomocy w przypadku regresu w dziedzinie demokracji, praw człowieka i praworządności; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że pomoc w ramach IPA III opiera się na rygorystycznych warunkach i że w instrumencie tym przewidziano modulację i zawieszenie pomocy w przypadku regresu w dziedzinie demokracji, praw człowieka i praworządności;

Zaangażowanie w proces rozszerzenia

| 1. | z zadowoleniem przyjmuje stałe zobowiązanie Kosowa do przyspieszenia reform związanych z UE oraz powszechną zgodę partii politycznych i poparcie społeczne dla integracji europejskiej i przyjęcia tożsamości europejskiej; odnotowuje, że w wyniku wyborów powszechnych rząd uzyskał zdecydowaną większość w parlamencie Kosowa, i wzywa rząd do wykorzystania jego stabilnej większości do pilnego przyspieszenia niezbędnych reform; |
| --- | --- |

1.

| 2. | wzywa państwa członkowskie UE do priorytetowego potraktowania procesu rozszerzenia i do zapewnienia obiecanych korzyści po spełnieniu warunków oraz do lepszej wymiany informacji z obywatelami UE na temat rozszerzenia; |
| --- | --- |

2.

| 3. | z zadowoleniem przyjmuje większą stabilność polityczną i silne zaangażowanie rządu w konsekwentne dążenie do integracji europejskiej, czego dowodem jest przyjęcie planu działania w ramach europejskiego programu reform II oraz przyjęcie krajowego programu wdrażania układu o stabilizacji i stowarzyszeniu na lata 2022–2026; podkreśla, że niezbędne jest zwiększenie zdolności administracyjnych i stworzenie spójnej struktury koordynacyjnej w instytucjach w Kosowie, aby skutecznie wdrożyć te plany; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wyraża uznanie dla pokojowego i uporządkowanego przebiegu przedterminowych wyborów parlamentarnych 14 lutego 2021 r. oraz wyborów samorządowych 17 października i 14 listopada 2021 r.; wyraża jednak ubolewanie z powodu niskiej reprezentacji kobiet na listach wyborczych, a także ograniczonej konkurencji politycznej i ograniczonej wolności wyboru i wyrażania opinii w gminach kosowsko-serbskich, jak zauważono w sprawozdaniach misji obserwacji wyborów UE; |
| --- | --- |

4.

| 5. | z zadowoleniem przyjmuje powołanie przez Zgromadzenie Kosowa w dniu 13 kwietnia 2021 r. doraźnej komisji ds. reformy wyborczej; wzywa Kosowo do pilnego zajęcia się od dawna występującymi niedociągnięciami w procesie wyborczym, w szczególności związanych z zasadami prowadzenia kampanii wyborczych, głosowaniem przez obywateli zamieszkałych za granicą i dokładnością list wyborców; ubolewa nad faktem, że wiele zaleceń wydanych przez poprzednie misje obserwacji wyborów z ramienia UE pozostaje nieuwzględnionych od 2013 r., i podkreśla, że te mocno opóźnione reformy są warunkowane silnym zobowiązaniem politycznym i istotnym zaangażowaniem partii politycznych i społeczeństwa obywatelskiego; |
| --- | --- |

5.

| 6. | głęboko ubolewa, że Radzie nie udało się doprowadzić do przyjęcia systemu bezwizowego dla Kosowa; podkreśla swoją pełną solidarność z obywatelami tego kraju i ubolewanie z powodu ich sytuacji; ponownie wzywa państwa członkowskie w Radzie do pilnego przyjęcia systemu bezwizowego dla obywateli Kosowa, ponieważ Kosowo pozostaje jedynym krajem na Bałkanach Zachodnich, w którym nie dokonano liberalizacji reżimu wizowego, mimo że spełnia on wszystkie wyznaczone kryteria od 2018 r.; |
| --- | --- |

6.

| 7. | podkreśla, że brak liberalizacji reżimu wizowego utrudnia realizację programów UE i bezpośrednio dotyka obywateli Kosowa, a jednocześnie jest zachętą dla siatek przestępczych; zauważa, że dalsze opóźnienia podważają wiarygodność i reputację UE jako niezawodnego partnera i poważnego podmiotu geopolitycznego, a zatem mogą również wpłynąć na dialog między Kosowem a Serbią; podkreśla, że liberalizacja reżimu wizowego może zbliżyć Kosowo do UE, gdyż ułatwi podróże, wymianę kulturalną i edukacyjną, a także działalność gospodarczą; |
| --- | --- |

7.

| 8. | w pełni popiera wniosek Kosowa o członkostwo w Radzie Europy oraz wzywa wszystkie państwa członkowskie UE, by wspierały te starania Kosowa oraz starania o przystąpienie do innych organizacji międzynarodowych; |
| --- | --- |

8.

| 9. | odnotowuje również, że Kosowo zamierza ubiegać się o członkostwo w Unii Europejskiej w 2022 r. w celu uzyskania statusu kraju kandydującego, ale podkreśla, że nie ma przyspieszonej procedury dla żadnego kraju kandydującego ani potencjalnego kraju kandydującego, i przypomina, że wszystkie kraje aspirujące do członkostwa będą oceniane na podstawie własnych zasług pod kątem spełniania, wdrażania i przestrzegania zestawu kryteriów i wspólnych wartości europejskich; |
| --- | --- |

9.

| 10. | podkreśla, że postęp w normalizacji stosunków z Serbią w oparciu o zasadę wzajemnego uznawania jest koniecznym warunkiem wstępnym, aby oba kraje mogły podążać ścieżką integracji z UE; dostrzega, że Kosowo jest w pełni zainteresowane postępami negocjacji z Serbią w sprawie rozwiązania nierozstrzygniętych kwestii w sposób korzystny dla obu stron, oraz zachęca władze Kosowa, aby ukierunkowały swoje wysiłki na postęp i realizację procesu dialogu między Prisztiną a Belgradem, zamiast tworzyć kolejne źródło rozczarowania dla swoich obywateli na skutek przedwczesnego ubiegania się o członkostwo w UE; |
| --- | --- |

10.

| 11. | podkreśla, że niepodległość Kosowa jest nieodwracalna; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Izrael uznał Kosowo 4 września 2020 r.; ubolewa jednak, że pięć państw członkowskich UE wciąż jeszcze nie uznało Kosowa, dlatego ponownie wzywa je, by uczyniły to niezwłocznie i potwierdziły perspektywę członkostwa Kosowa w UE; zauważa, że UE jest największym darczyńcą, partnerem handlowym i inwestorem Kosowa; |
| --- | --- |

11.

| 12. | zauważa, że rosyjska inwazja na Ukrainę jest źródłem poważnego zaniepokojenia dla Bałkanów Zachodnich, w szczególności dla obywateli Kosowa; z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie rezolucji Zgromadzenia Kosowa stanowczo potępiającej agresję wojskową i inwazję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, a także wyraża uznanie dla Kosowa za szybkie dostosowanie się do UE przez przyjęcie sankcji wobec Rosji i wyrażenie silnej solidarności z Ukrainą, co dowodzi, że Kosowo jest niezawodnym partnerem, głęboko zakorzenionym w sojuszu europejskim i transatlantyckim; z zadowoleniem przyjmuje gotowość Kosowa do przyjęcia ukraińskich uchodźców oraz przyjęcie środków na rzecz ich wsparcia, w tym wdrożenie programu „Dziennikarze na stażu”, który umożliwia ukraińskim dziennikarzom zamieszkanie i wykonywanie pracy w Kosowie; odnotowuje z ulgą, że w ostatnim czasie nie stwierdzono żadnych poważnych zagrożeń dla bezpieczeństwa i terytorialnej integralności Kosowa; podkreśla, że skuteczna integracja północnego regionu Kosowa i dalsze działania na rzecz poprawy codziennego życia kosowskich Serbów mogą istotnie przyczynić się do ogólnej stabilności i poprawy bezpieczeństwa w kraju; |
| --- | --- |

12.

| 13. | z zadowoleniem przyjmuje przyznanie Ukrainie i Mołdawii statusu kraju kandydującego do UE na posiedzeniu Rady Europejskiej w dniach 23–24 czerwca 2022 r.; przypomina jednak, że aby zachować wiarygodność procesu rozszerzenia UE, należy utrzymać długotrwałe zaangażowanie UE wobec wszystkich sześciu krajów Bałkanów Zachodnich, w tym Kosowa, a ich równoległe wysiłki na ścieżce integracji muszą być niezmiennie kontynuowane, czego wyznacznikami są osiągnięcia, harmonizacja polityki, solidarność w sprawach międzynarodowych i uzgodnione zobowiązania; apeluje o większą dynamikę procesu rozszerzenia; |
| --- | --- |

13.

Demokracja i praworządność

| 14. | z zadowoleniem przyjmuje wzmożone starania w walce z korupcją, w tym przyjęcie strategii i planu działania na rzecz praworządności na lata 2021–2026, i podkreśla kluczowe znaczenie ich wdrożenia; wyraża uznanie dla Kosowa za awans o 17 miejsc we wskaźniku postrzegania korupcji organizacji Transparency International na rok 2021; zachęca Kosowo do dalszej poprawy osiągnięć w walce z korupcją na wysokim szczeblu i przestępczością zorganizowaną oraz do pełnego zbadania wszystkich możliwych powiązań z władzą polityczną; wzywa władze Kosowa do konsekwentnego prowadzenia dochodzeń w sprawie przypadków przestępczości zorganizowanej i ich ścigania, w tym przypadków handlu ludźmi i handlu narkotykami, a także do aktywniejszego zwalczania prania pieniędzy; |
| --- | --- |

14.

| 15. | wyraża uznanie dla wysiłków Kosowa w walce z terroryzmem i brutalnym ekstremizmem oraz w zakresie repatriacji i integracji zagranicznych bojowników; zachęca Kosowo do przyjęcia nowej strategii zapobiegania agresywnemu ekstremizmowi i radykalizmowi prowadzącemu do terroryzmu, przy czym należy pamiętać o tym, że wdrażanie poprzedniej strategii utrudniał brak koordynacji instytucjonalnej i narzędzi finansowych; apeluje o aktywną współpracę regionalną w przeciwdziałaniu potencjalnej działalności terrorystycznej i w blokowaniu przepływów finansowych przeznaczonych na finansowanie terroryzmu, a także o zwiększenie koordynacji i wymiany informacji między odpowiednimi służbami i agencjami bezpieczeństwa Republiki Kosowa i UE; |
| --- | --- |

15.

| 16. | jest zaniepokojony faktem, że wymiar sprawiedliwości nadal jest nieskuteczny i podatny na wpływy polityczne; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje propozycje reformy systemu prokuratorskiego i podkreśla, że przy ich wdrażaniu należy w pełni uwzględnić opinię Komisji Weneckiej; podkreśla, że ma to ogromne znaczenie dla zapewnienia nieodwracalnej niezależności politycznej i rzetelności wymiaru sprawiedliwości oraz dla poprawy rozliczalności i przejrzystości systemu sądowego Kosowa; |
| --- | --- |

16.

| 17. | zachęca Kosowo do aktywniejszego zwiększania zdolności organów ścigania, egzekwowania oświadczeń majątkowych i konfiskowania mienia pochodzącego z działalności przestępczej; odnotowuje w tym kontekście wniosek w sprawie nowej agencji ds. cywilnej konfiskaty majątku i przypomina o potrzebie pełnego uwzględnienia opinii Komisji Weneckiej przed rozpoczęciem procesu legislacyjnego; |
| --- | --- |

17.

| 18. | przyjmuje do wiadomości plany rządu dotyczące weryfikacji sędziów i prokuratorów oraz podkreśla znaczenie opinii Komisji Weneckiej; podkreśla, że weryfikację należy stosować w ostateczności, i nalega, aby nie lekceważyć zastrzeżeń UE i USA dotyczących możliwego paraliżu wymiaru sprawiedliwości; zdecydowanie zachęca władze Kosowa do pełnego wykorzystania już istniejących mechanizmów i instrumentów w celu natychmiastowej poprawy niezależności, profesjonalizmu, skuteczności i rzetelności systemu wymiaru sprawiedliwości; z zadowoleniem przyjmuje współpracę władz Kosowa z UE w tym zakresie; |
| --- | --- |

18.

| 19. | ubolewa, że pomimo wielokrotnych wezwań UE do zapewnienia sprawiedliwego, przejrzystego i merytorycznego wyboru prokuratora generalnego Rada Prokuratorska Kosowa sfinalizowała proces wyboru bez poszanowania tych zasad; |
| --- | --- |

19.

| 20. | z zadowoleniem przyjmuje starania o odpolitycznienie i profesjonalizację kosowskiej służby cywilnej i administracji publicznej oraz wzywa Kosowo do systematycznego i proporcjonalnego wzmożenia prac nad reformami administracji publicznej i finansów publicznych; ponownie podkreśla, jak ważna jest solidna, odpolityczniona i ukierunkowana na obywateli administracja publiczna powoływana w drodze konkurencyjnego, merytorycznego, przejrzystego i sprawiedliwego procesu; z zadowoleniem przyjmuje postępy w ustanowieniu krajowego centralnego rejestru karnego wspieranego przez UE i wzywa Kosowo do zajęcia się pozostałymi wyzwaniami; |
| --- | --- |

20.

| 21. | z zadowoleniem przyjmuje od dawna spóźnione przyjęcie przez Zgromadzenie Kosowa przepisów dotyczących finansowania partii politycznych i ujawniania aktywów oraz apeluje o ich rygorystyczne wdrażanie; ubolewa z powodu ciągłego bojkotowania prezydencji Zgromadzenia Kosowa przez przedstawicieli partii politycznej Srpska Lista oraz z powodu wysokiej absencji posłów na posiedzeniach Zgromadzenia, co skutkuje blokowaniem niektórych punktów porządku obrad; z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie w pierwszym czytaniu nowego rozporządzenia Zgromadzenia wprowadzającego sankcje finansowe dla parlamentarzystów, którzy nie uzasadnią swojej nieobecności, i apeluje o jego szybkie ostateczne przyjęcie i wdrożenie; |
| --- | --- |

21.

| 22. | wyraża uznanie dla aktywnego i konstruktywnego społeczeństwa obywatelskiego Kosowa za jego pracę i zaangażowanie; zachęca rząd, by nawiązywał współpracę ze społeczeństwem obywatelskim opartą na wzajemnym zaufaniu, przy jednoczesnym poszanowaniu jego niezależności, oraz by zapewnił mu znaczący udział w pracach nad poszczególnymi projektami reform, w szczególności kluczowymi aktami prawnymi; |
| --- | --- |

22.

| 23. | wzywa rząd, aby odpowiednio zareagował na obawy i zastosował się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 2016 r. przyznającego grunty klasztorowi Visoki Dečani; wyraża zaniepokojenie faktem, że władze nadal nie wykonały tej decyzji sądu, co podważa zobowiązanie rządu do egzekwowania praworządności i poszanowania niezawisłego sądownictwa, a także osłabia międzynarodową reputację kraju; podkreśla, że ważne jest wdrożenie wszystkich orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego; wzywa rząd do przyjęcia nieselektywnego podejścia do koncepcji praworządności; |
| --- | --- |

23.

| 24. | wyraża uznanie dla pracy misji Unii Europejskiej w zakresie praworządności w Kosowie (EULEX), która wspiera władze Kosowa w ustanowieniu zrównoważonych i niezależnych instytucji państwa prawa; z zadowoleniem przyjmuje przedłużenie mandatu misji EULEX oraz niedawne wyznaczenie jednostki tymczasowej w celu zwiększenia zdolności sformowanej jednostki policji EULEX (FPU); zachęca Kosowo do kontynuowania współpracy z misją EULEX oraz z wyspecjalizowanymi izbami sądowymi i wyspecjalizowaną prokuraturą jako istotnej oznaki zaangażowania na rzecz praworządności; |
| --- | --- |

24.

| 25. | z zadowoleniem przyjmuje porozumienie robocze między kosowską policją a Europolem z lipca 2020 r., które stanie się podstawą zacieśnionej współpracy w walce z przestępczością zorganizowaną, terroryzmem i ekstremizmem, oraz wzywa władze Kosowa do pełnego wykorzystania tego potencjału; podkreśla w tym kontekście, że Interpol jest ważnym narzędziem w walce z przestępczością zorganizowaną; wyraża ubolewanie, że Kosowo nie jest jeszcze członkiem Interpolu mimo licznych prób przystąpienia, i apeluje o włączenie Kosowa do Interpolu, a państwa członkowskie UE do aktywnego wspierania starań Kosowa o przystąpienie do tej organizacji; |
| --- | --- |

25.

| 26. | apeluje do Komisji o wdrożenie zaleceń ze sprawozdania specjalnego Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 01/2022 w celu zapewnienia skutecznego wpływu pomocy finansowej UE na praworządność na Bałkanach Zachodnich, w szczególności przez opracowanie wytycznych dotyczących stosowania przepisów w sprawie IPA III odnoszących się do modulacji i ściślejszej kontroli parlamentarnej nad funduszami; apeluje do Komisji o ściślejsze powiązanie finansowania z postępami w obszarze praworządności, o większe wsparcie dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego i niezależnych mediów oraz o poprawę sprawozdawczości z projektów i ich monitorowania, o co niejednokrotnie apelował Parlament Europejski; apeluje w związku z tym o zapewnienie lepszej koordynacji programów dotyczących praworządności wspieranych przez darczyńców międzynarodowych; |
| --- | --- |

26.

| 27. | apeluje do UE i krajów Bałkanów Zachodnich o ustanowienie ram owocnej współpracy między Prokuraturą Europejską (EPPO) a krajami Bałkanów Zachodnich, aby umożliwić EPPO skuteczne wykonywanie jej kompetencji w dziedzinie funduszy UE, w szczególności funduszy IPA III; |
| --- | --- |

27.

Poszanowanie podstawowych wolności i praw człowieka

| 28. | zauważa, że ramy prawne i instytucjonalne Kosowa zasadniczo gwarantują ochronę praw człowieka, praw mniejszości i praw podstawowych, lecz kluczowe znaczenie mają działania wdrożeniowe; wzywa Kosowo do lepszej integracji dzieci z niepełnosprawnościami w instytucjach edukacyjnych; podkreśla, że wzmożone wysiłki są niezbędne do zapewnienia dzieciom z niepełnosprawnościami dostępu do wysokiej jakości edukacji; |
| --- | --- |

28.

| 29. | wyraża ubolewanie, że Zgromadzenie Kosowa nie przyjęło w pierwszym czytaniu projektu kodeksu cywilnego, który przyniósłby tak bardzo potrzebny obywatelom Kosowa postęp, w szczególności pod względem poprawy warunków życia najsłabszych grup społecznych Kosowa, zwłaszcza kobiet, dzieci i osób LGBTI+, i miałby pozytywny wpływ na rozwój gospodarczy Kosowa; dlatego apeluje o przyjęcie kodeksu cywilnego po jego ponownym przedstawieniu na posiedzeniu plenarnym; wyraża poparcie dla włączenia związków homoseksualnych do prawodawstwa, zgodnie z kosowską konstytucją; |
| --- | --- |

29.

| 30. | wyraża zaniepokojenie, że chociaż nastąpił postęp w zakresie ustawodawstwa i polityki wobec osób LGBTI+, brakuje wdrażania; potępia wszelkie dyskryminujące i poniżające wypowiedzi wymierzone w społeczność LGBTI+, w tym wypowiedzi niektórych polityków wysokiego szczebla; w związku z tym apeluje do władz Kosowa, aby bardziej publicznie promowały podstawowe prawa człowieka wszystkich obywateli, w tym osób LGBTI+; |
| --- | --- |

30.

| 31. | ubolewa, że inicjatywy mające na celu włączenie społeczności serbskiej w struktury polityczne, społeczne i gospodarcze Kosowa są bardzo ograniczone; wzywa rząd Kosowa i przedstawicieli kosowskich Serbów, by zgodnie z obietnicą zaangażowali się w dialog wewnętrzny i nawiązali rzeczywistą współpracę z niezależnymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego w społecznościach serbskich, zwłaszcza na północy kraju, w celu ich pomyślnej integracji; wzywa UE do dalszego ułatwiania i wspierania programów międzyspołecznościowych; z zadowoleniem przyjmuje działania władz Kosowa służące zwalczaniu rasizmu i zapobieganiu incydentom na tle etnicznym; |
| --- | --- |

31.

| 32. | ponownie podkreśla, że instytucjonalizacja nauki języków urzędowych w Kosowie oraz równy dostęp do usług i informacji w językach urzędowych mają zasadnicze znaczenie; z zadowoleniem przyjmuje w tym kontekście utworzenie Wydziału Studiów Bałkańskich na Uniwersytecie w Prisztinie oraz decyzję o otwarciu centrum językowego, w którym prowadzone są kursy języków urzędowych Kosowa; |
| --- | --- |

32.

| 33. | ponawia swój apel o lepszą integrację osób należących do mniejszości, w tym społeczności Romów, Aszkali, Egipcjan, Bośniaków, Turków i Gorani, a także osób z niepełnosprawnościami i osób przesiedlonych, przez stworzenie im dostępu do odpowiedniej opieki zdrowotnej, ochrony socjalnej, edukacji, wymiaru sprawiedliwości, mieszkań, możliwości zatrudnienia oraz innych usług społecznych i publicznych, a także przez stworzenie im możliwości podejmowania decyzji politycznych i społecznych, a jednocześnie skuteczne zwalczanie form dyskryminacji krzyżowej, z którymi spotykają się te grupy, w ramach systemowego podejścia instytucjonalnego; apeluje o większe starania w walce z antycyganizmem; zachęca rząd do przyspieszenia prac nad nową strategią i planem działania na lata 2021–2026 na rzecz integracji społeczności Romów, Aszkali i Egipcjan w Kosowie; |
| --- | --- |

33.

| 34. | apeluje o pilny przegląd podręczników do szkół średnich, które prezentują informacje wprowadzające w błąd, są napisane dyskryminującym językiem i zawierają opisy dyskryminujące mniejszości etniczne, mniejszości seksualne i kobiety; zachęca władze rządowe do realizacji wspieranej przez UE inicjatywy „Wsparcie Unii Europejskiej na rzecz szkolnictwa podstawowego i średniego”, która została uruchomiona pod koniec 2021 r. w celu aktualizacji wspomnianych podręczników; |
| --- | --- |

34.

| 35. | wyraża uznanie dla Kosowa za pokojowe współistnienie wspólnot religijnych i wzywa Kosowo do wzmożenia starań o zapewnienie grupom mniejszościowym równych szans, odpowiedniej reprezentacji w życiu politycznym i kulturalnym oraz ochronę i promowanie dziedzictwa kulturowego, języków i tradycji mniejszości narodowych i religijnych; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę rządu Kosowa polegającą na regularnych konsultacjach i spotkaniach ze wszystkimi społecznościami mieszkającymi w Kosowie w ramach dialogu wewnętrznego, a także utworzenie nowego organu administracji rządowej – Wicepremiera ds. Mniejszości i Praw Człowieka; |
| --- | --- |

35.

| 36. | przyznaje, że konstytucja Kosowa jest bardzo postępowa pod względem praw mniejszości; zauważa w związku z tym, że petycja podpisana przez prawie 500 osób, które historycznie utożsamiają się jako Bułgarzy, zarejestrowana na posiedzeniu Zgromadzenia Kosowa w maju 2018 r., w dalszym ciągu nie została rozważona, i zaleca zapisanie przedmiotowych praw w przepisach i zagwarantowanie ich w praktyce; |
| --- | --- |

36.

| 37. | podkreśla, że wolne media są jednym z podstawowych filarów demokracji i że dziennikarzy należy chronić przed naciskami politycznymi; potępia naciski polityczne, jakim są poddawani, oraz wykorzystywanie strategicznych pozwów przeciwko zaangażowaniu w sprawy publiczne (pozwów typu SLAPP) w celu zastraszenia ich, co prowadzi także do autocenzury; zaznacza, że używanie zniesławiającego języka wobec dziennikarzy jest niedopuszczalne; przestrzega przed wypowiedziami piętnującymi media, w szczególności ze strony urzędników i osób publicznych, którzy powinni dawać przykład; |
| --- | --- |

37.

| 38. | zauważa, że w ostatnich latach krajobraz medialny uległ zniekształceniu, a zakrojone na szeroką skalę inwestycje doprowadziły do zwiększenia wpływu sektora prywatnego na główne media, podczas gdy media internetowe są często wykorzystywane do szantażu handlowego i politycznego; ponownie podkreśla, że niezbędne jest zagwarantowanie przejrzystości mediów, w tym własności mediów; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że nowy zarząd nadawcy publicznego Radiotelewizja Kosowa (RTK) został powołany w wyniku przejrzystego procesu opartego na kryteriach merytorycznych; apeluje o znalezienie trwałego rozwiązania, które zagwarantuje niezależność redakcyjną RTK; |
| --- | --- |

38.

| 39. | wyraża głębokie zaniepokojenie utrzymującym się wysokim poziomem przemocy domowej i przemocy ze względu na płeć, a także przemocy wobec dzieci w Kosowie, liczbą przypadków kobietobójstwa oraz niezadowalającymi wynikami wymiaru sprawiedliwości w ściganiu przypadków zabójstw kobiet i przemocy ze względu na płeć; apeluje o skuteczne wdrożenie krajowej strategii przeciwko przemocy domowej i przemocy ze względu na płeć; podkreśla, że edukacja ma kluczowe znaczenie dla zwalczania dyskryminacji ze względu na płeć; podkreśla, że niezbędne jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania systemu zabezpieczenia przed wszystkimi formami przemocy ze względu na płeć, zapobiegania takiej przemocy i orzekania w przypadkach takiej przemocy, w tym przez zwiększenie liczby pracowników organów ścigania i sędziów uwzględniających aspekty płci, zapewnienie wsparcia dla schronisk dla kobiet oraz pomocy prawnej dla ofiar, a także prowadzenie kampanii na rzecz podnoszenia świadomości społeczeństwa; |
| --- | --- |

39.

| 40. | z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie krajowej strategii na rzecz ochrony przed przemocą domową i przemocą wobec kobiet, projekt ustawy w sprawie odszkodowań dla ofiar przestępstw, a także przyjęcie zmian dotyczących programów bezpłatnej pomocy prawnej, które zapewniają taką pomoc ofiarom przemocy domowej, przemocy ze względu na płeć i przemocy seksualnej; z zadowoleniem przyjmuje starania Kosowa o poprawę ogólnej koordynacji w dziedzinie równouprawnienia płci, wzywa jednak Kosowo do poczynienia dalszych postępów w osiąganiu równouprawnienia płci i większego poszanowania praw kobiet, w tym przez priorytetowe traktowanie aspektu płci i zacieśnienie współpracy ze społeczeństwem obywatelskim, w szczególności z organizacjami kobiecymi; |
| --- | --- |

40.

| 41. | jest wysoce zaniepokojony, że kraje Bałkanów Zachodnich, które chcą przystąpić do UE, są celem ostrych ataków w formie wpływów zagranicznych i kampanii dezinformacyjnych ze strony Rosji i Chin; jest zaniepokojony, że Węgry i Serbia pomagają Chinom i Rosji w realizacji ich celów geopolitycznych; potępia w szczególności kampanie dezinformacyjne prowadzone od dawna przez należącą do Rosji serbskojęzyczną stację nadawczą Sputnik Serbia, która regularnie rozpowszechnia fałszywe informacje w celu wywoływania napięć etnicznych oraz próbuje zdelegalizować państwowość Kosowa, destabilizować jego rząd i osłabić stosunki Kosowa z UE; |
| --- | --- |

41.

| 42. | zaleca organizowanie dialogu ze społeczeństwem obywatelskim Bałkanów Zachodnich i sektorem prywatnym, aby koordynować przeciwdziałanie dezinformacji w regionie, z naciskiem na badania i analizy oraz włączenie wiedzy fachowej na szczeblu regionalnym; apeluje do Komisji, aby rozbudowała infrastrukturę potrzebną do wypracowania opartych na dowodach reakcji na krótko- i długoterminowe zagrożenia dezinformacyjne na Bałkanach Zachodnich; wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ), aby przyjęła bardziej aktywne podejście i koncentrowała się na budowaniu wiarygodności UE w regionie, a nie na jej obronie, oraz na szerszym monitorowaniu prowadzonego przez grupę zadaniową ESDZ ds. komunikacji strategicznej (StratCom), aby skupić się na transgranicznych zagrożeniach dezinformacyjnych pochodzących z krajów położonych na Bałkanach Zachodnich i sąsiadujących z nimi; |
| --- | --- |

42.

| 43. | wzywa w tym kontekście UE do pilnego wzmocnienia wsparcia Kosowa i współpracy z Kosowem w zakresie zwalczania dezinformacji oraz szkodliwych działań hybrydowych, które mają na celu podważenie perspektywy członkostwa w UE dla regionu, w szczególności ze strony Rosji i Chin; |
| --- | --- |

43.

Pojednanie i stosunki dobrosąsiedzkie

| 44. | z zadowoleniem przyjmuje aktywny udział Kosowa w mechanizmach współpracy regionalnej, w tym we wspólnym rynku regionalnym i Zielonym programie działań dla Bałkanów Zachodnich; z zadowoleniem przyjmuje różne umowy o współpracy dwustronnej między Kosowem a Macedonią Północną i Albanią; |
| --- | --- |

44.

| 45. | z zadowoleniem przyjmuje współpracę sześciu krajów Bałkanów Zachodnich w ramach wspólnego rynku regionalnego; zauważa, że wspólny rynek regionalny jest zintegrowanym i wysoce konkurencyjnym rynkiem, który obejmuje 18 mln ludzi; wzywa rząd Kosowa do konstruktywnego zaangażowania się w realizację planu działania dla wspólnego rynku regionalnego, zwłaszcza w odniesieniu do nierozstrzygniętych negocjacji w sprawie czterech porozumień dotyczących mobilności i uznawania dyplomów; |
| --- | --- |

45.

| 46. | podkreśla, że regionalna współpraca gospodarcza na Bałkanach Zachodnich we wszystkich swoich formach powinna być inkluzywna i akceptowalna dla wszystkich sześciu krajów, i należy ją ustanawiać na równych zasadach i jednocześnie pogłębiać dostosowanie do standardów UE i unijnego dorobku; wyraża w tym kontekście ostrożny pogląd na inicjatywę „Otwarte Bałkany”, która nie obejmuje wszystkich sześciu krajów, i wyraża przekonanie, że powinna ona opierać się na przepisach UE i mieć jedynie pozytywny wpływ na proces integracji z UE; |
| --- | --- |

46.

| 47. | potwierdza swoje bezwarunkowe poparcie dla wspieranego przez UE dialogu między Belgradem a Prisztiną i wyraża uznanie dla pracy specjalnego przedstawiciela Unii Europejskiej ds. dialogu między Belgradem a Prisztiną Miroslava Lajčáka; ponownie podkreśla, że ważne jest konstruktywne dążenie władz Serbii i Kosowa do osiągnięcia kompleksowego i prawnie wiążącego porozumienia w sprawie normalizacji stosunków, opartego na wzajemnym uznawaniu, ponieważ porozumienie to ma zasadnicze znaczenie dla postępów obu krajów na ścieżce integracji z UE oraz przyczyni się do stabilności i dobrobytu w regionie; oczekuje, że UE będzie skuteczniej prowadzić mediację między stronami w celu przezwyciężenia obecnego impasu, i apeluje o przestrzeganie i pełne wdrożenie, w dobrej wierze i w odpowiednim czasie, wszystkich wcześniejszych porozumień między Belgradem a Prisztiną, w tym porozumienia o stowarzyszeniu/wspólnocie gmin z większością serbską, które jest ważnym elementem procesu pełnej normalizacji w zaspokajaniu potrzeb społeczności serbskiej, ale też nie powinno osłabiać funkcjonowania instytucji Kosowa; |
| --- | --- |

47.

| 48. | wzywa ESDZ do ustanowienia mechanizmu monitorowania i weryfikacji wdrożenia wszystkich dotychczas wypracowanych porozumień oraz do okresowego składania Parlamentowi Europejskiemu sprawozdań na temat bieżącej sytuacji; wzywa podmioty UE do wsparcia władz Kosowa, w tym przez zaoferowanie konkretnych gwarancji bezpieczeństwa i możliwości integracji społeczno-gospodarczej, podczas prac nad ustanowieniem stowarzyszenia/wspólnoty gmin z większością serbską, zgodnie z kosowską konstytucją i w ramach wzajemnego porozumienia; |
| --- | --- |

48.

| 49. | apeluje o aktywne, konstruktywne i bardziej autentyczne zaangażowanie przedstawicieli Kosowa w dialog prowadzony przez UE pod przewodnictwem specjalnego przedstawiciela UE, który ma na celu zawarcie kompleksowego, trwałego i prawnie wiążącego porozumienia zgodnie z prawem międzynarodowym; ponawia swój apel o poprawę jakości dialogu przez zaangażowanie kobiet, w tym w zespole negocjacyjnym, zwiększenie przejrzystości dla społeczeństwa i znaczące zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego; |
| --- | --- |

49.

| 50. | ponownie wyraża ubolewanie, że pomimo ukończenia prac renowacyjnych ruch na moście w Mitrowicy nie został jeszcze w pełni przywrócony; podkreśla, że ponowne otwarcie mostu ma ogromne znaczenie dla swobodnego przemieszczania się obywateli oraz dla przezwyciężenia podziałów między gminami i wsparcia procesu pojednania; wzywa Komisję do zwiększenia starań o sfinalizowanie i pełne wdrożenie projektu finansowanego przez UE; wzywa władze Serbii i Kosowa do promowania kontaktów międzyludzkich między społecznościami lokalnymi w celu pogłębienia dialogu, w tym również na szczeblu pozarządowym; |
| --- | --- |

50.

| 51. | ubolewa nad decyzją rządu Kosowa o odrzuceniu wniosku międzynarodowych mediatorów przewidującego możliwość zebrania głosów uprawnionych wyborców, by mogli zagłosować na terytorium Kosowa w wyborach serbskich 3 kwietnia 2022 r., zgodnie z wcześniej stosowaną praktyką, ponieważ decyzja ta osłabia zobowiązanie rządu do ochrony praw obywatelskich i politycznych wszystkich obywateli tego kraju, w tym członków grup mniejszościowych; |
| --- | --- |

51.

| 52. | apeluje zarówno do Serbii, jak i Kosowa o wzmożenie starań i przedstawienie rozwiązań w kwestii osób zaginionych i dochodzenia sprawiedliwości za zbrodnie wojenne, a także o zapewnienie dostępu do miejsc, w których znajdują się szczątki osób zaginionych; wzywa rząd Kosowa do zajęcia się tymi kwestiami również w ramach dialogu między Belgradem a Prisztiną oraz do nawiązania współpracy między Kosowem a Serbią; podkreśla, że priorytetem powinno być utworzenie specjalnego trybunału ds. zbrodni powojennych i współpraca z nim; składa wyrazy współczucia rodzinom osób zaginionych i wzywa rząd do zwrócenia szczególnej uwagi na przekazywanie im aktualnych informacji i do wykazania większej wrażliwości w sposobie komunikacji; |
| --- | --- |

52.

| 53. | wyraża ubolewanie z powodu działań destabilizacyjnych na granicy na północy Kosowa we wrześniu 2021 r.; zdecydowanie potępia zbrojne groźby Serbii oraz wzywa Kosowo i Serbię do rozwiązania wszystkich problemów w drodze dialogu; ubolewa z powodu kilku przypadków, w których nie wpuszczono urzędników na terytorium Kosowa lub Serbii; wzywa obie strony do traktowania wszystkich wizyt w sposób korzystny dla procesu normalizacji; |
| --- | --- |

53.

| 54. | przypomina, że konieczne jest otwarcie archiwów jugosłowiańskich tajnych służb (UDBA) i służby kontrwywiadowczej Jugosłowiańskiej Armii Ludowej (KOS) w całym regionie, aby umożliwić gruntowne zbadanie zbrodni i organizacji przestępczych z czasów komunistycznych i zająć się nimi; zauważa, że przejrzyste rozliczanie się z przeszłością jest krokiem w kierunku osiągnięcia większej demokratyzacji, rozliczalności i siły instytucjonalnej w całym regionie Bałkanów Zachodnich; |
| --- | --- |

54.

| 55. | ponownie wyraża poparcie dla inicjatywy w sprawie utworzenia komisji regionalnej ds. ustalenia faktów dotyczących zbrodni wojennych i innych poważnych przypadków naruszenia praw człowieka popełnionych w byłej Jugosławii (RECOM); podkreśla znaczenie prac wykonanych przez regionalne biuro ds. współpracy na rzecz młodzieży (RYCO) i z zadowoleniem przyjmuje aktywny udział Kosowa; z zadowoleniem przyjmuje niedawne pomyślne uruchomienie realizowanego przez RYCO programu dwustronnej wymiany między klasami szkolnymi na Bałkanach Zachodnich; przypomina o konieczności dotarcia do młodych ludzi z gmin na północy i włączenia ich w struktury społeczno-gospodarcze kraju; |
| --- | --- |

55.

| 56. | z dużym zadowoleniem przyjmuje fakt, że Kosowo i Serbia przyjęły plan wdrażania umów energetycznych, co stanowi ważny krok naprzód w ramach dialogu wspieranego przez UE z myślą o osiągnięciu konkretnych wyników z korzyścią dla wszystkich obywateli; |
| --- | --- |

56.

| 57. | z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie wprowadzania strefy wolnej od opłat roamingowych na całym terytorium Bałkanów Zachodnich, w tym w Kosowie, od 1 lipca 2021 r., co poprawi łączność i przyniesie konkretne i wymierne korzyści obywatelom i przedsiębiorstwom w regionie; apeluje do Rady i Komisji o współpracę z władzami państw Bałkanów Zachodnich w celu zniesienia opłat roamingowych między Bałkanami Zachodnimi a Unią Europejską; |
| --- | --- |

57.

| 58. | wyraża uznanie dla inicjatyw kulturalnych i młodzieżowych, takich jak coroczny transgraniczny festiwal sztuki „Mirëdita, Dobar Dan!”, który promuje współpracę między artystami i aktywistami w Kosowie i Serbii; zachęca władze kosowskie i serbskie, w tym na szczeblu lokalnym, do dalszego rozwijania tego rodzaju pozytywnych inicjatyw i wykorzystywania dziedzictwa kulturowego jako sposobu na integrację różnych społeczności; zachęca do ustanowienia wielonarodowego i wielojęzycznego nadawcy publicznego, który będzie promował pokój oraz pojednanie między krajami Bałkanów Zachodnich, na wzór ARTE; |
| --- | --- |

58.

| 59. | wzywa UE do dalszego wzmacniania polityki zagranicznej i współpracy w zakresie bezpieczeństwa, dyplomacji publicznej i partnerstw międzynarodowych, aby osiągnąć postępy w pojednaniu; z zadowoleniem przyjmuje odnowione zaangażowanie sojuszników UE, w szczególności wyznaczenie przez USA, Zjednoczone Królestwo i Niemcy specjalnych wysłanników na Bałkany Zachodnie; apeluje o ich ścisłą współpracę i koordynację z wysłannikiem UE z myślą o silniejszym oddziaływaniu oraz o zapewnianiu spójnych porad i wsparcia; |
| --- | --- |

59.

| 60. | uznaje ważny wkład międzynarodowych sił pokojowych KFOR i uczestniczących w nich państw w tworzenie i utrzymywanie bezpiecznego i zabezpieczonego środowiska dla wszystkich obywateli Kosowa, a także w ułatwianie euroatlantyckiej integracji Bałkanów Zachodnich; przypomina o znaczeniu działań KFOR w zakresie doradztwa, szkoleń i budowania zdolności dla ciągłego rozwoju sił bezpieczeństwa Kosowa; |
| --- | --- |

60.

| 61. | wzywa Komisję i Biuro UE w Kosowie do wzmożenia starań o zwiększenie widoczności i promowania roli bliższego partnerstwa między UE a Kosowem, wysiłków w tym zakresie oraz wynikających z niego korzyści; |
| --- | --- |

61.

Reformy społeczno-gospodarcze

| 62. | z zadowoleniem przyjmuje pozytywne postępy w dziedzinie wzrostu gospodarczego Kosowa; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Kosowo będzie również korzystać z unijnego jednolitego rynku cyfrowego, zważywszy na znaczenie ogromnego potencjału cyfryzacji dla rozwoju gospodarki Kosowa; |
| --- | --- |

62.

| 63. | z zadowoleniem przyjmuje kroki podejmowane przez rząd w celu ograniczenia gospodarki nieformalnej; ubolewa jednak, że duży rozmiar gospodarki nieformalnej Kosowa nadal utrudnia rozwój sektora prywatnego; odnotowuje istnienie strategii i odpowiedniego planu działania, aby zająć się przyczynami leżącymi u podstaw nieformalności, ale apeluje o skuteczniejsze wdrażanie; zwraca uwagę na duży udział w PKB Kosowa przekazów pieniężnych dokonywanych przez osoby prywatne; |
| --- | --- |

63.

| 64. | wyraża uznanie dla Kosowa za skuteczne zarządzanie pandemią COVID-19, w tym procesem szczepień; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Kosowo nabywa wyłącznie szczepionki przeciwko COVID-19 wyprodukowane i certyfikowane przez UE, Zjednoczone Królestwo i USA oraz że Kosowo osiąga postępy w uzyskaniu unijnego cyfrowego zaświadczenia COVID; |
| --- | --- |

64.

| 65. | z zadowoleniem przyjmuje środki nadzwyczajne podjęte przez rząd oraz utworzenie 25 tys. nowych miejsc pracy dzięki pakietowi naprawczemu; podkreśla jednak, że pomoc dla grup najbardziej dotkniętych pandemią była ograniczona; zachęca Kosowo do zapewnienia w związku z pandemią odpowiednio ukierunkowanego i tymczasowego wsparcia budżetowego dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji; podkreśla, że powrót do sytuacji sprzed pandemii będzie w znacznym stopniu zależał od zdolności władz do podjęcia wyzwań strukturalnych i skutecznego wdrożenia pakietów wsparcia gospodarczego; |
| --- | --- |

65.

| 66. | z zadowoleniem przyjmuje wypłatę z pakietu pomocy makrofinansowej w związku z COVID-19 w celu złagodzenia skutków gospodarczych pandemii i utrzymania stabilności makroekonomicznej, a także uruchomienie 14,2 mld EUR z IPA III w celu wsparcia partnerów z Bałkanów Zachodnich w spełnianiu wymogów członkostwa w Unii Europejskiej; |
| --- | --- |

66.

| 67. | podkreśla, że wdrożenie zarówno reform podstawowych, jak i strukturalnych wciąż ma zasadnicze znaczenie dla ożywienia gospodarczego i rozwoju społecznego, ponieważ działania na rzecz zwalczania korupcji, poprawy praworządności, zwiększenia przejrzystości oraz wzmocnienia instytucji i dialogu społecznego przyczynią się również do przyciągania bezpośrednich inwestycji zagranicznych do kraju; wzywa Kosowo do dalszego dostosowywania się do dorobku UE w dziedzinie jednolitego rynku oraz wzywa władze Kosowa i Komisję do dalszego wspierania małych i średnich przedsiębiorstw w celu stworzenia silniejszej i bardziej odpornej gospodarki; |
| --- | --- |

67.

| 68. | podkreśla, że niedostateczne i zawodne dostawy energii są jednym z ograniczeń konkurencyjności Kosowa oraz że brak bezpieczeństwa energetycznego powoduje znaczne koszty dla przedsiębiorstw i stanowi główną przeszkodę w przyciąganiu bezpośrednich inwestycji zagranicznych o wysokiej jakości; wzywa Kosowo do wzmożenia starań o wykorzystanie potencjału efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

68.

| 69. | wzywa władze do kontynuowania działań na rzecz reformy systemu edukacji, tak aby zapewniał on uczniom umiejętności i wiedzę wymagane na rynku pracy; podkreśla, że niezbędna jest poprawa jakości i adekwatności systemu edukacji w celu zwiększenia zatrudnienia i złagodzenia problemu niedopasowania umiejętności; wzywa odpowiednie podmioty, by uwzględniały osoby należące do grup mniejszościowych przy opracowywaniu i wdrażaniu środków na rzecz zatrudnienia oraz by zapewniły równą i niedyskryminującą edukację publiczną w językach mniejszości; |
| --- | --- |

69.

| 70. | apeluje o silniejsze dążenie do integracji kobiet na rynku pracy, w szczególności o zajęcie się brakiem postępów we wdrażaniu praw pracowniczych kobiet, stereotypowym podejściem do kwestii płci, brakiem równowagi płci oraz luką płacową między kobietami a mężczyznami na rynku pracy; zwraca uwagę na znaczne różnice między płciami pod względem uczestnictwa w rynku pracy i jakości pracy, niewystarczające przeciwdziałanie molestowaniu seksualnemu w miejscu pracy, dyskryminację w przepisach dotyczących urlopu macierzyńskiego oraz na brak infrastruktury opieki nad dziećmi i edukacji przedszkolnej; z zadowoleniem przyjmuje rosnącą liczbę stypendiów dla studentek na kierunkach STEM (nauki przyrodnicze, technologia, inżynieria i matematyka); |
| --- | --- |

70.

| 71. | jest zaniepokojony ciągłą emigracją i niżem demograficznym, które pozbawiają Kosowo bardzo potrzebnych wysoko wykwalifikowanych pracowników, w tym pracowników służby zdrowia, co ma szkodliwy wpływ na system opieki zdrowotnej, i wzywa Kosowo do wprowadzenia kompleksowych środków społeczno-gospodarczych w celu rozwiązania tych problemów; z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie reform mających na celu poprawę zdolności służb zatrudnienia Kosowa oraz wdrożenie właściwych środków aktywnej polityki rynku pracy, w tym w dziedzinie podnoszenia kwalifikacji i szkoleń w miejscu pracy; |
| --- | --- |

71.

| 72. | ponownie wzywa Komisję do opracowania strategii regionalnej, by zaradzić utrzymującemu się bezrobociu młodzieży i rosnącej emigracji poprzez rozwiązanie problemu niedopasowania umiejętności między systemem kształcenia a rynkiem pracy, poprawę jakości nauczania oraz odpowiednie finansowanie aktywnych instrumentów rynku pracy i programów szkoleń zawodowych, a także odpowiednich placówek opieki nad dziećmi i edukacji przedszkolnej; zachęca do rozszerzenia programu stypendialnego Kolegium Europejskiego, tak aby oprócz studentów z krajów objętych europejską polityką sąsiedztwa obejmował on również studentów z krajów Bałkanów Zachodnich; |
| --- | --- |

72.

| 73. | podkreśla, że niezbędne są inwestycje w cyfryzację jako sposób zmniejszania luki cyfrowej i zadbania o równy dostęp do internetu, w tym dla grup znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji i osób zamieszkujących obszary wiejskie; zwraca uwagę, że młodzież Kosowa i cyfryzacja stanowią ogromny potencjał dla rozwoju gospodarki Kosowa; docenia fakt, że młodzież Kosowa ma zaawansowaną wiedzę w dziedzinie technologii informacyjno-komunikacyjnych, a zatem Kosowo mogłoby stać się kolejną europejską „Doliną Krzemową”; |
| --- | --- |

73.

| 74. | zachęca Kosowo do przekształcenia sektora rolnego w celu zwiększenia lokalnej produkcji żywności oraz zmniejszenia przywozu podstawowych produktów żywnościowych; |
| --- | --- |

74.

| 75. | podkreśla, że niezbędne jest usprawnienie systemu zabezpieczenia społecznego oraz ustanowienie spójnego, sprawiedliwego i budżetowo przystępnego systemu wynagrodzeń w publicznych służbach zatrudnienia; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że rząd Kosowa zamierza zająć się przeglądem systemu emerytalnego dla kombatantów; |
| --- | --- |

75.

| 76. | będzie uważnie monitorować umowę o przekazywaniu skazanych z Danii w celu odbywania kary w kosowskich zakładach karnych, która wchodzi w życie w 2023 r.; apeluje o zapewnienie pełnej przejrzystości warunków tej umowy i zarządzania nią oraz zachęca właściwe władze Kosowa, by zajęły się kwestią potencjalnych różnic w warunkach przetrzymywania duńskich i kosowskich skazanych w kosowskich zakładach karnych; |
| --- | --- |

76.

Środowisko, energia i transport

| 77. | podkreśla, że należy przeciwdziałać zmianie klimatu zgodnie z ambicjami UE w dziedzinie klimatu oraz przyspieszyć przejście na gospodarkę neutralną dla klimatu, odporną, zrównoważoną, o obiegu zamkniętym i zasobooszczędną, ponieważ postępy w tych obszarach i dostosowanie do standardów unijnych utrzymują się na niskim poziomie; |
| --- | --- |

77.

| 78. | wzywa rząd do przyspieszenia prac nad strategią energetyczną na lata 2022–2030 we współpracy ze społeczeństwem obywatelskim, ze szczególnym uwzględnieniem zrównoważonych i przystępnych cenowo dostaw energii, zwiększonej efektywności energetycznej oraz dalszej dywersyfikacji źródeł energii zgodnie z programem Zielonego Ładu i porozumieniem paryskim; ubolewa z powodu ciągłego opóźniania publikacji strategii; |
| --- | --- |

78.

| 79. | ponownie wyraża zaniepokojenie, że zdecydowana większość kosowskiej energii pochodzi z węgla, i apeluje o zniesienie wszystkich niezgodnych z przepisami dotacji do węgla, decentralizację produkcji energii oraz przejście na odnawialne źródła energii; uznaje potrzebę pełnego włączenia północnej części Kosowa do systemu rozliczeniowego tego kraju; |
| --- | --- |

79.

| 80. | zachęca Kosowo do zreformowania i otwarcia rynku energetycznego, w tym detalicznego rynku energii elektrycznej, w celu zapewnienia konsumentom wyboru i rozbicia istniejącego monopolu w sektorze energetycznym; z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie nowej, finansowanej ze środków UE ciepłowni miejskiej w Djakowicach, która jest jedyną ciepłownią w Kosowie zasilaną biomasą i która zgodnie z oczekiwaniami powinna zmniejszyć zanieczyszczenie w regionie o ponad 90 %; |
| --- | --- |

80.

| 81. | wyraża głębokie zaniepokojenie jakością powietrza na większości obszarów miejskich Kosowa; podkreśla w szczególności, że w ostatnich latach Kosowo naruszało limity dla czynników zanieczyszczenia powietrza, które stwarzają poważne zagrożenia dla zdrowia obywateli Kosowa; wzywa władze Kosowa do postępowania zgodnie z krajowym planem ograniczania emisji, który spełnia wymagania określone w dyrektywie w sprawie emisji przemysłowych (9); |
| --- | --- |

81.

| 82. | podkreśla, że niezbędne jest zapewnienie zdrowego środowiska oraz ochrony zasobów wodnych i ekosystemów, ze szczególnym uwzględnieniem rzek, z myślą o rozwoju rolnictwa i zwiększeniu bezpieczeństwa żywnościowego i wodnego; wyraża uznanie dla starań o poprawę jakości zarządzania zbiornikami wodnymi i powiązanych zezwoleń; z zadowoleniem przyjmuje wyrok Sądu Najwyższego w Kosowie nakazujący zawieszenie pozwolenia wodnoprawnego na działalność elektrowni wodnej w Štrpce; apeluje o zaprzestanie realizacji wszystkich projektów budowy zapór wodnych na obszarach chronionych, w tym na przyszłych obszarach Natura 2000 (Emerald); |
| --- | --- |

82.

| 83. | podkreśla, że niezbędne jest lepsze gospodarowanie odpadami, w szczególności segregacja odpadów i recykling, a także wprowadzenie środków gospodarki o obiegu zamkniętym, aby zmniejszyć ilość odpadów; |
| --- | --- |

83.

| 84. | ponownie apeluje o wdrożenie polityki zrównoważonego transportu publicznego i zrównoważonej mobilności oraz o zajęcie się utrzymującymi się od dawna niedociągnięciami infrastrukturalnymi; z zadowoleniem przyjmuje plany modernizacji infrastruktury kolejowej z wykorzystaniem pożyczek z Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju i funduszy UE; |
| --- | --- |

84.

| 85. | z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie Planu gospodarczo-inwestycyjnego dla Bałkanów Zachodnich w wysokości 3,2 mld EUR oraz wzywa Kosowo do jego efektywnego wykorzystania; z zadowoleniem przyjmuje trwające przygotowania do realizacji pięciu sztandarowych projektów dotyczących energii, infrastruktury oraz czystej wody i powietrza, w tym odcinka „autostrady pokoju” między Prisztiną a Merdare, a także przygotowania do nowych inwestycji w dziedzinie zaopatrzenia w wodę i oczyszczania ścieków; |
| --- | --- |

85.

| 86. | z zadowoleniem przyjmuje działania podjęte przez policję kosowską we współpracy z EULEX w celu przerwania nielegalnego pozyskiwania drewna w całym Kosowie; zachęca właściwe władze i organy ścigania na północy i południu kraju do zacieśnienia współpracy w celu zwalczania tego i innych przestępstw; |
| --- | --- |

86.

o

o o

| 87. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącemu Rady Europejskiej, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz prezydentowi, rządowi i parlamentowi Kosowa. |
| --- | --- |

87.

---

(1)  Dz.U. L 71 z 16.3.2016, s. 3.

(2)  Dz.U. L 195 z 27.7.2017, s. 3.

(3)  Dz.U. L 197 z 4.6.2021, s. 114.

(4)  Dz.U. L 330 z 20.9.2021, s. 1.

(5)  Dz.U. C 108 z 26.3.2021, s. 877.

(6)  Dz.U. C 362 z 8.9.2021, s. 129.

(7)  Dz.U. C 494 z 8.12.2021, s. 149.

(8)  Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0506.

(9)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola) (Dz.U. L 334 z 17.12.2010, s. 17).

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/130 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/130

---

P9_TA(2022)0286

UE i obrona multilateralizmu

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie UE i obrony multilateralizmu (2020/2114(INI))

(2023/C 47/10)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając dokument zatytułowany „Wspólna wizja, wspólne działanie: Silniejsza Europa – Globalna strategia na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej”, przedstawiony przez byłą wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federikę Mogherini 28 czerwca 2016 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument zatytułowany „Wspólna wizja, wspólne działanie: Silniejsza Europa – Globalna strategia na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej”, przedstawiony przez byłą wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federikę Mogherini 28 czerwca 2016 r.,

| — | uwzględniając wspólny komunikat Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zwiększenia wkładu UE w multilateralizm oparty na zasadach (JOIN(2021)0003), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zwiększenia wkładu UE w multilateralizm oparty na zasadach (JOIN(2021)0003),

| — | uwzględniając wspólny komunikat Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej i Rady pt. „Nowa agenda UE–USA na rzecz globalnych zmian” (JOIN(2020)0022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej i Rady pt. „Nowa agenda UE–USA na rzecz globalnych zmian” (JOIN(2020)0022),

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 12 lipca 2021 r. w sprawie priorytetów UE na forum ONZ podczas 76. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 12 lipca 2021 r. w sprawie priorytetów UE na forum ONZ podczas 76. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ,

| — | uwzględniając wspólny komunikat Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Komisji z 25 marca 2020 r. w sprawie planu działania UE dotyczącego praw człowieka i demokracji na lata 2020–2024 (JOIN(2020)0005), w szczególności jego specjalny rozdział 3 dotyczący promowania globalnego systemu praw człowieka i demokracji oraz podrozdział 3.1 dotyczący współpracy wielostronnej, w którym wprowadza się w życie zaangażowanie UE na rzecz silnego wielostronnego systemu praw człowieka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Komisji z 25 marca 2020 r. w sprawie planu działania UE dotyczącego praw człowieka i demokracji na lata 2020–2024 (JOIN(2020)0005), w szczególności jego specjalny rozdział 3 dotyczący promowania globalnego systemu praw człowieka i demokracji oraz podrozdział 3.1 dotyczący współpracy wielostronnej, w którym wprowadza się w życie zaangażowanie UE na rzecz silnego wielostronnego systemu praw człowieka,

| — | uwzględniając zmieniony tekst deklaracji politycznej określającej ramy przyszłych stosunków między Unią Europejską a Zjednoczonym Królestwem, uzgodniony przez negocjatorów 17 października 2019 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając zmieniony tekst deklaracji politycznej określającej ramy przyszłych stosunków między Unią Europejską a Zjednoczonym Królestwem, uzgodniony przez negocjatorów 17 października 2019 r.,

| — | uwzględniając plan działania UE na rzecz kobiet, pokoju i bezpieczeństwa na lata 2019–2024 oraz unijny plan działania w sprawie równości płci III (GAP III) z 25 listopada 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając plan działania UE na rzecz kobiet, pokoju i bezpieczeństwa na lata 2019–2024 oraz unijny plan działania w sprawie równości płci III (GAP III) z 25 listopada 2020 r.,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 22 lutego 2021 r. w sprawie priorytetów UE na rok 2021 na forach ONZ zajmujących się prawami człowieka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 22 lutego 2021 r. w sprawie priorytetów UE na rok 2021 na forach ONZ zajmujących się prawami człowieka,

| — | uwzględniając sprawozdanie Sekretarza Generalnego ONZ z 2021 r. pt. „Nasz wspólny program działań”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Sekretarza Generalnego ONZ z 2021 r. pt. „Nasz wspólny program działań”,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 13 czerwca 2013 r. na temat roli UE w promowaniu szerszego partnerstwa transatlantyckiego (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 13 czerwca 2013 r. na temat roli UE w promowaniu szerszego partnerstwa transatlantyckiego (1),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami (2),

| — | uwzględniając swoje zalecenie z 9 czerwca 2021 r. dla Rady w sprawie 75. i 76. sesji Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje zalecenie z 9 czerwca 2021 r. dla Rady w sprawie 75. i 76. sesji Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych (3),

| — | uwzględniając strategię UE przeciw rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia (z 10 grudnia 2003 r.) oraz konkluzje Rady w sprawie nowych kierunków działań Unii Europejskiej na rzecz zwalczania rozprzestrzeniania broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia (z 17 grudnia 2008 r.), |
| --- | --- |

—

uwzględniając strategię UE przeciw rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia (z 10 grudnia 2003 r.) oraz konkluzje Rady w sprawie nowych kierunków działań Unii Europejskiej na rzecz zwalczania rozprzestrzeniania broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia (z 17 grudnia 2008 r.),

| — | uwzględniając swoje zalecenie z 21 października 2021 r. dla Wiceprzewodniczącego Komisji / Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa w sprawie stosunków politycznych i współpracy między UE a Tajwanem (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje zalecenie z 21 października 2021 r. dla Wiceprzewodniczącego Komisji / Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa w sprawie stosunków politycznych i współpracy między UE a Tajwanem (4),

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 24 stycznia 2022 r. w sprawie wprowadzenia strategicznego partnerstwa ONZ–UE w zakresie operacji pokojowych i zarządzania kryzysowego na kolejny poziom: priorytety na lata 2022–2024, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 24 stycznia 2022 r. w sprawie wprowadzenia strategicznego partnerstwa ONZ–UE w zakresie operacji pokojowych i zarządzania kryzysowego na kolejny poziom: priorytety na lata 2022–2024,

| — | uwzględniając porozumienie paryskie w ramach Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, przyjęte 12 grudnia 2015 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie paryskie w ramach Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, przyjęte 12 grudnia 2015 r.,

| — | uwzględniając Agendę ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i cele zrównoważonego rozwoju ONZ, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Agendę ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i cele zrównoważonego rozwoju ONZ,

| — | uwzględniając Czwartą Światową Konferencję w sprawie Kobiet, która odbyła się w Pekinie we wrześniu 1995 r., deklarację i platformę działania na rzecz podniesienia statusu kobiet przyjęte w Pekinie, a także późniejsze dokumenty końcowe z sesji specjalnych ONZ „Pekin + 5”, „Pekin + 10”, „Pekin + 15” i „Pekin + 20” poświęconych dalszym działaniom i inicjatywom mającym na celu wdrożenie deklaracji pekińskiej i pekińskiej platformy działania, przyjęte odpowiednio 9 czerwca 2000 r., 11 marca 2005 r., 2 marca 2010 r. i 9 marca 2015 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Czwartą Światową Konferencję w sprawie Kobiet, która odbyła się w Pekinie we wrześniu 1995 r., deklarację i platformę działania na rzecz podniesienia statusu kobiet przyjęte w Pekinie, a także późniejsze dokumenty końcowe z sesji specjalnych ONZ „Pekin + 5”, „Pekin + 10”, „Pekin + 15” i „Pekin + 20” poświęconych dalszym działaniom i inicjatywom mającym na celu wdrożenie deklaracji pekińskiej i pekińskiej platformy działania, przyjęte odpowiednio 9 czerwca 2000 r., 11 marca 2005 r., 2 marca 2010 r. i 9 marca 2015 r.,

| — | uwzględniając opracowaną przez ONZ globalną strategię zwalczania terroryzmu, która została przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne we wrześniu 2006 r. i która wkrótce zostanie zaktualizowana, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opracowaną przez ONZ globalną strategię zwalczania terroryzmu, która została przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne we wrześniu 2006 r. i która wkrótce zostanie zaktualizowana,

| — | uwzględniając rezolucję nr 1325 (2000) przyjętą przez Radę Bezpieczeństwa ONZ 31 października 2000 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję nr 1325 (2000) przyjętą przez Radę Bezpieczeństwa ONZ 31 października 2000 r.,

| — | uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 65/276 z 3 maja 2011 r. w sprawie udziału UE w pracach ONZ, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 65/276 z 3 maja 2011 r. w sprawie udziału UE w pracach ONZ,

| — | uwzględniając cztery wspólne oświadczenia UE i ONZ przyjęte na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ we wrześniu 2018 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając cztery wspólne oświadczenia UE i ONZ przyjęte na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ we wrześniu 2018 r.,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 12 września 2018 r. w sprawie autonomicznych systemów uzbrojenia (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 12 września 2018 r. w sprawie autonomicznych systemów uzbrojenia (5),

| — | uwzględniając umowę ramową między Unią Europejską a Organizacją Narodów Zjednoczonych z 29 września 2020 r. w sprawie udzielania wzajemnego wsparcia w kontekście ich odpowiednich misji i operacji w terenie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając umowę ramową między Unią Europejską a Organizacją Narodów Zjednoczonych z 29 września 2020 r. w sprawie udzielania wzajemnego wsparcia w kontekście ich odpowiednich misji i operacji w terenie,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 1 marca 2022 r. w sprawie rosyjskiej agresji na Ukrainę (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 1 marca 2022 r. w sprawie rosyjskiej agresji na Ukrainę (6),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 7 kwietnia 2022 r. w sprawie konkluzji z posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 24–25 marca 2022 r., w tym najnowszych wydarzeń związanych z wojną w Ukrainie oraz sankcji UE wobec Rosji i ich stosowania (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 7 kwietnia 2022 r. w sprawie konkluzji z posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 24–25 marca 2022 r., w tym najnowszych wydarzeń związanych z wojną w Ukrainie oraz sankcji UE wobec Rosji i ich stosowania (7),

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Handlu Międzynarodowego, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Handlu Międzynarodowego,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A9-0172/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A9-0172/2022),

| A. | mając na uwadze, że globalny ład jest coraz bardziej niestabilny, spolaryzowany i osłabiony konkurencyjnymi programami działań i stanowiskami politycznymi oraz rosnącym ryzykiem fragmentacji regulacyjnej i konkurencji w zakresie standardów regulacyjnych; mając na uwadze, że demokracja, prawa człowieka i praworządność są coraz bardziej zagrożone w różnych regionach świata; mając na uwadze, że obrońcy praw człowieka i działacze społeczeństwa obywatelskiego coraz częściej narażeni są na groźby i zagrożenia za prowadzenie legalnej działalności; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że globalny ład jest coraz bardziej niestabilny, spolaryzowany i osłabiony konkurencyjnymi programami działań i stanowiskami politycznymi oraz rosnącym ryzykiem fragmentacji regulacyjnej i konkurencji w zakresie standardów regulacyjnych; mając na uwadze, że demokracja, prawa człowieka i praworządność są coraz bardziej zagrożone w różnych regionach świata; mając na uwadze, że obrońcy praw człowieka i działacze społeczeństwa obywatelskiego coraz częściej narażeni są na groźby i zagrożenia za prowadzenie legalnej działalności;

| B. | mając na uwadze, że wielostronny ład zbudowano, by stawić czoła i zaradzić wyzwaniom naszych czasów, takim jak głód i skrajne ubóstwo, nierówność, degradacja środowiska, choroby, wstrząsy gospodarcze i zapobieganie konfliktom; mając na uwadze, że poczyniono istotne postępy, ale w ostatnim dziesięcioleciu zaobserwowaliśmy regres w wielu obszarach; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że wielostronny ład zbudowano, by stawić czoła i zaradzić wyzwaniom naszych czasów, takim jak głód i skrajne ubóstwo, nierówność, degradacja środowiska, choroby, wstrząsy gospodarcze i zapobieganie konfliktom; mając na uwadze, że poczyniono istotne postępy, ale w ostatnim dziesięcioleciu zaobserwowaliśmy regres w wielu obszarach;

| C. | mając na uwadze, że trzeba odnowić umowę społeczną i odbudować zaufanie; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że trzeba odnowić umowę społeczną i odbudować zaufanie;

| D. | mając na uwadze, że we wrześniu 2015 r. wszystkie kraje zobowiązały się do realizacji ambitnego planu, w którym określono, jak wspólnie stawiać czoła globalnym wyzwaniom – Agendy ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że we wrześniu 2015 r. wszystkie kraje zobowiązały się do realizacji ambitnego planu, w którym określono, jak wspólnie stawiać czoła globalnym wyzwaniom – Agendy ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030;

| E. | mając na uwadze, że chociaż multilateralizm pozostaje najlepszym systemem organizacyjnym do rozwiązywania globalnych problemów, należy uznać trudności ze znalezieniem sposobów na jego skuteczne wdrożenie; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że chociaż multilateralizm pozostaje najlepszym systemem organizacyjnym do rozwiązywania globalnych problemów, należy uznać trudności ze znalezieniem sposobów na jego skuteczne wdrożenie;

| F. | mając na uwadze, że świat wkroczył w nową wielobiegunową erę bardzo podatną na turbulencje, konfrontacje i niestabilność, charakteryzującą się wielką rywalizacją geopolityczną obejmującą nietradycyjne zagrożenia i konflikty, takie jak ataki hybrydowe i cyberataki, wojna hybrydowa i dezinformacja, do których dochodzi często z dala od kontroli opinii publicznej, ale które mają poważne konsekwencje dla bezpieczeństwa UE i światowego oraz w przypadku których nie mamy odpowiednich narzędzi umożliwiających przeciwdziałanie im i reagowanie na nie; mając na uwadze, że istnieje ryzyko powstania luki między obecnymi globalnymi wyzwaniami a zdolnością obecnego systemu wielostronnego do zapewnienia skutecznych i sprzyjających włączeniu społecznemu rozwiązań; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że świat wkroczył w nową wielobiegunową erę bardzo podatną na turbulencje, konfrontacje i niestabilność, charakteryzującą się wielką rywalizacją geopolityczną obejmującą nietradycyjne zagrożenia i konflikty, takie jak ataki hybrydowe i cyberataki, wojna hybrydowa i dezinformacja, do których dochodzi często z dala od kontroli opinii publicznej, ale które mają poważne konsekwencje dla bezpieczeństwa UE i światowego oraz w przypadku których nie mamy odpowiednich narzędzi umożliwiających przeciwdziałanie im i reagowanie na nie; mając na uwadze, że istnieje ryzyko powstania luki między obecnymi globalnymi wyzwaniami a zdolnością obecnego systemu wielostronnego do zapewnienia skutecznych i sprzyjających włączeniu społecznemu rozwiązań;

| G. | mając jednocześnie na uwadze, że globalny ład w coraz większym stopniu boryka się z problemami i wyzwaniami politycznymi, które wymagają działań na szczeblu międzynarodowym, w tym skutecznego globalnego dialogu politycznego, współpracy i konwergencji stanowisk, aby można było wypracować trwałe rozwiązania dające rezultaty, skoordynowane działania i wspólne standardy w ramach opartego na zasadach porządku przynoszącego konkretne rezultaty w interesie wszystkich oraz promującego prawa człowieka i praworządność; mając na uwadze, że standardy te powinny przyczyniać się do pokoju, stabilności i zrównoważonego rozwoju na świecie; mając na uwadze, że UE popiera międzynarodowe przepisy i normy; |
| --- | --- |

G.

mając jednocześnie na uwadze, że globalny ład w coraz większym stopniu boryka się z problemami i wyzwaniami politycznymi, które wymagają działań na szczeblu międzynarodowym, w tym skutecznego globalnego dialogu politycznego, współpracy i konwergencji stanowisk, aby można było wypracować trwałe rozwiązania dające rezultaty, skoordynowane działania i wspólne standardy w ramach opartego na zasadach porządku przynoszącego konkretne rezultaty w interesie wszystkich oraz promującego prawa człowieka i praworządność; mając na uwadze, że standardy te powinny przyczyniać się do pokoju, stabilności i zrównoważonego rozwoju na świecie; mając na uwadze, że UE popiera międzynarodowe przepisy i normy;

| H. | mając na uwadze, że świat jest teraz pełny wzajemnych powiązań, co sprawia, że podmioty działające na arenie międzynarodowej są bardziej od siebie zależne, a wyzwania bardziej złożone; mając na uwadze, że wynikające z tego problemy na wielu poziomach sprawiają, że trzeba podjąć wspólne działania, opracować elastyczne struktury i uwzględnić wszystkie zainteresowane strony; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że świat jest teraz pełny wzajemnych powiązań, co sprawia, że podmioty działające na arenie międzynarodowej są bardziej od siebie zależne, a wyzwania bardziej złożone; mając na uwadze, że wynikające z tego problemy na wielu poziomach sprawiają, że trzeba podjąć wspólne działania, opracować elastyczne struktury i uwzględnić wszystkie zainteresowane strony;

| I. | mając na uwadze, że obecny wielostronny ład wywodzi się z globalnego ładu po 1945 r., czyli niekoniecznie w pełni odzwierciedla dzisiejszy świat, jako że nie wszystkie obecne podmioty globalne zostały właściwie uwzględnione przy kształtowaniu wielostronnej architektury; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że obecny wielostronny ład wywodzi się z globalnego ładu po 1945 r., czyli niekoniecznie w pełni odzwierciedla dzisiejszy świat, jako że nie wszystkie obecne podmioty globalne zostały właściwie uwzględnione przy kształtowaniu wielostronnej architektury;

| J. | mając na uwadze, że obserwuje się osłabianie i porzucanie polityki i norm kontroli zbrojeń, rozbrojenia i nieproliferacji, podczas gdy rośnie sprzedaż broni konwencjonalnej, wzrasta poziom autonomii systemu uzbrojenia i inwestuje się w nową broń masowego rażenia; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że obserwuje się osłabianie i porzucanie polityki i norm kontroli zbrojeń, rozbrojenia i nieproliferacji, podczas gdy rośnie sprzedaż broni konwencjonalnej, wzrasta poziom autonomii systemu uzbrojenia i inwestuje się w nową broń masowego rażenia;

| K. | mając na uwadze, że multilateralizm, jako pokojowy sposób organizacji stosunków między suwerennymi państwami, jest w coraz większym stopniu kwestionowany, co po części wynika ze zmian w systemie międzynarodowym, takich jak pojawienie się nowych podmiotów na arenie międzynarodowej i zagrożeń hybrydowych z nimi związanych, napięcia spowodowane charakterem instytucji wielostronnych, potrzeba zmodernizowania działających od dziesięcioleci instytucji, rosnąca przepaść między opinią publiczną a instytucjami, wzrost nastrojów antyglobalizacyjnych, słabnąca pozycja tradycyjnie dominujących potęg geopolitycznych i związany z tym regres w obszarze globalnych swobód i demokracji; mając na uwadze, że pandemia COVID-19 i jej bezprecedensowy wpływ na społeczność międzynarodową zintensyfikowały i przyspieszyły te zmiany; mając na uwadze, że stoimy u progu nowej ery, która grozi osłabieniem postępu i względnego pokoju, wypracowanych przez ponad siedemdziesiąt lat, oraz utrwaleniem ery autorytarnych polityków dążących do podważenia międzynarodowego ładu opartego na zasadach, prawie międzynarodowym, praworządności, odpowiedzialności, równouprawnieniu płci i różnorodności; mając na uwadze, że połączenie krajowych tendencji populistycznych, rozbieżnych i zmieniających się celów oraz braku metod stosowania i rozliczalności zmusza system wielostronny do stawienia czoła trzem powiązanym kryzysom: kryzysowi władzy, znaczenia i legitymacji, które wynikają z braku woli politycznej i koordynacji, głównie na Zachodzie; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że multilateralizm, jako pokojowy sposób organizacji stosunków między suwerennymi państwami, jest w coraz większym stopniu kwestionowany, co po części wynika ze zmian w systemie międzynarodowym, takich jak pojawienie się nowych podmiotów na arenie międzynarodowej i zagrożeń hybrydowych z nimi związanych, napięcia spowodowane charakterem instytucji wielostronnych, potrzeba zmodernizowania działających od dziesięcioleci instytucji, rosnąca przepaść między opinią publiczną a instytucjami, wzrost nastrojów antyglobalizacyjnych, słabnąca pozycja tradycyjnie dominujących potęg geopolitycznych i związany z tym regres w obszarze globalnych swobód i demokracji; mając na uwadze, że pandemia COVID-19 i jej bezprecedensowy wpływ na społeczność międzynarodową zintensyfikowały i przyspieszyły te zmiany; mając na uwadze, że stoimy u progu nowej ery, która grozi osłabieniem postępu i względnego pokoju, wypracowanych przez ponad siedemdziesiąt lat, oraz utrwaleniem ery autorytarnych polityków dążących do podważenia międzynarodowego ładu opartego na zasadach, prawie międzynarodowym, praworządności, odpowiedzialności, równouprawnieniu płci i różnorodności; mając na uwadze, że połączenie krajowych tendencji populistycznych, rozbieżnych i zmieniających się celów oraz braku metod stosowania i rozliczalności zmusza system wielostronny do stawienia czoła trzem powiązanym kryzysom: kryzysowi władzy, znaczenia i legitymacji, które wynikają z braku woli politycznej i koordynacji, głównie na Zachodzie;

| L. | mając na uwadze, że kryzys multilateralizmu może być szansą na odbudowę porozumienia w sprawie międzynarodowego ładu w oparciu o multilateralizm i praworządność poprzez skuteczną współpracę, solidarność i koordynację; mając na uwadze, że UE powinna wesprzeć inicjatywy ukierunkowane na uwzględnianie poglądów społeczeństwa obywatelskiego w procesach decyzyjnych na forach wielostronnych takich jak ONZ; mając na uwadze, że UE powinna opowiedzieć się za utworzeniem Zgromadzenia Parlamentarnego Organizacji Narodów Zjednoczonych w ramach systemu ONZ, aby wzmocnić demokratyczny charakter, demokratyczną rozliczalność i przejrzystość globalnego zarządzania; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że kryzys multilateralizmu może być szansą na odbudowę porozumienia w sprawie międzynarodowego ładu w oparciu o multilateralizm i praworządność poprzez skuteczną współpracę, solidarność i koordynację; mając na uwadze, że UE powinna wesprzeć inicjatywy ukierunkowane na uwzględnianie poglądów społeczeństwa obywatelskiego w procesach decyzyjnych na forach wielostronnych takich jak ONZ; mając na uwadze, że UE powinna opowiedzieć się za utworzeniem Zgromadzenia Parlamentarnego Organizacji Narodów Zjednoczonych w ramach systemu ONZ, aby wzmocnić demokratyczny charakter, demokratyczną rozliczalność i przejrzystość globalnego zarządzania;

| M. | mając na uwadze, że multilateralizm wymaga szybkiego ożywienia, aby stawić czoła temu wielowymiarowemu i wielopłaszczyznowemu kryzysowi; mając na uwadze, że zagrożenia dla pokoju i bezpieczeństwa, podstawowych wolności i demokracji, a także zmiana klimatu, utrata bioróżnorodności, degradacja środowiska, zarządzanie ryzykiem związanym z klęskami żywiołowym, wzywania związane ze zdrowiem publicznym na świecie, coraz większy protekcjonizm, dezinformacja, zagraniczne ingerencje, równość płci, zrównoważony rozwój oraz pogłębianie się ubóstwa i nierówności na szczeblu globalnym to niektóre z pilnych wyzwań, przed którymi stoi obecnie świat; mając na uwadze, że tylko dzięki wzmocnionemu wielostronnemu ładowi i przywództwu politycznemu społeczność międzynarodowa będzie w stanie znaleźć trwałe i zrównoważone rozwiązania tych i przyszłych problemów; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że multilateralizm wymaga szybkiego ożywienia, aby stawić czoła temu wielowymiarowemu i wielopłaszczyznowemu kryzysowi; mając na uwadze, że zagrożenia dla pokoju i bezpieczeństwa, podstawowych wolności i demokracji, a także zmiana klimatu, utrata bioróżnorodności, degradacja środowiska, zarządzanie ryzykiem związanym z klęskami żywiołowym, wzywania związane ze zdrowiem publicznym na świecie, coraz większy protekcjonizm, dezinformacja, zagraniczne ingerencje, równość płci, zrównoważony rozwój oraz pogłębianie się ubóstwa i nierówności na szczeblu globalnym to niektóre z pilnych wyzwań, przed którymi stoi obecnie świat; mając na uwadze, że tylko dzięki wzmocnionemu wielostronnemu ładowi i przywództwu politycznemu społeczność międzynarodowa będzie w stanie znaleźć trwałe i zrównoważone rozwiązania tych i przyszłych problemów;

| N. | mając na uwadze, że w celu ożywienia i obrony multilateralizmu UE musi pomóc utrzymać funkcjonowanie instytucji wielostronnych i organizacji międzynarodowych, a jednocześnie dążyć do pogłębienia współpracy z partnerami o podobnych poglądach, aby mogła walczyć o swoje wartości i interesy; mając na uwadze, że te koalicje będą zmieniać się w zależności od konkretnych sytuacji i że nie powinny osłabiać już istniejących instytucji; mając na uwadze, że UE powinna dążyć do tworzenia otwartych koalicji, a nie klubów działających na zasadzie wyłączności; mając na uwadze, że UE musi znaleźć nowe sposoby na współpracę z krajami globalnego Południa i musi potraktować te kraje jako równych partnerów; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że w celu ożywienia i obrony multilateralizmu UE musi pomóc utrzymać funkcjonowanie instytucji wielostronnych i organizacji międzynarodowych, a jednocześnie dążyć do pogłębienia współpracy z partnerami o podobnych poglądach, aby mogła walczyć o swoje wartości i interesy; mając na uwadze, że te koalicje będą zmieniać się w zależności od konkretnych sytuacji i że nie powinny osłabiać już istniejących instytucji; mając na uwadze, że UE powinna dążyć do tworzenia otwartych koalicji, a nie klubów działających na zasadzie wyłączności; mając na uwadze, że UE musi znaleźć nowe sposoby na współpracę z krajami globalnego Południa i musi potraktować te kraje jako równych partnerów;

| O. | mając na uwadze, że zmiana klimatu i pandemia COVID-19 pokazały globalne znaczenie i strategiczną wyższość globalnych dóbr publicznych, takich jak m.in. zdrowie, czyste powietrze i czysta woda, żywność i inne zasoby, edukacja, technologie i cyberprzestrzeń, do których dostęp powinien sprzyjać włączeniu społecznemu, być bezpieczny i niezawodny; mając na uwadze, że pandemia COVID-19 przypomniała nam o oczywistym fakcie: w obliczu pandemii nasz łańcuch bezpieczeństwa zdrowotnego jest tylko tak silny, jak najsłabszy system opieki zdrowotnej; mając na uwadze, że COVID-19 w dowolnym miejscu stanowi zagrożenie dla wszystkich ludzi i gospodarek; mając na uwadze, że dostęp do globalnych dóbr publicznych i działania polityczne mające na celu standaryzację i rozszerzenie takiego dostępu w różnych krajach i społecznościach wymagają globalnej współpracy w zakresie celów, minimalnych wspólnych standardów i aktywnego wsparcia dla krajów i społeczności znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji; mając na uwadze, że wymaga to skutecznego wielostronnego programu skupiającego się na globalnych dobrach publicznych i struktur zarządzania, które wzmacniają dostęp do takich dóbr; mając na uwadze, że skutecznego dialogu politycznego, współpracy i zapewniania dostępu do globalnych dóbr publicznych nie można i nie wolno w żadnych okolicznościach oddzielać od propagowania i ochrony praw podstawowych i godności ani od wzmacniania pozycji wszystkich ludzi, w szczególności osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji; mając na uwadze, że pandemia COVID-19 pokazała znaczenie prac WHO i zdolności WHO do szybkiego i skutecznego zarządzania reakcją na pandemię, a jednocześnie ujawniła obawy związane na przykład z próbami ingerencji i manipulowania jej działaniami w tym celu; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że zmiana klimatu i pandemia COVID-19 pokazały globalne znaczenie i strategiczną wyższość globalnych dóbr publicznych, takich jak m.in. zdrowie, czyste powietrze i czysta woda, żywność i inne zasoby, edukacja, technologie i cyberprzestrzeń, do których dostęp powinien sprzyjać włączeniu społecznemu, być bezpieczny i niezawodny; mając na uwadze, że pandemia COVID-19 przypomniała nam o oczywistym fakcie: w obliczu pandemii nasz łańcuch bezpieczeństwa zdrowotnego jest tylko tak silny, jak najsłabszy system opieki zdrowotnej; mając na uwadze, że COVID-19 w dowolnym miejscu stanowi zagrożenie dla wszystkich ludzi i gospodarek; mając na uwadze, że dostęp do globalnych dóbr publicznych i działania polityczne mające na celu standaryzację i rozszerzenie takiego dostępu w różnych krajach i społecznościach wymagają globalnej współpracy w zakresie celów, minimalnych wspólnych standardów i aktywnego wsparcia dla krajów i społeczności znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji; mając na uwadze, że wymaga to skutecznego wielostronnego programu skupiającego się na globalnych dobrach publicznych i struktur zarządzania, które wzmacniają dostęp do takich dóbr; mając na uwadze, że skutecznego dialogu politycznego, współpracy i zapewniania dostępu do globalnych dóbr publicznych nie można i nie wolno w żadnych okolicznościach oddzielać od propagowania i ochrony praw podstawowych i godności ani od wzmacniania pozycji wszystkich ludzi, w szczególności osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji; mając na uwadze, że pandemia COVID-19 pokazała znaczenie prac WHO i zdolności WHO do szybkiego i skutecznego zarządzania reakcją na pandemię, a jednocześnie ujawniła obawy związane na przykład z próbami ingerencji i manipulowania jej działaniami w tym celu;

| P. | mając na uwadze, że terroryzm pozostaje jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że terroryzm pozostaje jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego;

| Q. | mając na uwadze, że rosnąca asertywność reżimów autorytarnych i totalitarnych oraz nieliberalnych rządów na forach wielostronnych i w organizacjach międzynarodowych, w tym dzięki próbom osłabienia i przeformułowania norm międzynarodowych, oraz ich silne zaangażowanie w procesy zarządzania i podejmowania decyzji w odpowiednich organizacjach międzynarodowych i na forach wielostronnych mogą prowadzić do asymetrycznych, mniej skutecznych i stronniczych reakcji politycznych, wyeliminować równe warunki działania dla wszystkich członków społeczności międzynarodowej, a także znacznie osłabić zaangażowanie społeczności międzynarodowej w obronę i wspieranie uniwersalnych wartości i praw powszechnych; mając na uwadze, że indywidualne programy działań, jednostronne działania oraz brak zaangażowania i wsparcia dla rozwiązań wielostronnych mogą dodatkowo podważać multilateralizm jako podstawową zasadę organizacji umożliwiającą sprostanie wyzwaniom ponadnarodowym; mając na uwadze, że w tym kontekście zasadnicze znaczenie ma potwierdzenie wartości zarządzania opartego na zasadach, współpracy międzynarodowej, zaangażowania na rzecz praw podstawowych i prawdziwie równych warunków działania dla wszystkich członków społeczności międzynarodowej; mając na uwadze, że odpowiednie organizacje międzynarodowe i fora wielostronne będą miały kluczowe znaczenie dla osiągnięcia tych celów; mając na uwadze, że cele te nie tylko pozwolą na skuteczniejszy pozytywny wpływ polityki na globalne wyzwania, ale również zahamują ryzyko konfliktu i zapobiegną mu; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że rosnąca asertywność reżimów autorytarnych i totalitarnych oraz nieliberalnych rządów na forach wielostronnych i w organizacjach międzynarodowych, w tym dzięki próbom osłabienia i przeformułowania norm międzynarodowych, oraz ich silne zaangażowanie w procesy zarządzania i podejmowania decyzji w odpowiednich organizacjach międzynarodowych i na forach wielostronnych mogą prowadzić do asymetrycznych, mniej skutecznych i stronniczych reakcji politycznych, wyeliminować równe warunki działania dla wszystkich członków społeczności międzynarodowej, a także znacznie osłabić zaangażowanie społeczności międzynarodowej w obronę i wspieranie uniwersalnych wartości i praw powszechnych; mając na uwadze, że indywidualne programy działań, jednostronne działania oraz brak zaangażowania i wsparcia dla rozwiązań wielostronnych mogą dodatkowo podważać multilateralizm jako podstawową zasadę organizacji umożliwiającą sprostanie wyzwaniom ponadnarodowym; mając na uwadze, że w tym kontekście zasadnicze znaczenie ma potwierdzenie wartości zarządzania opartego na zasadach, współpracy międzynarodowej, zaangażowania na rzecz praw podstawowych i prawdziwie równych warunków działania dla wszystkich członków społeczności międzynarodowej; mając na uwadze, że odpowiednie organizacje międzynarodowe i fora wielostronne będą miały kluczowe znaczenie dla osiągnięcia tych celów; mając na uwadze, że cele te nie tylko pozwolą na skuteczniejszy pozytywny wpływ polityki na globalne wyzwania, ale również zahamują ryzyko konfliktu i zapobiegną mu;

| R. | mając na uwadze, że UE powinna bardziej niż kiedykolwiek inwestować we wzmacnianie organizacji wielostronnych i że powinien to być jeden z priorytetów jej wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) oraz wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO); mając na uwadze, że w Strategicznym kompasie UE przywiązuje się dużą wagę do partnerstw międzynarodowych i wielostronnych, które stanowią jeden z podstawowych filarów WPBiO; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że UE powinna bardziej niż kiedykolwiek inwestować we wzmacnianie organizacji wielostronnych i że powinien to być jeden z priorytetów jej wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) oraz wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO); mając na uwadze, że w Strategicznym kompasie UE przywiązuje się dużą wagę do partnerstw międzynarodowych i wielostronnych, które stanowią jeden z podstawowych filarów WPBiO;

| S. | mając na uwadze, że potrzebna jest wielostronna współpraca między partnerami o podobnych poglądach na rzecz przeciwdziałania obcym ingerencjom podejmowanym w złych intencjach; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że potrzebna jest wielostronna współpraca między partnerami o podobnych poglądach na rzecz przeciwdziałania obcym ingerencjom podejmowanym w złych intencjach;

| T. | mając na uwadze, że sprawozdanie Sekretarza Generalnego ONZ pt. „Nasz wspólny program działań”, przedstawione Zgromadzeniu Ogólnemu ONZ we wrześniu 2021 r., z zadowoleniem przyjęte przez Zgromadzenie Ogólne w listopadzie 2021 r. i opracowane w drodze szeroko zakrojonych konsultacji z udziałem państw członkowskich ONZ, liderów opinii, młodzieży, społeczeństwa obywatelskiego, odpowiednich zainteresowanych stron i obywateli, a także systemu ONZ i jego wielu partnerów, potwierdza potrzebę bardziej skutecznego, integracyjnego i opartego na zasadach i na sieci kontaktów multilateralizmu w przyszłości; mając na uwadze, że będzie to miało zasadnicze znaczenie dla systemu ONZ i innych forów wielostronnych, jeśli mają nadal być skuteczną platformą konsultacji i podejmowania decyzji na szczeblu globalnym; mając na uwadze, że w tym kontekście UE ma wyjątkową możliwość wspierania ONZ i innych właściwych organizacji międzynarodowych w realizacji procesu reform i we wzmacnianiu ich zdolności do realizacji działań i zdolności do łączenia odpowiednich zainteresowanych stron, takich jak młodzież lub społeczności najbardziej dotknięte zmianą klimatu, w tym na poziomie lokalnym i regionalnym; mając na uwadze, że w związku z tym UE powinna wykorzystać okazję do konstruktywnej i skutecznej współpracy z konkurencyjnymi mocarstwami, a jednocześnie utrzymać zdecydowane stanowisko w sprawie podstawowych praw i swobód, promować model społeczny i polityczny oparty na powszechnych wartościach oraz zacieśniać współpracę i koordynację z krajami o podobnych poglądach w celu wzmocnienia pierwszeństwa uniwersalnych wartości i praw podstawowych oraz znalezienia skutecznych rozwiązań globalnych problemów; mając na uwadze, że dyplomacja parlamentarna będzie kluczowym elementem wzmacniania opartego na zasadach, pluralistycznego, opartego na sieciach kontaktów i skutecznego multilateralizmu; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że sprawozdanie Sekretarza Generalnego ONZ pt. „Nasz wspólny program działań”, przedstawione Zgromadzeniu Ogólnemu ONZ we wrześniu 2021 r., z zadowoleniem przyjęte przez Zgromadzenie Ogólne w listopadzie 2021 r. i opracowane w drodze szeroko zakrojonych konsultacji z udziałem państw członkowskich ONZ, liderów opinii, młodzieży, społeczeństwa obywatelskiego, odpowiednich zainteresowanych stron i obywateli, a także systemu ONZ i jego wielu partnerów, potwierdza potrzebę bardziej skutecznego, integracyjnego i opartego na zasadach i na sieci kontaktów multilateralizmu w przyszłości; mając na uwadze, że będzie to miało zasadnicze znaczenie dla systemu ONZ i innych forów wielostronnych, jeśli mają nadal być skuteczną platformą konsultacji i podejmowania decyzji na szczeblu globalnym; mając na uwadze, że w tym kontekście UE ma wyjątkową możliwość wspierania ONZ i innych właściwych organizacji międzynarodowych w realizacji procesu reform i we wzmacnianiu ich zdolności do realizacji działań i zdolności do łączenia odpowiednich zainteresowanych stron, takich jak młodzież lub społeczności najbardziej dotknięte zmianą klimatu, w tym na poziomie lokalnym i regionalnym; mając na uwadze, że w związku z tym UE powinna wykorzystać okazję do konstruktywnej i skutecznej współpracy z konkurencyjnymi mocarstwami, a jednocześnie utrzymać zdecydowane stanowisko w sprawie podstawowych praw i swobód, promować model społeczny i polityczny oparty na powszechnych wartościach oraz zacieśniać współpracę i koordynację z krajami o podobnych poglądach w celu wzmocnienia pierwszeństwa uniwersalnych wartości i praw podstawowych oraz znalezienia skutecznych rozwiązań globalnych problemów; mając na uwadze, że dyplomacja parlamentarna będzie kluczowym elementem wzmacniania opartego na zasadach, pluralistycznego, opartego na sieciach kontaktów i skutecznego multilateralizmu;

| U. | mając na uwadze, że UE i jej państwa członkowskie utrzymują pełne zaangażowanie na rzecz multilateralizmu, dobrych rządów na poziomie globalnym, promowania podstawowych wartości Narodów Zjednoczonych jako nieodłącznego elementu polityki zewnętrznej UE oraz na rzecz trzech filarów systemu ONZ: praw człowieka, pokoju i bezpieczeństwie oraz rozwoju; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że UE i jej państwa członkowskie utrzymują pełne zaangażowanie na rzecz multilateralizmu, dobrych rządów na poziomie globalnym, promowania podstawowych wartości Narodów Zjednoczonych jako nieodłącznego elementu polityki zewnętrznej UE oraz na rzecz trzech filarów systemu ONZ: praw człowieka, pokoju i bezpieczeństwie oraz rozwoju;

| V. | mając na uwadze, że UE i ONZ w dalszym ciągu ściśle współpracują w ponad 170 krajach na rzecz lepszej ochrony praw człowieka dla wszystkich, zmniejszania problemu głodu i niedożywienia, zapobiegania kryzysom i radzenia sobie z nimi, budowania demokratycznych i integracyjnych społeczeństw, świadczenia podstawowych usług, promowania zielonego wzrostu i godnej pracy oraz zapewnienia zrównoważonego gospodarowania zasobami naturalnymi; |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że UE i ONZ w dalszym ciągu ściśle współpracują w ponad 170 krajach na rzecz lepszej ochrony praw człowieka dla wszystkich, zmniejszania problemu głodu i niedożywienia, zapobiegania kryzysom i radzenia sobie z nimi, budowania demokratycznych i integracyjnych społeczeństw, świadczenia podstawowych usług, promowania zielonego wzrostu i godnej pracy oraz zapewnienia zrównoważonego gospodarowania zasobami naturalnymi;

| W. | mając na uwadze, że rola i narzędzia Parlamentu w obszarze dyplomacji i mediacji parlamentarnej oraz dialogu parlamentarnego mogą aktywnie przyczynić się do wzmocnienia multilateralizmu; |
| --- | --- |

W.

mając na uwadze, że rola i narzędzia Parlamentu w obszarze dyplomacji i mediacji parlamentarnej oraz dialogu parlamentarnego mogą aktywnie przyczynić się do wzmocnienia multilateralizmu;

| X. | mając na uwadze, że nowy Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” (instrument finansowy „Globalny wymiar Europy”), w połączeniu z podejściem „Drużyny Europy” i strategią „Global Gateway”, daje UE i jej państwom członkowskim zdolność do gromadzenia zasobów w sposób synergiczny oraz do lepszej koordynacji pomocy i wywierania pozytywnego wpływu na działania zewnętrzne UE, również na forach międzynarodowych, z uwzględnieniem potrzeb krajów partnerskich, również dzięki stałej i wzmocnionej współpracy z ONZ w terenie; mając na uwadze, że UE powinna priorytetowo traktować udzielanie pomocy krajom zapewniającym dobre rządy i angażującym się w przestrzeganie zasad demokratycznych i praw człowieka; mając na uwadze, że nowy instrument finansowy „Globalny wymiar Europy” przewiduje dialog polityczny na wysokim szczeblu między Komisją, Europejską Służbą Działań Zewnętrznych (ESDZ) i Parlamentem na temat priorytetów programowania, przy czym Parlament może powiązać ten dialog dotyczący polityki i programowania ze swoimi działaniami politycznymi i konsultacjami z państwami trzecimi, co wzmocni zdolność UE do udzielania pomocy odpowiednim państwom trzecim i wywierania pozytywnego wpływu na te państwa dzięki działaniom dyplomatycznym i informacyjnym; |
| --- | --- |

X.

mając na uwadze, że nowy Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” (instrument finansowy „Globalny wymiar Europy”), w połączeniu z podejściem „Drużyny Europy” i strategią „Global Gateway”, daje UE i jej państwom członkowskim zdolność do gromadzenia zasobów w sposób synergiczny oraz do lepszej koordynacji pomocy i wywierania pozytywnego wpływu na działania zewnętrzne UE, również na forach międzynarodowych, z uwzględnieniem potrzeb krajów partnerskich, również dzięki stałej i wzmocnionej współpracy z ONZ w terenie; mając na uwadze, że UE powinna priorytetowo traktować udzielanie pomocy krajom zapewniającym dobre rządy i angażującym się w przestrzeganie zasad demokratycznych i praw człowieka; mając na uwadze, że nowy instrument finansowy „Globalny wymiar Europy” przewiduje dialog polityczny na wysokim szczeblu między Komisją, Europejską Służbą Działań Zewnętrznych (ESDZ) i Parlamentem na temat priorytetów programowania, przy czym Parlament może powiązać ten dialog dotyczący polityki i programowania ze swoimi działaniami politycznymi i konsultacjami z państwami trzecimi, co wzmocni zdolność UE do udzielania pomocy odpowiednim państwom trzecim i wywierania pozytywnego wpływu na te państwa dzięki działaniom dyplomatycznym i informacyjnym;

| Y. | mając na uwadze, że jeśli UE ma mówić jednym głosem, należy wprowadzić istotne zmiany w procesie podejmowania decyzji w sprawach zagranicznych; mając na uwadze, że jednomyślne podejmowanie decyzji jedynie ogranicza zdolność Unii do interakcji w sferze międzynarodowej jako silnego podmiotu; mając na uwadze, że ESDZ wraz z państwami członkowskimi powinna zdecydować się na podejmowanie decyzji w sprawach polityki zagranicznej większością kwalifikowaną, która stanowi skuteczniejszą formę podejmowania decyzji; |
| --- | --- |

Y.

mając na uwadze, że jeśli UE ma mówić jednym głosem, należy wprowadzić istotne zmiany w procesie podejmowania decyzji w sprawach zagranicznych; mając na uwadze, że jednomyślne podejmowanie decyzji jedynie ogranicza zdolność Unii do interakcji w sferze międzynarodowej jako silnego podmiotu; mając na uwadze, że ESDZ wraz z państwami członkowskimi powinna zdecydować się na podejmowanie decyzji w sprawach polityki zagranicznej większością kwalifikowaną, która stanowi skuteczniejszą formę podejmowania decyzji;

Odbudowa multilateralizmu wpisującego się w podstawowe wartości UE

| 1. | z zadowoleniem przyjmuje wspólny komunikat Komisji oraz wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela w sprawie zwiększenia wkładu UE w multilateralizm oparty na zasadach; uważa, że komunikat ten wnosi bardzo bezpośredni wkład w refleksję nad kierunkiem polityki zagranicznej UE i sprzyja tej refleksji, której punktem wyjścia jest ważne, ale bardziej ogólne zaangażowanie na rzecz skutecznego multilateralizmu określonego w europejskiej strategii bezpieczeństwa z 2003 r., a która następnie przechodzi do urzeczywistnienia potrzeby połączenia wartości i celu skutecznego multilateralizmu z pragmatyzmem opartym na zasadach, a także potrzeby promowania i ochrony interesów i wartości UE, jak określono w globalnej strategii na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE z 2016 r.; przypomina, że najlepszym sposobem na obronę multilateralizmu jest jego odbudowa w taki sposób, by był bardziej odpowiedni, odporny i skuteczny; |
| --- | --- |

1.

| 2. | popiera stwierdzenie przedstawione we wspólnym komunikacie, że Rada musi „skorzystać z postanowień Traktatu, które pozwalają na konstruktywne wstrzymanie się od głosu i przyjmowanie decyzji kwalifikowaną większością głosów w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa”; podkreśla, że w przyszłych zmianach traktatów UE trzeba uwzględnić głosowanie większością kwalifikowaną w sprawach związanych z polityką zagraniczną, dzięki czemu UE stanie się skuteczniejszym podmiotem globalnym; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zgadza się z Komisją i wiceprzewodniczącym / wysokim przedstawicielem co do tego, że UE powinna być bardziej asertywna przy realizowaniu swoich interesów i propagowaniu uniwersalnych wartości, na których się opiera, a zatem uważa, że UE musi bronić i wzmacniać te wartości oraz oparty na zasadach porządek i multilateralizm jako sposób na zapewnienie równych warunków działania dla społeczności międzynarodowej, stworzenie platformy pluralistycznego dialogu politycznego, współpracy i konwergencji oraz wypracowanie reakcji politycznych wspieranych przez całą społeczność międzynarodową, które mogą rzeczywiście przynieść rezultaty; |
| --- | --- |

3.

| 4. | podkreśla, jak niezmiernie ważne jest dla UE wzmocnienie jej zestawu narzędzi działań zewnętrznych i dyplomacji za pomocą własnych autonomicznych instrumentów, co zwiększy jej zdolność do działania jako globalny podmiot i „mówienia jednym głosem” w celu lepszej obrony multilateralizmu i co powinno obejmować utworzenie Europejskiej Akademii Dyplomatycznej, zgodnie z niedawnym apelem Parlamentu Europejskiego; ponawia swój apel o włączenie „nowego europejskiego Bauhausu” jako nowego instrumentu do zestawu narzędzi działań zewnętrznych UE oraz jako przydatnego dyplomatycznego narzędzia kulturalnego i publicznego, co ma zasadnicze znaczenie dla propagowania opartego na wartościach ładu wielostronnego oraz dla wzmocnienia partnerstw międzynarodowych; |
| --- | --- |

4.

| 5. | zwraca uwagę na zdolność UE do opracowywania bardzo skutecznych i sprzyjających włączeniu społecznemu standardów regulacyjnych na potrzeby jednolitego rynku i jest zdania, że UE powinna również dążyć do promowania takich standardów w ramach swoich działań zewnętrznych jako paradygmatu i wkładu w dyskusję na temat skutecznych globalnych standardów regulacyjnych; przypomina art. 24 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), w którym stwierdza się, że „państwa członkowskie popierają, aktywnie i bez zastrzeżeń, politykę zewnętrzną i bezpieczeństwa Unii w duchu lojalności i wzajemnej solidarności” oraz że „powstrzymują się od wszelkich działań, które byłyby sprzeczne z interesami Unii lub mogłyby zaszkodzić jej skuteczności jako spójnej sile w stosunkach międzynarodowych”; jest zaniepokojony działaniami niektórych państw członkowskich, na przykład realizacją dwustronnych inicjatyw dyplomatycznych we współpracy z państwami trzecimi, które to inicjatywy mogą stać w sprzeczności z przepisami art. 24 TUE; |
| --- | --- |

5.

| 6. | uważa, że UE musi w dalszym ciągu pełnić rolę zagorzałego i kluczowego obrońcy multilateralizmu na świecie oraz unikać działań zagrażających tym celom; stwierdza jednak, że UE musi zareagować na siły globalne, takie jak zwiększona fragmentacja, instrumentalizowanie handlu i protekcjonizm, aby zachować swoją przewagę konkurencyjną. |
| --- | --- |

6.

| 7. | jest zdania, że UE powinna wykorzystać wysiłki na rzecz znalezienia rozwiązań globalnych problemów, takich jak zmiana klimatu, lub wspierania stabilności i pokoju jako punkt wyjścia dla szerszych stosunków dyplomatycznych z państwami trzecimi, z którymi dialog i współpraca w innych dziedzinach polityki mogą nie zawsze być natychmiast wykonalne; |
| --- | --- |

7.

| 8. | wzywa UE do większej asertywności i do bardziej strategicznego przeciwdziałania nasilającym się zagrożeniom globalnym; podkreśla, że w obliczu gwałtownie zmieniającego się krajobrazu geopolitycznego świat znalazł się na rozdrożu, a instytucjom wielostronnym grozi zdominowanie przez reżimy niedemokratyczne; apeluje o silne, oparte na działaniach zaangażowanie na rzecz ochrony demokracji i praw podstawowych na forach wielostronnych; |
| --- | --- |

8.

| 9. | przypomina, że UE pełni jedynie funkcję obserwatora w prawie wszystkich organizacjach międzynarodowych i na forach wielostronnych oraz że sytuacja ta nie odzwierciedla ani zakresu kompetencji UE, ani rosnącego znaczenia regionalnych organizacji ponadnarodowych w podejmowaniu decyzji na szczeblu globalnym; uważa, że skuteczność UE na szczeblu globalnym jest ściśle powiązana z jej statusem na forach wielostronnych i w organizacjach wielostronnych; wzywa w związku z tym państwa członkowskie, by wykazały polityczną wolę wzmocnienia pozycji UE w organizacjach i na forach wielostronnych oraz by zdobyły poparcie państw trzecich dla takiej zmiany statusu, tak aby UE mogła faktycznie i skutecznie wywiązać się ze swojego zobowiązania do obrony multilateralizmu; |
| --- | --- |

9.

Wzmocnienie Organizacji Narodów Zjednoczonych i udział Unii Europejskiej w jej systemie

| 10. | ponownie wyraża zdecydowane poparcie dla programu reform wprowadzonego przez sekretarza generalnego ONZ Antónia Guterresa i zwraca uwagę, że potrzebne są dalsze postępy, zwłaszcza w zakresie integracji kobiet, młodych ludzi i osób znajdujących się w trudnej sytuacji oraz w podnoszeniu świadomości w kwestii intersekcjonalności struktur ONZ; podkreśla, jak ważny jest system ONZ, który może nadal skutecznie funkcjonować; zwraca uwagę na wartość wizji „jednej ONZ”, opracowanej przez Sekretarza Generalnego ONZ dla systemu oenzetowskiego, w ramach której poszczególne agencje i komponenty ONZ mogą rzeczywiście być ze sobą powiązane i funkcjonować razem w oparciu o jedną strukturę budżetową i zarządczą oraz mogą przyczynić się do osiągnięcia celów ONZ; zwraca w szczególności uwagę na zwiększoną rolę stałych koordynatorów ONZ przewidzianą w reformie systemu ONZ w dziedzinie wspierania rozwoju i uważa, że koordynatorzy ci, działający obecnie w ponad 130 krajach, powinni nie tylko pełnić przewodnią rolę w koordynowaniu wdrażania programów ONZ w terenie, aby wzmocnić jedność działań ONZ, ale także powinni współdziałać i ściśle konsultować się z delegaturami UE w danym państwie członkowskim ONZ z myślą o osiągnięciu synergii i wzajemnego wzmocnienia z programami tematycznymi i geograficznymi UE dla tego państwa; |
| --- | --- |

10.

| 11. | potwierdza, że UE i ONZ powinny ściśle współpracować ze sobą na szczeblu centralnym oraz w regionach i krajach, gdzie udzielają wsparcia, tak by wymieniać dane analityczne oraz dostosowywać plany polityczne i programowe, co pozwoli zmaksymalizować wpływ na dobrobyt ludzi i planety; przypomina, że UE może znacznie zwiększyć zasięg i wpływ programów ONZ w państwach trzecich oraz może określić swoje własne programowanie i swoją pomoc w sposób zapewniający synergię i wzmacniający ich oddziaływanie, zgodnie z celami ONZ; podkreśla w związku z tym wartość bliskich konsultacji i współpracy między UE a ONZ i zachęca Komisję, ESDZ i delegatury UE w państwach trzecich, by aktywnie kontaktowały się i konsultowały z ONZ w sprawie działań politycznych i programowych ONZ na lata 2021–2027 i później; zachęca ONZ do regularnych konsultacji z UE w siedzibie głównej ONZ, ale również w terenie w państwach trzecich; |
| --- | --- |

11.

| 12. | jest zdania, że UE i ONZ powinny organizować doroczne szczyty, podczas których Sekretarz Generalny ONZ mógłby naradzać się z Radą, Komisją, ESDZ i Parlamentem; wzywa ONZ do zapewnienia stałej obecności wysokich rangą partnerów z ONZ w Parlamencie w celu kontynuowania ustrukturyzowanego i spójnego dialogu politycznego i zwiększenia widoczności wysiłków ONZ; podkreśla, że funkcjonowanie ONZ pod względem politycznym wymaga poprawy, i apeluje jednocześnie o zapewnienie silniejszej płaszczyzny współpracy między ONZ i organizacjami regionalnymi, jak podkreślił sekretarz generalny ONZ António Guterres; zwraca uwagę, że trzeba wzmocnić koordynację agencji ONZ z międzynarodowymi instytucjami finansowymi za pośrednictwem Rady Gospodarczej i Społecznej ONZ (ECOSOC); popiera propozycje sekretarza generalnego ONZ Antónia Guterresa, aby dać młodym ludziom i społeczeństwu obywatelskiemu silniejszy głos w systemie ONZ; |
| --- | --- |

12.

| 13. | podkreśla, że aby UE stała się skuteczniejszym partnerem globalnym, który będzie w stanie bronić wielostronnego ładu, należy wzmocnić zdolność UE do niezawodnego i szybkiego działania jako wiarygodny gwarant bezpieczeństwa; w związku z tym apeluje do Rady i Komisji, by dokładnie oceniły, zbadały i opracowały możliwości utworzenia stałych wielonarodowych jednostek wojskowych, które stacjonowałyby i szkoliły się wspólnie; |
| --- | --- |

13.

| 14. | wzywa Sekretarza Generalnego ONZ, by wzmógł wysiłki we wdrażaniu strategii ONZ w sprawie parytetu płci jako zasadniczego narzędzia zapewniającego równą reprezentację kobiet w systemie ONZ na wszystkich szczeblach hierarchii; przypomina, że od czasu utworzenia ONZ w 1945 r. żadna kobieta nie została powołana na stanowisko Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych; zwraca uwagę na ogólną potrzebę równej reprezentacji kobiet i grup zmarginalizowanych oraz zwiększenia różnorodności w organizacjach międzynarodowych; zdecydowane wspiera program działań na rzecz młodzieży, pokoju i bezpieczeństwa oraz jego cel, jakim jest zapewnienie młodzieży silniejszego wpływu w procesie podejmowania decyzji na szczeblu lokalnym, krajowym, regionalnym i międzynarodowym; |
| --- | --- |

14.

| 15. | jest zdania, że UE powinna wskazać organy ONZ i inne organizacje wielostronne, które mają kluczowe znaczenie dla promowania dialogu politycznego, konwergencji i rozwiązań politycznych dotyczących globalnych wyzwań i ustanawiania standardów; powinna również określić jasne cele i jasne priorytety dialogu z takimi organami i organizacjami oraz wsparcia, w tym wsparcia budżetowego, dla takich organów i organizacji; przypomina w związku z tym, że UE i jej państwa członkowskie są już głównymi darczyńcami finansowymi dla ONZ oraz wielu jej agencji i programów, ale to zobowiązanie na rzecz ONZ i wspieranie ONZ nie zawsze przekłada się na silniejszy wpływ UE, jej państw członkowskich i partnerów o podobnych poglądach na stanowiska kluczowych agencji ONZ lub na forach wielostronnych, co jest szczególnie niepokojące w obliczu rosnącej asertywności reżimów niedemokratycznych, takich jak Rosja, na takich forach; |
| --- | --- |

15.

| 16. | zwraca uwagę na rosnące znaczenie geopolityczne standardów, zwłaszcza standardów technologicznych, i apeluje do UE o strategiczne działanie, tak aby stała się ustanawiającą standardy supersiłą na forach wielostronnych; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wzywa UE, jej państwa członkowskie i partnerów o podobnych poglądach do dalszej poprawy koordynacji przy wspólnym popieraniu kandydatów na stanowiska kierownicze na forach wielostronnych; zwraca uwagę, że potrzebna jest koordynacja z partnerami o podobnych poglądach w innych regionach świata, biorąc pod uwagę znaczenie zasady sprawiedliwego geograficznego podziału stanowisk kierowniczych, przy czym należy nadal kłaść duży nacisk na wartości demokratyczne; |
| --- | --- |

17.

| 18. | podkreśla w związku z tym kluczową rolę, jaką odgrywa Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) jako filar europejskiego bezpieczeństwa, i apeluje o dalsze wzmacnianie wszechstronnego podejścia tej organizacji do kwestii bezpieczeństwa; |
| --- | --- |

18.

| 19. | wzywa UE do współpracy z ONZ, organizacjami regionalnymi, gremiami międzynarodowymi, np. G-7 i G-20, oraz doraźnymi koalicjami, a także na ich forum, aby stawiać czoła obecnym i przyszłym wyzwaniom; |
| --- | --- |

19.

| 20. | wzywa Komisję i wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela do dalszego rozwijania strategii na rzecz multilateralizmu, w tym poprzez regularnie aktualizowane wytyczne dotyczące sposobu postępowania na różnych forach, obejmujące takie kwestie jak reforma systemu ONZ i bardziej centralna rola lub formalna reprezentacja UE, a także wizja nowego ładu światowego, ukształtowanego tak, by mógł ożywić multilateralizm; uważa, że UE będzie musiała zawrzeć sojusze z partnerami o podobnych poglądach w celu rozwoju wielostronnej współpracy na wielu różnych forach, a sojusze te nie zawsze będą obejmowały te same podmioty, jednak celem musi być zawsze utrzymanie skutecznego, opartego na zasadach systemu globalnego zarządzania; |
| --- | --- |

20.

| 21. | podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie wyrażone w poprzednich rezolucjach; |
| --- | --- |

21.

| 22. | z całą stanowczością potępia wojnę napastniczą Federacji Rosyjskiej przeciw Ukrainie, a także udział w niej Białorusi, i domaga się, aby Rosja natychmiast zakończyła wszystkie działania wojskowe w Ukrainie i bezwarunkowo wycofała wszystkie siły zbrojne i sprzęt wojskowy z całego terytorium Ukrainy uznanego przez społeczność międzynarodową; podkreśla, że ta agresja wojskowa i inwazja stanowią poważne naruszenie prawa międzynarodowego; uważa, że rosyjska inwazja na Ukrainę stanowi atak nie tylko na suwerenny kraj, lecz także na zasady i mechanizm współpracy i bezpieczeństwa w Europie oraz międzynarodowy porządek oparty na zasadach, określony w Karcie Narodów Zjednoczonych; |
| --- | --- |

22.

| 23. | z zadowoleniem przyjmuje zawieszenie członkostwa Rosji w Radzie Praw Człowieka ONZ; z zadowoleniem przyjmuje decyzje organizacji międzynarodowych, w tym w dziedzinie kultury i sportu, o zawieszeniu udziału Rosji; wzywa przywódców UE i przywódców innych państw do wykluczenia Rosji z grupy G-20 i innych wielostronnych organizacji współpracy, takich jak Światowa Organizacja Handlu, UNESCO i inne, co byłoby ważnym sygnałem, że społeczność międzynarodowa nie powróci do utrzymywania dotychczasowych stosunków z tym państwem agresorem; |
| --- | --- |

23.

| 24. | podkreśla, że pełne i skuteczne wdrożenie obowiązujących sankcji w całej UE i przez międzynarodowych sojuszników UE musi być teraz priorytetem; wzywa UE do wykorzystania wielostronnych forów w celu zapewnienia skuteczności tych sankcji; |
| --- | --- |

24.

| 25. | wzywa, aby natychmiast nałożyć pełne embargo na import ropy naftowej, węgla, paliwa jądrowego i gazu z Rosji, całkowicie zrezygnować z gazociągów Nordstream 1 i Nordstream 2 oraz przedstawić plan dalszego zapewniania bezpieczeństwa dostaw energii do UE w perspektywie krótkoterminowej; wzywa UE do zapewnienia wsparcia za pośrednictwem wielostronnych forów państwom trzecim, które chcą wprowadzić embargo na import energii z Rosji; |
| --- | --- |

25.

| 26. | z zadowoleniem przyjmuje zdolność UE i jej państw członkowskich do pracy w skoordynowany sposób oraz do przedstawiania jednolitych stanowisk w ramach systemu ONZ, ze szczególnym uwzględnieniem Zgromadzenia Ogólnego ONZ, Rady Bezpieczeństwa ONZ i Rady Praw Człowieka ONZ; w związku z tym pochwala cenne wysiłki koordynacyjne delegatur UE przy ONZ w Nowym Jorku i Genewie; uważa, że to jednolite, oparte na synergii podejście powinno być powielane w odniesieniu do każdego organu i agencji ONZ lub innej organizacji międzynarodowej, tak aby UE mogła działać jako jeden podmiot na forach wielostronnych; ubolewa, że Rada Bezpieczeństwa ciągle nie jest w stanie podejmować decyzji, a w konsekwencji nie reaguje tak skutecznie na kryzysy takie jak kryzysy w Ukrainie, Syrii, Etiopii i Sudanie, jak reagowała na inne kryzysy w przeszłości, i że miało to negatywny wpływ na zapobieganie tym kryzysom, zarządzanie nimi i ich rozwiązywanie ze względu na powszechne korzystanie z praw weta; podkreśla, że to niedopuszczalne, by jedno państwo mogło powstrzymać wysiłki na rzecz przeciwdziałania ludobójstwu, zbrodniom przeciwko ludzkości lub zbrodniom wojennym; |
| --- | --- |

26.

| 27. | apeluje do ONZ o mianowanie specjalnego wysłannika do Libii, jako że stanowisko to pozostaje nieobsadzone od listopada 2021 r., a proces demokratyczny w Libii znajduje się w punkcie zwrotnym; |
| --- | --- |

27.

| 28. | ubolewa nad faktem, że w 2022 r. w Radzie Bezpieczeństwa znajdą się tylko dwa państwa członkowskie UE; uważa, że UE i państwa członkowskie powinny promować refleksję nad zreformowaniem Rady Bezpieczeństwa, tak by przywrócić jej zdolność do reagowania na kryzysy w sposób terminowy i skuteczny, zdecydowanie ograniczyć prawo weta i zmienić jej skład w celu lepszego odzwierciedlenia dzisiejszego świata; |
| --- | --- |

28.

| 29. | w związku z tym ponownie wyraża pogląd, że UE i jej państwa członkowskie powinny zabiegać o osiągnięcie szerokiego konsensusu w sprawie reformy Rady Bezpieczeństwa, m.in. jeśli chodzi o zapewnienie UE stałego członkostwa oprócz już istniejących mandatów państw członkowskich UE; apeluje do państw członkowskich UE, by nie konkurowały ze sobą, jeśli chodzi o zajęcie miejsca w Radzie Bezpieczeństwa; |
| --- | --- |

29.

| 30. | wyraża zaniepokojenie erozją istniejącego systemu kontroli zbrojeń i rozbrojenia oraz instrumentów prawnych w tym zakresie; wspiera wszelkie wysiłki mające na celu ponowne włączenie kontroli zbrojeń i programu rozbrojenia do agendy międzynarodowej, w tym przez ożywienie Konferencji Rozbrojeniowej; wzywa UE i jej państwa członkowskie do przeglądu i aktualizacji strategii UE przeciw rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia, tak by uwzględnić ostatnie zmiany geopolityczne, technologiczne i prawne oraz zapewnić aktualną i ambitną podstawę dla wielostronnego zaangażowania UE na rzecz nieproliferacji i rozbrojenia; wyraża zaniepokojenie rozwojem nowych technologii wojskowych, takich jak sztuczna inteligencja (AI), broń do wykorzystania w przestrzeni kosmicznej, biotechnologie i broń hipersoniczna, oraz aktywnie wspiera wysiłki i nowe inicjatywy mające na celu wstrzymanie powiązanych programów zbrojenia realizowanych przez niektóre państwa członkowskie ONZ; popiera prace grupy roboczej ds. przestrzeni kosmicznej Komisji ONZ ds. Rozbrojenia dotyczące praktycznego wdrażania w działaniach w przestrzeni kosmicznej środków w zakresie przejrzystości i budowania zaufania; |
| --- | --- |

30.

| 31. | popiera inicjatywę Sekretarza Generalnego ONZ na rzecz utrzymywania pokoju opartą na uaktualnieniu partnerstwa ONZ–UE w operacjach pokojowych i zarządzaniu kryzysowym oraz zbadaniu możliwości zawarcia nowych partnerstw, w tym partnerstwa między EU, ONZ i Unią Afrykańską, oraz nawiązania współpracy z innymi organizacjami regionalnymi; potwierdza zasadniczą rolę kobiet w mediacji w przypadku konfliktów oraz w misjach pokojowych oraz przypomina o ich niedostatecznej reprezentacji na wszystkich szczeblach w ONZ, UE oraz innych organizacjach i misjach wielostronnych; |
| --- | --- |

31.

| 32. | wzywa UE i jej państwa członkowskie do zwiększenia zdolności do dzielenia się informacjami, konsultowania się i koordynowania w zakresie strategii, polityk i stanowisk, w tym w organach zarządzających i zarządach organów wielostronnych, w których UE nie jest bezpośrednio reprezentowana, począwszy od Rady Bezpieczeństwa ONZ; podziela pogląd wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela i Komisji, że UE powinna ustanowić mechanizmy koordynacji we wszystkich instytucjach międzynarodowych, w tym instytucjach finansowych; uważa, że należy rozszerzyć tę samą zdolność koordynacyjną na zarządy wszystkich organów ONZ; |
| --- | --- |

32.

| 33. | uważa, że nowy instrument finansowy „Globalny wymiar Europy” oraz podejście „Drużyna Europy” w odniesieniu do pomocy i programowania geograficznych i tematycznych, a także strategia „Global Gateway” dotycząca rozwoju infrastruktury połączeń stanowią wyjątkową okazję do określenia wspólnego programu międzyinstytucjonalnego, który należycie odzwierciedla i docenia wkład państw członkowskich UE w sposób zapewniający wartość dodaną w wielostronnym podejściu do wyzwań i kryzysów na świecie i wzmacniający zdolność UE i jej państw członkowskich do wywierania wpływu, w tym na forach międzynarodowych; potwierdza swoje zobowiązanie do stosowania wyważonego i opartego na priorytetach podejścia geograficznego w działaniach, pomocy i programach UE zainicjowanych poza jej granicami; |
| --- | --- |

33.

| 34. | ostrzega, że podejmowane przez rządy nieliberalne lub reżimy autorytarne i totalitarne, jak Chiny, próby uzyskania i wzmocnienia wpływów dzięki finansowaniu organizacji międzynarodowych podnoszą kwestię antagonizmu finansowego na forach wielostronnych i skłaniają do refleksji na szczeblu globalnym i unijnym nad sposobami zapewnienia niezależności i skuteczności odpowiednich organizacji międzynarodowych i forów wielostronnych poprzez wykorzystanie wszystkich narzędzi, którymi dysponują instytucje UE, w tym, w razie potrzeby i w stosownych przypadkach, odpowiedniego i zrównoważonego finansowania ze środków UE, a także finansowania z innych źródeł; przypomina, że opóźnienia w płatnościach ustalonych wkładów przez kilka państw członkowskich wywierają niezmiernie negatywny wpływ na prace organizacji międzynarodowych i są w związku z tym nie do przyjęcia; |
| --- | --- |

34.

| 35. | przypomina, że pomoc humanitarna i rozwojowa UE dla państw trzecich jest bardzo często przekazywana za pośrednictwem systemu ONZ; popiera to partnerstwo między UE a ONZ, ale wzywa UE do zadbania o zapewnienie odpowiedniej widoczności szczególnej roli i wkładu UE na forum ONZ; podkreśla w związku z tym, jak ważne jest przeprowadzenie na szczeblu UE dokładnej analizy zarówno istniejących, jak i planowanych partnerstw UE–ONZ, aby ocenić, czy wkład UE jest odpowiednio wyeksponowany, czy środki finansowe podatników są wykorzystywane zgodnie z wartościami UE oraz czy rola przywódcza powierzona UE i jej państwom członkowskim jest współmierna do silnego zaangażowania UE w systemie ONZ; wzywa Komisję i ESDZ do przeprowadzenia tego przeglądu oraz do omówienia z Parlamentem ustaleń i dalszych działań mających zapewnić odpowiednie docenianie wkładu UE, podziału środków finansowych i zaangażowania UE w ramach systemu ONZ; |
| --- | --- |

35.

| 36. | podkreśla, że wsparcie UE dla organizacji międzynarodowych i jej obecność na forach wielostronnych powinny być widoczne dla obywateli państw członkowskich; wzywa wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela do rozpoczęcia ogólnounijnej kampanii informacyjnej na temat wsparcia udzielanego przez UE organizacjom międzynarodowym oraz unijnej obecności, celów i działań na forach wielostronnych; wzywa również Komisję, ESDZ i państwa członkowskie, aby promowały aktywną rolę UE na forach wielostronnych oraz dostarczały więcej informacji na temat wkładu i osiągnięć UE w organizacjach międzynarodowych, w tym poprzez wspólne wypowiedzi, stanowiska i oświadczenia dotyczące rezolucji ONZ; |
| --- | --- |

36.

| 37. | podkreśla, że państwa członkowskie muszą zintensyfikować koordynację na poziomie funduszy i programów ONZ oraz określić kluczowe cele i wspólne podejście do ukierunkowania zarządów; podkreśla, że ważne jest zapewnienie przejrzystości i rozliczalności w obszarze finansowania organizacji wielostronnych i wydatkowania przez nie środków; |
| --- | --- |

37.

| 38. | wyraża uznanie dla prac sojuszu na rzecz multilateralizmu jako nieformalnej sieci krajów zjednoczonych w przekonaniu, że wielostronny porządek oparty na zasadach jest jedyną niezawodną gwarancją stabilności i pokoju na świecie, a nasze wspólne wyzwania można rozwiązać tylko w drodze współpracy; |
| --- | --- |

38.

Odbudowa multilateralizmu przez wzmocnienie globalnego partnerstwa na rzecz realizacji wspólnych celów

| 39. | podkreśla, że trzeba działać na rzecz skutecznego, zorientowanego na wyniki i opartego na wartościach oraz pluralistycznego multilateralizmu, w ramach którego rządy, społeczeństwo obywatelskie, podmioty religijne, sektor prywatny, środowisko akademickie i inne zainteresowane strony mogą skutecznie współpracować, aby służyć globalnym wartościom i interesom i realizować globalne cele; uznaje znaczenie pogodzenia dwóch kluczowych celów UE, tj. zwiększenia widoczności i wpływów UE jako podmiotu na arenie międzynarodowej i wspierania roli forów wielostronnych; przypomina, że należy odpowiednio zaradzić tym napięciom i zająć oparte na zasadach i stanowcze stanowisko wobec tych dwóch celów, zgodnie z podstawowymi wartościami, założeniami i interesami UE; zwraca uwagę, że mimo pozornych napięć między tymi dwoma kluczowymi celami europejskimi, stwarzają one także nowe możliwości, ponieważ większa strategiczna autonomia UE może umożliwić jej zawieranie sojuszy z dwustronnymi partnerami w ramach negocjacji wielostronnych oraz promowanie i obronę zobowiązań wielostronnych w trakcie prowadzenia negocjacji dwustronnych; wzywa UE i państwa członkowskie do konsekwentnej i aktywnej obrony multilateralizmu i odpowiednich instytucji wielostronnych za każdym razem, gdy są one w jakikolwiek sposób lub w jakiejkolwiek formie podważane; |
| --- | --- |

39.

| 40. | podkreśla znaczenie dalszej wielostronnej współpracy w sprawach bezpieczeństwa i obrony; podkreśla prace partnerstwa UE–NATO i współpracę UE–OBWE, których fundamentem jest wspólne promowanie wspólnych podstawowych wartości, takich jak demokracja, wolność, poszanowanie praw i godności człowieka, praworządność oraz propagowanie pokoju i współpracy międzynarodowej, przy jednoczesnej ochronie międzynarodowego porządku opartego na zasadach; wzywa państwa członkowskie UE i członków NATO, które jeszcze się na to nie zdecydowały, do przyłączenia się do europejskich inicjatyw w zakresie bezpieczeństwa i obrony w celu dalszego uzupełniania i wzmacniania wspólnej współpracy; |
| --- | --- |

40.

| 41. | podkreśla, żemultilateralizm i wszelkie reformy obecnego systemu powinny koncentrować się również na większej przejrzystości i rozliczalności oraz na współpracy z podmiotami niepaństwowymi, aby pomóc w odbudowaniu zaufania do tych instytucji i nadać im większą legitymację; podkreśla, że trzeba uwzględnić wyzwania związane z zapobieganiem nielegalnym przepływom finansowym i ich zwalczaniem oraz wzmacnianiem współpracy międzynarodowej i dobrych praktyk w dziedzinie zwrotu i odzyskiwania aktywów, w tym dzięki skuteczniejszym środkom w celu wywiązania się z istniejących zobowiązań na podstawie Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji oraz Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej; podkreśla, że trzeba wdrożyć skuteczne, sprzyjające włączeniu społecznemu i zrównoważone środki w celu zapobiegania korupcji i jej zwalczania w ramach Agendy 2030; podkreśla, że należy usprawnić na poziomie globalnym zwalczanie nielegalnych przepływów finansowych; |
| --- | --- |

41.

| 42. | podkreśla, że należy nadal nawiązywać kontakty z sojusznikami i partnerami o podobnych poglądach w organizacjach międzynarodowych i na forach wielostronnych w celu konsolidacji koalicji krajów o podobnych poglądach, podzielających wspólne wartości i realizujących wspólne cele oraz zaangażowanych w dialog polityczny i skuteczną współpracę na świecie; podkreśla potrzebę dodania umowy o współpracy w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa między UE a Zjednoczonym Królestwem jako załącznika do umowy o handlu i współpracy między Zjednoczonym Królestwem a UE, aby obie strony mogły lepiej stawić czoła wspólnym globalnym wyzwaniom w zakresie bezpieczeństwa i polityki zagranicznej; podkreśla, że taka umowa służyłaby również ułatwieniu współpracy w organizacjach wielostronnych, w szczególności ONZ, z uwagi na wiele wspólnych wartości i interesów obu stron; |
| --- | --- |

42.

| 43. | zwraca uwagę na szczególne znaczenie nie tylko tradycyjnych partnerów transatlantyckich lub europejskich, takich jak Stany Zjednoczone i Kanada, a także Zjednoczone Królestwo, Bałkany Zachodnie i inne kraje południowego i wschodniego sąsiedztwa, ale również innych partnerów demokratycznych o podobnych poglądach w Ameryce Łacińskiej, Indo-Pacyfiku i Afryce, którzy mogą stworzyć w ramach partnerstwa szerszy obszar wspólnych wartości i standardów oraz zobowiązać się do promowania globalnych reakcji na globalne wyzwania, a także stworzyć szerszą międzynarodową koalicję partnerów o podobnych poglądach; w tym względzie podkreśla znaczenie pogłębionego dialogu i szerszej współpracy z krajami afrykańskimi o podobnych poglądach, a także znaczenie wspierania ich w budowaniu przyszłości dla Afryki opartej na demokracji, włączeniu społecznym i dobrobycie, przy czym należy pamiętać również o potrzebie sprostania wyzwaniom i zagrożeniom dla bezpieczeństwa wynikającym ze zmiany klimatu, terroryzmu i przestępczości zorganizowanej; |
| --- | --- |

43.

| 44. | podkreśla, że stosunki UE z Unią Afrykańską (UA) oraz z Ameryką Łacińską i Karaibami mają nieodłączną wartość same w sobie i kluczowe znaczenie dla odnowionego multilateralizmu; przypomina, że we wspólnym oświadczeniu „Africa and Europe: two continents with a joint vision for 2030” [Afryka i Europa: dwa kontynenty ze wspólną wizją do roku 2030] UE i UA zobowiązały się do współpracy na rzecz promowania skutecznego multilateralizmu w ramach międzynarodowego porządku opartego na zasadach, którego centralnym elementem jest ONZ, oraz zobowiązały się do pracy na rzecz bardziej zbliżonych stanowisk na forach wielostronnych w celu zmniejszania nierówności na świecie, wzmacniania solidarności, walki ze zmianą klimatu i poprawy dostarczania „globalnych dóbr publicznych”, zgodnie z Agendą na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i Agendą Unii Afrykańskiej 2063; |
| --- | --- |

44.

| 45. | popiera w związku z tym wysiłki wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela, Rady i Komisji na rzecz dalszego wzmacniania partnerstwa UE z UA oraz Wspólnotą Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów; zwraca uwagę na znaczenie dalszego zbliżenia stanowisk na forum ONZ i na innych forach wielostronnych między UE a krajami przystępującymi i partnerskimi; wzywa UE, by zwiększyła zdolności do udzielania pomocy krajom partnerskim i krajom o podobnych poglądach, w tym poprzez budowanie zdolności, dzielenie się wiedzą, szkolenia i partnerstwa, tak aby kraje te mogły skuteczniej angażować się w system wielostronny, oraz poprzez wymianę najlepszych praktyk z tymi krajami, aby czerpać wiedzę również z ich doświadczeń; ponownie podkreśla znaczenie wzmocnienia istniejących forów wielostronnych, w których uczestniczą partnerzy o podobnych poglądach, zwłaszcza szczytów UE–Wspólnota Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów; |
| --- | --- |

45.

| 46. | podkreśla, że potrzebna jest współpraca między UE a ASEAN stwarzająca możliwość stawienia czoła wspólnym wyzwaniom w regionie Azji i Pacyfiku; podkreśla, że potrzebne jest zwiększenie roli organizacji regionalnych w systemie ONZ przez zaproponowanie szczytu szefów organizacji regionalnych, który odbywałby się corocznie; |
| --- | --- |

46.

| 47. | wzywa Komisję i ESDZ, by zaproponowały nowe inicjatywy mające na celu reagowanie na zagrożenia dla bezpieczeństwa związane z klimatem, a jednocześnie propagowanie Europejskiego Zielonego Ładu na forach międzynarodowych; uważa, że UE powinna wspierać ambitne cele zmniejszania emisji dwutlenku węgla w państwach trzecich, i podkreśla, że dyplomacja w dziedzinie zmian klimatu musi być zasadniczym elementem działań zewnętrznych UE, aby propagować globalny pokój i bezpieczeństwo; |
| --- | --- |

47.

| 48. | wspiera niestrudzone popieranie i obronę powszechnych praw człowieka i podstawowych wolności przez UE, jej zdecydowane poparcie dla upowszechnienia prawa międzynarodowego praw człowieka, aktywne wsparcie dla forów ONZ zajmujących się prawami człowieka i ich wykorzystywanie do rozwiązywania palących kwestii związanych z prawami człowieka, jej zdecydowane poparcie dla wzmocnienia rozliczalności i międzynarodowych mechanizmów wymiaru sprawiedliwości oraz jej walkę z bezkarnością i poszanowanie suwerenności oraz integralności terytorialnej państw; podkreśla w związku z tym poparcie UE dla ustalonych i uznanych granic międzynarodowych i odrzuca wszelkie próby ich zmiany przy użyciu siły; |
| --- | --- |

48.

| 49. | wspiera wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela i Komisję w ich dążeniach do dopilnowania, by Rada Praw Człowieka ONZ działała wydajniej oraz szybko, skutecznie i w sposób wiarygodny i bezstronny zajmowała się wszystkimi kwestiami dotyczącymi praw człowieka i sytuacją w poszczególnych krajach oraz zapewniała synergię z innymi wielostronnymi forami praw człowieka; |
| --- | --- |

49.

| 50. | apeluje, aby w organach zajmujących się obroną praw człowieka starano się zachować jak największą bezstronność i aby chronić je przed ewentualną ingerencją państw, których naruszenia praw człowieka są znane; nalega w związku z tym na potrzebę określenia jasnych standardów w zakresie poszanowania praw człowieka, praworządności i praw podstawowych, które należy spełnić, aby zostać członkiem Rady Praw Człowieka ONZ, i jest zdania, że UE powinna być bardziej proaktywna w tym względzie i wspierać kompleksową reformę Rady Praw Człowieka; |
| --- | --- |

50.

| 51. | wyraża uznanie dla pracy wysokiej komisarz Narodów Zjednoczonych ds. praw człowieka i jest zdania, że Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka zapewnia wyjątkowe okazje do zaangażowania się w skuteczny dialog i skuteczną współpracę mające na celu usprawnienie systemu praw człowieka ONZ i wzmocnienie jego zdolności w zakresie realizacji działań, w tym poprzez zwiększoną kontrolę publiczną nad obowiązkami członków Rady Praw Człowieka i organizowanie obowiązkowych konferencji darczyńców podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ z udziałem kandydatów na członków Rady Praw Człowieka, zgodnie z propozycją wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela i Komisji zawartą we wspólnym komunikacie; z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie 12 października 2021 r. corocznego dialogu strategicznego z ONZ; |
| --- | --- |

51.

| 52. | zauważa, że zasoby finansowe przeznaczone na prace wysokiej komisarz Narodów Zjednoczonych ds. praw człowieka są zdecydowanie niewystarczające, a wiele krajów dąży do ich zmniejszenia, podczas gdy UE od dawna domaga się zwiększenia środków dla Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy i działania UE dotyczące praw człowieka w ramach Trzeciego Komitetu Zgromadzenia Ogólnego ONZ i Rady Bezpieczeństwa ONZ, a także współpracę między UE a ONZ w wielu kwestiach tematycznych i krajowych dotyczących praw człowieka; |
| --- | --- |

52.

| 53. | apeluje o stworzenie większej synergii między zaleceniami ujętymi w powszechnym okresowym przeglądzie praw człowieka a dobrowolnymi przeglądami krajowymi przeprowadzanymi w ramach celów zrównoważonego rozwoju oraz o powiązanie ich z programowaniem przez UE specjalnych projektów dotyczących praw człowieka; zachęca UE i jej państwa członkowskie, by zintensyfikowały działania przeciwko podejmowanym przez państwa autorytarne próbom wprowadzenia kontrnarracji w celu zmiany rozumienia praw człowieka przez podkreślanie, że prawa grupowe są ważniejsze od praw indywidualnych; wzywa UE, by wspierała prace organizacji pozarządowych i obrońców praw człowieka w Radzie Praw Człowieka, doświadczających coraz większych presji i zagrożeń ze strony państw autorytarnych; |
| --- | --- |

53.

| 54. | ubolewa z powodu wykorzystywania Rady Praw Człowieka przez autorytarne i totalitarne reżimy do własnych celów, w szczególności do podważania jej funkcjonowania i osłabiania systemu norm praw człowieka; wzywa UE i państwa członkowskie, by wsparły kompleksową reformę Rady Praw Człowieka; |
| --- | --- |

54.

| 55. | podkreśla pilną potrzebę pełnego i systematycznego uwzględniania aspektu płci oraz trzeciego unijnego planu działania w sprawie równości płci (GAP III) we wszystkich działaniach zewnętrznych UE; wzywa UE i państwa członkowskie do odegrania czołowej roli we wdrażaniu rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 (2000) w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa; podkreśla, że kobiety odgrywają kluczową rolę w zapobieganiu konfliktom, w negocjacjach pokojowych, budowaniu i utrzymywaniu pokoju, w działaniach humanitarnych i odbudowie pokonfliktowej; w związku z tym podkreśla, że UE musi zapewnić równy udział kobiet i ich pełne zaangażowanie we wszystkie działania mające na celu utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa, a jednocześnie uwzględniać perspektywę płci we wszystkich swoich działaniach zewnętrznych; |
| --- | --- |

55.

Większy udział Parlamentu Europejskiego

| 56. | przypomina, że dla rozwoju opartego na zasadach, skutecznego, zorientowanego na wyniki i wykorzystującego sieci kontaktów multilateralizmu ważne jest zaangażowanie demokratycznie wyłonionych w wyborach parlamentów w celu zapewnienia szerszego dostępu do szerokiego grona zainteresowanych stron oraz rozszerzenia dialogu i współpracy na podmioty niepaństwowe, takie jak rządy regionalne, gminy, środowisko akademickie, społeczeństwo obywatelskie i sektor gospodarki; popiera międzynarodowe inicjatywy wzywające do konstruktywnego uczestnictwa Tajwanu w roli obserwatora w posiedzeniach, mechanizmach i działaniach organów wielostronnych, w tym Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), Międzynarodowej Organizacji Policji Kryminalnej (Interpol) i Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC); przypomina, że demokratycznie wybrane parlamenty mogą eksponować i wzmacniać głosy wspierające multilateralizm jako płaszczyznę umożliwiającą skuteczne reakcje polityczne z korzyścią dla całej ludzkości, a także mogą zapewniać niezbędne powiązania między organizacjami międzynarodowymi i wielostronnymi forami podejmującymi decyzje a obywatelami; |
| --- | --- |

56.

| 57. | jest zdania, że UE powinna opowiedzieć się za powołaniem w ramach systemu ONZ specjalnego organu, aby wzmocnić demokratyczny charakter, odpowiedzialność demokratyczną i przejrzystość globalnego sprawowania rządów; |
| --- | --- |

57.

| 58. | zwraca uwagę, że Parlament może sprzyjać zapewnianiu synergii w swoich regularnych kontaktach politycznych z parlamentami państw członkowskich UE i państw trzecich, ponieważ kontakty te mogą wzmocnić i dalej rozwijać koalicję krajów o podobnych poglądach w organizacjach międzynarodowych i na forach wielostronnych oraz wzmocnić zdolność tych krajów do wywierania pozytywnego wpływu; uważa, że należy zastanowić się nad możliwością utworzenia delegacji Parlamentu ds. ONZ, ze szczególnym uwzględnieniem Zgromadzenia Ogólnego ONZ i innych parlamentarnych wymiarów organizacji międzynarodowych i forów wielostronnych, aby wzmocnić powiązania parlamentarne i dialog z systemem ONZ i innymi odpowiednimi forami wielostronnymi oraz zapewnić demokratyczny dialog i uwzględnianie kwestii strategicznych na szczeblu międzyinstytucjonalnym UE; |
| --- | --- |

58.

| 59. | podkreśla, że UE powinna popierać inicjatywy mające na celu lepsze uwzględnianie poglądów społeczeństwa obywatelskiego w procesach decyzyjnych ONZ; wzywa do ustanowienia w ramach systemu ONZ nowych forów, które umożliwiłyby społeczeństwu obywatelskiemu zaangażowanie się w dialog polityczny z ONZ, oraz do skutecznego wykorzystania istniejących już forów; |
| --- | --- |

59.

| 60. | uważa, że biura Parlamentu w miastach, gdzie siedzibę mają organy ONZ lub organizacje międzynarodowe, które są istotne dla działań zewnętrznych UE, powinny nawiązywać dialog z tymi organami i organizacjami i uwzględniać ich działania, aby zapewnić ściślejsze powiązanie z wysiłkami, zobowiązaniami i wizjami związanymi z multilateralizmem na szczeblu UE i Parlamentu Europejskiego; jest zdania, że należy zastanowić się nad tym, jak Parlament może zwiększyć synergie między delegacjami międzyparlamentarnymi, komisjami i służbami Parlamentu zajmującymi się obserwacją wyborów i wspieraniem demokracji w celu dalszego wzmocnienia działań zewnętrznych UE poprzez działania tych organów parlamentarnych; podkreśla znaczenie prac Unii Międzyparlamentarnej; |
| --- | --- |

60.

| 61. | wyraża poparcie dla roli Parlamentu we wzmacnianiu działań związanych z budowaniem potencjału parlamentarnego i we wspieraniu demokracji na świecie, jak i dla jego szczególnej roli w mediacji parlamentarnej i dialogu, między innymi poprzez dialog im. Jeana Monneta; podkreśla wartość dodaną szczególnej roli, jaką Parlament odgrywa we wspieraniu dialogu i wymianie najlepszych praktyk i standardów demokratycznych; |
| --- | --- |

61.

| 62. | przypomina o ważnej roli Parlamentu jako demokratycznej instytucji, która może stanowić wyjątkowe forum publiczne i zapewnić wyjątkową perspektywę promowania multilateralizmu; uważa, że Parlament powinien nadal regularnie zapraszać przywódców wysokiego szczebla z odpowiednich organizacji międzynarodowych do omawiania wspólnych interesów i priorytetów; uważa, że w celu wzmocnienia parlamentarnego wymiaru forów wielostronnych Parlament powinien organizować w swoich pomieszczeniach co roku konferencję prelegentów z krajów G-7 i G-20; wzywa do wzmocnienia zorganizowanego dialogu między Parlamentem a systemem ONZ; podkreśla w związku z tym, jak ważne jest organizowanie regularnych spotkań w celu wymiany poglądów między Komisją Spraw Zagranicznych i innymi właściwymi komisjami a szefami delegatur UE przy ONZ w Nowym Jorku i Genewie oraz między tymi komisjami a szefami misji państw członkowskich UE, które są stałymi lub niestałymi członkami Rady Bezpieczeństwa ONZ; podkreśla pozytywny wkład corocznych delegacji Komisji Spraw Zagranicznych i jej podkomisji do siedziby ONZ w Nowym Jorku; wzywa do sformalizowania niektórych nieformalnych sesji między UE a Radą Bezpieczeństwa ONZ; zachęca do ustanowienia formalnego stowarzyszenia między Parlamentem a Zgromadzeniem Ogólnym ONZ; |
| --- | --- |

62.

Multilateralizm jako siła napędowa w sprostaniu pilnym globalnym wyzwaniom

| 63. | podkreśla kluczowy wkład systemu wielostronnego w radzeniu sobie ze zmianą klimatu; wzywa do dalszego promowania, wzmacniania i instytucjonalizowania istniejących ram wielostronnych mających na celu przeciwdziałanie zmianie klimatu, takich jak Ramowa konwencja ONZ w sprawie zmian klimatu (UNFCCC), do której przystąpiło 197 stron, w tym wszystkie państwa członkowskie ONZ, a zatem ma ona niemal powszechne członkostwo, poprzez ustanowienie mechanizmów rozliczalności i konkretnych zasad zapewniających skuteczność ich mandatów; podkreśla, że trzeba wzmocnić globalne działania na rzecz przeciwdziałania zmianie klimatu, ponieważ jedynie dzięki wspólnym, natychmiastowym i ambitnym działaniom w skali globalnej będziemy mogli ograniczyć wzrost temperatury na świecie do 1,5 oC w stosunku do poziomów z okresu przedindustrialnego; |
| --- | --- |

63.

| 64. | uważa, że w walce z globalnym ociepleniem kraje rozwinięte powinny wspierać kraje rozwijające się w odchodzeniu od paliw kopalnych na rzecz zielonej energii i przekazywać im nie tylko środki finansowe, ale także wiedzę fachową i technologię; |
| --- | --- |

64.

| 65. | przypomina, jak ważne jest skoncentrowanie się na realizacji działań na szczeblu krajowym poprzez przyjmowanie i wdrażanie ustalonych na poziomie krajowym wkładów, a jednocześnie należy dbać o to, by społeczność międzynarodowa wspólnie dążyła do osiągnięcia celów porozumienia paryskiego na szczeblu wielostronnym; wzywa rządy, by określiły ambitne ustalone na poziomie krajowym wkłady, bez których nie zostanie osiągnięty cel 1,5 oC, oraz by wzajemnie zachęcały się do ich realizacji; |
| --- | --- |

65.

| 66. | przypomina, że należy ściśle współpracować z krajami emitującymi znaczne ilości gazów cieplarnianych, krajami narażonymi na skutki zmiany klimatu i partnerami transatlantyckimi, aby na konferencji ONZ w sprawie zmiany klimatu w 2022 r. zapewnić postępy na drodze do realizacji celu wyznaczonego na 2030 r.; apeluje o kontynuowanie wielostronnych starań o mobilizację środków finansowych na osiąganie celów zrównoważonego rozwoju i celów związanych z klimatem, w tym o przeznaczenie 50 % finansowania działań związanych z klimatem na przystosowanie; z zadowoleniem przyjmuje wysiłki podjęte podczas konferencji ONZ w sprawie zmiany klimatu (COP26) w 2021 r. na rzecz opracowania definicji dezinformacji związanej ze zmianą klimatu; |
| --- | --- |

66.

| 67. | przypomina, żenaruszenia praw w dziedzinie ochrony środowiska mają zasadniczy wpływ na szeroki wachlarz praw człowieka, w tym na prawo do życia, samostanowienia, pożywienia, wody i zdrowia oraz prawa kulturalne, obywatelskie i polityczne; podkreśla, że różnorodność biologiczna i prawa człowieka są ze sobą powiązane i wzajemnie od siebie zależne, i przypomina, że państwa mają obowiązek ochrony różnorodności biologicznej, od której zależą prawa człowieka, m.in. przez zapewnienie udziału obywateli w decyzjach dotyczących różnorodności biologicznej oraz umożliwienie dostępu do skutecznych środków zaradczych w przypadku utraty i degradacji różnorodności biologicznej; wyraża poparcie dla działań o charakterze normatywnym podejmowanych od niedawna na szczeblu międzynarodowym wobec przestępstw przeciwko środowisku; zachęca zatem UE i państwa członkowskie, aby propagowały uznanie ekobójstwa za przestępstwo międzynarodowe na mocy Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK); |
| --- | --- |

67.

| 68. | przypomina o kluczowej roli forów wielostronnych w stawianiu czoła wyzwaniom związanym z pandemią COVID-19 i podkreśla, że jest to przykład ich ważnej roli w promowaniu i ochronie globalnego zdrowia publicznego i powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego; docenia wprowadzenie inicjatywy na rzecz globalnego dostępu do szczepionki przeciwko COVID-19 (Covax), która stanowi bezprecedensowy wyraz solidarności międzynarodowej, i dziękuje jej darczyńcom i uczestnikom, podkreślając jednocześnie potrzebę dalszego przekazywania i zwiększania zasobów, oraz budowania zdolności w zakresie produkcji i dystrybucji szczepionek w celu bezpłatnego udostępniania szczepionek i leczenia wszystkim krajom, tak by mogły rzeczywiście dotrzeć do wszystkich krajów w odpowiednim czasie; |
| --- | --- |

68.

| 69. | pochwala prace WHO mające na celu walkę z pandemią za pomocą decyzji opartych na wiedzy naukowej i dowodach, przy jednoczesnym zapewnieniu niezależnej kontroli i rozliczalności w odniesieniu do zarządzania przez WHO reakcją na pandemię COVID-19; podkreśla, że należy wzmocnić jej mandat i zdolności wykonawcze, zwłaszcza w odniesieniu do wymiany danych i mobilizacji zasobów, a także zreformować proces decyzyjny jej Komitetu ds. Sytuacji Nadzwyczajnych i ustanowić mechanizmy egzekwowania jego decyzji i postanowień; |
| --- | --- |

69.

| 70. | z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie prac nad nowym międzynarodowym traktatem antypandemicznym, po przyjęciu 31 maja 2021 r. decyzji przez wszystkich 194 członków WHO; wzywa Unię, by w ramach organizacji wielostronnych pracowała nad poprawą globalnych mechanizmów zapobiegania pandemii i jej zwalczania, przy wykorzystaniu doświadczenia zdobytego na podstawie międzynarodowej reakcji na pandemię COVID-19; |
| --- | --- |

70.

| 71. | domaga się wzmocnionych ram legislacyjnych i regulacyjnych oraz apeluje o promowanie spójności polityki w celu osiągnięcia skutecznego dostępu do usług opieki zdrowotnej, w tym przez przyjęcie przepisów i wdrażanie polityki zapewniających lepszy dostęp do świadczeń zdrowotnych, produktów i szczepionek, w szczególności dla osób znajdujących się w najbardziej niekorzystnej sytuacji; |
| --- | --- |

71.

| 72. | apeluje o współpracę międzynarodową przy uwzględnianiu perspektywy płci na zasadzie systemowej podczas opracowywania, wdrażania i monitorowania polityki zdrowotnej, biorąc pod uwagę szczególne potrzeby wszystkich kobiet i dziewcząt w celu osiągnięcia równości płci i wzmocnienia pozycji kobiet w obszarze realizacji polityki zdrowotnej i systemów opieki zdrowotnej; |
| --- | --- |

72.

| 73. | wzywa Unię, aby wspierała prace w ONZ mające na celu walkę z terroryzmem przez wdrożenie i aktualizację czterech filarów globalnej strategii zwalczania terroryzmu przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne we wrześniu 2006 r.; |
| --- | --- |

73.

| 74. | apeluje o podjęcie szczególnych środków w celu ochrony dzieci, których trudna sytuacja może ulec znacznemu pogorszeniu z powodu pandemii COVID-19, w tym w odniesieniu do ich dostępu do ochrony zdrowia, edukacji, przystępnej cenowo żywności, czystej wody, urządzeń sanitarnych i odpowiednich warunków mieszkaniowych; przypomina o negatywnym wpływie zmiany klimatu i szkód dla środowiska na korzystanie przez dzieci z przysługujących im praw; |
| --- | --- |

74.

| 75. | podkreśla potrzebę dalszych wielostronnych działań w zakresie zarządzania gospodarczego, zwłaszcza w odniesieniu do opodatkowania; z zadowoleniem przyjmuje kierunek wytyczony w otwartych ramach OECD/G-20 w sprawie erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków (BEPS) oraz niedawny wniosek dotyczący ustanowienia minimalnej stawki podatku od osób prawnych w wysokości 15 % oraz przyszłego filaru umożliwiającego bardziej sprawiedliwą realokację praw do opodatkowania; odnotowuje propozycję Komisji dotyczącą zasobów własnych odpowiadających 15 % części zysków rezydualnych największych i najbardziej rentownych przedsiębiorstw wielonarodowych, które to zasoby byłyby przenoszone na rzecz państw członkowskich na podstawie tego porozumienia; zachęca społeczność międzynarodową, by dążyła do dalszej integracji w tej dziedzinie w celu unikania nieuczciwych praktyk i nadużyć; wzywa do szerszego wdrażania międzynarodowych standardów i norm w tym obszarze polityki; przypomina, że Światowa Organizacja Handlu (WTO) odgrywa kluczową rolę w regulowaniu i ułatwianiu handlu światowego; |
| --- | --- |

75.

| 76. | przypomina, że UE musi ściśle współpracować z podobnie myślącymi partnerami, aby zmodernizować WTO oraz wyposażyć ją w narzędzia umożliwiające stawienie czoła wyzwaniom handlowym XXI wieku, w tym rewolucji cyfrowej oraz ekologicznej, sprawiedliwej i zrównoważonej transformacji; wzywa UE do współpracy ze wszystkimi członkami WTO w celu przedstawienia pozytywnego programu reform i konkretnego planu prac na 12. konferencji ministerialnej; uznaje, że współpraca UE–USA była siłą napędową postępów w wielostronnych negocjacjach handlowych; |
| --- | --- |

76.

| 77. | podkreśla, jak ważne jest podejmowanie i wspieranie inicjatyw mających na celu przeciwdziałanie uchylaniu się od opodatkowania, praniu pieniędzy i korupcji; wspiera prace na szczeblu ONZ w kwestiach podatkowych w celu zapewnienia głosu krajom rozwijającym się w kwestiach podatkowych; dąży do przyspieszenia negocjacji dotyczących skutecznego kodeksu postępowania w celu zwalczania międzynarodowego uchylania się od opodatkowania dzięki wykorzystaniu umów o wymianie informacji w sprawach podatkowych; |
| --- | --- |

77.

| 78. | odnotowuje znaczenie multilateralizmu dla reagowania na nowe wyzwania i realia, takie jak utrata różnorodności biologicznej, cyberbezpieczeństwo, biotechnologia, cyfryzacja, działalność geopolityczna i zarządzanie w regionach polarnych, sztuczna inteligencja oraz pojawiające się zagrożenia, takie jak rozpowszechnianie fałszywych informacji, fałszywej nauki i dezinformacji za pomocą technologii; twierdzi, że eksperci, naukowcy i odpowiedni przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego powinni być stroną wielostronnych porozumień z udziałem wielu zainteresowanych stron; |
| --- | --- |

78.

| 79. | z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie działalności Rady UE–USA ds. Handlu i Technologii; |
| --- | --- |

79.

| 80. | przypomina o znaczeniu uwzględniania zasady i celu równości płci we wszystkich obszarach polityki; |
| --- | --- |

80.

| 81. | z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Sekretarza Generalnego ONZ na rzecz zwiększenia i koordynowania cyfryzacji Organizacji Narodów Zjednoczonych, tak aby internet służył filarom ONZ, którymi są pokój i bezpieczeństwo, prawa człowieka i rozwój; |
| --- | --- |

81.

| 82. | podkreśla, że odnowiony multilateralizm może mieć pozytywny wpływ na przyspieszenie transformacji cyfrowej, nie tylko jako silny bodziec do realizacji celów zrównoważonego rozwoju, ale także ze względu na pilną potrzebę ustanowienia podstawowych standardów i norm oraz stawienia czoła związanym z nią zagrożeniom i wyzwaniom; |
| --- | --- |

82.

| 83. | przypomina, żew obliczu coraz bardziej ambitnych, asertywnych i agresywnych Chin UE i jej demokratyczni partnerzy o podobnych poglądach powinni koordynować działania na forach wielostronnych w ramach sojuszu technodemokracji w celu utrzymania międzynarodowego systemu opartego na zasadach, przeciwdziałania autorytarnej koordynacji mającej na celu przejęcie kontroli nad forami międzynarodowymi, oraz dopilnowania, poprzez ustanawianie norm i globalnych zasad, by nowe technologie pozostały ukierunkowane na człowieka; |
| --- | --- |

83.

| 84. | zwraca uwagę, że cyfrowy świat należy również traktować jako bardzo ważne nowe źródło wpływów podatkowych; |
| --- | --- |

84.

| 85. | podkreśla, że multilateralizm ma kluczowe znaczenie dla skutecznego utrzymania porządku w przestrzeni kosmicznej oraz że należy rozwijać bieżące inicjatywy i uruchamiać nowe, aby zachować pokojowe wykorzystanie przestrzeni kosmicznej; podkreśla, że wykorzystanie przestrzeni kosmicznej powinno podlegać ulepszonemu zbiorowi międzynarodowych zasad i norm oraz systemowi, który ma zagwarantować korzystanie z niej w długoterminowy, zrównoważony, odpowiedzialny i pokojowy sposób; |
| --- | --- |

85.

| 86. | wzywa UE, by odgrywała bardziej aktywną rolę w tworzeniu międzynarodowych ram dotyczących ukierunkowanych na człowieka i godnych zaufania technologii sztucznej inteligencji, zwłaszcza w odniesieniu do autonomicznych systemów uzbrojenia; |
| --- | --- |

86.

| 87. | podkreśla, że ważna jest wielostronna współpraca między partnerami o podobnych poglądach w walce ze szkodliwą i manipulacyjną dezinformacją prowadzoną przez podmioty państwowe i niepaństwowe; zwraca uwagę, że ważne jest, by UE przejęła czołową rolę na świecie w określaniu międzynarodowych definicji, norm i zasad dotyczących rozwiązywania tych problemów, w tym ingerencji podmiotów zagranicznych w wybory; |
| --- | --- |

87.

| 88. | podkreśla ważną rolę Parlamentu w ścisłym monitorowaniu i wspieraniu procesu wdrażania celów zrównoważonego rozwoju oraz celów porozumienia paryskiego poprzez ochronę różnorodności biologicznej oraz środowiska naturalnego i jego zasobów, w tym poprzez zwracanie uwagi nie tylko na monitorowanie postępów, ale również na zwiększenie przydziału zasobów i proponowanie usprawnień lub przedstawianie konkretnych propozycji; podkreśla dwie kluczowe strategiczne idee zawarte w propozycji sekretarza generalnego ONZ Antónia Guterresa „Nasz wspólny program działań”, którymi są potrzeba globalnego nowego ładu i potrzeba nowej umowy społecznej; zwraca uwagę, że można by przełożyć je na bardzo konkretne działania, takie jak wzmocnienie Globalnego Funduszu Ekologicznego oraz mechanizm wsparcia finansowego dla wysoko zadłużonych państw, pod warunkiem że będą one realizować cele zrównoważonego rozwoju i przeciwdziałać ubóstwu; |
| --- | --- |

88.

| 89. | wzywa Unię do zapewnienia ochrony, zachowania i obrony dziedzictwa kulturowego i historycznego Europy na wszystkich forach wielostronnych, takich jak UNESCO; |
| --- | --- |

89.

| 90. | podkreśla zasadniczą potrzebę zajęcia się kwestią równości płci oraz potrzebę walki o niedyskryminację i prawa podstawowe kobiet, dziewcząt i grup zmarginalizowanych na szczeblu globalnym, w tym o zdrowie seksualne i reprodukcyjne oraz prawa w tej dziedzinie; oczekuje, że Komisja, państwa członkowskie i ESDZ będą systematycznie włączać trzeci unijny plan działania w sprawie równości płci do wszystkich swoich działań zewnętrznych, w tym do zaangażowania na szczeblu wielostronnym, oraz będą ściśle współpracować z rządami partnerskimi, społeczeństwem obywatelskim, sektorem prywatnym i innymi kluczowymi zainteresowanymi stronami; apeluje do Komisji i ESDZ, aby wzmocniły synergię z partnerami w celu wspólnego większego uwzględniania aspektu płci i skutecznego osiągania międzynarodowych celów związanych z równością płci; podkreśla, że UE powinna odgrywać przewodnią rolę w społeczności międzynarodowej w zwiększaniu starań o wyeliminowanie stosowania przemocy seksualnej i przemocy motywowanej płcią jako broni w konfliktach zbrojnych; |
| --- | --- |

90.

| 91. | domaga się powszechnej ratyfikacji i skutecznego wdrażania Międzynarodowej konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej; pilnie apeluje o likwidację wszelkich form dyskryminacji rasowej za pomocą wszystkich odpowiednich środków, w tym prawodawstwa; dostrzega nadrzędną rolę kształcenia i kultury w promowaniu praw człowieka i intersekcjonalnym zwalczaniu rasizmu, dyskryminacji rasowej, ksenofobii i powiązanej nietolerancji, w szczególności w promowaniu zasad tolerancji, włączenia oraz poszanowania różnorodności etnicznej, religijnej i kulturowej, a także w zapobieganiu rozpowszechniania się ekstremistycznych, rasistowskich i ksenofobicznych ruchów i postaw; potwierdza potrzebę zapewnienia ludom tubylczym, w tym kobietom i dziewczętom, równej ochrony praw i równości przed sądami, wzmocnienia ich pozycji oraz pełnego i skutecznego uczestnictwa w procesach decyzyjnych, a także w życiu politycznym, gospodarczym, społecznym i kulturalnym; apeluje o większą ochronę osób z niepełnosprawnościami oraz o zwrócenie uwagi na osoby doświadczające dyskryminacji krzyżowej, zwłaszcza kobiety i osoby z niepełnosprawnościami wywodzące się z ludów tubylczych; |
| --- | --- |

91.

| 92. | zwraca się do UE o zacieśnienie współpracy wielostronnej w zakresie międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości z uwagi na coraz częstsze łamanie międzynarodowych praw człowieka i prawa humanitarnego; wzywa UE i jej partnerów, by rozwijali i wykorzystywali dostępne narzędzia organów międzynarodowych, takich jak Rada Praw Człowieka, procedury specjalne ONZ, specjalni sprawozdawcy ONZ, mechanizmy OBWE, Rada Europy czy sądy międzynarodowe, w celu zwiększenia zgodności działań podmiotów państwowych i niepaństwowych z międzynarodowym prawem oraz promowania zasady jurysdykcji uniwersalnej, która ma być stosowana w krajowych systemach prawnych; apeluje do UE o zwiększenie roli MTK i liczby jego pracowników przez zapewnienie mu silnego wsparcia dyplomatycznego, politycznego i finansowego; zwraca się do Komisji, wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela i państw członkowskich o wezwanie wszystkich państw członkowskich instytucji wielostronnych, które jeszcze nie ratyfikowały statutu rzymskiego, do uczynienia tego; |
| --- | --- |

92.

| 93. | wzywa Komisję, by szybko zakończyła opracowywanie ram należytej staranności przedsiębiorstw i by współpracowała z partnerami o podobnych poglądach w celu przeciwdziałania rażącym naruszeniom praw człowieka przez reżimy autorytarne i totalitarne, a tym samym zapewniała trwałe i odporne globalne łańcuchy dostaw w obliczu niszczycielskiego wpływu reżimów autorytarnych i totalitarnych; |
| --- | --- |

93.

| 94. | apeluje o międzynarodowe strategie polityczne, które zapewnią ochronę i wsparcie zagrożonym obrońcom praw człowieka; potępia działania odwetowe podejmowane przez niektóre rządy wobec organizacji pozarządowych, działaczy i obrońców praw człowieka w odpowiedzi na ich uzasadnioną interakcję z organami międzynarodowymi, oraz wzywa Radę i wysokiego przedstawiciela / wiceprzewodniczącego Komisji do systematycznego i wyraźnego reagowania na każdy taki przypadek; wzywa UE, aby w celu położenia kresu bezkarności, zapobiegania przemocy wobec dziennikarzy i wspierania środków mających zwiększyć ich bezpieczeństwo poparła apel o utworzenie stałego mechanizmu dochodzeniowego ONZ zajmującego się przestępstwami wobec dziennikarzy oraz przyjęcie ukierunkowanych sankcji wobec osób odpowiedzialnych za grożenie dziennikarzom lub zlecanie aktów przemocy wobec dziennikarzy; |
| --- | --- |

94.

| 95. | ponawia swój apel do UE, by domagała się silniejszych zobowiązań wielostronnych, aby znaleźć trwałe rozwiązania polityczne dla obecnych konfliktów, a także dopilnowała, by prawa człowieka były centralnymi elementami strategii politycznych dotyczących zapobiegania konfliktom i mediacji; przypomina o znaczeniu międzynarodowych misji pokojowych i rozwiązywania konfliktów, a także wsparcia UE dla odpowiednich misji; podkreśla, że potrzebne są jasne cele, wyraźne zdolności do realizacji tych celów i skuteczne mechanizmy, z uwzględnieniem perspektywy kobiet, zgodnie z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 i wszystkimi późniejszymi rezolucjami; domaga się reformy odpowiednich struktur, aby położyć kres bezkarności personelu operacji wojskowych i misji cywilnych oraz personelu innych wielostronnych agencji, urzędów i organów, który to personel dopuścił się nadużyć i przemocy seksualnej podczas pełnienia obowiązków, a także aby ustanowić funkcjonujące i przejrzyste mechanizmy nadzoru i rozliczalności; |
| --- | --- |

95.

| 96. | podkreśla, że sukces organizacji wielostronnych odgrywa kluczową rolę w odbudowie zaufania społecznego do demokracji i liberalizmu oraz znaczenia światowego ładu opartego na zasadach; |
| --- | --- |

96.

| 97. | podkreśla, że otwarty, sprzyjający włączeniu społecznemu, oparty na zasadach i niedyskryminujący wielostronny system handlowy musi być główną siłą napędową globalnej liberalizacji handlu i musi przyczyniać się do zapewniania wzrostu gospodarczego, konkurencyjności i innowacji, a także do tworzenia miejsc pracy, podniesienia poziomu życia, wzrostu dochodów, wspierania zrównoważonego rozwoju gospodarczego i walki ze zmianą klimatu, a tym samym do wzmacniania dobrobytu, pokoju i bezpieczeństwa, zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju; ponadto zwraca uwagę na rolę wielostronnego systemu handlowego we wspieraniu przewidywalnego środowiska handlowego dzięki opracowywaniu wzajemnych, bardziej przejrzystych i sprawiedliwych zasad i regulacji handlowych wdrażanych w sposób spójny, możliwy do wyegzekwowania i jednolity; przypomina ustalenia zawarte w sprawozdaniu pt. „EU exports to the world: effects on employment” [Eksport z UE: wpływ na zatrudnienie] z listopada 2021 r., w którym stwierdzono, że ponad 38 milionów miejsc pracy w UE opiera się na eksporcie; wzywa Komisję, by wciąż informowała o tych ustaleniach oraz by podnosiła świadomość na temat korzyści i pozytywnych aspektów handlu międzynarodowego; uważa jednak, że należy odbudować zaufanie do instytucji wielostronnych w obliczu globalnych wyzwań, w szczególności jeśli chodzi o wdrażanie wspólnych inicjatyw na rzecz zapewniania powszechnych dóbr publicznych, oraz w kontekście zmieniającej się dynamiki sił na arenie międzynarodowej; ponownie podkreśla rolę UE w tym procesie; |
| --- | --- |

97.

| 98. | wyraża ubolewanie, że w niektórych częściach gospodarki światowej nasilają się tendencje do protekcjonizmu i wykorzystywania handlu jako środka przymusu, co prowadzi do zamętu i napięć geopolitycznych; przypomina, że nacjonalistyczna polityka gospodarcza, która wiąże się z łamaniem ustalonych zasad międzynarodowego prawa handlowego i skłania partnerów handlowych do działań odwetowych, jest antytezą naszego zglobalizowanego systemu handlowego; apeluje o dalsze wzmocnienie wysiłków UE na rzecz egzekwowania przepisów handlowych oraz o opracowanie zestawu autonomicznych instrumentów handlowych, takich jak instrument przeciwdziałania przymusowi, instrument dotyczący dotacji o działaniu zakłócającym i instrument dotyczący udzielania zamówień publicznych w kontekście międzynarodowym, a także o utworzenie stanowiska głównego urzędnika ds. egzekwowania przepisów handlowych, w odpowiedzi na te pojawiające się wyzwania; zauważa, że celem jest stworzenie w kontekście WTO zreformowanego i dobrze funkcjonującego wielostronnego zbioru przepisów ze skutecznie działającym mechanizmem rozstrzygania sporów stanowiącym jego centralny element; podkreśla jednak, że należy nadal w pełni angażować się w próby zreformowania WTO będącej podstawą otwartej, sprawiedliwej i zrównoważonej gospodarki światowej opartej na zasadach, aby zwiększyć skuteczność, inkluzywność, przejrzystość i legitymację tej organizacji, a także należy angażować się w podejmowanie wyzwań stawianych przez gospodarki nierynkowe i w stawianie czoła zagrożeniom związanym z tymi gospodarkami; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje załącznik do przeglądu polityki handlowej z lutego 2021 r., w którym przedstawiono kompleksowe podejście do modernizacji WTO; podkreśla, że jeśli chcemy rozwijać oparty na zasadach handel światowy, skuteczne zaangażowanie UE musi opierać się na przyszłościowym podejściu do handlu; |
| --- | --- |

98.

| 99. | z zadowoleniem przyjmuje pomyślne zakończenie 12. konferencji ministerialnej WTO i ponownie wyraża pełne poparcie dla systemu handlu opartego na zasadach, który powinien przyczynić się do sprostania globalnym wyzwaniom i do wspierania transformacji ekologicznej, rewolucji cyfrowej i walki z nierównościami; wzywa kraje WTO do bezzwłocznego wdrożenia podjętych decyzji oraz do podjęcia działań na rzecz zreformowania organizacji przed 13. konferencją ministerialną w celu zapewnienia pełnej operacyjności i adekwatności WTO; ubolewa nad faktem, że 12. konferencja ministerialna nie obejmowała aspektu płci i handlu, i apeluje, aby kwestia ta stała się centralnym elementem 13. konferencji ministerialnej; |
| --- | --- |

99.

| 100. | podkreśla, że demokratyczny, zgodny z prawem, rozliczalny i przejrzysty globalny ład powinien wiązać się z większym udziałem organów parlamentarnych, ponieważ parlamentarzyści wybrani w wyborach bezpośrednich mogą pełnić rolę kluczowego łącznika między obywatelami a systemem wielostronnym; podkreśla znaczenie horyzontalnego i spójnego multilateralizmu oraz ukierunkowanych na ten cel prac wspólnej konferencji parlamentarnej Parlamentu Europejskiego i Unii Międzyparlamentarnej na temat WTO; podkreśla, że należy zadbać o to, aby parlamentarzyści mieli łatwiejszy dostęp do negocjacji handlowych oraz byli angażowani w formułowanie mandatów i wdrażanie decyzji WTO, jak również w negocjacje w sprawach związanych z handlem w ramach innych wielostronnych organów i instytucji; ponownie podkreśla, że UE i wszyscy członkowie WTO muszą zintensyfikować wymianę poglądów z zainteresowanymi stronami, w tym ze społeczeństwem obywatelskim, organizacjami przedsiębiorców i szerszymi kręgami biznesu; wzywa Komisję do pogłębienia współpracy ze wszystkimi odpowiednimi organizacjami międzynarodowymi, takimi jak Międzynarodowa Organizacja Pracy, system ONZ, grupa G-7, OECD, Bank Światowy i Międzynarodowy Fundusz Walutowy, oraz podkreśla ich rolę w rozwijaniu otwartego, opartego na zasadach systemu handlowego; |
| --- | --- |

100.

| 101. | z zadowoleniem przyjmuje ścisłą współpracę WTO z WHO i innymi organizacjami międzynarodowymi mającą na celu zagwarantowanie, że handel odgrywa pozytywną rolę w radzeniu sobie z pandemią i następującym po niej kryzysem oraz we wspieraniu odbudowy światowej gospodarki; podkreśla, że pandemia COVID-19 uwidoczniła słabe punkty naszych instytucji międzynarodowych; wzywa Komisję do przeanalizowania wniosków płynących z pandemii COVID-19 oraz do współpracy z partnerami globalnymi, aby uwzględnić te wnioski w programie reform; wzywa do opracowania ambitnej inicjatywy w dziedzinie handlu i zdrowia; przyjmuje do wiadomości, że WTO chciałaby rozszerzyć swój mandat, aby osiągnąć większe znaczenie w sferze publicznej za pomocą większego zaangażowania w takich obszarach jak zdrowie, zrównoważony rozwój, nierówny podział bogactwa, płeć i wzmocnienie pozycji kobiet, zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju i porozumieniem paryskim; uważa, że będą to ważne kroki w procesie reformy WTO, obok jej podstawowych zadań związanych z ustanawianiem zasad handlu wielostronnego, ograniczaniem barier w handlu oraz zapewnieniem możliwości uregulowanego rozstrzygania sporów handlowych między jej członkami; |
| --- | --- |

101.

| 102. | wzywa Radę do bardziej ambitnych działań na rzecz zawarcia umów o wolnym handlu z państwami trzecimi; zwraca uwagę, że umowy o wolnym handlu zwiększają interakcje i zależności gospodarcze między państwami i że w związku z tym mogą one pełnić funkcję prekursora aktywniejszego i ambitniejszego zaangażowania na szczeblu wielostronnym; |
| --- | --- |

102.

| 103. | wzywa Radę, Komisję i wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela do należytego uwzględnienia niniejszego sprawozdania przy określaniu priorytetów UE na 77. posiedzenie Zgromadzenia Ogólnego ONZ, a także w innych organizacjach międzynarodowych i na forach wielostronnych; |
| --- | --- |

103.

o

o o

| 104. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Wiceprzewodniczącemu Komisji / Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, Komisji oraz – do wiadomości – Zgromadzeniu Ogólnemu Narodów Zjednoczonych i Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych. |
| --- | --- |

104.

---

(1)  Dz.U. C 65 z 19.2.2016, s. 120.

(2)  Dz.U. C 316 z 6.8.2021, s. 2.

(3)  Dz.U. C 67 z 8.2.2022, s. 150.

(4)  Dz.U. C 184 z 5.5.2022, s. 170.

(5)  Dz.U. C 433 z 23.12.2019, s. 86.

(6)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0052.

(7)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0121.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/149 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/149

---

P9_TA(2022)0287

Poprawa bezpieczeństwa żywnościowego w krajach rozwijających się

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie rozwiązania kwestii bezpieczeństwa żywnościowego w krajach rozwijających się (2021/2208(INI))

(2023/C 47/11)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 25 Powszechnej deklaracji praw człowieka oraz art. 11 Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, w których prawo do wyżywienia uznano za część prawa do odpowiedniego poziomu życia, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 25 Powszechnej deklaracji praw człowieka oraz art. 11 Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, w których prawo do wyżywienia uznano za część prawa do odpowiedniego poziomu życia,

| — | uwzględniając art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który potwierdza, że przy realizacji strategii politycznych, które mogłyby mieć wpływ na kraje rozwijające się, Unia musi brać pod uwagę cele współpracy na rzecz rozwoju, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który potwierdza, że przy realizacji strategii politycznych, które mogłyby mieć wpływ na kraje rozwijające się, Unia musi brać pod uwagę cele współpracy na rzecz rozwoju,

| — | uwzględniając art. 214 TFUE, w którym określono zasady i cele akcji pomocy humanitarnej UE, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 214 TFUE, w którym określono zasady i cele akcji pomocy humanitarnej UE,

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 z dnia 9 czerwca 2021 r. ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – Globalny wymiar Europy, zmieniające i uchylające decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 466/2014/UE oraz uchylające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1601 i rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 480/2009 (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 z dnia 9 czerwca 2021 r. ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – Globalny wymiar Europy, zmieniające i uchylające decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 466/2014/UE oraz uchylające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1601 i rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 480/2009 (1),

| — | uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/96 z dnia 20 czerwca 1996 r. dotyczące pomocy humanitarnej (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/96 z dnia 20 czerwca 1996 r. dotyczące pomocy humanitarnej (2),

| — | uwzględniając komunikaty Komisji z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie pomocy humanitarnej w zakresie żywności (COM(2010)0126) oraz unijnych zasad ramowych dotyczących wsparcia krajów rozwijających się w zakresie wyzwań związanych z bezpieczeństwem żywnościowym (COM(2010)0127), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikaty Komisji z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie pomocy humanitarnej w zakresie żywności (COM(2010)0126) oraz unijnych zasad ramowych dotyczących wsparcia krajów rozwijających się w zakresie wyzwań związanych z bezpieczeństwem żywnościowym (COM(2010)0127),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 października 2012 r. pt. „Podejście UE do kwestii odporności: wyciąganie wniosków z kryzysu bezpieczeństwa żywnościowego” (COM(2012)0586), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 października 2012 r. pt. „Podejście UE do kwestii odporności: wyciąganie wniosków z kryzysu bezpieczeństwa żywnościowego” (COM(2012)0586),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 12 marca 2013 r. zatytułowany: „Zwiększenie roli żywienia matek i dzieci w pomocy zewnętrznej: ramy polityki UE” (COM(2013)0141), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 12 marca 2013 r. zatytułowany: „Zwiększenie roli żywienia matek i dzieci w pomocy zewnętrznej: ramy polityki UE” (COM(2013)0141),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 marca 2021 r. w sprawie operacji humanitarnych UE: nowe wyzwania, te same zasady (COM(2021)0110), w którym przewidziano m.in. kluczowe działania mające na celu wzmocnienie powiązań między aspektami humanitarnymi a rozwojowymi i pokojowymi, aby lepiej połączyć pilnie potrzebną pomoc doraźną z rozwiązaniami długoterminowymi, oraz rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie nowych kierunków operacji humanitarnych UE (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 marca 2021 r. w sprawie operacji humanitarnych UE: nowe wyzwania, te same zasady (COM(2021)0110), w którym przewidziano m.in. kluczowe działania mające na celu wzmocnienie powiązań między aspektami humanitarnymi a rozwojowymi i pokojowymi, aby lepiej połączyć pilnie potrzebną pomoc doraźną z rozwiązaniami długoterminowymi, oraz rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie nowych kierunków operacji humanitarnych UE (3),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 23 marca 2022 r. zatytułowany „Zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego i zwiększenie odporności systemów żywnościowych” (COM(2022)0133), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 23 marca 2022 r. zatytułowany „Zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego i zwiększenie odporności systemów żywnościowych” (COM(2022)0133),

| — | uwzględniając unijny plan działania na rzecz równouprawnienia płci i wzmocnienia pozycji kobiet w działaniach zewnętrznych na lata 2021–2025 (GAP III) oraz rezolucję Parlamentu Europejskiego w tej sprawie (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając unijny plan działania na rzecz równouprawnienia płci i wzmocnienia pozycji kobiet w działaniach zewnętrznych na lata 2021–2025 (GAP III) oraz rezolucję Parlamentu Europejskiego w tej sprawie (4),

| — | uwzględniając plan działania Komisji w zakresie żywienia z dnia 3 lipca 2014 r. mający na celu zmniejszenie liczby dzieci poniżej piątego roku życia cierpiących na niedobór wzrostu o 7 mln do 2025 r. (SWD(2014)0234) oraz szóste sprawozdanie z postępu prac w tym zakresie z 12 sierpnia 2021 r. (SWD(2021)0229), |
| --- | --- |

—

uwzględniając plan działania Komisji w zakresie żywienia z dnia 3 lipca 2014 r. mający na celu zmniejszenie liczby dzieci poniżej piątego roku życia cierpiących na niedobór wzrostu o 7 mln do 2025 r. (SWD(2014)0234) oraz szóste sprawozdanie z postępu prac w tym zakresie z 12 sierpnia 2021 r. (SWD(2021)0229),

| — | uwzględniając swoje rezolucje w sprawie bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia, w szczególności rezolucję z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie niedożywienia i niewłaściwego żywienia dzieci w krajach rozwijających się (5), rezolucję z dnia 7 czerwca 2016 r. w sprawie nowego sojuszu na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia (6) oraz rezolucję z dnia 5 października 2016 r. w sprawie kolejnych kroków w kierunku osiągnięcia globalnych celów i zobowiązań UE dotyczących żywienia i bezpieczeństwa żywnościowego na świecie (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje rezolucje w sprawie bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia, w szczególności rezolucję z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie niedożywienia i niewłaściwego żywienia dzieci w krajach rozwijających się (5), rezolucję z dnia 7 czerwca 2016 r. w sprawie nowego sojuszu na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia (6) oraz rezolucję z dnia 5 października 2016 r. w sprawie kolejnych kroków w kierunku osiągnięcia globalnych celów i zobowiązań UE dotyczących żywienia i bezpieczeństwa żywnościowego na świecie (7),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 marca 2022 r. w sprawie pilnej potrzeby przyjęcia unijnego planu działania, by zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe w Unii i poza jej terytorium w związku z rosyjską inwazją na Ukrainę (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 marca 2022 r. w sprawie pilnej potrzeby przyjęcia unijnego planu działania, by zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe w Unii i poza jej terytorium w związku z rosyjską inwazją na Ukrainę (8),

| — | uwzględniając konkluzje Rady z dnia 28 maja 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego w pomocy zewnętrznej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z dnia 28 maja 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego w pomocy zewnętrznej,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z dnia 26 listopada 2018 r. w sprawie poprawy światowego bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego, z dnia 25 listopada 2019 r. w sprawie czwartego sprawozdania z postępów w realizacji planu działania w dziedzinie żywienia, z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie priorytetów UE na szczyt ONZ w sprawie systemów żywnościowych w 2021 r. oraz z dnia 14 czerwca 2021 r. w sprawie zwiększenia zaangażowania Drużyny Europy na rzecz rozwoju społecznego, a także z dnia 19 listopada 2021 r. w sprawie wody w działaniach zewnętrznych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z dnia 26 listopada 2018 r. w sprawie poprawy światowego bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego, z dnia 25 listopada 2019 r. w sprawie czwartego sprawozdania z postępów w realizacji planu działania w dziedzinie żywienia, z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie priorytetów UE na szczyt ONZ w sprawie systemów żywnościowych w 2021 r. oraz z dnia 14 czerwca 2021 r. w sprawie zwiększenia zaangażowania Drużyny Europy na rzecz rozwoju społecznego, a także z dnia 19 listopada 2021 r. w sprawie wody w działaniach zewnętrznych,

| — | uwzględniając wspólne oświadczenie Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie, Parlamencie Europejskim i Komisji Europejskiej w sprawie konsensusu europejskiego w sprawie pomocy humanitarnej z 2008 r. (9) oraz uwzględniając Europejski konsensus w sprawie rozwoju z 2017 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólne oświadczenie Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie, Parlamencie Europejskim i Komisji Europejskiej w sprawie konsensusu europejskiego w sprawie pomocy humanitarnej z 2008 r. (9) oraz uwzględniając Europejski konsensus w sprawie rozwoju z 2017 r.,

| — | uwzględniając sześć globalnych celów na 2025 r. wyznaczonych przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia w 2012 r. w odniesieniu do żywienia matek, niemowląt i małych dzieci, a mianowicie i) zmniejszenie o 40 % liczby dzieci poniżej piątego roku życia cierpiących na niedobór wzrostu, ii) ograniczenie o 50 % przypadków występowania anemii u kobiet w wieku reprodukcyjnym, iii) zmniejszenie o 30 % liczby dzieci o niskiej masie urodzeniowej, iv) niedopuszczenie do wzrostu występowania nadwagi u dzieci, v) zwiększenie o co najmniej 50 % odsetka dzieci karmionych wyłącznie piersią w pierwszych sześciu miesiącach życia oraz vi) zadbanie o to, by liczba dzieci wychudzonych nie przekraczała 5 %, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sześć globalnych celów na 2025 r. wyznaczonych przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia w 2012 r. w odniesieniu do żywienia matek, niemowląt i małych dzieci, a mianowicie i) zmniejszenie o 40 % liczby dzieci poniżej piątego roku życia cierpiących na niedobór wzrostu, ii) ograniczenie o 50 % przypadków występowania anemii u kobiet w wieku reprodukcyjnym, iii) zmniejszenie o 30 % liczby dzieci o niskiej masie urodzeniowej, iv) niedopuszczenie do wzrostu występowania nadwagi u dzieci, v) zwiększenie o co najmniej 50 % odsetka dzieci karmionych wyłącznie piersią w pierwszych sześciu miesiącach życia oraz vi) zadbanie o to, by liczba dzieci wychudzonych nie przekraczała 5 %,

| — | uwzględniając sprawozdania na temat stanu bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia na świecie, globalne sprawozdanie na temat kryzysów żywnościowych i globalne sprawozdanie na temat żywienia, w tym ich edycje z 2021 r., wytyczne Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) dotyczące prawa do wyżywienia, dobrowolne wytyczne dotyczące systemów żywnościowych i wyżywienia Komitetu FAO ds. Światowego Bezpieczeństwa Żywnościowego, 10 elementów agroekologii, wytyczających drogę do zrównoważonego systemu żywnościowego i rolniczego (FAO) oraz ramy działania z 2014 r. na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia w przypadku przedłużających się kryzysów, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdania na temat stanu bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia na świecie, globalne sprawozdanie na temat kryzysów żywnościowych i globalne sprawozdanie na temat żywienia, w tym ich edycje z 2021 r., wytyczne Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) dotyczące prawa do wyżywienia, dobrowolne wytyczne dotyczące systemów żywnościowych i wyżywienia Komitetu FAO ds. Światowego Bezpieczeństwa Żywnościowego, 10 elementów agroekologii, wytyczających drogę do zrównoważonego systemu żywnościowego i rolniczego (FAO) oraz ramy działania z 2014 r. na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia w przypadku przedłużających się kryzysów,

| — | uwzględniając sprawozdanie Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) z 2020 r. dotyczące stanu rybołówstwa i akwakultury na świecie (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) z 2020 r. dotyczące stanu rybołówstwa i akwakultury na świecie (10),

| — | uwzględniając umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między UE a państwami trzecimi: |
| --- | --- |

—

uwzględniając umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między UE a państwami trzecimi:

| — | uwzględniając Globalną Sieć na rzecz Przeciwdziałania Kryzysom Żywnościowym będącą sojuszem podmiotów, które działają w dziedzinie pomocy humanitarnej i rozwojowej, współpracując w formie wymiany analiz i wiedzy w celu wzmocnienia koordynacji w ramach powiązania pomocy humanitarnej, rozwoju i budowania pokoju, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Globalną Sieć na rzecz Przeciwdziałania Kryzysom Żywnościowym będącą sojuszem podmiotów, które działają w dziedzinie pomocy humanitarnej i rozwojowej, współpracując w formie wymiany analiz i wiedzy w celu wzmocnienia koordynacji w ramach powiązania pomocy humanitarnej, rozwoju i budowania pokoju,

| — | uwzględniając Deklarację Organizacji Narodów Zjednoczonych z 13 września 2007 r. o prawach ludności rdzennej (UNDRIP) oraz Deklarację ONZ z 28 września 2018 r. w sprawie praw ludności wiejskiej i innych osób pracujących na obszarach wiejskich, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Deklarację Organizacji Narodów Zjednoczonych z 13 września 2007 r. o prawach ludności rdzennej (UNDRIP) oraz Deklarację ONZ z 28 września 2018 r. w sprawie praw ludności wiejskiej i innych osób pracujących na obszarach wiejskich,

| — | uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ z dnia 25 września 2015 r. zatytułowaną „Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development” [Przekształcamy nasz świat: program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030], |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ z dnia 25 września 2015 r. zatytułowaną „Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development” [Przekształcamy nasz świat: program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030],

| — | uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ z dnia 1 kwietnia 2016 r. zatytułowaną „United Nations Decade of Action on Nutrition (2016-2025)” [Dekada działań w zakresie żywienia (2016–2025)], która ma na celu wszczęcie nasilonych działań na rzecz wyeliminowania głodu i niedożywienia na świecie oraz zapewnienia powszechnego dostępu do zdrowszych i bardziej zrównoważonych diet dla wszystkich ludzi, niezależnie od tego, kim są i gdzie mieszkają, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ z dnia 1 kwietnia 2016 r. zatytułowaną „United Nations Decade of Action on Nutrition (2016-2025)” [Dekada działań w zakresie żywienia (2016–2025)], która ma na celu wszczęcie nasilonych działań na rzecz wyeliminowania głodu i niedożywienia na świecie oraz zapewnienia powszechnego dostępu do zdrowszych i bardziej zrównoważonych diet dla wszystkich ludzi, niezależnie od tego, kim są i gdzie mieszkają,

| — | uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju ONZ oraz ich ścisłe wzajemne powiązanie i zintegrowany charakter, w szczególności cel 1 dotyczący wyeliminowania ubóstwa we wszystkich jego formach na całym świecie, cel 2 dotyczący wyeliminowania głodu, osiągnięcia bezpieczeństwa żywnościowego i lepszego odżywiania oraz promowania zrównoważonego rolnictwa, cel 3 dotyczący zapewnienia wszystkim ludziom w każdym wieku zdrowego życia oraz promowania dobrobytu, cel 5 dotyczący osiągnięcia równości płci i wzmocnienia pozycji kobiet i dziewcząt, cel 6 dotyczący zapewnienia wszystkim ludziom dostępu do wody i warunków sanitarnych, cel 10 dotyczący zmniejszenia nierówności w krajach i między krajami, cel 12 dotyczący zapewnienia wzorców zrównoważonej konsumpcji i produkcji, cel 13 dotyczący podjęcia pilnych działań w celu przeciwdziałania zmianom klimatu i ich skutkom oraz cel 17 dotyczący wzmocnienia środków wdrażania i ożywienia globalnego partnerstwa na rzecz zrównoważonego rozwoju, |
| --- | --- |

—

uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju ONZ oraz ich ścisłe wzajemne powiązanie i zintegrowany charakter, w szczególności cel 1 dotyczący wyeliminowania ubóstwa we wszystkich jego formach na całym świecie, cel 2 dotyczący wyeliminowania głodu, osiągnięcia bezpieczeństwa żywnościowego i lepszego odżywiania oraz promowania zrównoważonego rolnictwa, cel 3 dotyczący zapewnienia wszystkim ludziom w każdym wieku zdrowego życia oraz promowania dobrobytu, cel 5 dotyczący osiągnięcia równości płci i wzmocnienia pozycji kobiet i dziewcząt, cel 6 dotyczący zapewnienia wszystkim ludziom dostępu do wody i warunków sanitarnych, cel 10 dotyczący zmniejszenia nierówności w krajach i między krajami, cel 12 dotyczący zapewnienia wzorców zrównoważonej konsumpcji i produkcji, cel 13 dotyczący podjęcia pilnych działań w celu przeciwdziałania zmianom klimatu i ich skutkom oraz cel 17 dotyczący wzmocnienia środków wdrażania i ożywienia globalnego partnerstwa na rzecz zrównoważonego rozwoju,

| — | uwzględniając rezolucję nr 2417 Rady Bezpieczeństwa ONZ z 2018 r., w której potępiono głodzenie ludności cywilnej jako metodę prowadzenia wojny oraz bezprawne pozbawienie ludności cywilnej dostępu do pomocy humanitarnej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję nr 2417 Rady Bezpieczeństwa ONZ z 2018 r., w której potępiono głodzenie ludności cywilnej jako metodę prowadzenia wojny oraz bezprawne pozbawienie ludności cywilnej dostępu do pomocy humanitarnej,

| — | uwzględniając sprawozdanie IPBES (Międzyrządowej Platformy Naukowo-Politycznej w sprawie Różnorodności Biologicznej i Funkcjonowania Ekosystemów) oraz IPCC (Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu) (11) z czerwca 2020 r., w którym podkreśla się związek między przeciwdziałaniem zmianie klimatu a zachowaniem różnorodności biologicznej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie IPBES (Międzyrządowej Platformy Naukowo-Politycznej w sprawie Różnorodności Biologicznej i Funkcjonowania Ekosystemów) oraz IPCC (Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu) (11) z czerwca 2020 r., w którym podkreśla się związek między przeciwdziałaniem zmianie klimatu a zachowaniem różnorodności biologicznej,

| — | uwzględniając wytyczne CFS w zakresie odpowiedzialnego zarządzania tytułami prawnymi do gruntów, łowisk i lasów w kontekście krajowego bezpieczeństwa żywnościowego (2012) oraz zasady CFS odpowiedzialnego inwestowania w rolnictwo i systemy żywnościowe (2015), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wytyczne CFS w zakresie odpowiedzialnego zarządzania tytułami prawnymi do gruntów, łowisk i lasów w kontekście krajowego bezpieczeństwa żywnościowego (2012) oraz zasady CFS odpowiedzialnego inwestowania w rolnictwo i systemy żywnościowe (2015),

| — | uwzględniając ruch na rzecz poprawy stanu wyżywienia „Scaling Up Nutrition” i jego działania na rzecz położenia kresu niedożywieniu we wszystkich jego formach poprzez wspieranie inicjatyw rządowych i priorytetów zaangażowanych krajów, we współpracy ze społeczeństwem obywatelskim, ONZ, darczyńcami, przedsiębiorstwami i badaczami, |
| --- | --- |

—

uwzględniając ruch na rzecz poprawy stanu wyżywienia „Scaling Up Nutrition” i jego działania na rzecz położenia kresu niedożywieniu we wszystkich jego formach poprzez wspieranie inicjatyw rządowych i priorytetów zaangażowanych krajów, we współpracy ze społeczeństwem obywatelskim, ONZ, darczyńcami, przedsiębiorstwami i badaczami,

| — | uwzględniając zobowiązanie Komisji podjęte na szczycie w sprawie żywienia na rzecz wzrostu, który odbył się w Tokio w grudniu 2021 r., do przeznaczenia 2,5 mld EUR na zwalczanie niedożywienia w latach 2021–2024 oraz bieżące zobowiązanie UE dotyczące zmniejszenia liczby dzieci poniżej piątego roku życia cierpiących na niedobór wzrostu o co najmniej 7 mln do 2025 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając zobowiązanie Komisji podjęte na szczycie w sprawie żywienia na rzecz wzrostu, który odbył się w Tokio w grudniu 2021 r., do przeznaczenia 2,5 mld EUR na zwalczanie niedożywienia w latach 2021–2024 oraz bieżące zobowiązanie UE dotyczące zmniejszenia liczby dzieci poniżej piątego roku życia cierpiących na niedobór wzrostu o co najmniej 7 mln do 2025 r.,

| — | uwzględniając porozumienie G-7 o zapobieganiu głodowi i kryzysom humanitarnym, zatwierdzone na szczycie G-7 w Kornwalii 13 czerwca 2021 r., zgodnie z którym członkowie grupy G-7 zobowiązali się do walki z głodem i zapobiegania głodowi poprzez wspólne działania, |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie G-7 o zapobieganiu głodowi i kryzysom humanitarnym, zatwierdzone na szczycie G-7 w Kornwalii 13 czerwca 2021 r., zgodnie z którym członkowie grupy G-7 zobowiązali się do walki z głodem i zapobiegania głodowi poprzez wspólne działania,

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju (A9-0195/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju (A9-0195/2022),

| A. | mając na uwadze, że zjawisko umiarkowanego lub poważnego braku bezpieczeństwa żywnościowego powoli narasta od 2014 r., a w 2020 r. prawie co trzecia osoba – 2,37 mld osób – nie miała dostępu do odpowiedniej żywności (12); |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że zjawisko umiarkowanego lub poważnego braku bezpieczeństwa żywnościowego powoli narasta od 2014 r., a w 2020 r. prawie co trzecia osoba – 2,37 mld osób – nie miała dostępu do odpowiedniej żywności (12);

| B. | mając na uwadze, że od 2020 r. rośnie dotkliwość i skala kryzysów żywnościowych, czego powodem są konflikty, wstrząsy gospodarcze i poważne ekstremalne zjawiska pogodowe lub połączenie tych czynników, przy czym w 2021 r. blisko 193 mln osób było poważnie dotkniętych brakiem bezpieczeństwa żywnościowego i potrzebowało pilnej pomocy żywnościowej, co stanowi największą liczbę osób poważnie dotkniętych brakiem bezpieczeństwa żywnościowego na całym świecie, jaką odnotowaną w światowym sprawozdaniu na temat kryzysów żywnościowych w ciągu sześciu lat istnienia tego sprawozdania; mając na uwadze, że od 720 do 811 mln ludzi cierpi głód, a pięć krajów uznano za zagrożone klęską głodu, w tym Sudan Południowy, Etiopię, Madagaskar, Nigerię (16 stanów i Federalne Terytorium Stołeczne) oraz Jemen (13); |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że od 2020 r. rośnie dotkliwość i skala kryzysów żywnościowych, czego powodem są konflikty, wstrząsy gospodarcze i poważne ekstremalne zjawiska pogodowe lub połączenie tych czynników, przy czym w 2021 r. blisko 193 mln osób było poważnie dotkniętych brakiem bezpieczeństwa żywnościowego i potrzebowało pilnej pomocy żywnościowej, co stanowi największą liczbę osób poważnie dotkniętych brakiem bezpieczeństwa żywnościowego na całym świecie, jaką odnotowaną w światowym sprawozdaniu na temat kryzysów żywnościowych w ciągu sześciu lat istnienia tego sprawozdania; mając na uwadze, że od 720 do 811 mln ludzi cierpi głód, a pięć krajów uznano za zagrożone klęską głodu, w tym Sudan Południowy, Etiopię, Madagaskar, Nigerię (16 stanów i Federalne Terytorium Stołeczne) oraz Jemen (13);

| C. | mając na uwadze, że prawo do wyżywienia odnosi się do wymiaru osiągalności, dostępności i adekwatności (wystarczającej ilości i stabilności dostępu); |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że prawo do wyżywienia odnosi się do wymiaru osiągalności, dostępności i adekwatności (wystarczającej ilości i stabilności dostępu);

| D. | mając na uwadze, że według Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) bezpieczeństwo żywnościowe to sytuacja, w której wszyscy przez cały czas mają dostęp w wymiarze fizycznym i ekonomicznym do bezpiecznej i pożywnej żywności w wystarczającej ilości, aby zaspokoić swoje potrzeby żywieniowe i realizować preferencje żywnościowe konieczne do prowadzenia aktywnego i zdrowego życia (14); |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że według Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) bezpieczeństwo żywnościowe to sytuacja, w której wszyscy przez cały czas mają dostęp w wymiarze fizycznym i ekonomicznym do bezpiecznej i pożywnej żywności w wystarczającej ilości, aby zaspokoić swoje potrzeby żywieniowe i realizować preferencje żywnościowe konieczne do prowadzenia aktywnego i zdrowego życia (14);

| E. | mając na uwadze, że niczym niesprowokowana i nieuzasadniona wojna napastnicza Rosji przeciwko Ukrainy jeszcze bardziej zdestabilizowała i tak już niestabilną sytuację na rynkach rolnych, pogorszyła i tak już poważną sytuację spowodowaną pandemią COVID-19, a także wywarła dodatkową presję na trwające kryzysy żywnościowe i globalne bezpieczeństwo żywnościowe, powodując wzrost międzynarodowych cen żywności i pasz znacznie powyżej dotychczasowego, już wysokiego poziomu; mając na uwadze, że może to zwiększyć brak bezpieczeństwa żywnościowego, ubóstwo, niepokoje społeczne i niestabilność w wielu krajach rozwijających się, które są w dużym stopniu uzależnione od przywozu pszenicy z Ukrainy i Rosji, jako że czterdzieści procent eksportu pszenicy i kukurydzy z Ukrainy trafia na Bliski Wschód i do Afryki; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że niczym niesprowokowana i nieuzasadniona wojna napastnicza Rosji przeciwko Ukrainy jeszcze bardziej zdestabilizowała i tak już niestabilną sytuację na rynkach rolnych, pogorszyła i tak już poważną sytuację spowodowaną pandemią COVID-19, a także wywarła dodatkową presję na trwające kryzysy żywnościowe i globalne bezpieczeństwo żywnościowe, powodując wzrost międzynarodowych cen żywności i pasz znacznie powyżej dotychczasowego, już wysokiego poziomu; mając na uwadze, że może to zwiększyć brak bezpieczeństwa żywnościowego, ubóstwo, niepokoje społeczne i niestabilność w wielu krajach rozwijających się, które są w dużym stopniu uzależnione od przywozu pszenicy z Ukrainy i Rosji, jako że czterdzieści procent eksportu pszenicy i kukurydzy z Ukrainy trafia na Bliski Wschód i do Afryki;

| F. | mając na uwadze, że według FAO prawie 50 krajów jest uzależnionych od Rosji i Ukrainy w co najmniej 30 %, jeśli chodzi o zaspakajanie ich zapotrzebowania na przywóz pszenicy, a w przypadku 26 z nich przywóz pszenicy z obu krajów stanowi ponad 50 % całego przywozu; mając na uwadze, że Światowy Program Żywnościowy kupował od Ukrainy prawie połowę swoich globalnych dostaw pszenicy i że zwrócił on uwagę, że najbardziej wpłynie to na obecne kryzysy żywnościowe w takich krajach jak Afganistan, Etiopia, Syria i Jemen; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że według FAO prawie 50 krajów jest uzależnionych od Rosji i Ukrainy w co najmniej 30 %, jeśli chodzi o zaspakajanie ich zapotrzebowania na przywóz pszenicy, a w przypadku 26 z nich przywóz pszenicy z obu krajów stanowi ponad 50 % całego przywozu; mając na uwadze, że Światowy Program Żywnościowy kupował od Ukrainy prawie połowę swoich globalnych dostaw pszenicy i że zwrócił on uwagę, że najbardziej wpłynie to na obecne kryzysy żywnościowe w takich krajach jak Afganistan, Etiopia, Syria i Jemen;

| G. | mając na uwadze, że oba kraje są eksporterami netto produktów rolnych i oba odgrywają wiodącą rolę w zakresie dostaw na światowych rynkach środków spożywczych i nawozów, na których możliwe do wywozu zasoby są często skoncentrowane w kilku krajach; mając na uwadze, że taka koncentracja może narazić te rynki na większą wrażliwość i niestabilność; mając na uwadze, że Rosja jest czołowym eksporterem syntetycznych nawozów azotowych i ich składników, a Białoruś – ważnym eksporterem nawozów potasowych; mając na uwadze, że ceny nawozów azotowych w dużej mierze zależą od cen gazu ziemnego, a Rosja zajmuje ważną pozycję rynkową jako producent gazu; mając na uwadze, że wiele krajów rozwijających się już przed wybuchem konfliktu zmagało się z negatywnymi skutkami wysokich międzynarodowych cen żywności i nawozów; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że oba kraje są eksporterami netto produktów rolnych i oba odgrywają wiodącą rolę w zakresie dostaw na światowych rynkach środków spożywczych i nawozów, na których możliwe do wywozu zasoby są często skoncentrowane w kilku krajach; mając na uwadze, że taka koncentracja może narazić te rynki na większą wrażliwość i niestabilność; mając na uwadze, że Rosja jest czołowym eksporterem syntetycznych nawozów azotowych i ich składników, a Białoruś – ważnym eksporterem nawozów potasowych; mając na uwadze, że ceny nawozów azotowych w dużej mierze zależą od cen gazu ziemnego, a Rosja zajmuje ważną pozycję rynkową jako producent gazu; mając na uwadze, że wiele krajów rozwijających się już przed wybuchem konfliktu zmagało się z negatywnymi skutkami wysokich międzynarodowych cen żywności i nawozów;

| H. | mając na uwadze, że indeks cen żywności FAO, który śledzi międzynarodowe ceny artykułów żywnościowych i pasz, wzrósł do nowego rekordowego poziomu, a prawdopodobne są dalsze podwyżki cen i inflacja cen żywności powyżej dotychczasowego, już wysokiego poziomu; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że indeks cen żywności FAO, który śledzi międzynarodowe ceny artykułów żywnościowych i pasz, wzrósł do nowego rekordowego poziomu, a prawdopodobne są dalsze podwyżki cen i inflacja cen żywności powyżej dotychczasowego, już wysokiego poziomu;

| I. | mając na uwadze, że według FAO indeks cen żywności pobił rekord w lutym 2022 r.; mając na uwadze, że zdaniem tej organizacji czynniki wpływające na inflację cen żywności nie ograniczają się do warunków upraw i dostępności wywozu, lecz w znacznie większym stopniu pochodzą spoza sektora produkcji żywności, zwłaszcza z sektora energii, nawozów i pasz; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że według FAO indeks cen żywności pobił rekord w lutym 2022 r.; mając na uwadze, że zdaniem tej organizacji czynniki wpływające na inflację cen żywności nie ograniczają się do warunków upraw i dostępności wywozu, lecz w znacznie większym stopniu pochodzą spoza sektora produkcji żywności, zwłaszcza z sektora energii, nawozów i pasz;

| J. | mając na uwadze, że Afryka ma najwyższy wskaźnik braku bezpieczeństwa żywnościowego – w 2020 r. 60 % ludności Afryki (799 mln osób) było dotkniętych umiarkowanym lub poważnym brakiem bezpieczeństwa żywnościowego (15); |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że Afryka ma najwyższy wskaźnik braku bezpieczeństwa żywnościowego – w 2020 r. 60 % ludności Afryki (799 mln osób) było dotkniętych umiarkowanym lub poważnym brakiem bezpieczeństwa żywnościowego (15);

| K. | mając na uwadze, że Unia Europejska musi zwrócić szczególną uwagę na państwa dotknięte klęską głodu, pogłębioną przez klęski żywiołowe, np. na Madagaskar, który nawiedziły ostatnio gwałtowne cyklony i gdzie dwóch na pięciu mieszkańców cierpi na poważny brak bezpieczeństwa żywnościowego, zwłaszcza w regionie Grand Sud, gdzie ponad 300 000 dzieci cierpi z powodu ostrego niedożywienia; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że Unia Europejska musi zwrócić szczególną uwagę na państwa dotknięte klęską głodu, pogłębioną przez klęski żywiołowe, np. na Madagaskar, który nawiedziły ostatnio gwałtowne cyklony i gdzie dwóch na pięciu mieszkańców cierpi na poważny brak bezpieczeństwa żywnościowego, zwłaszcza w regionie Grand Sud, gdzie ponad 300 000 dzieci cierpi z powodu ostrego niedożywienia;

| L. | mając na uwadze, że wielu drobnych producentów rolnych w krajach rozwijających się nie ma dostępu do zdrowej, pożywnej i zrównoważonej diety ze względu na odległą lokalizację, niskie dochody i brak dostępu do źródeł różnorodnej żywności; mając na uwadze, że z danych wynika, iż inwestycje w sektor drobnych producentów rolnych i struktury regionalne przynoszą największe korzyści, jeśli chodzi o ograniczanie ubóstwa i wzrost gospodarczy, co podkreśla potrzebę skoncentrowania wysiłków na zwiększaniu dochodów drobnych producentów rolnych, a zwłaszcza kobiet prowadzących małe gospodarstwa, oraz na wzmacnianiu odporności społeczności znajdujących się w trudnej sytuacji; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że wielu drobnych producentów rolnych w krajach rozwijających się nie ma dostępu do zdrowej, pożywnej i zrównoważonej diety ze względu na odległą lokalizację, niskie dochody i brak dostępu do źródeł różnorodnej żywności; mając na uwadze, że z danych wynika, iż inwestycje w sektor drobnych producentów rolnych i struktury regionalne przynoszą największe korzyści, jeśli chodzi o ograniczanie ubóstwa i wzrost gospodarczy, co podkreśla potrzebę skoncentrowania wysiłków na zwiększaniu dochodów drobnych producentów rolnych, a zwłaszcza kobiet prowadzących małe gospodarstwa, oraz na wzmacnianiu odporności społeczności znajdujących się w trudnej sytuacji;

| M. | mając na uwadze, że w 2020 r. 3 mld ludzi na świecie nie stać było na zdrową dietę, a także mając na uwadze, że zjawisko otyłości gwałtownie nasila się we wszystkich regionach (16); |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że w 2020 r. 3 mld ludzi na świecie nie stać było na zdrową dietę, a także mając na uwadze, że zjawisko otyłości gwałtownie nasila się we wszystkich regionach (16);

| N. | mając na uwadze, że niedożywienie, podobnie jak nadwaga i otyłość, jest nieprawidłowym stanem fizjologicznym spowodowanym niewystarczającym odżywianiem; mając na uwadze, że zdrowie kobiet i dziewcząt jest ściśle związane ze zdrowiem fizycznym i psychicznym, a także ze stanem odżywienia ich przyszłych dzieci; mając na uwadze, że niedożywienie kobiet w ciąży i matek zwiększa ryzyko powikłań w czasie ciąży, śmiertelności matek oraz niedożywienia i śmiertelności dzieci; mając na uwadze, że niedopuszczalnie duża liczba dzieci nadal cierpi z powodu niedożywienia: wśród dzieci poniżej piątego roku życia u 22 % występuje niedobór wzrostu spowodowany chronicznym niedożywieniem, 6,7 % cierpi z powodu wyniszczenia – formy ostrego niedożywienia – a 5,7 % ma nadwagę (17), przy czym przewiduje się, że rzeczywiste dane dotyczące niedoboru wzrostu i wyniszczenia będą wyższe ze względu na skutki pandemii; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że niedożywienie, podobnie jak nadwaga i otyłość, jest nieprawidłowym stanem fizjologicznym spowodowanym niewystarczającym odżywianiem; mając na uwadze, że zdrowie kobiet i dziewcząt jest ściśle związane ze zdrowiem fizycznym i psychicznym, a także ze stanem odżywienia ich przyszłych dzieci; mając na uwadze, że niedożywienie kobiet w ciąży i matek zwiększa ryzyko powikłań w czasie ciąży, śmiertelności matek oraz niedożywienia i śmiertelności dzieci; mając na uwadze, że niedopuszczalnie duża liczba dzieci nadal cierpi z powodu niedożywienia: wśród dzieci poniżej piątego roku życia u 22 % występuje niedobór wzrostu spowodowany chronicznym niedożywieniem, 6,7 % cierpi z powodu wyniszczenia – formy ostrego niedożywienia – a 5,7 % ma nadwagę (17), przy czym przewiduje się, że rzeczywiste dane dotyczące niedoboru wzrostu i wyniszczenia będą wyższe ze względu na skutki pandemii;

| O. | mając na uwadze, że zapewnienie bezpiecznego i niezawodnego dostępu do wody ma ścisły związek z poprawą bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia; mając na uwadze, że zgodnie z najnowszym sprawozdaniem ONZ na temat rozwoju zasobów wodnych z 2021 r. ponad 40 % ludności świata cierpi z powodu niedoboru wody, a ponad 2 mld osób na całym świecie nie ma bezpośredniego i pewnego dostępu do bezpiecznej wody pitnej; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że zapewnienie bezpiecznego i niezawodnego dostępu do wody ma ścisły związek z poprawą bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia; mając na uwadze, że zgodnie z najnowszym sprawozdaniem ONZ na temat rozwoju zasobów wodnych z 2021 r. ponad 40 % ludności świata cierpi z powodu niedoboru wody, a ponad 2 mld osób na całym świecie nie ma bezpośredniego i pewnego dostępu do bezpiecznej wody pitnej;

| P. | mając na uwadze, że od rybołówstwa i akwakultury zależy byt ponad 10 % ludności świata (18), a także mając na uwadze, że według ONZ ponad 3 mld ludzi jest uzależnionych od oceanów jako głównego źródła białka, które to białko pochodzi głównie z ryb i owoców morza; mając na uwadze, że ponad 90 % rybaków i osób pracujących przy połowach na świecie zajmuje się rybołówstwem łodziowym; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że od rybołówstwa i akwakultury zależy byt ponad 10 % ludności świata (18), a także mając na uwadze, że według ONZ ponad 3 mld ludzi jest uzależnionych od oceanów jako głównego źródła białka, które to białko pochodzi głównie z ryb i owoców morza; mając na uwadze, że ponad 90 % rybaków i osób pracujących przy połowach na świecie zajmuje się rybołówstwem łodziowym;

| Q. | mając na uwadze, że systemy opieki zdrowotnej, które nie są zbyt odporne i silne, stają przed wyzwaniem regularnych epidemii, zwłaszcza jeśli chodzi o ich zdolność do zapewnienia ciągłości najbardziej podstawowej opieki; mając na uwadze, że w ciągu ostatnich dwóch lat zasoby systemów opieki zdrowotnej zostały przesunięte z szeregu funkcji istotnych z punktu widzenia żywienia oraz podstawowych usług opieki zdrowotnej związanych z niedożywieniem – w tym opieki przedporodowej, suplementacji mikroelementów oraz zapobiegania biegunkom u dzieci, infekcjom i ostremu niedożywieniu oraz ich leczenia – w kierunku zwalczania COVID-19, a także mając na uwadze, że leczenie i usługi profilaktyczne związane z problemem niedożywienia są w niewystarczającym stopniu włączone do pakietów podstawowej opieki zdrowotnej w krajowych systemach opieki zdrowotnej, a sprawiedliwy dostęp do usług opieki jest nadal niewystarczający; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że systemy opieki zdrowotnej, które nie są zbyt odporne i silne, stają przed wyzwaniem regularnych epidemii, zwłaszcza jeśli chodzi o ich zdolność do zapewnienia ciągłości najbardziej podstawowej opieki; mając na uwadze, że w ciągu ostatnich dwóch lat zasoby systemów opieki zdrowotnej zostały przesunięte z szeregu funkcji istotnych z punktu widzenia żywienia oraz podstawowych usług opieki zdrowotnej związanych z niedożywieniem – w tym opieki przedporodowej, suplementacji mikroelementów oraz zapobiegania biegunkom u dzieci, infekcjom i ostremu niedożywieniu oraz ich leczenia – w kierunku zwalczania COVID-19, a także mając na uwadze, że leczenie i usługi profilaktyczne związane z problemem niedożywienia są w niewystarczającym stopniu włączone do pakietów podstawowej opieki zdrowotnej w krajowych systemach opieki zdrowotnej, a sprawiedliwy dostęp do usług opieki jest nadal niewystarczający;

| R. | mając na uwadze, że długotrwałe ubóstwo, utrzymujący się wysoki poziom nierówności oraz częstsze występowanie klęsk żywiołowych, w tym związanych ze zmianą klimatu, leżą u podstaw braku bezpieczeństwa żywnościowego i niedożywienia; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że długotrwałe ubóstwo, utrzymujący się wysoki poziom nierówności oraz częstsze występowanie klęsk żywiołowych, w tym związanych ze zmianą klimatu, leżą u podstaw braku bezpieczeństwa żywnościowego i niedożywienia;

| S. | mając na uwadze, że zgodnie z szóstym sprawozdaniem IPCC z 2022 r. zmiana klimatu, w tym częstsze występowanie i intensywność zjawisk ekstremalnych, zmniejsza bezpieczeństwo żywnościowe i wodne, zmniejsza plony, zmienia pastwiska i trasy transhumancji oraz obniża wartość odżywczą żywności, utrudniając tym samym realizację Agendy 2030 i jej celów zrównoważonego rozwoju; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że zgodnie z szóstym sprawozdaniem IPCC z 2022 r. zmiana klimatu, w tym częstsze występowanie i intensywność zjawisk ekstremalnych, zmniejsza bezpieczeństwo żywnościowe i wodne, zmniejsza plony, zmienia pastwiska i trasy transhumancji oraz obniża wartość odżywczą żywności, utrudniając tym samym realizację Agendy 2030 i jej celów zrównoważonego rozwoju;

| T. | mając na uwadze, że zmiana klimatu jeszcze bardziej naraża kobiety na ryzyko i zwiększa ich podatność na zagrożenia; mając na uwadze, że zmiana klimatu pogłębia istniejące wyzwania, takie jak gwałtowne zmniejszenie produkcji i dostępu do żywności, a także zwiększa podatność na zagrożenia, w tym pogłębia ubóstwo i brak bezpieczeństwa żywnościowego, zmuszając społeczności do stawienia czoła coraz poważniejszym kryzysom; mając na uwadze, że zmniejszenie zróżnicowania diety spowodowało w konsekwencji wzrost niedożywienia w wielu społecznościach, zwłaszcza wśród ludności rdzennej, drobnych producentów rolnych i gospodarstw domowych o niskich dochodach, przy czym szczególnie dotyczy to dzieci, osób starszych i kobiet w ciąży; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że zmiana klimatu jeszcze bardziej naraża kobiety na ryzyko i zwiększa ich podatność na zagrożenia; mając na uwadze, że zmiana klimatu pogłębia istniejące wyzwania, takie jak gwałtowne zmniejszenie produkcji i dostępu do żywności, a także zwiększa podatność na zagrożenia, w tym pogłębia ubóstwo i brak bezpieczeństwa żywnościowego, zmuszając społeczności do stawienia czoła coraz poważniejszym kryzysom; mając na uwadze, że zmniejszenie zróżnicowania diety spowodowało w konsekwencji wzrost niedożywienia w wielu społecznościach, zwłaszcza wśród ludności rdzennej, drobnych producentów rolnych i gospodarstw domowych o niskich dochodach, przy czym szczególnie dotyczy to dzieci, osób starszych i kobiet w ciąży;

| U. | mając na uwadze, że według szacunków FAO na całym świecie utracono około 75 % różnorodności genetycznej roślin; mając na uwadze, że erozja genetyczna na szeroką skalę zwiększa naszą podatność na zmianę klimatu oraz na nowe szkodniki i choroby; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że według szacunków FAO na całym świecie utracono około 75 % różnorodności genetycznej roślin; mając na uwadze, że erozja genetyczna na szeroką skalę zwiększa naszą podatność na zmianę klimatu oraz na nowe szkodniki i choroby;

| V. | mając na uwadze, że różnorodność biologiczna i związane z nią funkcje – zapylanie, drapieżniki niszczące szkodniki, zwiększona odporność ekosystemów rolniczych na erozję, susze i powodzie, tworzenie gleby i pochłanianie dwutlenku węgla – są niezbędne do zapewnienia zrównoważonej produkcji żywności; |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że różnorodność biologiczna i związane z nią funkcje – zapylanie, drapieżniki niszczące szkodniki, zwiększona odporność ekosystemów rolniczych na erozję, susze i powodzie, tworzenie gleby i pochłanianie dwutlenku węgla – są niezbędne do zapewnienia zrównoważonej produkcji żywności;

| W. | mając na uwadze, że budowanie odporności różnorodności biologicznej i wspieranie integralności ekosystemów może przynosić ludziom korzyści, w tym środki do życia, zdrowie i dobrobyt oraz zaopatrywać ich w żywność; |
| --- | --- |

W.

mając na uwadze, że budowanie odporności różnorodności biologicznej i wspieranie integralności ekosystemów może przynosić ludziom korzyści, w tym środki do życia, zdrowie i dobrobyt oraz zaopatrywać ich w żywność;

| X. | mając na uwadze, że rośnie liczba osób potrzebujących pilnej pomocy żywnościowej, żywieniowej i pomocy w przywróceniu źródeł utrzymania (19); mając na uwadze, że głównymi przyczynami pogłębiających się problemów dotyczących braku bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego oraz niedożywienia są konflikty, zmiana klimatu i ekstremalne zjawiska pogodowe, degradacja środowiska, rosnące ceny energii, ograniczony dostęp do wody, wstrząsy gospodarcze, długotrwałe ubóstwo oraz wysoki i utrzymujący się poziom nierówności, w tym nierówności płci, brak dostępu do podstawowych usług socjalnych i zdrowotnych, wzrost liczby ludności na świecie i nieudolne sprawowanie rządów, co w konsekwencji może prowadzić do konieczności migracji; |
| --- | --- |

X.

mając na uwadze, że rośnie liczba osób potrzebujących pilnej pomocy żywnościowej, żywieniowej i pomocy w przywróceniu źródeł utrzymania (19); mając na uwadze, że głównymi przyczynami pogłębiających się problemów dotyczących braku bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego oraz niedożywienia są konflikty, zmiana klimatu i ekstremalne zjawiska pogodowe, degradacja środowiska, rosnące ceny energii, ograniczony dostęp do wody, wstrząsy gospodarcze, długotrwałe ubóstwo oraz wysoki i utrzymujący się poziom nierówności, w tym nierówności płci, brak dostępu do podstawowych usług socjalnych i zdrowotnych, wzrost liczby ludności na świecie i nieudolne sprawowanie rządów, co w konsekwencji może prowadzić do konieczności migracji;

| Y. | mając na uwadze, że konflikty zakłócają dostęp do żywności i podstawowych usług społecznych mających wpływ na stabilność zdrowia, w tym do opieki zdrowotnej, usług żywieniowych, wody, warunków sanitarnych i higieny, oraz niszczą zasoby naturalne, infrastrukturę, środki produkcji i inwentarz żywy; mając na uwadze, że brak bezpieczeństwa żywnościowego może być źródłem konfliktów wśród dotkniętych nim społeczności, a tym samym zaostrzać istniejące wyzwania i napięcia związane z niedoborem zasobów; |
| --- | --- |

Y.

mając na uwadze, że konflikty zakłócają dostęp do żywności i podstawowych usług społecznych mających wpływ na stabilność zdrowia, w tym do opieki zdrowotnej, usług żywieniowych, wody, warunków sanitarnych i higieny, oraz niszczą zasoby naturalne, infrastrukturę, środki produkcji i inwentarz żywy; mając na uwadze, że brak bezpieczeństwa żywnościowego może być źródłem konfliktów wśród dotkniętych nim społeczności, a tym samym zaostrzać istniejące wyzwania i napięcia związane z niedoborem zasobów;

| Z. | mając na uwadze, że COVID-19 doprowadził do przerwania łańcuchów wartości, od produkcji i transportu, po przechowywanie i sprzedaż żywności, a ograniczenia w przemieszczaniu się utrudniły dostęp rolników i konsumentów do rynków, jeszcze bardziej utrudniając sprawiedliwy dostęp do odpowiedniej żywności i żywienia dla wszystkich, ujawniając brak odporności systemów żywnościowych opartych na przywozie oraz podkreślając znaczenie zrównoważonych systemów rolno-spożywczych; |
| --- | --- |

Z.

mając na uwadze, że COVID-19 doprowadził do przerwania łańcuchów wartości, od produkcji i transportu, po przechowywanie i sprzedaż żywności, a ograniczenia w przemieszczaniu się utrudniły dostęp rolników i konsumentów do rynków, jeszcze bardziej utrudniając sprawiedliwy dostęp do odpowiedniej żywności i żywienia dla wszystkich, ujawniając brak odporności systemów żywnościowych opartych na przywozie oraz podkreślając znaczenie zrównoważonych systemów rolno-spożywczych;

| AA. | mając na uwadze, że pandemia COVID-19 doprowadziła do wzrostu ubóstwa przy braku powszechnej ochrony socjalnej; mając na uwadze, że ograniczenia wpłynęły na codzienną działalność gospodarczą, od której wiele gospodarstw domowych jest uzależnionych, co doprowadziło do trudności w dostępie do zdrowej i bogatej w składniki odżywcze żywności lub w zaspakajaniu potrzeb zdrowotnych; mając na uwadze, że w wielu krajach rozwijających się dostęp do wysokiej jakości opieki zdrowotnej jest bardzo ograniczony, zwłaszcza w przypadku osób najbardziej podatnych na zagrożenia i marginalizowanych; |
| --- | --- |

AA.

mając na uwadze, że pandemia COVID-19 doprowadziła do wzrostu ubóstwa przy braku powszechnej ochrony socjalnej; mając na uwadze, że ograniczenia wpłynęły na codzienną działalność gospodarczą, od której wiele gospodarstw domowych jest uzależnionych, co doprowadziło do trudności w dostępie do zdrowej i bogatej w składniki odżywcze żywności lub w zaspakajaniu potrzeb zdrowotnych; mając na uwadze, że w wielu krajach rozwijających się dostęp do wysokiej jakości opieki zdrowotnej jest bardzo ograniczony, zwłaszcza w przypadku osób najbardziej podatnych na zagrożenia i marginalizowanych;

| AB. | mając na uwadze, że sprzyjające włączeniu społecznemu, wydajne, odporne i zrównoważone systemy żywnościowe mają kluczowe znaczenie dla realizacji agendy 2030 i jej celów w zakresie zrównoważonego rozwoju; mając na uwadze, że pandemia COVID-19 ujawniła słabości globalnych systemów żywnościowych, pogłębiając nierówności i zagrażając życiu i źródłom utrzymania osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji; mając na uwadze, że w Dekadzie Działań ONZ wzywa się do przyspieszenia wprowadzania rozwiązań zmieniających reguły gry w celu sprostania globalnym wyzwaniom dla ludzi i planety, od tych dotyczących ubóstwa i płci po zmianę klimatu, nierówności i likwidację luki w finansowaniu; |
| --- | --- |

AB.

mając na uwadze, że sprzyjające włączeniu społecznemu, wydajne, odporne i zrównoważone systemy żywnościowe mają kluczowe znaczenie dla realizacji agendy 2030 i jej celów w zakresie zrównoważonego rozwoju; mając na uwadze, że pandemia COVID-19 ujawniła słabości globalnych systemów żywnościowych, pogłębiając nierówności i zagrażając życiu i źródłom utrzymania osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji; mając na uwadze, że w Dekadzie Działań ONZ wzywa się do przyspieszenia wprowadzania rozwiązań zmieniających reguły gry w celu sprostania globalnym wyzwaniom dla ludzi i planety, od tych dotyczących ubóstwa i płci po zmianę klimatu, nierówności i likwidację luki w finansowaniu;

| AC. | mając na uwadze, że żywienie jest ważną kwestią leżącą u podstaw realizacji co najmniej 12 z 17 celów zrównoważonego rozwoju, a także jest nierozerwalnie związane z innymi kluczowymi kwestiami zrównoważonego rozwoju, ponieważ od nich zależy (np. woda, warunki sanitarne i higiena, rolnictwo), ponieważ je umożliwia (np. zdrowie, zatrudnienie) lub spełnia obie te funkcje (np. równouprawnienie płci i edukacja); |
| --- | --- |

AC.

mając na uwadze, że żywienie jest ważną kwestią leżącą u podstaw realizacji co najmniej 12 z 17 celów zrównoważonego rozwoju, a także jest nierozerwalnie związane z innymi kluczowymi kwestiami zrównoważonego rozwoju, ponieważ od nich zależy (np. woda, warunki sanitarne i higiena, rolnictwo), ponieważ je umożliwia (np. zdrowie, zatrudnienie) lub spełnia obie te funkcje (np. równouprawnienie płci i edukacja);

| AD. | mając na uwadze, że porozumienie z Marrakeszu z 1994 r., a w szczególności porozumienie Światowej Organizacji Handlu (WTO) w sprawie rolnictwa, przyczyniły się do specjalizacji regionów rolniczych; mając na uwadze, że specjalizacja ta doprowadziła do powstania regionów o wysokim poziomie eksportu oraz takich, które są niemal całkowicie zależne od importu: mając na uwadze, że sytuacja ta nie jest odporna na kryzysy, takie jak wojny, i jest jednym z czynników przyczyniających się do obecnej niestabilności żywnościowej na świecie; |
| --- | --- |

AD.

mając na uwadze, że porozumienie z Marrakeszu z 1994 r., a w szczególności porozumienie Światowej Organizacji Handlu (WTO) w sprawie rolnictwa, przyczyniły się do specjalizacji regionów rolniczych; mając na uwadze, że specjalizacja ta doprowadziła do powstania regionów o wysokim poziomie eksportu oraz takich, które są niemal całkowicie zależne od importu: mając na uwadze, że sytuacja ta nie jest odporna na kryzysy, takie jak wojny, i jest jednym z czynników przyczyniających się do obecnej niestabilności żywnościowej na świecie;

| AE. | mając na uwadze, że duża zależność od przywozu żywności w znacznym stopniu naraża ludność na wahania na światowym rynku, przy czym dotyka to zwłaszcza osoby, które przeznaczają znaczną część swoich dochodów na codzienne potrzeby żywnościowe; |
| --- | --- |

AE.

mając na uwadze, że duża zależność od przywozu żywności w znacznym stopniu naraża ludność na wahania na światowym rynku, przy czym dotyka to zwłaszcza osoby, które przeznaczają znaczną część swoich dochodów na codzienne potrzeby żywnościowe;

| AF. | mając na uwadze, że niestabilność rynków międzynarodowych powoduje brak bezpieczeństwa żywnościowego w państwach, w których nie prowadzi się zdecydowanej polityki rolnej, ponieważ okresy niskich cen negatywnie wpływają na możliwości produkcyjne i prowadzą do zwiększonego przywozu, co sprawia, że ludność miejska znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji w okresach wysokich cen międzynarodowych; |
| --- | --- |

AF.

mając na uwadze, że niestabilność rynków międzynarodowych powoduje brak bezpieczeństwa żywnościowego w państwach, w których nie prowadzi się zdecydowanej polityki rolnej, ponieważ okresy niskich cen negatywnie wpływają na możliwości produkcyjne i prowadzą do zwiększonego przywozu, co sprawia, że ludność miejska znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji w okresach wysokich cen międzynarodowych;

| AG. | mając na uwadze, że polityka rolna jest głównych z polityk makroekonomicznych, a bez ochrony przed skrajnymi zmianami cen międzynarodowych szkody wyrządzone przez inflację są katastrofalne dla gospodarek wschodzących; |
| --- | --- |

AG.

mając na uwadze, że polityka rolna jest głównych z polityk makroekonomicznych, a bez ochrony przed skrajnymi zmianami cen międzynarodowych szkody wyrządzone przez inflację są katastrofalne dla gospodarek wschodzących;

| AH. | mając na uwadze, że suwerenność żywnościowa to prawo ludzi i krajów do określania własnej polityki rolnej i żywnościowej; mając na uwadze, że koncepcja ta ma umożliwić każdemu krajowi wyżywienie własnej ludności i uzyskanie samowystarczalności i autonomii; mając na uwadze, że wyrażony w strategii „Od pola do stołu” zamiar zmniejszenia zależności rolników od produktów zewnętrznych jest zgodny z tą definicją; |
| --- | --- |

AH.

mając na uwadze, że suwerenność żywnościowa to prawo ludzi i krajów do określania własnej polityki rolnej i żywnościowej; mając na uwadze, że koncepcja ta ma umożliwić każdemu krajowi wyżywienie własnej ludności i uzyskanie samowystarczalności i autonomii; mając na uwadze, że wyrażony w strategii „Od pola do stołu” zamiar zmniejszenia zależności rolników od produktów zewnętrznych jest zgodny z tą definicją;

| AI. | mając na uwadze, że Europejski Zielony Ład i strategia „Od pola do stołu” przyjmują całościowe podejście do rolnictwa nie tylko w celu zapobiegania kryzysowi klimatycznemu i kryzysowi różnorodności biologicznej w Europie, ale także w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego, poprawy żywienia i zdrowia publicznego; mając na uwadze, że strategia ta będzie służyć jako wzór dla inwestycji w ramach finansowania rozwoju, mających na celu zwiększenie odporności i samowystarczalności żywnościowej krajów rozwijających się; |
| --- | --- |

AI.

mając na uwadze, że Europejski Zielony Ład i strategia „Od pola do stołu” przyjmują całościowe podejście do rolnictwa nie tylko w celu zapobiegania kryzysowi klimatycznemu i kryzysowi różnorodności biologicznej w Europie, ale także w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego, poprawy żywienia i zdrowia publicznego; mając na uwadze, że strategia ta będzie służyć jako wzór dla inwestycji w ramach finansowania rozwoju, mających na celu zwiększenie odporności i samowystarczalności żywnościowej krajów rozwijających się;

| AJ. | mając na uwadze, że strategia „Od pola do stołu” ma ograniczyć stosowanie środków produkcji rolnej, a zwłaszcza zmniejszyć ogólne zużycie pestycydów chemicznych o 50 %, najbardziej niebezpiecznych pestycydów o 50 %, a nawozów o co najmniej 20 % do 2030 r.; |
| --- | --- |

AJ.

mając na uwadze, że strategia „Od pola do stołu” ma ograniczyć stosowanie środków produkcji rolnej, a zwłaszcza zmniejszyć ogólne zużycie pestycydów chemicznych o 50 %, najbardziej niebezpiecznych pestycydów o 50 %, a nawozów o co najmniej 20 % do 2030 r.;

| AK. | mając na uwadze, że żywienie jest ważną inwestycją, ponieważ dobre odżywianie w ciągu tysiąca pierwszych dni życia dziecka ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia przez nie pełnego potencjału fizycznego, intelektualnego i ludzkiego; mając na uwadze, że głód i niedożywienie negatywnie wpływają na zdolność dzieci do nauki i skłaniają je do porzucania szkoły, stanowią obciążenie na całe życie dla jednostek i społeczeństw oraz utrudniają rozwój ludzi oraz gospodarki krajowej; mając na uwadze, że w związku z tym dobre odżywianie jest podstawą dobrobytu społeczeństw; |
| --- | --- |

AK.

mając na uwadze, że żywienie jest ważną inwestycją, ponieważ dobre odżywianie w ciągu tysiąca pierwszych dni życia dziecka ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia przez nie pełnego potencjału fizycznego, intelektualnego i ludzkiego; mając na uwadze, że głód i niedożywienie negatywnie wpływają na zdolność dzieci do nauki i skłaniają je do porzucania szkoły, stanowią obciążenie na całe życie dla jednostek i społeczeństw oraz utrudniają rozwój ludzi oraz gospodarki krajowej; mając na uwadze, że w związku z tym dobre odżywianie jest podstawą dobrobytu społeczeństw;

| AL. | mając na uwadze, że w szczytowym momencie pandemii COVID-19 w związku z zamknięciem szkół 370 mln dzieci nie miało zagwarantowanego posiłku w szkole, często stanowiącego dla nich jedyny ciepły posiłek w ciągu dnia, oraz mając na uwadze, że programy posiłków szkolnych są ważnym elementem walki z głodem dzieci i licznymi formami niedożywienia; mając z drugiej strony na uwadze, że brak bezpieczeństwa żywnościowego zakłóca funkcjonowanie społeczeństwa, w tym zdolność rodzin do posyłania dzieci do szkoły, a także – poprzez potęgowanie stresu w rodzinach – może być czynnikiem sprzyjającym przemocy domowej i przemocy ze względu na płeć; mając na uwadze, że z każdego dolara zainwestowanego w interwencje żywieniowe można uzyskać 16 dolarów zwrotu; |
| --- | --- |

AL.

mając na uwadze, że w szczytowym momencie pandemii COVID-19 w związku z zamknięciem szkół 370 mln dzieci nie miało zagwarantowanego posiłku w szkole, często stanowiącego dla nich jedyny ciepły posiłek w ciągu dnia, oraz mając na uwadze, że programy posiłków szkolnych są ważnym elementem walki z głodem dzieci i licznymi formami niedożywienia; mając z drugiej strony na uwadze, że brak bezpieczeństwa żywnościowego zakłóca funkcjonowanie społeczeństwa, w tym zdolność rodzin do posyłania dzieci do szkoły, a także – poprzez potęgowanie stresu w rodzinach – może być czynnikiem sprzyjającym przemocy domowej i przemocy ze względu na płeć; mając na uwadze, że z każdego dolara zainwestowanego w interwencje żywieniowe można uzyskać 16 dolarów zwrotu;

| AM. | mając na uwadze, że podobnie jak w innych obszarach pomocy humanitarnej i rozwojowej rosnącym potrzebom nie towarzyszą odpowiednie zasoby, co prowadzi do szybko rosnącej luki w finansowaniu, która wymaga inteligentniejszego i bardziej systemowego podejścia, transformacji systemowej w kierunku sprawiedliwych społecznie systemów żywnościowych, jako że nasze obecne systemy żywnościowe pogłębiają nierówności społeczno-gospodarcze i nierówności między kobietami a mężczyznami uniemożliwiające dostęp do zdrowego, sprawiedliwego i zrównoważonego żywienia; |
| --- | --- |

AM.

mając na uwadze, że podobnie jak w innych obszarach pomocy humanitarnej i rozwojowej rosnącym potrzebom nie towarzyszą odpowiednie zasoby, co prowadzi do szybko rosnącej luki w finansowaniu, która wymaga inteligentniejszego i bardziej systemowego podejścia, transformacji systemowej w kierunku sprawiedliwych społecznie systemów żywnościowych, jako że nasze obecne systemy żywnościowe pogłębiają nierówności społeczno-gospodarcze i nierówności między kobietami a mężczyznami uniemożliwiające dostęp do zdrowego, sprawiedliwego i zrównoważonego żywienia;

| AN. | mając na uwadze, że chociaż kobiety odgrywają kluczową rolę w żywieniu ludności jako rolniczki, opiekunki i producentki – wytwarzają 60–80 % żywności w krajach rozwijających się – mają nierówny dostęp do żywności oraz do zasobów, usług i aktywów, które zwiększają ich produktywność i dochody; mając na uwadze, że kobiety wykonują 75 % nieodpłatnej opieki i prac domowych, a kobiety w społecznościach wiejskich i krajach o niskich dochodach poświęcają do 14 godzin dziennie na pracę związaną z opieką; |
| --- | --- |

AN.

mając na uwadze, że chociaż kobiety odgrywają kluczową rolę w żywieniu ludności jako rolniczki, opiekunki i producentki – wytwarzają 60–80 % żywności w krajach rozwijających się – mają nierówny dostęp do żywności oraz do zasobów, usług i aktywów, które zwiększają ich produktywność i dochody; mając na uwadze, że kobiety wykonują 75 % nieodpłatnej opieki i prac domowych, a kobiety w społecznościach wiejskich i krajach o niskich dochodach poświęcają do 14 godzin dziennie na pracę związaną z opieką;

| AO. | mając na uwadze, że różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn wpływają na podział pracy, co prowadzi do nieproporcjonalnie dużego obciążenia kobiet i dziewcząt nieodpłatną opieką; |
| --- | --- |

AO.

mając na uwadze, że różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn wpływają na podział pracy, co prowadzi do nieproporcjonalnie dużego obciążenia kobiet i dziewcząt nieodpłatną opieką;

| AP. | mając na uwadze, że konieczne jest zapewnienie ochrony praw kobiet i dziewcząt na wszystkich szczeblach, oraz uwzględnienie ich w procesach decyzyjnych; mając na uwadze, że kobiety i dziewczęta najbardziej odczuwają skutki zmiany klimatu i klęsk żywiołowych, co prowadzi do zwiększonej podatności na zagrożenia ze względu na potęgowanie się ryzyka; |
| --- | --- |

AP.

mając na uwadze, że konieczne jest zapewnienie ochrony praw kobiet i dziewcząt na wszystkich szczeblach, oraz uwzględnienie ich w procesach decyzyjnych; mając na uwadze, że kobiety i dziewczęta najbardziej odczuwają skutki zmiany klimatu i klęsk żywiołowych, co prowadzi do zwiększonej podatności na zagrożenia ze względu na potęgowanie się ryzyka;

| AQ. | mając na uwadze, że różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn mają bezpośredni wpływ na odżywianie, kształtując dynamikę w zakresie żywności w gospodarstwie domowym i społeczności w sposób, który wpływa na produkcję, dostęp, zdolność kobiet i dziewcząt do zapewnienia sobie żywności, opieki oraz usług zdrowotnych i sanitarnych, a także na ich możliwości finansowe w tym zakresie; mogą też narażać je na zwiększone zagrożenie przemocą ze względu na płeć oraz przemocą ze strony partnera; |
| --- | --- |

AQ.

mając na uwadze, że różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn mają bezpośredni wpływ na odżywianie, kształtując dynamikę w zakresie żywności w gospodarstwie domowym i społeczności w sposób, który wpływa na produkcję, dostęp, zdolność kobiet i dziewcząt do zapewnienia sobie żywności, opieki oraz usług zdrowotnych i sanitarnych, a także na ich możliwości finansowe w tym zakresie; mogą też narażać je na zwiększone zagrożenie przemocą ze względu na płeć oraz przemocą ze strony partnera;

| AR. | mając na uwadze, że wyeliminowanie różnic między kobietami i mężczyznami rolnikami mogłoby zwiększyć produkcję rolną o 2,5–4 % w najbiedniejszych regionach i zmniejszyć głód na świecie o 17 %; |
| --- | --- |

AR.

mając na uwadze, że wyeliminowanie różnic między kobietami i mężczyznami rolnikami mogłoby zwiększyć produkcję rolną o 2,5–4 % w najbiedniejszych regionach i zmniejszyć głód na świecie o 17 %;

| AS. | mając na uwadze, że kobiety stanowią 43 % siły roboczej w rolnictwie w krajach partnerskich, a w niektórych krajach Azji i Afryki Subsaharyjskiej odsetek ten wzrasta do 50 % lub więcej, podczas gdy kobiety stanowią jedynie mniej niż 20 % właścicieli gruntów rolnych; |
| --- | --- |

AS.

mając na uwadze, że kobiety stanowią 43 % siły roboczej w rolnictwie w krajach partnerskich, a w niektórych krajach Azji i Afryki Subsaharyjskiej odsetek ten wzrasta do 50 % lub więcej, podczas gdy kobiety stanowią jedynie mniej niż 20 % właścicieli gruntów rolnych;

| AT. | mając na uwadze, że na świecie istnieje 608 milionów rodzinnych gospodarstw rolnych, które zajmują od 70 do 80 % światowych gruntów rolnych, co stanowi ponad 90 % wszystkich gospodarstw rolnych na świecie, i że produkują około 80 % żywności na świecie w ujęciu wartościowym; |
| --- | --- |

AT.

mając na uwadze, że na świecie istnieje 608 milionów rodzinnych gospodarstw rolnych, które zajmują od 70 do 80 % światowych gruntów rolnych, co stanowi ponad 90 % wszystkich gospodarstw rolnych na świecie, i że produkują około 80 % żywności na świecie w ujęciu wartościowym;

| AU. | mając na uwadze, że jedna trzecia żywności produkowanej na świecie jest tracona lub marnowana; mając na uwadze, że zwiększone wysiłki na rzecz ograniczenia strat żywności i jej marnotrawienia poprzez wdrożenie modelu gospodarki o obiegu zamkniętym w systemach produkcji rolnej w celu zwiększenia zrównoważoności i zasobooszczędności produkcji rolnej mają kluczowe znaczenie dla rozwiązania problemu braku bezpieczeństwa żywnościowego, niedożywienia i ochrony różnorodności biologicznej na całym świecie; |
| --- | --- |

AU.

mając na uwadze, że jedna trzecia żywności produkowanej na świecie jest tracona lub marnowana; mając na uwadze, że zwiększone wysiłki na rzecz ograniczenia strat żywności i jej marnotrawienia poprzez wdrożenie modelu gospodarki o obiegu zamkniętym w systemach produkcji rolnej w celu zwiększenia zrównoważoności i zasobooszczędności produkcji rolnej mają kluczowe znaczenie dla rozwiązania problemu braku bezpieczeństwa żywnościowego, niedożywienia i ochrony różnorodności biologicznej na całym świecie;

| AV. | mając na uwadze, że rozwiązanie kwestii bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego wymaga nie tylko większego finansowania, ale również zdecydowanego kierunku politycznego i wysiłków politycznych; |
| --- | --- |

AV.

mając na uwadze, że rozwiązanie kwestii bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego wymaga nie tylko większego finansowania, ale również zdecydowanego kierunku politycznego i wysiłków politycznych;

| AW. | mając na uwadze istnienie innowacyjnych projektów realizowanych przez niektóre państwa trzecie, takich jak afrykańska Inicjatywa na rzecz Wielkiego Zielonego Muru, która umożliwia rozwój projektów agroekologicznych; |
| --- | --- |

AW.

mając na uwadze istnienie innowacyjnych projektów realizowanych przez niektóre państwa trzecie, takich jak afrykańska Inicjatywa na rzecz Wielkiego Zielonego Muru, która umożliwia rozwój projektów agroekologicznych;

| AX. | mając na uwadze, że Komitet FAO ds. Światowego Bezpieczeństwa Żywnościowego jest najważniejszą międzynarodową i międzyrządową platformą współpracy wszystkich zainteresowanych stron na rzecz wspólnego celu, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego i wyżywienia dla wszystkich; |
| --- | --- |

AX.

mając na uwadze, że Komitet FAO ds. Światowego Bezpieczeństwa Żywnościowego jest najważniejszą międzynarodową i międzyrządową platformą współpracy wszystkich zainteresowanych stron na rzecz wspólnego celu, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego i wyżywienia dla wszystkich;

| AY. | mając na uwadze, że 20 grudnia 2017 r. Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych przyjęło projekt, w którym ogłosiło lata 2019–2028 Dekadą Rolnictwa Rodzinnego ONZ; |
| --- | --- |

AY.

mając na uwadze, że 20 grudnia 2017 r. Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych przyjęło projekt, w którym ogłosiło lata 2019–2028 Dekadą Rolnictwa Rodzinnego ONZ;

| AZ. | mając na uwadze, że prawa rolników ustanowiono w 2004 r. na mocy Międzynarodowego traktatu FAO o zasobach genetycznych roślin dla wyżywienia i rolnictwa, jednak przepisy dotyczące własności intelektualnej często pozostają w sprzeczności z tymi prawami, zagrażając systemom bazującym na lokalnym, tradycyjnym i miejscowym materiale siewnym; |
| --- | --- |

AZ.

mając na uwadze, że prawa rolników ustanowiono w 2004 r. na mocy Międzynarodowego traktatu FAO o zasobach genetycznych roślin dla wyżywienia i rolnictwa, jednak przepisy dotyczące własności intelektualnej często pozostają w sprzeczności z tymi prawami, zagrażając systemom bazującym na lokalnym, tradycyjnym i miejscowym materiale siewnym;

| BA. | mając na uwadze, że aktywna rola UE w rozwiązywaniu problemu braku bezpieczeństwa żywnościowego ma zasadnicze znaczenie, ponieważ Unia zapewnia prawie połowę oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA) na świecie; |
| --- | --- |

BA.

mając na uwadze, że aktywna rola UE w rozwiązywaniu problemu braku bezpieczeństwa żywnościowego ma zasadnicze znaczenie, ponieważ Unia zapewnia prawie połowę oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA) na świecie;

Bezpieczeństwo żywnościowe i żywienie w centrum odbudowy gospodarczej po pandemii COVID-19

| 1. | wyraża zaniepokojenie faktem, że nie jesteśmy na dobrej drodze i że wydaje się bardzo nieprawdopodobne, abyśmy osiągnęli cele w zakresie żywienia wytyczone na 2025 r. i wyeliminowali głód do 2030 r., co jest ambicją celu zrównoważonego rozwoju nr 2 – „zero głodu”; przypomina, że głód i brak bezpieczeństwa żywnościowego znów nasilają się na całym świecie; zauważa z niepokojem, że do 2030 r. około 660 mln ludzi może nadal cierpieć głód, także z powodu skutków pandemii COVID-19; przypomina, że potrzebne są odważne działania, zwłaszcza wobec nierówności w dostępie do żywności, aby przyspieszyć postępy w osiąganiu celu „zero głodu”; przypomina, że położenie kresu niedożywieniu we wszystkich jego formach oraz cel zrównoważonego rozwoju nr 2 należy traktować jako priorytety wszystkich strategii politycznych, ze szczególnym uwzględnieniem osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji; |
| --- | --- |

1.

| 2. | podkreśla, że systemy żywnościowe mają do odegrania kluczową rolę w położeniu kresu ubóstwu i osiągnięciu celu zrównoważonego rozwoju nr 1, a zarazem przyczyniają się do rozwiązania problemu niedożywienia oraz eliminacji współistnienia nadmiernego żywienia i niedożywienia, co będzie mieć kluczowe znaczenie dla osiągnięcia celów zdrowotnych określonych w ramach celu zrównoważonego rozwoju nr 3; zwraca uwagę, że zrównoważone zarządzanie zasobami wodnymi dla osiągnięcia celu zrównoważonego rozwoju nr 6 nie będzie możliwe bez zasadniczej roli rolnictwa oraz że zrównoważone zarządzanie rybołówstwem ma podstawowe znaczenie dla ochrony i zrównoważonego wykorzystania oceanów i mórz oraz dla osiągnięcia celu zrównoważonego rozwoju nr 14; przypomina w związku z tym, że systemy żywnościowe w szerszym ujęciu muszą także odzwierciedlać nasze zobowiązania dotyczące zrównoważonej konsumpcji i produkcji (cel zrównoważonego rozwoju nr 12), przystosowania się do zmiany klimatu i łagodzenia jej skutków (cel zrównoważonego rozwoju nr 13), a także ochrony i przywracania ekosystemów lądowych i zrównoważonego gospodarowania tymi ekosystemami (cel zrównoważonego rozwoju nr 15); |
| --- | --- |

2.

| 3. | przypomina, że rybołówstwo łodziowe jest istotnym elementem bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego; podkreśla, że umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów muszą być zgodne z najlepszym dostępnym doradztwem naukowym i nie mogą osłabiać lokalnego bezpieczeństwa żywnościowego ani zagrażać rybołówstwu łodziowemu w państwach trzecich przez stawianie rybołówstwa przybrzeżnego wobec bezpośredniej konkurencji ze statkami UE; apeluje o dostosowanie umów do Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i zobowiązań UE w zakresie ochrony środowiska oraz celów wspólnej polityki rybołówstwa przez zwiększenie wsparcia sektorowego oraz przepisy dotyczące zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do nadwyżek i odrzutów, a także podejścia ostrożnościowego; |
| --- | --- |

3.

| 4. | podkreśla, że pandemia COVID-19 i wynikający z niej kryzys gospodarczy i zamknięcie granic oraz trwający konflikt w Ukrainie ujawniły podatność światowego systemu żywnościowego na zagrożenia; podkreśla i przypomina o tym Komisji i państwom członkowskim, że ważne jest stworzenie silniejszych powiązań między krótko-, średnio- i długoterminowymi strategiami politycznymi w celu zapewnienia włączającego charakteru planów odbudowy po pandemii COVID-19, a jednocześnie zwrócenia szczególnej uwagi na grupy znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji, takie jak dzieci, młodzież, kobiety, osoby starsze i ludność tubylcza; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wzywa UE do zagwarantowania prawa krajów rozwijających się do żywności i samowystarczalności jako sposobu osiągnięcia bezpieczeństwa żywnościowego, ograniczenia ubóstwa oraz sprzyjających włączeniu społecznemu, zrównoważonych i sprawiedliwych globalnych łańcuchów dostaw i bardziej zrównoważonych systemów żywnościowych; wzywa także do wspierania rynków lokalnych i regionalnych, ze szczególnym naciskiem na rolę kobiet i rolnictwa rodzinnego, w celu zabezpieczenia dostaw żywności po przystępnych cenach i silniejszych siatek bezpieczeństwa socjalnego, aby zapewnić osobom w najbardziej niekorzystnej sytuacji stały dostęp do żywności nawet w sytuacjach nadzwyczajnych lub kryzysowych; |
| --- | --- |

5.

| 6. | przypomina, że Ukraina i Rosja są ważnymi podmiotami na światowym rynku eksportu żywności; zwraca uwagę, że państwa te mają zatem bardzo duży wpływ na wiele krajów dotkniętych wysokim poziomem głodu, które importują znaczną część pszenicy z Ukrainy lub Rosji; |
| --- | --- |

6.

| 7. | podkreśla, że rządy powinny w tym kontekście unikać zakazu eksportu i określać środki wspierające restrukturyzację rynków rolnych i ich regulację przez zwiększenie ich przejrzystości i ustanowienie nowych przepisów zapobiegających nadmiernej spekulacji finansowej podsycającej niestabilność cen żywności, która zwłaszcza w kontekście wojny może sztucznie zawyżać ceny hurtowe, prowadzić do niestabilności rynku i w szczególności dotykać kraje rozwijające się i najsłabsze grupy społeczne; |
| --- | --- |

7.

| 8. | zdecydowanie potępia spekulacje finansowe na towarach rolnych i żywnościowych oraz wzywa Komisję, aby w trybie pilnym przedstawiła propozycje położenia kresu tym spekulacjom, zwłaszcza w kontekście wojny, w celu zapewnienia stabilności rynki i produkcji rolnej; przypomina w związku z tym, że strukturalna niestabilność międzynarodowych rynków rolnych stanowi zagrożenie dla światowego bezpieczeństwa żywnościowego i stabilności politycznej wielu krajów rozwijających się; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wspierały międzynarodowe przepisy mające na celu powstrzymanie finansowych spekulacji produktami rolnymi i żywnościowymi oraz praktyk spekulacyjnych; |
| --- | --- |

8.

| 9. | przypomina, że prawo do żywności jest prawem człowieka; apeluje o szeroko zakrojone i zdecydowane działania UE, które będą towarzyszyć pełnej i stopniowej realizacji tego prawa jako sposobu na zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego dla wszystkich; jest bardzo zaniepokojony znaczącym pogorszeniem się bezpieczeństwa żywnościowego w ostatnich latach; |
| --- | --- |

9.

| 10. | podkreśla, że kryzys energetyczny i niekorzystne zjawiska klimatyczne przed wojną w Ukrainie doprowadziły do wzrostu cen towarów rolnych na rynku światowym, i apeluje w tym kontekście o zwiększoną i bardziej skuteczną pomoc żywnościową w celu sprawniejszego powiązania pilnej pomocy z rozwiązaniami długoterminowymi; w szczególności wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie UE, aby zwiększyły wkład w Światowy Program Żywnościowy oraz by podjęły działania mające na celu przekształcenie naszych systemów żywnościowych dzięki wspieraniu różnorodności i jakości produkcji rolnej i przetwórstwa rolnego w krajach partnerskich oraz przyjęły środki mające na celu rozwiązanie problemu ubóstwa strukturalnego i utrzymujących się nierówności jako podstawowych przyczyn braku bezpieczeństwa żywnościowego; |
| --- | --- |

10.

| 11. | zauważa z zaniepokojeniem, że rosyjska inwazja na Ukrainę będzie miała poważne konsekwencje w szerszym znaczeniu, które dojdą jeszcze do już istniejącego braku bezpieczeństwa żywnościowego i skutków pandemii COVID-19; zauważa z jeszcze większym zaniepokojeniem, że Ukraina jest ważnym producentem podstawowej żywności, takiej jak pszenica, kukurydza i oleje roślinne; wzywa Komisję, by opracowała dalej idące działania na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego oraz wdrożyła je w krótkim, średnim i długim okresie; przypomina, że UE musi dopilnować, aby prawo do żywności dla wszystkich nie było towarem rynkowym; przypomina, że klęski głodu to niektóre z potencjalnych konsekwencji, które należy poważnie rozważyć jako skutki wojny, jeśli światowi przywódcy nie podejmą środków zaradczych; |
| --- | --- |

11.

| 12. | zwraca uwagę, że wojna w Ukrainie pokazuje, jak bardzo kraje o niskich dochodach są uzależnione od światowego rynku pod względem podstawowych dostaw żywności, ponieważ uzależniają one swoje bezpieczeństwo żywnościowe od kilku krajów eksportujących zboże, co sprawia, że są jeszcze bardziej narażone na zakłócenia na rynku i wzrost cen; przypomina, że aby wyżywić swoich obywateli, 14 krajów o niskim lub średnio-niskim dochodzie importuje ponad 50 % pszenicy z Rosji i Ukrainy, a w niektórych z nich już teraz niemal panuje klęska głodu; |
| --- | --- |

12.

| 13. | podkreśla, że aby złagodzić wstrząsy wywołane konfliktem i zachować odporność, kraje zależne od importu żywności z Ukrainy i Federacji Rosyjskiej powinny zdywersyfikować źródła dostaw żywności i korzystać z dostaw z innych krajów eksportujących lub z istniejących zapasów żywności bądź zwiększyć różnorodność swojej krajowej bazy produkcyjnej; |
| --- | --- |

13.

| 14. | wzywa UE i jej państwa członkowskie, by natychmiast wyeliminowały lukę w finansowaniu, której dotyczą apele ONZ o pomoc humanitarną dla Afryki Wschodniej i Bliskiego Wschodu na rok 2022, ponieważ wsparcie dla tych dwóch regionów jest obecnie niedofinansowane w 99 procentach; przypomina, że Światowy Program Żywnościowy musiał już ograniczyć racje żywnościowe dla uchodźców i innych słabszych grup społecznych w Afryce Wschodniej i na Bliskim Wschodzie z powodu braku funduszy, wzrostu cen i ograniczonej oferty towarów na rynkach, również z powodu wojny w Ukrainie; |
| --- | --- |

14.

| 15. | podkreśla, że opracowanie programów w zakresie żywności i żywienia z ambitnym finansowaniem powinno znaleźć się w centrum planów odbudowy gospodarczej po pandemii; |
| --- | --- |

15.

| 16. | apeluje do UE, by w swoich programach rozwoju międzynarodowego nadała priorytet żywności i zrównoważonemu rolnictwu oraz zapewniła dostęp do finansowania lokalnym społecznościom i organizacjom; wzywa UE do inwestowania w środki i działania podejmowane w partnerstwie z krajami rozwijającymi się, które zapewniają dostęp do zróżnicowanej, przystępnej cenowo, bezpiecznej, zrównoważonej i wystarczająco pożywnej żywności, ponieważ inwestowanie w żywność i żywienie jest kluczowym elementem budowania kapitału ludzkiego, a także konkurencyjności i osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju; |
| --- | --- |

16.

| 17. | podkreśla, że z uwagi na duże zróżnicowanie systemów żywnościowych polityka powinna być ukierunkowana na indywidualne kraje i konkretne potrzeby oraz dostosowana do okoliczności; przypomina, że należy priorytetowo potraktować lokalną produkcję żywności poprzez finansowanie drobnych producentów rolnych, ochronę praw człowieka, wzmocnienie systemów rolnictwa rodzinnego, spółdzielni i regionalnych łańcuchów dostaw; |
| --- | --- |

17.

| 18. | zwraca uwagę, że małe gospodarstwa rolne są głównymi producentami żywności w krajach rozwijających się i odgrywają istotną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego i wyżywienia w tych krajach; wzywa UE do szczególnego wspierania i wzmacniania pozycji drobnych producentów rolnych, rolnictwa rodzinnego i spółdzielni w ramach pomocy w rozwoju, przy jednoczesnym skupieniu się na kwestii godnej pracy; podkreśla, że zwiększenie produkcji małych gospodarstw rolnych przekłada się na większą ilość żywności na rynku światowym, co prowadzi do obniżenia cen żywności i poprawy jakości żywienia; |
| --- | --- |

18.

| 19. | przypomina, że lokalne tradycje rolnicze w połączeniu z nowoczesną technologią mogą zwiększyć produkcję zdrowej i pożywnej żywności; uważa, że kraje rozwijające się powinny być w stanie chronić swoją publiczną politykę rolną; |
| --- | --- |

19.

| 20. | podkreśla, że lokalna produkcja żywności i lokalna konsumpcja, które wspierają rolnictwo małoskalowe i gwarantują uczciwe ceny dla producentów i konsumentów, zmniejszają zależność krajów od importu oraz podatność na międzynarodowe wahania cen; |
| --- | --- |

20.

| 21. | podkreśla, że inwestycje strategiczne w zrównoważone praktyki rolnicze mogą odegrać kluczową rolę w zapewnianiu bardziej odpornych i zrównoważonych systemów rolno-spożywczych; nalega, aby inwestycje UE były zgodne z Agendą 2030, porozumieniem klimatycznym z Paryża i Konwencją o różnorodności biologicznej; z zadowoleniem przyjmuje unijne inwestycje w partnerstwa z krajami rozwijającymi się w dziedzinie agroekologii, systemu rolno-leśnego i dywersyfikacji upraw i zachęca do nich oraz przypomina, że wspierane przez UE inwestycje w rolnictwo, leśnictwo lub rybołówstwo bądź w przedsiębiorstwa, które oddziałują na glebę, użytki zielone, lasy, wodę lub morze, muszą być zgodne m.in. z dobrowolnymi wytycznymi FAO/CFS w zakresie odpowiedzialnego zarządzania tytułami prawnymi do gruntów, łowisk i lasów w kontekście krajowego bezpieczeństwa żywnościowego oraz z opracowanymi przez FAO/CFS zasadami odpowiedzialnego inwestowania w rolnictwo i systemy żywnościowe; popiera europejskie finansowanie dla producentów i przedsiębiorstw rolno-spożywczych, tak aby umożliwić im konieczne inwestycje w celu dostosowania się do wymogów analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli, dzięki wdrożeniu środków eliminujących potencjalne ryzyko dla bezpieczeństwa żywnościowego. |
| --- | --- |

21.

| 22. | podkreśla, że krótkie łańcuchy dostaw mogą znacznie ułatwić radzenie sobie z obecnymi nieprawidłowościami w systemach żywnościowych, i przypomina, że rolnictwo przyjazne dla klimatu wiąże się m.in. ze zmniejszeniem uzależnienia od energii pochodzącej z paliw kopalnych i ograniczeniem stosowania chemicznych pestycydów i nawozów; |
| --- | --- |

22.

| 23. | z zadowoleniem przyjmuje wszelkie inicjatywy związanie z wdrożeniem lub wzmocnieniem polityki rolnej na szczeblu krajowym lub regionalnym, które mają na celu zapewnienie większej samowystarczalności żywnościowej, oraz zachęca kraje rozwijające się do przejścia na większą samowystarczalność dzięki zwiększeniu udziału, autonomii i niezależności rolników w tworzeniu zrównoważonych systemów produkcji rolnej i bardziej samowystarczalnych systemów produkcji; apeluje, aby skoncentrowano wysiłki w dziedzinie rolnictwa przede wszystkim na ochronie prawa krajów rozwijających się do bezpieczeństwa żywnościowego w uzupełnieniu prawa do suwerenności żywnościowej (20), a także na zwiększaniu ich zdolności do zaspokajania potrzeb żywieniowych ludności; |
| --- | --- |

23.

| 24. | podkreśla znaczenie ochrony i promowania prawa lokalnych społeczności do dostępu do zasobów naturalnych takich jak grunty i woda oraz ich kontrolowania; ubolewa, że w wielu krajach rozwijających się rozpowszechnia się masowy wykup gruntów rolnych; przypomina, że jest to brutalna praktyka podważająca bezpieczeństw żywnościowe i suwerenność żywnościową, która zagraża przetrwaniu społeczności wiejskich; |
| --- | --- |

24.

| 25. | zauważa, że na przykład prawo do wypasu i wspólne pastwiska to tradycyjne prawa do użytkowania ziemi, które opierają się na prawie zwyczajowym, a nie na potwierdzonym na piśmie prawie własności; podkreśla jednak zasadnicze znaczenie ochrony tych praw zwyczajowych dla społeczności wiejskiej; |
| --- | --- |

25.

| 26. | apeluje o zajęcie się napięciami społecznymi między osiedloną ludnością rolniczą a koczowniczymi społecznościami pasterskimi, w szczególności w regionach, w których występują konflikty etniczno-religijne; |
| --- | --- |

26.

| 27. | wyraża głębokie zaniepokojenie dużą zależnością krajów afrykańskich od importu żywności, w szczególności z Unii Europejskiej, zwłaszcza jeśli import ten obejmuje subsydiowane produkty, których niskie ceny stanowią szkodliwą konkurencję dla rolnictwa na małą skalę w Afryce; |
| --- | --- |

27.

| 28. | podkreśla, że potrzebna jest ochrona praw rolników do zachowania zasobów genetycznych w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego i przystosowania się do zmiany klimatu; wzywa Komisję, by w ramach swojej polityki pomocy rozwojowej oraz polityki handlowej i inwestycyjnej wspierała systemy rolnicze zgodne z postanowieniami Międzynarodowego traktatu o zasobach genetycznych roślin dla wyżywienia i rolnictwa, który zabezpiecza prawa rolników do zachowania, kontroli, ochrony i rozwoju własnych nasion i tradycyjnej wiedzy; |
| --- | --- |

28.

| 29. | podkreśla, że potrzebna jest konsekwentna współpraca z państwami, organizacjami międzynarodowymi i regionalnymi, z sektorem prywatnym, rolnikami i drobnymi gospodarstwami rolnymi, a także z lokalnym społeczeństwem obywatelskim i społecznościami lokalnymi, aby wspierać opracowywanie, wdrażanie i monitorowanie specyficznych dla danego kontekstu, wykonalnych i solidnych krajowych celów w zakresie żywienia; uznaje kluczową rolę społeczeństwa obywatelskiego, zwłaszcza w docieraniu do drobnych producentów rolnych przez zapewnienie im dostępu do szkoleń, zasobów, rynków i włączanie ich w łańcuchy wartości; |
| --- | --- |

29.

| 30. | jest zdania, że priorytetowe traktowanie potrzeb żywieniowych matek i niemowląt ma kluczowe znaczenie dla zagwarantowania solidnego i odpornego bezpieczeństwa żywnościowego, oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wspierały organy krajowe w krajach rozwijających się we włączaniu usług żywieniowych do systemów opieki zdrowotnej w celu przeciwdziałania problemowi niedożywienia we wszystkich jego formach i zapewnienia ciągłości usług żywieniowych, w szczególności wczesnego wykrywania ostrego niedożywienia oraz zarządzania ostrym niedożywieniem i żywieniem niemowląt i małych dzieci na poziomie społeczności lokalnych, a także powiązanych programów żywienia matek; wobec tego z zadowoleniem przyjmuje osiągnięcia i pracę ruchu SUN; |
| --- | --- |

30.

| 31. | wzywa UE do ochrony dostępu drobnych producentów do ziemi i innych zasobów, w tym materiału siewnego rolników, dostępu do wody, a także dostępu do infrastruktury łączącej społeczności wiejskie z rynkami terytorialnymi, w tym z obszarami miejskimi; wzywa także do kontroli nad nimi; |
| --- | --- |

31.

| 32. | wzywa UE, by zapewniła odpowiednie finansowanie oraz wspólny rozwój wiedzy i innowacji technicznych z wykorzystaniem badań prowadzonych przez rolników, z uwzględnieniem wsparcia dla organizacji drobnych producentów i stowarzyszeń kobiet oraz ich zbiorowych działań związanych z przetwórstwem i wprowadzaniem na rynek; |
| --- | --- |

32.

| 33. | wzywa Komisję, by nawiązała bliskie kontakty z państwami partnerskimi w celu wymiany wiedzy na temat rolnictwa; podkreśla specjalistyczną wiedzę wnoszoną przez europejski sektor rolny oraz podkreśla potrzebę priorytetowego traktowania partnerstw w dziedzinie badań i innowacji w rolnictwie, w tym nawiązywanych za pośrednictwem programu „Horyzont Europa”, oraz odpowiedzialnych i etycznych innowacji promujących zrównoważone praktyki rolnicze pobudzania w celu zwiększenia plonów i produkcji gospodarstw rolnych; apeluje w związku z tym, aby w większym stopniu wykorzystywać lokalną wiedzę tradycyjną przy dążeniu do sprawiedliwej transformacji, zwłaszcza w odniesieniu do praktyk rolniczych, rybołówstwa i ochrony lasów, i wzmacniać tym samym pozycję ludności i społeczności lokalnych; |
| --- | --- |

33.

| 34. | odnotowuje pozytywne wyniki wsparcia budżetowego, wykazane w szóstym sprawozdaniu z postępów w realizacji Planu działania w zakresie żywienia, jako mechanizmu na rzecz inwestycji w żywienie, które są zrównoważone, skuteczne i dostosowane do potrzeb danego kraju; |
| --- | --- |

34.

| 35. | wzywa UE do włączenia globalnych i krajowych celów w zakresie żywienia do odpowiednich programów rozwoju i do strategii krajowych; wzywa UE i jej państwa członkowskie do uruchomienia długoterminowych inwestycji finansowych w bezpieczeństwo żywnościowe i żywieniowe oraz zrównoważone rolnictwo, zrównoważone rybołówstwo i zrównoważoną akwakulturę, a także do zachęcania krajów partnerskich do zwiększenia inwestycji w tych sektorach w ramach budżetów krajowych; |
| --- | --- |

35.

| 36. | apeluje do UE, aby nadała pierwszeństwo bezpieczeństwu żywności, ochronie różnorodności biologicznej i zrównoważonemu rolnictwu w swoich programach rozwoju międzynarodowego z udziałem krajów partnerskich przy uwzględnieniu ich specyficznych potrzeb lokalnych i jednoczesnym zapewnieniu dostępu do finansowania lokalnym społecznościom i wspierającym je organizacjom; wzywa UE i jej państwa członkowskie do oceny i monitorowania – z udziałem społeczeństwa obywatelskiego – swoich inwestycji, aby zagwarantować, że w konkretny sposób zwalczają one ubóstwo i brak bezpieczeństwa żywnościowego; |
| --- | --- |

36.

| 37. | podkreśla rolę UE jako czynnika umożliwiającego transformację globalnych systemów żywnościowych, tak aby mogły stać się bardziej odporne, zrównoważone i sprawiedliwe; podkreśla, że strategia „Od pola do stołu” stanowi ambitne ramy polityki UE, których celem jest propagowanie bardziej zrównoważonego i odpornego systemu rolno-spożywczego UE oraz wspieranie globalnego i sprawiedliwego przejścia na zrównoważone systemy rolno-spożywcze, które przynoszą korzyści ludziom i przyrodzie oraz przyczyniają się wzrostu gospodarczego, a także chronią zasoby naturalne zgodnie z celami unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności; przypomina, że celem strategii „Od pola do stołu” jest zmniejszenie uzależnienia rolników od zagranicznych produktów; |
| --- | --- |

37.

| 38. | apeluje do UE i jej państw członkowskich, aby nadal w pełni angażowały się na arenie międzynarodowej w działania na rzecz klimatu i różnorodności biologicznej, Zielonego Ładu i strategii „Od pola do stołu” oraz by odpowiednio wdrażały zalecenia IPCC dotyczące przystosowania się do zmiany klimatu, zwłaszcza w sytuacji, gdy kryzys związany z pandemią i wojna w Ukrainie pokazują podatność światowego rynku żywności na zakłócenia; |
| --- | --- |

38.

| 39. | wzywa Komisję do wzmożenia działań mających na celu wspieranie krajów partnerskich w wysiłkach na rzecz zmniejszenia o 7 mln liczby dzieci poniżej piątego roku życia cierpiących na niedobór wzrostu do 2025 r., zgodnie z zobowiązaniem zawartym w europejskim planie działania w dziedzinie żywienia; |
| --- | --- |

39.

| 40. | wzywa Unię Europejską, aby nadal wspierała kraje partnerskie w przywracaniu dostępności różnorodnej i pożywnej żywności dla dzieci w wieku szkolnym za pośrednictwem programów posiłków w szkole, a zarazem promowała dostęp do żywności produkowanej lokalnie i w sposób zrównoważony oraz zwracała szczególną uwagę na dzieci znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji; podkreśla ponadto użyteczność programów zamówień publicznych w promowaniu wsparcia publicznego dla zakupów od drobnych producentów rolnych i lokalnych przy pozyskiwaniu pożywnej żywności do dystrybucji; |
| --- | --- |

40.

| 41. | z zadowoleniem przyjmuje wsparcie Komisji Europejskiej i kilku państw członkowskich dla koalicji na rzecz posiłków w szkołach jako działanie następcze szczytu dotyczącego systemów żywnościowych; zauważa, że jest ważne, aby podejścia uwzględniające problematykę żywienia były powiązane z działaniami w zakresie żywienia i innymi działaniami w zakresie zdrowia w krajach rozwijających się; |
| --- | --- |

41.

| 42. | przypomina, że na świecie głoduje aż 811 milionów ludzi, a około 2 miliardów jest chronicznie niedożywionych, zwłaszcza w Afryce Subsaharyjskiej i Azji, i brakuje im ważnych witamin i minerałów; przypomina, że te skutki są szczególnie dotkliwe dla dzieci w ciągu pierwszych 1 000 dni życia, ponieważ jeśli brakuje im podstawowych mikroelementów, takich jak witamina A, żelazo czy cynk, skutki te utrzymują się przez całe życie, gdyż powodują ograniczenie wzrostu i upośledzenie zdolności umysłowych, co ma wpływ nie tylko na poszczególne osoby, lecz również na całe gospodarki; podkreśla, że głód i niedożywienie należą w związku z tym do największych przeszkód w rozwoju; |
| --- | --- |

42.

| 43. | z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie UE do zainwestowania 2,5 mld EUR w latach 2021–2024 w walkę z niedożywieniem, które podjęto na szczycie w sprawie żywienia na rzecz wzrostu; wzywa UE do odgrywania wiodącej roli w realizacji tego celu; |
| --- | --- |

43.

| 44. | zauważa, że pandemia COVID-19 ukazała wzajemne powiązania między zdrowiem ludzi, roślin i zwierząt, zdrowiem środowiskowym i bezpieczeństwem żywnościowym; zwraca uwagę, że choroby atakujące zwierzęta i rośliny również w dalszym ciągu naruszają bezpieczeństwo żywnościowe, ponieważ zakłócają dostawy żywności na całym świecie; wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie do połączenia wysiłków ze społecznością międzynarodową wokół podejścia „Jedno zdrowie” w celu ponownego zaprojektowania systemów żywnościowych, zwiększenia ich odporności oraz zagwarantowania lepszego stanu zdrowia i bezpieczeństwa żywnościowego dla wszystkich; |
| --- | --- |

44.

| 45. | przypomina, że zgodnie z badaniami przekształcenie systemów żywnościowych mogłoby uwolnić 12 bln USD stanowiących równowartość ukrytych kosztów żywności na świecie oraz że przekierowanie części tych środków mogłoby zapobiec dalszym szkodom dla środowiska i zdrowia ludzi, a dodatkowo pomogłoby skłonić państwa członkowskie i przywódców do zwiększenia zobowiązań w zakresie finansowania przystosowania się do zmiany klimatu, do czego wezwano podczas COP 26 w Glasgow; |
| --- | --- |

45.

| 46. | przypomina, że zmiana klimatu będzie wywierać coraz większą presję na produkcję żywności i dostęp do niej, zwłaszcza w regionach podatnych na zagrożenia, a tym samym negatywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe i żywienie; zwraca uwagę na wnioski zawarte w raporcie IPCC z 2022 r., zgodnie z którymi globalne ocieplenie będzie stopniowo osłabiać zdrowie gleby i usługi ekosystemowe, takie jak zapylanie, zwiększać zagrożenie ze strony szkodników i chorób oraz zmniejszać biomasę zwierząt morskich, co przełoży się na mniejszą wydajność produkcji żywności w wielu regionach na lądzie i w oceanach; z zadowoleniem przyjmuje zawarte w raporcie zalecenia dotyczące przystosowania się do zmiany klimatu przez promowanie zasad i praktyk agroekologicznych, agroleśnictwa, przystosowania się na poziomie społeczności lokalnej, zarządzania opartego na ekosystemie w rybołówstwie i akwakulturze oraz innych podejść, które polegają na wykorzystaniu procesów naturalnych do wspierania bezpieczeństwa żywnościowego, żywienia, zdrowia i dobrobytu; |
| --- | --- |

46.

Budowanie odporności na przyszłe wstrząsy

| 47. | przypomina, że przy budowaniu odporności należy uwzględniać rosnącą częstotliwość i intensywność konfliktów, klęsk żywiołowych, w tym susz, cyklonów i powodzi, jak również kryzysów zdrowotnych, utraty różnorodności biologicznej, nierówności strukturalnych i wstrząsów gospodarczych, które często mają coraz większy i wieloaspektowy wpływ na osoby znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji; podkreśla, że inwestycje strategiczne w zrównoważone praktyki rolnicze mogą odegrać kluczową rolę w zapewnianiu bardziej odpornych i zrównoważonych systemów rolno-spożywczych; |
| --- | --- |

47.

| 48. | wzywa UE, by promowała przewidywalne, konkretne i ukierunkowane finansowanie działań wyprzedzających i wczesnego reagowania w dążeniu do zapobiegania występowaniu braku bezpieczeństwa żywnościowego, do ograniczania jego skutków oraz zwiększenia uwagi i finansowania na rzecz przystosowania się do zmiany klimatu i odporności prowadzonej na szczeblu lokalnym; wzywa UE do rozszerzenia programów dotyczących źródeł utrzymania, aby wspierać bezpieczeństwo żywnościowe i zapewnić ludziom zdolność do generowania i utrzymywania środków do życia, poprawić ich własny dobrostan, a także dobrostan przyszłych pokoleń; apeluje do UE o ochronę dostępu drobnych producentów do ziemi i innych zasobów, w tym nasion pochodzących bezpośrednio od rolników, oraz kontroli nad nimi, a także do ochrony infrastruktury łączącej społeczności wiejskie z rynkami terytorialnymi, w tym z obszarami miejskimi; |
| --- | --- |

48.

| 49. | zwraca uwagę, że bezpieczeństwo żywnościowe ma pozytywny wpływ na odporność społeczeństwa oraz pomaga lepiej uporać się ze wstrząsami, ekstremalnymi zdarzeniami i długotrwałymi kryzysami; |
| --- | --- |

49.

| 50. | wzywa Komisję, by zweryfikowała istniejące plany zarządzania kryzysowego, zwłaszcza w odniesieniu do produkcji żywności; |
| --- | --- |

50.

| 51. | podkreśla, że strategie przystosowania się do zmiany klimatu powinny zmierzać do ograniczenia strat i marnotrawstwa żywności; przypomina, że kraje najsłabiej rozwinięte i kraje o niskich dochodach wykazują ogromny potencjał w zakresie ograniczania marnotrawstwa żywności dzięki większym inwestycjom w infrastrukturę do przechowywania, pakowania i transportu; podkreśla znaczenie wdrożenia gospodarki o obiegu zamkniętym w systemach produkcji rolnej w celu zwiększenia ich zrównoważoności i zasobooszczędności oraz ograniczenia w jak największym stopniu strat i marnotrawienia żywności; wzywa Komisję Europejską i wszystkie państwa członkowskie, aby opracowały i wdrożyły programy zapobiegania marnotrawieniu żywności, które obejmowałyby propagowanie krótkich łańcuchów dostaw żywności zmniejszających ryzyko marnotrawienia żywności; podkreśla znaczenie opracowania i aktualizacji globalnej bazy danych, dostępnej dla właściwych organów, w której rejestruje się zapasy towarów, w szczególności zbóż, aby ustanowić podstawy dla systemu zapewniającego ciągłe bezpieczeństwo żywnościowe na odpowiednim poziomie i minimalizującego marnowanie żywności; |
| --- | --- |

51.

| 52. | podkreśla, że bezpieczeństwo żywnościowe zależy od osiągnięcia celów klimatycznych, przeciwdziałania utracie różnorodności biologicznej i zapewnienia zdrowia ekosystemów lądowych, przybrzeżnych i morskich; zwraca uwagę, że walka z zanieczyszczeniami plastikowymi i rozproszonymi ma kluczowe znaczenie; |
| --- | --- |

52.

| 53. | podkreśla, że produkcja biopaliw ma wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe, ponieważ powoduje odpływ towarów rolnych, takich jak zboża, soja, olej rzepakowy, kukurydza i trzcina cukrowa, z produkcji żywności; uważa, że uelastycznienie i lepsza koordynacja polityki w zakresie biopaliw na szczeblu międzynarodowym jest istotną kwestią dotyczącą zoptymalizowania wykorzystania żywności, przy jednoczesnym wykorzystaniu potencjału stabilizacyjnego tych możliwości alternatywnych; wzywa UE, aby priorytetowo traktowała produkcję żywności w stosunku do produkcji biopaliw z roślin uprawnych, przy jednoczesnym poszanowaniu hierarchii postępowania z odpadami i z uwzględnieniem zasady wykorzystania kaskadowego, co pozwoli zabezpieczyć dodatkowe dostawy żywności i ustabilizować światowe rynki towarów żywnościowych; |
| --- | --- |

53.

| 54. | zwraca uwagę na znaczenie strategicznych powiązań między Afryką a Europą w oparciu o postępy poczynione w ramach programu działań Unii Afrykańskiej (UA) i Unii Europejskiej na rzecz transformacji obszarów wiejskich; przypomina swoją rezolucję z dnia 16 września 2020 r. w sprawie współpracy UE–Afryka w dziedzinie bezpieczeństwa w regionie Sahelu, Afryki Zachodniej i Rogu Afryki, w której przypomniano, że brak bezpieczeństwa żywnościowego jest często główną przyczyną terroryzmu i konfliktów zbrojnych; apeluje zatem o pełne włączenie podejścia opartego na zasadzie powiązania pomocy humanitarnej, rozwoju i budowania pokoju do strategii bezpieczeństwa w państwach trzecich, co wymaga wsparcia świadczenia podstawowych usług, w tym bezpieczeństwa żywnościowego, przy udziale społeczności lokalnych; |
| --- | --- |

54.

| 55. | przypomina, że inicjatywa Wielki Zielony Mur ma na celu przywrócenie do 2030 r. 100 mln hektarów terenów obecnie zdegradowanych, sekwestrację 250 mln ton dwutlenku węgla i stworzenie 10 mln miejsc pracy na obszarach wiejskich, co łącznie powinno przyczynić się do realizacji 15 z 17 celów zrównoważonego rozwoju, zmniejszenia ubóstwa i głodu, budowania lokalnej odporności na zmianę klimatu, poprawy zdrowia i dobrostanu, tworzenia miejsc pracy i pobudzenia wzrostu gospodarczego; |
| --- | --- |

55.

| 56. | zwraca się do UE o zwiększenie wsparcia dla krajowych systemów ochrony socjalnej, w tym gotówkowej pomocy społecznej umożliwiającej reakcję na wstrząsy, aby zaradzić nierównościom w dochodach w sposób uwzględniający konflikty i zgodnie z zasadą „nie szkodzić” oraz zapewnić dostęp do żywności osobom znajdującym się w najtrudniejszej sytuacji przez zwiększenie ich siły nabywczej; |
| --- | --- |

56.

| 57. | popiera utworzenie instrumentu finansowego, który pomoże krajom afrykańskim wyeliminować istniejącą lukę w finansowaniu w celu pilnego opracowania planów ochrony socjalnej, czy to za pomocą planowanego globalnego akceleratora na rzecz zatrudnienia i ochrony socjalnej, czy też przez utworzenie globalnego funduszu na rzecz ochrony socjalnej; |
| --- | --- |

57.

| 58. | podkreśla, jak ważne jest wspieranie i promowanie wymiany wiedzy dotyczącej produkcji, przetwórstwa i marketingu oraz wzajemnego uczenia się, np. między rolnikami i między przedsiębiorstwami; wskazuje, że sektory rolny i spożywczy są bardzo ważne dla gospodarki i dla zapewniania godnego i trwałego zatrudnienia na obszarach wiejskich; podkreśla, że w większości przypadków chodzi o małe gospodarstwa i gospodarstwa rodzinne; zwraca uwagę, jak ważne jest promowanie i wzmacnianie środków i narzędzi, które umożliwiają podnoszenie jakości produktów oraz wspierają dywersyfikację produkcji, zrównoważoną modernizację praktyk rolniczych, bezpieczeństwo warunków pracy i zwiększanie odporności rolników; |
| --- | --- |

58.

| 59. | zauważa, że różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn ograniczają produktywność i wydajność rolnictwa, a tym samym spowalniają rozwój; przypomina, że wzmocnienie pozycji kobiet i dziewcząt ma kluczowe znaczenie dla żywienia, zachowania zdrowia, bezpieczeństwa żywnościowego i budowania odporności; zwraca uwagę, że wzmocnienie pozycji kobiet i dziewcząt stanowi w dalszym ciągu wyzwanie dla rolnictwa oraz dla bezpieczeństwa żywnościowego i bezpieczeństwa żywności; wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie, by wspierały przedsiębiorczość, zatrudnienie i reprezentację polityczną kobiet, by zapewniały włączenie perspektywy płci do zarządzania bezpieczeństwem żywnościowym oraz zagwarantowały udział kobiet w procesie decyzyjnym związanym z tą dziedziną, w tym kobiet należących do dyskryminowanych mniejszości; |
| --- | --- |

59.

| 60. | wzywa UE i jej państwa członkowskie, aby dążyły – w szczególności poprzez pomoc rozwojową – do niesienia pomocy na rzecz rozwiązania problemu dyskryminacji, z którą borykają się kobiety, zwłaszcza pod względem dostępu do ziemi, zasobów produkcyjnych i usług finansowych; przypomina, że na przykład w Afryce niemal połowę prac rolnych wykonują kobiety oraz że są one na ogół drobnymi producentkami lub zajmują się produkcją rolną na własne potrzeby i nie mają niezbędnego dostępu do informacji, kredytów, gruntów, zasobów i technologii; zachęca do promowania praw kobiet i dziewcząt do dziedziczenia i wzywa UE do wspierania krajów partnerskich, w szczególności w odniesieniu do uznawania przez nie pełnego prawa kobiet do gruntów; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by promowały podejście transformacyjne z punktu widzenia równości płci do rolnictwa, rybołówstwa i systemów żywnościowych za pomocą budowania potencjału kobiet wiejskich, konkretnych reform politycznych zmierzających do wprowadzenia sprawiedliwszych przepisów dotyczących własności gruntów, a także konkretnych inicjatyw skoncentrowanych na wzmocnieniu pozycji ekonomicznej i dostępie do finansowania, zgodnie z trzecim unijnym planem działania w sprawie równości płci; |
| --- | --- |

60.

| 61. | zauważa, że kobiety z obszarów wiejskich produkują ponad połowę żywności na świecie pomimo niekorzystnych warunków strukturalnych; podkreśla, że trzeba pilnie zwiększyć dostęp kobiet z obszarów wiejskich do gruntów, zasobów produkcyjnych, aktywów i rynków oraz sprawowanie przez nie kontroli nad nimi, co jest niezbędnym warunkiem poprawy bezpieczeństwa żywnościowego na świecie; wzywa Unię Europejską, aby zwróciła szczególną uwagę na kobiety z obszarów wiejskich oraz wzmocniła ich pozycję ekonomiczną, społeczną i polityczną; przypomina, że dobrowolne wytyczne CFS w zakresie odpowiedzialnego zarządzania tytułami prawnymi do gruntów są dobrym narzędziem do usuwania barier w zwyczajowych i tradycyjnych systemach dziedziczenia oraz do poszerzania wiedzy kobiet o ich ustawowych prawach (21); |
| --- | --- |

61.

| 62. | przypomina o strategicznym znaczeniu, jakie ma inwestowanie w różnorodność biologiczną w rolnictwie na poziomie gospodarstwa dla zapewnienia zdrowego odżywiania, jakości i zróżnicowania diety oraz odpowiedniego spożycia składników odżywczych; podkreśla w szczególności, że dzięki zróżnicowaniu rolnictwa i produkcji na własne potrzeby zróżnicowanych roślin spożywczych kobiety i dziewczęta mają większe szanse na minimalnie zróżnicowaną i odpowiednią pod względem zawartości mikroelementów dietę (22); |
| --- | --- |

62.

| 63. | podkreśla, że transformacja obszarów wiejskich oraz wzmocnienie lokalnych, regionalnych i przejrzystych łańcuchów wartości są istotne dla tworzenia trwałych miejsc pracy, zapobiegania naruszeniom praw człowieka i łagodzenia zmiany klimatu; podkreśla, że trzeba wspierać młodzież oraz kobiety, w szczególności poprzez szkolenie oraz dostęp do kredytów i rynków; apeluje o angażowanie ich w kształtowanie polityki rolnej i o wspieranie działań zbiorowych za pośrednictwem organizacji małych producentów; |
| --- | --- |

63.

| 64. | przypomina, że wobec groźby niedożywienia edukacja i uświadamianie są niezbędne dla zrównoważonego trybu życia i sprawnie funkcjonującego społeczeństwa; |
| --- | --- |

64.

| 65. | z zadowoleniem przyjmuje trwające prace Komitetu ds. Światowego Bezpieczeństwa Żywnościowego nad dobrowolnymi wytycznymi dotyczącymi równości płci oraz wzmocnienia pozycji kobiet i dziewcząt w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia; |
| --- | --- |

65.

| 66. | przypomina, że zmiana klimatu i utrata różnorodności biologicznej, obok innych czynników, zagrażają naszej zdolności do zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego na świecie i wywierają dodatkową presję na już i tak kruche systemy żywnościowe; apeluje o racjonalną ekologicznie produkcję żywności, np. agroekologię i przystosowanie odporne na zmianę klimatu, oraz o ochronę i odbudowę naturalnych ekosystemów, aby ograniczyć zagrożenia klimatyczne, stawić czoła kryzysowi klimatycznemu, powstrzymać utratę różnorodności biologicznej i tym samym wzmocnić odporność zrównoważonych systemów rolno-spożywczych; w związku z tym zwraca się do Komisji i państw członkowskich, aby pomagały krajom partnerskim wprowadzać zrównoważone praktyki rolnicze i innowacyjne rozwiązania, w tym wykorzystywać dochody pochodzące z aukcji w EU ETS i z certyfikatów CBAM do zwiększenia odporności tych krajów na zmianę klimatu, ich zdolności do przystosowania się do tej zmiany i łagodzenia jej skutków w celu stworzenia bardziej zrównoważonych systemów żywnościowych; |
| --- | --- |

66.

| 67. | zwraca się do Komisji i państw członkowskich o dopilnowanie, by w finansowaniu objętym nowym instrumentem ISWMR uwzględniano podejście oparte na prawach człowieka, w którym społeczności lokalne i ludy tubylcze odgrywają kluczową rolę w działaniach na rzecz klimatu, środowiska i rozwoju; jest zdania, że należy zwrócić szczególną uwagę na małe gospodarstwa rolne, które zazwyczaj mają mniejsze możliwości przystosowania się do skutków zmiany klimatu; z zadowoleniem przyjmuje zatem nadchodzący plan działania ONZ na rzecz osiągnięcia w ciągu najbliższych pięciu lat powszechnego zasięgu usług wczesnego ostrzegania przed ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi i zmianą klimatu, który zostanie przedstawiony przez Światową Organizację Meteorologiczną podczas konferencji ONZ w sprawie zmiany klimatu (COP 27) w Egipcie; przypomina, że specjalny wysłannik ds. szczytu ONZ w sprawie systemów żywnościowych podkreślił, iż powiązanie między klimatem a żywnością jest głębokie; |
| --- | --- |

67.

| 68. | wzywa Komisję, aby pomagała krajom rozwijającym się w rozwoju i ochronie ich newralgicznych i nowo powstających gałęzi przemysłu, promowaniu bezpieczeństwa żywnościowego, wspieraniu łagodzenia zmiany klimatu w rolnictwie oraz spełnianiu unijnych i międzynarodowych norm zrównoważonego rozwoju obowiązujących w eksporcie produktów rolnych; |
| --- | --- |

68.

| 69. | uważa, że należy pomagać krajom rozwijającym się we wdrażaniu publicznych strategii rolnych i żywnościowych mogących zaspokoić potrzeby szybko rosnącej w tych krajach liczby ludności; podkreśla, że głównym celem polityki bezpieczeństwa żywnościowego musi być zapewnienie obywatelom w zrównoważony sposób wystarczającej ilości pożywnej, bezpiecznej i przystępnej cenowo żywności przez cały rok i jednocześnie zagwarantowanie rolnikom godziwego dochodu i poziomu życia; zauważa, że od czasu ustanowienia wspólnej polityki rolnej zniesienie subsydiów wywozowych i oddzielenie płatności bezpośrednich od produkcji znacznie zmniejszyły ryzyko dumpingu na rynkach państw trzecich; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zwiększyły wsparcie dla rozwoju rolnictwa umożliwiającego zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego w krajach rozwijających się oraz by zdecydowanie zwiększyły inwestycje w rozwój terytorialny obszarów wiejskich; |
| --- | --- |

69.

| 70. | zwraca uwagę, że systemy żywnościowe są ważnymi czynnikami wpływającymi na emisję gazów cieplarnianych; zauważa, że budowanie odporności systemów żywnościowych na zmianę klimatu będzie wymagało uwzględnienia kwestii przystosowania się do zmiany klimatu oraz ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych i zarządzania tym ryzykiem w polityce krótko-, średnio- i długoterminowej; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby towarzyszyły krajom rozwijającym się w tym procesie; |
| --- | --- |

70.

| 71. | wzywa UE, by chroniła dostęp drobnych producentów rolnych do gruntów i innych zasobów, w tym nasion, infrastruktury i wody, oraz zapewniła im kontrolę nad nimi; |
| --- | --- |

71.

| 72. | wzywa UE, by zapewniła zamówienia publiczne sprzyjające lokalnej produkcji agroekologicznej, zasady bezpieczeństwa żywności dostosowane do produkcji na małą skalę, ochronę rynków krajowych przed importem po niskich cenach, a także edukację konsumentów i ochronę socjalną w celu zwiększenia spożycia pożywnej żywności lokalnej; |
| --- | --- |

72.

| 73. | apeluje do UE, by dostosowała programowanie objęte Instrumentem Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy”, tak aby aktywnie wspierać globalną transformację w kierunku zrównoważonych systemów żywnościowych, które mogą zapewnić przystępną cenowo, zdrową i pożywną dietę, które są sprawiedliwe, odporne, oparte na prawach, zrównoważone środowiskowo, zwracają szczególną uwagę na potrzeby kobiet i mogą zmniejszyć presję, jaką produkcja żywności wywiera na wykorzystanie gruntów i wody; |
| --- | --- |

73.

| 74. | podkreśla, że skutki zmiany klimatu mają krytyczny negatywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe w krajach rozwijających się oraz że przystosowanie się do zmiany klimatu ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia odporności zrównoważonych systemów żywnościowych; ubolewa z powodu niewywiązania się przez kraje rozwinięte z podjętego w porozumieniu kopenhaskim z 2009 r. zobowiązania do zapewnienia przewidywalnego i odpowiedniego finansowania działań na rzecz klimatu w krajach rozwijających się, zwłaszcza środków na dostosowanie się do zmiany klimatu, które to finansowanie miało osiągnąć kwotę 100 mld USD w 2020 r.; wzywa UE, by zwiększyła finansowanie na rzecz klimatu poza instrumentem ISWMR – „Globalny wymiar Europy”, w tym przez ambitne wykorzystanie dochodów z aukcji ETS i sprzedaży certyfikatów CBAM; |
| --- | --- |

74.

| 75. | wzywa Komisję, by wspierała przemiany agroekologiczne w krajach partnerskich w celu zapewnienia wszystkim pożywnej, bezpiecznej, zróżnicowanej i przystępnej cenowo żywności przez cały rok, przy czym należy chronić różnorodność biologiczną, zwiększać odporność na zmianę klimatu i wzmacniać spójność społeczną dzięki zmniejszeniu nierówności społecznych; apeluje do Komisji, aby wspierała rozwój lokalnych sieci żywnościowych w celu zagwarantowania lokalnej produkcji i konsumpcji, co będzie sprzyjać tworzeniu miejsc pracy na szczeblu lokalnym, zagwarantuje producentom i konsumentom uczciwe ceny oraz zmniejszy zależność krajów od importu i ich podatność na międzynarodowe wahania cen; |
| --- | --- |

75.

| 76. | podkreśla, że inwestycje i interwencje UE powinny opierać się na rygorystycznych ocenach wstępnych, pełnej przejrzystości i włączeniu tych podmiotów, których dotyczą inwestycje i interwencje, w tym organizacji społeczeństwa obywatelskiego, tak aby zaplanować sprawiedliwe działania i wzmocnić zdolności na szczeblu krajowym i lokalnym, w tym zdolności podmiotów niepaństwowych; utrzymuje, że trzeba dostrzec potrzebę podjęcia ściśle ukierunkowanych działań, aby zagwarantować bardziej zrównoważone rolnictwo i systemy żywnościowe w krajach partnerskich; |
| --- | --- |

76.

| 77. | apeluje o przegląd unijnego planu działania w dziedzinie żywienia, aby zająć się wszystkimi formami niedożywienia w kontekście humanitarnym i rozwojowym, oraz o uwzględnienie nowych ambitnych zobowiązań politycznych i finansowych; |
| --- | --- |

77.

| 78. | odnotowuje, że 45 milionów dzieci w wieku poniżej pięciu lat dotkniętych jest wyniszczeniem, zdefiniowanym jako niski wskaźnik wagi do wzrostu, w wyniku poważnego niedożywienia na wczesnym etapie życia; przypomina, że nadwaga i otyłość wśród dorosłych, nastolatków i dzieci wzrastają do rekordowego poziomu, a problem ten dotyczy 2 miliardów ludzi na całym świecie, spośród których 70 % żyje w krajach o niskich i średnich dochodach; przypomina, że nadwaga i otyłość wiążą się z ryzykiem wystąpienia chorób dietozależnych, w tym chorób niezakaźnych, ponieważ niedożywienie jest wyzwaniem dla wszystkich narodów, niezależnie od etapu ich rozwoju; w związku z tym wiele krajów doświadcza obecnie „podwójnego obciążenia” w postaci co najmniej dwóch rodzajów niewłaściwego odżywiania, takich jak współistniejące ze sobą niedożywienie oraz nadwaga i otyłość; wzywa Komisję Europejską, aby przeprowadziła przegląd ram politycznych bezpieczeństwa żywnościowego z 2010 r. i ram politycznych żywienia z 2013 r., o co zaapelowały państwa członkowskie w konkluzjach Rady z 2018 r. w sprawie zwiększenia globalnego bezpieczeństwa żywnościowego; |
| --- | --- |

78.

| 79. | wzywa Komisję do zadbania o to, by inwestycje unijne w rolnictwo, rozwój gospodarczy, łagodzenie zmiany klimatu i przystosowanie się do niej, ochronę zdrowia, zdrowie oraz w inne sektory w pełni uwzględniały kwestię żywienia; popiera przegląd globalnej strategii zdrowotnej z 2010 r. i postuluje włączenie do zmienionego dokumentu walki z niedożywieniem; apeluje o większe wsparcie finansowe na rzecz budowania silnych i odpornych systemów opieki zdrowotnej, aby przerwać międzypokoleniowe błędne koło nieodpowiedniego żywienia i niedożywienia; |
| --- | --- |

79.

Uzupełniające działania UE w zakresie polityki humanitarnej i rozwojowej

| 80. | nalega na zwiększenie pomocy humanitarnej dla krajów stojących w obliczu kryzysów żywnościowych lub dotkniętych konfliktami; zauważa, że społeczność międzynarodowa, w tym Unia Europejska, musi dążyć do zmniejszenia rosnącej przepaści między potrzebami humanitarnymi a zasobami dostępnymi na świecie; potępia wszelkie działania, w których dostęp do żywności wykorzystuje się jako narzędzie ucisku lub broń wojenną, i przypomina o czterech zasadach humanitarnych: człowieczeństwo, neutralność, bezstronność i niezależność; |
| --- | --- |

80.

| 81. | podkreśla, że pomoc humanitarna może być wykorzystywana, aby zaradzić sytuacjom bezpośrednio zagrażającym życiu, gdy istniejące możliwości są niewystarczające, przy czym należy jednocześnie wdrażać rozwiązania finansowane z innych rodzajów pomocy, mające na celu przeciwdziałanie długoterminowym czynnikom powodującym brak bezpieczeństwa żywnościowego i niedożywienie oraz zajęcie się tymi czynnikami; |
| --- | --- |

81.

| 82. | z zadowoleniem przyjmuje obchody pierwszego Europejskiego Forum Humanitarnego, które dąży do zwiększenia wpływu działań humanitarnych oraz zapewnienia skuteczności i wydajności w dostarczaniu pomocy, a także decyzję o uczynieniu z niego corocznego wydarzenia w kalendarzu imprez humanitarnych; podkreśla znaczenie współpracy w ramach Drużyny Europy w celu przezwyciężenia światowego kryzysu humanitarnego w zakresie bezpieczeństwa żywnościowego; |
| --- | --- |

82.

| 83. | wzywa rządy państw członkowskich UE, aby metodami dyplomatycznymi zapobiegały konfliktom, eliminowały wszystkie formy niedożywienia oraz zwiększały inwestycje w zapobieganie konfliktom, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet i dziewcząt, i dokładnie stosowały się do rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325; przypomina, że pomoc humanitarna musi być wyłączona z sankcji międzynarodowych; podkreśla, że we współpracy na rzecz rozwoju trzeba znaleźć zrównoważone średnio- i długoterminowe rozwiązania w celu wyeliminowania podstawowych przyczyn braku bezpieczeństwa żywnościowego; |
| --- | --- |

83.

| 84. | przypomina się, że udział Ukrainy i Rosji w światowym handlu pszenicą wynosi około 30 %, jęczmieniem – 32 %, kukurydzą – 17 %, olejem słonecznikowym – ponad 50 %, a nasionami słonecznika – 20 %; podkreśla, że zmniejszenie lub utrata ukraińskiego eksportu wpłynie na kraje w dużym stopniu zależne od produkcji tych produktów, w tym na kraje, które już doświadczają braku bezpieczeństwa żywnościowego i są podatne na wstrząsy podażowe i wzrost cen, jak ma to miejsce w przypadku Afryki; apeluje do Komisji i państw członkowskich o pilną ocenę, w koordynacji z partnerami międzynarodowymi i właściwymi instytucjami międzynarodowymi, wszystkich dostępnych środków, by uniknąć wszelkich braków w bilansie płatniczym krajów importerów żywności, w tym bezpośredniego finansowania i restrukturyzacji ich zadłużenia; podkreśla, że ważne jest nadanie pierwszeństwa finansowaniu opartemu na dotacjach jako opcji domyślnej, zwłaszcza w przypadku krajów najsłabiej rozwiniętych; |
| --- | --- |

84.

| 85. | popiera trwające prace nad powiązaniem pomocy humanitarnej, rozwoju i budowania pokoju; podkreśla, że zasada ta powinna być nadal uwzględniana w pomocy humanitarnej, a także w programowaniu dotyczącym bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia, popartym jasnymi wytycznymi w sprawie najlepszych praktyk opartych na dowodach; |
| --- | --- |

85.

| 86. | z zadowoleniem przyjmuje prace UE i agencji ONZ z siedzibą Rzymie, takich jak FAO, WFP i IFAD, mające na celu realizację działań wyprzedzających, aby zapobiegać kryzysom przed ich wystąpieniem oraz chronić grupy znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji przed katastrofami klimatycznymi i spowodowanymi przez człowieka; postuluje wzmocnienie mechanizmów koordynacji z podmiotami lokalnymi w terenie oraz znalezienie silniejszych powiązań między krótkoterminowymi działaniami wyprzedzającymi a długoterminowymi programami rządowymi; przypomina, że działania wyprzedzające o charakterze włączającym powinny być dostosowane do kontekstu i prowadzone lokalnie oraz zapewniać osobom znajdującym się w najtrudniejszej sytuacji możliwość zabrania głosu na szczeblu decyzyjnym, by odpowiedzieć na ich konkretne potrzeby; |
| --- | --- |

86.

| 87. | popiera aktywną rolę UE w Globalnej Sieci na rzecz Przeciwdziałania Kryzysom Żywnościowym i postuluje dalsze aktywne funkcjonowanie sieci, zwłaszcza w kontekście regionalnym i krajowym; wzywa państwa członkowskie do wsparcia Globalnej Sieci na rzecz Przeciwdziałania Kryzysom Żywnościowym w jej działaniach związanych z rozwiązywaniem kryzysów żywnościowych za pomocą wielostronnych i wielosektorowych interwencji, budowaniem odporności i wiedzy oraz wdrażaniem zasady powiązania pomocy humanitarnej, rozwoju i budowania pokoju; w związku z tym apeluje do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o współpracę z krajami rozwijającymi się przy opracowywaniu i wdrażaniu przez nie innowacyjnych polityk i strategii, których celem jest rozwiązanie problemu braku bezpieczeństwa żywnościowego, zwiększenie włączenia gospodarczego i osiągnięcie bardziej zrównoważonych systemów żywnościowych; |
| --- | --- |

87.

| 88. | apeluje o poprawę systemów wczesnego ostrzegania, protokołów wczesnego reagowania i mechanizmów nadzoru, aby zapewnić szybkie reagowanie w celu złagodzenia wpływu zagrożeń na bezpieczeństwo żywnościowe i przejścia od reaktywnych do proaktywnych interwencji ratujących życie dzięki wyprzedzającym działaniom humanitarnym; popiera rolę Komitetu ds. Bezpieczeństwa Żywnościowego jako najważniejszej międzynarodowej i międzyrządowej platformy politycznej poświęconej bezpieczeństwu żywnościowemu i żywieniu; |
| --- | --- |

88.

| 89. | wzywa Komisję do zapewnienia wielosektorowego podejścia do żywienia i nadania priorytetu włączeniu kwestii bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia do działań w zakresie zdrowia, edukacji, wody, warunków sanitarnych i higieny, tak aby co najmniej 20 % oficjalnej pomocy rozwojowej z Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” przeznaczano na włączenie społeczne i rozwój społeczny; |
| --- | --- |

89.

| 90. | apeluje o włączenie żywienia do powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego, ponieważ ma ono zasadnicze znaczenie dla położenia kresu niedożywieniu, a powszechne zabezpieczenie zdrowotne nie urzeczywistni się, jeśli podstawowe działania w zakresie żywienia nie zostaną skutecznie zintegrowane jako podstawowe usługi zdrowotne i nie będą traktowane priorytetowo w systemach opieki zdrowotnej; przypomina, że powszechne zabezpieczenie zdrowotne ma kluczowe znaczenie dla ludzi w ciągu całego życia, ze szczególnym uwzględnieniem osób najbardziej potrzebujących i zmarginalizowanych, i powinno być dostosowane do potrzeb zdrowotnych społeczeństwa; przypomina, że można wspierać je przez zapewnienie optymalnego i bezpiecznego żywienia niemowląt i małych dzieci, w tym przez karmienie piersią, przez dążenie do zapewnienia zbilansowanej i zdrowej diety, również za pomocą posiłków w szkołach, zapewnienie edukacji w zakresie żywienia prowadzonej przez wykwalifikowane osoby i doradztwa w zakresie związanej z tym zmiany zachowań, przez uwzględnienie żywienia w budżecie sektora zdrowia, tworzenie systemów informacji zdrowotnej w celu podejmowania działań w odpowiednim czasie oraz przez promowanie dostępu do skutecznych i niedrogich produktów związanych z żywieniem, przy jednoczesnym ograniczaniu wprowadzania na rynek niezdrowej żywności; |
| --- | --- |

90.

| 91. | przyznaje, że żywienie powinno być centralnym elementem strategii, planów i budżetów systemów opieki zdrowotnej w celu osiągnięcia powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego; apeluje o większe wsparcie finansowe w dziedzinie zdrowia na rzecz budowy silnych i odpornych systemów opieki zdrowotnej, aby przerwać międzypokoleniowe błędne koło niedożywienia oraz zapobiegać kryzysom zdrowotnym i na nie reagować; popiera włączenie leczenia niedożywienia i usług profilaktycznych, a także interwencji zdrowotnych, takich jak planowanie rodziny, zdrowie psychiczne oraz opieka przed- i poporodowa, do pakietów podstawowej opieki zdrowotnej w krajowych systemach opieki zdrowotnej w celu osiągnięcia powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego; |
| --- | --- |

91.

| 92. | zauważa, że bezpieczeństwo żywnościowe jest ściśle powiązane z dostępem do wody; wzywa w związku z tym Komisję do włączenia prawa do wody oraz rozwoju infrastruktury wodnej i infrastruktury uzdatniania wody do działań na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego w krajach rozwijających się; |
| --- | --- |

92.

| 93. | zauważa, że różnorodność biologiczna, jeśli chodzi o żywność i rolnictwo, zwiększa odporność na wstrząsy i ułatwia przystosowanie się, utrzymuje stabilność i wspiera odbudowę; przypomina, że zdolność agroekologii do godzenia gospodarczego, środowiskowego i społecznego wymiaru zrównoważonego rozwoju została szeroko dostrzeżona w przełomowych sprawozdaniach, w szczególności IPCC i IPBES oraz w globalnych ocenach rolnictwa zleconych przez Bank Światowy i FAO (IAASTD); podkreśla znaczenie wspierania agroekologii, systemu rolno-leśnego, produkcji lokalnej i zrównoważonych systemów żywnościowych, które koncentrują się na rozwijaniu krótkich łańcuchów dostaw, zarówno w polityce krajowej, jak i na forach międzynarodowych, aby zapewniać bezpieczeństwo żywnościowe i żywieniowe dla wszystkich, a także zwiększyć zrównoważoną wydajność sektora rolnego i jego odporność na zmianę klimatu; |
| --- | --- |

93.

| 94. | wzywa Komisję, aby wspierała kraje partnerskie w rozwoju praktyk zrównoważonego rolnictwa, w tym agroekologii, w celu zwiększenia żyzności gleby, zmaksymalizowania różnorodności biologicznej i poprawy efektywności wykorzystania wody jako kluczowych elementów większego bezpieczeństwa żywnościowego; zwraca uwagę na wyzwania związane ze zmianą klimatu i utratą różnorodności biologicznej oraz na ich niekorzystny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe i żywienia, a także na potrzebę zapewnienia niezbędnych zasobów na przystosowanie się do zmiany klimatu i łagodzenie jej skutków; |
| --- | --- |

94.

| 95. | zauważa, że istnieje wiele podejść agronomicznych i agroekologicznych, które mogą przynosić korzyści w innych strefach klimatycznych i w innych sytuacjach, np. mieszanie upraw, „polikultury”, systemy rolno-leśne, w tym wykorzystujące drzewa motylkowate (szczególnie przydatne w zapewnianiu cienia i ochrony dla innych upraw i zwierząt oraz stymulujące lub zwiększające obieg lub zatrzymywanie wody); |
| --- | --- |

95.

| 96. | zwraca uwagę, że niszczenie lasów deszczowych powoduje nieodwracalną utratę różnorodności biologicznej i pochłaniaczy dwutlenku węgla, a także niszczenie miejsc zamieszkania i trybu życia zamieszkujących lasy społeczności tubylczych; przypomina, że lasy w znacznym stopniu przyczyniają się do osiągnięcia celów klimatycznych, ochrony różnorodności biologicznej oraz zapobiegania pustynnieniu i ekstremalnej erozji gleby; uważa, że należy zintensyfikować wysiłki na rzecz ochrony skoncentrowane na przykład na lasach, dzikich zwierzętach oraz ekosystemach morskich i przybrzeżnych poprzez zapewnienie ram regulacyjnych, wystarczających środków i danych naukowych, a także przewidzieć działania zmierzające do odtwarzania ekosystemów i zarządzania nimi; |
| --- | --- |

96.

| 97. | apeluje o uwzględnienie związku między zdrowiem publicznym a różnorodnością biologiczną zgodnie z podejściem „jedno zdrowie”; wzywa UE i wszystkie kraje partnerskie, by uznawały i chroniły prawa ludów tubylczych do zwyczajowej własności ich gruntów i zasobów naturalnych oraz sprawowania kontroli nad nimi, zgodnie z Deklaracją praw ludów tubylczych ONZ i konwencją nr 169 Międzynarodowej Organizacji Pracy, oraz aby przestrzegały zasady dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody; |
| --- | --- |

97.

| 98. | przypomina, że niezrównoważone praktyki intensyfikacji rolnictwa są głównymi przyczynami degradacji różnorodności biologicznej na świecie, w tym erozji genetycznej odmian roślin i zwierząt gospodarskich; przypomina, że celem strategii „Od pola do stołu” jest stopniowe ograniczenie do 2030 r. powszechnego stosowania niebezpiecznych pestycydów chemicznych w rolnictwie i zmniejszenie ryzyka związanego z ich stosowaniem oraz promowanie praktyk alternatywnych; podkreśla, że znaczna część niebezpiecznych substancji trafia do krajów ubogich; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji, by przedstawić wniosek w ramach unijnej strategii w zakresie chemikaliów na rzecz zrównoważoności mający na celu położenie kresu tym praktykom; apeluje jednak do Komisji, by propagowała poszukiwanie zrównoważonych i przystępnych cenowo rozwiązań alternatywnych dla stosowania pestycydów w celu uniknięcia poważnych zaburzeń bezpieczeństwa żywnościowego w krajach rozwijających się, które to zaburzenia pogłębiłyby głód wśród najbardziej narażonej ludności; apeluje o specjalne wsparcie kształcenia i szkolenia w zakresie zrównoważonej ochrony roślin i alternatywnych dla pestycydów metod ochrony oraz o zminimalizowanie narażenia na substancje niebezpieczne; |
| --- | --- |

98.

| 99. | potępia stosowanie przez UE podwójnych standardów w odniesieniu do pestycydów, przez co dozwolony jest wywóz z UE substancji niebezpiecznych zakazanych w Unii; podkreśla, że stosowanie niektórych pestycydów w rolnictwie intensywnym w krajach rozwijających się ma wpływ na zdrowie pracowników i wyrządza szkody w środowisku naturalnym; apeluje o kształcenie i szkolenie w dziedzinie praktyk agroekologicznych, organicznych i związanych ze zrównoważoną ochroną roślin; |
| --- | --- |

99.

| 100. | przypomina, że zgodnie z najnowszymi raportami systemy żywnościowe przyczyniają się do jednej trzeciej emisji gazów cieplarnianych, do 80 % utraty różnorodności biologicznej i zużywają nawet 70 % słodkiej wody; podkreśla jednak, że zrównoważone systemy produkcji żywności powinny zostać uznane za podstawowe rozwiązanie tych istniejących wyzwań oraz że możliwe jest wyżywienie rosnącej liczby ludności świata i jednoczesna ochrona naszej planety; |
| --- | --- |

100.

| 101. | wzywa UE, aby aktywnie wypełniała zobowiązania podjęte w Roku Działania na rzecz Żywienia 2021, w szczególności zobowiązania wynikające ze szczytu ONZ dotyczącego systemów żywnościowych i szczytu w sprawie żywienia na rzecz wzrostu, oraz aby odgrywała główną rolę we współpracy ze społecznościami tubylczymi w realizacji tych zadań, zgodnie z jej własną strategią „Od pola do stołu”; wyraża zadowolenie, że Komisja zdecydowała się zostać głównym partnerem w ośmiu koalicjach powstałych na szczycie ONZ dotyczącym systemów żywnościowych; |
| --- | --- |

101.

| 102. | zwraca się do Komisji i państw członkowskich o współpracę z Unią Afrykańską, aby zapewnić większe zaangażowanie i inwestycje, które pomogłyby podjąć bieżące problemy związane z żywieniem w regionie oraz wesprzeć Rok Żywienia Unii Afrykańskiej: „Wzmacnianie odporności w zakresie żywienia i bezpieczeństwa żywnościowego na kontynencie afrykańskim: wzmacnianie systemów rolno-spożywczych, systemów ochrony zdrowia i opieki społecznej w celu przyspieszenia rozwoju kapitału ludzkiego, społecznego i ekonomicznego”; |
| --- | --- |

102.

| 103. | podkreśla, że technologie cyfrowe i inteligentne rolnictwo precyzyjne oferują znaczące możliwości pod względem rozwijania zrównoważonych systemów rolno-spożywczych i pobudzania sprawiedliwego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu na obszarach wiejskich w krajach rozwijających się; |
| --- | --- |

103.

| 104. | zwraca uwagę, że konieczna jest poprawa bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia w krajach rozwijających się poprzez całościowe i zrównoważone podejście do systemu żywnościowego; wzywa Komisję do przyjęcia włączającej wielostronnej strategii opartej na prawach; apeluje do Komisji o dopilnowanie, by inwestycje UE w rolnictwo, rozwój gospodarczy, łagodzenie skutków zmiany klimatu i dostosowanie się do niej, wodę, warunki sanitarne i higienę, zdrowie i inne sektory w pełni uwzględniały kwestię żywienia przez włączenie wymiernych wyników żywieniowych na etapie planowania; |
| --- | --- |

104.

| 105. | podkreśla, że UE powinna bronić praw człowieka i prawa do odpowiedniego pożywienia jako podstawowej zasady i priorytetu systemów żywnościowych, aby zapewnić najbardziej zmarginalizowanym grupom prawo dostępu do pożywnego jedzenia, oraz uznaje znaczenie Deklaracji ONZ w sprawie praw ludności wiejskiej i innych osób pracujących na obszarach wiejskich; |
| --- | --- |

105.

| 106. | popiera rozwój możliwości handlu między UE a krajami rozwijającymi się, co może pobudzić rozwój lokalnego rolnictwa; przypomina, że gospodarstwa rodzinne i drobni producenci rolni wykazali, że są w stanie dostarczać zróżnicowane produkty i w zrównoważony sposób zwiększać produkcję żywności; |
| --- | --- |

106.

| 107. | podkreśla, że w każdej strategii na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa żywnościowego należy uznawać wiodącą rolę rolników oraz organizacji producentów i ich przedstawicieli, oraz wskazuje, że trzeba wspierać tworzenie spółdzielni i grup producentów w krajach rozwijających się, co przyczyni się do wzmocnienia ich zbiorowej zdolności do skuteczniejszego organizowania się, aby mogli czerpać korzyści z lepszej pozycji w łańcuchach żywności oraz dzielenia się wartością dodaną produktów eksportowych; |
| --- | --- |

107.

| 108. | podkreśla, że liberalizacja handlu mogłaby mieć wpływ na wylesianie, zmianę klimatu i utratę różnorodności biologicznej, a także na produkcję żywności i dostęp do żywności; uważa, że polityka handlowa i inwestycyjna UE wobec krajów rozwijających się powinna opierać się na polityce handlowej, w której preferowane są ochrona lasów i różnorodności biologicznej, rozwój lokalnego rolnictwa oraz lokalnych producentów i rolników, w celu zapewnienia pełnej suwerenności żywnościowej i ograniczenia zjawiska masowego wykupu gruntów rolnych i wylesiania na potrzeby eksportu produktów rolnych; |
| --- | --- |

108.

| 109. | uważa, że Unia i państwa członkowskie powinny propagować różne inicjatywy sprawiedliwego handlu oraz kompleksowo i całościowo uwzględniać cele środowiskowe i społeczne w postanowieniach wszystkich umów handlowych; |
| --- | --- |

109.

| 110. | przypomina, że różnorodność materiału siewnego ma zasadnicze znaczenie dla budowania odporności rolnictwa na zmianę klimatu; przypomina, że według szacunków w niektórych krajach afrykańskich nasiona pochodzące z gospodarstw rolnych zaspokajają ponad 80 % łącznego zapotrzebowania rolników na materiał siewny; w związku z tym wzywa UE, aby wspierała w umowach handlowych systemy praw własności intelektualnej, które sprzyjają rozwojowi lokalnie dostosowanych odmian nasion i nasion pochodzących z gospodarstw rolnych, ale powstrzymywała się od wpływania na reformę przepisów o nasiennictwie, zwłaszcza w Afryce, poprzez przyjęcie przepisów UPOV z 1991 r., w zakresie, w jakim jest to niezgodne z postanowieniami Międzynarodowego traktatu o zasobach genetycznych roślin dla wyżywienia i rolnictwa; |
| --- | --- |

110.

| 111. | podkreśla, że produkty rybołówstwa i akwakultury należą do najzdrowszych artykułów spożywczych i wywierają najmniejszy wpływ na środowisko naturalne; zwraca uwagę, że produkty rybołówstwa i akwakultury mogą przyczynić się do osiągnięcia szeregu celów zrównoważonego rozwoju, w tym celu 2 „Zero głodu”; w związku z tym wzywa Komisję, aby uwzględniła produkty rybołówstwa i akwakultury przy przyjmowaniu strategii bezpieczeństwa żywnościowego, w tym dla krajów rozwijających się; |
| --- | --- |

111.

| 112. | zachęca UE, aby nadal dążyła do zakończenia wielostronnych negocjacji na forum Światowej Organizacji Handlu w sprawie dotacji dla rybołówstwa – wdrażających cel zrównoważonego rozwoju 14.6 – zmierzających do zakazania pewnych form dotacji dla rybołówstwa, które przyczyniają się do nadmiernej zdolności połowowej i przełowienia, wyeliminowania dotacji, które przyczyniają się do połowów NNN, oraz powstrzymania się od wprowadzania takich nowych dotacji, w pełnej zgodności z celami określonymi w Europejskim Zielonym Ładzie, 8. programie działań w zakresie środowiska i porozumieniu paryskim; |
| --- | --- |

112.

| 113. | apeluje, aby w ramach globalnego wymiaru strategii na rzecz bioróżnorodności wspierać prawo do odpowiedniej żywności, wdrożyć deklarację ONZ w sprawie praw ludności wiejskiej i innych osób pracujących na obszarach wiejskich z myślą o opracowaniu środków mających poprawić w skali globalnej warunki pracy pracowników gospodarstw rolnych i dochody drobnych rolników, którzy stanowią część międzynarodowych łańcuchów dostaw żywności, oraz aby dopilnować, żeby we wszystkich wymogach bezpieczeństwa żywności uwzględniano zasadę ostrożności; wzywa ponadto UE, by dostosowała politykę handlową do celów strategii „Od pola do stołu” i celów strategii na rzecz bioróżnorodności oraz celu neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla wyznaczonego w Europejskim Zielonym Ładzie; |
| --- | --- |

113.

| 114. | podkreśla, że warunkiem wstępnym skutecznej realizacji celów zrównoważoności jest zaangażowanie państw trzecich działających na szczeblu globalnym; |
| --- | --- |

114.

| 115. | podkreśla wartość żywności, którą należy rozumieć nie jako zwykły towar, ale jako prawo człowieka, które należy realizować, przy czym należy lepiej oceniać związane z tym oddziaływanie gospodarcze, społeczne i środowiskowe oraz efekty zewnętrzne, a także w razie potrzeby łagodzić je lub wykorzystywać; |
| --- | --- |

115.

| 116. | apeluje o wzmożone działania na szczeblu międzynarodowym mające zagwarantować, że w procesie podejmowania decyzji politycznych bezpieczeństwo żywnościowe znajdzie się w centrum uwagi, by uniknąć niedoborów i zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe w krajach najbardziej podatnych na zagrożenia; |
| --- | --- |

116.

| 117. | wzywa do dalszych wysiłków na rzecz zapewnienia jednolitego charakteru polityki UE zgodnie z zasadą spójności polityki na rzecz zrównoważonego rozwoju; apeluje o dopilnowanie, by europejski eksport nie szkodził rozwojowi lokalnej produkcji i lokalnych rynków; podkreśla, że unijne umowy o wolnym handlu nie powinny zakłócać lokalnego rolnictwa, szkodzić małym producentom ani pogłębiać zależności od przywozu żywności; apeluje o wspieranie lokalnej produkcji i konsumpcji, które mogą zapewnić tworzenie miejsc pracy na szczeblu lokalnym oraz uczciwe ceny, zagwarantować ochronę zdrowia i bezpieczeństwa pracowników oraz zmniejszyć zależność krajów od przywozu i ich podatność na międzynarodowe wahania cen; |
| --- | --- |

117.

| 118. | zwraca uwagę, że potrzebne są jasne wytyczne dotyczące sposobu, w jaki należy osiągnąć spójność polityki na rzecz rozwoju na szczeblu UE przy jednoczesnym rozwiązaniu ewentualnych sprzeczności między celami politycznymi; apeluje do UE, aby zagwarantowała spójność europejskiej polityki rolnej i handlowej, co pozwoliłoby zwiększyć bezpieczeństwo żywnościowe i suwerenność żywnościową oraz chronić rynki lokalne i regionalne; |
| --- | --- |

118.

o

o o

| 119. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

119.

---

(1)  Dz.U. L 209 z 14.6.2021, s. 1.

(2)  Dz.U. L 163 z 2.7.1996, s. 1.

(3)  Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0505.

(4)  https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2022-0073_PL.html

(5)  Dz.U. C 289 z 9.8.2016, s. 71.

(6)  Dz.U. C 86 z 6.3.2018, s. 10.

(7)  Dz.U. C 215 z 19.6.2018, s. 10.

(8)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0099.

(9)  Dz.U. C 25 z 30.1.2008, s. 1.

(10)  FAO, „The State of World Fisheries and Aquaculture” [Stan rybołówstwa i akwakultury na świecie w 2020 r.], https://www.fao.org/3/ca9231en/CA9231EN.pdf

(11)  IPBES-IPCC Co-Sponsored Workshop Report on Biodiversity and Climate Change [Wspólne sprawozdanie IPBES-IPCC na temat różnorodności biologicznej i zmiany klimatu].

(12)  „State of Food Security and Nutrition in the World Report 2021” [Sprawozdanie na temat stanu bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia na świecie, 2021 r.].

(13)  „Global Report on Food Crises 2021” [Globalne sprawozdanie na temat kryzysów żywnościowych, 2021 r.], aktualizacja z września.

(14)  Dobrowolne wytyczne dotyczące wsparcia stopniowej realizacji prawa do odpowiedniego pożywienia w kontekście krajowego bezpieczeństwa zaopatrzenia w żywność

(15)  „State of Food Security and Nutrition in the World Report 2021” [Sprawozdanie w sprawie stanu bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia na świecie, 2021 r.]. https://www.fao.org/3/cb4474en/cb4474en.pdf

(16)  „State of Food Security and Nutrition in the World Report 2021” [Sprawozdanie na temat stanu bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia na świecie, 2021 r.].

(17)  UNICEF, Światowa Organizacja Zdrowia i Bank Światowy, wspólne szacunki dotyczące niedożywienia dzieci, „Levels and trends in child malnutrition” [Poziomy i tendencje w niedożywieniu dzieci], 2021 r.

(18)  FAO, „La situation mondiale des pêches et de l'aquaculture 2020” [Stan rybołówstwa i akwakultury na świecie w 2020 r.], https://www.fao.org/3/ca9231fr/CA9231FR.pdf

(19)  „Global Report on Food Crises” [Globalne sprawozdanie na temat kryzysów żywnościowych], 2021 r.

(20)  Suwerenność żywnościowa zdefiniowana przez Via Campesina to „prawo narodów do zdrowej i odpowiedniej pod względem kulturowym żywności produkowanej metodami racjonalnymi ekologicznie i zrównoważonymi oraz prawo narodów do definiowania własnych systemów żywnościowych i rolniczych”. Według Komitetu ONZ ds. Światowego Bezpieczeństwa Żywnościowego bezpieczeństwo żywnościowe istnieje, „gdy wszyscy ludzie mają przez cały czas fizyczny i ekonomiczny dostęp do wystarczającej ilości bezpiecznej i bogatej w składniki odżywcze żywności, aby zaspokoić swoje potrzeby żywieniowe i preferencje żywnościowe umożliwiające aktywne i zdrowe życie”.

(21)  https://www.oxfam.org/en/empowering-women-farmers-end-hunger-and-poverty

(22)  Jones, Andrew D; Creed-Kanashiro, Hilary; Zimmerer, Karl S.; De Haan, Stef; Carrasco, Miluska; Meza, Krysty; Cruz-Garcia, Gisella S.; Tello, Milka; Amaya, Franklin Plasencia; Marin, R Margot; i Ganoza, Lizette. 2018. Farm-level agricultural biodiversity in the Peruvian Andes is associated with greater odds of women achieving a minimally diverse and micronutrient adequate diet [Różnorodność biologiczna w rolnictwie na poziomie gospodarstwa w peruwiańskich Andach wiąże się z większymi szansami kobiet na uzyskanie minimalnie zróżnicowanej i odpowiedniej pod względem zawartości mikroelementów diety]. Journal of Nutrition 148(10): 1625-1637.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/171 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/171

---

P9_TA(2022)0288

Plan działania UE na rzecz gospodarki społecznej

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie planu działania UE na rzecz gospodarki społecznej (2021/2179(INI))

(2023/C 47/12)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając Europejski filar praw socjalnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Europejski filar praw socjalnych,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 9 grudnia 2021 r. pt. „Budowanie gospodarki służącej ludziom: plan działania na rzecz gospodarki społecznej” (COM(2021)0778), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 9 grudnia 2021 r. pt. „Budowanie gospodarki służącej ludziom: plan działania na rzecz gospodarki społecznej” (COM(2021)0778),

| — | uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, podpisaną i ratyfikowaną przez UE i wszystkie jej państwa członkowskie, a w szczególności jej art. 27 dotyczący pracy i zatrudnienia, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, podpisaną i ratyfikowaną przez UE i wszystkie jej państwa członkowskie, a w szczególności jej art. 27 dotyczący pracy i zatrudnienia,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 marca 2021 r. pt. „Unia równości: Strategia na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030” (COM(2021)0101), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 marca 2021 r. pt. „Unia równości: Strategia na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030” (COM(2021)0101),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z 7 października 2020 r. zatytułowane „Unia równości: unijne ramy strategiczne na rzecz równouprawnienia, włączenia społecznego i udziału Romów” (COM(2020)0620) oraz zalecenie Rady z 12 marca 2021 r. w sprawie równouprawnienia, włączenia społecznego i udziału Romów (2021/C 93/01), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z 7 października 2020 r. zatytułowane „Unia równości: unijne ramy strategiczne na rzecz równouprawnienia, włączenia społecznego i udziału Romów” (COM(2020)0620) oraz zalecenie Rady z 12 marca 2021 r. w sprawie równouprawnienia, włączenia społecznego i udziału Romów (2021/C 93/01),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 2 czerwca 2021 r. pt. „Koordynacja polityki gospodarczej w 2021 r.: przezwyciężenie COVID-19, wspieranie odbudowy i modernizacja naszej gospodarki” (COM(2021)0500), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 2 czerwca 2021 r. pt. „Koordynacja polityki gospodarczej w 2021 r.: przezwyciężenie COVID-19, wspieranie odbudowy i modernizacja naszej gospodarki” (COM(2021)0500),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 22 listopada 2016 r. pt. „Przyszli liderzy Europy: inicjatywa na rzecz przedsiębiorstw typu start-up i przedsiębiorstw scale-up” (COM(2016)0733), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 22 listopada 2016 r. pt. „Przyszli liderzy Europy: inicjatywa na rzecz przedsiębiorstw typu start-up i przedsiębiorstw scale-up” (COM(2016)0733),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 25 października 2011 r. pt. „Inicjatywa na rzecz przedsiębiorczości społecznej – budowanie ekosystemu sprzyjającego przedsiębiorstwom społecznym w centrum społecznej gospodarki i społecznych innowacji” (COM(2011)0682), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 25 października 2011 r. pt. „Inicjatywa na rzecz przedsiębiorczości społecznej – budowanie ekosystemu sprzyjającego przedsiębiorstwom społecznym w centrum społecznej gospodarki i społecznych innowacji” (COM(2011)0682),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie propagowania spółdzielni w Europie (COM(2004)0018), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie propagowania spółdzielni w Europie (COM(2004)0018),

| — | uwzględniając Europejski program na rzecz umiejętności służący zrównoważonej konkurencyjności, sprawiedliwości społecznej i odporności z 1 lipca 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Europejski program na rzecz umiejętności służący zrównoważonej konkurencyjności, sprawiedliwości społecznej i odporności z 1 lipca 2020 r.,

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych (1) (dyrektywa w sprawie zamówień publicznych), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych (1) (dyrektywa w sprawie zamówień publicznych),

| — | uwzględniając Zobowiązanie społeczne z Porto, podpisane przez portugalską prezydencję Rady, przewodniczącego Parlamentu Europejskiego oraz przedstawicieli partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Zobowiązanie społeczne z Porto, podpisane przez portugalską prezydencję Rady, przewodniczącego Parlamentu Europejskiego oraz przedstawicieli partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego,

| — | uwzględniając deklarację z Porto z dnia 8 maja 2021 r., zatwierdzoną przez Radę Europejską, |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację z Porto z dnia 8 maja 2021 r., zatwierdzoną przez Radę Europejską,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z dnia 7 grudnia 2015 r. zatytułowane „Propagowanie gospodarki społecznej jako siły napędowej rozwoju gospodarczego i społecznego w Europie”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z dnia 7 grudnia 2015 r. zatytułowane „Propagowanie gospodarki społecznej jako siły napędowej rozwoju gospodarczego i społecznego w Europie”,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 19 stycznia 2022 r. zatytułowane „Innowacyjne narzędzia finansowe – przedsiębiorstwa o oddziaływaniu społecznym”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 19 stycznia 2022 r. zatytułowane „Innowacyjne narzędzia finansowe – przedsiębiorstwa o oddziaływaniu społecznym”,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 27 kwietnia 2021 r. pt. „Rola gospodarki społecznej w tworzeniu miejsc pracy i wdrażaniu Europejskiego filaru praw socjalnych”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 27 kwietnia 2021 r. pt. „Rola gospodarki społecznej w tworzeniu miejsc pracy i wdrażaniu Europejskiego filaru praw socjalnych”,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 22 września 2016 r. zatytułowaną „Zewnętrzny wymiar gospodarki społecznej”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 22 września 2016 r. zatytułowaną „Zewnętrzny wymiar gospodarki społecznej”,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 23 grudnia 2009 r. zatytułowaną „Różnorodność form przedsiębiorstw” (2009/C 318/05), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 23 grudnia 2009 r. zatytułowaną „Różnorodność form przedsiębiorstw” (2009/C 318/05),

| — | uwzględniając opinię Komitetu Regionów z 1 lipca 2021 r. pt. „Plan działania na rzecz gospodarki społecznej” (CDR 5860/2020), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Komitetu Regionów z 1 lipca 2021 r. pt. „Plan działania na rzecz gospodarki społecznej” (CDR 5860/2020),

| — | uwzględniając informator polityczny Komisji Europejskiej i Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) z 2022 r. pt. „Maksymalne wykorzystanie wkładu gospodarki społecznej w gospodarkę o obiegu zamkniętym”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając informator polityczny Komisji Europejskiej i Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) z 2022 r. pt. „Maksymalne wykorzystanie wkładu gospodarki społecznej w gospodarkę o obiegu zamkniętym”,

| — | uwzględniając wytyczne dla samorządów lokalnych w sprawie polityki na rzecz gospodarki społecznej i gospodarki solidarnej opublikowane przez Instytut Narodów Zjednoczonych ds. Badań nad Rozwojem Społecznym w 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wytyczne dla samorządów lokalnych w sprawie polityki na rzecz gospodarki społecznej i gospodarki solidarnej opublikowane przez Instytut Narodów Zjednoczonych ds. Badań nad Rozwojem Społecznym w 2021 r.,

| — | uwzględniając swoje stanowisko w pierwszym czytaniu z dnia 4 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Europejski Fundusz Społeczny Plus (ESF+) (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje stanowisko w pierwszym czytaniu z dnia 4 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Europejski Fundusz Społeczny Plus (ESF+) (2),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 17 lutego 2022 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie statusu europejskich stowarzyszeń transgranicznych i organizacji niekomercyjnych (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 17 lutego 2022 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie statusu europejskich stowarzyszeń transgranicznych i organizacji niekomercyjnych (3),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 16 września 2021 r. w sprawie uczciwych warunków pracy, praw i ochrony socjalnej osób pracujących za pośrednictwem platform internetowych – nowe formy zatrudnienia związane z rozwojem cyfrowym (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 16 września 2021 r. w sprawie uczciwych warunków pracy, praw i ochrony socjalnej osób pracujących za pośrednictwem platform internetowych – nowe formy zatrudnienia związane z rozwojem cyfrowym (4),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 7 lipca 2021 r. w sprawie starzenia się Starego Kontynentu – możliwości i wyzwania po roku 2020 związane z polityką dotyczącą starzenia się społeczeństwa (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 7 lipca 2021 r. w sprawie starzenia się Starego Kontynentu – możliwości i wyzwania po roku 2020 związane z polityką dotyczącą starzenia się społeczeństwa (5),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 11 lutego 2021 r. w sprawie komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Europejski program na rzecz umiejętności służący zrównoważonej konkurencyjności, sprawiedliwości społecznej i odporności (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 11 lutego 2021 r. w sprawie komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Europejski program na rzecz umiejętności służący zrównoważonej konkurencyjności, sprawiedliwości społecznej i odporności (6),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 23 października 2018 r. w sprawie roli partycypacji finansowej pracowników w tworzeniu miejsc pracy i reaktywizacji bezrobotnych (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 23 października 2018 r. w sprawie roli partycypacji finansowej pracowników w tworzeniu miejsc pracy i reaktywizacji bezrobotnych (7),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 24 listopada 2020 r. w sprawie zajęcia się poziomem bezdomności w UE (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 24 listopada 2020 r. w sprawie zajęcia się poziomem bezdomności w UE (8),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 5 lipca 2018 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie statutu przedsiębiorstw społecznych i przedsiębiorstw gospodarki solidarnej (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 5 lipca 2018 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie statutu przedsiębiorstw społecznych i przedsiębiorstw gospodarki solidarnej (9),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 10 września 2015 r. w sprawie przedsiębiorczości społecznej i innowacji społecznych w zwalczaniu bezrobocia (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 10 września 2015 r. w sprawie przedsiębiorczości społecznej i innowacji społecznych w zwalczaniu bezrobocia (10),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 2 lipca 2013 r. w sprawie wkładu spółdzielni w walkę z kryzysem (11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 2 lipca 2013 r. w sprawie wkładu spółdzielni w walkę z kryzysem (11),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 2 lipca 2013 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie statutu fundacji europejskiej (12), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 2 lipca 2013 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie statutu fundacji europejskiej (12),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 14 marca 2013 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie statutu europejskiego towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych (13), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 14 marca 2013 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie statutu europejskiego towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych (13),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 20 listopada 2012 r. w sprawie Inicjatywy na rzecz przedsiębiorczości społecznej – budowania ekosystemu sprzyjającego przedsiębiorstwom społecznym w centrum społecznej gospodarki i społecznych innowacji (14), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 20 listopada 2012 r. w sprawie Inicjatywy na rzecz przedsiębiorczości społecznej – budowania ekosystemu sprzyjającego przedsiębiorstwom społecznym w centrum społecznej gospodarki i społecznych innowacji (14),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 19 lutego 2009 r. w sprawie gospodarki społecznej (15), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 19 lutego 2009 r. w sprawie gospodarki społecznej (15),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 13 marca 1987 r. w sprawie organizacji nienastawionych na zysk we Wspólnotach Europejskich (16), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 13 marca 1987 r. w sprawie organizacji nienastawionych na zysk we Wspólnotach Europejskich (16),

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Rozwoju Regionalnego, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Rozwoju Regionalnego,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A9-0192/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A9-0192/2022),

| A. | mając na uwadze, że gospodarka społeczna obejmuje różne rodzaje podmiotów prywatnych niezależnych od władz publicznych, takich jak spółdzielnie, towarzystwa wzajemne, stowarzyszenia (w tym organizacje charytatywne), fundacje, przedsiębiorstwa społeczne i inne formy prawne, które charakteryzują się różnymi zasadami działania i organizacji oraz posiadają cechy takie jak pierwszeństwo ludzi oraz celów społecznych i środowiskowych przed zyskiem, reinwestowanie większości zysków/nadwyżek w zrównoważony rozwój podmiotu i interes ogólny polegający na dostarczaniu towarów i usług swoim członkom oraz ogółowi społeczeństwa, a także demokratyczne lub partycypacyjne zarządzanie; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że gospodarka społeczna obejmuje różne rodzaje podmiotów prywatnych niezależnych od władz publicznych, takich jak spółdzielnie, towarzystwa wzajemne, stowarzyszenia (w tym organizacje charytatywne), fundacje, przedsiębiorstwa społeczne i inne formy prawne, które charakteryzują się różnymi zasadami działania i organizacji oraz posiadają cechy takie jak pierwszeństwo ludzi oraz celów społecznych i środowiskowych przed zyskiem, reinwestowanie większości zysków/nadwyżek w zrównoważony rozwój podmiotu i interes ogólny polegający na dostarczaniu towarów i usług swoim członkom oraz ogółowi społeczeństwa, a także demokratyczne lub partycypacyjne zarządzanie;

| B. | mając na uwadze, że chociaż w krajach UE potrzebne są porównywalne mechanizmy gromadzenia danych na temat sektora gospodarki społecznej, gospodarka społeczna obejmuje 2,8 mln podmiotów w Unii Europejskiej i około 13,6 mln pracowników (od 0,6 do 9,9 % siły roboczej w zależności od kraju) zgodnie z planem działania na rzecz zrównoważonej gospodarki; mając na uwadze, że liczba podmiotów gospodarki społecznej i stopa zatrudnienia w tym sektorze w UE różni się w zależności od definicji podmiotu gospodarki społecznej, szacunków i statystyk krajowych; mając na uwadze, że ponad jedna trzecia płatnych miejsc pracy w sektorze gospodarki społecznej znajduje się w sektorze usług socjalnych; mając na uwadze, że gospodarka społeczna oferuje niewykorzystany potencjał tworzenia miejsc pracy i jest ważnym narzędziem walki z wykluczeniem społecznym i ubóstwem, zwłaszcza poprzez aktywne inicjatywy na rzecz zatrudnienia realizowane w kilku państwach członkowskich, takie jak inicjatywa „Terytoria o zerowym bezrobociu długotrwałym”; mając na uwadze, że Komisja powinna sporządzić wykaz i mapę bieżących inicjatyw, aby lepiej zrozumieć ich funkcjonowanie i skuteczność oraz dzielić się najlepszymi praktykami z państwami członkowskimi; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że chociaż w krajach UE potrzebne są porównywalne mechanizmy gromadzenia danych na temat sektora gospodarki społecznej, gospodarka społeczna obejmuje 2,8 mln podmiotów w Unii Europejskiej i około 13,6 mln pracowników (od 0,6 do 9,9 % siły roboczej w zależności od kraju) zgodnie z planem działania na rzecz zrównoważonej gospodarki; mając na uwadze, że liczba podmiotów gospodarki społecznej i stopa zatrudnienia w tym sektorze w UE różni się w zależności od definicji podmiotu gospodarki społecznej, szacunków i statystyk krajowych; mając na uwadze, że ponad jedna trzecia płatnych miejsc pracy w sektorze gospodarki społecznej znajduje się w sektorze usług socjalnych; mając na uwadze, że gospodarka społeczna oferuje niewykorzystany potencjał tworzenia miejsc pracy i jest ważnym narzędziem walki z wykluczeniem społecznym i ubóstwem, zwłaszcza poprzez aktywne inicjatywy na rzecz zatrudnienia realizowane w kilku państwach członkowskich, takie jak inicjatywa „Terytoria o zerowym bezrobociu długotrwałym”; mając na uwadze, że Komisja powinna sporządzić wykaz i mapę bieżących inicjatyw, aby lepiej zrozumieć ich funkcjonowanie i skuteczność oraz dzielić się najlepszymi praktykami z państwami członkowskimi;

| C. | mając na uwadze, że zasada pomocniczości jest jedną z podstaw funkcjonowania Unii Europejskiej; mając na uwadze, że ekonomia społeczna jest jednym z najlepszych przykładów jej zastosowania; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że zasada pomocniczości jest jedną z podstaw funkcjonowania Unii Europejskiej; mając na uwadze, że ekonomia społeczna jest jednym z najlepszych przykładów jej zastosowania;

| D. | mając na uwadze, że gospodarka społeczna odegrała istotną rolę w łagodzeniu i eliminacji krótko- i długoterminowych skutków wywieranych przez COVID-19 na rynek społeczny, społeczeństwo i gospodarkę UE oraz była siłą napędową i przyczyniła się do odporności społecznej i gospodarczej dzięki zrównoważeniu tego modelu; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że gospodarka społeczna odegrała istotną rolę w łagodzeniu i eliminacji krótko- i długoterminowych skutków wywieranych przez COVID-19 na rynek społeczny, społeczeństwo i gospodarkę UE oraz była siłą napędową i przyczyniła się do odporności społecznej i gospodarczej dzięki zrównoważeniu tego modelu;

| E. | mając na uwadze, że gospodarka społeczna przyczynia się do dobrego funkcjonowania systemów opieki społecznej i odnosi z nich korzyści; mając jednak na uwadze, że to państwo i organy publiczne ponoszą ostateczną odpowiedzialność za zapewnienie obywatelom powszechnego i równego dostępu po przystępnych kosztach do wysokiego poziomu usług publicznych i dobrobytu; mając na uwadze, że organizacje gospodarki społecznej odgrywają rolę uzupełniającą i powinny nadal to robić, nie zastępują jednak świadczenia podstawowych usług przez państwowe lub regionalne organy publiczne; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że gospodarka społeczna przyczynia się do dobrego funkcjonowania systemów opieki społecznej i odnosi z nich korzyści; mając jednak na uwadze, że to państwo i organy publiczne ponoszą ostateczną odpowiedzialność za zapewnienie obywatelom powszechnego i równego dostępu po przystępnych kosztach do wysokiego poziomu usług publicznych i dobrobytu; mając na uwadze, że organizacje gospodarki społecznej odgrywają rolę uzupełniającą i powinny nadal to robić, nie zastępują jednak świadczenia podstawowych usług przez państwowe lub regionalne organy publiczne;

| F. | mając na uwadze, że podmioty gospodarki społecznej wykazały się dużą odpornością i innowacyjnością w obliczu przeciwności, lecz podczas pandemii COVID-19 napotkały trudności takie jak spadek aktywności, ograniczone rezerwy gotówkowe lub konieczność prowadzenia działalności gospodarczej przez internet; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że podmioty gospodarki społecznej wykazały się dużą odpornością i innowacyjnością w obliczu przeciwności, lecz podczas pandemii COVID-19 napotkały trudności takie jak spadek aktywności, ograniczone rezerwy gotówkowe lub konieczność prowadzenia działalności gospodarczej przez internet;

| G. | mając na uwadze, że nowe wyzwania środowiskowe, gospodarcze i społeczne, które przez pandemię Covid-19 zyskały na pilności, przyczyniły się do gruntowniejszej refleksji nad rolą gospodarki społecznej; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że nowe wyzwania środowiskowe, gospodarcze i społeczne, które przez pandemię Covid-19 zyskały na pilności, przyczyniły się do gruntowniejszej refleksji nad rolą gospodarki społecznej;

| H. | mając na uwadze, że podmioty gospodarki społecznej mają długą i różnorodną historię w większości państw członkowskich, których przeważająca część przyjęła szczegółowe przepisy w tej dziedzinie; mając na uwadze, że podmioty gospodarki społecznej stały się kluczowymi podmiotami społecznymi i gospodarczymi, które mogą odgrywać istotną rolę na rynku; mając na uwadze, że nadal napotykają one poważne przeszkody, które ograniczają ich wpływ gospodarczy i ogólny wpływ społeczny; mając na uwadze, że państwa członkowskie muszą przyjąć szczegółowe przepisy w celu pokonania tych barier oraz umożliwienia konsolidacji i rozwoju gospodarki społecznej, a także zapewnienia podmiotom gospodarki społecznej możliwości skutecznego konkurowania we wszystkich sektorach gospodarki; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że podmioty gospodarki społecznej mają długą i różnorodną historię w większości państw członkowskich, których przeważająca część przyjęła szczegółowe przepisy w tej dziedzinie; mając na uwadze, że podmioty gospodarki społecznej stały się kluczowymi podmiotami społecznymi i gospodarczymi, które mogą odgrywać istotną rolę na rynku; mając na uwadze, że nadal napotykają one poważne przeszkody, które ograniczają ich wpływ gospodarczy i ogólny wpływ społeczny; mając na uwadze, że państwa członkowskie muszą przyjąć szczegółowe przepisy w celu pokonania tych barier oraz umożliwienia konsolidacji i rozwoju gospodarki społecznej, a także zapewnienia podmiotom gospodarki społecznej możliwości skutecznego konkurowania we wszystkich sektorach gospodarki;

| I. | mając na uwadze, że organizacje gospodarki społecznej działają w kluczowych sektorach, takich jak ochrona zdrowia, opieka długoterminowa, opieka społeczna, edukacja i kształcenie zawodowe, kultura i promowanie dziedzictwa kulturowego, zaawansowane technologie, mieszkalnictwo, rekreacja, gospodarka o obiegu zamkniętym, energia ze źródeł odnawialnych i gospodarowanie odpadami; mając na uwadze, że ze względu na zakorzenienie w środowisku lokalnym oraz społeczny i integracyjny charakter stanowią one nieodłączny element europejskiego modelu społecznego; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że organizacje gospodarki społecznej działają w kluczowych sektorach, takich jak ochrona zdrowia, opieka długoterminowa, opieka społeczna, edukacja i kształcenie zawodowe, kultura i promowanie dziedzictwa kulturowego, zaawansowane technologie, mieszkalnictwo, rekreacja, gospodarka o obiegu zamkniętym, energia ze źródeł odnawialnych i gospodarowanie odpadami; mając na uwadze, że ze względu na zakorzenienie w środowisku lokalnym oraz społeczny i integracyjny charakter stanowią one nieodłączny element europejskiego modelu społecznego;

| J. | mając na uwadze, że gospodarka społeczna jest niezbędnym elementem społecznej gospodarki rynkowej UE i siłą napędową wdrażania Europejskiego filaru praw socjalnych i jego celów; mając na uwadze, że organizacje gospodarki społecznej odgrywają rolę w zaktualizowanej strategii przemysłowej (17), gdyż tworzą podstawy dla bardziej zrównoważonej i odpornej gospodarki UE, która nie pozostawia nikogo w tyle; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że gospodarka społeczna jest niezbędnym elementem społecznej gospodarki rynkowej UE i siłą napędową wdrażania Europejskiego filaru praw socjalnych i jego celów; mając na uwadze, że organizacje gospodarki społecznej odgrywają rolę w zaktualizowanej strategii przemysłowej (17), gdyż tworzą podstawy dla bardziej zrównoważonej i odpornej gospodarki UE, która nie pozostawia nikogo w tyle;

| K. | mając na uwadze, że transformacja cyfrowa otwiera wiele możliwości przed gospodarką społeczną; mając na uwadze, że podmioty gospodarki społecznej potrzebują szkoleń, aby utrzymać się na szybko rozwijających się, konkurencyjnych rynkach cyfrowych; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że transformacja cyfrowa otwiera wiele możliwości przed gospodarką społeczną; mając na uwadze, że podmioty gospodarki społecznej potrzebują szkoleń, aby utrzymać się na szybko rozwijających się, konkurencyjnych rynkach cyfrowych;

| L. | mając na uwadze, że podmioty gospodarki społecznej tradycyjnie odgrywają ważną rolę w integracji i zatrudnieniu pracowników znajdujących się w trudnej sytuacji, a także w świadczeniu usług na ich rzecz, zwłaszcza na rzecz osób niepełnosprawnych, między innymi za pośrednictwem przedsiębiorstw społecznych zajmujących się integracją zawodową (ang. Work Integration Social Enterprises – WISE) na mocy Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, poprawiając w ten sposób ich dobrostan i zdrowie psychiczne; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że podmioty gospodarki społecznej tradycyjnie odgrywają ważną rolę w integracji i zatrudnieniu pracowników znajdujących się w trudnej sytuacji, a także w świadczeniu usług na ich rzecz, zwłaszcza na rzecz osób niepełnosprawnych, między innymi za pośrednictwem przedsiębiorstw społecznych zajmujących się integracją zawodową (ang. Work Integration Social Enterprises – WISE) na mocy Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, poprawiając w ten sposób ich dobrostan i zdrowie psychiczne;

| M. | mając na uwadze, że sektor usług społecznych, będący częścią gospodarki społecznej, zmaga się z takimi wyzwaniami jak niskie płace i niepewne warunki pracy, którym należy skutecznie sprostać; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że sektor usług społecznych, będący częścią gospodarki społecznej, zmaga się z takimi wyzwaniami jak niskie płace i niepewne warunki pracy, którym należy skutecznie sprostać;

| N. | mając na uwadze, że spółdzielnie mogą przyczyniać się do demokratyzacji pracy cyfrowej, na przykład dzięki tworzeniu platform pracy należących do pracowników; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że spółdzielnie mogą przyczyniać się do demokratyzacji pracy cyfrowej, na przykład dzięki tworzeniu platform pracy należących do pracowników;

| O. | mając na uwadze, że aktywną i fundamentalną rolę w gospodarce społecznej odgrywa ponad 82,2 mln wolontariuszy (18); mając na uwadze, że wolontariat jest ważny zarówno dla młodszego pokolenia, jak i dla osób starszych, dla których w niektórych przypadkach stanowi istotną szansę na pełnienie aktywnej roli w społeczeństwie; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że aktywną i fundamentalną rolę w gospodarce społecznej odgrywa ponad 82,2 mln wolontariuszy (18); mając na uwadze, że wolontariat jest ważny zarówno dla młodszego pokolenia, jak i dla osób starszych, dla których w niektórych przypadkach stanowi istotną szansę na pełnienie aktywnej roli w społeczeństwie;

| P. | mając na uwadze, że obecna sytuacja spowodowana wojną w Ukrainie ukazała znaczenie społeczności lokalnych i solidarności w Unii Europejskiej i w krajach graniczących z Ukrainą; mając na uwadze, że generalnie gospodarka społeczna nie jest dobrze rozwinięta w tych krajach; mając na uwadze, że większe zaangażowanie przedsiębiorstw gospodarki społecznej mogłoby znacząco pomóc w koordynacji wsparcia dla ukraińskich uchodźców; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że obecna sytuacja spowodowana wojną w Ukrainie ukazała znaczenie społeczności lokalnych i solidarności w Unii Europejskiej i w krajach graniczących z Ukrainą; mając na uwadze, że generalnie gospodarka społeczna nie jest dobrze rozwinięta w tych krajach; mając na uwadze, że większe zaangażowanie przedsiębiorstw gospodarki społecznej mogłoby znacząco pomóc w koordynacji wsparcia dla ukraińskich uchodźców;

| Q. | mając na uwadze, że gospodarka społeczna odgrywa ważną rolę w propagowaniu inkluzywnej transformacji ekologicznej i cyfrowej; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że gospodarka społeczna odgrywa ważną rolę w propagowaniu inkluzywnej transformacji ekologicznej i cyfrowej;

| R. | mając na uwadze, że w przyjętych rezolucjach Parlament podkreślał, że ważne jest ułatwianie rozwoju działalności transgranicznej i dostępu do rynku wewnętrznego towarzystwom wzajemnym, stowarzyszeniom i fundacjom; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że w przyjętych rezolucjach Parlament podkreślał, że ważne jest ułatwianie rozwoju działalności transgranicznej i dostępu do rynku wewnętrznego towarzystwom wzajemnym, stowarzyszeniom i fundacjom;

| S. | mając na uwadze, że ramy prawne i polityczne, które odpowiednio chronią i propagują spółdzielnie pracownicze, zbiór środków politycznych mających na celu ułatwianie przenoszenia własności przedsiębiorstw na pracowników oraz wysoki poziom organizacji i konsolidacji spółdzielni pracowniczych w organizacjach/federacjach przyczyniają się do pomyślnego przenoszenia własności przedsiębiorstw na pracowników; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że ramy prawne i polityczne, które odpowiednio chronią i propagują spółdzielnie pracownicze, zbiór środków politycznych mających na celu ułatwianie przenoszenia własności przedsiębiorstw na pracowników oraz wysoki poziom organizacji i konsolidacji spółdzielni pracowniczych w organizacjach/federacjach przyczyniają się do pomyślnego przenoszenia własności przedsiębiorstw na pracowników;

| T. | mając na uwadze, że model gospodarki społecznej ma ogromny potencjał, jeśli chodzi o dotarcie do społeczności znajdujących się w najtrudniejszej i niekorzystnej sytuacji, takich jak Romowie, a tym samym poprawę ich dostępu do praw, zasobów i usług, a także zwiększenie ich aktywności zawodowej, społecznej i obywatelskiej; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że model gospodarki społecznej ma ogromny potencjał, jeśli chodzi o dotarcie do społeczności znajdujących się w najtrudniejszej i niekorzystnej sytuacji, takich jak Romowie, a tym samym poprawę ich dostępu do praw, zasobów i usług, a także zwiększenie ich aktywności zawodowej, społecznej i obywatelskiej;

| U. | mając na uwadze, że inwestorzy postrzegają organizacje gospodarki społecznej jako obarczone wysokim ryzykiem (19); |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że inwestorzy postrzegają organizacje gospodarki społecznej jako obarczone wysokim ryzykiem (19);

| 1. | z zadowoleniem przyjmuje plan działania Komisji na rzecz gospodarki społecznej, określone w nim zasady przewodnie określające gospodarkę społeczną, bodziec polityczny, który plan ten zapewnia dla rozwoju gospodarki społecznej, oraz bogactwo zapowiedzianych środków; zauważa jednak, że można by jeszcze bardziej wzmocnić niektóre aspekty związane z zatrudnieniem i sprawami społecznymi w gospodarce społecznej; |
| --- | --- |

1.

| 2. | podkreśla różnorodność celów gospodarki społecznej i ważną rolę gospodarki społecznej w zwiększaniu odporności gospodarki, zapewnianiu sprawiedliwej transformacji, zmniejszaniu nierówności, zapewnianiu możliwości zatrudnienia wysokiej jakości grupom znajdującym się w trudnej sytuacji, promowaniu niezależnego życia, zwiększaniu poczucia wspólnoty, przeciwdziałaniu depopulacji i wzmacnianiu rozwoju obszarów wiejskich, wdrażaniu zasad Europejskiego filaru praw socjalnych i osiąganiu pozytywnej konwergencji społecznej; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zachęca państwa członkowskie do korzystania z programów sektorowych gospodarki społecznej w celu wdrożenia zasad Europejskiego filaru praw socjalnych; |
| --- | --- |

3.

| 4. | stwierdza, że kryzys związany z COVID-19 uwypuklił kluczową rolę organizacji gospodarki społecznej, jeżeli chodzi o pomoc ludziom w przezwyciężeniu licznych trudności, a tym samym zapewnienie spójności społecznej, a także pokazał ich znaczenie i odporność; |
| --- | --- |

4.

| 5. | uważa, że unijne i krajowe działania na rzecz rozwoju gospodarki społecznej są szczególnie istotne w obecnej sytuacji, w której w wyniku kryzysu gospodarczego i społecznego wywołanego przez pandemię COVID-19 należy w pełni wykorzystać potencjał gospodarki społecznej, aby ożywić gospodarkę, wspierać przedsiębiorczość społeczną i tworzyć dobrej jakości miejsca pracy. podkreśla, że podmioty gospodarki społecznej odgrywają zasadniczą rolę w zwiększaniu odporności gospodarki i społeczeństwa w następstwie pandemii COVID-19; |
| --- | --- |

5.

| 6. | podkreśla, że choć gospodarka społeczna jest znaczącym źródłem wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy, należy uczynić więcej, aby promować ten model, w tym leżące u jego podstaw zasady solidarności, włączenia społecznego i inwestycji społecznych; w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie, a także władze regionalne i lokalne, do zwiększenia wysiłków w celu dalszego wspierania gospodarki społecznej oraz włączenia wymiaru gospodarki społecznej do głównego nurtu odpowiednich strategii politycznych, programów i praktyk, np. tych istotnych dla obecnych przemian, takich jak zielona transformacja i transformacja cyfrowa, na szczeblu UE oraz globalnie za pośrednictwem działań zewnętrznych UE; |
| --- | --- |

6.

| 7. | zachęca państwa członkowskie do wspierania podmiotów gospodarki społecznej w opracowywaniu programów innowacji społecznych, aby zintensyfikować rozwój i realizację usług społecznych, a także zwiększyć dostępność usług dla osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, w tym osób z niepełnosprawnościami i osób starszych; |
| --- | --- |

7.

| 8. | ponawia apel (20) o ustanowienie zasady „najpierw myśl na małą skalę” jako zasady przewodniej przy opracowywaniu przyszłego prawodawstwa i przyjmowaniu strategii politycznych, bez osłabiania obowiązujących przepisów, norm i praw, takich jak ochrona środowiska i konsumentów, tak aby ramy regulacyjne z jednej strony w większym stopniu wspierały mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie podmioty w stosowaniu obowiązujących przepisów i regulacji, a z drugiej strony wzmacniały rozwój, zrównoważony charakter i wzrost gospodarki społecznej; |
| --- | --- |

8.

| 9. | uważa, że należy zaproponować konkretne strategie i środki następcze służące osiągnięciu celów planu działania na rzecz gospodarki społecznej, z uwzględnieniem przepisów i praktyk krajowych; podkreśla, że wzajemne powiązania między planem działania na rzecz gospodarki społecznej a innymi inicjatywami UE, takimi jak plan działania w ramach Europejskiego filaru praw socjalnych, europejska strategia w sprawie niepełnosprawności czy europejska platforma na rzecz przeciwdziałania bezdomności, wymagają dalszego uszczegółowienia; uważa, że konieczne jest ustalenie kalendarza wszystkich działań uwzględnionych w planie działania na rzecz gospodarki społecznej oraz ich monitorowania i oceny, aby pomóc odpowiednim organom przy jego wdrażaniu oraz zapewnić spójność polityki; |
| --- | --- |

9.

| 10. | podkreśla, że działając w interesie ogólnym, podmioty gospodarki społecznej tworzą miejsca pracy, dostarczają społecznie innowacyjne towary i usługi, ułatwiają włączenie społeczne oraz propagują bardziej zrównoważoną gospodarkę opartą na lokalnych podstawach; podkreśla, że gdy rola gospodarki społecznej w tworzeniu i utrzymywaniu miejsc pracy dotyczy pracowników i regionów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, potrzebne jest odpowiednie wsparcie, aby zapewnić tym podmiotom właściwe uznanie; |
| --- | --- |

10.

| 11. | ubolewa, że 11,6 % pracowników sektora prywatnego państw członkowskich pracuje na czarno, i podkreśla potrzebę wprowadzenia środków politycznych w celu zwalczania pracy nierejestrowanej i skutecznego egzekwowania praw pracowników; podkreśla wkład organizacji gospodarki społecznej, a w szczególności spółdzielni, w walkę z pracą nierejestrowaną; |
| --- | --- |

11.

| 12. | podkreśla potrzebę wspierania możliwości bezpośredniego finansowania publicznego w formie dotacji, np. za pośrednictwem funduszy UE, a także inwestycji prywatnych w sektorze gospodarki społecznej, zwłaszcza przy zwiększonym popycie na usługi świadczone przez organizacje społeczne podczas pandemii COVID-19 i w czasie odbudowy po pandemii; |
| --- | --- |

12.

| 13. | przypomina, że aby w pełni wykorzystać potencjał planu działania na rzecz gospodarki społecznej, Komisja i państwa członkowskie muszą dopilnować, by podczas jego wdrażania nikt nie został pominięty oraz by zagwarantowano pełną współpracę ze wszystkimi podmiotami gospodarki społecznej, w szczególności z nienastawionymi na zysk podmiotami świadczącymi usługi społeczne i społeczeństwem obywatelskim we wszystkich dziedzinach, w tym z charytatywnymi organizacjami kościelnymi, przy zapewnieniu jasności i koordynacji między wszystkimi podmiotami; |
| --- | --- |

13.

Tworzenie środowiska sprzyjającego funkcjonowaniu gospodarki społecznej

| 14. | przypomina państwom członkowskim, że dyrektywa w sprawie zamówień publicznych umożliwia instytucjom zamawiającym korzystanie z zamówień publicznych do realizacji celów środowiskowych i społecznych, a w szczególności umożliwia zastrzeżenie prawa udziału w postępowaniach o udzielenie zamówienia dla organizacji, które spełniają kryteria jakościowe i których głównym celem jest integracja osób z niepełnosprawnościami lub innych grup zagrożonych wykluczeniem społecznym na rynku pracy; wzywa władze publiczne do uznania społecznie i ekologicznie odpowiedzialnych zamówień publicznych za inwestycję w tkankę społeczno-gospodarczą o ogromnym potencjale łączenia celów społecznych i konkurencyjnych; zwraca uwagę, że uwzględnienie wymogów środowiskowych i społecznych w przetargach może mieć zasadnicze znaczenie dla rozwoju sektora gospodarki społecznej; wzywa Komisję do dalszego promowania społecznie odpowiedzialnych zamówień publicznych i dobrych praktyk w celu wsparcia społecznie odpowiedzialnych praktyk biznesowych i zachęca państwa członkowskie, aby dążyły do uzależnienia wszystkich środków publicznych wydatkowanych w formie zamówień publicznych od ich zgodności z mającymi zastosowanie obowiązkami w dziedzinie prawa ochrony środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy ustanowionymi na mocy prawa unijnego lub krajowego, układów zbiorowych lub międzynarodowego prawa ochrony środowiska, prawa socjalnego i prawa pracy; |
| --- | --- |

14.

| 15. | zachęca państwa członkowskie do systematycznego przyjmowania strategii mających na celu rozwój społecznie odpowiedzialnych zamówień publicznych, by w ten sposób stworzyć powiązanie między świadczeniem usług i dostawą produktów a ich wkładem w cele społeczne w różnych obszarach polityki; uważa, że transpozycji dyrektywy w sprawie zamówień publicznych muszą towarzyszyć inicjatywy mające na celu poszerzenie wiedzy na temat związku między wydatkami publicznymi a ich wkładem w osiągnięcie celów zrównoważonego rozwoju ONZ oraz budowanie zdolności wśród urzędników zajmujących się zamówieniami publicznymi i organizacji gospodarki społecznej; zachęca urzędników zajmujących się zamówieniami publicznymi do przeprowadzania konsultacji przedrynkowych przed opracowaniem dokumentacji przetargowej w celu lepszego zrozumienia, co podmioty gospodarki społecznej mają do zaoferowania i jak mogą spełnić wymogi przetargu; wzywa zamawiających, aby nie udzielali zamówień wyłącznie na podstawie najniższej ceny, lecz na podstawie najlepszej wartości, uwzględniając tym samym kryteria jakościowe i aspekty społeczne; wzywa państwa członkowskie do zwiększenia przejrzystości i zapobiegania korupcji w zamówieniach publicznych; podkreśla potrzebę zbadania przez właściwe organy współpracy i partnerstw w zakresie dostępu podmiotów gospodarki społecznej do zamówień publicznych, tak jak ma to miejsce w niektórych państwach członkowskich; |
| --- | --- |

15.

| 16. | podkreśla, że wykup pracowniczy może być możliwym rozwiązaniem zapobiegającym utracie miejsc pracy w wyniku restrukturyzacji; z zadowoleniem przyjmuje realizowane obecnie w państwach członkowskich inicjatywy, które mają na celu zapewnienie pracownikom zainteresowanym procesem wykupu i spółdzielniom powstałym w wyniku wykupu pracowniczego struktur wsparcia biznesowego, w tym doradztwa prawnego, wsparcia finansowego, pomocy w tworzeniu biznesplanów oraz danych potrzebnych inwestorom zewnętrznym; zachęca pozostałe państwa członkowskie do wdrożenia podobnych inicjatyw oraz do uwzględnienia tego tematu w zaleceniach Rady w 2023 r., aby dalej wspierać te inicjatywy na szczeblu regionalnym i krajowym; podkreśla rolę przedstawicieli pracowników, w tym związków zawodowych, we wspieraniu federacji spółdzielni wspomagających wykupy pracownicze i w kontaktach z tymi federacjami w celu zwiększenia ich szans powodzenia; |
| --- | --- |

16.

| 17. | podkreśla, że Komisja powinna nadal ściśle współpracować z państwami członkowskimi w celu określenia narzędzi i rozwiązań służących usunięciu przeszkód i przyspieszeniu procedur prawnych w zakresie przenoszenia własności przedsiębiorstwa na pracowników za pośrednictwem spółdzielni pracowniczych lub innych form podmiotów gospodarki społecznej będących własnością pracowników; wzywa Komisję do utworzenia unijnej platformy wymiany najlepszych praktyk między państwami członkowskimi, władzami lokalnymi i regionalnymi oraz sieciami gospodarki społecznej; |
| --- | --- |

17.

| 18. | podkreśla znaczenie promowania modelu opartego na współpracy oraz zasad partycypacji pracowników i demokracji; zachęca państwa członkowskie do tworzenia sprzyjających warunków prawnych dla zakładania i funkcjonowania spółdzielni, w tym spółdzielni pracowniczych; |
| --- | --- |

18.

| 19. | podkreśla obecne prace UE mające na celu rozszerzenie systematyki zrównoważonego finansowania na cele społeczne; uważa, że systematyka UE musi być istotna ze społecznego punktu widzenia, a jednocześnie uwzględniać sytuację mikroprzedsiębiorstw i MŚP, ponieważ może być siłą napędową inwestycji w gospodarkę społeczną, jeżeli inwestycje te będą odpowiednio dostosowane do zasad i cech gospodarki społecznej; |
| --- | --- |

19.

| 20. | podkreśla znaczenie wzmocnienia planowania biznesowego oraz umiejętności w zakresie wdrażania i oceny wśród podmiotów gospodarki społecznej, a także odpowiednich umiejętności korzystania z mediów, umiejętności zarządzania, przywództwa partycypacyjnego, uczenia się przez całe życie, odporności i umiejętności niezbędnych w kontekście trwających przemian, w tym transformacji ekologicznej i cyfrowej, poprzez wspieranie Sojuszu na rzecz gospodarki społecznej i powiązanych umiejętności; oczekuje na przyszły „Pakt na rzecz umiejętności dla gospodarki społecznej” umożliwiający inwestycje w te umiejętności; wzywa również podmioty gospodarki społecznej do pełnego dostosowania się do Europejskiego filaru praw socjalnych poprzez zadbanie o to, by co najmniej 60 % ich pracowników przechodziło szkolenia corocznie do 2030 r.; |
| --- | --- |

20.

| 21. | wzywa Komisję do zachęcania do inwestycji o wpływie społecznym oraz do oceny istniejących środków mających na celu zwiększenie udziału obywateli w inicjatywach finansowych o wpływie społecznym w celu zwiększenia finansowania podmiotów gospodarki społecznej i ich widoczności; |
| --- | --- |

21.

| 22. | zachęca Komisję, by wraz z podmiotami gospodarki społecznej i środowiskiem akademickim dokładnie przeanalizowała wykonalność i praktyczność obligacji społecznych; |
| --- | --- |

22.

| 23. | ubolewa, że podmioty gospodarki społecznej nie są w wystarczającym stopniu obecne w programach nauczania edukacji szkolnej głównego nurtu i szkolnictwa wyższego (21); w związku z tym zachęca reprezentatywne organy sektora i właściwe organy publiczne, by we współpracy z odpowiednimi zainteresowanymi stronami dokonały przeglądu i oceny programów nauczania na wszystkich poziomach kształcenia, od szkolnictwa podstawowego po szkolnictwo wyższe, w tym szkoleń zawodowych i edukacyjnych, oraz by przedstawiły zalecenia polityczne; podkreśla konieczność promowania gospodarki społecznej wśród młodych ludzi; zwraca się do Komisji o zapewnienie stałej współpracy między Europejskim Centrum Kompetencji w zakresie Innowacji Społecznych a instytucjami szkolnictwa wyższego we wszystkich państwach członkowskich w celu opracowania wspólnych projektów i podniesienia świadomości na temat możliwości, jakie gospodarka społeczna oferuje przyszłym młodym przedsiębiorcom i grupom niedostatecznie reprezentowanym, takim jak osoby z niepełnosprawnościami, kobiety, osoby starsze i grupy znajdujące się w trudnej sytuacji społecznej; |
| --- | --- |

23.

| 24. | podkreśla, że podmioty gospodarki społecznej od dziesięcioleci są liderami we wdrażaniu modeli biznesowych o obiegu zamkniętym, zwłaszcza w zakresie ponownego wykorzystania, naprawy i recyklingu, co przyspiesza przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym i wzmacnia nacisk na pozytywne skutki społeczne (22); wspiera inicjatywę Komisji, aby wzmocnić potencjał gospodarki społecznej w celu zwiększenia rozwoju ekologicznych usług i produktów; |
| --- | --- |

24.

| 25. | podkreśla wyjątkowy charakter spółdzielni energii odnawialnej w gospodarce społecznej, jako części wspólnot energetycznych, w systemie energetycznym, ponieważ promują one zrównoważoną produkcję i konsumpcję energii, wzmacniają współodpowiedzialność społeczności i innowacje społeczne, generują powszechne korzyści i mogą być wykorzystywane do zapewnienia bezpieczeństwa dostaw w odległych miejscach i na niektórych wyspach; |
| --- | --- |

25.

| 26. | podkreśla zasadniczą rolę, jaką w sektorze opieki odgrywają podmioty gospodarki społecznej, w tym towarzystwa wzajemne, i podkreśla istotny potencjał wzrostu gospodarki społecznej w tym obszarze, który może stanowić odpowiedź na zwiększone zapotrzebowanie na usługi opiekuńcze i obecne wyzwania, takie jak starzenie się społeczeństwa; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania wysokiej jakości sektora opieki za pomocą odpowiednich strategii politycznych oraz do dopilnowania, aby zbliżający się przegląd pomocy państwa zapewniał większą elastyczność podmiotom gospodarki społecznej świadczącym usługi społeczne i usługi opieki zdrowotnej; |
| --- | --- |

26.

| 27. | podkreśla znaczenie zwrócenia większej uwagi na metody i praktyki pomiaru skutków społecznych; wzywa Komisję, aby przy wsparciu europejskich podmiotów gospodarki społecznej dokonała starannej oceny rozwoju metod pomiaru skutków społecznych, które mogą odpowiadać różnorodności podmiotów gospodarki społecznej i jeszcze bardziej przyciągać inwestycje społeczne; |
| --- | --- |

27.

| 28. | podkreśla znaczenie gospodarki społecznej w promowaniu równości płci i zapewnianiu możliwości zatrudnienia kobietom, w szczególności tym znajdującym się w trudnej sytuacji; podkreśla, że może ona stanowić punkt kontaktowy ułatwiający przejście od zatrudnienia nieformalnego do formalnego; zauważa, że kobiety często stanowią ponad 60 % siły roboczej w gospodarce społecznej oraz że według doniesień różnice w wynagrodzeniach i pozycji zawodowej są mniejsze; wzywa Komisję i państwa członkowskie do usunięcia wszystkich barier dla kobiet w celu osiągnięcia równości płci; wzywa do wzmocnienia wymiaru płci w strategiach politycznych i dostępu do finansowania dla kobiet zaangażowanych w podmioty gospodarki społecznej, biorąc pod uwagę większe trudności, jakie napotykają kobiety w dostępie do finansowania w porównaniu z mężczyznami; zwraca się do Komisji o zdefiniowanie jasnej roli gospodarki społecznej w przyszłej europejskiej strategii opieki; |
| --- | --- |

28.

| 29. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do ustanowienia krajowych, transnarodowych i międzyregionalnych partnerstw na rzecz budowania potencjału oraz formalnych porozumień z sieciami gospodarki społecznej i ich organizacjami przedstawicielskimi; zwraca uwagę, że konieczne jest zapewnienie warunków dla dalszego rozwoju i profesjonalizacji podmiotów gospodarki społecznej, co można osiągnąć poprzez świadczenie usług doradczych, takich jak dostosowane do potrzeb usługi mentoringu i coachingu, finansowanie budowania zdolności, szkolenia i kształcenie, zdobywanie i podnoszenie kwalifikacji lub przekwalifikowanie, usługi inkubacyjne, a także dostęp do doradztwa prawnego; |
| --- | --- |

29.

| 30. | podkreśla, że nowe technologie i sztuczna inteligencja, jeżeli będą dostępne dla wszystkich, mogą odegrać kluczową rolę w tworzeniu miejsc pracy oraz rozwoju i rozwoju gospodarki społecznej; podkreśla znaczenie zapewnienia przedsiębiorcom i pracownikom gospodarki społecznej, ze szczególnym uwzględnieniem pracowników znajdujących się w trudnej sytuacji, lepszego dostępu do programów szkoleniowych w zakresie umiejętności cyfrowych i zaawansowanych technologii, zarówno na szczeblu unijnym, jak i krajowym, oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie do zbadania, w jaki sposób przedsiębiorstwa głównego nurtu, sektor publiczny i podmioty gospodarki społecznej mogą współpracować w tym celu; zauważa, że transformacja cyfrowa w gospodarce społecznej powinna być wspierana m.in. poprzez podatki, zamówienia publiczne i pomoc państwa; |
| --- | --- |

30.

| 31. | podkreśla, że gospodarka społeczna jest sposobem na rozwiązanie problemów miejskich; wzywa do kierowania finansowania na szczebel lokalny, w tym do obszarów miejskich; |
| --- | --- |

31.

| 32. | stwierdza z zadowoleniem, że wiele władz lokalnych i regionalnych dysponuje już ambitnymi strategiami i planami działania na rzecz promowania gospodarki społecznej; uznaje potrzebę budowania zdolności na szczeblu lokalnym i regionalnym oraz zaspokajania szczególnych potrzeb transgranicznych organizacji gospodarki społecznej, zwłaszcza na obszarach wiejskich, wyspiarskich i oddalonych: wzywa państwa członkowskie do wspierania rozwoju regionalnych strategii na rzecz gospodarki społecznej we wszystkich regionach oraz do przydzielania środków finansowych zgodnie z lokalnie zdefiniowanymi priorytetami; wzywa Komisję do opublikowania przeglądu różnorodnych istniejących obecnie form prawnych w ramach gospodarki społecznej w państwach członkowskich, tak aby władze lokalne i regionalne mogły mieć je na względzie podczas przygotowywania swoich strategii; |
| --- | --- |

32.

Wykorzystanie pełnego potencjału instrumentów UE do rozwoju gospodarki społecznej

| 33. | wzywa państwa członkowskie do zapewnienia podmiotom gospodarki społecznej ukierunkowanego finansowania, do pełnego wykorzystania obecnych funduszy unijnych w celu promowania sektora gospodarki społecznej oraz do wzmożenia wysiłków na rzecz absorpcji funduszy, które są im udostępniane na rzecz gospodarki społecznej; |
| --- | --- |

33.

| 34. | uważa, że w ramach wdrażania Europejskiego filaru praw socjalnych trzeba koniecznie ułatwić przedsiębiorstwom gospodarki społecznej dostęp do funduszy europejskich, również w kontekście partnerstwa publiczno-prywatnego, tak aby nie musiały one zmieniać swojego charakteru prawnego i żeby zachęcić je do aktywnego udziału w określaniu europejskiej agendy politycznej; |
| --- | --- |

34.

| 35. | z zadowoleniem przyjmuje propozycję uruchomienia w 2023 r. nowego jednolitego portalu poświęconego gospodarce społecznej UE; podkreśla, że inicjatywa ta może wspierać podmioty gospodarki społecznej poprzez dostarczanie ważnych informacji i wskazówek na temat odpowiednich unijnych środków finansowych, strategii politycznych, sieci i platform, a także związanych z nimi inicjatyw; |
| --- | --- |

35.

| 36. | odnotowuje możliwości wspierania gospodarki społecznej dostępne w ramach InvestEU; wzywa Komisję i partnerów wykonawczych do opracowania produktów finansowych dostosowanych do potrzeb przedsiębiorstw gospodarki społecznej w ramach segmentu „Inwestycje społeczne i umiejętności” oraz do przeznaczenia wystarczających zasobów na te produkty, ze szczególnym uwzględnieniem projektów dotyczących transformacji cyfrowej i transformacji ekologicznej; zauważa, że należy opracować solidne kryteria kwalifikowalności w celu ukierunkowania się na pośredników finansowych, którzy w szczególności wspierają gospodarkę społeczną, i uważa, że usługi doradcze powinny być udostępniane w ramach Centrum Doradztwa InvestEU, aby zmaksymalizować potencjał tych pośredników finansowych do korzystania z programu InvestEU; wzywa Komisję do zapewnienia dostępności innych produktów finansowych InvestEU, takich jak produkty skierowane do MŚP, dla podmiotów gospodarki społecznej, z których większość to mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie podmioty, tak aby umożliwić opracowanie szeregu projektów dotyczących kluczowych tematów i poprawić długoterminową stabilność gospodarczą podmiotów gospodarki społecznej, a także wykorzystanie przez nie innowacyjnych rozwiązań; |
| --- | --- |

36.

| 37. | zwraca w szczególności uwagę na kluczową rolę funduszy spójności, w tym Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+), Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności, w finansowaniu projektów dotyczących gospodarki społecznej; przypomina o szczegółowych celach EFS+, do których należy lepszy dostępu do zatrudnienia dla wszystkich osób poszukujących pracy, w szczególności osób młodych, a także propagowanie samozatrudnienia i gospodarki społecznej; przypomina państwom członkowskim, że finansowanie z EFS+ może być wykorzystywane przez organy ds. zamówień publicznych do finansowania „pośredników ds. klauzuli społecznej”, tj. osób, które zawodowo zajmują się promowaniem i wspieraniem wdrażania klauzul społecznych na szczeblu lokalnym, a także do doradzania organom publicznym w sprawie opracowania specyfikacji istotnych warunków zamówienia dostępnych dla gospodarki społecznej; |
| --- | --- |

37.

| 38. | dostrzega ogromny potencjał gospodarki społecznej w zakresie tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy i płatnych staży dla młodych ludzi, co może przyspieszyć ich integrację na rynku pracy; zachęca państwa członkowskie do wykorzystywania funduszy dostępnych w ramach wzmocnionej gwarancji dla młodzieży do promowania gospodarki społecznej wśród młodszego pokolenia, ponieważ może to wspomóc ich integrację na rynku pracy; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą uruchomienia w 2022 r. Akademii Polityki na rzecz Przedsiębiorczości Młodzieży w ramach EFS+ w celu wspierania przedsiębiorczości młodzieży i wzywa Komisję do poświęcenia szczególnej uwagi przedsiębiorczości społecznej i do opracowania ukierunkowanych inicjatyw na rzecz pomocy innym niedostatecznie reprezentowanym przedsiębiorcom w gospodarce społecznej; |
| --- | --- |

38.

| 39. | popiera utworzenie krajowych ośrodków kompetencji w zakresie innowacji społecznych ukierunkowanych na przedsiębiorców społecznych oraz europejskiego centrum kompetencji w zakresie innowacji społecznych; przypomina jednak Komisji i państwom członkowskim, że innowacje społeczne są stosowane przez wszystkie organizacje gospodarki społecznej, w tym niekomercyjne podmioty świadczące usługi społeczne, a także przez przedsiębiorców społecznych; wzywa państwa członkowskie do stawienia czoła szczególnym wyzwaniom niekomercyjnego sektora usług społecznych, tak aby sektor ten mógł nadal podążać ścieżką innowacji, przy jednoczesnym utrzymaniu dotacji i subsydiów w ramach EFS+ lub projektu Erasmus+; |
| --- | --- |

39.

| 40. | z zadowoleniem przyjmuje wykorzystanie ukierunkowanego finansowania UE na projekty mające na celu rozwój i umożliwienie praktyki przenoszenia własności przedsiębiorstw na ich pracowników, a tym samym umożliwienie ciągłości działania, w tym poprzez przejęcie przez spółdzielnię pracowniczą (23); |
| --- | --- |

40.

| 41. | wzywa państwa członkowskie do promowania dostępu podmiotów gospodarki społecznej do finansowania w ramach NextGenerationEU w kontekście ich krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności, w szczególności w celu promowania wysokiej jakości zatrudnienia, włączenia społecznego oraz inkluzywnej transformacji cyfrowej i ekologicznej dla wszystkich; |
| --- | --- |

41.

| 42. | zwraca się do Komisji, aby podczas kolejnego przeglądu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych rozszerzyła zakres rozporządzenia i odpowiednio uwzględniła szczególne potrzeby podmiotów gospodarki społecznej w zakresie dostępu do finansowania i rozwoju rynku; wzywa Komisję do lepszego uwzględniania kwestii społecznych w obszarze pomocy państwa, takich jak promowanie rekrutacji pracowników znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji, w tym osób niepełnosprawnych, zwłaszcza w kontekście odbudowy po pandemii COVID-19, do zbadania różnych opcji opartych na dowodach, po konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, do wspierania rozwoju podmiotów gospodarki społecznej oraz do zapewnienia organom krajowym wyjaśnień i wytycznych dotyczących podstawy prawnej, która ma być stosowana do wspierania podmiotów gospodarki społecznej za pośrednictwem pomocy państwa; |
| --- | --- |

42.

| 43. | z zadowoleniem przyjmuje plany Komisji, aby rozważyć uruchomienie specjalnych mechanizmów współinwestowania z fundacjami i organizacjami charytatywnymi w odniesieniu do takich kwestii jak np. bezdomność; |
| --- | --- |

43.

| 44. | wzywa władze krajowe, regionalne i lokalne do lepszego wykorzystania potencjału obecnych przepisów dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, aby uzyskać dostęp do wsparcia finansowego ze środków publicznych na mocy rozporządzenia UE w sprawie pomocy państwa, zwłaszcza poprzez pełne wykorzystanie możliwości uznania, w stosownych przypadkach, podmiotów gospodarki społecznej prowadzących działalność gospodarczą za podmioty świadczące usługi w ogólnym interesie gospodarczym; |
| --- | --- |

44.

| 45. | z zadowoleniem przyjmuje pomysł uruchomienia, w ramach Programu na rzecz jednolitego rynku, nowej inicjatywy mającej na celu wspieranie tworzenia partnerstw między podmiotami gospodarki społecznej a tradycyjnymi przedsiębiorstwami, co umożliwi powstanie rynku wymiany między przedsiębiorstwami uwzględniającymi kwestie społeczne w swoich decyzjach dotyczących zakupów, który może wzmocnić gospodarkę społeczną; |
| --- | --- |

45.

| 46. | uważa, że obecne oznakowania i certyfikaty dla podmiotów gospodarki społecznej mogłyby służyć za inspirację dla państw członkowskich; z zadowoleniem przyjmuje zawarte w planie działania na rzecz gospodarki społecznej zobowiązanie do rozpoczęcia badania dotyczącego krajowych systemów oznakowań i certyfikacji w odniesieniu do gospodarki społecznej w celu zwiększenia widoczności gospodarki społecznej i umożliwienia sprawnego funkcjonowania jednolitego rynku oraz, w oparciu o wyniki, zbadania możliwości przygotowania gruntu pod bardziej znormalizowany systemu na szczeblu Unii; podkreśla, że badanie to powinno opierać się na wcześniejszych ustaleniach i angażować zainteresowane strony z sektora gospodarki społecznej; |
| --- | --- |

46.

| 47. | zaleca rozszerzenie zakresu sieci europejskich regionów gospodarki społecznej, by wzmocnić nowe partnerstwa regionalne i lokalne, w szczególności w celu pobudzenia transformacji cyfrowej i ekologicznej na odnośnych terytoriach. |
| --- | --- |

47.

| 48. | apeluje do Komisji, by we współpracy z państwami członkowskimi wskazała skuteczne narzędzia wspierania i ochrony organizacji działających w przestrzeni obywatelskiej, a zwłaszcza podmiotów gospodarki społecznej w państwach członkowskich; podkreśla, że program „Obywatelstwo, równość, prawa i wartości”, skierowany między innymi do organizacji nienastawionych na zysk i dysponujący budżetem w wysokości 1,55 mld EUR, stanowi istotny wkład w wyzwania stojące przed społeczeństwem obywatelskim w UE; |
| --- | --- |

48.

| 49. | zauważa, że finansowanie organizacji nienastawionych na zysk często wymaga współfinansowania, a wymaganie od nich zbyt dużego wkładu z zasobów własnych może mieć efekt paraliżujący; podkreśla zatem, że trzeba oceniać udział zasobów własnych wymaganych jako współfinansowanie oraz brać pod uwagę różne środki, które można przeliczyć na wkład pieniężny, na przykład czas pracy wolontariuszy czy wkłady rzeczowe; |
| --- | --- |

49.

| 50. | wyraża zadowolenie z faktu, że Komisja rozpoczęła badanie obejmujące analizę porównawczą systemów prawnych i warunków oferowanych stowarzyszeniom w UE; zwraca się do Komisji, by na podstawie art. 352 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej przedstawiła wniosek dotyczący rozporządzenia ustanawiającego statut stowarzyszenia europejskiego, zgodnie z zaleceniami zawartymi w rezolucji Parlamentu z 17 lutego 2022 r. zawierającej zalecenia dla Komisji w sprawie statutu europejskich stowarzyszeń transgranicznych i organizacji niekomercyjnych oraz w części I załącznika do tej rezolucji; |
| --- | --- |

50.

W kierunku skutecznej realizacji planu działania na rzecz gospodarki społecznej

| 51. | z ogromnym zadowoleniem przyjmuje wniosek dotyczący zalecenia Rady w sprawie warunków ramowych gospodarki społecznej, które ma zostać zatwierdzone w 2023 r.; podkreśla, że zalecenie to powinno zawierać wspólną unijną definicję gospodarki społecznej w oparciu o jej główne zasady i cechy przedstawione w planie działania na rzecz gospodarki społecznej oraz że zarówno zalecenie, jak i definicja muszą uwzględniać różnorodność podmiotów gospodarki społecznej w państwach członkowskich; podkreśla, że głównym celem zalecenia musi być wzmocnienie ram prawnych i politycznych dla gospodarki społecznej, zwłaszcza w państwach członkowskich, w których ekosystem gospodarki społecznej jest mniej rozwinięty; uważa, że w zaleceniu należy wyraźnie podkreślić instrumenty wsparcia udostępniane przez UE oraz przedstawić wytyczne dotyczące konkretnych strategii politycznych, takich jak odpowiednie ramy prawne dla różnych rodzajów podmiotów gospodarki społecznej, zamówienia publiczne, pomoc państwa, polityka zatrudnienia, polityka społeczna i zdrowotna, opodatkowanie, edukacja, umiejętności i szkolenia, a także znaczenie powiązania trwających przemian z programem na rzecz gospodarki społecznej; |
| --- | --- |

51.

| 52. | podkreśla znaczenie partycypacji pracowników i demokratycznych rządów, które są zasadami uznanymi w planie działania na rzecz gospodarki społecznej, dla osiągnięcia celów gospodarki społecznej; podkreśla, że wszyscy pracownicy gospodarki społecznej muszą mieć godne warunki pracy i zatrudnienia, najlepiej w oparciu o układy zbiorowe; podkreśla w tym kontekście, że podmioty gospodarki społecznej muszą przestrzegać praw związków zawodowych oraz zasad dialogu społecznego i rokowań zbiorowych; wzywa Komisję do zadbania o to, by unijne wsparcie finansowe podmiotów gospodarki społecznej było uzależnione od przestrzegania obowiązujących warunków pracy i zatrudnienia lub obowiązków pracodawcy przewidzianych prawem lub wynikających z układów zbiorowych; podkreśla, że podmioty gospodarki społecznej są dobrze przygotowane do promowania dialogu społecznego i rokowań zbiorowych, ponieważ ich model opiera się na partycypacji pracowników; podkreśla w związku z tym potrzebę dalszego rozwijania dialogu społecznego, zarówno na szczeblu krajowym, jak i europejskim, oraz rokowań zbiorowych w gospodarce społecznej; |
| --- | --- |

52.

| 53. | wzywa Komisję i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych do promowania gospodarki społecznej na arenie międzynarodowej oraz do zwiększenia widoczności tego sektora w zewnętrznym wymiarze polityki Unii, między innymi poprzez uznanie i uwzględnienie jego szczególnego charakteru w przyszłych układach o stowarzyszeniu oraz zapewnienie pracownikom delegatur UE informacji i szkoleń na temat gospodarki społecznej, a także poprzez ocenę, w jaki sposób takie działania mogą przyczynić się do rozwoju gospodarki społecznej w państwach trzecich; |
| --- | --- |

53.

| 54. | ubolewa, że apele Parlamentu skierowane w przeszłości do Komisji, dotyczące przedłożenia wniosków umożliwiających towarzystwom wzajemnym, stowarzyszeniom i fundacjom działanie na skalę europejską i transgraniczną, nie doprowadziły do żadnych zmian ustawodawczych, co podważa europejski model społeczny i utrudnia ukończenie procesu tworzenia jednolitego rynku; ponawia apel Parlamentu o wprowadzenie wspólnych minimalnych standardów dla organizacji nienastawionych na zysk w całej UE oraz o ustanowienie statutu stowarzyszeń europejskich, a także wzywa Komisję do publicznego wyjaśnienia powodów, dla których apele Parlamentu jak dotąd pozostały bez reakcji; w świetle możliwości, jakie stwarza plan działania na rzecz gospodarki społecznej, a także działań komitetu monitorującego ds. deklaracji luksemburskiej, w skład którego wchodzi większość państw członkowskich, proponuje dokonanie analizy wzmocnionej współpracy jako narzędzia do przezwyciężenia wspomnianego, utrzymującego się od dziesięcioleci impasu; |
| --- | --- |

54.

| 55. | zauważa, że wykorzystanie pełnego potencjału sektora gospodarki społecznej do tego, by sprostać wyzwaniom społeczno-gospodarczym, wymaga jasnego określenia priorytetów społecznych przez władze publiczne i podmioty gospodarki społecznej; podkreśla, że projekty z zakresu gospodarki społecznej często wymagają ścisłego partnerstwa z podmiotami publicznymi; wzywa w związku z tym Komisję i państwa członkowskie do opracowania – w przewidzianych na szczeblu UE ramach zarządzania makroekonomicznego – nowej strategii inwestycji społecznych, w której jasno określono by priorytety społeczne, zgodnie z Europejskim filarem praw socjalnych, i która mogłaby stanowić ramy współpracy między organami publicznymi a podmiotami gospodarki społecznej; |
| --- | --- |

55.

| 56. | wzywa Komisję, by wykorzystała sprawozdania krajowe i zalecenia dla poszczególnych krajów wydawane w ramach semestru europejskiego do monitorowania rozwoju gospodarki społecznej w Europie, i wzywa Komisję do zwiększenia poziomu ambicji i spójności jej inicjatyw, a tam, gdzie to możliwe, do zaproponowania środków prawnych; |
| --- | --- |

56.

| 57. | wzywa Komisję do monitorowania przestrzegania przez państwa członkowskie zobowiązań dotyczących gospodarki społecznej określonych w krajowych planach odbudowy i zwiększania odporności; |
| --- | --- |

57.

| 58. | z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź przeprowadzenia nowego badania mającego na celu zebranie jakościowych i ilościowych informacji na temat gospodarki społecznej we wszystkich państwach członkowskich; apeluje, aby badanie to obejmowało różne rodzaje podmiotów gospodarki społecznej oraz aby w jego ramach gromadzono zdezagregowane dane dotyczące pracowników; zauważa, że potrzebne są szczegółowe, znormalizowane, porównywalne i wiarygodne dane na temat skali i wpływu gospodarki społecznej, aby ułatwić podejmowanie decyzji politycznych opartych na dowodach, zapewnić trwałość rozwoju gospodarki społecznej w przyszłości oraz przyczynić się do osiągnięcia unijnych celów gospodarczych i społecznych; wzywa Komisję, aby w ramach tych prac zaktualizowała badanie z 2012 r. na temat towarzystw wzajemnych w Unii w celu określenia możliwości i identyfikacji barier dla ich rozwoju, w szczególności w dziedzinie opieki zdrowotnej i ubezpieczeń; wzywa Komisję i krajowe urzędy statystyczne do współpracy z Eurostatem w celu gromadzenia znormalizowanych danych oraz ich regularnego aktualizowania i analizowania; |
| --- | --- |

58.

| 59. | z zadowoleniem przyjmuje prace Komisji nad planem przejścia na gospodarkę społeczną i lokalne ekosystemy przemysłowe; zauważa jednak, że potrzebne są dodatkowe informacje, aby zrozumieć, w jaki sposób plan ten będzie współgrał z innymi inicjatywami regionalnymi i lokalnymi, oraz aby zapewnić skuteczne wdrażanie w terenie; |
| --- | --- |

59.

| 60. | wzywa państwa członkowskie do wyznaczenia koordynatorów ds. gospodarki społecznej i utworzenia lokalnych punktów kontaktowych ds. gospodarki społecznej w celu popularyzacji informacji na temat wsparcia i finansowania, w tym funduszy UE, oraz w celu ułatwienia dostępu do tego wsparcia i finansowania; wzywa Komisję do utworzenia jednej platformy internetowej UE służącej do wymiany najlepszych praktyk między państwami członkowskimi, władzami lokalnymi i regionalnymi oraz sieciami gospodarki społecznej; podkreśla, że platforma ta musi być zarządzana we współpracy z europejskimi sieciami gospodarki społecznej i grupą ekspertów Komisji ds. gospodarki społecznej i przedsiębiorstw społecznych (GECES); uważa, że istnieje potrzeba zapewnienia ścisłej koordynacji między koordynatorami krajowymi, lokalnymi punktami kontaktowymi, platformą internetową UE i unijnym portalem poświęconym gospodarce społecznej, aby zmaksymalizować wymianę wiedzy i synergię, zwiększyć widoczność możliwości dostępnych dla podmiotów gospodarki społecznej oraz uniknąć ewentualnego powielania prac; |
| --- | --- |

60.

| 61. | wzywa Komisję do dalszej współpracy z GECES oraz do powołania grupy zadaniowej ds. wdrażania planu działania na rzecz gospodarki społecznej, obejmującej GECES oraz krajowych koordynatorów odpowiedzialnych za monitorowanie i regularne składanie sprawozdań Parlamentowi, Radzie i odpowiednim zainteresowanym stronom, w tym partnerom społecznym, a także do upowszechnienia informacji na temat składu tej grupy i harmonogramu jej działań; |
| --- | --- |

61.

o

o o

| 62. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

62.

---

(1)  Dz.U. L 094 z 28.3.2014, s. 65.

(2)  Dz.U. C 116 z 31.3.2021, s. 162.

(3)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0044.

(4)  Dz.U. C 117 z 11.3.2022, s. 53.

(5)  Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 122.

(6)  Dz.U. C 465 z 17.11.2021, s. 110.

(7)  Dz.U. C 345 z 16.10.2020, s. 2.

(8)  Dz.U. C 425 z 20.10.2021, s. 2.

(9)  Dz.U. C 118 z 8.4.2020, s. 145.

(10)  Dz.U. C 316 z 22.9.2017, s. 224.

(11)  Dz.U. C 75 z 26.2.2016, s. 34.

(12)  Dz.U. C 75 z 26.2.2016, s. 11.

(13)  Dz.U. C 36 z 29.1.2016, s. 111.

(14)  Dz.U. C 419 z 16.12.2015, s. 42.

(15)  Dz.U. C 76 E z 25.3.2010, s. 16.

(16)  Dz.U. C 99 z 13.4.1987, s. 205.

(17)  OECD/Unia Europejska, Policy brief on making the most of the Social Economy's contribution to the Circular Economy [Informator polityczny w sprawie maksymalnego wykorzystania wkładu gospodarki społecznej w gospodarkę o obiegu zamkniętym], 2022 r.

(18)  https://www.eesc.europa.eu/sites/default/files/files/qe-04-17-875-pl-n.pdf

(19)  Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego, M. Hayday, E. Varga, „A recipebook for social finance: a practical guide on design and implementation initiatives to development social finance instruments and markets” [Przepis na finansowanie społeczne: praktyczny przewodnik dotyczący opracowywania i wdrażania inicjatyw na rzecz rozwoju instrumentów i rynków finansowania społecznego], Urząd Publikacji, 2017 r.

(20)  Między innymi w rezolucji z 16 grudnia 2020 r. w sprawie nowej strategii dla europejskich MŚP (Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 2) i rezolucji z 24 czerwca 2021 r. w sprawie sprawności regulacyjnej Unii Europejskiej oraz pomocniczości i proporcjonalności – sprawozdanie w sprawie lepszego stanowienia prawa obejmujące lata 2017, 2018 i 2019 (Dz.U. C 81 z 18.2.2022, s. 74).

(21)  Eurofound, Labour market change. Cooperatives and social enterprises: Work and employment in selected countries [Zmiany na rynku pracy. Spółdzielnie i przedsiębiorstwa społeczne: praca i zatrudnienie w wybranych krajach], Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg, 2019.

(22)  OECD/Komisja Europejska, „Policy brief on making the most of the social economy’s contribution to the circular economy” [Optymalne wykorzystanie wkładu gospodarki społecznej w gospodarkę o obiegu zamkniętym – dokument orientacyjny], OECD Local Economic and Employment Development (LEED) Papers, Nr 2022/01, OECD Publishing, 2022.

(23)  Np. innowacyjne modele przenoszenia własności przedsiębiorstw dla MŚP w regionie Morza Bałtyckiego finansowane w ramach Interreg, wykorzystanie środków z Europejskiego Funduszu Społecznego i programu na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI), projekty pilotażowe wspierane przez Parlament Europejski, projekty „Transfer to Coops” i „Saving Jobs”.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/184 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/184

---

P9_TA(2022)0289

Dyskryminacja krzyżowa w Unii Europejskiej – sytuacja społeczno-gospodarcza kobiet pochodzących z Afryki, Bliskiego Wschodu, Ameryki Łacińskiej i Azji

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie dyskryminacji intersekcjonalnej w Unii Europejskiej: sytuacja społeczno-gospodarcza kobiet pochodzących z Afryki, Bliskiego Wschodu, Ameryki Łacińskiej i Azji (2021/2243(INI))

(2023/C 47/13)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 2 i art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 2 i art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 8, art. 153 ust. 1 i art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 8, art. 153 ust. 1 i art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 23 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 23 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”),

| — | uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju ONZ, w szczególności cel 5: |
| --- | --- |

—

uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju ONZ, w szczególności cel 5:

| — | uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet,

| — | uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej,

| — | uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych,

| — | uwzględniając deklarację pekińską i pekińską platformę działania z 15 września 1995 r. oraz wyniki ich konferencji przeglądowych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację pekińską i pekińską platformę działania z 15 września 1995 r. oraz wyniki ich konferencji przeglądowych,

| — | uwzględniając art. 26 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych z 1966 r. oraz art. 2 Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych z 1966 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 26 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych z 1966 r. oraz art. 2 Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych z 1966 r.,

| — | uwzględniając Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej,

| — | uwzględniając wspólny komunikat Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Bezpieczeństwa z 25 listopada 2020 r. pt. „Trzeci unijny plan działania w sprawie równości płci – ambitny program na rzecz równouprawnienia płci i wzmocnienia pozycji kobiet w działaniach zewnętrznych UE 2021–2025” (GAP III) (JOIN(2020)0017) oraz towarzyszący mu wspólny dokument roboczy służb Komisji pt. „Cele i wskaźniki do oceny wdrażania trzeciego planu działania w sprawie równości płci (2021–2025)” (SWD(2020)0284), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Bezpieczeństwa z 25 listopada 2020 r. pt. „Trzeci unijny plan działania w sprawie równości płci – ambitny program na rzecz równouprawnienia płci i wzmocnienia pozycji kobiet w działaniach zewnętrznych UE 2021–2025” (GAP III) (JOIN(2020)0017) oraz towarzyszący mu wspólny dokument roboczy służb Komisji pt. „Cele i wskaźniki do oceny wdrażania trzeciego planu działania w sprawie równości płci (2021–2025)” (SWD(2020)0284),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z 3 marca 2021 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030” (COM(2021)0101), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z 3 marca 2021 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030” (COM(2021)0101),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 5 marca 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (COM(2020)0152), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 5 marca 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (COM(2020)0152),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 18 września 2020 r. pt. „Unia równości: Unijny plan działania przeciwko rasizmowi na lata 2020–2025” (COM(2020)0565), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 18 września 2020 r. pt. „Unia równości: Unijny plan działania przeciwko rasizmowi na lata 2020–2025” (COM(2020)0565),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z 7 października 2020 r. pt. „Unia równości: unijne ramy strategiczne na rzecz równouprawnienia, włączenia społecznego i udziału Romów” (COM(2020)0620), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z 7 października 2020 r. pt. „Unia równości: unijne ramy strategiczne na rzecz równouprawnienia, włączenia społecznego i udziału Romów” (COM(2020)0620),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z 12 października 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równości osób LGBTIQ na lata 2020–2025” (COM(2020)0698), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z 12 października 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równości osób LGBTIQ na lata 2020–2025” (COM(2020)0698),

| — | uwzględniając dyrektywę Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (1) (dyrektywa w sprawie równości rasowej), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (1) (dyrektywa w sprawie równości rasowej),

| — | uwzględniając dyrektywę Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (2) („dyrektywa w sprawie równego traktowania w obszarze zatrudnienia i pracy”), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (2) („dyrektywa w sprawie równego traktowania w obszarze zatrudnienia i pracy”),

| — | uwzględniając Forum Pokolenia Równości, które odbyło się w Meksyku w dniach 29–31 marca 2021 r. i w Paryżu w dniach 30 czerwca – 2 lipca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Forum Pokolenia Równości, które odbyło się w Meksyku w dniach 29–31 marca 2021 r. i w Paryżu w dniach 30 czerwca – 2 lipca 2021 r.,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 21 stycznia 2021 r. w sprawie perspektywy płci w okresie kryzysu związanego z COVID-19 oraz w okresie pokryzysowym (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 21 stycznia 2021 r. w sprawie perspektywy płci w okresie kryzysu związanego z COVID-19 oraz w okresie pokryzysowym (3),

| — | uwzględniając rezolucję z 24 czerwca 2021 r. w sprawie sytuacji w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tej dziedzinie w UE w kontekście zdrowia kobiet (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję z 24 czerwca 2021 r. w sprawie sytuacji w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tej dziedzinie w UE w kontekście zdrowia kobiet (4),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 marca 2022 r. w sprawie trzeciego unijnego planu działania w sprawie równości płci (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 marca 2022 r. w sprawie trzeciego unijnego planu działania w sprawie równości płci (5),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 17 września 2020 r. w sprawie wdrażania krajowych strategii integracji Romów: zwalczanie negatywnych postaw wobec osób pochodzenia romskiego w Europie (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 17 września 2020 r. w sprawie wdrażania krajowych strategii integracji Romów: zwalczanie negatywnych postaw wobec osób pochodzenia romskiego w Europie (6),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie praw podstawowych osób pochodzenia afrykańskiego i czarnoskórych Europejczyków w Europie (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie praw podstawowych osób pochodzenia afrykańskiego i czarnoskórych Europejczyków w Europie (7),

| — | uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) pt. „Intersecting inequalities: Gender Equality Index 2019” [Nierówności krzyżowe: wskaźnik równouprawnienia płci 2019], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) pt. „Intersecting inequalities: Gender Equality Index 2019” [Nierówności krzyżowe: wskaźnik równouprawnienia płci 2019],

| — | uwzględniając sprawozdanie Wspólnoty EuroCentralAsian Lesbian* (EL*C) z 29 czerwca 2021 r. pt. „Resistance as a Way of Living: Lesbian lives through the COVID-19 Pandemic” [Opór jako sposób na życie: życie lesbijek w czasie pandemii COVID-19], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Wspólnoty EuroCentralAsian Lesbian* (EL*C) z 29 czerwca 2021 r. pt. „Resistance as a Way of Living: Lesbian lives through the COVID-19 Pandemic” [Opór jako sposób na życie: życie lesbijek w czasie pandemii COVID-19],

| — | uwzględniając sprawozdanie EL*C z 1 października 2021 r. pt. „Lesbophobia: an intersectional form of violence” [Lesbofobia: forma przemocy krzyżowej], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie EL*C z 1 października 2021 r. pt. „Lesbophobia: an intersectional form of violence” [Lesbofobia: forma przemocy krzyżowej],

| — | uwzględniając sprawozdanie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) z 14 maja 2020 r. pt. „A long way to go for LGBTI equality” [Długa droga do równości osób LGBTI] (FRA LGBTI badanie II), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) z 14 maja 2020 r. pt. „A long way to go for LGBTI equality” [Długa droga do równości osób LGBTI] (FRA LGBTI badanie II),

| — | uwzględniając sprawozdanie EL*C z 7 lutego 2022 r. pt. „A bitter pill to swallow: gaps and discriminations in access to healthcare for lesbians” [Gorzka pigułka: luki i dyskryminacja w dostępie lesbijek do opieki zdrowotnej], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie EL*C z 7 lutego 2022 r. pt. „A bitter pill to swallow: gaps and discriminations in access to healthcare for lesbians” [Gorzka pigułka: luki i dyskryminacja w dostępie lesbijek do opieki zdrowotnej],

| — | uwzględniając sprawozdanie Europejskiej Sieci Przeciwko Rasizmowi (ENAR) z 14 września 2020 r. pt. „Intersectional discrimination in Europe: relevance, challenges and ways forward” [Dyskryminacja krzyżowa w Europie: znaczenie, wyzwania i dalsze działania], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Europejskiej Sieci Przeciwko Rasizmowi (ENAR) z 14 września 2020 r. pt. „Intersectional discrimination in Europe: relevance, challenges and ways forward” [Dyskryminacja krzyżowa w Europie: znaczenie, wyzwania i dalsze działania],

| — | uwzględniając wytyczne Komisji w sprawie gromadzenia i wykorzystywania danych dotyczących równości z uwzględnieniem pochodzenia rasowego lub etnicznego (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wytyczne Komisji w sprawie gromadzenia i wykorzystywania danych dotyczących równości z uwzględnieniem pochodzenia rasowego lub etnicznego (8),

| — | uwzględniając sprawozdanie europejskiej sieci organów ds. równości pt. „Collection and Use of Complaints Data by Equality Bodies” [Zbieranie i wykorzystywanie danych dotyczących skarg przez organy ds. równości] (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie europejskiej sieci organów ds. równości pt. „Collection and Use of Complaints Data by Equality Bodies” [Zbieranie i wykorzystywanie danych dotyczących skarg przez organy ds. równości] (9),

| — | uwzględniając Europejski podręcznik danych o równości (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Europejski podręcznik danych o równości (10),

| — | uwzględniając wspólne przewodnie zasady dotyczące krajowych planów działania przeciwko rasizmowi i dyskryminacji rasowej, przyjęte przez Komisję w marcu 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólne przewodnie zasady dotyczące krajowych planów działania przeciwko rasizmowi i dyskryminacji rasowej, przyjęte przez Komisję w marcu 2022 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie kontrsprawozdawcy ENAR pt. „Racism & Discrimination in Employment in Europe 2013–2017” [Rasizm i dyskryminacja w zatrudnieniu w Europie w latach 2013–2017] (11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie kontrsprawozdawcy ENAR pt. „Racism & Discrimination in Employment in Europe 2013–2017” [Rasizm i dyskryminacja w zatrudnieniu w Europie w latach 2013–2017] (11),

| — | uwzględniając ustanowioną przez ONZ Międzynarodową Dekadę Ludności Pochodzenia Afrykańskiego 2015–2024, |
| --- | --- |

—

uwzględniając ustanowioną przez ONZ Międzynarodową Dekadę Ludności Pochodzenia Afrykańskiego 2015–2024,

| — | uwzględniając sprawozdanie FRA z 4 kwietnia 2019 r. pt. „Second European Union Minorities and Discrimination Survey – Roma women in nine EU Member States” [Drugie badanie Unii Europejskiej na temat mniejszości i dyskryminacji – kobiety romskie w dziewięciu państwach członkowskich UE] (12), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie FRA z 4 kwietnia 2019 r. pt. „Second European Union Minorities and Discrimination Survey – Roma women in nine EU Member States” [Drugie badanie Unii Europejskiej na temat mniejszości i dyskryminacji – kobiety romskie w dziewięciu państwach członkowskich UE] (12),

| — | uwzględniając sprawozdanie FRA z 15 listopada 2019 r. pt. „Second European Union Minorities and Discrimination Survey – Being Black in the EU” [Drugie badanie Unii Europejskiej na temat mniejszości i dyskryminacji – sytuacja osób ciemnoskórych w UE] (13), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie FRA z 15 listopada 2019 r. pt. „Second European Union Minorities and Discrimination Survey – Being Black in the EU” [Drugie badanie Unii Europejskiej na temat mniejszości i dyskryminacji – sytuacja osób ciemnoskórych w UE] (13),

| — | uwzględniając notę informacyjną Centrum Sprawiedliwości Intersekcjonalnej z kwietnia 2020 r. pt. „Intersectionality at a Glance in Europe” [Intersekcjonalność w Europie w zarysie] (14), |
| --- | --- |

—

uwzględniając notę informacyjną Centrum Sprawiedliwości Intersekcjonalnej z kwietnia 2020 r. pt. „Intersectionality at a Glance in Europe” [Intersekcjonalność w Europie w zarysie] (14),

| — | uwzględniając opublikowany w 2021 r. zestaw środków UN Women i partnerstwa ONZ na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami pt. „Intersectionality Resources and Toolkit: An Intersectional Approach to Leave No One Behind”, [Zestaw środków i narzędzi w dziedzinie intersekcjonalności: podejście intersekcjonalne mające na celu niepozostawianie nikogo samu sobie]” (15), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opublikowany w 2021 r. zestaw środków UN Women i partnerstwa ONZ na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami pt. „Intersectionality Resources and Toolkit: An Intersectional Approach to Leave No One Behind”, [Zestaw środków i narzędzi w dziedzinie intersekcjonalności: podejście intersekcjonalne mające na celu niepozostawianie nikogo samu sobie]” (15),

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając pismo Komisji Kultury i Edukacji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając pismo Komisji Kultury i Edukacji,

| — | uwzględniając opinię Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A9-0190/2022). |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A9-0190/2022).

| A. | mając na uwadze, że wiele kobiet doświadcza w UE nierówności i dyskryminacji krzyżowych; mając na uwadze, że dyskryminacja intersekcjonalna odnosi się do sytuacji, w której uwidacznia się wiele przyczyn dyskryminacji współdziałających ze sobą, np. płeć z innymi powodami dyskryminacji, takimi jak m.in. rasa, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub status społeczno-ekonomiczny, wiek, orientacja seksualna, tożsamość płciowa, ekspresja płciowa, cechy płciowe, cechy genetyczne, religia lub przekonania, narodowość, status rezydenta, pochodzenie ze środowisk migracyjnych czy niepełnosprawność, w sposób nierozłączny i prowadzących do specyficznych rodzajów dyskryminacji; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że wiele kobiet doświadcza w UE nierówności i dyskryminacji krzyżowych; mając na uwadze, że dyskryminacja intersekcjonalna odnosi się do sytuacji, w której uwidacznia się wiele przyczyn dyskryminacji współdziałających ze sobą, np. płeć z innymi powodami dyskryminacji, takimi jak m.in. rasa, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub status społeczno-ekonomiczny, wiek, orientacja seksualna, tożsamość płciowa, ekspresja płciowa, cechy płciowe, cechy genetyczne, religia lub przekonania, narodowość, status rezydenta, pochodzenie ze środowisk migracyjnych czy niepełnosprawność, w sposób nierozłączny i prowadzących do specyficznych rodzajów dyskryminacji;

| B. | mając na uwadze, że dyskryminacja krzyżowa różni się od dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie, która ma miejsce kiedy każdy rodzaj dyskryminacji można udowodnić i traktować osobno; mając na uwadze, że w przypadku dyskryminacji krzyżowej przyczyny dyskryminacji są ze sobą powiązane, tworząc szczególny rodzaj dyskryminacji; mając na uwadze, że intersekcjonalność pozwala przyjąć perspektywę, która uwzględnia powiązane przyczyny, bez przedkładania jednej nad drugą; mając na uwadze, że podejście intersekcjonalne uwzględnia wielowymiarowy charakter doświadczeń i tożsamości ludzi i wiąże się z podejściem oddolnym; mając na uwadze, że stosowanie podejścia intersekcjonalnego w analizie i strategiach politycznych wymaga innego sposobu myślenia o tożsamości, równości i nierównowadze sił; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że dyskryminacja krzyżowa różni się od dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie, która ma miejsce kiedy każdy rodzaj dyskryminacji można udowodnić i traktować osobno; mając na uwadze, że w przypadku dyskryminacji krzyżowej przyczyny dyskryminacji są ze sobą powiązane, tworząc szczególny rodzaj dyskryminacji; mając na uwadze, że intersekcjonalność pozwala przyjąć perspektywę, która uwzględnia powiązane przyczyny, bez przedkładania jednej nad drugą; mając na uwadze, że podejście intersekcjonalne uwzględnia wielowymiarowy charakter doświadczeń i tożsamości ludzi i wiąże się z podejściem oddolnym; mając na uwadze, że stosowanie podejścia intersekcjonalnego w analizie i strategiach politycznych wymaga innego sposobu myślenia o tożsamości, równości i nierównowadze sił;

| C. | mając na uwadze, że zastosowanie analizy intersekcjonalnej pozwala nam zająć się nierównościami społecznymi, wykluczeniem społecznym i dyskryminacją oraz zrozumieć je, przyjmując kompleksową, systemową i strukturalną perspektywę, a jednocześnie przezwyciężyć jednoosiowe podejście do dyskryminacji; mając na uwadze, że w polityce unijnej nie stosowano dotychczas podejścia intersekcjonalnego; mając na uwadze, że skupiano się w niej wyłącznie na indywidualnym wymiarze dyskryminacji, w związku z czym umniejszany jest instytucjonalny, strukturalny i historyczny wymiar dyskryminacji; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że zastosowanie analizy intersekcjonalnej pozwala nam zająć się nierównościami społecznymi, wykluczeniem społecznym i dyskryminacją oraz zrozumieć je, przyjmując kompleksową, systemową i strukturalną perspektywę, a jednocześnie przezwyciężyć jednoosiowe podejście do dyskryminacji; mając na uwadze, że w polityce unijnej nie stosowano dotychczas podejścia intersekcjonalnego; mając na uwadze, że skupiano się w niej wyłącznie na indywidualnym wymiarze dyskryminacji, w związku z czym umniejszany jest instytucjonalny, strukturalny i historyczny wymiar dyskryminacji;

| D. | mając na uwadze, że wpływ rasizmu i proces rasalizacji są często pomijane wśród ważnych zjawisk uniemożliwiających równość w Europie; mając na uwadze, że intersekcjonalnych strategii politycznych nie można wdrażać bez ukierunkowania na osoby padające ofiarą uprzedzeń rasowych i doświadczające dyskryminacji krzyżowej; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że wpływ rasizmu i proces rasalizacji są często pomijane wśród ważnych zjawisk uniemożliwiających równość w Europie; mając na uwadze, że intersekcjonalnych strategii politycznych nie można wdrażać bez ukierunkowania na osoby padające ofiarą uprzedzeń rasowych i doświadczające dyskryminacji krzyżowej;

| E. | mając na uwadze, że nie można osiągnąć równouprawnienia płci, jeśli nie zostaną wyeliminowane wszystkie różnorodne typy dyskryminacji, zamierzonej i niezamierzonej, w ich formie indywidualnej, strukturalnej, instytucjonalnej i historycznej; mając na uwadze, że stosowanie podejścia intersekcjonalnego ma na celu analizowanie obszarów nakładania się na siebie rasizmu/kolonializmu, nierówności ekonomicznych i patriarchatu; mając na uwadze, że tradycyjne przepisy antydyskryminacyjne nie zwalczają wszystkich form dyskryminacji i ich złożonego negatywnego oddziaływania na dyskryminowane kobiety, a nie wszystkie państwa członkowskie w sposób wyraźny uwzględniają w swoich przepisach krajowych dyskryminację z wielu przyczyn jednocześnie oraz dyskryminację intersekcjonalną (16); |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że nie można osiągnąć równouprawnienia płci, jeśli nie zostaną wyeliminowane wszystkie różnorodne typy dyskryminacji, zamierzonej i niezamierzonej, w ich formie indywidualnej, strukturalnej, instytucjonalnej i historycznej; mając na uwadze, że stosowanie podejścia intersekcjonalnego ma na celu analizowanie obszarów nakładania się na siebie rasizmu/kolonializmu, nierówności ekonomicznych i patriarchatu; mając na uwadze, że tradycyjne przepisy antydyskryminacyjne nie zwalczają wszystkich form dyskryminacji i ich złożonego negatywnego oddziaływania na dyskryminowane kobiety, a nie wszystkie państwa członkowskie w sposób wyraźny uwzględniają w swoich przepisach krajowych dyskryminację z wielu przyczyn jednocześnie oraz dyskryminację intersekcjonalną (16);

| F. | mając na uwadze, że kobiety nie są jednorodną grupą osób, a zrozumienie ich różnorodności ma podstawowe znaczenie dla dopilnowania, by w wyniku kształtowania polityki niektóre grupy kobiet nie były nadal bezpośrednio lub pośrednio dyskryminowane lub nie pozostawały niewidoczne, np. znajdujące się w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej kobiety pochodzenia afrykańskiego, bliskowschodniego, latynoskiego, romskiego i azjatyckiego; mając na uwadze, że kobiety, a w szczególności kobiety z niepełnosprawnościami, migrantki i kobiety wywodzące się z mniejszości etnicznych, kobiety czarnoskóre, kobiety koloru skóry innego niż biały, kobiety romskie, kobiety starsze, kobiety o niższym poziomie wykształcenia, kobiety z problemami zdrowotnymi, a także kobiety LGBTI+ częściej padają ofiarą wielorakich i krzyżowych form dyskryminacji; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że kobiety nie są jednorodną grupą osób, a zrozumienie ich różnorodności ma podstawowe znaczenie dla dopilnowania, by w wyniku kształtowania polityki niektóre grupy kobiet nie były nadal bezpośrednio lub pośrednio dyskryminowane lub nie pozostawały niewidoczne, np. znajdujące się w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej kobiety pochodzenia afrykańskiego, bliskowschodniego, latynoskiego, romskiego i azjatyckiego; mając na uwadze, że kobiety, a w szczególności kobiety z niepełnosprawnościami, migrantki i kobiety wywodzące się z mniejszości etnicznych, kobiety czarnoskóre, kobiety koloru skóry innego niż biały, kobiety romskie, kobiety starsze, kobiety o niższym poziomie wykształcenia, kobiety z problemami zdrowotnymi, a także kobiety LGBTI+ częściej padają ofiarą wielorakich i krzyżowych form dyskryminacji;

| G. | mając na uwadze, że podstawowym wyzwaniem utrudniającym zajęcie się intersekcjonalnością i formami dyskryminacji krzyżowej w praktyce jest brak danych dotyczących równości w ujęciu intersekcjonalnym; mając na uwadze, że niedostatek odpowiednich danych prowadzi do znaczących niedociągnięć i uniemożliwia UE i państwom członkowskim aktywne monitorowanie sytuacji w zakresie nierówności oraz uwzględnienie i analizowanie zakresu dyskryminacji intersekcjonalnej w Europie, w tym sytuacji grup mniejszościowych lub marginalizowanych; mając na uwadze, że obecnie niektóre państwa członkowskie nie gromadzą tego rodzaju danych, co sprawia, że pewne grupy osób są niewidoczne w procesie kształtowania polityki; mając na uwadze, że gromadzenie takich danych, w szczególności dotyczących rasy, pochodzenia etnicznego i niepełnosprawności, powinno odbywać się dobrowolnie i anonimowo zgodnie ze standardami ochrony danych i konwencją stambulską; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że podstawowym wyzwaniem utrudniającym zajęcie się intersekcjonalnością i formami dyskryminacji krzyżowej w praktyce jest brak danych dotyczących równości w ujęciu intersekcjonalnym; mając na uwadze, że niedostatek odpowiednich danych prowadzi do znaczących niedociągnięć i uniemożliwia UE i państwom członkowskim aktywne monitorowanie sytuacji w zakresie nierówności oraz uwzględnienie i analizowanie zakresu dyskryminacji intersekcjonalnej w Europie, w tym sytuacji grup mniejszościowych lub marginalizowanych; mając na uwadze, że obecnie niektóre państwa członkowskie nie gromadzą tego rodzaju danych, co sprawia, że pewne grupy osób są niewidoczne w procesie kształtowania polityki; mając na uwadze, że gromadzenie takich danych, w szczególności dotyczących rasy, pochodzenia etnicznego i niepełnosprawności, powinno odbywać się dobrowolnie i anonimowo zgodnie ze standardami ochrony danych i konwencją stambulską;

| H. | mając na uwadze, że wdrażanie polityki intersekcjonalnej oznaczałoby realizowanie gruntownych ocen skutków polityki i prawodawstwa, usunięcie środków, które są szkodliwe dla zmarginalizowanych grup doświadczających dyskryminacji krzyżowej, oraz zapewnienie znaczącego udziału osób borykających się z problemem nierówności w całej ich różnorodności w kształtowaniu, przyjmowaniu i wdrażaniu strategii politycznych i środków; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że wdrażanie polityki intersekcjonalnej oznaczałoby realizowanie gruntownych ocen skutków polityki i prawodawstwa, usunięcie środków, które są szkodliwe dla zmarginalizowanych grup doświadczających dyskryminacji krzyżowej, oraz zapewnienie znaczącego udziału osób borykających się z problemem nierówności w całej ich różnorodności w kształtowaniu, przyjmowaniu i wdrażaniu strategii politycznych i środków;

| I. | mając na uwadze, że kobiety doświadczające dyskryminacji krzyżowej napotykają liczne przeszkody w dostępie do oficjalnego rynku pracy, co sprawia, że są one narażone na dyskryminację, ubóstwo, wyzysk ekonomiczny, wykluczenie społeczne i przemoc uwarunkowaną płcią, w tym molestowanie seksualne i złe traktowanie; mając na uwadze, że w całej UE 91 % kobiet ciemnoskórych ma zbyt wysokie kwalifikacje zawodowe w stosunku do wykonywanej pracy, podczas gdy odsetek ten wśród kobiet białych wynosi 48 %, a ponadto kobiety ciemnoskóre stale spotykają się z dyskryminacją i mikroagresją, co skutkuje wyższymi wskaźnikami wypalenia; mając na uwadze, że uznawanie dyplomów nabytych za granicą może nadal stanowić poważne wyzwanie; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że kobiety doświadczające dyskryminacji krzyżowej napotykają liczne przeszkody w dostępie do oficjalnego rynku pracy, co sprawia, że są one narażone na dyskryminację, ubóstwo, wyzysk ekonomiczny, wykluczenie społeczne i przemoc uwarunkowaną płcią, w tym molestowanie seksualne i złe traktowanie; mając na uwadze, że w całej UE 91 % kobiet ciemnoskórych ma zbyt wysokie kwalifikacje zawodowe w stosunku do wykonywanej pracy, podczas gdy odsetek ten wśród kobiet białych wynosi 48 %, a ponadto kobiety ciemnoskóre stale spotykają się z dyskryminacją i mikroagresją, co skutkuje wyższymi wskaźnikami wypalenia; mając na uwadze, że uznawanie dyplomów nabytych za granicą może nadal stanowić poważne wyzwanie;

| J. | mając na uwadze, że prawie trzy czwarte (72 %) wszystkich ofiar handlu ludźmi w UE i 92 % ofiar handlu ludźmi w celu wykorzystywania seksualnego to kobiety i dziewczęta; mając na uwadze, że kobiety znajdujące się w niepewnej sytuacji, doświadczające złych warunków mieszkaniowych, wykluczenia społecznego i dyskryminacji, są jeszcze bardziej podatne na zagrożenia; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że prawie trzy czwarte (72 %) wszystkich ofiar handlu ludźmi w UE i 92 % ofiar handlu ludźmi w celu wykorzystywania seksualnego to kobiety i dziewczęta; mając na uwadze, że kobiety znajdujące się w niepewnej sytuacji, doświadczające złych warunków mieszkaniowych, wykluczenia społecznego i dyskryminacji, są jeszcze bardziej podatne na zagrożenia;

| K. | mając na uwadze, że w dziedzinie zatrudnienia kobiety nadal są nadreprezentowane w sektorach odznaczających się niepewnością zatrudnienia i niskimi płacami, co może prowadzić do sytuacji, w których padają one ofiarą dyskryminacji, molestowania seksualnego i złego traktowania; mając na uwadze, że bariery dla wejścia na rynek pracy i utrzymania się na nim często są wzmacniane tam, gdzie na kwestię płci nakładają się dodatkowe czynniki, np. pochodzenie rasowe lub etniczne, religia lub przekonania, niepełnosprawność, wiek czy orientacja seksualna, i że mają one wszystkie istotne negatywne skutki ekonomiczne i społeczne dla państw członkowskich; mając na uwadze, że w wyniku tych barier kobiety padające ofiarą uprzedzeń rasowych zazwyczaj wykonują głównie zawody, w przypadku których istnieje większe ryzyko rozwoju chorób zawodowych; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że w dziedzinie zatrudnienia kobiety nadal są nadreprezentowane w sektorach odznaczających się niepewnością zatrudnienia i niskimi płacami, co może prowadzić do sytuacji, w których padają one ofiarą dyskryminacji, molestowania seksualnego i złego traktowania; mając na uwadze, że bariery dla wejścia na rynek pracy i utrzymania się na nim często są wzmacniane tam, gdzie na kwestię płci nakładają się dodatkowe czynniki, np. pochodzenie rasowe lub etniczne, religia lub przekonania, niepełnosprawność, wiek czy orientacja seksualna, i że mają one wszystkie istotne negatywne skutki ekonomiczne i społeczne dla państw członkowskich; mając na uwadze, że w wyniku tych barier kobiety padające ofiarą uprzedzeń rasowych zazwyczaj wykonują głównie zawody, w przypadku których istnieje większe ryzyko rozwoju chorób zawodowych;

| L. | mając na uwadze, że migrantki są ofiarami rasizmu i ksenofobii w całej UE; mając na uwadze, że przyczynia się to do ubóstwa i wykluczenia społecznego, a w rezultacie utrudnia dostęp do zasobów i podstawowych usług społecznych, takich jak opieka zdrowotna, zakwaterowanie, zabezpieczenie społeczne, a także dostęp do rynku pracy, edukacji, szkolenia i awansu zawodowego; mając na uwadze, że w UE prawie jedna na trzy kobiety urodzone poza UE objęta jest niepewnym zatrudnieniem, a 18 % migrantek jest zagrożonych ubóstwem; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że migrantki są ofiarami rasizmu i ksenofobii w całej UE; mając na uwadze, że przyczynia się to do ubóstwa i wykluczenia społecznego, a w rezultacie utrudnia dostęp do zasobów i podstawowych usług społecznych, takich jak opieka zdrowotna, zakwaterowanie, zabezpieczenie społeczne, a także dostęp do rynku pracy, edukacji, szkolenia i awansu zawodowego; mając na uwadze, że w UE prawie jedna na trzy kobiety urodzone poza UE objęta jest niepewnym zatrudnieniem, a 18 % migrantek jest zagrożonych ubóstwem;

| M. | mając na uwadze, że kobiety z najbardziej zmarginalizowanych grup zajmują większość słabo płatnych stanowisk w sektorze usług opiekuńczych, wykonując najcięższą pracę w zakresie opieki pośredniej lub pracę w gospodarstwie domowym, często borykając się z segregacją płciową, rasizmem, trudnymi warunkami pracy i niskimi wynagrodzeniami, a także przemocą i nękaniem w pracy (17); mając na uwadze, że niepewna sytuacja, w jakiej znajdują się migranci pracujący w sektorze pracy domowej, wśród których znajdują się głównie kobiety padające ofiarą uprzedzeń rasowych, a zwłaszcza młodzi pracownicy, to przykład uwidaczniający intersekcjonalność rasy, płci, statusu społeczno-ekonomicznego i narodowości; mając na uwadze, że w większości krajów UE długoterminowe zezwolenia na pobyt/pracę są często dostępne tylko dla osób o wysokich kwalifikacjach wykonujących dobrze płatną pracę, co skazuje pracowników o średnich i niskich kwalifikacjach na wyzysk i umowy niegwarantujące pewności zatrudnienia w sektorach o niskim poziomie wynagrodzeń; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że kobiety z najbardziej zmarginalizowanych grup zajmują większość słabo płatnych stanowisk w sektorze usług opiekuńczych, wykonując najcięższą pracę w zakresie opieki pośredniej lub pracę w gospodarstwie domowym, często borykając się z segregacją płciową, rasizmem, trudnymi warunkami pracy i niskimi wynagrodzeniami, a także przemocą i nękaniem w pracy (17); mając na uwadze, że niepewna sytuacja, w jakiej znajdują się migranci pracujący w sektorze pracy domowej, wśród których znajdują się głównie kobiety padające ofiarą uprzedzeń rasowych, a zwłaszcza młodzi pracownicy, to przykład uwidaczniający intersekcjonalność rasy, płci, statusu społeczno-ekonomicznego i narodowości; mając na uwadze, że w większości krajów UE długoterminowe zezwolenia na pobyt/pracę są często dostępne tylko dla osób o wysokich kwalifikacjach wykonujących dobrze płatną pracę, co skazuje pracowników o średnich i niskich kwalifikacjach na wyzysk i umowy niegwarantujące pewności zatrudnienia w sektorach o niskim poziomie wynagrodzeń;

| N. | mając na uwadze, że jedynie 20 % kobiet z niepełnosprawnościami w UE pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy, a ponadto kobiety te uzyskują znacznie niższe dochody (18); mając na uwadze, że według szacunków 22 % z nich jest zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym; mając na uwadze, że kobiety z niepełnosprawnościami napotykają poważne bariery w edukacji, o czym świadczy fakt, że dyplom ukończenia studiów wyższych posiada w UE 13 % kobiet z niepełnosprawnościami, podczas gdy dla kobiet bez niepełnosprawności wskaźnik ten wynosi 29 %; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że jedynie 20 % kobiet z niepełnosprawnościami w UE pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy, a ponadto kobiety te uzyskują znacznie niższe dochody (18); mając na uwadze, że według szacunków 22 % z nich jest zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym; mając na uwadze, że kobiety z niepełnosprawnościami napotykają poważne bariery w edukacji, o czym świadczy fakt, że dyplom ukończenia studiów wyższych posiada w UE 13 % kobiet z niepełnosprawnościami, podczas gdy dla kobiet bez niepełnosprawności wskaźnik ten wynosi 29 %;

| O. | mając na uwadze, że respondentki w drugim badaniu dotyczącym osób LGBTI przeprowadzonym przez FRA wielokrotnie zwracały uwagę na dodatkowe przyczyny dyskryminacji, przy czym 40 % jest dyskryminowanych również ze względu na przynależność do mniejszości etnicznej lub ze względu na pochodzenie ze środowisk migracyjnych, 15 % ze względu na kolor skóry, 36 % z powodu niepełnosprawności i 28 % ze względu na religię; mając na uwadze, że afrofobia, islamofobia, antycyganizm i antysemityzm są w UE szeroko rozpowszechnionymi formami rasizmu, które są często wspierane przez dyskurs populistyczny i prawicowy; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że respondentki w drugim badaniu dotyczącym osób LGBTI przeprowadzonym przez FRA wielokrotnie zwracały uwagę na dodatkowe przyczyny dyskryminacji, przy czym 40 % jest dyskryminowanych również ze względu na przynależność do mniejszości etnicznej lub ze względu na pochodzenie ze środowisk migracyjnych, 15 % ze względu na kolor skóry, 36 % z powodu niepełnosprawności i 28 % ze względu na religię; mając na uwadze, że afrofobia, islamofobia, antycyganizm i antysemityzm są w UE szeroko rozpowszechnionymi formami rasizmu, które są często wspierane przez dyskurs populistyczny i prawicowy;

| P. | mając na uwadze, że lesbofobię należy rozumieć jako przemoc na styku homofobii i mizoginii oraz że stanowi ona rodzaj przemocy posiadający własne korzenie, wzorce, odmiany i konsekwencje wynikające z tego intersekcjonalnego doświadczenia; mając na uwadze, że jedna na sześć (16 %) lesbijek lub kobiet biseksualnych zgłasza przypadki dyskryminacji przy dostępie do opieki zdrowotnej lub usług społecznych; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że lesbofobię należy rozumieć jako przemoc na styku homofobii i mizoginii oraz że stanowi ona rodzaj przemocy posiadający własne korzenie, wzorce, odmiany i konsekwencje wynikające z tego intersekcjonalnego doświadczenia; mając na uwadze, że jedna na sześć (16 %) lesbijek lub kobiet biseksualnych zgłasza przypadki dyskryminacji przy dostępie do opieki zdrowotnej lub usług społecznych;

| Q. | mając na uwadze, że wysokiej stopy bezrobocia wśród kobiet romskich nie można tłumaczyć tylko jednym czynnikiem, jak np. dyskryminacja ze względu na pochodzenie etniczne, płeć lub pochodzenie społeczno-ekonomiczne, ponieważ przyczyny te wzajemnie się wzmacniają; mając na uwadze, że zatrudnionych jest tylko 16 % romskich kobiet, podczas gdy dla romskich mężczyzn wskaźnik ten wynosi 34 %; mając na uwadze, że nie mają one również odpowiedniego dostępu do edukacji, a ponad jedna czwarta (28 %) romskich kobiet wykonuje nieodpłatną pracę w gospodarstwie domowym, w tym opiekując się dziećmi i krewnymi, natomiast w przypadku mężczyzn ten wskaźnik wynosi 6 %, co pogłębia problemy z przerwaniem cyklu ubóstwa; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że wysokiej stopy bezrobocia wśród kobiet romskich nie można tłumaczyć tylko jednym czynnikiem, jak np. dyskryminacja ze względu na pochodzenie etniczne, płeć lub pochodzenie społeczno-ekonomiczne, ponieważ przyczyny te wzajemnie się wzmacniają; mając na uwadze, że zatrudnionych jest tylko 16 % romskich kobiet, podczas gdy dla romskich mężczyzn wskaźnik ten wynosi 34 %; mając na uwadze, że nie mają one również odpowiedniego dostępu do edukacji, a ponad jedna czwarta (28 %) romskich kobiet wykonuje nieodpłatną pracę w gospodarstwie domowym, w tym opiekując się dziećmi i krewnymi, natomiast w przypadku mężczyzn ten wskaźnik wynosi 6 %, co pogłębia problemy z przerwaniem cyklu ubóstwa;

| R. | mając na uwadze, że dyskryminacja ze względu na pochodzenie rasowe lub etniczne utrzymuje się na stale wysokim poziomie, zarówno z upływem czasu jak i wśród poszczególnych grup ludności w poszczególnych państwach członkowskich; mając na uwadze, że, jak pokazują dane z badania FRA, osoby należące do mniejszości rasowych lub etnicznych bądź pochodzące ze środowisk migracyjnych (w tym Romowie, muzułmanie, Żydzi i osoby pochodzenia afrykańskiego) regularnie doświadczają wysokiego poziomu dyskryminacji w różnych dziedzinach życia ze względu na swoje pochodzenie etniczne lub rasowe, a także religię lub przekonania; mając na uwadze, że islamofobia i antysemityzm to utrzymujące się formy nienawiści i dyskryminacji; mając na uwadze, że 71 % Żydów co najmniej co pewien czas unika noszenia lub pokazywania przedmiotów świadczących o tym, że są oni Żydami; mając na uwadze, że ponad jedna trzecia (39 %) wszystkich muzułmanek, które noszą ubrania religijne w miejscach publicznych, doświadczyła niestosownych spojrzeń lub obraźliwych gestów; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że dyskryminacja ze względu na pochodzenie rasowe lub etniczne utrzymuje się na stale wysokim poziomie, zarówno z upływem czasu jak i wśród poszczególnych grup ludności w poszczególnych państwach członkowskich; mając na uwadze, że, jak pokazują dane z badania FRA, osoby należące do mniejszości rasowych lub etnicznych bądź pochodzące ze środowisk migracyjnych (w tym Romowie, muzułmanie, Żydzi i osoby pochodzenia afrykańskiego) regularnie doświadczają wysokiego poziomu dyskryminacji w różnych dziedzinach życia ze względu na swoje pochodzenie etniczne lub rasowe, a także religię lub przekonania; mając na uwadze, że islamofobia i antysemityzm to utrzymujące się formy nienawiści i dyskryminacji; mając na uwadze, że 71 % Żydów co najmniej co pewien czas unika noszenia lub pokazywania przedmiotów świadczących o tym, że są oni Żydami; mając na uwadze, że ponad jedna trzecia (39 %) wszystkich muzułmanek, które noszą ubrania religijne w miejscach publicznych, doświadczyła niestosownych spojrzeń lub obraźliwych gestów;

| S. | mając na uwadze, że wysoki poziom uprzedzeń i wynikające z nich środki polityczne dotyczące eksponowania symboli religijnych i noszenia ubrań religijnych pogłębiają nierówne traktowanie i zwiększają związane z nim bariery, ze szczególnie negatywnym wpływem na muzułmanki, co uwidacznia się w dostępie do rynku pracy i mieszkań, wykluczając je z przestrzeni publicznej oraz z wszelkich form znaczącego uczestnictwa w procesach społecznych i decyzyjnych, wskutek czego pozostają one w niepewnej sytuacji społeczno-gospodarczej; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że wysoki poziom uprzedzeń i wynikające z nich środki polityczne dotyczące eksponowania symboli religijnych i noszenia ubrań religijnych pogłębiają nierówne traktowanie i zwiększają związane z nim bariery, ze szczególnie negatywnym wpływem na muzułmanki, co uwidacznia się w dostępie do rynku pracy i mieszkań, wykluczając je z przestrzeni publicznej oraz z wszelkich form znaczącego uczestnictwa w procesach społecznych i decyzyjnych, wskutek czego pozostają one w niepewnej sytuacji społeczno-gospodarczej;

| T. | mając na uwadze, że pandemia COVID-19 zaostrzyła dotychczasowe strukturalne różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn, w szczególności w przypadku dziewcząt i kobiet z grup zmarginalizowanych, oraz mając na uwadze, że liczba doniesień dotyczących przemocy domowej ze względu na środki izolacji wzrosła radykalnie; mając na uwadze, że pandemia wywarła nieproporcjonalnie duży wpływ na stabilność zatrudnienia wszystkich kobiet, lecz w szczególności kobiet czarnoskórych, kobiet koloru skóry innego niż biały oraz kobiet należących do mniejszości etnicznych, oraz mając na uwadze, że poprawa sytuacji pod względem ekonomicznym i w zakresie zatrudnienia jest w przypadku kobiet czarnoskórych powolniejsza niż w przypadku białych kobiet; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że pandemia COVID-19 zaostrzyła dotychczasowe strukturalne różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn, w szczególności w przypadku dziewcząt i kobiet z grup zmarginalizowanych, oraz mając na uwadze, że liczba doniesień dotyczących przemocy domowej ze względu na środki izolacji wzrosła radykalnie; mając na uwadze, że pandemia wywarła nieproporcjonalnie duży wpływ na stabilność zatrudnienia wszystkich kobiet, lecz w szczególności kobiet czarnoskórych, kobiet koloru skóry innego niż biały oraz kobiet należących do mniejszości etnicznych, oraz mając na uwadze, że poprawa sytuacji pod względem ekonomicznym i w zakresie zatrudnienia jest w przypadku kobiet czarnoskórych powolniejsza niż w przypadku białych kobiet;

| U. | mając na uwadze, że kobiety padające ofiarą uprzedzeń rasowych, kobiety ze środowisk w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej, kobiety z niepełnosprawnościami, migrantki i osoby LGBTIQ+ napotykają dodatkowe bariery i przemoc w dostępie do opieki zdrowotnej i informacji dotyczących zdrowia, w tym w obszarze zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tym zakresie, co wynika z dyskryminujących przepisów i strategii politycznych, stygmatyzacji i stereotypów; mając na uwadze, że kobiety te są bardziej narażone na przemoc ginekologiczną i położniczą w czasie ciąży i porodu, a także mając na uwadze, że brak kompleksowej edukacji i niedostępność metod antykoncepcji dotykają je w nieproporcjonalny sposób; mając na uwadze, że pod tym względem korzystne może być szkolenie pracowników służby zdrowia, a także zapewnienie podstawowego prawa dostępu do usług opieki zdrowotnej, które powinno obejmować dostęp do wysokiej jakości i ukierunkowanych placówek opieki nad zdrowiem psychicznym; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że kobiety padające ofiarą uprzedzeń rasowych, kobiety ze środowisk w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej, kobiety z niepełnosprawnościami, migrantki i osoby LGBTIQ+ napotykają dodatkowe bariery i przemoc w dostępie do opieki zdrowotnej i informacji dotyczących zdrowia, w tym w obszarze zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tym zakresie, co wynika z dyskryminujących przepisów i strategii politycznych, stygmatyzacji i stereotypów; mając na uwadze, że kobiety te są bardziej narażone na przemoc ginekologiczną i położniczą w czasie ciąży i porodu, a także mając na uwadze, że brak kompleksowej edukacji i niedostępność metod antykoncepcji dotykają je w nieproporcjonalny sposób; mając na uwadze, że pod tym względem korzystne może być szkolenie pracowników służby zdrowia, a także zapewnienie podstawowego prawa dostępu do usług opieki zdrowotnej, które powinno obejmować dostęp do wysokiej jakości i ukierunkowanych placówek opieki nad zdrowiem psychicznym;

| V. | mając na uwadze, że kobiety padające ofiarą uprzedzeń rasowych są bardziej narażone na zlekceważenie objawów przez dostawców usług medycznych, ponieważ w kształceniu medycznym w wielu państwach członkowskich nie uwzględnia się chorób i objawów występujących u kobiet pochodzenia afrykańskiego, bliskowschodniego, latynoskiego i azjatyckiego; mając na uwadze, że w niektórych krajach europejskich kobiety czarnoskóre są narażone na śmierć w trakcie porodu cztery razy bardziej niż kobiety białe, a kobiety pochodzenia azjatyckiego dwa razy bardziej, natomiast kobiety pochodzenia afrykańskiego są bardziej narażone na śmierć w wyniku chorób zagrażających życiu, nawet mimo tego, że takie choroby występują wśród nich rzadziej; mając na uwadze, że poprawa dostępu do opieki zdrowotnej, a także zapobieganie, eliminowanie i karanie wszelkich form dyskryminacji, które ograniczają dostęp do opieki zdrowotnej dla wszystkich kobiet, ma zasadnicze znaczenie dla wzmocnienia zdolności kobiet do korzystania z przysługujących im praw podstawowych; |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że kobiety padające ofiarą uprzedzeń rasowych są bardziej narażone na zlekceważenie objawów przez dostawców usług medycznych, ponieważ w kształceniu medycznym w wielu państwach członkowskich nie uwzględnia się chorób i objawów występujących u kobiet pochodzenia afrykańskiego, bliskowschodniego, latynoskiego i azjatyckiego; mając na uwadze, że w niektórych krajach europejskich kobiety czarnoskóre są narażone na śmierć w trakcie porodu cztery razy bardziej niż kobiety białe, a kobiety pochodzenia azjatyckiego dwa razy bardziej, natomiast kobiety pochodzenia afrykańskiego są bardziej narażone na śmierć w wyniku chorób zagrażających życiu, nawet mimo tego, że takie choroby występują wśród nich rzadziej; mając na uwadze, że poprawa dostępu do opieki zdrowotnej, a także zapobieganie, eliminowanie i karanie wszelkich form dyskryminacji, które ograniczają dostęp do opieki zdrowotnej dla wszystkich kobiet, ma zasadnicze znaczenie dla wzmocnienia zdolności kobiet do korzystania z przysługujących im praw podstawowych;

| W. | mając na uwadze, że kobiety romskie nadal doświadczają rasizmu i dyskryminacji w dostępie do opieki zdrowotnej i usług wsparcia w przypadku przemocy; mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich romskie kobiety nadal doświadczają segregacji etnicznej w placówkach opieki zdrowotnej w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, zmagają się z nasilonymi formami przemocy werbalnej, fizycznej i psychicznej oraz nękania, w tym podczas porodu, i są często ofiarami handlu ludźmi lub wykorzystywania seksualnego; mając na uwadze, że w całej historii kobiet romskich i kobiet z niepełnosprawnościami w UE dochodziło do systemowych praktyk wymuszonej i przymusowej sterylizacji, a wielu z tych kobiet odmówiono skutecznych środków zaradczych; |
| --- | --- |

W.

mając na uwadze, że kobiety romskie nadal doświadczają rasizmu i dyskryminacji w dostępie do opieki zdrowotnej i usług wsparcia w przypadku przemocy; mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich romskie kobiety nadal doświadczają segregacji etnicznej w placówkach opieki zdrowotnej w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, zmagają się z nasilonymi formami przemocy werbalnej, fizycznej i psychicznej oraz nękania, w tym podczas porodu, i są często ofiarami handlu ludźmi lub wykorzystywania seksualnego; mając na uwadze, że w całej historii kobiet romskich i kobiet z niepełnosprawnościami w UE dochodziło do systemowych praktyk wymuszonej i przymusowej sterylizacji, a wielu z tych kobiet odmówiono skutecznych środków zaradczych;

| X. | mając na uwadze, że osoby LGBTQI w całej Europie nadal napotykają dyskryminację w dostępie do usług opieki zdrowotnej, przy czym 16 % respondentów w ankiecie zgłosiło, że ma poczucie dyskryminacji ze strony personelu świadczącego usługi opieki zdrowotnej lub usługi społeczne ze względu na ich tożsamość, oraz mając na uwadze, że osoby transpłciowe zgłaszają szczególnie wysokie poziomy zachowań transfobicznych i świadczących o braku szacunku dla nich ze strony personelu służby zdrowia; mając na uwadze fakt, że w kilku państwach członkowskich osoby transpłciowe poddawane są praktykom przymusowej sterylizacji lub medykalizacji, które to praktyki obie naruszają standardy praw człowieka; |
| --- | --- |

X.

mając na uwadze, że osoby LGBTQI w całej Europie nadal napotykają dyskryminację w dostępie do usług opieki zdrowotnej, przy czym 16 % respondentów w ankiecie zgłosiło, że ma poczucie dyskryminacji ze strony personelu świadczącego usługi opieki zdrowotnej lub usługi społeczne ze względu na ich tożsamość, oraz mając na uwadze, że osoby transpłciowe zgłaszają szczególnie wysokie poziomy zachowań transfobicznych i świadczących o braku szacunku dla nich ze strony personelu służby zdrowia; mając na uwadze fakt, że w kilku państwach członkowskich osoby transpłciowe poddawane są praktykom przymusowej sterylizacji lub medykalizacji, które to praktyki obie naruszają standardy praw człowieka;

| Y. | mając na uwadze, że zmiany społeczne i prawne, a także badania w dziedzinie medycyny i biologii, doprowadziły do uznania definicji „płci” bardziej zróżnicowanej niż obejmująca tylko kobiety i mężczyzn; mając na uwadze, że dyskryminacja ze względu na płeć jest interpretowana w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej szerzej, w sposób uwzględniający osoby transpłciowe, które przechodzą tranzycję medyczną; |
| --- | --- |

Y.

mając na uwadze, że zmiany społeczne i prawne, a także badania w dziedzinie medycyny i biologii, doprowadziły do uznania definicji „płci” bardziej zróżnicowanej niż obejmująca tylko kobiety i mężczyzn; mając na uwadze, że dyskryminacja ze względu na płeć jest interpretowana w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej szerzej, w sposób uwzględniający osoby transpłciowe, które przechodzą tranzycję medyczną;

| Z. | mając na uwadze, że intersekcjonalne formy dyskryminacji mogą mieć poważny wpływ na życie ofiar przemocy ze względu na płeć, takiej jak okaleczanie żeńskich narządów płciowych i narządów płciowych osób interseksualnych, na przykład poprzez ograniczenie lub utrudnienie im dostępu do interwencji zapobiegających i interwencji zapewniających wsparcie i ochronę, których potrzebują w wyniku połączenia różnych rodzajów dyskryminacji oraz barier kulturowych i językowych, co skutkuje zwiększonym ryzykiem powikłań lub negatywnym wpływem na zdrowie psychiczne; mając na uwadze, że specjaliści mający kontakt z ofiarami przemocy ze względu na płeć często nie odbyli odpowiedniego przeszkolenia, np. obejmującego podejście intersekcjonalne; mając na uwadze, że przemoc ze względu na płeć jest zarówno konsekwencją, jak i jedną z przyczyn utrzymujących się różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn; |
| --- | --- |

Z.

mając na uwadze, że intersekcjonalne formy dyskryminacji mogą mieć poważny wpływ na życie ofiar przemocy ze względu na płeć, takiej jak okaleczanie żeńskich narządów płciowych i narządów płciowych osób interseksualnych, na przykład poprzez ograniczenie lub utrudnienie im dostępu do interwencji zapobiegających i interwencji zapewniających wsparcie i ochronę, których potrzebują w wyniku połączenia różnych rodzajów dyskryminacji oraz barier kulturowych i językowych, co skutkuje zwiększonym ryzykiem powikłań lub negatywnym wpływem na zdrowie psychiczne; mając na uwadze, że specjaliści mający kontakt z ofiarami przemocy ze względu na płeć często nie odbyli odpowiedniego przeszkolenia, np. obejmującego podejście intersekcjonalne; mając na uwadze, że przemoc ze względu na płeć jest zarówno konsekwencją, jak i jedną z przyczyn utrzymujących się różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn;

| AA. | mając na uwadze, że 1 na 3 osób transpłciowych jest dyskryminowana przy poszukiwaniu pracy, przy czym w przypadku kobiet transpłciowych wskaźnik ten wzrasta do 1 na 2; mając na uwadze, że w UE 26 % transpłciowych kobiet przez pewien okres życia było bezdomnych, natomiast 25 % twierdzi, że jest w stanie wiązać koniec z końcem jedynie z trudem lub z wielkim trudem; mając na uwadze, że transpłciowe kobiety padające ofiarą uprzedzeń rasowych doświadczają w UE wyjątkowej i nadzwyczajnej dyskryminacji strukturalnej i instytucjonalnej, która wpływa na ich dostęp do edukacji, zatrudnienia, służby zdrowia, opieki, zakwaterowania i na ich zdolność do uchronienia się przed ubóstwem i wykluczeniem społecznym; |
| --- | --- |

AA.

mając na uwadze, że 1 na 3 osób transpłciowych jest dyskryminowana przy poszukiwaniu pracy, przy czym w przypadku kobiet transpłciowych wskaźnik ten wzrasta do 1 na 2; mając na uwadze, że w UE 26 % transpłciowych kobiet przez pewien okres życia było bezdomnych, natomiast 25 % twierdzi, że jest w stanie wiązać koniec z końcem jedynie z trudem lub z wielkim trudem; mając na uwadze, że transpłciowe kobiety padające ofiarą uprzedzeń rasowych doświadczają w UE wyjątkowej i nadzwyczajnej dyskryminacji strukturalnej i instytucjonalnej, która wpływa na ich dostęp do edukacji, zatrudnienia, służby zdrowia, opieki, zakwaterowania i na ich zdolność do uchronienia się przed ubóstwem i wykluczeniem społecznym;

| AB. | mając na uwadze, że jakość zakwaterowania często jest gorsza w przypadku grup zmarginalizowanych, co prowadzi do większego narażenia na wpływ szkodliwych czynników środowiskowych i skutkuje chorobami wśród tych osób, a także ich dzieci; mając na uwadze, że bieżący wzrost cen energii będzie mieć większy wpływ na kobiety ze środowisk w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej; |
| --- | --- |

AB.

mając na uwadze, że jakość zakwaterowania często jest gorsza w przypadku grup zmarginalizowanych, co prowadzi do większego narażenia na wpływ szkodliwych czynników środowiskowych i skutkuje chorobami wśród tych osób, a także ich dzieci; mając na uwadze, że bieżący wzrost cen energii będzie mieć większy wpływ na kobiety ze środowisk w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej;

| AC. | mając na uwadze, że kobiety z niepełnosprawnościami są dziesięciokrotnie bardziej narażone na napaści fizyczne lub seksualne niż kobiety bez niepełnosprawności; mając na uwadze, że kobiety transpłciowe i osoby interseksualne doświadczają więcej przemocy fizycznej i napaści na tle seksualnym niż inne kategorie osób LGBTQ+; mając na uwadze, że 27 % muzułmanek pochodzenia afrykańskiego, które wskazały, że noszą ubrania religijne poza domem, informuje, że doświadczyło niestosownych spojrzeń lub obraźliwych gestów, 15 % doświadczyło zniewag słownych lub obraźliwych komentarzy, a 2 % padło ofiarą fizycznego ataku; |
| --- | --- |

AC.

mając na uwadze, że kobiety z niepełnosprawnościami są dziesięciokrotnie bardziej narażone na napaści fizyczne lub seksualne niż kobiety bez niepełnosprawności; mając na uwadze, że kobiety transpłciowe i osoby interseksualne doświadczają więcej przemocy fizycznej i napaści na tle seksualnym niż inne kategorie osób LGBTQ+; mając na uwadze, że 27 % muzułmanek pochodzenia afrykańskiego, które wskazały, że noszą ubrania religijne poza domem, informuje, że doświadczyło niestosownych spojrzeń lub obraźliwych gestów, 15 % doświadczyło zniewag słownych lub obraźliwych komentarzy, a 2 % padło ofiarą fizycznego ataku;

| AD. | mając na uwadze, że zbyt wiele kobiet, a w szczególności migrantek i kobiet należących do mniejszości etnicznych, kobiet czarnoskórych, kobiet koloru skóry innego niż biały i kobiet LGBTIQ+ nadal doświadcza molestowania seksualnego w przestrzeni publicznej i w miejscu pracy ze względu na utrzymujące się stereotypy i jest zagrożonych wyzyskiem ekonomicznym i wykorzystywaniem seksualnym; |
| --- | --- |

AD.

mając na uwadze, że zbyt wiele kobiet, a w szczególności migrantek i kobiet należących do mniejszości etnicznych, kobiet czarnoskórych, kobiet koloru skóry innego niż biały i kobiet LGBTIQ+ nadal doświadcza molestowania seksualnego w przestrzeni publicznej i w miejscu pracy ze względu na utrzymujące się stereotypy i jest zagrożonych wyzyskiem ekonomicznym i wykorzystywaniem seksualnym;

| AE. | mając na uwadze, że w czasie pandemii COVID-19 nawoływanie do nienawiści i przestępstwa z nienawiści wobec osób pochodzenia azjatyckiego, w szczególności wobec członków społeczności chińskich, lub osób uważanych za osoby pochodzenia azjatyckiego, nasiliły się, w tym ataki i napaści na tle rasistowskim, brutalne nękanie, zastraszanie, nadużycia o charakterze rasistowskim i akty przemocy w internecie; |
| --- | --- |

AE.

mając na uwadze, że w czasie pandemii COVID-19 nawoływanie do nienawiści i przestępstwa z nienawiści wobec osób pochodzenia azjatyckiego, w szczególności wobec członków społeczności chińskich, lub osób uważanych za osoby pochodzenia azjatyckiego, nasiliły się, w tym ataki i napaści na tle rasistowskim, brutalne nękanie, zastraszanie, nadużycia o charakterze rasistowskim i akty przemocy w internecie;

| AF. | mając na uwadze, że systemy wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych i organy ścigania powinny uwzględniać w swoich praktykach i decyzjach podejście intersekcjonalne jako koncepcję prawną, by uniknąć pogłębiania się dyskryminacji, ubóstwa i wykluczenia, które mogłyby mieć szkodliwy wpływ zwłaszcza na kobiety w całej ich różnorodności należące do słabszych grup społecznych; |
| --- | --- |

AF.

mając na uwadze, że systemy wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych i organy ścigania powinny uwzględniać w swoich praktykach i decyzjach podejście intersekcjonalne jako koncepcję prawną, by uniknąć pogłębiania się dyskryminacji, ubóstwa i wykluczenia, które mogłyby mieć szkodliwy wpływ zwłaszcza na kobiety w całej ich różnorodności należące do słabszych grup społecznych;

| AG. | mając na uwadze, że niski poziom zgłaszania i niedostateczne rejestrowanie przestępstw z nienawiści, przemocy i nadużyć werbalnych pozostaje wyzwaniem ze względu na brak zaufania do organów publicznych i bariery strukturalne; mając na uwadze, że wiąże się to z ryzykiem, iż rządy nie zauważą tych zjawisk i nie dostrzegając problemu strukturalnego nie podejmą działań; mając na uwadze, że nie zgłoszono 88 % fizycznych ataków na Romów motywowanych nienawiścią, podobnie jak 79 % najpoważniejszych przypadków nękania o charakterze antysemickim i 80 % przypadków przemocy fizycznej lub seksualnej wobec osób LGBTIQ+; mając na uwadze, że taka bezkarność skutkuje nie tylko ryzykiem ponownego użycia przemocy w sposób bardziej drastyczny, lecz także ryzykiem, że ofiary będą czuć się ignorowane i zapomniane przez społeczeństwo; |
| --- | --- |

AG.

mając na uwadze, że niski poziom zgłaszania i niedostateczne rejestrowanie przestępstw z nienawiści, przemocy i nadużyć werbalnych pozostaje wyzwaniem ze względu na brak zaufania do organów publicznych i bariery strukturalne; mając na uwadze, że wiąże się to z ryzykiem, iż rządy nie zauważą tych zjawisk i nie dostrzegając problemu strukturalnego nie podejmą działań; mając na uwadze, że nie zgłoszono 88 % fizycznych ataków na Romów motywowanych nienawiścią, podobnie jak 79 % najpoważniejszych przypadków nękania o charakterze antysemickim i 80 % przypadków przemocy fizycznej lub seksualnej wobec osób LGBTIQ+; mając na uwadze, że taka bezkarność skutkuje nie tylko ryzykiem ponownego użycia przemocy w sposób bardziej drastyczny, lecz także ryzykiem, że ofiary będą czuć się ignorowane i zapomniane przez społeczeństwo;

| AH. | mając na uwadze, że dzieci LGBTIQ+ oraz należące do mniejszości rasowych lub etnicznych są celami dyskryminacji, co utrudnia im dostęp do kluczowych usług, takich jak edukacja; mając na uwadze, że we wszystkich państwach członkowskich UE 80 % osób ze społeczności LGBTIQ+ doświadczyło nękania w szkole ze względu na swoją rzeczywistą lub postrzeganą orientację seksualną, a także mając na uwadze, że dzieci romskie i dzieci z niepełnosprawnościami są często wyłączone z powszechnego kształcenia włączającego; mając na uwadze, że dzieci tęczowych rodzin są często stygmatyzowane, co czyni je celami dyskryminacji i nękania, wpływając na ich wyniki w nauce i perspektywy zatrudnienia, na życie codzienne oraz dobrostan osobisty i rodzinny; |
| --- | --- |

AH.

mając na uwadze, że dzieci LGBTIQ+ oraz należące do mniejszości rasowych lub etnicznych są celami dyskryminacji, co utrudnia im dostęp do kluczowych usług, takich jak edukacja; mając na uwadze, że we wszystkich państwach członkowskich UE 80 % osób ze społeczności LGBTIQ+ doświadczyło nękania w szkole ze względu na swoją rzeczywistą lub postrzeganą orientację seksualną, a także mając na uwadze, że dzieci romskie i dzieci z niepełnosprawnościami są często wyłączone z powszechnego kształcenia włączającego; mając na uwadze, że dzieci tęczowych rodzin są często stygmatyzowane, co czyni je celami dyskryminacji i nękania, wpływając na ich wyniki w nauce i perspektywy zatrudnienia, na życie codzienne oraz dobrostan osobisty i rodzinny;

| AI. | mając na uwadze, że wysokiej jakości, włączająca, kompleksowa i odpowiednia edukacja w zakresie równości, szacunku i tolerancji, zaczynająca się na bardzo wczesnym etapie, jest najlepszym narzędziem walki z rasizmem i dezinformacją na wielu polach oraz budowania społeczeństw integracyjnych (19); |
| --- | --- |

AI.

mając na uwadze, że wysokiej jakości, włączająca, kompleksowa i odpowiednia edukacja w zakresie równości, szacunku i tolerancji, zaczynająca się na bardzo wczesnym etapie, jest najlepszym narzędziem walki z rasizmem i dezinformacją na wielu polach oraz budowania społeczeństw integracyjnych (19);

| AJ. | mając na uwadze, że kobiety, które spotykają się z dyskryminacją krzyżową, są bardziej narażone na przejęcie opieki nad dziećmi przez państwo i odmowę przyznania odpowiedniego wsparcia finansowego na wychowanie dzieci; |
| --- | --- |

AJ.

mając na uwadze, że kobiety, które spotykają się z dyskryminacją krzyżową, są bardziej narażone na przejęcie opieki nad dziećmi przez państwo i odmowę przyznania odpowiedniego wsparcia finansowego na wychowanie dzieci;

| AK. | mając na uwadze, że uprzedzenia społeczne i nierówności strukturalne mogą być uwzględniane w nowych technologiach, w tym sztucznej inteligencji, co jest niepokojące; |
| --- | --- |

AK.

mając na uwadze, że uprzedzenia społeczne i nierówności strukturalne mogą być uwzględniane w nowych technologiach, w tym sztucznej inteligencji, co jest niepokojące;

| AL. | mając na uwadze, że chociaż eliminację dziecięcych małżeństw uznaje się za priorytet w planie działania UE dotyczącym praw człowieka i demokracji na lata 2015–2019, w unijnym planie działania w sprawie równości płci na lata 2016–2020 oraz w unijnym strategicznym zaangażowaniu na rzecz równouprawnienia płci w latach 2016–2019, występują one nadal w niektórych państwach członkowskich; mając na uwadze, że problem ten jest szeroko rozpowszechniony w społecznościach zmarginalizowanych, na co wpływa niski poziom edukacji i wysokie wskaźniki ubóstwa; mając na uwadze, że chociaż w konwencji stambulskiej wzywa się do kryminalizacji aktu polegającego na zmuszeniu dziecka do zawarcia małżeństwa, niektóre państwa członkowskie nadal odmawiają ratyfikowania wspomnianej konwencji i w swoim ustawodawstwie dopuszczają dziecięce małżeństwa; |
| --- | --- |

AL.

mając na uwadze, że chociaż eliminację dziecięcych małżeństw uznaje się za priorytet w planie działania UE dotyczącym praw człowieka i demokracji na lata 2015–2019, w unijnym planie działania w sprawie równości płci na lata 2016–2020 oraz w unijnym strategicznym zaangażowaniu na rzecz równouprawnienia płci w latach 2016–2019, występują one nadal w niektórych państwach członkowskich; mając na uwadze, że problem ten jest szeroko rozpowszechniony w społecznościach zmarginalizowanych, na co wpływa niski poziom edukacji i wysokie wskaźniki ubóstwa; mając na uwadze, że chociaż w konwencji stambulskiej wzywa się do kryminalizacji aktu polegającego na zmuszeniu dziecka do zawarcia małżeństwa, niektóre państwa członkowskie nadal odmawiają ratyfikowania wspomnianej konwencji i w swoim ustawodawstwie dopuszczają dziecięce małżeństwa;

| AM. | mając na uwadze, że kobiece organizacje pozarządowe i ich sieci wnoszą istotny wkład w ochronę praw kobiet i w zwalczanie dyskryminacji kobiet; |
| --- | --- |

AM.

mając na uwadze, że kobiece organizacje pozarządowe i ich sieci wnoszą istotny wkład w ochronę praw kobiet i w zwalczanie dyskryminacji kobiet;

Kształtowanie polityki w zakresie dyskryminacji intersekcjonalnej

| 1. | podkreśla, że w procesie kształtowania polityki UE należy zająć się przekrojowymi formami dyskryminacji i wyeliminować je, w tym za pomocą unijnych przepisów i strategii politycznych dotyczących przeciwdziałania dyskryminacji i wspierania równouprawnienia płci; wzywa do wzmocnienia, rozwinięcia i, w razie potrzeby, dostosowania strategii politycznych i działań w ramach Unii równości oraz do promowania ram UE w dziedzinie dyskryminacji krzyżowej, wraz z przekrojowymi celami i działaniami; dostrzega potrzebę włączenia równości i równouprawnienia płci do głównego nurtu polityki UE oraz tworzenia włączających rozwiązań, które będą chronić osoby najbardziej zmarginalizowane w naszych społecznościach i osoby doświadczające dyskryminacji intersekcjonalnej; |
| --- | --- |

1.

| 2. | wzywa do utworzenia mechanizmu uwzględniania kwestii związanych ze współpracą i koordynacją unijnych i krajowych strategii politycznych na rzecz równości, tak aby wszystkie formy dyskryminacji, w szczególności dyskryminacja intersekcjonalna, były uwzględniane w przeglądzie i przyjmowaniu strategii politycznych, w tym poprzez systematyczne oceny wpływu na płeć i równouprawnienie; zachęca państwa członkowskie do przyjęcia lub wzmocnienia prawa karnego i cywilnego zakazującego zarówno dyskryminacji intersekcjonalnej, jak i dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie, oraz wzywa do opracowania wytycznych UE, w tym do wymiany dobrych praktyk w zakresie przyjmowania przekrojowego podejścia do kształtowania polityki; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wzywa nadchodzące prezydencje UE i blokujące obecnie tę inicjatywę państwa członkowskie do uznania równego traktowania i walki z dyskryminacją we wszystkich jej formach za kluczowy priorytet, aby przełamać impas i niezwłocznie przyjąć dyrektywę antydyskryminacyjną w celu osiągnięcia zharmonizowanej ochrony wszystkich osób w UE w dziedzinie ochrony socjalnej, w tym zabezpieczenia społecznego i opieki zdrowotnej, świadczeń społecznych, edukacji oraz dostępu do towarów i usług, w tym mieszkań; wzywa do przyjęcia środków gwarantujących, że dyrektywa ta będzie w stanie rozwiązać problem dyskryminacji intersekcjonalnej – gdyż obowiązujące ramy prawne tego zapewniają – oraz gwarantować włączenie i ochronę wszystkich kobiet padających ofiarą uprzedzeń rasowych; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zapewniły egzekwowanie obowiązującego unijnego prawodawstwa i strategii politycznych dotyczących równości płci i przeciwdziałania dyskryminacji, oraz apeluje, by wszczynano postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, jeśli państwa członkowskie nie transponują prawodawstwa lub nie wdrażają go w pełni; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia – w oparciu o dobrowolny udział, poufność, anonimowość, samookreślenie i świadomą zgodę – działań na rzecz gromadzenia wiarygodnych i porównywalnych danych dotyczących równości, w tym danych segregowanych według płci, pochodzenia rasowego i etnicznego (zgodnie z definicją zawartą w unijnej dyrektywie w sprawie równości rasowej), orientacji seksualnej i tożsamości płciowej, przy jednoczesnym poszanowaniu kluczowych zasad i standardów UE w zakresie ochrony danych i praw podstawowych, w celu zidentyfikowania podstawowych przyczyn rasizmu i dyskryminacji, pomiaru ich skali oraz zwalczania ich zgodnie z odpowiednimi krajowymi ramami prawnymi, a także działania na rzecz wykorzystania takich danych do kształtowania polityki; zauważa, że dane dotyczące równości to zasadnicze narzędzie umożliwiające zrozumienie, odkrycie i zwalczanie wszystkich typów i wymiarów dyskryminacji, zwłaszcza intersekcjonalnych, strukturalnych i instytucjonalnych; wzywa UE, aby zachęcała do gromadzenia takich danych i zapewniła wsparcie techniczne na rzecz wdrażania istniejących wytycznych Komisji w tej dziedzinie oraz aby wspierała udział zainteresowanych społeczeństw w tym procesie; |
| --- | --- |

5.

| 6. | odnotowuje trwający przegląd europejskich statystyk dotyczących statystyki ludnościowej; wzywa Komisję do zapewnienia, aby ten przegląd obejmował możliwie najwięcej wyraźnych przyczyn dyskryminacji w celu zagwarantowania, że gromadzone będą wiarygodne dane dotyczące równości; |
| --- | --- |

6.

| 7. | z zadowoleniem przyjmuje mianowanie komisarza ds. równości i koordynatorów UE ds. walki z rasizmem, a także ds. zwalczania antysemityzmu i wspierania życia żydowskiego oraz powołanie koordynatora ds. zwalczania islamofobii; wzywa do natychmiastowego mianowania koordynatora ds. zwalczania islamofobii, którego stanowisko pozostaje nieobsadzone od roku; podkreśla, że aby nadać charakter instytucjonalny podejściu uwzględniającemu intersekcjonalność, Komisja powinna wyznaczyć koordynatorów przypisanych do wszystkich poszczególnych strategii na rzecz równości, zawsze wdrażających podejście uwzględniające aspekt płci prowadzące do strategii politycznych dla wszystkich kobiet w całej ich różnorodności; uważa, że zbiorowe działania takich koordynatorów pomogą zinstytucjonalizować intersekcjonalność, wniosą wkład w ważną pracę komisarza do spraw równości oraz wzmocnią wdrażanie każdej strategii; |
| --- | --- |

7.

| 8. | wzywa do wzmocnienia roli i zakresu współpracy grupy zadaniowej Komisji ds. równości oraz do zacieśnienia jej współpracy z innymi organami w celu dopilnowania, by wszystkie środki polityczne uwzględniały perspektywę intersekcjonalną opartą na ocenach skutków polityki i prawodawstwa; zauważa, że mandat tej grupy roboczej musi być zinstytucjonalizowany i bardziej przejrzysty oraz że musi ona ściśle współpracować z grupami zajmującymi się dyskryminacją intersekcjonalną; zwraca się do Komisji o dalszą refleksję nad najlepszym sposobem wykorzystania strategicznego potencjału tej inicjatywy; zauważa, że należy wzmocnić rolę komisarza do spraw równości, aby w sposób skuteczny uwzględniał aspekt płci i równość oraz sprawował nadzór nad nimi; |
| --- | --- |

8.

| 9. | uważa, że ustanowiona przez Komisję platforma ds. niepełnosprawności to inicjatywa przewodnia o potencjale strategicznym; zachęca Komisję do tworzenia podobnych struktur w celu zapewnienia pełnego wdrożenia wszystkich strategii w ramach Unii równości; |
| --- | --- |

9.

| 10. | z zadowoleniem przyjmuje różne najnowsze odpowiednie strategie Komisji, w szczególności strategię UE na rzecz równości osób LGBTIQ+ na lata 2020–2025 (20) i strategię UE na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025 (21), które uwzględniają podejście intersekcjonalne; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by włączyły perspektywę intersekcjonalną w główny nurt i dopilnowały, aby istniejące strategie polityczne i przepisy nie miały żadnych pośrednich i niezamierzonych negatywnych skutków, takich jak ponowna marginalizacja niektórych grup, w szczególności kobiet padających ofiarą uprzedzeń rasowych; w związku z tym głęboko ubolewa nad brakiem wymiaru intersekcjonalnego w nowym pakcie UE o migracji i azylu (22); |
| --- | --- |

10.

| 11. | z zadowoleniem odnotowuje, że intersekcjonalność jest coraz częściej wspominana w dokumentach UE, w tym we wniosku dotyczącym dyrektywy w sprawie przejrzystości wynagrodzeń, lecz ubolewa nad brakiem jasno zdefiniowanych celów, wskaźników i działań służących wdrażaniu tego podejścia; |
| --- | --- |

11.

| 12. | zwraca uwagę, że w ostatnich latach orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w pewnym stopniu odzwierciedlało podejście intersekcjonalne, bazujące na obszernej interpretacji niektórych przyczyn na mocy unijnych przepisów antydyskryminacyjnych w oparciu o model Konwencji w sprawie likwidacji dyskryminacji kobiet (CEDAW) i Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych (CRPD), w których uznano, że odpowiednio kobiety oraz osoby z niepełnosprawnościami znajdują się na styku niekorzystnych sytuacji; w pełni popiera dalszy rozwój i ułatwianie takiego podejścia tam, gdzie to możliwe, również w świetle elastyczności wynikających z art. 21 karty; |
| --- | --- |

12.

| 13. | przypomina, że zasada równego traktowania mężczyzn i kobiet nie może ograniczać się do zakazu dyskryminacji ze względu na płeć danej osoby oraz że dotyczy to również dyskryminacji wynikającej z tożsamości płciowej danej osoby; przypomina, że Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zinterpretował dyskryminację ze względu na płeć w świetle zasady równego traktowania jako obejmującą osoby transpłciowe, które przeszły tranzycję medyczną, lecz odnotowuje, że nie wydano takich orzeczeń w odniesieniu do osób niebinarnych lub interseksualnych, co podważa użyteczność i przydatność unijnego ustawodawstwa antydyskryminacyjnego dla dużej populacji osób transseksualnych w Europie, które nie mogą uzyskać dostępu lub nie uzyskają dostępu do afirmatywnej pod względem płci opieki zdrowotnej lub dla osób interseksualnych; przypomina, że osoby takie pozostaną bez środków zaradczych w przypadku napotkania dyskryminacji w porównaniu z osobami, które dokonały fizycznych zmian w swoich ciałach; przypomina, że walka z dyskryminacją w UE powinna wykraczać poza binarność płciową i że należy w związku z nią dostrzegać dyskryminację ze względu na płeć; wzywa Komisję, aby przedstawiła wniosek ustawodawczy unikający ryzyka niepewności prawa w tym zakresie; |
| --- | --- |

13.

| 14. | podkreśla potrzebę kompleksowej dyrektywy w sprawie przemocy ze względu na płeć, opartej na podejściu intersekcjonalnym, obejmującej wszystkie kobiety i dziewczęta w całej ich różnorodności oraz osoby LGBTIQ+ w oparciu o tożsamość płciową, ekspresję płciową lub cechy płciowe; podkreśla, że we wniosku dotyczącym dyrektywy w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej wspomniano o podejściu intersekcjonalnym, ale ubolewa, że nie zostało ono odpowiednio uwzględnione; |
| --- | --- |

14.

| 15. | kładzie nacisk na potrzebę dostrzeżenia, że kobiety padające ofiarą uprzedzeń rasowych są bardziej narażone na ryzyko stania się ofiarami przemocy oraz że krzyżowe formy dyskryminacji pogłębiają skutki przemocy ze względu na płeć, w tym w wyniku utrwalonych uprzedzeń i stereotypów w polityce egzekwowania prawa i w organach ścigania oraz wtórnej wiktymizacji osób zmarginalizowanych; wzywa państwa członkowskie do dopilnowania, aby w przypadkach przemocy ze względu na płeć prowadzono odpowiednie dochodzenia, aby sprawców ścigano i karano oraz aby służby udzielające wsparcia ofiarom działały w sposób wystarczająco kompleksowy, aby zwalczać, z perspektywy ukierunkowanej na ofiarę, wszelkie form przemocy, w szczególności przemocy wynikającej z dyskryminacji krzyżowej; |
| --- | --- |

15.

| 16. | apeluje do instytucji, organów i agencji UE o silniejsze reagowanie na zjawisko molestowania kobiet; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zwalczały molestowanie w internecie, które w sposób nieproporcjonalny obiera za cel dziewczęta i kobiety, zwłaszcza te biorące udział w życiu publicznym i politycznym; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wzywa Komisję do uwzględnienia intersekcjonalności w przyszłej dyrektywie, aby wzmocnić rolę i niezależność organów ds. równości, a także do włączenia aspektu intersekcjonalności do kryteriów oceny i wdrażania dyrektywy w sprawie praw ofiar i dyrektywy w sprawie zwalczania handlu ludźmi przez ocenę wpływu na najbardziej zmarginalizowane grupy, zwłaszcza kobiety padające ofiarą uprzedzeń rasowych, zapewniając konsultacje z różnorodnymi zainteresowanymi stronami i domagając się gromadzenia segregowanych danych dotyczących równości; podkreśla, że są to ważne kroki w kierunku zaprojektowania i wzmocnienia na szczeblu UE silnych i skutecznych zabezpieczeń przed wszystkimi formami dyskryminacji w całej UE; |
| --- | --- |

17.

| 18. | podkreśla, że europejskie motto „Zjednoczeni w różnorodności” nie dotyczy tylko Unii Europejskiej i jej państw członkowskich, lecz także różnorodności występującej wśród ludności każdego z państw członkowskich i że należy je wspólnie promować jako siłę i jako atut; |
| --- | --- |

18.

| 19. | wzywa do ustanowienia specjalnego składu Rady poświęconego konkretnie równości i równouprawnieniu płci; |
| --- | --- |

19.

| 20. | przypomina, że nowe technologie, w tym sztuczna inteligencja mogą pogłębiać i kumulować istniejące nierówności i dyskryminację; przypomina ponadto o potencjalnych zagrożeniach związanych z tymi technologiami dla kobiet, które w całej swojej różnorodności borykają się z dyskryminacją krzyżową, w szczególności kobiet padających ofiarą uprzedzeń rasowych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, aby systemy sztucznej inteligencji kierowały się zasadami przejrzystości, wyjaśnialności, sprawiedliwości i rozliczalności oraz aby wprowadzono środki, takie jak niezależny audyt, dzięki którym te systemy nie będą pogłębiały dyskryminacji, rasizmu, wykluczenia i ubóstwa; |
| --- | --- |

20.

| 21. | podkreśla znaczenie strategii politycznych o podejściu intersekcjonalnym uwzględniających problematykę niepełnosprawności; |
| --- | --- |

21.

Uprawnienia i reprezentacja

| 22. | z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Komisji do osiągnięcia parytetu płci na wszystkich szczeblach, lecz ubolewa nad brakiem celów w zakresie różnorodności oraz brakiem ogólnej różnorodności w instytucjach UE; podkreśla w związku z tym ważną rolę odgrywaną przez służby i instytucje publiczne jako wzór do naśladowania; |
| --- | --- |

22.

| 23. | wzywa do lepszej reprezentacji kobiet w całej ich różnorodności na stanowiskach wysokiego szczebla i stanowiskach decyzyjnych oraz do przyjęcia środków z zakresu działań konstruktywnych, takich jak tymczasowe kwoty, mechanizmy zachęt i mentoring, aby umożliwić kobietom doświadczającym dyskryminacji krzyżowej dostęp do zatrudnienia w instytucjach publicznych, w tym w instytucjach UE w celu zapewnienia sprawiedliwej reprezentacji społeczeństwa w procesie podejmowania decyzji; zauważa, że same parytety nie wystarczą do uporania się z dyskryminacją strukturalną w sposób całościowy; |
| --- | --- |

23.

| 24. | apeluje do państw członkowskich, aby opracowały i przyjęły krajowe plany działania przeciwko rasizmowi i dyskryminacji rasowej i przeciwko dyskryminacji Romów oraz aby wspierały równouprawnienie osób LGBTIQ+ zgodnie z ramami strategicznymi; zauważa, że powinno to odbywać się w ścisłej współpracy z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, w tym z kobietami padającymi ofiarą uprzedzeń rasowych i z osobami niebinarnymi; wzywa Komisję do zapewnienia, aby kompleksową ocenę ram prawnych, zarysowaną w planie działania przeciwko rasizmowi, przeprowadzono z zastosowaniem podejścia intersekcjonalnego oraz w sposób wyraźny uwzględniono w niej wpływ kobiet napotykających krzyżowe formy dyskryminacji, takich jak kobiety padające ofiarą uprzedzeń rasowych; |
| --- | --- |

24.

| 25. | wzywa państwa członkowskie i UE do zapewnienia szkoleń i kampanii w celu zwalczania nieświadomych uprzedzeń i podnoszenia świadomości w swoich instytucjach, w tym w sądownictwie, ośrodkach rozpatrywania wniosków o azyl i instytucjach oświatowych, a także dla funkcjonariuszy policji, pracowników służby zdrowia i innych urzędników służby cywilnej, oraz do zajęcia się wpływem nieświadomych uprzedzeń wynikających z utrwalonych stereotypów na decyzje, działania i interakcje, jak również niedostateczną reprezentacją niektórych grup w tych sektorach, a także podkreśla, że te uprzedzenia stanowią podstawę dyskryminacji i wykluczenia; |
| --- | --- |

25.

| 26. | wzywa Komisję do przeznaczenia środków finansowych w ramach programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” na oddolne organizacje społeczeństwa obywatelskiego kierowane przez kobiety doświadczające dyskryminacji krzyżowej i prowadzone na rzecz takich kobiet oraz do opracowania dotacji przeznaczonych specjalnie na projekty mające na celu zwalczanie dyskryminacji intersekcjonalnej w UE; |
| --- | --- |

26.

| 27. | apeluje do państw członkowskich o opracowanie ukierunkowanych strategii politycznych i maksymalnego wykorzystania finansowania UE z wieloletnich ram finansowych i Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności w celu wspierania kobiet doświadczających dyskryminacji intersekcjonalnej; |
| --- | --- |

27.

| 28. | apeluje do Komisji o zapewnienie, aby budżet UE przydzielany na renowacje w obszarach zakwaterowania i energetyki w szczególności wspierał gospodarstwa o niskich dochodach, często prowadzone przez kobiety pochodzenia afrykańskiego, bliskowschodniego, latynoskiego i azjatyckiego; |
| --- | --- |

28.

| 29. | zauważa, że ważne jest dotarcie do młodych kobiet z diaspor i grup zmarginalizowanych, z których wiele świadczy usługi opiekuńcze i które często napotykają dyskryminację na rynku pracy, a także często posiadają kwalifikacje wyższe od wymaganych na danym stanowisku i są zatrudnione w niepełnym wymiarze czasu pracy; |
| --- | --- |

29.

| 30. | apeluje do Komisji i państw członkowskich o wspieranie samotnych matek pochodzenia afrykańskiego, bliskowschodniego, latynoskiego i azjatyckiego w celu zapewnienia ich pełnego udziału w społeczeństwie; |
| --- | --- |

30.

| 31. | podkreśla znaczenie różnych perspektyw w przemyśle medialnym i audiowizualnym oraz ich rolę jako środowisk opiniotwórczych; w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyjęcia wszelkich niezbędnych środków, aby promować widoczność wkładu kobiet z diaspor, ich obecność na wszystkich szczeblach, zwłaszcza na stanowiskach decyzyjnych, a także by przeciwdziałać dyskryminacji i molestowaniu; podkreśla znaczenie podnoszenia świadomości za pomocą różnych środków, w tym szkolenia dziennikarzy i innych pracowników mediów na temat dyskryminacji i nieświadomych uprzedzeń; |
| --- | --- |

31.

| 32. | podkreśla znaczenie sportu masowego dla włączenia społecznego i zdrowego stylu życia, a tym samym negatywne skutki mniejszego udziału dziewcząt i kobiet z diaspor; w związku z tym wzywa Komisję, państwa członkowskie oraz międzynarodowe, europejskie i krajowe organy zarządzające sportem i zainteresowane strony do wdrożenia środków w celu zwalczania kultur organizacyjnych, które utrudniają kobietom z diaspor przystępowanie do klubów sportowych i uczestnictwo w sporcie masowym i zawodowym, a także zajmowanie stanowisk kierowniczych w sporcie, na przykład poprzez niski poziom widoczności w mediach oraz różnice w wynagrodzeniach, płacach i nagrodach; nalega na nieustające wysiłki na rzecz zwalczania wszelkich form przemocy, nękania i stereotypów; |
| --- | --- |

32.

Zapewnienie równego dostępu i równych praw

| 33. | wzywa państwa członkowskie do zapewnienia spójnego wdrażania decyzji ramowej Rady w sprawie zwalczania rasizmu i ksenofobii13, dyrektywy w sprawie równości rasowej, dyrektywy o prawach ofiar i dyrektywy w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy; wzywa Komisję, aby regularnie monitorowała i oceniała wdrażanie zasad równego traktowania, z uwzględnieniem opinii Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej i Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn oraz aby podejmowała odpowiednie działania, w tym wszczynała postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wobec państw członkowskich, które nie eliminują praktyk segregacji; |
| --- | --- |

33.

| 34. | wzywa do uświadamiania za pomocą różnych środków, w tym ukierunkowanych kampanii i szkoleń mających na celu zwalczanie dyskryminacji, nieświadomych uprzedzeń i segregacji na rynku pracy ze względu na płeć i różnorodność, w celu zwalczania utrzymujących się uprzedzeń, które przejawiają się barierami strukturalnymi napotykanymi między innymi przez kobiety romskie i muzułmańskie, migrantów transpłciowych, osoby ubiegające się o azyl i kobiety z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

34.

| 35. | podkreśla znaczenie zwalczania stereotypów i dyskryminacji od najmłodszych lat i w związku z tym wzywa do analizowania uprzedzeń, stereotypowego przedstawiania zagadnień i braku przedstawiania zagadnień w materiałach dydaktycznych, a także do ich ewentualnego przeglądu oraz edukacji wolnej od uprzedzeń; wzywa państwa członkowskie i zachęca je do zapewnienia edukacji w zakresie praw człowieka oraz do opracowania ukierunkowanych kampanii edukacyjnych dla młodzieży mających na celu zwalczanie dyskryminacji krzyżowej, zwalczanie rasizmu oraz promowanie równości i niedyskryminacji w edukacji od najmłodszych lat na każdym poziomie kształcenia; uznaje rolę szkół i nauczycieli w promowaniu równości, równouprawnienia płci, szacunku, podnoszenia świadomości i niedyskryminacji oraz znaczenie większej wrażliwości międzykulturowej pracowników szkół i bardziej włączających systemów edukacyjnych w państwach członkowskich; |
| --- | --- |

35.

| 36. | wzywa do zapewnienia marginalizowanym dziewczętom i młodym kobietom w całej ich różnorodności dostępu do wysokiej jakości kształcenia, szkolenia, rozwoju umiejętności i godnej pracy, a także wzywa Komisję do wspierania państw członkowskich za pośrednictwem ukierunkowanych projektów Erasmus+, w tym w dziedzinach STEAM, oraz przez zapewnienie równego wyeksponowania tej kwestii w podręcznikach i innych materiałach dydaktycznych, które mogłyby również służyć jako narzędzie wzmacniania pozycji tych dziewcząt i kobiet oraz ułatwiania im wejścia na rynek pracy; podkreśla, że edukacja dzieci ma złożony wpływ na zawodowe i osobiste aspiracje kobiet, i przypomina, że zgodnie z prawem UE wszystkie dzieci muszą mieć skuteczny dostęp do bezpłatnej edukacji; wzywa państwa członkowskie, aby wdrażając zalecenie w sprawie europejskiej gwarancji dla dzieci, przyjęły podejście intersekcjonalne uwzględniające szczególne potrzeby dzieci z grup marginalizowanych; |
| --- | --- |

36.

| 37. | wzywa państwa członkowskie i Komisję do stworzenia bardziej włączających programów edukacyjnych dla osób z niepełnosprawnościami w celu przeciwdziałania problemom w dostępie do edukacji, a następnie do zatrudnienia, gdyż utrzymujący się wysoki odsetek młodzieży z niepełnosprawnościami przedwcześnie kończącej naukę może świadczyć o trudnościach z dostępem do odpowiednich programów edukacyjnych; |
| --- | --- |

37.

| 38. | podkreśla ogromny potencjał i znaczenie wielojęzyczności w naszych społeczeństwach oraz podkreśla, że wszystkie języki muszą być jednakowo cenione oraz że teoretyczna hierarchia języków opiera się na uprzedzeniach i stereotypach; |
| --- | --- |

38.

| 39. | apeluje o zwrócenie szczególnej uwagi, zwłaszcza w sektorze opiekuńczym, na strategie polityczne, które mogą skutecznie zapobiegać wyzyskowi pracowników, przemocy ze względu na płeć i innym formom złego traktowania oraz ułatwiać korzystanie z praw pracowniczych i praw potencjalnych ofiar wyzysku, z których zdecydowaną większość stanowią kobiety, w tym kobiety z grup najbardziej marginalizowanych oraz pochodzące z odmiennych środowisk, których reprezentacja w sektorze opiekuńczym jest nieproporcjonalnie wysoka; |
| --- | --- |

39.

| 40. | wzywa państwa członkowskie do wspierania opracowywania nowych środków, w tym legalnych ścieżek rozwoju w obrębie sektorów w zależności od sytuacji krajowej, w tym również dla pracowników o średnich i niskich kwalifikacjach, które będą promowały autonomię, godną pracę, prawa podstawowe pracowników i włączenie społeczne wśród kobiet, w tym kobiet z grup najbardziej zmarginalizowanych lub kobiet z diaspor; wzywa do przeprowadzenia przekrojowej oceny w ramach obecnego przeglądu polityki azylowej i migracyjnej UE oraz do opracowania strategii politycznych na rzecz przyznawania poszczególnym osobom statusu imigracyjnego niezależnie od ich małżonka, partnera lub pracodawcy w celu usunięcia powiązań ograniczających dostępne dla nich opcje, możliwości i ich bezpieczeństwo; |
| --- | --- |

40.

| 41. | podkreśla, że migrantki padają często ofiarą handlu ludźmi i innych form przemocy, takich jak przemoc ze względu na płeć, przymusowe małżeństwa i okaleczanie narządów płciowych, które wciąż zbyt często pozostają niewykryte w procedurach azylowych; podkreśla znaczenie uwzględniania doświadczeń kobiet będących ofiarami dyskryminacji intersekcjonalnej przy opracowywaniu, wdrażaniu i ocenie polityki w dziedzinie azylu, migracji i integracji; |
| --- | --- |

41.

| 42. | zauważa, że kobiety, ze względu na swoją sytuację lub status, są w stopniu nieproporcjonalnym penalizowane i odmawia się im równego dostępu do wymiaru sprawiedliwości ze względu na stereotypy związane z płcią, dyskryminujące przepisy, dyskryminację krzyżową lub łączoną dyskryminację oraz wymogi i praktyki proceduralne i dowodowe; wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, aby wymiar sprawiedliwości był dla wszystkich kobiet dostępny fizycznie, w sferze gospodarczej, społecznej i kulturowej; |
| --- | --- |

42.

| 43. | wzywa państwa członkowskie, by stosowały kompleksowe i intersekcjonalne podejście na wszystkich etapach systemu wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych oraz by zapewniły dostęp do wymiaru sprawiedliwości różnym grupom kobiet doświadczających dyskryminacji krzyżowej, w tym dostęp do wysokiej jakości pomocy prawnej w zrozumiałym dla nich języku; |
| --- | --- |

43.

| 44. | wzywa do przyjęcia całościowego, opartego na prawach, multidyscyplinarnego i skoncentrowanego na człowieku podejścia do świadczenia ochrony i wsparcia (w tym w przypadkach przemocy ze względu na płeć i handlu ludźmi) w celu uwzględnienia czynników instytucjonalnych, które stawiają kobiety w sytuacji zależności i nadużyć, oraz wzywa do stworzenia rzeczywistych możliwości uzyskania zezwoleń na pobyt i pracę na godnych i stabilnych warunkach oraz do zapewnienia niedyskryminacyjnego dostępu do usług, wsparcia i środków zaradczych; |
| --- | --- |

44.

| 45. | zauważa, że kobiety z Afryki, Bliskiego Wschodu, Ameryki Łacińskiej i Azji często napotykają trudności w finansowaniu małych przedsiębiorstw ze względu na brak bogactwa pokoleniowego, oraz podkreśla, że promowanie przedsiębiorczości wśród tych grup może oferować ogromne możliwości w zakresie zwiększenia ich niezależności ekonomicznej i wzmocnienia ich pozycji; |
| --- | --- |

45.

| 46. | wzywa państwa członkowskie do opracowania specjalnych środków na rzecz równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, aby umożliwić najbardziej marginalizowanym kobietom godzenie pracy, edukacji i rozwoju kariery zawodowej z obowiązkami rodzinnymi, oraz zwalczać dyskryminację i uprzedzenia, których nadal doświadczają one na rynku pracy, w edukacji i życiu codziennym; |
| --- | --- |

46.

| 47. | zauważa, że połączony efekt dyskryminacji intersekcjonalnej może utrudniać dostęp do opieki zdrowotnej; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia powszechnej i dostępnej opieki zdrowotnej obejmującej specjalistyczne usługi w zakresie zdrowia psychicznego oraz do pilnego usunięcia barier uniemożliwiających komukolwiek dostęp do opieki zdrowotnej, w tym migrantom znajdującym się w nieuregulowanej sytuacji administracyjnej, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet w całej ich różnorodności; podkreśla, że dostęp do opieki zdrowotnej nigdy nie powinien być utrudniony ze względu na ignorancję, uprzedzenia lub stygmatyzację; podkreśla znaczenie pracowników służby zdrowia w świadczeniu opieki w sposób humanitarny, niedyskryminacyjny i nieosądzający, z poszanowaniem zasady dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody oraz praw pacjenta; zauważa, że istnieje znaczny brak danych na temat kobiet z grup zmarginalizowanych i migrantek korzystających z usług opieki zdrowotnej, zwłaszcza usług opieki psychologicznej; |
| --- | --- |

47.

| 48. | wzywa państwa członkowskie do uznania, że dyskryminacja krzyżowa ma połączony wpływ na dostęp do diagnostyki zdrowotnej, zwłaszcza w odniesieniu do zdrowia reprodukcyjnego i w szczególności w przypadku kobiet czarnoskórych, kobiet o innym niż biały kolorze skóry oraz kobiet należących do mniejszości; przypomina, że zdrowie seksualne i reprodukcyjne i powiązane z nimi prawa są podstawowymi prawami człowieka, do których wszyscy w swojej różnorodności powinni mieć bezpieczny i legalny dostęp; |
| --- | --- |

48.

| 49. | wzywa państwa członkowskie do przyjęcia i wdrożenia strategii, polityk i programów mających na celu promowanie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz powiązanych z nimi praw zmarginalizowanych grup kobiet, a także do usunięcia barier systemowych, finansowych, prawnych, praktycznych i społecznych, z którymi się one borykają, jak również do ochrony i poszanowania zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego oraz praw w tym zakresie we wszystkich państwach członkowskich; wzywa państwa członkowskie do promowania planowania rodziny i kompleksowej, dostosowanej do wieku edukacji seksualnej oraz do pomagania kobietom znajdującym się w trudnej lub niepewnej sytuacji w uzyskaniu dostępu do bezpłatnej antykoncepcji we wszystkich jej różnych formach, a także do dopilnowania, aby nie napotykały one żadnych dyskryminacyjnych praktyk w dostępie do usług zdrowotnych; |
| --- | --- |

49.

| 50. | zachęca państwa członkowskie do zapewnienia dostępnych i przejrzystych procedur prawnego uznawania płci w oparciu o samostanowienie i odpowiednią Międzynarodową Klasyfikację Chorób MKN-11 Międzynarodowej Organizacji Zdrowia oraz do uznawania w prawie osób transpłciowych, niebinarnych i interseksualnych oraz do zniesienia barier, takich jak obowiązkowe interwencje chirurgiczne lub obowiązkowe doradztwo psychologiczne; wzywa państwa członkowskie do zakazania okaleczania narządów płciowych u osób interseksualnych oraz do zapewnienia, aby interseksualnych niemowląt nie poddawano niesłużącym ratowaniu życia interwencjom medycznym lub chirurgicznym w okresie niemowlęcym lub dziecięcym; |
| --- | --- |

50.

| 51. | wzywa państwa członkowskie do wyeliminowania praktyk przymusowej sterylizacji, przymusowej aborcji i przymusowej antykoncepcji, w tym u kobiet z niepełnosprawnościami i kobiet romskich, oraz medykalizacji w przypadku osób transseksualnych, a także do poszanowania ich integralności fizycznej i cielesnej; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia skutecznych i terminowych środków zaradczych dla wszystkich osób, które doświadczyły wymuszonej i przymusowej sterylizacji oraz wymuszonego rozwodu, w tym poprzez ustanowienie skutecznych systemów odszkodowań; |
| --- | --- |

51.

| 52. | przypomina, że zmiana klimatu i jej konsekwencje w nieproporcjonalny sposób dotykają kobiety w całej ich różnorodności, w szczególności kobiety doświadczające krzyżowych form dyskryminacji, kobiety zmarginalizowane i znajdujące się w sytuacjach konfliktowych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zadbania o to, by wszystkie działania w dziedzinie klimatu uwzględniały perspektywę intersekcjonalną, w tym płeć i rasę, oraz by w tym celu wprowadzono ukierunkowane fundusze i środki, a także aby zagwarantowano równy udział kobiet, w całej ich różnorodności, we wszystkich organach decyzyjnych na szczeblu międzynarodowym, europejskim, krajowym i lokalnym; |
| --- | --- |

52.

| 53. | wzywa państwa członkowskie do podjęcia bezzwłocznych, skutecznych i skoordynowanych działań w celu ochrony życia ludzkiego, a także zaspokojenia potrzeb kobiet i dziewcząt oraz społeczności zmarginalizowanych dotkniętych konfliktem w Ukrainie pod względem zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego; |
| --- | --- |

53.

o

o o

| 54. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

54.

---

(1)  Dz.U. L 180 z 19.7.2000, s. 22.

(2)  Dz.U. L 303 z 2.12.2000, s. 16.

(3)  Dz.U. C 456 z 10.11.2021, s. 191.

(4)  Dz.U. C 81 z 18.2.2022, s. 43.

(5)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0073.

(6)  Dz.U. C 385 z 22.9.2021, s. 104.

(7)  Dz.U. C 108 z 26.3.2021, s. 2.

(8)  https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/guidance_note_on_the_collection_and_use_of_equality_data_based_on_racial_or_ethnic_origin_final.pdf

(9)  https://equineteurope.org/wp-content/uploads/2021/07/Collection-and-use-of-complaints-data.pdf

(10)  https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamental-rights/combatting-discrimination/equality-data-collection_en#equality-data

(11)  https://ec.europa.eu/migrant-integration/sites/default/files/2018-07/ENAR_Shadowreport_2013_2017.pdf

(12)  https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/fra-2019-eu-minorities-survey-roma-women_en.pdf

(13)  https://fra.europa.eu/en/publication/2018/being-black-eu

(14)  https://www.intersectionaljustice.org/img/2020.4.14_cij-factsheet-intersectionality-at-a-glance-in-europe_du2r4w.pdf

(15)  https://www.unwomen.org/sites/default/files/2022-01/Intersectionality-resource-guide-and-toolkit-en.pdf

(16)  „A comparative analysis of gender equality law in Europe” [Analiza porównawcza przepisów dotyczących równouprawnienia w Europie w 2020 r.].

(17)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2020/662491/IPOL_STU(2020)662491_EN.pdf

(18)  https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/89-503-x/2015001/article/14695-eng.htm

(19)  https://rm.coe.int/ecri-general-policy-recommendation-no-10-key-topics-combating-racism-a/16808b75f7

(20)  Komunikat Komisji z 12 listopada 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równości osób LGBTIQ na lata 2020–2025” (COM(2020)0698).

(21)  Komunikat Komisji z 5 marca 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (COM(2020)0152).

(22)  Komunikat Komisji z dnia 23 września 2020 r. w sprawie nowego paktu o migracji i azylu (COM(2020)0609).

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/198 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/198

---

P9_TA(2022)0290

Krajowe sprzeciwy wobec globalnego porozumienia podatkowego

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie krajowych sprzeciwów wobec globalnego porozumienia podatkowego (2022/2734(RSP))

(2023/C 47/14)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając Tytuł III oraz art. 113, 115 116 i 326 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Tytuł III oraz art. 113, 115 116 i 326 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

| — | uwzględniając art. 4 i 20 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 4 i 20 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

| — | uwzględniając otwarte ramy grupy Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD)/G20 w sprawie erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków (BEPS) pt. „Dwufilarowe rozwiązanie w celu sprostania wyzwaniom podatkowym wynikającym z cyfryzacji gospodarki”, do których dołączyło i na które zgodziło się na dzień 4 listopada 2021 r. 137 ze 141 członków, |
| --- | --- |

—

uwzględniając otwarte ramy grupy Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD)/G20 w sprawie erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków (BEPS) pt. „Dwufilarowe rozwiązanie w celu sprostania wyzwaniom podatkowym wynikającym z cyfryzacji gospodarki”, do których dołączyło i na które zgodziło się na dzień 4 listopada 2021 r. 137 ze 141 członków,

| — | uwzględniając modelowe zasady wdrażania na szczeblu krajowym filaru II otwartych ram OECD/G20 w zakresie BEPS, |
| --- | --- |

—

uwzględniając modelowe zasady wdrażania na szczeblu krajowym filaru II otwartych ram OECD/G20 w zakresie BEPS,

| — | uwzględniając wniosek Komisji z 22 grudnia 2021 r. dotyczący dyrektywy Rady w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania grup wielonarodowych w Unii (COM(2021)0823), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji z 22 grudnia 2021 r. dotyczący dyrektywy Rady w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania grup wielonarodowych w Unii (COM(2021)0823),

| — | uwzględniając swoje stanowisko z 19 maja 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Rady w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania grup wielonarodowych w Unii (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje stanowisko z 19 maja 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Rady w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania grup wielonarodowych w Unii (1),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 15 stycznia 2019 r. pt. „W kierunku skuteczniejszego i bardziej demokratycznego procesu podejmowania decyzji w dziedzinie polityki podatkowej UE” (COM(2019)0008), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 15 stycznia 2019 r. pt. „W kierunku skuteczniejszego i bardziej demokratycznego procesu podejmowania decyzji w dziedzinie polityki podatkowej UE” (COM(2019)0008),

| — | uwzględniając badanie unijnego obserwatorium podatkowego z 25 października 2021 r. zatytułowane „Revenue effects of the global minimum tax: country-by-country estimates” [Wpływ minimalnego globalnego podatku na dochody: dane szacunkowe według poszczególnych krajów], |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie unijnego obserwatorium podatkowego z 25 października 2021 r. zatytułowane „Revenue effects of the global minimum tax: country-by-country estimates” [Wpływ minimalnego globalnego podatku na dochody: dane szacunkowe według poszczególnych krajów],

| — | uwzględniając konkluzje Rady do Spraw Gospodarczych i Finansowych z 5 kwietnia 2022 r. oraz wyniki posiedzenia z 17 czerwca 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady do Spraw Gospodarczych i Finansowych z 5 kwietnia 2022 r. oraz wyniki posiedzenia z 17 czerwca 2022 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie końcowe Konferencji w sprawie przyszłości Europy oraz swoją rezolucję z 4 maja 2022 r. sprawie działań następczych w związku z konkluzjami Konferencji w sprawie przyszłości Europy (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie końcowe Konferencji w sprawie przyszłości Europy oraz swoją rezolucję z 4 maja 2022 r. sprawie działań następczych w związku z konkluzjami Konferencji w sprawie przyszłości Europy (2),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 29 kwietnia 2021 r. zatytułowaną. „Opodatkowanie gospodarki cyfrowej: negocjacje OECD, rezydencja podatkowa przedsiębiorstw cyfrowych i ewentualny europejski podatek cyfrowy” (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 29 kwietnia 2021 r. zatytułowaną. „Opodatkowanie gospodarki cyfrowej: negocjacje OECD, rezydencja podatkowa przedsiębiorstw cyfrowych i ewentualny europejski podatek cyfrowy” (3),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 10 marca 2022 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie sprawiedliwego i prostszego opodatkowania wspierającego strategię odbudowy gospodarczej (działania następcze PE w związku z lipcowym planem działania Komisji i jej 25 inicjatywami w dziedzinie VAT, opodatkowania przedsiębiorstw i opodatkowania osób fizycznych) (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 10 marca 2022 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie sprawiedliwego i prostszego opodatkowania wspierającego strategię odbudowy gospodarczej (działania następcze PE w związku z lipcowym planem działania Komisji i jej 25 inicjatywami w dziedzinie VAT, opodatkowania przedsiębiorstw i opodatkowania osób fizycznych) (4),

| — | uwzględniając badanie Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) z 25 maja 2021 r. zatytułowane „Taxing Multinationals in Europe” [„Opodatkowanie przedsiębiorstw wielonarodowych w Europie”], |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) z 25 maja 2021 r. zatytułowane „Taxing Multinationals in Europe” [„Opodatkowanie przedsiębiorstw wielonarodowych w Europie”],

| — | uwzględniając najnowsze szacunki MFW zawarte w Monitorze Fiskalnym z kwietnia 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając najnowsze szacunki MFW zawarte w Monitorze Fiskalnym z kwietnia 2022 r.,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 19 maja 2022 r. w sprawie skutków społecznych i gospodarczych dla UE związanych z rosyjską wojną w Ukrainie – zwiększanie zdolności UE do działania (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 19 maja 2022 r. w sprawie skutków społecznych i gospodarczych dla UE związanych z rosyjską wojną w Ukrainie – zwiększanie zdolności UE do działania (5),

| — | uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że 4 listopada 2021 r. 137 ze 141 członków otwartych ram OECD/G20 w zakresie BEPS, w tym wszystkie państwa członkowskie UE, porozumiało się co do reformy międzynarodowego systemu podatkowego polegającej na wprowadzeniu dwufilarowego rozwiązania w celu sprostania wyzwaniom podatkowym wynikającym z cyfryzacji gospodarki, w tym na wprowadzeniu uzgodnionych na szczeblu wielostronnym ograniczeń w zakresie przenoszenia zysków i konkurencji podatkowej przez ustanowienie globalnej minimalnej stawki podatkowej w wysokości 15 %; mając na uwadze, że porozumienie jest wynikiem szerokiego kompromisu i szeregu rund negocjacji prowadzonych przez kilka lat; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że 4 listopada 2021 r. 137 ze 141 członków otwartych ram OECD/G20 w zakresie BEPS, w tym wszystkie państwa członkowskie UE, porozumiało się co do reformy międzynarodowego systemu podatkowego polegającej na wprowadzeniu dwufilarowego rozwiązania w celu sprostania wyzwaniom podatkowym wynikającym z cyfryzacji gospodarki, w tym na wprowadzeniu uzgodnionych na szczeblu wielostronnym ograniczeń w zakresie przenoszenia zysków i konkurencji podatkowej przez ustanowienie globalnej minimalnej stawki podatkowej w wysokości 15 %; mając na uwadze, że porozumienie jest wynikiem szerokiego kompromisu i szeregu rund negocjacji prowadzonych przez kilka lat;

| B. | mając na uwadze, że wprowadzenie globalnej minimalnej stawki podatkowej w ramach tej dwufilarowej reformy oznaczałoby, że kraje uzyskiwałyby rocznie około 150 mld USD dodatkowych dochodów (6); mając na uwadze, że historyczne porozumienie osiągnięte w październiku 2021 r. na posiedzeniu w sprawie otwartych ram OECD/G20 w zakresie BEPS – cieszące się szerokim poparciem państw reprezentujących ponad 90 % światowej gospodarki – jest wielkim sukcesem politycznym, który należy szybko i w szerokim zakresie wprowadzić w życie, aby przekształcić je w sukces społeczny i gospodarczy oraz sprzyjać sprawiedliwemu opodatkowaniu; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że wprowadzenie globalnej minimalnej stawki podatkowej w ramach tej dwufilarowej reformy oznaczałoby, że kraje uzyskiwałyby rocznie około 150 mld USD dodatkowych dochodów (6); mając na uwadze, że historyczne porozumienie osiągnięte w październiku 2021 r. na posiedzeniu w sprawie otwartych ram OECD/G20 w zakresie BEPS – cieszące się szerokim poparciem państw reprezentujących ponad 90 % światowej gospodarki – jest wielkim sukcesem politycznym, który należy szybko i w szerokim zakresie wprowadzić w życie, aby przekształcić je w sukces społeczny i gospodarczy oraz sprzyjać sprawiedliwemu opodatkowaniu;

| C. | mając na uwadze, że według najnowszych szacunków MFW w wyniku wprowadzenia tego minimalnego podatku globalne dochody z podatku dochodowego od osób prawnych zwiększyłyby się o 5,7 % dzięki podatkowi wyrównawczemu, a dzięki uzgodnionym ograniczeniom w zakresie przenoszenia zysków i konkurencji podatkowej wzrosłyby o dodatkowe 8,1 % (7); |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że według najnowszych szacunków MFW w wyniku wprowadzenia tego minimalnego podatku globalne dochody z podatku dochodowego od osób prawnych zwiększyłyby się o 5,7 % dzięki podatkowi wyrównawczemu, a dzięki uzgodnionym ograniczeniom w zakresie przenoszenia zysków i konkurencji podatkowej wzrosłyby o dodatkowe 8,1 % (7);

| D. | mając na uwadze, że gdyby wprowadzono minimalną efektywną stawkę podatku od osób prawnych w wysokości 15 % zgodnie z filarem II globalnego porozumienia, w samej UE dochody z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych mogłyby wzrosnąć o około 64 mld EUR rocznie (8); |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że gdyby wprowadzono minimalną efektywną stawkę podatku od osób prawnych w wysokości 15 % zgodnie z filarem II globalnego porozumienia, w samej UE dochody z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych mogłyby wzrosnąć o około 64 mld EUR rocznie (8);

| E. | mając na uwadze, że sprawy podatkowe w Unii podlegają specjalnej procedurze ustawodawczej i decyzje w tej dziedzinie zapadają w Radzie na zasadzie jednomyślności; mając na uwadze, że podstawą wniosku Komisji dotyczącego dyrektywy Rady z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie wdrożenia drugiego filaru otwartych ram jest art. 115 TFUE; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że sprawy podatkowe w Unii podlegają specjalnej procedurze ustawodawczej i decyzje w tej dziedzinie zapadają w Radzie na zasadzie jednomyślności; mając na uwadze, że podstawą wniosku Komisji dotyczącego dyrektywy Rady z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie wdrożenia drugiego filaru otwartych ram jest art. 115 TFUE;

| F. | mając na uwadze, że wszystkie kraje OECD i G20, w tym wszystkie 27 państw członkowskich UE, poparły w październiku 2021 r. porozumienie w sprawie reformy międzynarodowych przepisów podatkowych; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że wszystkie kraje OECD i G20, w tym wszystkie 27 państw członkowskich UE, poparły w październiku 2021 r. porozumienie w sprawie reformy międzynarodowych przepisów podatkowych;

| G. | mając na uwadze, że pomimo tego zobowiązania Radzie Unii Europejskiej do Spraw Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN) trzykrotnie nie udało się przyjąć dyrektywy UE w sprawie utrzymania i wdrożenia drugiego filaru tego porozumienia międzynarodowego („dyrektywa w sprawie filaru II”) ze względu na brak jednomyślności; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że pomimo tego zobowiązania Radzie Unii Europejskiej do Spraw Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN) trzykrotnie nie udało się przyjąć dyrektywy UE w sprawie utrzymania i wdrożenia drugiego filaru tego porozumienia międzynarodowego („dyrektywa w sprawie filaru II”) ze względu na brak jednomyślności;

| H. | mając na uwadze, że podczas negocjacji w Radzie Polska zgłosiła weto krajowe, aby nie dopuścić do przyjęcia dyrektywy w sprawie filaru II w całej Unii, mimo że każdorazowo popierały ją wszystkie pozostałe państwa członkowskie; mając na uwadze, że Polska później wycofała swój sprzeciw; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że podczas negocjacji w Radzie Polska zgłosiła weto krajowe, aby nie dopuścić do przyjęcia dyrektywy w sprawie filaru II w całej Unii, mimo że każdorazowo popierały ją wszystkie pozostałe państwa członkowskie; mając na uwadze, że Polska później wycofała swój sprzeciw;

| I. | mając na uwadze, że Węgry, mimo że zgodziły się na wdrożenie dyrektywy na poprzednich posiedzeniach Ecofin, zgłosiły weto na posiedzeniu Ecofin w czerwcu 2022 r., po tym jak Polska wycofała swoje weto; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że Węgry, mimo że zgodziły się na wdrożenie dyrektywy na poprzednich posiedzeniach Ecofin, zgłosiły weto na posiedzeniu Ecofin w czerwcu 2022 r., po tym jak Polska wycofała swoje weto;

| J. | mając na uwadze, że dochody publiczne uzyskane dzięki wdrożeniu dyrektywy w sprawie filaru II w UE byłyby szczególnie istotne ze względu na bezprecedensowy wpływ kombinacji rosyjskiej napaści na Ukrainę, zakłócenia globalnych łańcuchów dostaw oraz konieczności odbudowy gospodarczej po pandemii oraz zapewnienia inwestycji niezbędnych do realizacji celów klimatycznych UE; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że dochody publiczne uzyskane dzięki wdrożeniu dyrektywy w sprawie filaru II w UE byłyby szczególnie istotne ze względu na bezprecedensowy wpływ kombinacji rosyjskiej napaści na Ukrainę, zakłócenia globalnych łańcuchów dostaw oraz konieczności odbudowy gospodarczej po pandemii oraz zapewnienia inwestycji niezbędnych do realizacji celów klimatycznych UE;

| K. | mając na uwadze, że w ciągu ostatnich kilku dziesięcioleci podejmowano wiele prób ustanowienia minimalnej stawki podatku dochodowego od osób prawnych w Unii; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że w ciągu ostatnich kilku dziesięcioleci podejmowano wiele prób ustanowienia minimalnej stawki podatku dochodowego od osób prawnych w Unii;

| L. | mając na uwadze, że ostateczny wynik Konferencji w sprawie przyszłości Europy obejmował propozycje dotyczące polityki fiskalnej i podatkowej, przedstawione w sprawozdaniu na ten temat z 9 maja 2022 r.; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że ostateczny wynik Konferencji w sprawie przyszłości Europy obejmował propozycje dotyczące polityki fiskalnej i podatkowej, przedstawione w sprawozdaniu na ten temat z 9 maja 2022 r.;

| M. | mając na uwadze, że zaangażowanie Parlamentu Europejskiego w ramach zwykłej procedury ustawodawczej usprawniłoby proces podejmowania decyzji w kwestiach podatkowych i sprawiłoby, że polityka podatkowa UE przynosiłaby bardziej skuteczne, istotne i ambitne rezultaty; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że zaangażowanie Parlamentu Europejskiego w ramach zwykłej procedury ustawodawczej usprawniłoby proces podejmowania decyzji w kwestiach podatkowych i sprawiłoby, że polityka podatkowa UE przynosiłaby bardziej skuteczne, istotne i ambitne rezultaty;

Uwagi ogólne

| 1. | stwierdza, że obecne międzynarodowe zasady podatkowe są w dużej mierze przestarzałe i nie są odpowiednie, żeby sprostać rosnącej cyfryzacji gospodarki i skutecznie ograniczyć uchylanie się od opodatkowania i unikanie opodatkowania; podkreśla, że należy pilnie zreformować przepisy poprzez przyjęcie globalnego porozumienia podatkowego OECD/G20 w celu dopilnowania, aby międzynarodowe, unijne i krajowe systemy podatkowe były dostosowane do nowych wyzwań gospodarczych, społecznych i technologicznych XXI wieku; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zauważa z wielkim zaniepokojeniem fragmentację krajowych stawek podatku od osób prawnych w UE, która może zakłócać funkcjonowanie jednolitego rynku i szkodzić gospodarce UE; odnotowuje ponadto ciągły spadek średnich stawek podatku dochodowego od osób prawnych w UE w ciągu ostatnich dziesięcioleci; ponownie podkreśla, że trzeba pilnie ustanowić szeroką podstawę opodatkowania i ograniczyć możliwości uchylania się od opodatkowania, oszustw podatkowych i agresywnego planowania podatkowego, w tym poprzez wdrożenie porozumienia OECD/G20 na szczeblu UE; |
| --- | --- |

2.

| 3. | podkreśla, że istniejące przepisy podatkowe i rozbieżności między przepisami podatkowymi w państwach członkowskich i poza nimi, w połączeniu z brakiem współpracy międzynarodowej, między innymi umożliwiają przedsiębiorstwom międzynarodowym prowadzenie agresywnego planowania podatkowego, które znacznie obniża obowiązujące ich efektywne stawki podatkowe; przypomina, że sytuacja ta stawia w bardzo niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej również małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), ponieważ płacą one podatki według znacznie wyższej efektywnej stawki niż przedsiębiorstwa międzynarodowe, co jest nie do przyjęcia; |
| --- | --- |

3.

| 4. | zwraca uwagę na swoje niedawno przyjęte stanowisko dotyczące dyrektywy w sprawie filaru II; wezwał w nim do szybkiego wdrożenia tej dyrektywy do stycznia 2023 r.; |
| --- | --- |

4.

| 5. | podkreśla, że zgłoszone przez Węgry żądania, zwłaszcza dotyczące wyłączeń odnoszących się do ekonomicznej istoty transakcji, zostały już w dużej mierze uwzględnione w porozumieniu międzynarodowym; |
| --- | --- |

5.

| 6. | przypomina zatem wszystkim państwom członkowskim o ich zaangażowaniu na rzecz globalnego porozumienia OECD; podkreśla, że szybkie i kompleksowe wdrożenie porozumienia będzie miało decydujące znaczenie dla globalnego powodzenia tego procesu; podkreśla, jak ważne jest, by UE odgrywała rolę światowego lidera w walce z rajami podatkowymi jako pierwszy region, który wdrożył porozumienie OECD; podkreśla ryzyko związane z niewdrożeniem w UE dyrektywy w sprawie filaru II; podkreśla, że niewdrożenie przez UE dyrektywy w sprawie filaru II mogłoby zagrozić wdrożeniu drugiego filaru przez USA i inne jurysdykcje; |
| --- | --- |

6.

Obecny proces decyzyjny i wpływ sprzeciwów państw członkowskich

| 7. | przypomina państwom członkowskim, że zapisana w traktatach jednomyślność musi być zrównoważona bardzo wysokim poziomem odpowiedzialności i musi być zgodna z zasadą lojalnej współpracy opartą na art. 4 ust. 3 TUE; |
| --- | --- |

7.

| 8. | podkreśla, że głosowanie nad polityką podatkową w Radzie na zasadzie jednomyślności nie sprzyja wprowadzaniu zmian niezbędnych do sprostania obecnym wyzwaniom; ubolewa, że obecna sytuacja często prowadzi do opóźnień i braku postępów w korzystnej dla wszystkich harmonizacji i koordynacji przepisów podatkowych w całej Unii; |
| --- | --- |

8.

| 9. | podkreśla, że krajowe sprzeciwy konsekwentnie utrudniają postępy w wielu ważnych sprawach podatkowych; wyraża głębokie zaniepokojenie, że wnioski dotyczące na przykład wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania osób prawnych (CCCTB), zmiany dyrektywy w sprawie odsetek i należności licencyjnych oraz reformy kodeksu postępowania w zakresie opodatkowania działalności gospodarczej nadal są blokowane w Radzie; |
| --- | --- |

9.

| 10. | potępia fakt, że niektóre państwa członkowskie nadużywają prawa weta w sprawach podatkowych w celu uzyskania ustępstw w innych obszarach polityki; podkreśla, że wspomniane prawo weta grozi utrwaleniem szkodliwych praktyk podatkowych i niesprawiedliwości społecznej, które osłabiają zdolność Unii do skutecznego funkcjonowania, wspierania równych warunków prowadzenia działalności i ochrony najlepszych interesów jej obywateli i MŚP; |
| --- | --- |

10.

Zalecenia dotyczące działań i obszarów reform

| 11. | ponawia apel do Rady o szybkie przyjęcie dyrektywy w sprawie filaru II, aby zadbać o to, by porozumienie weszło w życie do stycznia 2023 r.; |
| --- | --- |

11.

| 12. | wzywa Węgry, by natychmiast zaprzestały blokowania globalnego porozumienia podatkowego w Radzie; ubolewa, że jedno państwo członkowskie może zarówno zablokować wdrożenie takiego historycznego porozumienia, jak i uniemożliwić działanie 26 innych państwom członkowskim; |
| --- | --- |

12.

| 13. | wzywa Komisję i Radę, aby nie angażowały się w negocjacje polityczne z państwami członkowskimi, które nadużywają prawa weta; |
| --- | --- |

13.

| 14. | ponownie wzywa Komisję i Radę, by nalegały na ustalone warunki polityk UE i na przejrzystość podejmowania decyzji, a także by wstrzymały się z zatwierdzeniem węgierskiego krajowego planu odbudowy i zwiększania odporności, dopóki Węgry nie spełnią wszystkich kryteriów określonych w rozporządzeniu, w szczególności nie zastosują się do skierowanych do nich zaleceń w dziedzinie praworządności, niezawisłości sądownictwa, a także zapobiegania nadużyciom finansowym, konfliktom interesów i korupcji oraz ich wykrywania i zwalczania; |
| --- | --- |

14.

| 15. | podkreśla, że w obecnym kontekście należy nadal rozważać wszystkie możliwe scenariusze oraz że należy podjąć szybkie działania, jeżeli Węgry utrzymają swój sprzeciw w nadchodzących miesiącach; wzywa Komisję i Radę do zbadania alternatywnych opcji umożliwiających UE wywiązywanie się z zobowiązań podjętych na szczeblu OECD/G20; |
| --- | --- |

15.

| 16. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zastanowiły się nad potencjalnymi krótkoterminowymi środkami umożliwiającymi UE wypełnienie zobowiązań międzynarodowych, na przykład nad tym, czy właściwe byłoby w ostateczności wdrożenie globalnego porozumienia podatkowego w ramach procedury wzmocnionej współpracy określonej w art. 20 TUE; uważa, że jeśli nie będzie można uzgodnić innych alternatywnych rozwiązań umożliwiających wdrożenie na szczeblu UE dyrektywy w sprawie filaru II, jej jednostronne wdrożenie przez wszystkie państwa członkowskie przyniosłoby zadowalające rezultaty; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wzywa Komisję, aby w stosownych przypadkach skorzystała z procedury dotyczącej niektórych polityk podatkowych określonej w art. 116 TFUE; przypomina w związku z tym manifest Ursuli von der Leyen jako kandydatki na przewodniczącą Komisji, w którym zawarto zobowiązanie do „stosowania zawartych w traktatach klauzul umożliwiających przyjmowanie wniosków w sprawach podatkowych w procedurze współdecyzji, a także podejmowanie decyzji w Radzie większością kwalifikowaną”; |
| --- | --- |

17.

| 18. | przypomina o orędziu o stanie Unii wygłoszonym w 2018 r. przez byłego przewodniczącego Komisji Jeana-Claude’a Junckera, w którym wezwał on do podejmowania decyzji w niektórych kwestiach podatkowych większością kwalifikowaną; |
| --- | --- |

18.

| 19. | podkreśla, że w perspektywie długoterminowej państwa członkowskie powinny rozważyć wartość dodaną przejścia na głosowanie większością kwalifikowaną, zgodnie z zaleceniem Konferencji w sprawie przyszłości Europy; w związku z tym wzywa Komisję do wznowienia dyskusji na temat stopniowego wprowadzenia głosowania większością kwalifikowaną w niektórych kwestiach podatkowych, w ramach działań następczych w związku z komunikatem w tej sprawie z 2019 r. oraz w odpowiedzi na wyniki Konferencji w sprawie przyszłości Europy; |
| --- | --- |

19.

o

o o

| 20. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich. |
| --- | --- |

20.

---

(1)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0216.

(2)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0141.

(3)  Dz.U. C 506 z 15.12.2021, s. 54.

(4)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0082.

(5)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0219.

(6)  https://www.oecd.org/tax/international-community-strikes-a-ground-breaking-tax-deal-for-the-digital-age.htm

(7)  MFW, „Fiscal Policy from Pandemic to War” [Polityka fiskalna od pandemii do wojny], s. 28, https://www.imf.org/en/Publications/FM/Issues/2022/04/12/fiscal-monitor-april-2022

(8)  https://www.taxobservatory.eu/wp-content/uploads/2021/10/Note-2-November-2021-1.pdf

---

Czwartek, 7 lipca 2022 r.

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/202 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/202

---

P9_TA(2022)0291

Aresztowanie kardynała Zena i członków rady nadzorczej Funduszu Pomocy Humanitarnej 612 w Hongkongu

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie aresztowania kardynała Zena i powierników Funduszu Pomocy Humanitarnej 612 w Hongkongu (2022/2751(RSP))

(2023/C 47/15)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając swoje rezolucje z 20 stycznia 2022 r. w sprawie naruszeń podstawowych wolności w Hongkongu (1), z 8 lipca 2021 r. w sprawie Hongkongu, w szczególności dziennika Apple Daily (2), oraz z 21 stycznia 2021 r. w sprawie represji wobec opozycji demokratycznej w Hongkongu (3), a także swoje inne i wcześniejsze rezolucje w sprawie Chin, |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje rezolucje z 20 stycznia 2022 r. w sprawie naruszeń podstawowych wolności w Hongkongu (1), z 8 lipca 2021 r. w sprawie Hongkongu, w szczególności dziennika Apple Daily (2), oraz z 21 stycznia 2021 r. w sprawie represji wobec opozycji demokratycznej w Hongkongu (3), a także swoje inne i wcześniejsze rezolucje w sprawie Chin,

| — | uwzględniając 24. sprawozdanie roczne Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z 20 maja 2022 r. w sprawie wydarzeń politycznych i gospodarczych w Specjalnym Regionie Administracyjnym Hongkong w 2021 r. (JOIN(2022)0016), |
| --- | --- |

—

uwzględniając 24. sprawozdanie roczne Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z 20 maja 2022 r. w sprawie wydarzeń politycznych i gospodarczych w Specjalnym Regionie Administracyjnym Hongkong w 2021 r. (JOIN(2022)0016),

| — | uwzględniając ustawę Chińskiej Republiki Ludowej o ochronie bezpieczeństwa narodowego w Specjalnym Regionie Administracyjnym Hongkong (ustawa o bezpieczeństwie narodowym), która weszła w życie 30 czerwca 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając ustawę Chińskiej Republiki Ludowej o ochronie bezpieczeństwa narodowego w Specjalnym Regionie Administracyjnym Hongkong (ustawa o bezpieczeństwie narodowym), która weszła w życie 30 czerwca 2020 r.,

| — | uwzględniając oświadczenie Wysokiego Przedstawiciela Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa wydane w imieniu Unii Europejskiej na temat wyborów szefa rządu w Hongkongu, które odbyły się 8 maja 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając oświadczenie Wysokiego Przedstawiciela Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa wydane w imieniu Unii Europejskiej na temat wyborów szefa rządu w Hongkongu, które odbyły się 8 maja 2022 r.,

| — | uwzględniając ustawę zasadniczą Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong Chińskiej Republiki Ludowej przyjętą 4 kwietnia 1990 r., która weszła w życie 1 lipca 1997 r. (ustawa zasadnicza Hongkongu), |
| --- | --- |

—

uwzględniając ustawę zasadniczą Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong Chińskiej Republiki Ludowej przyjętą 4 kwietnia 1990 r., która weszła w życie 1 lipca 1997 r. (ustawa zasadnicza Hongkongu),

| — | uwzględniając wspólne oświadczenie w sprawie Hongkongu, znane również jako wspólne oświadczenie chińsko-brytyjskie, wydane przez rząd Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz rząd Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL) 19 grudnia 1984 r. i zarejestrowane przez rządy Chin i Zjednoczonego Królestwa w Organizacji Narodów Zjednoczonych 12 czerwca 1985 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólne oświadczenie w sprawie Hongkongu, znane również jako wspólne oświadczenie chińsko-brytyjskie, wydane przez rząd Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz rząd Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL) 19 grudnia 1984 r. i zarejestrowane przez rządy Chin i Zjednoczonego Królestwa w Organizacji Narodów Zjednoczonych 12 czerwca 1985 r.,

| — | uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 10 grudnia 1948 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 10 grudnia 1948 r.,

| — | uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że propagowanie oraz poszanowanie praw człowieka, demokracji i praworządności powinno stanowić centralny element stosunków UE z Chinami, zgodnie z zobowiązaniem UE do ochrony tych wartości w jej działaniach zewnętrznych oraz z zobowiązaniem Chin do przestrzegania ich we własnym rozwoju i we współpracy międzynarodowej; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że propagowanie oraz poszanowanie praw człowieka, demokracji i praworządności powinno stanowić centralny element stosunków UE z Chinami, zgodnie z zobowiązaniem UE do ochrony tych wartości w jej działaniach zewnętrznych oraz z zobowiązaniem Chin do przestrzegania ich we własnym rozwoju i we współpracy międzynarodowej;

| B. | mając na uwadze, że w dniach 11 i 12 maja 2022 r. policja aresztowała powierników Funduszu Pomocy Humanitarnej 612 w Hongkongu (zapewniającego wsparcie humanitarne i finansowe osobom rannym, aresztowanym lub zagrożonym podczas protestów przeciwko zmianie ustawy o ekstradycji) – emerytowanego biskupa rzymskokatolickiego kardynała Josepha Zena, byłą legislatorkę Cyd Ho, piosenkarkę i aktywistkę Denise Ho, nauczyciela akademickiego Hui Po-keunga i adwokatkę Margaret Ng – pod zarzutem zmowy z siłami zagranicznymi (art. 29 ustawy o bezpieczeństwie narodowym); |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że w dniach 11 i 12 maja 2022 r. policja aresztowała powierników Funduszu Pomocy Humanitarnej 612 w Hongkongu (zapewniającego wsparcie humanitarne i finansowe osobom rannym, aresztowanym lub zagrożonym podczas protestów przeciwko zmianie ustawy o ekstradycji) – emerytowanego biskupa rzymskokatolickiego kardynała Josepha Zena, byłą legislatorkę Cyd Ho, piosenkarkę i aktywistkę Denise Ho, nauczyciela akademickiego Hui Po-keunga i adwokatkę Margaret Ng – pod zarzutem zmowy z siłami zagranicznymi (art. 29 ustawy o bezpieczeństwie narodowym);

| C. | mając na uwadze, że od czasu protestów w 2019 r. władze Hongkongu aresztowały około 10 000 osób; mając na uwadze, że 2 500 osób zostało oskarżonych, a ponad 1 100 osób zostało skazanych; mając na uwadze, że na dzień 28 marca 2022 r. prawie 200 osób zostało aresztowanych na mocy ustawy o bezpieczeństwie narodowym; mając na uwadze, że na początku 2022 r. w Hongkongu było 721 więźniów politycznych; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że od czasu protestów w 2019 r. władze Hongkongu aresztowały około 10 000 osób; mając na uwadze, że 2 500 osób zostało oskarżonych, a ponad 1 100 osób zostało skazanych; mając na uwadze, że na dzień 28 marca 2022 r. prawie 200 osób zostało aresztowanych na mocy ustawy o bezpieczeństwie narodowym; mając na uwadze, że na początku 2022 r. w Hongkongu było 721 więźniów politycznych;

| D. | mając na uwadze, że w 24. sprawozdaniu rocznym Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa w sprawie wydarzeń politycznych i gospodarczych w Specjalnym Regionie Administracyjnym Hongkong w 2021 r. stwierdzono, że przestrzeń dla społeczeństwa obywatelskiego stale się kurczy; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że w 24. sprawozdaniu rocznym Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa w sprawie wydarzeń politycznych i gospodarczych w Specjalnym Regionie Administracyjnym Hongkong w 2021 r. stwierdzono, że przestrzeń dla społeczeństwa obywatelskiego stale się kurczy;

| E. | mając na uwadze, że prowadzony przez Komitet Praw Człowieka ONZ przegląd przestrzegania przez Hongkong Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych jest w toku i ma zostać zakończony w lipcu 2022 r.; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że prowadzony przez Komitet Praw Człowieka ONZ przegląd przestrzegania przez Hongkong Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych jest w toku i ma zostać zakończony w lipcu 2022 r.;

| 1. | potępia aresztowania kardynała Josepha Zena, jednego z najzagorzalszych rzeczników ruchu prodemokratycznego miasta, oraz pozostałych czterech powierników Funduszu Pomocy Humanitarnej 612 w Hongkongu, gdyż stanowią one atak na wolności zagwarantowane w ustawie zasadniczej Hongkongu, w tym wolność religii lub przekonań, w szczególności po zamknięciu ponad 60 grup społeczeństwa obywatelskiego, i są oznaką ciągłych wysiłków Chińskiej Republiki Ludowej zmierzających do systematycznego zniszczenia ostatnich pozostałości autonomii i wolności Hongkongu oraz tłumienia ruchu prodemokratycznego; uważa, że aresztowanie jest wyraźnym przejawem wyrażonego przez Johna Lee Ka-Chiu zamiaru dalszego brutalnego tłumienia wszystkich krytycznych głosów oraz dalszego nasilenia represji; |
| --- | --- |

1.

| 2. | wzywa władze Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong do wycofania wszystkich zarzutów wobec kardynała Zena i pozostałych czterech powierników Funduszu Pomocy Humanitarnej 612 – Cyd Ho, Denise Ho, Hui Po-keunga i Margaret Ng – oraz do uwolnienia Cyd Ho; wzywa władze Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong do pozwolenia Funduszowi Pomocy Humanitarnej 612 na wznowienie udzielania wsparcia finansowego, prawnego i humanitarnego osobom, które z niego korzystały; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wzywa państwa członkowskie do zwiększenia wysiłków na rzecz wdrożenia konkluzji Rady z lipca 2020 r., w tym programów ratunkowych dla prodemokratycznych działaczy i przywódców politycznych z Hongkongu, na przykład poprzez ułatwienie wydawania wiz nadzwyczajnych i zapewnienie tymczasowego schronienia; wzywa Watykan do udzielenia pełnego wsparcia kardynałowi Zenowi i innym przywódcom religijnym, którzy są prześladowani lub którym grozi zatrzymanie na podstawie systemu bezpieczeństwa narodowego w Hongkongu; ponadto wzywa Watykan do wzmożenia wysiłków dyplomatycznych i wywierania nacisku na władze chińskie, a także do zażądania wycofania wszystkich zarzutów wobec kardynała Zena oraz położenia kresu prześladowaniom i naruszeniom praw człowieka; |
| --- | --- |

3.

| 4. | podkreśla, że 25 lat od przekazania Hongkongu w 1997 r., kiedy to władze chińskie przejęły zwierzchnictwo, obiecując jednocześnie poszanowanie wolności i praw miasta chronionych na mocy ustawy zasadniczej, oraz dwa lata od wprowadzenia w Hongkongu tzw. ustawy o bezpieczeństwie narodowym, Chińska Republika Ludowa stale narusza swoje zobowiązania wynikające ze wspólnej deklaracji chińsko-brytyjskiej, dotyczące utrzymania wysokiego stopnia autonomii Hongkongu w ramach modelu „jeden kraj, dwa systemy”, praworządności i podstawowych praw człowieka zapisanych w ustawie zasadniczej Hongkongu oraz zgodnie ze swoimi krajowymi i międzynarodowymi zobowiązaniami jako sygnatariusza Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wzywa władze chińskie do całkowitego uchylenia ustawy o bezpieczeństwie narodowym oraz do ponownego zobowiązania się do przestrzegania ustawy zasadniczej Hongkongu, która gwarantuje wolność zrzeszania się, wolność zgromadzeń, wolność wypowiedzi oraz wolność religii i przekonań; |
| --- | --- |

5.

| 6. | podkreśla, że wybór Johna Lee odbył się z rażącym naruszeniem kluczowych zasad demokracji i pluralizmu politycznego oraz z pominięciem prawa obywateli Hongkongu do powszechnych wyborów; podkreśla, że reforma ordynacji wyborczej przeprowadzona przez Pekin oraz fakt, że były minister bezpieczeństwa i funkcjonariusz policji John Lee został wybrany na stanowisko szefa rządu, pokazują, że rząd Hongkongu nie jest już niezależny od Pekinu w ramach poprzedniego modelu „jeden kraj, dwa systemy”, a wszelka opozycja polityczna została stłumiona; |
| --- | --- |

6.

| 7. | ubolewa nad decyzją władz Hongkongu, które trzeci rok z rzędu zakazują dorocznego czuwania 4 czerwca upamiętniającego wydarzenia na placu Tiananmen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | ponawia swój apel do Rady o wprowadzenie ukierunkowanych sankcji w ramach globalnego systemu sankcji UE za naruszenia praw człowieka (na wzór sankcji przewidzianych w ustawie Magnitskiego) wobec Johna Lee’a i wszystkich innych urzędników w Hongkongu i ChRL odpowiedzialnych za obecne łamanie praw człowieka w tym mieście; ponadto ponawia swój pilny apel do pozostałych 10 państw członkowskich UE, które jeszcze tego nie zrobiły, o zawieszenie obowiązujących umów o ekstradycji z ChRL i Hongkongiem; |
| --- | --- |

8.

| 9. | ponawia swój apel do Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) o zapewnienie odpowiednich zasobów dla Biura Unii Europejskiej w Hongkongu (Biuro UE), tak aby mogło ono nadal prowadzić i odpowiednio intensyfikować obserwację procesów sądowych, wizyty w więzieniach i monitorowanie praw człowieka, wydając publiczne oświadczenia, wyznaczając wśród swojego personelu punkt kontaktowy ds. praw człowieka dla obrońców praw człowieka oraz poruszając ich sprawy w kontaktach z władzami na wszystkich szczeblach; wzywa ESDZ i Biuro UE do regularnego składania sprawozdań na temat najważniejszych procesów, a także ogólnie na temat rozwoju sytuacji w zakresie praw człowieka w Hongkongu; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wzywa Biuro UE i personel dyplomatyczny państw członkowskich do dołożenia wszelkich starań, aby zapewnić obrońcom praw człowieka w Hongkongu wszelkie potrzebne im wsparcie oraz pomóc w ochronie ich praw, zwłaszcza przez odwiedzanie więźniów politycznych w więzieniu, wydawanie wiz nadzwyczajnych i zapewnianie tymczasowego schronienia w państwach członkowskich osobom uciekającym z Hongkongu; ubolewa nad atmosferą strachu, jaką ustawa o bezpieczeństwie narodowym wytworzyła wśród społeczeństwa obywatelskiego Hongkongu, w tym w wyniku wprowadzenia arbitralnego przestępstwa „zmowy z siłami zagranicznymi i zewnętrznymi”; |
| --- | --- |

10.

| 11. | popiera apel 50 ekspertów ONZ ds. praw człowieka o ustanowienie specjalnego mandatu w Radzie Praw Człowieka ONZ w celu monitorowania i składania sprawozdań na temat sytuacji w zakresie praw człowieka w Chinach, w tym w Hongkongu; |
| --- | --- |

11.

| 12. | ponownie wzywa Komisję i państwa członkowskie do dokonania przeglądu umowy między UE a Hongkongiem/Chinami w sprawie współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, statusu Biura Gospodarczego-Handlowego Hongkongu w Brukseli oraz członkostwa Hongkongu w Światowej Organizacji Handlu; |
| --- | --- |

12.

| 13. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Wiceprzewodniczącemu Komisji / Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, rządowi i parlamentowi Chińskiej Republiki Ludowej, Biuru UE w Hongkongu, wszystkim urzędom konsularnym państw członkowskich UE w Hongkongu, Stolicy Apostolskiej oraz szefowi rządu i Radzie Ustawodawczej Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong. |
| --- | --- |

13.

---

(1)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0011.

(2)  Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 178.

(3)  Dz.U. C 456 z 10.11.2021, s. 242.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/205 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/205

---

P9_TA(2022)0292

Sytuacja obrońców ludności tubylczej i środowiska w Brazylii, w tym zabójstwo Doma Phillipsa i Bruna Pereiry

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie sytuacji obrońców ludności tubylczej i środowiska w Brazylii, w tym zabójstwa Doma Phillipsa i Bruno Pereiry (2022/2752(RSP))

(2023/C 47/16)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Brazylii, |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Brazylii,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 maja 2021 r. w sprawie wpływu zmiany klimatu na prawa człowieka i roli obrońców środowiska w tej kwestii (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 maja 2021 r. w sprawie wpływu zmiany klimatu na prawa człowieka i roli obrońców środowiska w tej kwestii (1),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 lipca 2018 r. w sprawie łamania praw rdzennej ludności na świecie, w tym masowego wykupu gruntów rolnych (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 lipca 2018 r. w sprawie łamania praw rdzennej ludności na świecie, w tym masowego wykupu gruntów rolnych (2),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 października 2020 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie unijnych ram prawnych mających na celu zatrzymanie i odwrócenie globalnego wylesiania spowodowanego przez UE (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 października 2020 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie unijnych ram prawnych mających na celu zatrzymanie i odwrócenie globalnego wylesiania spowodowanego przez UE (3),

| — | uwzględniając oświadczenia Reporterów bez Granic, Związku Ludów Tubylczych w Dolinie Javari (UNIVAJA), Amnesty International, Survival International, Greenpeace, Human Rights Watch oraz Światowego Funduszu na rzecz Przyrody w sprawie zabójstw Bruno Pereiry i Doma Phillipsa, |
| --- | --- |

—

uwzględniając oświadczenia Reporterów bez Granic, Związku Ludów Tubylczych w Dolinie Javari (UNIVAJA), Amnesty International, Survival International, Greenpeace, Human Rights Watch oraz Światowego Funduszu na rzecz Przyrody w sprawie zabójstw Bruno Pereiry i Doma Phillipsa,

| — | uwzględniając partnerstwo strategiczne UE–Brazylia podpisane w lipcu 2007 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając partnerstwo strategiczne UE–Brazylia podpisane w lipcu 2007 r.,

| — | uwzględniając wytyczne Unii Europejskiej w sprawie obrońców praw człowieka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wytyczne Unii Europejskiej w sprawie obrońców praw człowieka,

| — | uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 10 grudnia 1948 r., Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, oenzetowską Deklarację o prawach ludności rdzennej z 2007 r. oraz deklarację ONZ o obrońcach praw człowieka z 1998 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 10 grudnia 1948 r., Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, oenzetowską Deklarację o prawach ludności rdzennej z 2007 r. oraz deklarację ONZ o obrońcach praw człowieka z 1998 r.,

| — | uwzględniając podpisaną przez Brazylię konwencję Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) w sprawie ludności tubylczej i plemiennej (nr 169) przyjętą 27 czerwca 1989 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając podpisaną przez Brazylię konwencję Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) w sprawie ludności tubylczej i plemiennej (nr 169) przyjętą 27 czerwca 1989 r.,

| — | uwzględniając konstytucję Federacyjnej Republiki Brazylii, w szczególności jej art. 231 dotyczący uznawania ziem ludności rdzennej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konstytucję Federacyjnej Republiki Brazylii, w szczególności jej art. 231 dotyczący uznawania ziem ludności rdzennej,

| — | uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że 5 czerwca 2022 r. brytyjski dziennikarz Dom Phillips, piszący dla The Guardian, oraz brazylijski ekspert ds. ludności rdzennej Bruno Pereira, były urzędnik Narodowej Fundacji ds. Indian (FUNAI), zaginęli w Dolinie Javari, na obszarze między nadrzeczną gminą São Rafael a miastem Atalaia do Norte w stanie Amazonas w północnej Brazylii; mając na uwadze, że 15 czerwca 2022 r. znaleziono ich ciała; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że 5 czerwca 2022 r. brytyjski dziennikarz Dom Phillips, piszący dla The Guardian, oraz brazylijski ekspert ds. ludności rdzennej Bruno Pereira, były urzędnik Narodowej Fundacji ds. Indian (FUNAI), zaginęli w Dolinie Javari, na obszarze między nadrzeczną gminą São Rafael a miastem Atalaia do Norte w stanie Amazonas w północnej Brazylii; mając na uwadze, że 15 czerwca 2022 r. znaleziono ich ciała;

| B. | mając na uwadze, że 15 czerwca 2022 r. brazylijska policja federalna poinformowała, że jedna z dwóch osób aresztowanych pod zarzutem udziału w zaginięciu ofiar przyznała się do ich zabójstwa; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że 15 czerwca 2022 r. brazylijska policja federalna poinformowała, że jedna z dwóch osób aresztowanych pod zarzutem udziału w zaginięciu ofiar przyznała się do ich zabójstwa;

| C. | mając na uwadze, że organizacja pozarządowa Global Witness poinformowała, że w 2020 r. w Brazylii zabito ponad 20 obrońców ziemi i środowiska, co plasuje ten kraj na czwartym miejscu w rankingu krajów o największej liczbie takich zabójstw na świecie, przy czym większość tych zbrodni pozostaje bezkarna; mając na uwadze, że w Brazylii prawie trzy czwarte zabójstw ma miejsce w regionie Amazonii, a ich ofiarą padają obrońcy ludów tubylczych; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że organizacja pozarządowa Global Witness poinformowała, że w 2020 r. w Brazylii zabito ponad 20 obrońców ziemi i środowiska, co plasuje ten kraj na czwartym miejscu w rankingu krajów o największej liczbie takich zabójstw na świecie, przy czym większość tych zbrodni pozostaje bezkarna; mając na uwadze, że w Brazylii prawie trzy czwarte zabójstw ma miejsce w regionie Amazonii, a ich ofiarą padają obrońcy ludów tubylczych;

| D. | mając na uwadze, że z powodu coraz bardziej restrykcyjnych zmian legislacyjnych i obcinania funduszy agencjom ochrony środowiska, a także nasilającej się i powszechnej przemocy coraz bardziej pogarsza się sytuacja w zakresie praw człowieka w Brazylii; mając na uwadze, że ludy tubylcze Brazylii doświadczają systematycznej agresji i braku ochrony przysługujących im praw, a także padają ofiarą coraz liczniejszych ataków i zabójstw; mając na uwadze, że pandemia COVID-19 w nieproporcjonalny sposób dotknęła społeczność tubylczą w Brazylii; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że z powodu coraz bardziej restrykcyjnych zmian legislacyjnych i obcinania funduszy agencjom ochrony środowiska, a także nasilającej się i powszechnej przemocy coraz bardziej pogarsza się sytuacja w zakresie praw człowieka w Brazylii; mając na uwadze, że ludy tubylcze Brazylii doświadczają systematycznej agresji i braku ochrony przysługujących im praw, a także padają ofiarą coraz liczniejszych ataków i zabójstw; mając na uwadze, że pandemia COVID-19 w nieproporcjonalny sposób dotknęła społeczność tubylczą w Brazylii;

| E. | mając na uwadze, że obecna konstytucja brazylijska przyjęta w 1988 r. oraz ramy prawne tego kraju gwarantują pierwotne prawo ludów tubylczych do ziem ich przodków, bez jakichkolwiek ograniczeń czasowych uznawania tego prawa; mając na uwadze, że obowiązkiem państwa jest uregulowanie i ochrona tego prawa; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że obecna konstytucja brazylijska przyjęta w 1988 r. oraz ramy prawne tego kraju gwarantują pierwotne prawo ludów tubylczych do ziem ich przodków, bez jakichkolwiek ograniczeń czasowych uznawania tego prawa; mając na uwadze, że obowiązkiem państwa jest uregulowanie i ochrona tego prawa;

| F. | mając na uwadze, że 22 października 2021 r. kilka lokalnych grup społeczeństwa obywatelskiego wzięło udział w wysłuchaniu publicznym w Międzyamerykańskiej Komisji Praw Człowieka (IACHR), aby potępić akty przemocy wobec obrońców praw człowieka i obrońców środowiska w Brazylii; mając na uwadze, że w sierpniu 2021 r. organizacja Articulation of Indigenous People of Brazil (APIB – Głos Rdzennej Ludności Brazylii) wniosła do Międzynarodowego Trybunału Karnego skargę na prezydenta Bolsonaro za zbrodnie przeciwko ludzkości i ludobójstwo „umotywowaną jego wyraźną, systematyczną i umyślną polityką wymierzoną przeciwko ludom tubylczym”; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że 22 października 2021 r. kilka lokalnych grup społeczeństwa obywatelskiego wzięło udział w wysłuchaniu publicznym w Międzyamerykańskiej Komisji Praw Człowieka (IACHR), aby potępić akty przemocy wobec obrońców praw człowieka i obrońców środowiska w Brazylii; mając na uwadze, że w sierpniu 2021 r. organizacja Articulation of Indigenous People of Brazil (APIB – Głos Rdzennej Ludności Brazylii) wniosła do Międzynarodowego Trybunału Karnego skargę na prezydenta Bolsonaro za zbrodnie przeciwko ludzkości i ludobójstwo „umotywowaną jego wyraźną, systematyczną i umyślną polityką wymierzoną przeciwko ludom tubylczym”;

| G. | mając na uwadze, że ludy tubylcze przyczyniają się do ochrony lasów deszczowych i innych ekosystemów i tym samym odgrywają zasadniczą rolę w ochronie różnorodności biologicznej w regionie i zapobieganiu zmianie klimatu; mając na uwadze, że Bruno Pereira i Dom Phillips byli głęboko zaangażowani w mające newralgiczne znaczenie zadanie ochrony lasów deszczowych w Amazonii i jej różnorodności biologicznej; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że ludy tubylcze przyczyniają się do ochrony lasów deszczowych i innych ekosystemów i tym samym odgrywają zasadniczą rolę w ochronie różnorodności biologicznej w regionie i zapobieganiu zmianie klimatu; mając na uwadze, że Bruno Pereira i Dom Phillips byli głęboko zaangażowani w mające newralgiczne znaczenie zadanie ochrony lasów deszczowych w Amazonii i jej różnorodności biologicznej;

| H. | mając na uwadze, że Amazonię pokrywa największy las deszczowy na świecie i że odgrywa ona istotną rolę w pochłanianiu dwutlenku węgla, ograniczaniu emisji gazów cieplarnianych oraz utrzymaniu regionalnych i globalnych typów pogody; mając na uwadze, że Dolina Javari położona jest w Amazonii na granicy Brazylii z Peru i Kolumbią; mając na uwadze, że w regionie tym znajduje się największe na świecie skupisko ludności tubylczej mieszkającej w dobrowolnej izolacji, a dotrzeć do tego regionu można tylko poprzez inne obszary lub rzeką; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że Amazonię pokrywa największy las deszczowy na świecie i że odgrywa ona istotną rolę w pochłanianiu dwutlenku węgla, ograniczaniu emisji gazów cieplarnianych oraz utrzymaniu regionalnych i globalnych typów pogody; mając na uwadze, że Dolina Javari położona jest w Amazonii na granicy Brazylii z Peru i Kolumbią; mając na uwadze, że w regionie tym znajduje się największe na świecie skupisko ludności tubylczej mieszkającej w dobrowolnej izolacji, a dotrzeć do tego regionu można tylko poprzez inne obszary lub rzeką;

| I. | mając na uwadze, że Dolina Javari, podobnie jak inne regiony brazylijskiej Amazonii, jest areną intensywnych konfliktów wywoływanych przez przestępczość zorganizowaną i grabieżców gruntów zamieszanych w nielegalne rybołówstwo, łowiectwo, górnictwo, nielegalne pozyskiwanie drewna i handel narkotykami; mając na uwadze, że 80 % wylesiania na całym świecie jest spowodowane przekształcaniem lasów w grunty rolne w celu pozyskiwania takich towarów jak wołowina, soja i olej palmowy; mając na uwadze, że wylesianie w brazylijskiej Amazonii drastycznie wzrosło od 2019 r. – w 2021 r. odnotowano skok o 22 % w porównaniu z 2020 r., co stanowi najwyższy wskaźnik od 2006 r.; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że Dolina Javari, podobnie jak inne regiony brazylijskiej Amazonii, jest areną intensywnych konfliktów wywoływanych przez przestępczość zorganizowaną i grabieżców gruntów zamieszanych w nielegalne rybołówstwo, łowiectwo, górnictwo, nielegalne pozyskiwanie drewna i handel narkotykami; mając na uwadze, że 80 % wylesiania na całym świecie jest spowodowane przekształcaniem lasów w grunty rolne w celu pozyskiwania takich towarów jak wołowina, soja i olej palmowy; mając na uwadze, że wylesianie w brazylijskiej Amazonii drastycznie wzrosło od 2019 r. – w 2021 r. odnotowano skok o 22 % w porównaniu z 2020 r., co stanowi najwyższy wskaźnik od 2006 r.;

| J. | mając na uwadze, że propagowanie i przestrzeganie praw człowieka, demokracji i praworządności powinno pozostać centralnym elementem długofalowych stosunków UE i Brazylii, zgodnie z zobowiązaniem UE do obrony tych wartości w działaniach zewnętrznych oraz z uwagi na to, że Brazylia wyraziła zainteresowanie przestrzeganiem ich we własnym rozwoju i we współpracy międzynarodowej; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że propagowanie i przestrzeganie praw człowieka, demokracji i praworządności powinno pozostać centralnym elementem długofalowych stosunków UE i Brazylii, zgodnie z zobowiązaniem UE do obrony tych wartości w działaniach zewnętrznych oraz z uwagi na to, że Brazylia wyraziła zainteresowanie przestrzeganiem ich we własnym rozwoju i we współpracy międzynarodowej;

| 1. | zdecydowanie potępia brutalne zabójstwa obrońców środowiska i obrońców praw człowieka oraz ludów tubylczych w Brazylii, w tym ostatnie zabójstwa dziennikarza Doma Phillipsa i działacza Bruno Pereiry; wzywa władze Brazylii do przeprowadzenia wyczerpującego, bezstronnego i niezależnego dochodzenia w sprawie tych morderstw oraz do dopilnowania, aby przez cały czas przestrzegano praw procesowych; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zdecydowanie potępia rosnącą przemoc, ataki i nękanie wymierzone w obrońców praw człowieka i obrońców środowiska, ludy tubylcze, mniejszości i dziennikarzy; ubolewa nad nieustannie agresywną retoryką, atakami słownymi i zastraszającymi oświadczeniami prezydenta Bolsonaro; wyraża ubolewanie z powodu przemocy seksualnej i przemocy ze względu na płeć, których ofiarą padają kobiety, dziewczęta oraz obrońcy środowiska i ludów tubylczych, a także przypomina, że stanowi to poważne naruszenie przysługujących im praw człowieka i godności; |
| --- | --- |

2.

| 3. | domaga się, aby władze brazylijskie podjęły natychmiastowe działania w celu zapobiegania naruszeniom praw człowieka oraz ochrony obrońców środowiska i obrońców ludności tubylczej; podkreśla odpowiedzialność władz brazylijskich i zwraca uwagę, że ważne jest, aby podjęły one odpowiednie środki w celu ochrony praw ludów tubylczych do ziemi, terytoriów i ich tradycyjnych źródeł utrzymania, a także aby chroniły tę ludność przed wszelkimi formami przemocy i dyskryminacji; wzywa władze Brazylii do wdrożenia międzynarodowych zaleceń w celu ochrony wspomnianych obrońców oraz do podjęcia działań, które powstrzymają prześladowania, kryminalizację i stygmatyzację ludów tubylczych i innych społeczności tradycyjnych; |
| --- | --- |

3.

| 4. | podkreśla, że nielegalne wydobycie złota zagraża lasom i różnorodności biologicznej na obszarach chronionych oraz naraża ludność tubylczą na zanieczyszczenia; ubolewa nad rosnącym wskaźnikiem wylesiania na ziemiach należących do ludów tubylczych, zwłaszcza w brazylijskiej Amazonii; wzywa rząd Brazylii do wzmocnienia i lepszego egzekwowania przepisów mających zwalczać nielegalne wylesianie i górnictwo oraz do poszukiwania zrównoważonych alternatyw dla polityki wydobywczej ukierunkowanej na terytoria należące do ludów tubylczych; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wyraża ubolewanie, że obecny rząd Brazylii zlikwidował agencje rządowe, takie jak FUNAI, sprawująca nadzór nad kwestiami związanymi z ludami tubylczymi, oraz IBAMA, główny organ egzekwowania przepisów środowiskowych w Brazylii; wzywa rząd Brazylii do przywrócenia tych organów i zwiększenia ich zdolności w celu zapewnienia skutecznego egzekwowania przepisów środowiskowych i praw ludów tubylczych; |
| --- | --- |

5.

| 6. | jest głęboko zaniepokojony potencjalnymi skutkami ustawy PL 191/2020, znanej jako „ustawa o dewastacji”, oraz ustawy PL 490/2007 w sprawie wytyczenia granic gruntów należących do ludów tubylczych; wyraża głębokie zaniepokojenie projektami ustaw, nad którymi debatuje obecnie brazylijski Kongres i które mogą doprowadzić do większego wylesiania i zniszczenia źródeł utrzymania ludności tubylczej; |
| --- | --- |

6.

| 7. | domaga się uznania i ochrony ziem tradycyjnie zajmowanych przez ludy tubylcze, w tym poprzez ponowne wyznaczenie obszarów należących do ludów tubylczych i ochronę tych terytoriów przed nielegalnymi konfiskatami gruntów; ponownie podkreśla, że należy zapewnić zgodność z konwencją MOP dotyczącą ludności tubylczej i plemiennej (nr 169); |
| --- | --- |

7.

| 8. | podkreśla znaczenie zachowania przez przedsiębiorstwa należytej staranności oraz ich zrównoważonej i przejrzystej rozliczalności jako istotnego i nieodzownego środka służącego zapobieganiu poważnym naruszeniom w dziedzinie praw człowieka i środowiska oraz ochronie przed takimi naruszeniami; wzywa europejskie przedsiębiorstwa do zachowania należytej staranności w zakresie praw człowieka w całym łańcuchu dostaw w Brazylii; przypomina, że w proponowanym rozporządzeniu UE o produktach niepowodujących wylesiania należy uwzględnić ochronę praw człowieka i innych praw ludności tubylczej oraz zagwarantować, aby podmioty naruszające te prawa nie uczestniczyły w produkcji produktów wprowadzanych do obrotu w Europie; wzywa Komisję do dopilnowania, aby wszelkie ramy współpracy zawierały silne, wiążące i możliwe do wyegzekwowania przepisy dotyczące ochrony praw człowieka, w tym praw społeczności tubylczych, a także do propagowania poszanowania międzynarodowych norm i zobowiązań, w tym dotyczących wylesiania; |
| --- | --- |

8.

| 9. | wzywa rząd Brazylii do wypełnienia zobowiązań wynikających z porozumienia paryskiego w sprawie zmiany klimatu; zdecydowanie zachęca państwo brazylijskie, aby zwalczało przestępstwa przeciwko środowisku i aby wdrożyło nowe zrównoważone podejście do Amazonii w celu spełnienia warunków określonych w planie działania w zakresie przystąpienia do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz pełnego dostosowania się do standardów OECD, co jest warunkiem kwalifikacji do członkostwa w tej organizacji; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych i państwa członkowskie, aby nadal wspierały społeczeństwo obywatelskie oraz organizacje środowiskowe i humanitarne, przy czym powinny priorytetowo traktować kwestię propagowania praw człowieka, demokracji, praworządności, równości i wolności mediów w Brazylii, oraz aby współpracowały z partnerami międzynarodowymi w celu propagowania tych celów; zwraca się do delegatury UE w Brazylii o ścisłe monitorowanie stanu demokracji w tym kraju oraz o zapewnienie logistycznego i technologicznego wsparcia obrońcom praw człowieka, środowiska i ludności tubylczej; wzywa Komisję do dopilnowania, aby jej pomoc w ramach współpracy skutkowała większym wsparciem dla społeczeństwa obywatelskiego, w szczególności dla obrońców praw człowieka, ludów tubylczych i społeczności tradycyjnych; wzywa delegaturę UE i państwa członkowskie posiadające misje dyplomatyczne w Brazylii do pełnego wdrożenia wytycznych UE w sprawie obrońców praw człowieka oraz do zapewnienia wszelkiego odpowiedniego wsparcia obrońcom praw człowieka; |
| --- | --- |

10.

| 11. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, specjalnemu przedstawicielowi UE ds. praw człowieka, tymczasowej prezydencji Wspólnoty Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów, sekretarzowi generalnemu Organizacji Państw Amerykańskich, Europejsko-Latynoamerykańskiemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu oraz prezydentowi, rządowi i Kongresowi Brazylii. |
| --- | --- |

11.

---

(1)  Dz.U. C 15 z 12.1.2022, s. 111.

(2)  Dz.U. C 118 z 8.4.2020, s. 15.

(3)  Dz.U. C 404 z 6.10.2021, s. 175.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/209 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/209

---

P9_TA(2022)0293

Sytuacja w Górskobadachszańskim Okręgu Autonomicznym w Tadżykistanie

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie sytuacji w Górskobadachszańskim Wilajecie Autonomicznym w Tadżykistanie (2022/2753(RSP))

(2023/C 47/17)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Tadżykistanu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Tadżykistanu,

| — | uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

| — | uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych,

| — | uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania,

| — | uwzględniając dwunastą rundę prowadzonego przez UE i Tadżykistan corocznego dialogu poświęconego prawom człowieka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając dwunastą rundę prowadzonego przez UE i Tadżykistan corocznego dialogu poświęconego prawom człowieka,

| — | uwzględniając oświadczenie UE w sprawie ostatnich wydarzeń w Górskobadachszańskim Wilajecie Autonomicznym w Tadżykistanie (Górski Badachszan), wydane na posiedzeniu Stałej Rady OBWE nr 1375 w Wiedniu 26 maja 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając oświadczenie UE w sprawie ostatnich wydarzeń w Górskobadachszańskim Wilajecie Autonomicznym w Tadżykistanie (Górski Badachszan), wydane na posiedzeniu Stałej Rady OBWE nr 1375 w Wiedniu 26 maja 2022 r.,

| — | uwzględniając wspólne oświadczenie delegatury Unii Europejskiej w Tadżykistanie, a także ambasad Francji, Niemiec, Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz Stanów Zjednoczonych Ameryki z dnia 18 maja 2022 r. w sprawie wydarzeń w Górskim Badachszanie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólne oświadczenie delegatury Unii Europejskiej w Tadżykistanie, a także ambasad Francji, Niemiec, Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz Stanów Zjednoczonych Ameryki z dnia 18 maja 2022 r. w sprawie wydarzeń w Górskim Badachszanie,

| — | uwzględniając wspólne pismo specjalnych sprawozdawców ONZ z 11 marca 2022 r. wystosowane do rządu Tadżykistanu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólne pismo specjalnych sprawozdawców ONZ z 11 marca 2022 r. wystosowane do rządu Tadżykistanu,

| — | uwzględniając oświadczenie specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. mniejszości z 20 maja 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając oświadczenie specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. mniejszości z 20 maja 2022 r.,

| — | uwzględniając wcześniejsze sprawozdania i oświadczenia specjalnych sprawozdawców ONZ ds. sytuacji w zakresie praw człowieka w Tadżykistanie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wcześniejsze sprawozdania i oświadczenia specjalnych sprawozdawców ONZ ds. sytuacji w zakresie praw człowieka w Tadżykistanie,

| — | uwzględniając wyniki powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka, przeprowadzonego przez Radę Praw Człowieka ONZ w odniesieniu do Tadżykistanu i przyjętego 23 marca 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wyniki powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka, przeprowadzonego przez Radę Praw Człowieka ONZ w odniesieniu do Tadżykistanu i przyjętego 23 marca 2022 r.,

| — | uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że w maju 2022 r. w Górskim Badachszanie wybuchły protesty po miesiącach prześladowania lokalnych mieszkańców w związku z protestami w listopadzie 2021 r.; mając na uwadze, że obywatele Tadżykistanu w Górskim Badachszanie pokojowo korzystali z prawa do wolności słowa i zgromadzeń, aby zaprotestować przeciwko nadużyciom wobec ich społeczności, gdy organy ścigania rozpoczęły brutalne represje; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że w maju 2022 r. w Górskim Badachszanie wybuchły protesty po miesiącach prześladowania lokalnych mieszkańców w związku z protestami w listopadzie 2021 r.; mając na uwadze, że obywatele Tadżykistanu w Górskim Badachszanie pokojowo korzystali z prawa do wolności słowa i zgromadzeń, aby zaprotestować przeciwko nadużyciom wobec ich społeczności, gdy organy ścigania rozpoczęły brutalne represje;

| B. | mając na uwadze, że 25 listopada 2021 r. grupa funkcjonariuszy organów ścigania torturowała i zabiła młodego przedstawiciela mniejszości pamirskiej Gulbiddina Zijobekowa, którego oskarżono o atak na zastępcę prokuratora; mając na uwadze, że po jego śmierci miały miejsce pokojowe protesty obywateli, którzy domagali się przeprowadzenia dochodzenia w sprawie okoliczności zabójstwa, wycofania większości oddziałów wojskowych stacjonujących w Chorogu, likwidacji wojskowych posterunków kontrolnych w Chorogu oraz usunięcia nowo mianowanego gubernatora Aliszera Mirzonabotowa; mając na uwadze, że w rezultacie policja strzelała do tłumu oraz zabiła kilku demonstrantów i raniła wielu innych; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że 25 listopada 2021 r. grupa funkcjonariuszy organów ścigania torturowała i zabiła młodego przedstawiciela mniejszości pamirskiej Gulbiddina Zijobekowa, którego oskarżono o atak na zastępcę prokuratora; mając na uwadze, że po jego śmierci miały miejsce pokojowe protesty obywateli, którzy domagali się przeprowadzenia dochodzenia w sprawie okoliczności zabójstwa, wycofania większości oddziałów wojskowych stacjonujących w Chorogu, likwidacji wojskowych posterunków kontrolnych w Chorogu oraz usunięcia nowo mianowanego gubernatora Aliszera Mirzonabotowa; mając na uwadze, że w rezultacie policja strzelała do tłumu oraz zabiła kilku demonstrantów i raniła wielu innych;

| C. | mając na uwadze, że od listopada 2021 r. do maja 2022 r. rząd i przywódcy protestów próbowali wynegocjować rozwiązanie kryzysu; mając na uwadze, że 16 maja 2022 r. protesty wznowiono w odpowiedzi na brak dochodzenia w sprawie zabójstwa Gulbiddina Zijobekowa w listopadzie 2021 r.; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że od listopada 2021 r. do maja 2022 r. rząd i przywódcy protestów próbowali wynegocjować rozwiązanie kryzysu; mając na uwadze, że 16 maja 2022 r. protesty wznowiono w odpowiedzi na brak dochodzenia w sprawie zabójstwa Gulbiddina Zijobekowa w listopadzie 2021 r.;

| D. | mając na uwadze, że według władz tadżyckich protesty były organizowane przez grupy przestępcze powiązane z organizacjami terrorystycznymi; mając na uwadze, że policja brutalnie rozpędziła protestujących przy wsparciu wojska, które przybyło ze stolicy Duszanbe; mając na uwadze, że 18 maja 2022 r. władze Tadżykistanu ogłosiły specjalną „operację antyterrorystyczną” i według doniesień użyły przeciwko protestującym granatów z gazem łzawiącym i ostrej amunicji; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że według władz tadżyckich protesty były organizowane przez grupy przestępcze powiązane z organizacjami terrorystycznymi; mając na uwadze, że policja brutalnie rozpędziła protestujących przy wsparciu wojska, które przybyło ze stolicy Duszanbe; mając na uwadze, że 18 maja 2022 r. władze Tadżykistanu ogłosiły specjalną „operację antyterrorystyczną” i według doniesień użyły przeciwko protestującym granatów z gazem łzawiącym i ostrej amunicji;

| E. | mając na uwadze, że organizacje praw człowieka oskarżyły władze Tadżykistanu o naruszanie podstawowych praw człowieka, ponieważ pojawiły się relacje o torturowaniu zatrzymanych oraz o porwaniach i grabieży przez organy ścigania; mając na uwadze, że podczas gwałtownych starć zginęło kilka osób, a mówi się również o domniemanych egzekucjach pozasądowych; mając na uwadze, że w związku z protestami tadżycka policja zatrzymała znaczną liczbę mieszkańców Górskiego Badachszanu; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że organizacje praw człowieka oskarżyły władze Tadżykistanu o naruszanie podstawowych praw człowieka, ponieważ pojawiły się relacje o torturowaniu zatrzymanych oraz o porwaniach i grabieży przez organy ścigania; mając na uwadze, że podczas gwałtownych starć zginęło kilka osób, a mówi się również o domniemanych egzekucjach pozasądowych; mając na uwadze, że w związku z protestami tadżycka policja zatrzymała znaczną liczbę mieszkańców Górskiego Badachszanu;

| F. | mając na uwadze, że niezależne media i społeczeństwo obywatelskie są coraz częściej zastraszane, poddawane arbitralnym zatrzymaniom i atakowane; mając na uwadze, że Ulfatchonim Mamadszojewa, prominentna przedstawicielka mniejszości pamirskiej, niezależna dziennikarka i działaczka na rzecz praw obywatelskich, została arbitralnie aresztowana i oskarżona o przestępstwo polegające na publicznym nawoływaniu do przemocy, aby zmusić rząd do zmiany porządku konstytucyjnego; mając na uwadze, że grozi jej kara do 15 lat pozbawienia wolności; mając na uwadze, że policja zakwalifikowała jej sprawę jako „tajną”, co uniemożliwia monitorowanie; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że niezależne media i społeczeństwo obywatelskie są coraz częściej zastraszane, poddawane arbitralnym zatrzymaniom i atakowane; mając na uwadze, że Ulfatchonim Mamadszojewa, prominentna przedstawicielka mniejszości pamirskiej, niezależna dziennikarka i działaczka na rzecz praw obywatelskich, została arbitralnie aresztowana i oskarżona o przestępstwo polegające na publicznym nawoływaniu do przemocy, aby zmusić rząd do zmiany porządku konstytucyjnego; mając na uwadze, że grozi jej kara do 15 lat pozbawienia wolności; mając na uwadze, że policja zakwalifikowała jej sprawę jako „tajną”, co uniemożliwia monitorowanie;

| G. | mając na uwadze, że wolność mediów i wolność słowa są stale tłumione w tym kraju od 2015 r., a niedawna przemoc w Górskim Badachszanie dodatkowo zwiększa presję na media, aby nie informowały o wydarzeniach pod groźbą zamknięcia lub by informowały jedynie o preferowanej przez państwo wersji wydarzeń, co obejmuje również kampanie oszczerstw wymierzone przeciwko społeczności lokalnej; mając na uwadze, że sąd w Duszanbe nakazał niedawno zatrzymanie dwóch niezależnych blogerów, Daleriego Imomalego i Abdullo Gurbatiego, na okres dwóch miesięcy w oczekiwaniu na proces pod zarzutem współpracy z zakazanymi organizacjami i partiami politycznymi oraz domniemanego pobicia funkcjonariusza policji; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że wolność mediów i wolność słowa są stale tłumione w tym kraju od 2015 r., a niedawna przemoc w Górskim Badachszanie dodatkowo zwiększa presję na media, aby nie informowały o wydarzeniach pod groźbą zamknięcia lub by informowały jedynie o preferowanej przez państwo wersji wydarzeń, co obejmuje również kampanie oszczerstw wymierzone przeciwko społeczności lokalnej; mając na uwadze, że sąd w Duszanbe nakazał niedawno zatrzymanie dwóch niezależnych blogerów, Daleriego Imomalego i Abdullo Gurbatiego, na okres dwóch miesięcy w oczekiwaniu na proces pod zarzutem współpracy z zakazanymi organizacjami i partiami politycznymi oraz domniemanego pobicia funkcjonariusza policji;

| H. | mając na uwadze, że w dniach 28–29 maja 2022 r. w Górskim Badachszanie zatrzymano na podstawie sfingowanych zarzutów co najmniej 13 członków organizacji społeczeństwa obywatelskiego „Komisja 44”, w tym dyrektora Stowarzyszenia Pamirskich Prawników Manuchehra Choliknazarowa, oraz Faromuza Irgaszowa i Chursanda Mamadszojewa; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że w dniach 28–29 maja 2022 r. w Górskim Badachszanie zatrzymano na podstawie sfingowanych zarzutów co najmniej 13 członków organizacji społeczeństwa obywatelskiego „Komisja 44”, w tym dyrektora Stowarzyszenia Pamirskich Prawników Manuchehra Choliknazarowa, oraz Faromuza Irgaszowa i Chursanda Mamadszojewa;

| I. | mając na uwadze, że w maju rząd centralny zablokował dostęp do internetu i połączeń mobilnych w Górskim Badachszanie; mając na uwadze, że internet zablokowano już raz w listopadzie i przywrócono częściowo pod koniec marca, zatem mieszkańcy Górskiego Badachszanu nie mieli internetu przez cztery miesiące; mając na uwadze, że poważnie utrudniło to komunikację międzynarodowych organizacji społeczeństwa obywatelskiego z tym regionem i pozbawiło jego mieszkańców prawa dostępu do informacji; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że w maju rząd centralny zablokował dostęp do internetu i połączeń mobilnych w Górskim Badachszanie; mając na uwadze, że internet zablokowano już raz w listopadzie i przywrócono częściowo pod koniec marca, zatem mieszkańcy Górskiego Badachszanu nie mieli internetu przez cztery miesiące; mając na uwadze, że poważnie utrudniło to komunikację międzynarodowych organizacji społeczeństwa obywatelskiego z tym regionem i pozbawiło jego mieszkańców prawa dostępu do informacji;

| J. | mając na uwadze, że większość ludności Górskiego Badachszanu należy do mniejszości językowej i religijnej; mając na uwadze, że Górski Badachszan tradycyjnie wyróżniał się stosunkowo silnym i dobrze rozwiniętym społeczeństwem obywatelskim i sektorem pozarządowym; mając na uwadze, że od 2012 r. nękanie i prześladowania ze strony władz tadżyckich w Górskim Badachszanie regularnie doprowadzały do brutalnych starć między ludnością a wojskiem; mając na uwadze, że pod rządami obecnego prezydenta Emomalego Rahmona Górski Badachszan stopniowo znalazł się pod całkowitą kontrolą władz tadżyckich, głównie wskutek usuwania lokalnych przywódców z rządu i prześladowania społeczeństwa obywatelskiego i dziennikarzy; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że większość ludności Górskiego Badachszanu należy do mniejszości językowej i religijnej; mając na uwadze, że Górski Badachszan tradycyjnie wyróżniał się stosunkowo silnym i dobrze rozwiniętym społeczeństwem obywatelskim i sektorem pozarządowym; mając na uwadze, że od 2012 r. nękanie i prześladowania ze strony władz tadżyckich w Górskim Badachszanie regularnie doprowadzały do brutalnych starć między ludnością a wojskiem; mając na uwadze, że pod rządami obecnego prezydenta Emomalego Rahmona Górski Badachszan stopniowo znalazł się pod całkowitą kontrolą władz tadżyckich, głównie wskutek usuwania lokalnych przywódców z rządu i prześladowania społeczeństwa obywatelskiego i dziennikarzy;

| K. | mając na uwadze, że Górski Badachszan jest najbiedniejszym regionem Tadżykistanu, w którym panuje najwyższe bezrobocie i który cierpi z powodu nierównego podziału dochodów z eksploatacji kopalni kamieni szlachetnych, będących głównym zasobem naturalnym wilajetu; mając na uwadze, że Górski Badachszan poważnie ucierpiał gospodarczo wskutek nielegalnej, nieuzasadnionej i niesprowokowanej agresji Rosji na Ukrainę i związanych z nią sankcji ekonomicznych; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że Górski Badachszan jest najbiedniejszym regionem Tadżykistanu, w którym panuje najwyższe bezrobocie i który cierpi z powodu nierównego podziału dochodów z eksploatacji kopalni kamieni szlachetnych, będących głównym zasobem naturalnym wilajetu; mając na uwadze, że Górski Badachszan poważnie ucierpiał gospodarczo wskutek nielegalnej, nieuzasadnionej i niesprowokowanej agresji Rosji na Ukrainę i związanych z nią sankcji ekonomicznych;

| 1. | wyraża głębokie ubolewanie z powodu ofiar śmiertelnych w Górskim Badachszanie i zdecydowanie potępia brutalne represje władz tadżyckich wobec demonstrantów, dziennikarzy, blogerów, prawników i aktywistów w listopadzie 2021 r. i maju 2022 r. za wyrażanie swoich poglądów i pokojowe protesty; wyraża głębokie zaniepokojenie pogarszającą się sytuacją w zakresie praw człowieka w Górskim Badachszanie; |
| --- | --- |

1.

| 2. | wzywa rząd Tadżykistanu do poszanowania i ochrony praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa obywateli do życia, pokojowych zgromadzeń, wolności zrzeszania się, wolności słowa i wolności mediów, w Górskim Badachszanie i w pozostałej części kraju, zgodnie z prawem międzynarodowym; wzywa władze Tadżykistanu, aby nie nadużywały siły wobec demonstrantów oraz zaprzestały celowych prześladowań mieszkańców Górskiego Badachszanu; |
| --- | --- |

2.

| 3. | potępia wszelkie próby zastraszania pracowników mediów, obrońców praw człowieka, niezależnych prawników i społeczeństwa obywatelskiego oraz próby ingerencji w ich legalną pracę, a także wzywa władze Tadżykistanu do zaprzestania wszelkich prześladowań tych ludzi, tak by mogli oni wykonywać swoją pracę bez przeszkód i bez strachu przed represjami; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wzywa władze Tadżykistanu do natychmiastowego uwolnienia osób arbitralnie przetrzymywanych oraz do wycofania wszystkich zarzutów wobec nich, a także do zaprzestania prześladowań politycznych obrońców praw człowieka i wpływowych stronników osób protestujących, w tym Ulfatchonim Mamadszojewej, Daleriego Imomalego, Abdullo Gurbatiego, Manuchehra Choliknazarowa, Faromuza Irgaszowa, Chursanda Mamadszojewa, Czorszanbe Czorszanbijewa i Amriddina Alowaczojewa; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wzywa władze Tadżykistanu do wysłuchania pokojowo wyrażanych żądań demonstrantów i do natychmiastowego wszczęcia skutecznego i niezależnego dochodzenia w sprawie brutalnych starć w Górskim Badachszanie w trakcie protestów w maju 2022 r. i listopadzie 2021 r. i po tych protestach, w szczególności w sprawie użycia siły przez funkcjonariuszy organów ścigania, śmierci cywilów oraz domniemanych aktów tortur ze strony sił bezpieczeństwa, w tym domniemanych pozasądowych egzekucji pokojowych demonstrantów i zwykłych mieszkańców kilku wiosek w Górskim Badachszanie, a także w sprawie zabójstwa Gulbiddina Zijobekowa, do którego doszło 25 listopada 2021 r.; nalega, aby wszystkie osoby odpowiedzialne zostały postawione przed wymiarem sprawiedliwości, a ofiary otrzymały odszkodowanie; |
| --- | --- |

5.

| 6. | podkreśla znaczenie prawa do rzetelnego procesu sądowego i wzywa władze Tadżykistanu, aby przestały uznawać dochodzenia i postępowania za „tajne”; wzywa władze Tadżykistanu do zapewnienia obrońcom i aktywistom rzetelnego, otwartego i przejrzystego procesu, do zapewnienia solidnych zabezpieczeń i gwarancji procesowych zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami Tadżykistanu oraz do zezwolenia organizacjom międzynarodowym na przeprowadzenie ponownego dochodzenia we wszystkich sprawach dotyczących łamania praw człowieka i naruszania godności ludzkiej; domaga się, aby wszystkie osoby przetrzymywane w związku z protestami i sytuacją w Górskim Badachszanie były chronione przed torturami i złym traktowaniem, miały swobodny i nieograniczony dostęp do wybranego przez siebie adwokata oraz do niezależnych lekarzy, a także mogły swobodnie kontaktować się z członkami rodziny, zgodnie z prawem międzynarodowym; przypomina, że przyznanie się do winy uzyskane w wyniku tortur w każdym postępowaniu narusza prawo do rzetelnego procesu sądowego oraz jest bezwyjątkowo zakazane; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wzywa władze Tadżykistanu do pełnego przywrócenia komunikacji i pełnego dostępu do internetu w Górskim Badachszanie, aby zapewnić mieszkańcom możliwość dostępu do informacji, oraz do powstrzymania się w przyszłości od blokowania połączeń komunikacyjnych; wzywa władze Tadżykistanu, by przestały rozpowszechniać w telewizji państwowej dezinformację na temat protestów i wydarzeń w Górskim Badachszanie; |
| --- | --- |

7.

| 8. | wzywa władze Tadżykistanu do umożliwienia międzynarodowym organizacjom humanitarnym i organizacjom praw człowieka natychmiastowego, nieograniczonego i bezwarunkowego dostępu do Górskiego Badachszanu, w tym do dystryktu Ruszon, tak aby mogły one monitorować sytuację, dokumentować przypadki łamania praw człowieka i udzielać pomocy ofiarom; wzywa władze Tadżykistanu do wystosowania zaproszeń do wszystkich specjalnych sprawozdawców ONZ i do wdrożenia zaleceń organów międzynarodowych i regionalnych, w tym zaleceń grupy specjalnych sprawozdawców ONZ, wydanych w marcu 2022 r.; |
| --- | --- |

8.

| 9. | wzywa władze Tadżykistanu do przywrócenia dostępu do Górskiego Badachszanu jego mieszkańcom, do utrzymania otwartych szlaków transportowych dla całego regionu oraz do dołożenia wszelkich starań, aby powstrzymać kryzys humanitarny w tym regionie poprzez zapewnienie ludności towarów i opieki medycznej; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wzywa władze Tadżykistanu, by poważnie potraktowały obawy mieszkańców Górskiego Badachszanu oraz zaangażowały się w konstruktywny dialog z mieszkańcami Górskiego Badachszanu i przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego, takimi jak „Komisja 44”, w celu osiągnięcia trwałego rozwiązania i pokojowej przyszłości regionu, a także by wdrożyły środki zapobiegania konfliktom, które spełniają międzynarodowe standardy praw człowieka; |
| --- | --- |

10.

| 11. | powtarza apele specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. mniejszości Fernanda de Varennesa o zaprzestanie represji wobec mniejszości Pamirców w Górskim Badachszanie i o ich ochronę; przypomina o znaczeniu wdrożenia międzynarodowych standardów dotyczących niedyskryminacji i ochrony ludności rdzennej i mniejszości w Tadżykistanie, w tym w dziedzinie edukacji, zdrowia, kultury i biznesu; |
| --- | --- |

11.

| 12. | podkreśla, że uzasadniona walka z terroryzmem i brutalnym ekstremizmem nie powinna być wykorzystywana jako pretekst do tłumienia działalności opozycji, ograniczania wolności słowa lub podważania niezawisłości sądownictwa; przypomina, że należy zagwarantować podstawowe wolności przysługujące wszystkim obywatelom Tadżykistanu, a także praworządność; |
| --- | --- |

12.

| 13. | przypomina, że swobodna i niezależna działalność organizacji społeczeństwa obywatelskiego i mediów jest podstawą każdego demokratycznego społeczeństwa; w związku z tym wzywa Komisję, Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) i państwa członkowskie do zwiększenia wsparcia dla społeczeństwa obywatelskiego, niezależnych organizacji pozarządowych, obrońców praw człowieka i niezależnych mediów działających w Tadżykistanie, w tym do finansowania i wydawania wiz nadzwyczajnych dla osób potrzebujących ochrony; |
| --- | --- |

13.

| 14. | wzywa delegaturę UE i krajowe przedstawicielstwa dyplomatyczne w Tadżykistanie do ścisłego monitorowania sytuacji i procesów sądowych na miejscu, do publicznego nagłaśniania spraw dotyczących obrońców praw człowieka, do wspierania ofiar naruszeń praw człowieka oraz do zapewnienia niezależnych dochodzeń; |
| --- | --- |

14.

| 15. | wzywa wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz państwa członkowskie, aby nieustannie podnosiły kwestię praw człowieka w Tadżykistanie i Górskim Badachszanie na forum organizacji międzynarodowych, takich jak ONZ; wzywa władze Tadżykistanu do zapewnienia należytej reakcji na zalecenia zawarte w powszechnym okresowym przeglądzie praw człowieka oraz do realizacji tych zaleceń; |
| --- | --- |

15.

| 16. | wzywa ONZ i UE do ścisłego monitorowania wdrażania praworządności w Tadżykistanie, zwłaszcza wolności zgromadzeń, zrzeszania się i wypowiedzi, nawet w sytuacjach kryzysowych związanych z bezpieczeństwem; zwraca się do delegatury UE w Duszanbe, by dalej odgrywała aktywną rolę przy rozwiązywaniu tego kryzysu; wzywa wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela i ESDZ do podnoszenia tych kwestii z władzami Tadżykistanu, w szczególności w ramach kolejnego dialogu UE-Tadżykistan na temat praw człowieka, oraz do podjęcia wszelkich niezbędnych działań dyplomatycznych, tak aby skutecznie wzmocnić poszanowanie praw człowieka przez władze Tadżykistanu; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wzywa Radę, ESDZ i Komisję, aby uwzględniały kwestię praw człowieka i konsultacji ze społeczeństwem obywatelskim we wszystkich dialogach między UE, jej państwami członkowskimi i Tadżykistanem oraz by wypełniły unijne zobowiązanie do uwzględniania aspektu płci; |
| --- | --- |

17.

| 18. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, specjalnemu przedstawicielowi UE w Azji Środkowej, rządom i parlamentom państw członkowskich, Radzie Praw Człowieka ONZ oraz prezydentowi, rządowi i parlamentowi Tadżykistanu. |
| --- | --- |

18.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/213 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/213

---

P9_TA(2022)0298

Sprawozdanie roczne z działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2021

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie sprawozdania rocznego z działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2021 (2021/2203(INI))

(2023/C 47/18)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 15, 126, 174, 175, 177, 208, 209, 271, 308 i 309 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz Protokół (nr 5) w sprawie statutu Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 15, 126, 174, 175, 177, 208, 209, 271, 308 i 309 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz Protokół (nr 5) w sprawie statutu Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI),

| — | uwzględniając zgodę EBI na ratyfikowanie przez UE porozumienia paryskiego wydaną 7 października 2016 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając zgodę EBI na ratyfikowanie przez UE porozumienia paryskiego wydaną 7 października 2016 r.,

| — | uwzględniając procedury grupy EBI w ramach mechanizmu rozpatrywania skarg, opublikowane 13 listopada 2018 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając procedury grupy EBI w ramach mechanizmu rozpatrywania skarg, opublikowane 13 listopada 2018 r.,

| — | uwzględniając politykę EBI w zakresie pożyczek energetycznych, opublikowaną 14 listopada 2019 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając politykę EBI w zakresie pożyczek energetycznych, opublikowaną 14 listopada 2019 r.,

| — | uwzględniając przyjęcie 11 listopada 2020 r. przez Radę Dyrektorów EBI planu działania banku klimatycznego na lata 2021–2025 oraz nową strategię klimatyczną EBI z 15 listopada 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając przyjęcie 11 listopada 2020 r. przez Radę Dyrektorów EBI planu działania banku klimatycznego na lata 2021–2025 oraz nową strategię klimatyczną EBI z 15 listopada 2020 r.,

| — | uwzględniając plan operacyjny grupy EBI na 2021 r., opublikowany 20 stycznia 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając plan operacyjny grupy EBI na 2021 r., opublikowany 20 stycznia 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie EBI dotyczące inwestycji za lata 2020–2021:budowanie inteligentnej i ekologicznej Europy w erze COVID-19, opublikowane 21 stycznia 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie EBI dotyczące inwestycji za lata 2020–2021:budowanie inteligentnej i ekologicznej Europy w erze COVID-19, opublikowane 21 stycznia 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie finansowe EBI za 2020 r., opublikowane 3 maja 2021 r., oraz sprawozdanie w sprawie działalności EBI w zakresie finansowania i zaciągania pożyczek za 2020 r., opublikowane 5 maja 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie finansowe EBI za 2020 r., opublikowane 3 maja 2021 r., oraz sprawozdanie w sprawie działalności EBI w zakresie finansowania i zaciągania pożyczek za 2020 r., opublikowane 5 maja 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie z działalności EBI w zakresie oceny operacji za 2020 r. i program prac na lata 2021–2023, opublikowane 3 czerwca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie z działalności EBI w zakresie oceny operacji za 2020 r. i program prac na lata 2021–2023, opublikowane 3 czerwca 2021 r.,

| — | uwzględniając publikację EBI z 14 czerwca 2021 r. pt. „Partnerstwo z Afryką –jak Europejski Bank Inwestycyjny realizuje politykę UE w Afryce i nasze przyszłe plany rozwoju i partnerstwa na tym kontynencie”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając publikację EBI z 14 czerwca 2021 r. pt. „Partnerstwo z Afryką –jak Europejski Bank Inwestycyjny realizuje politykę UE w Afryce i nasze przyszłe plany rozwoju i partnerstwa na tym kontynencie”,

| — | uwzględniając Kartę audytu wewnętrznego grupy EBI, opublikowaną 29 lipca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Kartę audytu wewnętrznego grupy EBI, opublikowaną 29 lipca 2021 r.,

| — | uwzględniając politykę grupy EBI w zakresie zwalczania nadużyć finansowych, opublikowaną 5 sierpnia 2021 r., oraz sprawozdanie z działalności EBI w zakresie postępowań w sprawie nadużyć finansowych za 2020 r., opublikowane 29 lipca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając politykę grupy EBI w zakresie zwalczania nadużyć finansowych, opublikowaną 5 sierpnia 2021 r., oraz sprawozdanie z działalności EBI w zakresie postępowań w sprawie nadużyć finansowych za 2020 r., opublikowane 29 lipca 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie grupy EBI za 2020 r. dotyczące ujawniania informacji na temat zarządzania ryzykiem, opublikowane 9 sierpnia 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie grupy EBI za 2020 r. dotyczące ujawniania informacji na temat zarządzania ryzykiem, opublikowane 9 sierpnia 2021 r.,

| — | uwzględniając politykę EBI w zakresie oceny, opublikowaną 19 sierpnia 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając politykę EBI w zakresie oceny, opublikowaną 19 sierpnia 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie EBI z postępu prac w dziedzinie różnorodności i włączenia za rok 2020, opublikowane 12 października 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie EBI z postępu prac w dziedzinie różnorodności i włączenia za rok 2020, opublikowane 12 października 2021 r.,

| — | uwzględniając podejście grupy EBI do kwestii spójności na lata 2021–2027, opublikowane 13 października 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając podejście grupy EBI do kwestii spójności na lata 2021–2027, opublikowane 13 października 2021 r.,

| — | uwzględniając plan EBI w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, opublikowany 26 października 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając plan EBI w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, opublikowany 26 października 2021 r.,

| — | uwzględniając porozumienie trójstronne między Komisją Europejską, Europejskim Trybunałem Obrachunkowym i Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, które weszło w życie w listopadzie 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie trójstronne między Komisją Europejską, Europejskim Trybunałem Obrachunkowym i Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, które weszło w życie w listopadzie 2021 r.,

| — | uwzględniając politykę grupy EBI w zakresie przejrzystości, opublikowaną 18 listopada 2021 r., oraz jej politykę w zakresie informowania o nieprawidłowościach, opublikowaną 24 listopada 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając politykę grupy EBI w zakresie przejrzystości, opublikowaną 18 listopada 2021 r., oraz jej politykę w zakresie informowania o nieprawidłowościach, opublikowaną 24 listopada 2021 r.,

| — | uwzględniając badanie EBI dotyczące inwestycji w 2021 r. – przegląd w Unii Europejskiej, opublikowane 2 grudnia 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie EBI dotyczące inwestycji w 2021 r. – przegląd w Unii Europejskiej, opublikowane 2 grudnia 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie grupy EBI dotyczące ładu korporacyjnego za 2020 r., opublikowane 9 grudnia 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie grupy EBI dotyczące ładu korporacyjnego za 2020 r., opublikowane 9 grudnia 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie EBI na temat skutków opinii z 2020 r. –działania w dziedzinie klimatu, zrównoważenie środowiskowe i innowacje na rzecz dekarbonizacji, opublikowane 20 grudnia 2021 r., sprawozdanie pt. „The path to a better planet:Adapting to climate change and aligning with the Paris Agreement” [Droga ku lepszej planecie – przystosowanie się do zmiany klimatu i dostosowanie do porozumienia paryskiego], opublikowane 28 października 2021 r., oraz plan EBI w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu –wspieranie strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu w celu budowania odporności na zmianę klimatu, opublikowany 26 października 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie EBI na temat skutków opinii z 2020 r. –działania w dziedzinie klimatu, zrównoważenie środowiskowe i innowacje na rzecz dekarbonizacji, opublikowane 20 grudnia 2021 r., sprawozdanie pt. „The path to a better planet:Adapting to climate change and aligning with the Paris Agreement” [Droga ku lepszej planecie – przystosowanie się do zmiany klimatu i dostosowanie do porozumienia paryskiego], opublikowane 28 października 2021 r., oraz plan EBI w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu –wspieranie strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu w celu budowania odporności na zmianę klimatu, opublikowany 26 października 2021 r.,

| — | uwzględniając ramy PATH grupy EBI – wspieranie kontrahentów w ich dążeniu do dostosowania się do porozumienia paryskiego (porozumienie paryskie dla kontrahentów), opublikowane 26 października 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając ramy PATH grupy EBI – wspieranie kontrahentów w ich dążeniu do dostosowania się do porozumienia paryskiego (porozumienie paryskie dla kontrahentów), opublikowane 26 października 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie EBI dotyczące inwestycji za lata 2021–2022. Kluczowe ustalenia –odbudowa punktem wyjścia do zmian, opublikowane 12 stycznia 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie EBI dotyczące inwestycji za lata 2021–2022. Kluczowe ustalenia –odbudowa punktem wyjścia do zmian, opublikowane 12 stycznia 2022 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie z działalności EBI za 2020 r. pt. „Crisis Solutions” [Rozwiązania w czasie kryzysu], opublikowane 20 stycznia 2021 r., oraz sprawozdanie z działalności EBI z 2021 r. pt. „The Innovation Response” [Odpowiedzią są innowacje], opublikowane 27 stycznia 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie z działalności EBI za 2020 r. pt. „Crisis Solutions” [Rozwiązania w czasie kryzysu], opublikowane 20 stycznia 2021 r., oraz sprawozdanie z działalności EBI z 2021 r. pt. „The Innovation Response” [Odpowiedzią są innowacje], opublikowane 27 stycznia 2022 r.,

| — | uwzględniając wyrok Sądu (pierwsza izba) z dnia 30 marca 2022 r. w sprawie T-299/20, KF przeciwko EBI, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wyrok Sądu (pierwsza izba) z dnia 30 marca 2022 r. w sprawie T-299/20, KF przeciwko EBI,

| — | uwzględniając uwagi wydane przez Biuro Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka w sierpniu 2021 r. w sprawie projektu ram zrównoważonego rozwoju środowiskowego i społecznego grupy EBI, |
| --- | --- |

—

uwzględniając uwagi wydane przez Biuro Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka w sierpniu 2021 r. w sprawie projektu ram zrównoważonego rozwoju środowiskowego i społecznego grupy EBI,

| — | uwzględniając sprawy 1065/2020/PB, 1251/2020/PB i 1252/2020/PB dotyczące EBI, które zostały rozpatrzone przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w dniu 21 kwietnia 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawy 1065/2020/PB, 1251/2020/PB i 1252/2020/PB dotyczące EBI, które zostały rozpatrzone przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w dniu 21 kwietnia 2022 r.,

| — | uwzględniając zalecenie Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie 2168/2019/KR, dotyczące sposobu, w jaki Europejski Urząd Nadzoru Bankowego potraktował przeniesienie byłego dyrektora wykonawczego na stanowisko dyrektora generalnego lobby sektora finansowego, oraz jego decyzję w sprawie OI/3/2021/KR dotyczącą sposobu, w jaki Europejska Agencja Obrony rozpatrzyła wniosek byłego dyrektora generalnego o objęcie wyższych stanowisk w przedsiębiorstwie Airbus, |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie 2168/2019/KR, dotyczące sposobu, w jaki Europejski Urząd Nadzoru Bankowego potraktował przeniesienie byłego dyrektora wykonawczego na stanowisko dyrektora generalnego lobby sektora finansowego, oraz jego decyzję w sprawie OI/3/2021/KR dotyczącą sposobu, w jaki Europejska Agencja Obrony rozpatrzyła wniosek byłego dyrektora generalnego o objęcie wyższych stanowisk w przedsiębiorstwie Airbus,

| — | uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z dnia 26 maja 2021 r. pt. „Uwzględnianie aspektu płci w budżecie UE – czas, by za słowami poszły czyny”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z dnia 26 maja 2021 r. pt. „Uwzględnianie aspektu płci w budżecie UE – czas, by za słowami poszły czyny”,

| — | uwzględniając politykę środowiskową i społeczną Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju z kwietnia 2019 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając politykę środowiskową i społeczną Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju z kwietnia 2019 r.,

| — | uwzględniając plan operacyjny grupy EBI na lata 2022–2024, opublikowany 27 stycznia 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając plan operacyjny grupy EBI na lata 2022–2024, opublikowany 27 stycznia 2022 r.,

| — | uwzględniając ramy grupy EBI dotyczące zrównoważoności środowiskowej i społecznej, przyjęte 2 lutego 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając ramy grupy EBI dotyczące zrównoważoności środowiskowej i społecznej, przyjęte 2 lutego 2022 r.,

| — | uwzględniając program doraźnych działań solidarnościowych EBI na rzecz Ukrainy, przyjęty 4 marca 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając program doraźnych działań solidarnościowych EBI na rzecz Ukrainy, przyjęty 4 marca 2022 r.,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 października 2020 r. pt. „Strategia w zakresie chemikaliów na rzecz zrównoważoności na rzecz nietoksycznego środowiska” (COM(2020)0667), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 października 2020 r. pt. „Strategia w zakresie chemikaliów na rzecz zrównoważoności na rzecz nietoksycznego środowiska” (COM(2020)0667),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640) oraz rezolucję Parlamentu Europejskiego z 15 stycznia 2020 r. w tej sprawie (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640) oraz rezolucję Parlamentu Europejskiego z 15 stycznia 2020 r. w tej sprawie (1),

| — | uwzględniając komunikaty Komisji z 20 maja 2020 r. pt. „Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 – przywracanie przyrody do naszego życia” (COM(2020)0380) oraz „Strategia Od pola do stołu na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego” (COM(2020)0381), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikaty Komisji z 20 maja 2020 r. pt. „Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 – przywracanie przyrody do naszego życia” (COM(2020)0380) oraz „Strategia Od pola do stołu na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego” (COM(2020)0381),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 11 marca 2020 r. pt. „Nowy plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym na rzecz czystszej i bardziej konkurencyjnej Europy” (COM(2020)0098), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 11 marca 2020 r. pt. „Nowy plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym na rzecz czystszej i bardziej konkurencyjnej Europy” (COM(2020)0098),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 12 maja 2021 r. pt. „Droga do zdrowej planety dla wszystkich – plan działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń wody, powietrza i gleby” (COM(2021)0400), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 12 maja 2021 r. pt. „Droga do zdrowej planety dla wszystkich – plan działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń wody, powietrza i gleby” (COM(2021)0400),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 8 marca 2022 r. pt. „REPowerEU – wspólne europejskie działania w kierunku bezpiecznej i zrównoważonej energii po przystępnej cenie” (COM(2022)0108), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 8 marca 2022 r. pt. „REPowerEU – wspólne europejskie działania w kierunku bezpiecznej i zrównoważonej energii po przystępnej cenie” (COM(2022)0108),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/523 z 24 marca 2021 r. ustanawiające Program InvestEU (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/523 z 24 marca 2021 r. ustanawiające Program InvestEU (2),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1056 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (3) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1229 z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie instrumentu pożyczkowego na rzecz sektora publicznego w ramach mechanizmu sprawiedliwej transformacji (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1056 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (3) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1229 z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie instrumentu pożyczkowego na rzecz sektora publicznego w ramach mechanizmu sprawiedliwej transformacji (4),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 z 9 czerwca 2021 r. ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 z 9 czerwca 2021 r. ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” (5),

| — | uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju ONZ, |
| --- | --- |

—

uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju ONZ,

| — | uwzględniając sprawozdanie organizacji Counter Balance z 2019 r. pt. „Is the EIB up to the task in tackling fraud and corruption? Challenges for the EU Bank’s governance framework” [Czy EBI jest w stanie walczyć z nadużyciami finansowymi i korupcją? Wyzwania dla ram zarządzania bankiem UE], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie organizacji Counter Balance z 2019 r. pt. „Is the EIB up to the task in tackling fraud and corruption? Challenges for the EU Bank’s governance framework” [Czy EBI jest w stanie walczyć z nadużyciami finansowymi i korupcją? Wyzwania dla ram zarządzania bankiem UE],

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 stycznia 2020 r. w sprawie instytucji i organów unii gospodarczej i walutowej – zapobieganie konfliktom interesów związanym z zatrudnianiem byłych urzędników instytucji publicznych (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 stycznia 2020 r. w sprawie instytucji i organów unii gospodarczej i walutowej – zapobieganie konfliktom interesów związanym z zatrudnianiem byłych urzędników instytucji publicznych (6),

| — | uwzględniając pismo Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich do prezesa EBI z 22 lipca 2016 r. w sprawie kwestii dotyczących konfliktu interesów oraz odpowiedź prezesa EBI z 31 stycznia 2017 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając pismo Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich do prezesa EBI z 22 lipca 2016 r. w sprawie kwestii dotyczących konfliktu interesów oraz odpowiedź prezesa EBI z 31 stycznia 2017 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie z kontroli Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich z 18 maja 2022 r. w sprawie OI/1/2021/KR, dotyczące sposobu, w jaki Komisja zajmuje się problemem występowania tzw. efektu drzwi obrotowych w sytuacjach z udziałem jej (byłych) pracowników, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie z kontroli Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich z 18 maja 2022 r. w sprawie OI/1/2021/KR, dotyczące sposobu, w jaki Komisja zajmuje się problemem występowania tzw. efektu drzwi obrotowych w sytuacjach z udziałem jej (byłych) pracowników,

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej (A9-0165/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej (A9-0165/2022),

| A. | mając na uwadze, że zgodnie z art. 309 TFUE zadaniem EBI jest przyczynianie się do osiągnięcia celów UE, również za pomocą różnych instrumentów inwestycyjnych, takich jak kredyty, instrumenty kapitałowe, gwarancje, mechanizmy finansowania oparte na podziale ryzyka i usługi doradcze; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że zgodnie z art. 309 TFUE zadaniem EBI jest przyczynianie się do osiągnięcia celów UE, również za pomocą różnych instrumentów inwestycyjnych, takich jak kredyty, instrumenty kapitałowe, gwarancje, mechanizmy finansowania oparte na podziale ryzyka i usługi doradcze;

| B. | mając na uwadze, że w 2021 r. EBI zatwierdził pożyczki na kwotę ok. 95 mld EUR i udzielił wsparcia ok. 430 tys. MŚP i spółek o średniej kapitalizacji, które stanowią podstawę jednolitego rynku UE; mając na uwadze, że 75 mld EUR było związane z operacjami grupy EBI, a pozostałe pożyczki były udzielane w ramach europejskiego funduszu gwarancyjnego; mając na uwadze, że 20,7 mld EUR środków finansowych grupy EBI przeznaczono na wsparcie innowacji, w tym inwestycje w cyfryzację oraz promowanie umiejętności i szkoleń w dziedzinie środowiska cyfrowego, co znacznie przyczynia się do globalnej konkurencyjności UE i wzrostu zatrudnienia; mając na uwadze, że całkowita zatwierdzona kwota jest większa niż wynosi wsparcie jakiegokolwiek innego banku wielostronnego i zarazem najwyższa w historii EBI; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że w 2021 r. EBI zatwierdził pożyczki na kwotę ok. 95 mld EUR i udzielił wsparcia ok. 430 tys. MŚP i spółek o średniej kapitalizacji, które stanowią podstawę jednolitego rynku UE; mając na uwadze, że 75 mld EUR było związane z operacjami grupy EBI, a pozostałe pożyczki były udzielane w ramach europejskiego funduszu gwarancyjnego; mając na uwadze, że 20,7 mld EUR środków finansowych grupy EBI przeznaczono na wsparcie innowacji, w tym inwestycje w cyfryzację oraz promowanie umiejętności i szkoleń w dziedzinie środowiska cyfrowego, co znacznie przyczynia się do globalnej konkurencyjności UE i wzrostu zatrudnienia; mając na uwadze, że całkowita zatwierdzona kwota jest większa niż wynosi wsparcie jakiegokolwiek innego banku wielostronnego i zarazem najwyższa w historii EBI;

| C. | mając na uwadze, że Rosja zaatakowała Ukrainę 24 lutego 2022 r., co wywołało kryzys humanitarny w Ukrainie i wywarło zasadniczy wpływ na sytuację gospodarczą i bezpieczeństwo w UE i jej sąsiedztwie; mając na uwadze, że 4 marca Rada Dyrektorów EBI zatwierdziła nadzwyczajny pakiet solidarnościowy dla Ukrainy o wartości 668 mln EUR, po czym nastąpiły wypłaty środków dla rządu Ukrainy w celu zaspokojenia jej najpilniejszych potrzeb; mając na uwadze, że EBI zobowiązał się do przeznaczenia 4 mld EUR w ramach globalnej zbiórki na rzecz Ukrainy o nazwie Stand Up for Ukraine – Razem dla Ukrainy, aby wesprzeć ofiary rosyjskiej inwazji i ukraińskich uchodźców wojennych w państwach członkowskich, a także z myślą o finansowaniu kluczowej infrastruktury społecznej, w tym mieszkań, szkół, szpitali i przedszkoli; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że Rosja zaatakowała Ukrainę 24 lutego 2022 r., co wywołało kryzys humanitarny w Ukrainie i wywarło zasadniczy wpływ na sytuację gospodarczą i bezpieczeństwo w UE i jej sąsiedztwie; mając na uwadze, że 4 marca Rada Dyrektorów EBI zatwierdziła nadzwyczajny pakiet solidarnościowy dla Ukrainy o wartości 668 mln EUR, po czym nastąpiły wypłaty środków dla rządu Ukrainy w celu zaspokojenia jej najpilniejszych potrzeb; mając na uwadze, że EBI zobowiązał się do przeznaczenia 4 mld EUR w ramach globalnej zbiórki na rzecz Ukrainy o nazwie Stand Up for Ukraine – Razem dla Ukrainy, aby wesprzeć ofiary rosyjskiej inwazji i ukraińskich uchodźców wojennych w państwach członkowskich, a także z myślą o finansowaniu kluczowej infrastruktury społecznej, w tym mieszkań, szkół, szpitali i przedszkoli;

| D. | mając na uwadze, że pandemia koronawirusa jest poważnym globalnym wstrząsem o daleko idących skutkach społecznych i gospodarczych; mając na uwadze, że w czasie pandemii EBI podpisał umowy kredytowe o wartości około 6,3 mld EUR w ramach reakcji na COVID-19 w sektorze zdrowia, również z przeznaczeniem na projekty dotyczące infrastruktury zdrowotnej i szpitalnej, sprzętu medycznego, a także rozwoju systemu opieki medycznej za pomocą działań na rzecz gotowości na wypadek pandemii; mając na uwadze, że środki uruchomione podczas pandemii były atrakcyjnym celem nadużyć finansowych i korupcji, co podkreślono w sprawozdaniu z dochodzeń w sprawie nadużyć finansowych EBI za 2020 r.; mając na uwadze, że EBI powinien podjąć niezbędne środki w trosce o to, aby zasoby docierały do zamierzonych beneficjentów; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że pandemia koronawirusa jest poważnym globalnym wstrząsem o daleko idących skutkach społecznych i gospodarczych; mając na uwadze, że w czasie pandemii EBI podpisał umowy kredytowe o wartości około 6,3 mld EUR w ramach reakcji na COVID-19 w sektorze zdrowia, również z przeznaczeniem na projekty dotyczące infrastruktury zdrowotnej i szpitalnej, sprzętu medycznego, a także rozwoju systemu opieki medycznej za pomocą działań na rzecz gotowości na wypadek pandemii; mając na uwadze, że środki uruchomione podczas pandemii były atrakcyjnym celem nadużyć finansowych i korupcji, co podkreślono w sprawozdaniu z dochodzeń w sprawie nadużyć finansowych EBI za 2020 r.; mając na uwadze, że EBI powinien podjąć niezbędne środki w trosce o to, aby zasoby docierały do zamierzonych beneficjentów;

| E. | mając na uwadze, że społeczne i gospodarcze skutki kryzysu związanego z COVID-19 oraz bezprawna, niesprowokowana i nieuzasadniona agresja wojskowa na Ukrainę i inwazja na ten kraj mają istotny wpływ na sprawiedliwy, zrównoważony i sprzyjający włączeniu społecznemu wzrost gospodarczy, inwestycje, odporność, zatrudnienie, edukację i problem nierówności społeczno-gospodarczej; mając na uwadze, że wysoka inflacja, a także rosnące koszty energii, paliwa i żywności w nieproporcjonalnie dużym stopniu dotykają gospodarstwa domowe znajdujące się w najbardziej niekorzystnej sytuacji w społeczeństwie; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że społeczne i gospodarcze skutki kryzysu związanego z COVID-19 oraz bezprawna, niesprowokowana i nieuzasadniona agresja wojskowa na Ukrainę i inwazja na ten kraj mają istotny wpływ na sprawiedliwy, zrównoważony i sprzyjający włączeniu społecznemu wzrost gospodarczy, inwestycje, odporność, zatrudnienie, edukację i problem nierówności społeczno-gospodarczej; mając na uwadze, że wysoka inflacja, a także rosnące koszty energii, paliwa i żywności w nieproporcjonalnie dużym stopniu dotykają gospodarstwa domowe znajdujące się w najbardziej niekorzystnej sytuacji w społeczeństwie;

Uwagi ogólne

| 1. | podkreśla podstawową rolę, jaką odgrywa EBI jako bank publiczny UE – i jako jedyna międzynarodowa instytucja finansowa, która w całości należy do państw członkowskich i w pełni kieruje się polityką i standardami UE – we wspieraniu odbudowy społeczno-gospodarczej i kierowaniu inwestycji na realizację celów UE; przyjmuje do wiadomości sprawozdanie EBI dotyczące inwestycji za lata 2021–2022 i plan operacyjny grupy EBI na lata 2022–2024; z zadowoleniem przyjmuje rekordowe inwestycje EBI w wysokości prawie 95 mld EUR w 2021 r. oraz skupienie się przez bank na długoterminowych wyzwaniach dla UE związanych ze zmianą klimatu, spójnością społeczną i transformacją cyfrową; |
| --- | --- |

1.

| 2. | z całą mocą potępia nielegalną, niesprowokowaną i nieuzasadnioną napaść wojskową Federacji Rosyjskiej na Ukrainę i inwazję na Ukrainę, a także udział Białorusi w tej agresji; podkreśla, że wojna wywołała poważny kryzys humanitarny i zasadniczo wpłynęła na sytuację gospodarczą i bezpieczeństwo w UE i jej sąsiedztwie, co musi znaleźć szersze odzwierciedlenie w działaniach i planach inwestycyjnych EBI; |
| --- | --- |

2.

| 3. | z zadowoleniem przyjmuje reakcję EBI na inwazję rosyjską w Ukrainie, która to reakcja polega na zatwierdzeniu nadzwyczajnego pakietu solidarnościowego obejmującego m.in. natychmiastowe wsparcie finansowe dla władz ukraińskich w wysokości 668 mln EUR, realizowane dzięki przyspieszeniu wypłat środków na podstawie dotychczasowych umów kredytowych, oraz zobowiązanie do przyspieszenia wypłaty dodatkowej kwoty w wysokości 1,3 mld EUR; zauważa, że pakiet ten obejmuje zarówno natychmiastowe wsparcie finansowe, jak i średnio- i długoterminowe wsparcie infrastruktury, w tym działania na rzecz odbudowy, gdy tylko Ukraina odrodzi się po wojnie jako kraj wolny i niepodległy; wzywa EBI, by opracował plany działania na rzecz zachęcania do bezpośrednich inwestycji UE w Ukrainie, w tym również nowe projekty gospodarcze i społeczne na okres powojenny, takie jak szkoły, mieszkalnictwo socjalne i szpitale; podkreśla, że ważne są skoordynowane działania w reakcji na kryzys w Ukrainie; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, by szybko wdrożyły mechanizm sprawozdawczości w celu informowania właściwych organów o wszelkich aktywach należących do rosyjskich i białoruskich osób fizycznych i prawnych powiązanych z reżimami Putina i Łukaszenki, znajdujących się w posiadaniu europejskich instytucji finansowych, w tym również grupy EBI; apeluje do EBI o zachowanie szczególnej czujności i ścisłe stosowanie nowych sankcji i środków uzgodnionych przez Radę; przypomina, że EBI zaprzestał działalności w Rosji po bezprawnej aneksji Krymu w 2014 r.; oczekuje, że EBI wstrzyma ponadto zaangażowanie jakichkolwiek bezpośrednich lub pośrednich partnerów rosyjskich w projekty inwestycyjne, w tym również poprzez pośredników finansowych; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wzywa państwa członkowskie jako udziałowców do zwiększenia kapitalizacji EBI, aby umożliwić bardziej długoterminowe pożyczki i innowacyjne instrumenty finansowania projektów o dużym potencjale w zakresie zrównoważonego rozwoju, korzyści społecznych i korzyści w zakresie innowacji w kluczowych obszarach polityki UE, takich jak cyfryzacja i transformacja ekologiczna, przy jednoczesnym utrzymaniu obecnego wysokiego poziomu ratingu kredytowego EBI; |
| --- | --- |

5.

| 6. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w 2021 r. EBI udzielił wsparcia ponad 430 tys. MŚP zatrudniających 4,5 mln osób; wzywa jednak EBI, by zapewnił dodatkowy kapitał wzrostu, aby umożliwić MŚP zwiększenie skali ich działalności; zauważa, że obecne wysokie ceny energii wpływają także na konkurencyjność MŚP; zwraca się do EBI o ocenę, czy obecny poziom wsparcia dla MŚP jest wystarczający w kontekście wysokich cen energii i rosnących kosztów surowców; |
| --- | --- |

6.

| 7. | pochwala fakt, że w 2021 r. rekordową kwotę 20,7 mld EUR środków finansowych EBI przeznaczono na wsparcie innowacji, w tym inwestycji w cyfryzację oraz promowanie umiejętności i szkoleń w dziedzinie środowiska cyfrowego; uważa, że tego rodzaju inwestycje mają ogromne znaczenie dla utrzymania konkurencyjności Europy i dążenia do strategicznej autonomii UE, a także są szczególnie istotne z punktu widzenia pracowników w sektorach wymagających poważnych dostosowań i zmiany kwalifikacji; |
| --- | --- |

7.

| 8. | z zadowoleniem przyjmuje nowe podejście do kwestii spójności, które zobowiązuje do zwiększenia działalności pożyczkowej EBI do 45 % całkowitej kwoty pożyczek UE-27 w regionach objętych polityką spójności do 2025 r. i do 23 % w regionach najsłabiej rozwiniętych; podkreśla znaczenie wzmożonych działań w dziedzinie klimatu w odnośnych regionach w celu promowania konwergencji gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz sprawiedliwej transformacji niepozostawiającej nikogo w tyle, a także podkreśla, że inwestycje powinny być wybierane na podstawie korzyści finansowych, gospodarczych i technicznych; wzywa EBI do dalszego eliminowania niedociągnięć systemowych, które uniemożliwiają niektórym regionom lub krajom pełne wykorzystanie możliwości finansowych EBI, m.in. poprzez wzmożenie wysiłków na rzecz rozszerzenia działalności pożyczkowej dzięki zapewnieniu pomocy technicznej, budowaniu zdolności i wsparciu doradczemu, zwłaszcza w dziedzinie innowacji, cyfryzacji, infrastruktury, wsparcia MŚP i projektów mających na celu tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy, a także poprzez priorytetowe traktowanie projektów, które zmniejszają nierówność i promują różnorodność społeczną i włączenie społeczne; wzywa w związku z tym do zwiększenia wsparcia na rzecz usług doradczych, takich jak wspólna inicjatywa wsparcia projektów w regionach europejskich (JASPERS), europejskie wsparcie energetyki na poziomie lokalnym (ELENA) i platforma doradcza Fi-Compass; |
| --- | --- |

8.

| 9. | pochwala terminowość europejskiego funduszu gwarancyjnego, aby pomóc w łagodzeniu negatywnych skutków społecznych i gospodarczych pandemii COVID-19, w tym również poprzez wspieranie MŚP; zauważa, że na dzień 31 grudnia 2021 r. EBI zatwierdził 23,2 mld EUR na operacje europejskiego funduszu gwarancyjnego, czyli 95 % dostępnej kwoty 24,4 mld EUR, co stanowi około jednej trzeciej kwoty, jaką grupa EBI zwykle inwestuje w ciągu roku; zwraca uwagę, że bez przejrzystości w odniesieniu do beneficjentów końcowych trudno jest wyciągnąć wnioski na temat wpływu funduszu na gospodarkę europejską; wzywa zatem, by przy okazji wycofywania tego instrumentu przeprowadzono dokładną ocenę funduszu i sprawdzono, w jakim stopniu zaangażowanie EBI przyniosło wartość dodaną, w jakim stopniu fundusz osiągnął założone cele oraz jaki był poziom przejrzystości podczas jego wdrażania; apeluje o podanie tej oceny do wiadomości publicznej; z zadowoleniem przyjmuje, że ocena europejskiego funduszu gwarancyjnego trwa, i oczekuje na jej wynik; |
| --- | --- |

9.

| 10. | odnotowuje nowe ramy na rzecz zrównoważonego rozwoju środowiskowego i społecznego; z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie zrównoważonego finansowania jako modelu operacyjnego; wzywa do jego szybkiego wdrożenia oraz do ustanowienia przez EBI jasnych i rygorystycznych procedur dotyczących sposobu zachowania należytej staranności; wzywa ponadto do odpowiedniego uwzględnienia w umowach wszystkich przepisów ram zrównoważonego rozwoju środowiskowego i społecznego oraz do stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” we wszystkich operacjach EBI; |
| --- | --- |

10.

| 11. | z zadowoleniem przyjmuje podpisanie umowy w sprawie InvestEU między EBI a Komisją w dniu 7 marca 2022 r. oraz fakt, że Europejski Fundusz Inwestycyjny jest odrębnym partnerem wykonawczym; wzywa do szybkiego wdrożenia nowego Centrum Doradztwa InvestEU i podkreśla potrzebę przyspieszenia negocjacji z innymi partnerami wykonawczymi; |
| --- | --- |

11.

Bank klimatyczny

| 12. | z zadowoleniem przyjmuje, że 43 % pożyczek w 2021 r. było związanych z klimatem i środowiskiem (wzrost z 40 % w 2020 r.), a także wyraża zadowolenie z zamiaru osiągnięcia celu w zakresie udzielania pożyczek na rzecz klimatu w 2022 r.; ponadto wyraża zadowolenie, że bez mandatu europejskiego funduszu gwarancyjnego, który jest przeznaczony specjalnie dla MŚP dotkniętych skutkami pandemii, udział EBI w zielonym finansowaniu wzrósł do 51 %; ponownie stwierdza, że wszystkie przepływy finansowe EBI powinny być w pełni spójne z celem zerowej emisji netto najpóźniej do 2050 r. oraz z ambitniejszym celem klimatycznym UE na rok 2030; podkreśla, że transformacja klimatyczna musi być mieć włączający charakter i być sprawiedliwa; podkreśla, że zielone inwestycje muszą być rentowne i że EBI musi utrzymać wysoką zdolność kredytową (AAA); w związku z tym wzywa EBI, aby wykorzystał swoje pożyczki, instrumenty finansowe, pomoc techniczną i usługi doradcze do wspierania osób i regionów stojących przed wyzwaniami społeczno-gospodarczymi wynikającymi z przejścia na gospodarkę bezemisyjną; podkreśla, że plan działania dotyczący banku klimatycznego stanowi dobry punkt wyjścia, ale konieczne będą dalsze działania, aby zapewnić zgodność z celami porozumienia paryskiego, a jednocześnie zrealizować cel, jakim jest ograniczenie wzrostu temperatury do 1,5 oC, i dokonać sprawiedliwej transformacji; przypomina, że zmiany na dużą skalę są możliwe jedynie pod warunkiem współpracy z przemysłem i zapewnienia niezbędnych zachęt dla innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie klimatu i tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy; wzywa do jak najszybszego opublikowania wszystkich planów działania w zakresie wdrożenia planu działania dotyczącego banku klimatycznego, aby umożliwić przegląd działań zaplanowanych z myślą o osiągnięciu celów oraz ocenie ich adekwatności; |
| --- | --- |

12.

| 13. | oczekuje na śródokresowy przegląd planu działania dotyczącego banku klimatycznego i podkreśla, że musi on przyspieszyć przekształcenie tej instytucji w prawdziwy bank klimatyczny ułatwiający zachowanie zasobów naturalnych i ochronę środowiska; oczekuje, że wszystkie pożyczki zostaną zharmonizowane z celami porozumienia paryskiego przy jednoczesnej realizacji celu, jakim jest ograniczenie wzrostu temperatury do 1,5 oC, oraz z zobowiązaniami UE dotyczącymi klimatu i środowiska; wzywa do uwzględnienia w planie działania dotyczącym banku klimatycznego solidnej oceny mniej emisyjnych rozwiązań alternatywnych i emisji zakresu 3 dla każdego projektu; oczekuje szczegółowych rocznych sprawozdań z postępów w zakresie planu działania dotyczącego banku klimatycznego w odniesieniu do wszystkich operacji, począwszy od 2023 r., w tym również na temat stopnia, w jakim jest on zgodny z europejskimi celami klimatycznymi; |
| --- | --- |

13.

| 14. | z zadowoleniem przyjmuje dostosowanie się do porozumienia paryskiego przez kontrahentów i oczekuje jego pełnego wdrożenia; ponownie apeluje do pośredników finansowych, a nie jedynie klientów korporacyjnych o jak najszybsze wprowadzenie planów dekarbonizacji, najpóźniej do końca 2025 r.; podkreśla, że wprowadzenie takich nowych wymogów nie może odbywać się ze szkodą dla dostępu MŚP do finansowania; wzywa do skoncentrowania się na wiarygodności krótkoterminowych planów dekarbonizacji; apeluje o rygorystyczną realizację tych planów i celów redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz o ocenę, czy można je uwzględnić w klauzulach umownych między EBI a jego klientami; oczekuje, że EBI będzie systematycznie sprawdzał i zapewniał zgodność, w szczególności w odniesieniu do wdrażania europejskich ram na rzecz zrównoważonego rozwoju środowiskowego i społecznego; |
| --- | --- |

14.

| 15. | z zadowoleniem przyjmuje rosnące inwestycje EBI w energię w Europie, które wzrosły z 10 mld EUR w 2018 r. do ponad 14 mld EUR w 2021 r.; z uwagi na niedawne wydarzenia geopolityczne wzywa EBI do przyspieszenia i zwiększenia inwestycji w bezpieczeństwo energetyczne UE i ponownie zapewnia, że poprawa bezpieczeństwa energetycznego UE jest zgodna z rolą EBI jako banku klimatycznego, a także z celem ograniczenia ubóstwa energetycznego, które staje się szczególnie dotkliwe z powodu szybko rosnących cen energii i paliw; ponownie wzywa EBI, by w pełni stosował zasadę efektywności energetycznej i ustanowił walkę z ubóstwem energetycznym jako cel działalności kredytowej w dziedzinie energetyki; ponownie wyraża poparcie dla polityki kredytowania energetyki przez EBI w 2019 r.; wzywa EBI do priorytetowego potraktowania finansowania inwestycji w energię odnawialną, efektywność energetyczną i bezpieczeństwo energetyczne, co zwiększy niezależność UE od państw trzecich; apeluje do EBI o zwiększenie kredytów na takie projekty, aby pomóc w szybkim obniżeniu zależności od importu energii i surowców z Rosji i innych państw trzecich; |
| --- | --- |

15.

| 16. | z zadowoleniem przyjmuje plan EBI w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu oraz zobowiązanie do zwiększenia do 2025 r. udziału działań w dziedzinie klimatu w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu do 15 % ogólnego celu klimatycznego; ponawia swój apel o ujednolicenie metod selekcji służących do oceny ryzyka fizycznego związanego z klimatem we wszystkich działaniach pożyczkowych EBI, w tym również w działaniach z udziałem pośredników finansowych; |
| --- | --- |

16.

| 17. | w związku ze zbliżającym się śródokresowym przeglądem polityki udzielania pożyczek energetycznych przypomina oświadczenie prezesa Hoyera na dorocznej konferencji prasowej grupy EBI 27 stycznia 2022 r.: „Uważamy, że naszym zadaniem jest skupienie się na zrównoważonym rozwoju i osiągnięciu celów paryskich za pomocą środków instytucji prowadzącej długofalową działalność inwestycyjną.[...] Nie dostrzegam zatem zmian w naszej polityce kredytowania energetyki.”; wzywa EBI do zastosowania się do zaleceń platformy ds. zrównoważonego finansowania, a także do zaprzestania finansowania aktywów osieroconych oraz działań niezgodnych z celami Europejskiego Zielonego Ładu i powiązanymi strategiami UE; wzywa EBI do skoncentrowania się w szczególności na inwestycjach w projekty zwiększające bezpieczeństwo dostaw energii poprzez dywersyfikację źródeł i dostawców energii oraz zmniejszenie zależności UE od energii z państw trzecich; zachęca EBI do współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi oraz do ułatwiania finansowania mniejszych projektów, w tym inicjatyw podejmowanych przez społeczności i koncentrujących się na odnawialnych źródłach energii; wzywa EBI do zadbania o to, by jego inwestycje w mieszkania socjalne i przystępne cenowo, które są nader pożądane, również przyczyniały się do poprawy efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

17.

| 18. | ubolewa nad opóźnieniami w przeglądzie polityki kredytowania transportu; oczekuje opracowania wniosku w pełni zgodnego z celami porozumienia paryskiego, przy jednoczesnej realizacji celu, jakim jest ograniczenie wzrostu temperatury do 1,5 oC, a także z wizją roli EBI w procesie dekarbonizacji mobilności, ze szczególnym naciskiem na transformację na poziomie przedsiębiorstw; oczekuje, że pożyczki EBI zmniejszą oddziaływanie transportu na środowisko, a zarazem poprawią jakość i przystępność świadczonych usług, oraz oczekuje, że nie będą przyznane nowe pożyczki, które utrudniałyby dekarbonizację transportu lub przejście na bardziej zrównoważoną i przystępną mobilność bezemisyjną; podkreśla wysokie ryzyko aktywów osieroconych w sektorze transportu; uważa, że należy przeznaczyć więcej środków na mobilność bezemisyjną, zwłaszcza na transport rowerowy oraz rozwój i modernizację transportu publicznego, usługi multimodalne, także w kontekście projektów zrównoważonego projektowania miast, oraz na lepsze usługi transportowe dla społeczności i miejscowości o niedostatecznym dostępie do środków transportu; wzywa do zwiększenia finansowania w celu dekarbonizacji sektora morskiego; |
| --- | --- |

18.

Różnorodność biologiczna i zrównoważony rozwój

| 19. | z zadowoleniem przyjmuje zaktualizowaną normę 4 zawartą w ramach na rzecz zrównoważonego rozwoju środowiskowego i społecznego, w szczególności włączenie zatrzymania i odwrócenia procesu utraty różnorodności biologicznej jako zasady oraz ograniczenie kompensacji, w szczególności na obszarach o wysokiej różnorodności biologicznej, oraz wzywa do starannego wdrożenia tej normy; z zadowoleniem przyjmuje wysiłki na rzecz wzmocnienia oceny ryzyka związanego z różnorodnością biologiczną i należytej staranności za pomocą zintegrowanego narzędzia oceny różnorodności biologicznej; oczekuje, że wykorzystywane dane będą aktualne; jest jednak zaniepokojony wykorzystywaniem nieaktualnych danych; oczekuje od EBI przestrzegania art. 11 i 191 TFUE oraz zaprzestania wypłacania funduszy, a w razie potrzeby wycofania ich, jeżeli zostaną formalnie wykazane, m.in. w drodze ocen oddziaływania na środowisko, dowody lub poważne ryzyko wystąpienia negatywnych skutków w odniesieniu do klimatu, środowiska lub społeczności lokalnych; |
| --- | --- |

19.

| 20. | przypomina, że celem strategii UE na rzecz różnorodności biologicznej do 2030 r. jest odblokowanie co najmniej 20 mld EUR rocznie na wydatki związane z przyrodą; podkreśla, że całe społeczeństwo odnosi korzyści z odbudowy zasobów przyrodniczych, która ma kluczowe znaczenie dla wielu sektorów gospodarki, oraz że współpraca państw członkowskich z EBI i innymi instytucjami finansowymi może mieć kluczowe znaczenie dla wypełnienia luki w finansowaniu; zauważa wyzwania i postępy osiągnięte podczas wdrażania mechanizmu finansowego na rzecz kapitału naturalnego; ponawia swój apel o zapewnienie składnika dotacyjnego w ramach tego mechanizmu lub dowolnego instrumentu będącego jego kontynuacją w oparciu o model mechanizmu sprawiedliwej transformacji, aby wesprzeć początkowe zwiększenie skali lokalnych projektów i ułatwić generowanie dochodów; wzywa do przeprowadzenia niezależnej publicznej oceny wbudowanej w szerszą ocenę wspierania odbudowy ekosystemów i różnorodności biologicznej; zauważa, że w wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027 mechanizm finansowy na rzecz kapitału naturalnego ma zostać zastąpiony nowymi instrumentami; w związku z tym wzywa EBI do wyłączenia z nowych instrumentów projektów kompensujących różnorodność biologiczną na obszarach chronionych i obszarach o wysokiej różnorodności biologicznej; |
| --- | --- |

20.

| 21. | zwraca uwagę, że Ukraina i Rosja są głównymi producentami roślin spożywczych, w tym pszenicy, kukurydzy i jęczmienia; zauważa, że wojna znacząco pogorszyła sytuację ukraińskiego sektora rolnego; zauważa ponadto, że Rosja i Białoruś są głównymi producentami nawozów; wyraża ubolewanie, że wojna może mieć poważne skutki uboczne dla transgranicznych łańcuchów dostaw, cen żywności i nawozów, przystępności cenowej żywności w UE oraz bezpieczeństwa żywnościowego i przystępności cenowej żywności na świecie; zachęca EBI, aby swoimi operacjami ułatwiał osiągnięcie celów wyznaczonych w ramach Europejskiego Zielonego Ładu, strategii „Od pola do stołu” oraz strategii na rzecz bioróżnorodności 2030, a także we wszystkich odpowiednich i planowanych przepisach UE dotyczących produktów niepowodujących wylesiania i rekultywacji wynikających z tych strategii; wzywa EBI, aby nie wspierał działań utrudniających przejście na w pełni zrównoważony sektor rolnictwa ani projektów w zakresie gospodarowania zasobami naturalnymi, które nie uwzględniają ograniczeń planety; wzywa EBI do niewspierania żadnych form rolnictwa przemysłowego ani praktyk rolniczych, które nie są zgodne z normami UE w zakresie dobrostanu zwierząt, jak określono w zaleceniu Parlamentu z 20 stycznia 2022 r. dla Rady i Komisji w następstwie dochodzenia w sprawie domniemanych naruszeń i niewłaściwego administrowania w stosowaniu prawa Unii w odniesieniu do ochrony zwierząt podczas transportu w Unii i poza nią (7); |
| --- | --- |

21.

| 22. | ponownie apeluje do EBI o wsparcie – w ramach swoich nowych operacji – celów unijnej strategii w zakresie chemikaliów na rzecz zrównoważoności poprzez stymulowanie innowacji z myślą o zapewnieniu bezpiecznych chemikaliów, materiałów i produktów zrównoważonych już na etapie projektowania, planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym opartego na obiegu materiałów nietoksycznych oraz planu działania na rzecz eliminacji zanieczyszczeń wody, powietrza i gleby; z zadowoleniem przyjmuje podwojenie kwoty przeznaczonej na inicjatywę „Czyste oceany” (z 2 do 4 mld EUR do 2025 r.), która ma zmniejszyć ilość odpadów z tworzyw sztucznych; podkreśla, że należy położyć nacisk na projekty mające na celu znalezienie zrównoważonych alternatyw dla produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych; apeluje do EBI, by nie finansował górnictwa głębokomorskiego ani w żaden sposób nie przyczyniał się do jego rozwoju; z zadowoleniem przyjmuje decyzję EBI o udzieleniu pomocy technicznej i o finansowaniu projektów w ramach globalnego zobowiązania dotyczącego metanu; |
| --- | --- |

22.

| 23. | z zadowoleniem przyjmuje trwającą wielowalutową emisję obligacji klimatycznych i obligacji zrównoważonego rozwoju; ponadto z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie do dostosowania się do unijnego standardu zielonych obligacji i wszelkich przyszłych standardów dotyczących obligacji społecznych, w szczególności do zwiększenia przejrzystości oraz poprawy alokacji obligacji i sprawozdawczości dotyczącej skutków; podkreśla, że żadne takie kroki nie mogą prowadzić do obniżenia standardów; |
| --- | --- |

23.

Odpowiedzialność społeczna, zdrowie i płeć

| 24. | z zadowoleniem przyjmuje włączenie praw pracowniczych do normy 8 zawartej w ramach na rzecz zrównoważonego rozwoju środowiskowego i społecznego oraz wzywa do rygorystycznego wdrożenia tej normy; wzywa EBI do lepszego uwzględniania praw pracowniczych w jego operacjach przez włączenie klauzul umownych zobowiązujących promotorów do oceny ryzyka związanego z zatrudnieniem, a także do zagwarantowania pełnej ochrony praw pracowniczych w całym łańcuchu dostaw; wzywa EBI do wspierania odbudowy sprzyjającej włączeniu społecznemu po pandemii poprzez inwestycje w sektorze społecznym, w tym w energooszczędne mieszkania socjalne, edukację, zdrowie i umiejętności, a także podkreśla znaczenie rozwijania sprawiedliwych, bezpiecznych i zdrowych warunków pracy oraz poszanowania praw pracowniczych; |
| --- | --- |

24.

| 25. | z zadowoleniem przyjmuje, że EBI odgrywa kluczową rolę we wspieraniu działań UE w odpowiedzi na kryzys zdrowotny; wzywa EBI do kontynuowania inwestycji w zwiększenie odporności sektora zdrowia publicznego, ograniczenie długoterminowych negatywnych skutków pandemii i zwiększenie gotowości na przyszłe pandemie; |
| --- | --- |

25.

| 26. | podkreśla, że inwestycje rozwojowe, w których uczestniczą kobiety i które uwzględniają ich potrzeby, przynoszą lepsze efekty i są bardziej zrównoważone; wzywa EBI do przyczynienia się do pełnej realizacji zobowiązań UE dotyczących płci, w tym trzeciego planu działania w sprawie równości płci, poprzez systematyczne gromadzenie ukierunkowanych danych segregowanych według kryterium płci i publikowanie tych danych; wzywa EBI do oceny wpływu projektów pod względem płci w UE i poza nią oraz do informowania o wynikach tej oceny; uważa, że należy gromadzić dane dotyczące projektów, aby wykazać, w jaki sposób przyczyniają się one do równości płci i wzmocnienia pozycji kobiet; apeluje do EBI o ocenę wpływu projektów pod względem płci i o współpracę w tym celu z niezależnymi ekspertami; apeluje do EBI, aby jego pomoc doradcza i techniczna była odpowiednio przygotowana do wspierania równości płci i rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu, zwłaszcza dzięki posiadaniu niezbędnej wiedzy fachowej i ze szczególnym naciskiem na szkolenia; podkreśla, że niezbędne jest zwiększenia pożyczek dla MŚP prowadzonych przez kobiety, aby promować odbudowę zrównoważoną pod względem płci; |
| --- | --- |

26.

| 27. | wyraża ubolewanie, że EBI nie udało się zrealizować pierwotnych celów na rok 2021 w zakresie równowagi płci oraz że kobiety są nadal niewystarczająco reprezentowane na wyższych stanowiskach w EBI; wzywa zatem EBI, aby zwiększył starania o poprawę równowagi płci na wszystkich szczeblach organizacji; |
| --- | --- |

27.

| 28. | podkreśla rolę EBI w przyczynianiu się do realizacji europejskich priorytetów; oczekuje, że EBI będzie wspierał projekty, które skutecznie wdrażają Europejski filar praw socjalnych, cele zrównoważonego rozwoju ONZ oraz zalecenia społeczne określone w zaleceniach dla poszczególnych krajów w ramach europejskiego semestru; podkreśla znaczenie dialogu i konsultacji z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i zachęca EBI do zwiększenia zaangażowania w takie działania; wyraża zadowolenie z inwestycji EBI w edukację i ponownie wzywa EBI do zwiększenia inwestycji w tej dziedzinie, aby pomóc złagodzić skutki kryzysu związanego z koronawirusem dla systemów szkolnictwa na całym świecie; |
| --- | --- |

28.

ISWMR – globalny wymiar EBI (EBI Global)

| 29. | wyraża poparcie dla EBI Global i uważa, że EBI może odgrywać kluczową rolę we wspieraniu strategicznych interesów UE; przypomina, że zakres geograficzny EBI jest zgodny z zakresem geograficznym Banku Światowego; oczekuje, że inwestycje EBI w państwach trzecich będą w pełni dostosowane do unijnych standardów w zakresie klimatu, różnorodności biologicznej i norm społecznych mających zastosowanie do pożyczek wewnątrzunijnych oraz do polityki działań zewnętrznych UE, w tym inwestycji dokonanych jako partner wykonawczy w ramach inicjatywy Global Gateway; apeluje do EBI o zwiększenie zaangażowania w krajach słabiej rozwiniętych oraz tych, które doświadczają konfliktów i skrajnego ubóstwa; wzywa do przeprowadzenia konsultacji społecznych i zadbania o pełną przejrzystość w sprawie strategii związanych z EBI Global, ze szczególnym uwzględnieniem roli krajów otrzymujących pomoc oraz specjalnych rozdziałów dotyczących należytej staranności w zakresie praw człowieka; wzywa do pełnej rozliczalności i przejrzystości organu zarządzającego i komitetu doradczego EBI Global, w tym do proaktywnego publikowania porządków obrad i protokołów posiedzeń nowego komitetu doradczego; wzywa do zapewnienia pracownikom odpowiednich szkoleń w dziedzinie rozwoju, aby pomóc im we wdrażaniu inicjatyw UE „Globalny wymiar UE” i „Drużyna Europy”; wzywa Komisję do wyjaśnienia kwestii wykorzystania gwarancji w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Plus zarządzanego przez EBI i inne instytucje finansowe w ramach wdrażania inicjatywy Global Gateway; |
| --- | --- |

29.

| 30. | przypomina o globalnym zobowiązaniu UE do obrony i promowania praw człowieka, które są niepodzielne, powszechne i współzależne; uważa nowe ramy na rzecz zrównoważonego rozwoju środowiskowego i społecznego za dobry punkt wyjścia, ale ponawia swój apel o podjęcie dodatkowych działań w celu zapewnienia dalszej poprawy ochrony praw człowieka i procedur zapobiegania naruszeniom praw człowieka; przypomina, że EBI jest bezpośrednio związany postanowieniami Karty praw podstawowych Unii Europejskiej; przywołuje uwagi Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka na temat projektu EBI dotyczącego ram na rzecz zrównoważonego rozwoju środowiskowego i społecznego oraz wzywa EBI do ich pełnego i szybkiego uwzględnienia, w szczególności w odniesieniu do należytej staranności w zakresie praw człowieka i włączenia praw człowieka do procedur należytej staranności, ocen wpływu na prawa człowieka, a także w odniesieniu do konieczności ugruntowania ogólnego zobowiązania EBI w zakresie praw człowieka w odpowiedzialności za przestrzeganie praw człowieka; wzywa do uwzględnienia tych kwestii w planowanym oświadczeniu w sprawie praw człowieka; jest głęboko przekonany, że EBI nie powinien wypłacać pożyczek w przypadku wyraźnych działań odwetowych dotyczących praw człowieka; apeluje do EBI o dołożenie wszelkich starań w celu ochrony społeczności lokalnych, również – w stosownych przypadkach – w formie wycofania finansowania; oczekuje ponadto natychmiastowych działań w przypadku, gdy klient lub beneficjent rzeczywisty jest zamieszany w odwet na obrońcy praw człowieka lub środowiska; oczekuje, że EBI wdroży ponawiane od dawna wezwania Parlamentu do unikania takich sytuacji, w szczególności przez ustanowienie wymogów umownych, w tym wymogu dotyczącego uzyskania dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody społeczności lokalnych, jeżeli wymaga tego prawo międzynarodowe, także w odniesieniu do projektów finansowanych przez pośredników finansowych; oczekuje od EBI, aby żądał od klientów przeprowadzenia oceny wpływu ich projektów na prawa człowieka, a także stale monitorował realizację takich projektów w terenie w celu zapobiegania nadużyciom, niesprawiedliwemu wywłaszczeniu lub przemocy wobec ludności lokalnej; w związku z tym wzywa EBI do aktywnej współpracy ze społecznościami lokalnymi i odpowiedniego informowania ich o przysługujących im prawach, ze szczególnym naciskiem na włączenie ich dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody, w tym zapewnienie im dostępu do mechanizmu rozpatrywania skarg; |
| --- | --- |

30.

| 31. | uważa, że do wdrożenia EBI Global należy zatrudnić odpowiednią liczbę pracowników poza siedzibą główną w Luksemburgu, aby zapewnić obecność na miejscu i skuteczną współpracę z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych i jej delegaturami, gdyż wiedza fachowa na miejscu i monitorowanie projektów ma kluczowe znaczenie dla wspierania społeczności lokalnych; wzywa do zwiększenia liczby personelu w terenie, zwłaszcza pracowników lokalnych, w celu zaspokojenia lokalnych potrzeb dzięki zwiększonym umiejętnościom technicznym, w tym wiedzy fachowej w zakresie praw człowieka i równouprawnienia płci; oczekuje, że w 2022 r. zostanie opublikowany konkretny plan w zakresie zasobów ludzkich w celu wdrożenia EBI Global, i wzywa EBI do pilnego wzmocnienia mechanizmów zwalczania nadużyć finansowych, korupcji i innych zabronionych działań, zwłaszcza w ramach wysiłków na rzecz zwiększenia obecności poza UE; apeluje do EBI o rozszerzenie współpracy z władzami krajowymi w krajach partnerskich; przypomina, że regionalna siedziba główna w Nairobi działa od 2019 r.; z zadowoleniem przyjmuje decyzję z listopada 2021 r. w sprawie podniesienia jej rangi jako nowego ośrodka EBI w Nairobi ułatwiającego współpracę z partnerami kenijskimi i afrykańskimi, Drużyną Europy i partnerami globalnymi, przyczyniającego się do lepszego odzwierciedlenia priorytetów inwestycji prywatnych i publicznych oraz poszerzającego wiedzę specjalistyczną na temat działań w dziedzinie klimatu, innowacji i inwestycji cyfrowych; |
| --- | --- |

31.

| 32. | podkreśla duże znaczenie spójności, dodatkowości i skuteczności finansowania rozwoju; w związku z tym wzywa EBI do zacieśnienia współpracy z kluczowymi partnerami; wzywa EBI, by ułatwiał udział mniejszych podmiotów zajmujących się finansowaniem rozwoju w swoich działaniach; wzywa ponadto EBI do położenia większego nacisku na przyciąganie inwestycji prywatnych i mobilizowanie zasobów krajowych w krajach słabiej rozwiniętych; |
| --- | --- |

32.

Przejrzystość i zarządzanie

| 33. | zwraca uwagę, że ogólnym celem jest publikowanie informacji o projektach na trzy tygodnie przed zatwierdzeniem ich przez Radę Dyrektorów EBI; jest zaniepokojony spadkiem przejrzystości, w szczególności w odniesieniu do udostępniania informacji na temat projektów w odpowiednim czasie; przypomina, że w 2010 r. 96,1 % wszystkich projektów opublikowano trzy tygodnie przed ich zatwierdzeniem przez Radę Dyrektorów, natomiast w 2020 r. – zaledwie 60 %; zauważa, że według EBI ta tendencja spadkowa jest konsekwencją większego zaangażowania EBI w przedsiębiorstwa sektora prywatnego; ubolewa nad coraz częstszym stosowaniem przepisów dotyczących tajemnicy handlowej; w tym kontekście uznaje szczególne znaczenie zarówno przepisów dotyczących tajemnicy przedsiębiorstwa, w szczególności dla MŚP, jak i przejrzystości jako podstawowego elementu ochrony zasad demokratycznych, w tym praw człowieka, oraz wzywa EBI do znalezienia równowagi między tymi dwoma przepisami, zważywszy, że fundusze EBI są środkami publicznymi i powinny zawsze podlegać publicznej kontroli i rozliczalności; apeluje o większą przejrzystość i rozliczalność, również wobec instytucji UE, w szczególności Parlamentu; podkreśla ponadto, że niektóre niedawne projekty, które wymagały oceny oddziaływania na środowisko, zostały opublikowane dopiero po zatwierdzeniu; przypomina ponadto, że najlepszym standardem w odniesieniu do inwestorów prywatnych jest publikowanie wszystkich projektów co najmniej 30 dni przed ich zatwierdzeniem oraz że Międzynarodowa Korporacja Finansowa (członek Grupy Banku Światowego), która finansuje jedynie projekty w sektorze prywatnym, publikuje oceny oddziaływania na środowisko 60 dni przed podjęciem decyzji o finansowaniu; przypomina, że spółki notowane na giełdzie muszą działać zgodnie z obowiązującymi regulacjami rynku kapitałowego, które obejmują przepisy dotyczące udostępniania informacji; zwraca uwagę na niedawne zalecenia Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące konieczności przyjęcia przez EBI ambitniejszego podejścia do swojej praktyki ujawniania informacji, działania zgodnie z unijnymi przepisami dotyczącymi przejrzystości oraz większej przejrzystości w odniesieniu do potencjalnego wpływu finansowanych przezeń projektów na środowisko; wzywa EBI do jak najszybszego wdrożenia tych zaleceń; |
| --- | --- |

33.

| 34. | ponownie przypomina o swoim wniosku dotyczącym zawarcia porozumienia międzyinstytucjonalnego między Parlamentem a EBI, aby poprawić dostęp do dokumentów i danych EBI oraz zwiększyć demokratyczną rozliczalność, przewidującym możliwość kierowania do EBI pytań wymagających odpowiedzi na piśmie oraz organizowania wysłuchań i dialogów gospodarczych; |
| --- | --- |

34.

| 35. | wzywa EBI, aby rozszerzył sprawozdawczość dla Parlamentu na temat swoich decyzji, osiągniętych postępów i wpływu działalności pożyczkowej, przede wszystkim w formie regularnego ustrukturyzowanego dialogu; |
| --- | --- |

35.

| 36. | uważa, że nowa polityka przejrzystości oznacza zaprzepaszczoną szansę; apeluje do EBI o wyciągnięcie wniosków z krytycznych ocen oraz ubolewa, że EBI częściowo zignorował bardzo wyraźne żądania Parlamentu dotyczące poprawy polityki przejrzystości zgodnie z najlepszymi praktykami i standardami innych instytucji finansowych; z zadowoleniem przyjmuje publikację oświadczeń o wpływie operacji EBI pod kątem dodatkowości jako element jego ram pomiaru dodatkowości i wpływu; ubolewa, że nowa polityka wprowadza jedynie niewielkie ulepszenia w dziedzinie proaktywnej publikacji, w tym w odniesieniu do projektów o wartości powyżej 50 mln EUR realizowanych przez pośredników finansowych, mimo że EBI, aby wypełniać swoją misję jako bank publiczny UE, musi działać na zasadzie domniemania jawności; zwraca uwagę, że nowa polityka nie nakłada na EBI obowiązku proaktywnego publikowania informacji na temat wyboru projektów, w szczególności informacji dotyczących należytej staranności, przed podjęciem decyzji przez Radę Dyrektorów EBI, zgodnie z praktyką międzynarodowych instytucji finansowych; jest również zaniepokojony wyjątkami dotyczącymi dostępu do dokumentów na podstawie interesów handlowych osób trzecich oraz dyrektywy w sprawie nadużyć na rynku (8); ponadto ubolewa nad tym, że polityka ta nie przewiduje terminowego ujawniania protokołów posiedzeń Rady Dyrektorów i Komitetu Zarządzającego; apeluje o pilne zajęcie się tymi niedociągnięciami; wzywa do dostosowania polityki przejrzystości do polityki przejrzystości Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju w zakresie obowiązkowego ujawniania przez pośredników projektów o wysokim ryzyku środowiskowym i ponawia swój apel o rozszerzenie wymogów przejrzystości dostosowanych do wymogów dotyczących energii wodnej na wszystkie projekty infrastrukturalne, w tym również projekty finansowane przez pośredników finansowych; |
| --- | --- |

36.

| 37. | w związku z tym wzywa do ustanowienia ambitnego standardu dla pośredników finansowych zgodnie z rygorystycznymi normami podatkowymi, normami w zakresie przejrzystości oraz normami środowiskowymi i społecznymi; wzywa EBI do jak najszybszej zmiany wzoru klauzul umownych dotyczących kwestii środowiskowych, a tym samym umów z pośrednikami finansowymi, określających wymogi dotyczące tego, jakie informacje o środowisku należy gromadzić i publikować; podkreśla jednak, że wprowadzenie takich nowych wymogów nie może odbywać się ze szkodą dla dostępu MŚP do finansowania; |
| --- | --- |

37.

| 38. | przyjmuje do wiadomości zaktualizowany kodeks postępowania i z zadowoleniem przyjmuje bardziej rygorystyczne zasady dotyczące konfliktu interesów oraz zobowiązanie do przeprowadzania okresowych przeglądów; ubolewa, że pomimo wielokrotnych apeli nie istnieje przepis wykluczający wiceprezesów z nadzoru nad operacjami w ich krajach pochodzenia, i nalega, aby kwestia ta została uwzględniona w następnym przeglądzie; |
| --- | --- |

38.

| 39. | wyraża poważne zaniepokojenie brakiem dialogu społecznego w EBI, w szczególności w celu zajęcia się obawami dotyczącymi molestowania, środowiska pracy i warunków pracy; oczekuje, że kierownictwo EBI zapewni zerową tolerancję w odniesieniu do wszystkich form uchybień i w trybie pilnym wdroży niezbędne zmiany w celu zapobieżenia wykroczeniom; wzywa kierownictwo EBI do nawiązania prawdziwego dialogu z pracownikami w celu rozwiania ich obaw oraz budowania zaufania i kultury odpowiedzialności; zachęca EBI do przeprowadzenia ankiet i konsultacji wśród pracowników; |
| --- | --- |

39.

| 40. | zwraca się do Komisji o opublikowanie uzasadnienia swojej opinii zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 19; |
| --- | --- |

40.

Zerowa tolerancja wobec nadużyć finansowych

| 41. | odnotowuje nową politykę zwalczania nadużyć finansowych i podkreśla, że ważna jest współpraca włączająca przy opracowywaniu kluczowych narzędzi polityki zwalczania nadużyć finansowych; wyraża zaniepokojenie, że polityka EBI w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu nie podsuwa rozwiązań w kwestii głównych niedociągnięć, a mianowicie uwzględnienia wymogów czwartej dyrektywy UE w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy (9), w szczególności publikacji kontroli w oparciu o zasadę „znaj swojego klienta” przed zatwierdzeniem jakiegokolwiek projektu; ubolewa również z powodu braku poprawy standardów przejrzystości, a mianowicie uzależnienia przyznawania bezpośrednich i pośrednich pożyczek od publikowania przez beneficjentów danych podatkowych i księgowych beneficjentów oraz pośredników finansowych uczestniczących w operacjach finansowania; ubolewa, że EBI nie zlecił niezależnych kontroli stosowania standardów przeciwdziałania praniu pieniędzy; oczekuje, że EBI dostosuje się do zmieniających się ram regulacyjnych i praktyk UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, aby móc skutecznie zapobiegać udziałowi w zakazanych działaniach oraz podejmować działania naprawcze, zwłaszcza poprzez wyłączanie podmiotów, odzyskiwanie środków finansowych i korzystanie z innych umownych i prawnych środków odwoławczych; |
| --- | --- |

41.

| 42. | wzywa EBI, aby zobowiązał się do zaostrzenia swojej polityki zwalczania oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania, w tym przez powstrzymanie się od finansowania beneficjentów lub pośredników finansowych oraz od współpracy z partnerami finansowymi, którym udowodniono negatywne wyniki; wzywa EBI do egzekwowania środków zapobiegawczych i regularnych ocen podatkowych w odniesieniu do jurysdykcji podatkowych niechętnych współpracy, oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania, a także nielegalnego i agresywnego unikania opodatkowania; wzywa EBI, by uzależnił udzielanie pożyczek bezpośrednich i pośrednich od publikowania przez beneficjentów danych podatkowych i księgowych w podziale na kraje oraz od udostępniania danych na temat własności rzeczywistej dotyczących beneficjentów i pośredników finansowych uczestniczących w operacjach finansowania, co byłoby możliwe dzięki specjalnej klauzuli w umowach podpisywanych z klientami EBI; wzywa grupę EBI, by dostosowała swoją politykę wobec słabo uregulowanych, nieprzejrzystych i niechętnych do współpracy jurysdykcji oraz wobec dobrego zarządzania w kwestiach podatkowych do europejskich i międzynarodowych zmian regulacyjnych zachodzących w dziedzinie integralności podatkowej oraz do standardów i strategii dobrego zarządzania w kwestiach podatkowych; podkreśla, że współpraca międzynarodowa ma kluczowe znaczenie dla skutecznego zwalczania nadużyć finansowych, korupcji i innych rodzajów niedozwolonej działalności; wzywa EBI do przekazywania władzom w UE i poza nią informacji o przypadkach podejrzenia niedozwolonego postępowania w celu przeprowadzenia dalszego dochodzenia i ścigania karnego oraz do udzielania pomocy na żądanie; |
| --- | --- |

42.

| 43. | ponawia swój apel o zawieszenie finansowania w przypadku, gdy władze lokalne zostały powiadomione lub zaangażowane w procedury prawne w związku z możliwym naruszeniem stosownych przepisów, przynajmniej do czasu zakończenia dochodzeń i procesów sądowych na szczeblu krajowym; |
| --- | --- |

43.

| 44. | przypomina, że Komisja zwróciła się do EBI o udostępnienie dodatkowych informacji na temat skutecznego stosowania klauzul umownych umożliwiających EBI wstrzymanie lub wycofanie finansowania, i oczekuje, że Parlament otrzyma pełen dostęp do tych informacji; oczekuje gruntownego monitorowania, w pełni uwzględniającego obawy wyrażane przez zainteresowane strony i podmioty, w szczególności obawy dotyczące naruszeń praw człowieka i praworządności; |
| --- | --- |

44.

| 45. | ponawia swoje żądanie do EBI o zwiększenie autonomii i skuteczności biura ds. mechanizmu rozpatrywania skarg i wydziału dochodzeń ds. nadużyć finansowych; jest bardzo zaniepokojony, że przynajmniej raz przedłożono bardzo jasne sprawozdanie na temat mechanizmu rozpatrywania skarg w EBI, w którym to sprawozdaniu stwierdzono, że naruszone zostały normy środowiskowe i społeczne EBI; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje fakt, że EBI podjął działania w następstwie tego sprawozdania w celu zawieszenia wypłat; uważa jednak, że należy wyciągnąć wnioski co do poprawy kontroli zgodności projektów z polityką banku oraz co do informowania opinii publicznej o projektach; zaleca, aby w przypadku złożonych projektów EBI zwracał się o pomoc do lokalnych ekspertów środowiskowych i społecznych w celu dokładniejszej oceny projektów i lepszego zrozumienia konkretnych kontekstów; wzywa ponadto EBI do zagwarantowania przestrzegania norm w całym cyklu projektu oraz do podejmowania działań naprawczych w przypadku nieprzestrzegania norm, w miarę możliwości poprzez podjęcie skutecznych, konstruktywnych i natychmiastowych działań naprawczych lub poprzez szybkie wstrzymanie projektu; wyraża zaniepokojenie, że w przypadku, gdy projekt może wiązać się z konfliktem interesów, nadal nie jest jasne, w jaki sposób spowodowane szkody zostaną złagodzone; apeluje do EBI, aby zobowiązał się do zdecydowanego wzmocnienia swojej kultury przejrzystości przez rozszerzenie etycznej reprezentacji interesów, zwłaszcza przez wprowadzenie rejestru przejrzystości, w którym członkowie Komitetu Zarządzającego będą zobowiązani do ujawniania swoich spotkań z przedstawicielami grup interesu; wzywa ponadto EBI do niezatrudniania urzędników po zakończeniu przez nich służby publicznej bez wystarczająco długiego okresu karencji, który należy ustanowić z należytym uwzględnieniem niedawnych zaleceń Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczących Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego i Europejskiej Agencji Obrony, ponieważ stanowi to zagrożenie nie tylko dla reputacji EBI, ale również dla jego niezależności; |
| --- | --- |

45.

| 46. | z zadowoleniem przyjmuje ustalenia robocze z Prokuraturą Europejską i wzywa do ich pełnego i starannego wdrożenia, w szczególności w odniesieniu do sprawozdawczości; |
| --- | --- |

46.

| 47. | z zadowoleniem przyjmuje podpisanie w dniu 29 października 2021 r. porozumienia roboczego między EBI a Europolem, które ma na celu ułatwienie wymiany informacji i wiedzy specjalistycznej w zakresie zwalczania nadużyć finansowych i korupcji; oczekuje pełnego wdrożenia tego porozumienia; |
| --- | --- |

47.

| 48. | ponownie apeluje do EBI o zacieśnienie stosunków z Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich i Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych; |
| --- | --- |

48.

| 49. | z zadowoleniem przyjmuje odnowione porozumienie trójstronne między Europejskim Trybunałem Obrachunkowym, EBI i Komisją, które wzmacnia uprawnienia kontrolne Trybunału w odniesieniu do przychodów i wydatków UE zarządzanych przez EBI, z należytym poszanowaniem obowiązujących przepisów dotyczących poufności danych; zauważa jednak, że dane dotyczące działalności EBI w zakresie funduszy własnych pozostają poza zakresem i mandatem kontroli Trybunału; |
| --- | --- |

49.

o

o o

| 50. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji i Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu. |
| --- | --- |

50.

---

(1)  Dz.U. C 270 z 7.7.2021, s. 2.

(2)  Dz.U. L 107 z 26.3.2021, s. 30.

(3)  Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 1.

(4)  Dz.U. L 274 z 30.7.2021, s. 1.

(5)  Dz.U. L 209 z 14.6.2021, s. 1.

(6)  Dz.U. C 270 z 7.7.2021, s. 113.

(7)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0015.

(8)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/57/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie sankcji karnych za nadużycia na rynku, Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 179.

(9)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, Dz.U. L 141 z 5.6.2015, s. 73.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/225 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/225

---

P9_TA(2022)0299

Kontrola działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego – sprawozdanie roczne za 2020 r.

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie kontroli działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego – sprawozdanie roczne za 2020 r. (2021/2235(INI))

(2023/C 47/19)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) z działalności za 2020 r., opublikowane 20 stycznia 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) z działalności za 2020 r., opublikowane 20 stycznia 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie finansowe EBI za 2020 r., opublikowane 3 maja 2021 r., oraz sprawozdanie EBI na temat finansowania i zaciągania pożyczek za 2020 r., opublikowane 5 maja 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie finansowe EBI za 2020 r., opublikowane 3 maja 2021 r., oraz sprawozdanie EBI na temat finansowania i zaciągania pożyczek za 2020 r., opublikowane 5 maja 2021 r.,

| — | uwzględniając plan operacyjny grupy EBI na 2020 r., który został zatwierdzony 12 grudnia 2019 r. przez Radę Dyrektorów EBI i opublikowany 30 stycznia 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając plan operacyjny grupy EBI na 2020 r., który został zatwierdzony 12 grudnia 2019 r. przez Radę Dyrektorów EBI i opublikowany 30 stycznia 2020 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie na temat Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) w 2020 r., które EBI przedłożył Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, dotyczące działań finansowych i inwestycyjnych grupy EBI w 2020 r. prowadzonych w ramach EFIS, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie na temat Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) w 2020 r., które EBI przedłożył Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, dotyczące działań finansowych i inwestycyjnych grupy EBI w 2020 r. prowadzonych w ramach EFIS,

| — | uwzględniając plan działania banku klimatycznego grupy EBI na lata 2021–2025, przyjęty przez Radę Dyrektorów EBI w listopadzie 2020 r. i opublikowany 14 grudnia 2020 r., oraz strategię klimatyczną EBI, również przyjętą w listopadzie 2020 r. i opublikowaną 15 listopada 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając plan działania banku klimatycznego grupy EBI na lata 2021–2025, przyjęty przez Radę Dyrektorów EBI w listopadzie 2020 r. i opublikowany 14 grudnia 2020 r., oraz strategię klimatyczną EBI, również przyjętą w listopadzie 2020 r. i opublikowaną 15 listopada 2020 r.,

| — | uwzględniając wytyczne Europejskiego Banku Inwestycyjnego dotyczące najlepszych praktyk bankowych, zatwierdzone przez Radę Gubernatorów EBI w 2018 r. i opublikowane 3 października 2018 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wytyczne Europejskiego Banku Inwestycyjnego dotyczące najlepszych praktyk bankowych, zatwierdzone przez Radę Gubernatorów EBI w 2018 r. i opublikowane 3 października 2018 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie grupy EBI w sprawie zrównoważonego rozwoju za 2020 r., opublikowane 27 maja 2021 r., oraz sprawozdanie zatytułowane „EIB 2020 Sustainability Disclosures in accordance with SASB Framework (Sustainability Accounting Standards Board)” [Ujawnianie informacji EBI na temat zrównoważonego rozwoju w 2020 r. zgodnie z zasadami SASB (Rady ds. Standardów Zrównoważonej Rachunkowości)], opublikowane w kwietniu 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie grupy EBI w sprawie zrównoważonego rozwoju za 2020 r., opublikowane 27 maja 2021 r., oraz sprawozdanie zatytułowane „EIB 2020 Sustainability Disclosures in accordance with SASB Framework (Sustainability Accounting Standards Board)” [Ujawnianie informacji EBI na temat zrównoważonego rozwoju w 2020 r. zgodnie z zasadami SASB (Rady ds. Standardów Zrównoważonej Rachunkowości)], opublikowane w kwietniu 2021 r.,

| — | uwzględniając ramy zrównoważonego rozwoju środowiskowego i społecznego grupy EBI przyjęte 2 lutego 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając ramy zrównoważonego rozwoju środowiskowego i społecznego grupy EBI przyjęte 2 lutego 2022 r.,

| — | uwzględniając przyjęte 29 maja 2020 r. wytyczne dla promotorów EBI dotyczące środowiskowych i społecznych wyników działań finansowanych przez EBI, podejmowanych w odpowiedzi na kryzys związany z pandemią COVID-19, |
| --- | --- |

—

uwzględniając przyjęte 29 maja 2020 r. wytyczne dla promotorów EBI dotyczące środowiskowych i społecznych wyników działań finansowanych przez EBI, podejmowanych w odpowiedzi na kryzys związany z pandemią COVID-19,

| — | uwzględniając sprawozdanie z wdrażania polityki przejrzystości grupy EBI za 2020 r., opublikowane 16 kwietnia 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie z wdrażania polityki przejrzystości grupy EBI za 2020 r., opublikowane 16 kwietnia 2021 r.,

| — | uwzględniając broszurę z 2 lutego 2021 r., zatytułowaną „European Investment Bank’s engagement with civil society – 2020 highlights” [Współpraca Europejskiego Banku Inwestycyjnego ze społeczeństwem obywatelskim – najważniejsze wydarzenia w 2020 r.], |
| --- | --- |

—

uwzględniając broszurę z 2 lutego 2021 r., zatytułowaną „European Investment Bank’s engagement with civil society – 2020 highlights” [Współpraca Europejskiego Banku Inwestycyjnego ze społeczeństwem obywatelskim – najważniejsze wydarzenia w 2020 r.],

| — | uwzględniając sprawozdanie roczne Komitetu Kontroli i Audytu EBI za 2020 r., opublikowane 8 października 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie roczne Komitetu Kontroli i Audytu EBI za 2020 r., opublikowane 8 października 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie EBI z działalności dochodzeniowej w sprawie nadużyć finansowych za 2020 r., opublikowane 29 lipca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie EBI z działalności dochodzeniowej w sprawie nadużyć finansowych za 2020 r., opublikowane 29 lipca 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie EBI w sprawie działań związanych z przestrzeganiem przepisów za 2020 r., opublikowane 10 maja 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie EBI w sprawie działań związanych z przestrzeganiem przepisów za 2020 r., opublikowane 10 maja 2021 r.,

| — | uwzględniając roczne sprawozdanie Komisji ds. Etyki i Zgodności EBI z 2020 r., opublikowane 29 września 2021 r., oraz jej regulamin, |
| --- | --- |

—

uwzględniając roczne sprawozdanie Komisji ds. Etyki i Zgodności EBI z 2020 r., opublikowane 29 września 2021 r., oraz jej regulamin,

| — | uwzględniając kodeksy postępowania pracowników grupy EBI, a także członków Komitetu Kontroli i Audytu oraz Komitetu Zarządzającego EBI, |
| --- | --- |

—

uwzględniając kodeksy postępowania pracowników grupy EBI, a także członków Komitetu Kontroli i Audytu oraz Komitetu Zarządzającego EBI,

| — | uwzględniając sprawozdanie grupy EBI dotyczące ujawniania informacji na temat zarządzania ryzykiem za 2020 r., opublikowane 9 sierpnia 2021 r., oraz jej oświadczenie na temat gotowości do podejmowania wysokiego ryzyka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie grupy EBI dotyczące ujawniania informacji na temat zarządzania ryzykiem za 2020 r., opublikowane 9 sierpnia 2021 r., oraz jej oświadczenie na temat gotowości do podejmowania wysokiego ryzyka,

| — | uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego EBI za 2020 r., opublikowane 15 lipca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego EBI za 2020 r., opublikowane 15 lipca 2021 r.,

| — | uwzględniając art. 3 i 9 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 3 i 9 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

| — | uwzględniając art. 15, 126, 174, 175, 208, 209, 271, 308 i 309 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), załączony do niego Protokół (nr 5) w sprawie statutu Europejskiego Banku Inwestycyjnego, a także załączony do TFUE Protokół (nr 28) w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 15, 126, 174, 175, 208, 209, 271, 308 i 309 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), załączony do niego Protokół (nr 5) w sprawie statutu Europejskiego Banku Inwestycyjnego, a także załączony do TFUE Protokół (nr 28) w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej,

| — | uwzględniając regulamin wewnętrzny EBI, |
| --- | --- |

—

uwzględniając regulamin wewnętrzny EBI,

| — | uwzględniając porozumienie trójstronne między Komisją Europejską, Europejskim Trybunałem Obrachunkowym i Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (porozumienie trójstronne), które weszło w życie w listopadzie 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie trójstronne między Komisją Europejską, Europejskim Trybunałem Obrachunkowym i Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (porozumienie trójstronne), które weszło w życie w listopadzie 2021 r.,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 7 lipca 2021 r. w sprawie sprawozdania rocznego z kontroli działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego za 2019 r., (1) |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 7 lipca 2021 r. w sprawie sprawozdania rocznego z kontroli działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego za 2019 r., (1)

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 (2) (unijne rozporządzenie w sprawie systematyki), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 (2) (unijne rozporządzenie w sprawie systematyki),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (3),

| — | uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (4),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/843 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającą dyrektywę (UE) 2015/849 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu oraz zmieniającą dyrektywy 2009/138/WE i 2013/36/UE (5) (piąta dyrektywa w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/843 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającą dyrektywę (UE) 2015/849 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu oraz zmieniającą dyrektywy 2009/138/WE i 2013/36/UE (5) (piąta dyrektywa w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy),

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0173/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0173/2022),

| A. | mając na uwadze, że na mocy traktatów EBI ma obowiązek przyczyniać się do integracji UE, spójności gospodarczej i społecznej oraz rozwoju regionalnego zgodnie z art. 309 TFUE i protokołem nr 28, a także do zrównoważonego i stałego rozwoju rynku wewnętrznego; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że na mocy traktatów EBI ma obowiązek przyczyniać się do integracji UE, spójności gospodarczej i społecznej oraz rozwoju regionalnego zgodnie z art. 309 TFUE i protokołem nr 28, a także do zrównoważonego i stałego rozwoju rynku wewnętrznego;

| B. | mając na uwadze, że grupa EBI nadal zobowiązuje się zwiększać udział finansowania przeznaczonego na wspieranie działań na rzecz klimatu i zrównoważenia środowiskowego oraz wciąż skupia się na realizacji swojej statutowej misji wspierania spójności; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że grupa EBI nadal zobowiązuje się zwiększać udział finansowania przeznaczonego na wspieranie działań na rzecz klimatu i zrównoważenia środowiskowego oraz wciąż skupia się na realizacji swojej statutowej misji wspierania spójności;

| C. | mając na uwadze, że cele polityki publicznej, takie jak spójność terytorialna i społeczna, zrównoważony rozwój, walka z bezrobociem (wśród młodzieży), ubóstwem i wykluczeniem społecznym, powinny być głównym przedmiotem zainteresowania i działań EBI, który ma za zadanie przyczyniać się do zrównoważonego i stałego rozwoju rynku wewnętrznego; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że cele polityki publicznej, takie jak spójność terytorialna i społeczna, zrównoważony rozwój, walka z bezrobociem (wśród młodzieży), ubóstwem i wykluczeniem społecznym, powinny być głównym przedmiotem zainteresowania i działań EBI, który ma za zadanie przyczyniać się do zrównoważonego i stałego rozwoju rynku wewnętrznego;

| D. | mając na uwadze, że EBI jest związany postanowieniami Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, a zasady dotyczące praw człowieka są włączone do jego procedur i standardów w zakresie należytej staranności, co obejmuje również publicznie dostępne oceny ex ante; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że EBI jest związany postanowieniami Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, a zasady dotyczące praw człowieka są włączone do jego procedur i standardów w zakresie należytej staranności, co obejmuje również publicznie dostępne oceny ex ante;

| E. | mając na uwadze, że EBI odgrywa pierwszoplanową rolę w walce z kryzysem związanym COVID-19 w Unii Europejskiej, zwłaszcza poprzez udział w programie szybkiego wsparcia ukierunkowanym na podmioty i sektory, które najsilniej odczuły skutki kryzysu, a także ustanowił w 2020 r. nowy instrument zwany ogólnoeuropejskim funduszem gwarancyjnym, który zapewnia bardzo potrzebny kapitał dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP); |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że EBI odgrywa pierwszoplanową rolę w walce z kryzysem związanym COVID-19 w Unii Europejskiej, zwłaszcza poprzez udział w programie szybkiego wsparcia ukierunkowanym na podmioty i sektory, które najsilniej odczuły skutki kryzysu, a także ustanowił w 2020 r. nowy instrument zwany ogólnoeuropejskim funduszem gwarancyjnym, który zapewnia bardzo potrzebny kapitał dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP);

| F. | mając na uwadze, że w listopadzie 2019 r. EBI wyraził ambicję, aby dostosować do końca 2020 r. całą swoją działalność finansową do zasad i celów porozumienia paryskiego oraz prowadzić działalność w porozumieniu z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych i Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że w listopadzie 2019 r. EBI wyraził ambicję, aby dostosować do końca 2020 r. całą swoją działalność finansową do zasad i celów porozumienia paryskiego oraz prowadzić działalność w porozumieniu z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych i Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju;

| G. | mając na uwadze, że EBI poczynił znaczne wysiłki w odpowiedzi na wybuch pandemii COVID-19 w marcu 2020 r., aby zapewnić dodatkowe wsparcie przedsiębiorstwom – zwłaszcza MŚP, które zostały szczególnie dotknięte skutkami kryzysu – oraz przyczynić się do osiągnięcia celów UE; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że EBI poczynił znaczne wysiłki w odpowiedzi na wybuch pandemii COVID-19 w marcu 2020 r., aby zapewnić dodatkowe wsparcie przedsiębiorstwom – zwłaszcza MŚP, które zostały szczególnie dotknięte skutkami kryzysu – oraz przyczynić się do osiągnięcia celów UE;

| H. | mając na uwadze, że rating AAA EBI jest niezbędny, by zapewnić odpowiednie rynkowe źródła finansowania po jak najbardziej preferencyjnych stawkach, dlatego należy go utrzymać; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że rating AAA EBI jest niezbędny, by zapewnić odpowiednie rynkowe źródła finansowania po jak najbardziej preferencyjnych stawkach, dlatego należy go utrzymać;

| I. | mając na uwadze, że EBI powinien tworzyć wartość dodaną przy najwyższym poziomie uczciwości, dobrym zarządzaniu, przejrzystości i rozliczalności, zgodnie z mającą zastosowanie najlepszą praktyką bankową; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że EBI powinien tworzyć wartość dodaną przy najwyższym poziomie uczciwości, dobrym zarządzaniu, przejrzystości i rozliczalności, zgodnie z mającą zastosowanie najlepszą praktyką bankową;

| J. | mając na uwadze, że zwalczanie wszelkich form prania pieniędzy, finansowania terroryzmu i przestępczości zorganizowanej oraz szkodliwych praktyk podatkowych powinno niezmiennie pozostawać priorytetem EBI; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że zwalczanie wszelkich form prania pieniędzy, finansowania terroryzmu i przestępczości zorganizowanej oraz szkodliwych praktyk podatkowych powinno niezmiennie pozostawać priorytetem EBI;

| K. | mając na uwadze, że EBI odgrywa ważną rolę poza UE dzięki zewnętrznej działalności pożyczkowej jako największa wielostronna instytucja finansowa na świecie; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że EBI odgrywa ważną rolę poza UE dzięki zewnętrznej działalności pożyczkowej jako największa wielostronna instytucja finansowa na świecie;

Wyniki operacji finansowych EBI

| 1. | odnotowuje, że w 2020 r. wartość nowych pożyczek zatwierdzonych przez EBI wyniosła 66,1 mld EUR, zgodnie z celem określonym w planie operacyjnym na 2020 r., i przekroczyła wartość zarówno z 2019 r. (63,3 mld EUR), jak i 2018 r. (55,6 mld EUR); zwraca uwagę, że największa część z tych środków trafiła do Włoch, Hiszpanii i Francji (odpowiednio 15 %, 13 % i 11 % całkowitej wartości zatwierdzonych pożyczek) oraz do sektorów transportu, pożyczek globalnych i energetyki (odpowiednio 29,3 %, 20,5 % i 14,9 %); |
| --- | --- |

1.

| 2. | ponawia apel o sprawiedliwy i przejrzysty rozkład geograficzny projektów i inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem regionów słabiej rozwiniętych, zwłaszcza w odniesieniu do innowacji, cyfryzacji i infrastruktury, w celu promowania wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz konwergencji i spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej; wzywa EBI do wyeliminowania powtarzających się niedociągnięć, które uniemożliwiają niektórym regionom i krajom pełne wykorzystanie działalności finansowej EBI; |
| --- | --- |

2.

| 3. | odnotowuje, że na 31 grudnia 2020 r. wartość niespłaconych pożyczek nieznacznie spadła do poziomu 558,7 mld EUR (z 560,3 mld EUR na koniec 2019 r.), z czego 82,2 % to pożyczki przyznane na projekty w UE (2019: 81,4 %); zauważa, że wartość pożyczek wypłaconych przez EBI wyniosła 444,6 mld EUR w porównaniu z 447,5 mld EUR na koniec 2019 r.; |
| --- | --- |

3.

| 4. | zauważa, że wybuch pandemii COVID-19 znacząco zmienił profil wypłat EBI w 2020 r.– w pierwszej połowie roku EBI zrealizował ponad 50 % swojego celu w wyniku przyspieszonej oceny i zmiany priorytetów dotychczasowych wypłat w odpowiedzi na potrzeby klientów w zakresie zapewnienia płynności; odnotowuje, że w 2020 r. wypłaty sięgnęły kwoty 58,3 mld EUR; |
| --- | --- |

4.

| 5. | odnotowuje zgłoszony przez EBI zysk netto w wysokości 1,7 mld EUR w 2020 r. w porównaniu z 2,4 mld EUR w 2019 r.; |
| --- | --- |

5.

| 6. | z uznaniem zauważa rolę EBI jako największego ponadnarodowego emitenta ekologicznych i społecznych obligacji, z których emisji wpływy są wykorzystywane, a także rosnące zainteresowanie emisją tego rodzaju obligacji wśród inwestorów realizujących zrównoważone inwestycje w kontekście Europejskiego Zielonego Ładu i unijnego rozporządzenia w sprawie systematyki; zauważa, że w 2020 r. EBI odnotował rekordową emisję zrównoważonych produktów dłużnych o wartości 10,5 mld EUR; |
| --- | --- |

6.

| 7. | zauważa, że wpłacony kapitał subskrybowany EBI zwiększył się o dodatkową kwotę 0,5 mld EUR w wyniku zastąpienia udziału Zjednoczonego Królestwa w kapitale EBI, a niewpłacony kapitał subskrybowany EBI wzrósł w porównaniu ze stanem sprzed brexitu; |
| --- | --- |

7.

| 8. | odnotowuje utrzymujące się dobre wyniki ogólnego portfela kredytowego, w którym odsetek kredytów zagrożonych wynosił zaledwie 0,4 % na koniec 2020 r. (w porównaniu z 0,4 % na koniec 2019 r.); odnotowuje bardzo niski udział płatności zaległych o ponad 90 dni, który na koniec 2020 r. wynosi 117,1 mln EUR (w porównaniu z 146,0 mln EUR na koniec 2019 r.) i stanowi zaledwie 0,03 % zawartości portfela ryzyka; |
| --- | --- |

8.

| 9. | zauważa z uznaniem, że EBI nadal utrzymuje dobry poziom płynności pomimo powszechnej niepewności na światowych rynkach finansowych spowodowanej pandemią COVID-19; podkreśla, że całkowity wskaźnik płynności banku nadal mieści się w limitach wewnętrznych i obejmuje 78,1 % prognozowanych wypływów środków pieniężnych netto (w porównaniu z 88,6 % w 2019 r.); |
| --- | --- |

9.

| 10. | wzywa EBI do priorytetowego potraktowania – poprzez działalność pożyczkową w ramach społecznych, ekologicznych i zrównoważonych projektów – realizacji celów zrównoważonego rozwoju określonych w Agendzie ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030; |
| --- | --- |

10.

| 11. | wzywa EBI do odgrywania aktywnej roli we wspieraniu projektów, które przyczyniają się do sprawiedliwej transformacji, takich jak badania, innowacje i cyfryzacja, dostęp MŚP do finansowania oraz inwestycje społeczne i umiejętności; ponawia apel do EBI, aby w pierwszej kolejności zapewniał ukierunkowane finansowanie inicjatyw na rzecz sprawiedliwej transformacji, przy uwzględnieniu zasady dodatkowości, jaką finansowanie przez EBI może zapewnić w połączeniu z innymi źródłami; podkreśla ponadto, że koordynacja z innymi instrumentami finansowymi ma kluczowe znaczenie, ponieważ EBI nie może sam finansować wszystkich tych inicjatyw; |
| --- | --- |

11.

| 12. | zauważa, że w obecnej trudnej sytuacji (trwająca pandemia i rosyjska agresja na Ukrainę) zwiększyła się luka między sytuacją gospodarczą a zdolnościami państw członkowskich, i podkreśla, że należy zadbać o to, by najbardziej dotknięte regiony i kraje mogły dostosować się do nowych okoliczności, tak aby nikt nie został pominięty; |
| --- | --- |

12.

Działania związane z pandemią COVID-19

| 13. | gratuluje grupie EBI zachowania pełnej operacyjności i utrzymania normalnej działalności pomimo wybuchu pandemii COVID-19; zwraca uwagę, że pandemia COVID-19 nie wywarła bezpośrednio żadnego istotnego negatywnego wpływu na wyniki finansowe EBI; |
| --- | --- |

13.

| 14. | zauważa, że w marcu i kwietniu 2020 r. Komisja i grupa EBI przekierowały 1 mld EUR dostępnych zasobów z EFIS do instrumentów gwarancyjnych (InnovFin SMEG i COSME LGF) zarządzanych przez Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI), z przeznaczeniem dla sektora MŚP i sektora przedsiębiorstw o średniej kapitalizacji w UE, dla których kryzys okazał się szczególnie dotkliwy; |
| --- | --- |

14.

| 15. | przyjmuje do wiadomości, że EBI zapewnił źródła finansowania inwestycji w sektorze opieki zdrowotnej, takich jak inwestycje europejskich przedsiębiorstw zaangażowanych w badania nad szczepionkami oraz opracowanie rozwiązań terapeutycznych i diagnostycznych ukierunkowanych na zwalczanie COVID-19; zauważa, że na koniec 2020 r. wartość inwestycji w sektorze opieki zdrowotnej objętych finansowaniem EBI wyniosła 5,2 mld EUR, z czego 175 mln EUR przeznaczono na badania stosowane nad szczepionkami przeciw COVID-19; |
| --- | --- |

15.

| 16. | wzywa EBI, aby nadal priorytetowo traktował inwestycje w infrastrukturę zdrowotną, szkolenia personelu i jakość krajowych usług zdrowotnych w celu zmniejszenia nierówności między krajami; |
| --- | --- |

16.

| 17. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że EBI odegrał rolę w powstaniu szczepionki BioNTech przeciw COVID-19, udzielając firmie BioNTech kredytu w wysokości do 100 mln EUR w czerwcu 2020 r., co uczyniło EBI pierwszym inwestorem finansowym, który wspierał program szczepień BioNTech przeciw COVID-19; |
| --- | --- |

17.

| 18. | podkreśla, że EBI oferował jednocześnie wsparcie dla globalnych programów dystrybucji szczepionek przeciwko COVID-19, zwłaszcza w krajach rozwijających się; |
| --- | --- |

18.

| 19. | podkreśla, że grupa EBI zobowiązała się przeznaczyć 6,5 mld EUR na wsparcie państw spoza UE, w tym ponad 1 mld EUR dla Ukrainy na infrastrukturę, środowisko, innowacje i odbudowę po pandemii COVID-19 oraz 1,7 mld EUR na wspieranie odbudowy społecznej i gospodarczej Bałkanów Zachodnich w związku z pandemią COVID-19 w ramach ogłoszonego przez Komisję pakietu wsparcia finansowego dla regionu o wartości 3,3 mld EUR; |
| --- | --- |

19.

| 20. | zwraca uwagę, że w marcu 2020 r. grupa EBI przyjęła plan działań wspierających, którego celem jest pozyskanie do 28 mld EUR dla MŚP dotkniętych skutkami pandemii COVID-19; zauważa, że od momentu wybuchu pandemii do końca 2020 r. EBI zatwierdził 172 indywidualnych operacji na łączną kwotę 33,9 mld EUR (z łącznej zatwierdzonej puli 82,8 mld EUR) oraz zasilił 68 linii kredytowych łączną kwotą 4,6 mld EUR; |
| --- | --- |

20.

| 21. | z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie ogólnoeuropejskiego funduszu gwarancyjnego jako nowego instrumentu w portfelu EBI, który zapewni dodatkowe finansowanie w wysokości do 200 mld EUR; zauważa, że do 31 grudnia 2020 r. EBI zatwierdził finansowanie w kwocie 2,7 mld EUR, przy czym zaplanowano uruchomienie 27,8 mld EUR całkowitego finansowania; |
| --- | --- |

21.

Wsparcie ze strony EBI w kluczowych obszarach polityki

| 22. | z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie w październiku 2020 r. sprawozdania tematycznego z oceny finansowania przez EBI inwestycji w obszarze spójności w latach 2007–2018; zauważa, że przez przeważającą część okresu objętego tym przeglądem EBI osiągał roczne cele w zakresie finansowania inwestycji w obszarze spójności, chociaż w większości ostatnich lat było to coraz trudniejsze; |
| --- | --- |

22.

| 23. | zauważa, że w latach 2014–2020 EBI udzielił pożyczek na rzecz spójności w kwocie 123,8 mld EUR, a w samym roku 2020 kwota ta wyniosła 19,5 mld EUR; zauważa ponadto, że w 2020 r. 34 % wszystkich pożyczek zatwierdzonych przez EBI w 27 państwach członkowskich UE dotyczyło projektów i beneficjentów zlokalizowanych w regionach będących priorytetem polityki spójności EBI, wybranych spośród regionów słabiej rozwiniętych i regionów w okresie przejściowym; |
| --- | --- |

23.

| 24. | zdaje sobie sprawę, że skutki gospodarcze pandemii COVID-19 spowodowały pogłębienie różnic strukturalnych między państwami członkowskimi, dlatego tym istotniejsza jest statutowa misja EBI polegająca na wspieraniu spójności; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje działania EBI na rzecz spójności zaplanowane na lata 2021–2027; zauważa, że do 2025 r. EBI zamierza przeznaczyć 45 % swoich rocznych kredytów udzielanych w UE dla regionów objętych polityką spójności, i zwraca się do EBI o coroczne składanie sprawozdań z realizacji celów i priorytetów ukierunkowanych na spójność; |
| --- | --- |

24.

| 25. | zauważa, że w 2020 r. EFI zainicjował pilotażowy instrument gwarancji w obszarze umiejętności i kształcenia, aby stymulować inwestycje w kształcenie, szkolenia i rozwój umiejętności, oraz że inicjatywa ta stanowi odpowiedź na przyszłe potrzeby rynku pracy, ze szczególnym uwzględnieniem transformacji cyfrowej i ekologicznej; |
| --- | --- |

25.

| 26. | ponawia apel o zwiększenie wsparcia technicznego i wiedzy specjalistycznej dla władz lokalnych i regionalnych, zgodnie z polityką EBI dotyczącą pożyczek, instrumentów łączonych oraz doradztwa, oraz ich wiedzy specjalistycznej w zakresie finansów, zwłaszcza w regionach o niskiej zdolności inwestycyjnej, a także o wzmocnienie projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania kilku państw członkowskich, które to projekty z uwagi na wielkość lub charakter nie mogą być całkowicie sfinansowane z różnych środków dostępnych w poszczególnych państwach członkowskich, przed zatwierdzeniem projektu, aby zwiększyć dostęp do finansowania EBI; zachęca grupę EBI do pogłębienia współpracy z krajowymi bankami i instytucjami wspierania rozwoju; |
| --- | --- |

26.

| 27. | zauważa, że w 2020 r. EBI osiągnął swój cel, ogłoszony w 2015 r. na konferencji klimatycznej w Paryżu, jakim było przeznaczenie w okresie 2016–2020 kwoty 100 mld USD na finansowanie walki z kryzysem klimatycznym; podkreśla, że w samym roku 2020 r. EBI zainwestował około 24,2 mld EUR (2019: 19,3 mld EUR) w działania na rzecz klimatu oraz przekroczył swój pierwotny cel wynoszący 28 %, osiągając rekordowy poziom 37,4 % finansowania przeznaczonego na działania na rzecz klimatu i potwierdzając tym samym, że EBI jest największym wielostronnym podmiotem finansującym takie działania; |
| --- | --- |

27.

| 28. | zauważa, że EBI nadal zwiększa udział finansowania przeznaczonego na działania na rzecz klimatu i zrównoważenia środowiskowego, a docelowy udział takich operacji do 2025 r. wynosi 50 %; |
| --- | --- |

28.

| 29. | zauważa, że w lipcu 2020 r. EBI przyjął metodykę obliczania śladu węglowego projektów jako wytyczne dla personelu EBI w kwestii oszacowania emisji dwutlenku węgla w projektach inwestycyjnych finansowanych przez EBI; odnotowuje decyzję EBI o odmowie finansowania jakichkolwiek projektów mających negatywne skutki dla klimatu i wykorzystujących tradycyjne paliwa kopalne; wzywa EBI do wspierania ekologicznych projektów, aby ułatwić transformację energetyczną i osiągnięcie celów paryskich; |
| --- | --- |

29.

| 30. | z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie funduszu na rzecz niwelowania różnic w skutkach kryzysu klimatycznego dla miast (The City Climate Gap Fund) – nowego instrumentu doradczego służącego udzielaniu pomocy na wczesnym etapie w celu wsparcia projektów przyjaznych klimatowi w miastach w krajach rozwijających się i wschodzących; |
| --- | --- |

30.

| 31. | przyjmuje do wiadomości opracowanie przez EBI metodyki oceny na poziomie kontrahenta, znanej jako „narzędzie do badania ryzyka klimatycznego” i stosowanej od lipca 2020 r. do oceny i monitorowania ryzyka klimatycznego w portfelu grupy EBI oraz raportowania do organów zarządzających grupy EBI; |
| --- | --- |

31.

| 32. | zauważa, że w 2020 r. rozpoczął się proces aktualizacji polityki środowiskowej i społecznej grupy EBI i w efekcie w lutym 2022 r. przyjęto nowe ramy zrównoważonego rozwoju środowiskowego i społecznego; z zadowoleniem odnotowuje, że w ramach tych uwzględniono zmienione normy środowiskowe i społeczne EBI, w szczególności w dziedzinie praw pracowniczych, różnorodności biologicznej i ochrony środowiska; podkreśla, że EBI jest związany postanowieniami Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, a zasady dotyczące praw człowieka są w pełni włączone do jego procedur i standardów w zakresie należytej staranności na poziomie projektu, w tym poprzez umożliwienie zawieszenia wypłat w przypadku poważnych naruszeń praw człowieka; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że EBI i jego promotorzy są zobowiązani do uwzględniania praw człowieka w procesie oceny skutków środowiskowych i społecznych; wzywa EBI i jego pośredników do ujawniania szczegółowych informacji na temat rzeczywistego ryzyka środowiskowego i społecznego, czy też skutków operacji prowadzonych przez partnerów; podkreśla, że żadne nowe wymogi nie powinny tworzyć większej biurokracji dla MŚP; wzywa EBI do zadbania o to, by jego mechanizm rozpatrywania skarg był łatwo dostępny, terminowy i skuteczny, w celu wykrywania wszelkich ewentualnych naruszeń praw człowieka w ramach projektów związanych z EBI i dochodzenia roszczeń w takich przypadkach; zwraca się do EBI o przedstawienie Parlamentowi i Radzie Zarządzającej sprawozdania w tej sprawie; |
| --- | --- |

32.

| 33. | zauważa, że gazociąg transanatolijski i gazociąg transadriatycki – nawet jeśli nie są zgodne z celami porozumienia paryskiego – mają strategiczne znaczenie dla dostaw energii do UE, zwłaszcza pod względem strategii dywersyfikacji dostawców; |
| --- | --- |

33.

| 34. | popiera zobowiązanie EBI do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. oraz do dostosowania jego działań do Europejskiego Zielonego Ładu; z zadowoleniem przyjmuje zbliżający się przegląd polityki kredytowania transportu, która będzie zgodna z celami porozumienia paryskiego i ma zostać przyjęta w czerwcu lub lipcu 2022 r.; podkreśla, że wprowadzenie takich nowych wymogów nie może odbywać się ze szkodą dla dostępu MŚP do finansowania; ponownie podkreśla, że w tej polityce należy unikać blokowania aktywów wysokoemisyjnych oraz wspierać przesunięcia międzygałęziowe w kierunku mobilności zeroemisyjnej zarówno w przypadku towarów, jak i pasażerów, na poziomie miejskim i międzymiastowym; |
| --- | --- |

34.

| 35. | zachęca EBI do wspierania rozwoju projektów w zakresie infrastruktury transportowej, w tym kolei i autostrad, które są zrównoważone i przyjazne dla środowiska i mogą przyczynić się do rozwiązania problemu dysproporcji terytorialnych i społecznych między regionami i państwami w UE; |
| --- | --- |

35.

| 36. | podkreśla potrzebę koncentrowania się na długoterminowym finansowaniu, mianowicie poprzez wspieranie projektów, które nie zostałyby sfinansowane w inny sposób, w szczególności innowacyjnych przedsiębiorstw typu start-up oraz MŚP; podkreśla jednak, że działalność finansowa EBI nie może zastąpić zrównoważonej polityki budżetowej w państwach członkowskich; wzywa EBI do zwiększenia inwestycji w przełomowe innowacje, zwłaszcza w transformację ekologiczną, aby wspierać przedsiębiorstwa z UE; |
| --- | --- |

36.

| 37. | wzywa EBI do zwiększenia finansowania w celu pobudzenia transformacji technologicznej, wspierania rozwoju umiejętności dostosowanych do obecnych i przyszłych potrzeb rynku pracy, dalszego wspierania inwestycji w umiejętności cyfrowe pracowników i przedsiębiorców, infrastrukturę cyfrową i budowanie potencjału w zakresie cyfryzacji, zapewnienia funduszy na długoterminowe badania i innowacje, MŚP, wspierania gospodarki społecznej i zwiększania spójności społecznej i terytorialnej, a mianowicie poprzez wypełnianie obecnych luk w inwestycjach w zakresie mieszkalnictwa publicznego i infrastruktury; |
| --- | --- |

37.

| 38. | wzywa EBI do opracowania specjalnej strategii w zakresie praw człowieka i planu działania na rzecz jej wdrożenia; wzywa EBI, aby dostosował strategię finansowania do poziomu ambicji i zaangażowania na rzecz wspólnych wartości i celów wykazywanych przez kraje partnerskie UE; |
| --- | --- |

38.

| 39. | z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie w 2019 r. przez EBI kryteriów 2X Challenge, których celem jest pozyskanie odpowiednich zasobów na rzecz wzmocnienia pozycji kobiet i równości płci oraz zapewnienie czytelnych ram inwestowania z uwzględnieniem aspektu płci poprzez udzielanie pożyczek pośrednich poza UE; zwraca się do EBI o wprowadzenie podobnych kryteriów w odniesieniu do operacji w UE, obejmujących zarówno pośrednie, jak i bezpośrednie operacje pożyczkowe; |
| --- | --- |

39.

| 40. | wyraża uznanie w związku z podpisaniem przez EBI w 2020 r. oświadczenia paryskich banków rozwoju w sprawie równości płci i równouprawnienia kobiet; zauważa, że w planie działania banku klimatycznego grupy EBI na lata 2021–2025 przyjętym w 2020 r. podkreślono, że finansowanie działań na rzecz klimatu uwzględniające aspekt płci jest priorytetowym obszarem tematycznym grupy EBI; z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie znacznika płci we wszystkich operacjach EBI, co ma umożliwić EBI rozpoznawanie operacji, które sprzyjają równości płci; |
| --- | --- |

40.

| 41. | zauważa, że według stanu z końca 2020 r. udzielono pożyczek o wartości 99,4 mld EUR w 102 różnych państwach, z czego 9,3 mld EUR przyznano w 2020 r., głównie w ramach upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich; |
| --- | --- |

41.

| 42. | apeluje do EBI, by w pełni wykorzystał swój zestaw narzędzi do walki z unikaniem opodatkowania w przypadku projektów finansowanych w państwach spoza UE; |
| --- | --- |

42.

| 43. | podkreśla, że międzynarodowe instytucje finansowe powinny zapobiec ryzyku bezpośredniego lub pośredniego wykorzystania funduszy unijnych do uchylania się od opodatkowania i oszustw podatkowych; |
| --- | --- |

43.

| 44. | ponownie podkreśla, że zewnętrzne operacje EBI powinny przyczyniać się do realizacji celów polityki UE, wspierając zrównoważony rozwój gospodarczy, społeczny i środowiskowy krajów rozwijających się, zwłaszcza krajów, które znajdują się w najbardziej niekorzystnej sytuacji, a także zgodność z celami zatwierdzonymi przez Unię; uznaje eliminację ubóstwa, mobilizację zasobów krajowych i prawa człowieka za kluczowe zagadnienia w ramach struktury finansowania rozwoju UE; przypomina, że zaangażowanie zainteresowanych stron jest podstawą zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu; |
| --- | --- |

44.

| 45. | wzywa EBI do dalszego wspierania realizacji celów zrównoważonego rozwoju ONZ poprzez działania objęte konkretnymi mandatami, o których zadecyduje Rada i Parlament; |
| --- | --- |

45.

| 46. | popiera konkluzje Rady przyjęte 14 czerwca 2021 r., w których wezwano EBI do większego zaangażowania w wysiłki UE na rzecz rozwoju za pośrednictwem specjalnych strategii, większej obecności w terenie na całym świecie oraz lepszej koordynacji z partnerami w ramach prawdziwego podejścia „Drużyna Europy”, aby opracować innowacyjne wspólne działania i zapewnić widoczność finansowania zewnętrznego Unii; |
| --- | --- |

46.

| 47. | zauważa, że do czerwca 2020 r. EBI zatwierdził finansowanie przewyższające kwotę uwzględnioną w celu EFIS, jakim było zmobilizowanie co najmniej 500 mld EUR w formie inwestycji do końca 2020 r.; zauważa ponadto, że na podstawie wartości przyznanych przez grupę EBI pożyczek w kwocie blisko 82,8 mld EUR szacuje się, że inwestycje wspierane przez EFIS wynoszą około 491,7 mld EUR; |
| --- | --- |

47.

| 48. | zachęca EBI do większego zaangażowania w sektor rolnictwa; podkreśla, że potrzeby finansowe rolników, zwłaszcza młodych i rozpoczynających działalność, są znaczne oraz że rolnicy i przedsiębiorstwa w tym sektorze mają niższy wskaźnik powodzenia przy ubieganiu się o finansowanie; podkreśla, że EBI podjął pewne kroki w celu rozwiązania tego problemu; wzywa EBI do przeprowadzenia dalszych prac nad nowymi narzędziami finansowymi, które zwiększą dostępność dla sektora rolnego; w związku z tym nalega, by finansowanie EBI wspierało przekształcanie sektora rolnego zgodnie z celami polityki unijnej, w tym z większym poszanowaniem dobrostanu zwierząt, oraz by nie przyczyniało się do zwiększania gęstości obsady przekraczającej zdolności produkcyjne gruntów; |
| --- | --- |

48.

Poprawa przejrzystości i rozliczalności w dziedzinie ładu korporacyjnego i działalności EBI

| 49. | zauważa, że w 2020 r. w grupie EBI utworzono komórkę ds. ryzyka i zgodności, nadzorowaną przez dyrektora ds. ryzyka; zauważa, że dyrektor ds. ryzyka w grupie EBI nadzoruje i zgłasza wszystkie rodzaje ryzyka dotyczącego grupy EBI, w tym ryzyko braku zgodności, oraz że dyrektor ds. zgodności stojący na czele komórki ds. zgodności w grupie EBI podlega dyrektorowi ds. ryzyka w grupie EBI, a także Komitetowi Zarządzającemu, odpowiednim komisjom Rady Dyrektorów oraz Komitetowi Kontroli i Audytu EBI; zwraca się do EBI o wyjaśnienie, w jaki sposób dyrektor ds. zgodności zachowuje niezależność i jak rozwiązano kwestię pokrywających się obowiązków dyrektora ds. zgodności i dyrektora ds. ryzyka; |
| --- | --- |

49.

| 50. | z zadowoleniem odnotowuje, że w 2020 r. biuro dyrektora ds. zgodności przeprowadziło pierwszą ocenę ryzyka braku zgodności w działalności biznesowej EBI w obszarach geograficznych, w których EBI prowadzi takie działania, w tym ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu (ML-FT), ryzyka przestępczości zorganizowanej, sankcji, jurysdykcji, w których nie przestrzega się przepisów, niezgodności z zasadami dobrego zarządzania w kwestiach podatkowych, ryzyka dla integralności rynku oraz ryzyka niewłaściwego postępowania i ryzyka związanego z zamówieniami; zauważa, że w 2020 r. zaktualizowano kluczowe wskaźniki ryzyka w tablicy wskaźników ryzyka ML-FT, aby zapewnić bardziej szczegółowe informacje na temat zagrożeń związanych z ML-FT; |
| --- | --- |

50.

| 51. | z zadowoleniem przyjmuje decyzję Komitetu Zarządzającego o przydzieleniu dodatkowych zasobów ludzkich, aby wzmocnić komórkę EBI ds. nadzoru zgodności z prawem; z zadowoleniem przyjmuje podpisanie przez EBI i EFI w marcu 2020 r. protokołów ustaleń z luksemburską jednostką analityki finansowej; |
| --- | --- |

51.

| 52. | przyjmuje do wiadomości, że w grudniu 2020 r. zrewidowano ramy grupy EBI dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML-CFT), z uwzględnieniem piątej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy, oraz że w lipcu 2021 r. przyjęto kompleksową politykę grupy EBI w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz przestępczości zorganizowanej; jest zdania, że powodzenie tej polityki w dużym stopniu zależy od skutecznej koordynacji działań z innymi właściwymi organami; |
| --- | --- |

52.

| 53. | odnotowuje nową umowę trójstronną podpisaną między Europejskim Trybunałem Obrachunkowym (ETO), EBI i Komisją, umożliwiającą lepszy dostęp do skontrolowanych dokumentów EBI i sprawniejszy przepływ tych dokumentów; ponawia jednak apele o rozszerzenie prawa dostępu do informacji dla ETO w odniesieniu do operacji EBI w dziedzinie wdrażania polityk UE; ubolewa nad faktem, że Komisja i EBI odwołują się do definicji mandatu Europejskiego Trybunału Obrachunkowego określonej w TFUE, aby uniemożliwić Trybunałowi dostęp do informacji związanych z operacjami EBI, których przedmiotem jest wyłącznie wdrażanie polityk UE; |
| --- | --- |

53.

| 54. | jest zdania, że prace Komitetu Kontroli i Audytu EBI uzupełniają działania Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, ale ich nie zastępują; ubolewa nad faktem, że w porozumieniu trójstronnym, które zostało przedłużone 11 listopada 2021 r. przez EBI, Komisję i ETO, nie wprowadzono zadowalającego rozwiązania, a przedłużenie tego porozumienia utrzymuje status quo, nie poprawiając sytuacji w istotny sposób, w szczególności w odniesieniu do uprawnień kontrolnych ETO w odniesieniu do działań EBI; |
| --- | --- |

54.

| 55. | zauważa, że w 2020 r. w ramach mechanizmu rozpatrywania skarg EBI zarejestrowano 77 nowych spraw, rozpatrzono 137 spraw i zamknięto 94 sprawy; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że mechanizm rozpatrywania skarg EBI systematycznie monitoruje wdrażanie jego zaleceń i sugestii dotyczących usprawnień przez służby EBI; wzywa EBI do podjęcia odpowiednich działań w związku z ustaleniami dotyczącymi mechanizmu rozpatrywania skarg; |
| --- | --- |

55.

| 56. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w 2020 r. poczyniono znaczne postępy w kierunku pełnego wdrożenia polityki EBI dotyczącej wykluczeń, w szczególności w związku z utworzeniem nowej komórki ds. polityki i wykluczeń w Wydziale Dochodzeń ds. Nadużyć Finansowych Inspektoratu Generalnego (IG/IN) oraz powołaniem Komitetu ds. Wykluczeń w październiku 2020 r.; |
| --- | --- |

56.

| 57. | ponawia apel do EBI o kompleksowe przeanalizowanie charakteru wsparcia finansowego, w którym mogą występować domniemane nieprawidłowości, oraz jego rozmieszczenia geograficznego, aby ułatwić wykrywanie niedociągnięć systemowych, wymagające zaangażowania uwagi i zasobów; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w ciągu ostatnich 10 lat Wydział Dochodzeń ds. Nadużyć Finansowych w ramach Inspektoratu Generalnego opracował szereg wiodących w branży narzędzi służących zapobieganiu i wykrywaniu; |
| --- | --- |

57.

| 58. | odnotowuje przyjęcie w lipcu 2021 r. zmienionej polityki grupy EBI w zakresie zwalczania nadużyć finansowych; |
| --- | --- |

58.

| 59. | odnotowuje, że pomimo związanych z pandemią COVID-19 wyzwań w prowadzeniu dochodzeń w sprawie nadużyć finansowych IG/IN wydał w 2020 r. 52 zalecenia i opinie; zauważa, że około 89 % zbadanych spraw dotyczy nadużyć finansowych, korupcji i zmowy, i zwraca się do EBI o przedstawienie sprawozdania na temat partnerstwa i współpracy w tym względzie z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Prokuraturą Europejską (EPPO); |
| --- | --- |

59.

| 60. | z zadowoleniem przyjmuje porozumienie robocze z Prokuraturą Europejską podpisane w grudniu 2021 r. oraz wzywa do pełnego i starannego wdrożenia tego porozumienia, w szczególności w odniesieniu do sprawozdawczości; podkreśla w związku z tym, że Wydział Dochodzeń ds. Nadużyć Finansowych w ramach Inspektoratu Generalnego rozpoczął współpracę z EPPO na kilka miesięcy przed podpisaniem porozumienia roboczego i zgłosił w 2021 r. łącznie 17 spraw; |
| --- | --- |

60.

| 61. | z uznaniem zauważa, że w 2021 r. EBI zacieśnił również współpracę z Europolem przez podpisanie umowy o współpracy mającej na celu wspieranie zapobiegania wszelkim formom poważnej przestępczości międzynarodowej i zorganizowanej, cyberprzestępczości i terroryzmu oraz ich zwalczania; |
| --- | --- |

61.

| 62. | uważa, że przegląd rozporządzenia finansowego (6) daje możliwość zbadania możliwości synergii między systemem wczesnego wykrywania i wykluczania Komisji a polityką EBI w kwestii wykluczeń; |
| --- | --- |

62.

| 63. | wyraża zaniepokojenie kilkoma sprawami zamkniętymi przez OLAF w 2020 r., które dotyczyły dodatków edukacyjnych przyznanych nienależnie pracownikom EBI; z zadowoleniem przyjmuje dokonany przez EBI przegląd i reformę systemu dodatków oraz korektę wielu błędów wykrytych przez OLAF, w tym działania mające na celu odzyskanie nienależnie przyznanych płatności; zwraca się do EBI o składanie Parlamentowi sprawozdań na temat wyników działań następczych podejmowanych w związku z zaleceniami OLAF; |
| --- | --- |

63.

| 64. | jest bardzo zaniepokojony spadkiem przejrzystości w EBI: w 2010 r. 96,1 % wszystkich projektów opublikowano trzy tygodnie przed zatwierdzeniem przez Radę Dyrektorów, natomiast w 2020 r. – zaledwie 60 %; przypomina, że polityka przejrzystości grupy EBI przewiduje, iż tylko pewna liczba streszczeń projektów może nie być publikowana przed zatwierdzeniem przez Radę Dyrektorów ani – a w niektórych przypadkach – przed podpisaniem pożyczki w celu ochrony uzasadnionych interesów, takich jak tajemnice handlowe; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że ostatecznie wszystkie projekty podlegają publikacji przez EBI; |
| --- | --- |

64.

| 65. | apeluje do EBI o większą przejrzystość jego działań i przyjęcie rejestru służącego przejrzystości, by zapewnić nadzór publiczny nad organizacjami, które próbują wpłynąć na proces ustawodawczy, i zapobiec przypadkom korupcji czy konfliktu interesów; |
| --- | --- |

65.

| 66. | apeluje o większą przejrzystość i rozliczalność, również wobec instytucji UE, w szczególności Parlamentu; sugeruje prowadzenie kwartalnego dialogu z właściwymi komisjami Parlamentu, by umożliwić im wniesienie wkładu w strategię inwestycyjną EBI oraz zapewnić odpowiedni nadzór; podkreśla znaczenie większej kontroli Parlamentu nad decyzjami Rady Dyrektorów EBI oraz skuteczniejszego dzielenia się informacjami przez Komisję, aby zwiększyć jej przejrzystość wobec Parlamentu w zakresie stanowisk zajmowanych przez nią na posiedzeniach Rady Dyrektorów EBI; |
| --- | --- |

66.

| 67. | wyraża zaniepokojenie, że w nowej polityce przejrzystości nie uwzględniono jednoznacznych zaleceń Parlamentu dotyczących wprowadzenia udoskonaleń zgodnych z najlepszymi praktykami i standardami innych instytucji finansowych; wzywa EBI, aby dostosował politykę przejrzystości w zakresie obowiązkowego ujawniania informacji przez pośredników zaangażowanych w projekty obarczone wysokim ryzykiem środowiskowym i ryzykiem w dziedzinie praw człowieka do polityki Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju; |
| --- | --- |

67.

| 68. | zauważa, że w 2020 r. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich powiadomił EBI o czterech nowych dochodzeniach, których przedmiotem było stosowanie polityki przejrzystości; zwraca się do EBI o składanie sprawozdań na temat realizacji zalecenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tych dochodzeń; |
| --- | --- |

68.

| 69. | wyraża ubolewanie, że EBI nadal nie ujawnia w pełni szczegółów dotyczących rzeczywistych beneficjentów swoich klientów; ponawia apele o większą przejrzystość operacji EBI z udziałem pośredników finansowych, takich jak banki komercyjne i fundusze inwestycyjne, we właściwych ramach prawnych, obejmujących ogólne rozporządzenie o ochronie danych, oraz o ustanowienie standardowych obowiązków sprawozdawczych, które mogą zapewnić odpowiedni poziom danych i informacji; przypomina w związku z tym, że art. 30 piątej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy nakłada na państwa członkowskie obowiązek gromadzenia i przechowywania dokładnych i aktualnych informacji na temat ostatecznej własności rzeczywistej przedsiębiorstw w krajowym rejestrze oraz zapewnienia dostępności tych informacji we wszystkich przypadkach; zwraca się do EBI o wykorzystanie dostępnych narzędzi i wdrożenie standardów promowanych w piątej dyrektywie w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy, aby udostępnić takie dane, oraz o zapewnienie pełnej współpracy z przyszłym Urzędem ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu; zachęca EBI do zbadania wykonalności ustaleń roboczych i memorandów z odpowiednimi partnerami w celu udostępnienia istotnych informacji i wyeliminowania ryzyka nieprzejrzystości odnośnych procedur; |
| --- | --- |

69.

| 70. | ponawia wniosek o udostępnienie opinii Komisji w sprawie operacji finansowych EBI, sporządzonych na mocy art. 19 Statutu EBI; uważa, że udzielanie dostępu do takich informacji na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 nie jest najskuteczniejszym sposobem przekazywania danych, które mają być przedmiotem kontroli politycznej; wzywa Komisję i EBI do uzgodnienia systematycznego i bezpiecznego przekazywania takich opinii Parlamentowi; |
| --- | --- |

70.

| 71. | zauważa, że w 2020 r. Komitet ds. Etyki i Zgodności przyjął trzy decyzje dotyczące działalności byłych członków Komitetu Zarządzającego w okresie czasowego zakazu pełnienia przez nich określonych funkcji po upływie kadencji („cooling-off period”); apeluje do komisji przedmiotowo właściwej o zagwarantowanie, że w okresach czasowego zakazu pełnienia przez nich określonych funkcji byli członkowie Komitetu Zarządzającego nie będą utrzymywali relacji biznesowych z grupą EBI ani prowadzili w niej działalności lobbingowej, niezależnie od zakresu ich kompetencji w trakcie sprawowania mandatu w Komitecie Zarządzającym; ponownie podkreśla znaczenie wprowadzenia w życie strategii politycznych zapobiegających konfliktom interesów i efektowi „drzwi obrotowych”; |
| --- | --- |

71.

| 72. | przyjmuje do wiadomości zaktualizowane kodeksy postępowania Komitetu Zarządzającego i Rady Dyrektorów EBI z sierpnia 2021 r.; z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie dłuższego okresu czasowego zakazu pełnienia określonych funkcji przez członków Komitetu Zarządzającego (24 miesiące zamiast 12) oraz dla członków Rady Dyrektorów (12 miesięcy zamiast 6); zauważa, że nie istnieje przepis wykluczający wiceprezesów z nadzoru nad operacjami; rozumie, że pozwala to na uzyskanie niezbędnej wiedzy specjalistycznej na temat poszczególnych krajów w zakresie projektów; jest przekonany, że EBI będzie nadal przeprowadzał ocenę projektów w oparciu o monitorowanie obiektywnych wskaźników technicznych, finansowych i gospodarczych, tak by jakość projektu stała się czynnikiem decydującym o przyznaniu lub nieprzyznaniu finansowania; |
| --- | --- |

72.

| 73. | ponawia apel do EBI o stosowanie bardziej rygorystycznych zasad dotyczących przejrzystości podatkowej; podkreśla, że bezwzględnym warunkiem udzielenia pożyczki bezpośredniej czy pośredniej powinna być publikacja danych podatkowych i księgowych z podziałem na kraje oraz udostępnienie danych na temat własności rzeczywistej w odniesieniu do beneficjentów i pośredników finansowych zaangażowanych w finansowanie; |
| --- | --- |

73.

| 74. | odnotowuje zmienioną politykę grupy EBI z listopada 2021 r. dotyczącą sygnalizowania nieprawidłowości, która zapewnia ochronę również sygnalistom, którzy nie są pracownikami EBI; |
| --- | --- |

74.

| 75. | zwraca się do EBI o przekazanie Parlamentowi informacji o przeglądzie wytycznych grupy EBI dotyczących konfliktów interesów; |
| --- | --- |

75.

| 76. | wyraża poważne zaniepokojenie brakiem dialogu społecznego w EBI, w szczególności w celu zajęcia się obawami dotyczącymi zarzutów o molestowanie i środowiska pracy; zachęca Komitet Zarządzający EBI do zaangażowania się w konstruktywny dialog z pracownikami, aby rozwiać ich obawy i budować zaufanie i kulturę odpowiedzialności; zachęca EBI do dalszego przeprowadzania ankiet i konsultacji wśród swoich pracowników; odnotowuje negatywne wyniki sondaży wśród pracowników w ostatnich latach i równocześnie wzywa EBI do wdrożenia konkretnych środków mających na celu rozwiązanie problemów zgłaszanych przez pracowników, w szczególności dotyczących kwestii związanych z mobilnością wewnętrzną; odnotowuje wysiłki EBI na rzecz uwzględnienia ankiet w ramach podejścia zakładającego ciągłe wysłuchiwanie w celu zwiększenia zaangażowania pracowników, np. za pomocą niedawno przeprowadzonego badania zdrowia i dobrostanu; |
| --- | --- |

76.

| 77. | zauważa z zaniepokojeniem, że na koniec 2020 r. kobiety zajmowały zaledwie 29,5 % stanowisk kierowniczych w EBI (na koniec 2019 r. było to 30 %); ponownie wyraża zaniepokojenie wciąż utrzymującym się brakiem różnorodności i równowagi płci na wyższym szczeblu kierowniczym i w organach zarządzających grupy EBI, a także bardzo dużym odsetkiem kobiet na stanowiskach pomocniczych; |
| --- | --- |

77.

| 78. | podkreśla, że Rada Dyrektorów składa się z przedstawicieli państw członkowskich, a wiceprzewodniczących nominują państwa członkowskie; zauważa, że choć za nominowanie odpowiadają państwa członkowskie, apele prezesa EBI o różnorodność doprowadziły do znacznej poprawy równowagi płci; podkreśla w związku z tym, że udział kobiet w Komitecie Zarządzającym i Radzie Dyrektorów EBI wynosi odpowiednio 33 % i 48 %; apeluje do państw członkowskich, aby oceniły sytuację w zakresie równowagi płci i częściej mianowały kobiety na stanowisko wiceprzewodniczącego i do Rady Dyrektorów EBI; |
| --- | --- |

78.

| 79. | ponownie apeluje do EBI, aby zapewnił odpowiednią reprezentację geograficzną wszystkich państw członkowskich w swojej administracji, z uwzględnieniem kompetencji i osiągnięć kandydatów, oraz aby co roku publikował informacje o podziale stanowisk kierowniczych średniego i wyższego szczebla pod względem płci i narodowości; |
| --- | --- |

79.

Działania następcze w związku z zaleceniami Parlamentu

| 80. | ponawia apel do EBI, aby nadal informował o aktualnej sytuacji i statusie wcześniejszych zaleceń wydanych przez Parlament w jego corocznych rezolucjach, szczególnie w odniesieniu do:






  a) | skutków (gospodarczych, środowiskowych i społecznych) swojej strategii inwestycyjnej i osiągniętych wyników, aby przyczynić się do zrównoważonego i stałego rozwoju rynku wewnętrznego w interesie UE, |
| --- | --- | --- |

80.

a)

skutków (gospodarczych, środowiskowych i społecznych) swojej strategii inwestycyjnej i osiągniętych wyników, aby przyczynić się do zrównoważonego i stałego rozwoju rynku wewnętrznego w interesie UE,

| b) | działań przyjętych w celu skuteczniejszego zapobiegania konfliktom interesów; |
| --- | --- |

b)

działań przyjętych w celu skuteczniejszego zapobiegania konfliktom interesów;

| c) | środków na rzecz zwiększenia przejrzystości po przeprowadzeniu due diligence w zakresie uczciwości klientów w celu zapobiegania unikaniu płacenia podatków, oszustwom i korupcji; |
| --- | --- |

c)

środków na rzecz zwiększenia przejrzystości po przeprowadzeniu due diligence w zakresie uczciwości klientów w celu zapobiegania unikaniu płacenia podatków, oszustwom i korupcji;

| d) | działań następczych w odpowiedzi na wezwania i wnioski przyjęte na mocy niniejszej rezolucji; |
| --- | --- |

d)

działań następczych w odpowiedzi na wezwania i wnioski przyjęte na mocy niniejszej rezolucji;

o

o o

| 81. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz zwraca się do Rady i do Rady Dyrektorów EBI o przeprowadzenie debaty na temat stanowisk przedstawionych przez Parlament w niniejszym dokumencie. |
| --- | --- |

81.

---

(1)  Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 34.

(2)  Dz.U. L 198 z 22.6.2020, s. 13.

(3)  Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1.

(4)  Dz.U. L 145 z 31.5.2001, s. 43.

(5)  Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 43.

(6)  Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (wersja przekształcona) (COM(2022)0223).

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/236 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/236

---

P9_TA(2022)0300

Ochrona interesów finansowych Unii Europejskiej – zwalczanie nadużyć finansowych – sprawozdanie roczne 2020

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej – zwalczania nadużyć finansowych – sprawozdanie roczne 2020 (2021/2234(INI))

(2023/C 47/20)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 310 ust. 6 i art. 325 ust. 5 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 310 ust. 6 i art. 325 ust. 5 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

| — | uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie sprawozdań rocznych Komisji i Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie sprawozdań rocznych Komisji i Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 20 września 2021 r. zatytułowane „32. sprawozdanie roczne dotyczące ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej i zwalczania nadużyć finansowych (2020 r.)” (COM(2021)0578), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 20 września 2021 r. zatytułowane „32. sprawozdanie roczne dotyczące ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej i zwalczania nadużyć finansowych (2020 r.)” (COM(2021)0578),

| — | uwzględniając sprawozdanie OLAF za 2020 r. (1) oraz sprawozdanie roczne Komitetu Nadzoru OLAF za 2020 r. (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie OLAF za 2020 r. (1) oraz sprawozdanie roczne Komitetu Nadzoru OLAF za 2020 r. (2),

| — | uwzględniając opinię nr 1/2021 ze stycznia 2021 r. Komitetu Nadzoru OLAF w sprawie zaleceń OLAF, które nie zostały zastosowane przez właściwe organy, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię nr 1/2021 ze stycznia 2021 r. Komitetu Nadzoru OLAF w sprawie zaleceń OLAF, które nie zostały zastosowane przez właściwe organy,

| — | uwzględniając sprawozdanie roczne Prokuratury Europejskiej (EPPO) za 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie roczne Prokuratury Europejskiej (EPPO) za 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie roczne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego dotyczące wykonania budżetu UE oraz działań finansowanych z ósmego, dziewiątego, dziesiątego i jedenastego Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR) za rok budżetowy 2020, wraz z odpowiedziami instytucji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie roczne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego dotyczące wykonania budżetu UE oraz działań finansowanych z ósmego, dziewiątego, dziesiątego i jedenastego Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR) za rok budżetowy 2020, wraz z odpowiedziami instytucji,

| — | uwzględniając publikację Trybunału Obrachunkowego zatytułowaną „2020 Kontrola UE w skrócie – Wprowadzenie do sprawozdań rocznych Europejskiego Trybunału Obrachunkowego za 2020 r.”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając publikację Trybunału Obrachunkowego zatytułowaną „2020 Kontrola UE w skrócie – Wprowadzenie do sprawozdań rocznych Europejskiego Trybunału Obrachunkowego za 2020 r.”,

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) (3),

| — | uwzględniając rozporządzenie (UE, Euratom) 2020/2223 z dnia 23 grudnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 883/2013 w odniesieniu do współpracy z Prokuraturą Europejską i skuteczności dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (rozporządzenie w sprawie OLAF) (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie (UE, Euratom) 2020/2223 z dnia 23 grudnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 883/2013 w odniesieniu do współpracy z Prokuraturą Europejską i skuteczności dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (rozporządzenie w sprawie OLAF) (4),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (5),

| — | uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 01/2019 zatytułowane „Zwalczanie nadużyć finansowych w wydatkowaniu środków UE – konieczne jest podjęcie działań”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 01/2019 zatytułowane „Zwalczanie nadużyć finansowych w wydatkowaniu środków UE – konieczne jest podjęcie działań”,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z września 2021 r. w sprawie luki w podatku VAT za 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z września 2021 r. w sprawie luki w podatku VAT za 2021 r.,

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii (dyrektywa PIF) (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii (dyrektywa PIF) (6),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 6 września 2021 r. z wdrażania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii (COM(2021)0536), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 6 września 2021 r. z wdrażania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii (COM(2021)0536),

| — | uwzględniając rozporządzenie (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (rozporządzenie w sprawie EPPO) (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (rozporządzenie w sprawie EPPO) (7),

| — | uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1798 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie powołania Europejskiego Prokuratora Generalnego w Prokuraturze Europejskiej (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1798 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie powołania Europejskiego Prokuratora Generalnego w Prokuraturze Europejskiej (8),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie przeglądu dokonywanego w odniesieniu do Unii Europejskiej na podstawie mechanizmu przeglądu wdrożenia Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji (UNCAC) (COM(2020)0793), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie przeglądu dokonywanego w odniesieniu do Unii Europejskiej na podstawie mechanizmu przeglądu wdrożenia Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji (UNCAC) (COM(2020)0793),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 30 września 2020 r. zatytułowany „Sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r. Sytuacja w zakresie praworządności w Unii Europejskiej” (COM(2020)0580), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 30 września 2020 r. zatytułowany „Sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r. Sytuacja w zakresie praworządności w Unii Europejskiej” (COM(2020)0580),

| — | uwzględniając decyzję Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej (9),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii (10),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 29 kwietnia 2019 r. zatytułowany „Strategia Komisji w zakresie zwalczania nadużyć finansowych – wzmożenie działań w celu ochrony budżetu UE” (COM(2019)0196), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 29 kwietnia 2019 r. zatytułowany „Strategia Komisji w zakresie zwalczania nadużyć finansowych – wzmożenie działań w celu ochrony budżetu UE” (COM(2019)0196),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 250/2014 z dnia 26 lutego 2014 r. ustanawiające program na rzecz wspierania działalności w dziedzinie ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej (program Herkules III) (11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 250/2014 z dnia 26 lutego 2014 r. ustanawiające program na rzecz wspierania działalności w dziedzinie ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej (program Herkules III) (11),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 16 grudnia 2021 r. zatytułowane „Ocena końcowa rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 250/2014 z dnia 26 lutego 2014 r. ustanawiającego program na rzecz wspierania działalności w dziedzinie ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej (program Herkules III) i uchylającego decyzję nr 804/2004/WE” (COM(2021)0809), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 16 grudnia 2021 r. zatytułowane „Ocena końcowa rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 250/2014 z dnia 26 lutego 2014 r. ustanawiającego program na rzecz wspierania działalności w dziedzinie ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej (program Herkules III) i uchylającego decyzję nr 804/2004/WE” (COM(2021)0809),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/785 z dnia 29 kwietnia 2021 r. ustanawiające Unijny program zwalczania nadużyć finansowych (12), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/785 z dnia 29 kwietnia 2021 r. ustanawiające Unijny program zwalczania nadużyć finansowych (12),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 kwietnia 2021 r. w sprawie unijnej strategii zwalczania przestępczości zorganizowanej 2021–2025 (COM(2021)0170), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 kwietnia 2021 r. w sprawie unijnej strategii zwalczania przestępczości zorganizowanej 2021–2025 (COM(2021)0170),

| — | uwzględniając swoje zalecenie z dnia 17 lutego 2022 r. dla Rady i Wiceprzewodniczącego Komisji / Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa w sprawie korupcji i praw człowieka (13), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje zalecenie z dnia 17 lutego 2022 r. dla Rady i Wiceprzewodniczącego Komisji / Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa w sprawie korupcji i praw człowieka (13),

| — | uwzględniając opinię rzecznika generalnego z dnia 9 września 2021 r. w sprawie C-213/19, Komisja Europejska przeciwko Zjednoczonemu Królestwu Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (14), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię rzecznika generalnego z dnia 9 września 2021 r. w sprawie C-213/19, Komisja Europejska przeciwko Zjednoczonemu Królestwu Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (14),

| — | uwzględniając wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 8 marca 2022 r. w sprawie C-213/19, Komisja Europejska przeciwko Zjednoczonemu Królestwu Wielkiej Brytanii i Irlandii (15), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 8 marca 2022 r. w sprawie C-213/19, Komisja Europejska przeciwko Zjednoczonemu Królestwu Wielkiej Brytanii i Irlandii (15),

| — | uwzględniając wyrok Sądu z dnia 1 września 2021 r. w sprawie T-517/19, Andrea Homoki przeciwko Komisji Europejskiej (16), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wyrok Sądu z dnia 1 września 2021 r. w sprawie T-517/19, Andrea Homoki przeciwko Komisji Europejskiej (16),

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0175/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A9-0175/2022),

| A. | mając na uwadze, że de iure państwa członkowskie i Komisja ponoszą wspólną odpowiedzialność i muszą ściśle współpracować, aby chronić interesy finansowe Unii oraz zwalczać nadużycia finansowe i korupcję; mając na uwadze, że de facto organy państw członkowskich zarządzają około 75 % wydatków budżetowych UE i pobierają tradycyjne zasoby własne Unii; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że de iure państwa członkowskie i Komisja ponoszą wspólną odpowiedzialność i muszą ściśle współpracować, aby chronić interesy finansowe Unii oraz zwalczać nadużycia finansowe i korupcję; mając na uwadze, że de facto organy państw członkowskich zarządzają około 75 % wydatków budżetowych UE i pobierają tradycyjne zasoby własne Unii;

| B. | mając na uwadze, że Komisja powinna wypełniać swoje odpowiednie obowiązki w ramach zarządzania dzielonego w zakresie nadzoru, kontroli i audytu; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że Komisja powinna wypełniać swoje odpowiednie obowiązki w ramach zarządzania dzielonego w zakresie nadzoru, kontroli i audytu;

| C. | mając na uwadze, że w art. 83 TFUE wymieniono korupcję jako jedno ze szczególnie poważnych przestępstw o wymiarze transgranicznym; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że w art. 83 TFUE wymieniono korupcję jako jedno ze szczególnie poważnych przestępstw o wymiarze transgranicznym;

| D. | mając na uwadze, że skutki korupcji zagrażają interesom finansowym Unii i całej gospodarce UE i stanowią poważne zagrożenie dla demokracji, praw podstawowych i praworządności w całej Europie, co ma poważny negatywny wpływ na zaufanie obywateli do instytucji demokratycznych w UE i w państwach członkowskich; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że skutki korupcji zagrażają interesom finansowym Unii i całej gospodarce UE i stanowią poważne zagrożenie dla demokracji, praw podstawowych i praworządności w całej Europie, co ma poważny negatywny wpływ na zaufanie obywateli do instytucji demokratycznych w UE i w państwach członkowskich;

| E. | mając na uwadze, że aby usuwać nieprawidłowości oraz zwalczać nadużycia finansowe i korupcję, należy odpowiednio uwzględniać różnorodność systemów prawnych i administracyjnych w państwach członkowskich; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że aby usuwać nieprawidłowości oraz zwalczać nadużycia finansowe i korupcję, należy odpowiednio uwzględniać różnorodność systemów prawnych i administracyjnych w państwach członkowskich;

| F. | mając na uwadze, że VAT jest ważnym źródłem dochodów budżetów krajowych, oraz mając na uwadze, że w 2020 r. zasoby własne oparte na VAT stanowiły 12,3 % całkowitych dochodów w budżecie Unii; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że VAT jest ważnym źródłem dochodów budżetów krajowych, oraz mając na uwadze, że w 2020 r. zasoby własne oparte na VAT stanowiły 12,3 % całkowitych dochodów w budżecie Unii;

| 1. | z zadowoleniem przyjmuje 32. sprawozdanie roczne dotyczące ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej i zwalczania nadużyć finansowych (2020 r.) (sprawozdanie z ochrony interesów finansowych UE) i wyraża zadowolenie z przyjęcia jego nowej szaty graficznej, która z pewnością jest bardziej przystępna dla obywateli europejskich; |
| --- | --- |

1.

| 2. | przypomina, że 2020 r. to ostatni rok wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2014–2020, chociaż programy zostaną zakończone dopiero w 2023 r.; jednocześnie jest to rok przyjęcia WRF na lata 2021–2027, instrumentu NextGenerationEU i mechanizmu warunkowości w zakresie praworządności; |
| --- | --- |

2.

| 3. | odnotowuje fakt, że wszystkie 26 państw członkowskich zobowiązanych do stosowania dyrektywy PIF zgłosiło pełną transpozycję jej głównych przepisów do prawa krajowego; zauważa jednak, że w sprawozdaniu Komisji z wdrażania dyrektywy (UE) 2017/1371 zwrócono uwagę na nierozstrzygnięte kwestie nieprawidłowości w zakresie zgodności, w tym niektóre kwestie, które należy rozwiązać, aby umożliwić Prokuraturze Europejskiej prowadzenie skutecznych postępowań przygotowawczych i ściganie przestępstw; wzywa Komisję, by monitorowała sytuację i zachęcała państwa członkowskie do rozwiązania tych kwestii oraz składała w tym zakresie sprawozdania organowi udzielającemu absolutorium; |
| --- | --- |

3.

| 4. | zauważa, że w sprawozdaniu z ochrony interesów finansowych UE podkreślono zagrożenia związane z pandemią COVID-19 zarówno w aspekcie dochodów, jak i wydatków; zauważa w szczególności, że jak się wydaje, oszustwa celne dotykają państwa członkowskie UE w różnym stopniu; zauważa ponadto, że stosowanie uproszczonych procedur i niższa jakość specyfikacji przetargowych w sytuacjach nadzwyczajnych stwarzają zagrożenia dla konkurencyjności zamówień publicznych, w szczególności przez zwiększenie ryzyka konfliktu interesów i korupcji oraz przez zawyżanie kosztów lub obniżanie jakości realizacji; zauważa, że należytą uwagę poświęcono sektorowi ochrony zdrowia oraz Instrumentowi na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF), a także dodatkowemu ryzyku; |
| --- | --- |

4.

| 5. | podkreśla, że COVID-19 może stworzyć nowe możliwości dla oszustów ze względu na zwiększone ryzyko związane z zarządzaniem kryzysem oraz wprowadzenie uproszczonych i pilnych procedur w kontekście pandemii, które są podatne na nadużycia; podkreśla ponadto zwiększoną presję wywieraną na organy zarządzające funduszami UE, wynikającą z opóźnień i nowych czynników skrajnych, które mogą być korzystne dla oszustów, m.in. dzięki inflacji; podkreśla, że wszystkie te nowe zagrożenia wymagają dostosowania strategii kontroli i położenia nacisku na zapobieganie za pośrednictwem konkretnych środków łagodzących oraz ukierunkowanych działań mających na celu wykrycie przyszłych nieprawidłowości i nadużyć finansowych; wzywa wszystkie państwa członkowskie do utrzymania wysokiego poziomu kontroli nad wydatkami i ich monitorowania w sytuacjach nadzwyczajnych, zwłaszcza w kontekście procedur pilnych; przypomina, że trzeba zakończyć przejście na procedury e-zamówień; |
| --- | --- |

5.

| 6. | jest zdania, że doświadczenia zdobyte podczas pandemii COVID-19 wymagają szczególnego uwzględnienia w ramach oceny ex post WRF 2014–2020; zwraca się do Komisji o należyte uwzględnienie w takich ocenach aspektów związanych z oceną ryzyka, zarządzaniem ryzykiem i środkami łagodzącymi w odniesieniu do nieprawidłowości i nadużyć finansowych, jako elementów kompleksowej analizy skuteczności, wydajności, spójności, adekwatności i wartości dodanej UE oraz jako wniosków na potrzeby przyszłego projektowania i prowadzenia; jest zdania, że ocenę ex post WRF należy zakończyć najpóźniej przed oceną śródokresową WRF 2021–2027, aby wyciągnąć wnioski z przeszłości i lepiej przygotować się na przyszłość dzięki umożliwieniu wykorzystania wyciągniętych wniosków do poprawy WRF 2021–2027; zwraca się do Komisji, by w ramach oceny ex post WRF 2014–2020 zbadała, czy osiągnięto cele WRF 2014–2020, w jaki sposób wydatkowanie środków z programów przyczyniło się do osiągnięcia celów UE i państw członkowskich oraz w jaki sposób fundusze UE były w tym okresie narażone na nadużycia i korupcję; |
| --- | --- |

6.

| 7. | przypomina, że nowe wieloletnie ramy finansowe (WRF) na lata 2021–2027, w połączeniu z planem odbudowy NextGenerationEU, zapewniają UE bezprecedensowe środki finansowe w wysokości 1,8 bln EUR; podkreśla, że w celu zagwarantowania, że fundusze te przyczyniają się w jak największym stopniu do realizacji wspólnych celów Unii, wymagany jest również bezprecedensowy poziom uwagi i kontroli; |
| --- | --- |

7.

| 8. | podkreśla potrzebę pełnej przejrzystości sprawozdawczości dotyczącej transferów i pożyczek w ramach RRF i wzywa Komisję do zapewnienia Parlamentowi pełnego dostępu do informacji; |
| --- | --- |

8.

Wykryte nieprawidłowości związane z nadużyciami finansowymi i niezwiązane z nimi

| 9. | zauważa, że łączna liczba nieprawidłowości związanych i niezwiązanych z nadużyciami finansowymi zgłoszonych w 2020 r. wyniosła ogółem 11 755 przypadków i dotyczyła kwoty około 1,46 mld EUR; odnotowuje nowe podejście przyjęte w WRF 2021–2027, koncentrujące się na wartości dodanej UE; |
| --- | --- |

9.

| 10. | zauważa, że liczba wykrytych nieprawidłowości zgłoszonych jako nadużycia finansowe odzwierciedla poziom wykrywania i zdolność do przewidywania potencjalnych nadużyć finansowych przez państwa członkowskie i organy Unii; przypomina, że nie jest to bezpośredni wskaźnik poziomu nadużyć finansowych mających wpływ na budżet Unii lub konkretne państwo członkowskie; zauważa, że wykrycie i zgłoszenie nieprawidłowości oznacza, że zastosowano środki naprawcze, aby chronić interesy finansowe Unii, oraz że w stosownych przypadkach wszczęto postępowanie karne; |
| --- | --- |

10.

| 11. | odnotowuje liczbę nieprawidłowości związanych z nadużyciami finansowymi, zgłoszonych w 2020 r. (1 056 przypadków), i ich wartość finansową (około 374 mln EUR); zauważa, że liczba wykrytych nieprawidłowości związanych z nadużyciami finansowymi różni się znacznie w poszczególnych państwach członkowskich; przypomina, że dane te pokazują wyniki wysiłków państw członkowskich na rzecz zwalczania nadużyć finansowych i innych nielegalnych działań i nie powinny być interpretowane jako wskaźnik poziomu nadużyć finansowych w państwach członkowskich; wyraża zaniepokojenie z powodu różnych podejść państw członkowskich do ochrony budżetu UE w prawie karnym; wzywa Komisję, by uwzględniła te różnice między praktykami państw członkowskich i rozważyła wprowadzenie nowych środków harmonizacji; |
| --- | --- |

11.

| 12. | zauważa, że liczba przypadków zgłoszonych w 2020 r. w porównaniu ze średnią z pięciu lat (2016–2020) spadła zarówno w przypadku nieprawidłowości związanych z nadużyciami finansowymi, jak i niezwiązanych z nimi, ale mających wpływ na dochody UE, oraz że ich wartość finansowa wzrosła w przypadku nieprawidłowości związanych z nadużyciami finansowymi i spadła w przypadku nieprawidłowości niezwiązanych z nadużyciami finansowymi; |
| --- | --- |

12.

| 13. | bierze pod uwagę fakt, że liczba nieprawidłowości niezwiązanych z nadużyciami finansowymi zarejestrowanych w 2020 r. (10 699 spraw, z czego 6 696 spraw związanych z wydatkami) była niższa niż w latach poprzednich oraz że spadek wykrywalności i zgłaszania w niektórych obszarach wydatków trudno wytłumaczyć i jest on niepokojący; zauważa, że całkowita wartość finansowa związana z tymi przypadkami wynosi około 1,09 mld EUR; |
| --- | --- |

13.

| 14. | podkreśla, że spadek ogólnej liczby zgłoszonych nieprawidłowości nie może być sam w sobie uznawany za oznakę pozytywnych lub negatywnych zmian, lecz powinien być postrzegany w kontekście nowych pojawiających się wyzwań i należy go powiązać z nowymi sposobami zarządzania funduszami UE i ich wydatkowania; |
| --- | --- |

14.

| 15. | zauważa, że nadużycia finansowe stają się coraz bardziej atrakcyjne dla zorganizowanych grup przestępczych (17); ubolewa, że wiele państw członkowskich nie posiada szczegółowych przepisów umożliwiających skuteczne zwalczanie przestępczości zorganizowanej, w tym o charakterze mafijnym, która stale się rozwija, zwłaszcza w odniesieniu do działalności transgranicznej; |
| --- | --- |

15.

| 16. | jest zdania, że przestępstwa popełnione przez urzędników państwowych mają lub mogą mieć znaczący wpływ na interesy finansowe UE, w związku z czym w państwach członkowskich potrzebne są kompleksowe i skuteczne ramy antykorupcyjne; |
| --- | --- |

16.

Dochody – nadużycia finansowe związane z zasobami własnymi

| 17. | zauważa, że w 2020 r. jako nadużycia finansowe związane z dochodami zgłoszono 451 nieprawidłowości, o 9 % mniej niż średnia liczba przypadków zgłaszanych każdego roku w latach 2016–2020; zauważa ponadto, że związana z tym szacowana i ustalona kwota tradycyjnych zasobów własnych (108 mln EUR) w 2020 r. była o 6 % większa niż średnia kwota szacowana i ustalona za każdy rok w latach 2016–2020; zauważa, że większość przypadków zgłoszonych w 2020 r. jako nieprawidłowości związane i niezwiązane z nadużyciami mające wpływ na dochody UE dotyczy zaniżania wartości, nieprawidłowej klasyfikacji/niedokładnego opisu towarów lub przemytu; odnotowuje ponadto, że kontrole przeprowadzane przez krajowe służby ds. zwalczania nadużyć finansowych były najskuteczniejszą metodą wykrywania takich nadużyć, a także wykazały większą skuteczność w wykrywaniu nieuczciwych praktyk uchylania się od ceł niż kontrole po zwolnieniu i w czasie zwalniania towarów; |
| --- | --- |

17.

| 18. | zwraca uwagę, że w 2020 r. stwierdzono 4 003 nieprawidłowości zgłoszone jako niezwiązane z nadużyciami finansowymi, o 9 % mniej niż średnia liczba zgłaszana co roku w latach 2016–2020, oraz że łączna szacowana i ustalona kwota tradycyjnych zasobów własnych (382 mln EUR) była o 8 % niższa od średniej szacowanej i ustalonej kwoty za każdy rok w latach 2016–2020; |
| --- | --- |

18.

| 19. | zauważa, że według sprawozdania na temat luki w podatku VAT z 2021 r. w 2019 r. luka w podatku VAT w UE spadła do 134 mld EUR w ujęciu nominalnym (spadek o prawie 6,6 mld EUR w stosunku do 2018 r.); zauważa ponadto, że w badaniu przedstawiono jedynie szybkie szacunki dotyczące 2020 r. dla 18 państw członkowskich ze względu na znaczące zmiany w systemach podatkowych i strukturach gospodarek po wybuchu pandemii, co oznacza, że nie można jeszcze ocenić, czy luka w podatku VAT w całej UE zmniejszyła się, czy też zwiększyła w 2020 r.; zauważa, że analizy ekonometryczne potwierdziły, iż na lukę w podatku VAT wpływa grupa czynników; w ramach kontroli organów administracji podatkowej okazało się, że spośród tych czynników największe znaczenie statystyczne dla wyjaśniania rozmiaru luki w podatku VAT miały: udział wydatków na technologie informatyczne oraz stosowanie dodatkowych obowiązków informacyjnych wobec podatników; |
| --- | --- |

19.

| 20. | stwierdza na podstawie różnic w rocznych wskaźnikach wykrywalności, że nie wszystkie organy celne państw członkowskich były w ten sam sposób dotknięte skutkami pandemii COVID-19; |
| --- | --- |

20.

| 21. | wzywa państwa członkowskie do oceny ryzyka i niedociągnięć w ich krajowych strategiach kontroli celnej, aby poprawić elastyczność kontroli celnych i ograniczyć potencjalny wpływ nieoczekiwanych zdarzeń w przyszłości; wzywa Komisję, aby pomogła państwom członkowskim zapewnić wdrożenie jednolitych kontroli w UE; |
| --- | --- |

21.

| 22. | zauważa, że w 2020 r. pod względem liczby przypadków i wartości pieniężnej najbardziej dotkniętymi oszustwami i nieprawidłowościami rodzajami towarów były obuwie, tekstylia, pojazdy oraz maszyny elektryczne i sprzęt elektryczny oraz że większość przypadków dotyczyła zaniżania wartości, nieprawidłowej klasyfikacji lub błędnego opisu towarów lub przemytu; |
| --- | --- |

22.

| 23. | odnotowuje opinię rzecznika generalnego z 9 września 2021 r. w sprawie postępowania Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) przeciwko Zjednoczonemu Królestwu w związku z domniemanym oszustwem polegającym na zaniżaniu wartości tekstyliów i obuwia importowanych z Chin przez terytorium Zjednoczonego Królestwa, w oparciu o dochodzenia przeprowadzone przez OLAF i dochodzenia przeprowadzone przez Komisję w ramach zarządzania zasobami własnymi; odnotowuje wyrok Trybunału z 8 marca 2022 r., w którym stwierdzono, że Zjednoczone Królestwo nie wypełniło swoich zobowiązań, ponieważ nie zastosowało skutecznych środków kontroli celnej i nie udostępniło Komisji właściwej kwoty tradycyjnych zasobów własnych w odniesieniu do przedmiotowego przywozu; |
| --- | --- |

23.

| 24. | zauważa, że TSUE częściowo odrzucił obliczenia Komisji ze względu na znaczną niepewność co do dokładności kwoty zasobów własnych, którą podała Komisja; Komisja nie wykazała w wymagany prawem sposób całości tych kwot; zauważa, że TSUE zatwierdził metodę zastosowaną przez Komisję do oszacowania kwoty utraty TZW za część okresu naruszenia i stwierdził, że do Komisji należy dokonanie nowego obliczenia pozostałych należnych strat w zakresie zasobów własnych; wzywa Komisję do wyjaśnienia organowi udzielającemu absolutorium, na czym polegały błędy w obliczeniach i w jaki sposób zamierza ona naprawić błąd w obliczeniach strat zgodnie z wymaganą normą prawną, a także do poinformowania organu udzielającego absolutorium o wynikach nowych obliczeń; |
| --- | --- |

24.

| 25. | zauważa, że w ciągu ostatnich pięciu lat roczna stopa odzysku wahała się od 52 % do 71 %, a stopa odzysku w przypadkach zgłoszonych w 2020 r. wynosi obecnie 71 %; zauważa jednak, że różnice w stopie odzysku między państwami członkowskimi mogą wynikać z czynników takich jak rodzaj nadużycia finansowego lub nieprawidłowości bądź rodzaj dłużnika; zauważa, że w 2020 r. to wciąż z Chin pochodziło najwięcej towarów, których dotyczyły nieprawidłowości związane i niezwiązane z nadużyciami finansowymi; |
| --- | --- |

25.

Nadużycia finansowe w zakresie wydatków

| 26. | zauważa, że w 2020 r. zgłoszono 605 nieprawidłowości związanych z nadużyciami finansowymi w wydatkach, a kwota, której nieprawidłowości dotyczyły, wyniosła 266 mln EUR; |
| --- | --- |

26.

| 27. | zauważa, że w 2020 r. zgłoszono 6 696 nieprawidłowości niezwiązanych z nadużyciami finansowymi w wydatkach; |
| --- | --- |

27.

| 28. | zauważa, że w sprawozdaniu z ochrony interesów finansowych UE wspomniano o znaczeniu przejrzystości w odniesieniu do wykorzystania środków publicznych, ponieważ stanowi ona element odstraszający i angażuje społeczeństwo obywatelskie w poprawę zaufania; wzywa Komisję do podjęcia działań na rzecz zwiększenia przejrzystości w odniesieniu do beneficjentów, w tym wykonawców, podwykonawców i rzeczywistych beneficjentów funduszy UE; wzywa państwa członkowskie, by zwiększyły również przejrzystość w odniesieniu do wykorzystania funduszy UE, zwłaszcza w zakresie zamówień nadzwyczajnych, ponieważ osiem państw członkowskich poinformowało, że nadal tego nie zrobiło; |
| --- | --- |

28.

| 29. | zauważa, że jeśli chodzi o wspólną politykę rolną (WPR), w latach 2016–2020 wykrywanie nadużyć finansowych koncentrowało się w niewielkiej liczbie państw członkowskich i że nie było poparte podobnym poziomem płatności dla tych państw członkowskich z budżetu WPR; zauważa ponadto, że większość nieprawidłowości związanych z nadużyciami finansowymi i dotyczących wsparcia dla rolnictwa polegała na wykorzystywaniu fałszywych dokumentów lub fałszywych wniosków o pomoc, a ich liczba pozostawała w dużej mierze na stałym poziomie; zauważa również, że w stosunku do płatności ogółem otrzymanych przez państwa członkowskie część budżetu przeznaczona na rozwój obszarów wiejskich była bardziej narażona na nadużycia niż część przeznaczona na wsparcie dla rolnictwa, z wyjątkiem środków rynkowych, wobec których przypadki nadużyć finansowych były liczniejsze niż wobec środków przeznaczonych na rozwój obszarów wiejskich; zauważa, że jeśli chodzi o rozwój obszarów wiejskich, główną oszukańczą praktyką było fałszowanie dokumentów; podkreśla, że należy przeprowadzić więcej dochodzeń i wprowadzić dalsze odpowiednie środki przeciwko wykorzystywaniu funduszy UE w działalności związanej z rolnictwem przez przedsiębiorstwa, które nie respektują przepisów prawa pracy lub podstawowych praw pracowników, o czym świadczy sytuacja pracowników w rolnictwie, zwłaszcza podczas pandemii COVID-19; jest zaniepokojony faktem, że zgłaszanie nadużyć finansowych związanych z rozwojem obszarów wiejskich w latach 2014–2020 rozpoczęło się powoli, co może wskazywać na niewystarczające wysiłki na rzecz wykrywania podejmowane w państwach członkowskich UE; |
| --- | --- |

29.

| 30. | zauważa, że w latach 2016–2020 wzrosła liczba zgłoszonych nieprawidłowości związanych z Funduszem Spójności, Europejskim Funduszem Rozwoju Regionalnego, Europejskim Funduszem Społecznym i funduszami rybackimi na okres programowania 2014–2020; podkreśla jednak, że w przypadku wszystkich funduszy, w szczególności Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, jeśli chodzi o nieprawidłowości niezwiązane z nadużyciami finansowymi, wzrost ten był ograniczony, co wskazuje na wyjątkowy spadek liczby wykrytych nieprawidłowości (i związanych z nimi kwot finansowych) w porównaniu a poprzednim okresem programowania; zauważa ponadto, że w odniesieniu do okresu programowania 2007–2013 liczba nieprawidłowości związanych i niezwiązanych z nadużyciami finansowymi zmniejszyła się w przypadku Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i funduszy rybackich, zgodnie z cyklem wdrażania; odnotowuje, że między dwoma okresami programowania zmieniło się wiele przepisów wykonawczych; |
| --- | --- |

30.

| 31. | jest zdania, że przedsiębiorstwa i organizacje, które włączają do swoich struktur własnościowych spółki i organizacje offshore, powinny zostać wykluczone z korzystania z funduszy UE; |
| --- | --- |

31.

| 32. | przypomina, że pełna przejrzystość sprawozdawczości dotyczącej wydatków ma zasadnicze znaczenie przede wszystkim w przedsięwzięciach infrastrukturalnych finansowanych bezpośrednio przez fundusze lub instrumenty finansowe UE; wzywa Komisję do zapewnienia obywatelom Unii pełnego dostępu do informacji o współfinansowanych projektach; |
| --- | --- |

32.

Wymiar zewnętrzny ochrony interesów finansowych UE

| 33. | jest zdania, że instytucje i organy UE powinny położyć większy nacisk na środki wydatkowane w państwach niebędących członkami UE, aby sprawdzić, czy środki te są wydawane zgodnie z przepisami i bez nadużyć finansowych lub korupcji, oraz potwierdzić, czy przyczyniają się one do osiągania celów polityki rozwojowej i zewnętrznej Unii; zaleca, by zawiesić wsparcie budżetowe w państwach trzecich, gdzie władze ewidentnie nie podejmują rzeczywistych działań w celu zwalczania powszechnej korupcji, a jednocześnie zapewniać przekazywanie pomocy ludności cywilnej alternatywnymi kanałami; |
| --- | --- |

33.

| 34. | zauważa, że do końca 2020 r. wydatki UE na współpracę na rzecz rozwoju były rozłożone na kilka funduszy oraz że nowy Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR) skupia wszystkie wcześniejsze opcje finansowania w jeden instrument zarówno w ramach budżetu rocznego, jak i WRF na lata 2021–2027; zwraca uwagę, że całkowity przydział ISWMR na lata 2021–2027 wynosi 79,5 mld EUR; zaleca włączenie podejścia antykorupcyjnego do instrumentów działań zewnętrznych UE, w tym do ISWMR, Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA) oraz funduszy powierniczych UE; wzywa do nadania walce z korupcją wyższego priorytetu w negocjacjach przedakcesyjnych i do określenia szeregu kryteriów z silnymi ramami warunkowości oraz do skupienia się na budowaniu zdolności, na przykład za pośrednictwem wyspecjalizowanych organów antykorupcyjnych; |
| --- | --- |

34.

| 35. | ubolewa nad tym, że zgodnie ze specjalnym sprawozdaniem Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 01/2022 700 mln EUR wsparcia finansowego zapewnionego przez UE na poprawę sytuacji w zakresie praworządności na Bałkanach Zachodnich w latach 2014–2020 miało niewielki wpływ na podstawowe reformy; wzywa Komisję do wysłania wyraźnych sygnałów tym krajom kandydującym, w których pogorszenie standardów praworządności uniemożliwia lub opóźnia ich przystąpienie do UE; |
| --- | --- |

35.

| 36. | apeluje, aby we wszystkich umowach handlowych i inwestycyjnych między UE a państwami trzecimi umieszczać solidne i obowiązkowe warunki i postanowienia dotyczące przejrzystości oraz wiążące i możliwe do egzekwowania klauzule antykorupcyjne; zaleca, aby w przypadku poważnych aktów korupcji w ostateczności UE nakładała sankcje lub zawieszała umowy; |
| --- | --- |

36.

| 37. | wzywa do monitorowania ryzyka korupcji związanego z prowadzonymi przez autorytarne państwa trzecie projektami budowlanymi i inwestycyjnymi na dużą skalę realizowanymi w państwach członkowskich, ze szczególnym uwzględnieniem przejrzystości tych projektów, które często budzą obawy związane z nieprzejrzystym finansowaniem lub ryzykiem fiskalnym; |
| --- | --- |

37.

| 38. | uważa, że Parlament powinien być w pełni zaangażowany w wydawanie wszelkich dotacji, pożyczek i innej pomocy finansowej, którą UE przekazuje Ukrainie; |
| --- | --- |

38.

Cyfryzacja jako sposób ochrony interesów finansowych UE

| 39. | apeluje o zwiększenie stopnia cyfryzacji, interoperacyjności porównywalnych systemów danych oraz harmonizacji sprawozdawczości, monitorowania i kontroli w UE; wzywa Komisję, by zbadała możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji do ochrony interesów finansowych UE, i w tym celu ponawia swój apel do Komisji i państw członkowskich o ujednolicenie definicji, aby uzyskać porównywalne dane w całej UE; jest zdania, że wszystkie organy UE działające w dziedzinie ochrony interesów finansowych UE, w tym OLAF, EPPO, Eurojust, Europol i Trybunał Obrachunkowy, powinny mieć bezpośredni i terminowy dostęp do systemów danych, takich jak ARACHNE oraz system wczesnego wykrywania i wykluczania (EDES); |
| --- | --- |

39.

| 40. | uważa, że stosowanie narzędzia oceny ryzyka ARACHNE w WRF 2021–2027 i w planie odbudowy NextGenerationEU, zwłaszcza we wdrażaniu RRF, powinno jak najszybciej stać się obowiązkowe; sugeruje, że ARACHNE należy wskazać jako jedno z głównych narzędzi wspierających krajowe strategie zwalczania nadużyć finansowych, które państwa członkowskie mają przyjąć w celu lepszego zintegrowania architektury zwalczania nadużyć finansowych; przypomina uwagi przedstawione przez Parlament w rezolucji z 24 listopada 2021 r. (18) w sprawie przeglądu rozporządzenia finansowego i ponawia swój pilny apel do Komisji o ustanowienie ogólnounijnego, obowiązkowego, zintegrowanego i interoperacyjnego systemu opartego m.in. na istniejących narzędziach, takich jak ARACHNE oraz EDES; przypomina, że system ten musi zawierać informacje na temat wszystkich współfinansowanych przez UE projektów, beneficjentów i rzeczywistych beneficjentów oraz umożliwiać sumowanie wszystkich poszczególnych kwot powiązanych z tym samym beneficjentem lub rzeczywistym beneficjentem; wzywa ponadto Komisję do przeprowadzenia oceny powodów, dla których państwa członkowskie nie przyjęły w pełni i nie stosują systemu ARACHNE, oraz do poinformowania o nich Parlamentu; uważa, że uczynienie systemu bardziej przyjaznym dla użytkownika mogłoby zachęcić organy krajowe do jego przyjęcia i stosowania; |
| --- | --- |

40.

| 41. | wzywa Komisję, by podczas przeglądu rozporządzenia finansowego rozszerzyła zakres systemu wczesnego wykrywania i wykluczania, tak by miał on zastosowanie do funduszy objętych zarządzaniem dzielonym (19); |
| --- | --- |

41.

| 42. | wzywa Komisję do dalszego dostarczania państwom członkowskim pełnych informacji na temat wydatków bezpośrednich, np. za pomocą systemu przejrzystości finansowej, w szczególności w ramach RRF, co pomoże również uniknąć podwójnego finansowania; |
| --- | --- |

42.

Strategia Komisji w zakresie zwalczania nadużyć finansowych (2019 r.)

| 43. | zauważa, że do czerwca 2021 r. wdrożono dwie trzecie zaplanowanych działań związanych z realizacją strategii Komisji w zakresie zwalczania nadużyć finansowych z 2019 r., a pozostała jedna trzecia jest w trakcie wdrażania; wzywa Komisję, by przedstawiła informacje dotyczące wdrażania pozostałych działań; zauważa ponadto, że poczyniono znaczne postępy w zakresie szeregu działań mających na celu zwiększenie koordynacji i współpracy między służbami Komisji oraz wyposażenie Komisji w bardziej skuteczny system nadzoru nad nadużyciami finansowymi; zauważa, że monitorowanie działań następczych w związku z zaleceniami OLAF stało się bardziej skuteczne w 2020 r. dzięki uwzględnieniu około 1 400 zaleceń finansowych wydanych od stycznia 2012 r. do czerwca 2019 r.; |
| --- | --- |

43.

| 44. | jest świadomy, że nowa strategia Komisji w zakresie zwalczania nadużyć finansowych (CAFS) przyjęta w 2019 r. wymaga wzmożonej analizy strategicznej danych dotyczących nadużyć finansowych oraz określenia odpowiednich i wiarygodnych wskaźników w celu skutecznego zwalczania nadużyć finansowych; przypomina wnioski zawarte w sprawozdaniu specjalnym Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 01/2019 zatytułowanym „Zwalczanie nadużyć finansowych w wydatkowaniu środków UE – konieczne jest podjęcie działań”, w którym wskazuje się, że Komisja nie posiada kompleksowych i umożliwiających porównania danych na temat poziomów wykrytych nadużyć finansowych w wydatkowaniu środków unijnych; |
| --- | --- |

44.

| 45. | wyraża ubolewanie, że w pierwszych latach wdrażania strategii Komisji w zakresie zwalczania nadużyć finansowych państwom członkowskim udzielono niewielkiego wsparcia, co zostało również podkreślone przez niektóre delegacje podczas debat w Radzie; przypomina, że aby działania dochodzeniowe prowadzone przez OLAF oraz Prokuraturę Europejską, która rozpoczęła już działalność, stały się jeszcze bardziej skuteczne, niezbędne są kompleksowe i umożliwiające porównania dane dotyczące skali, charakteru i przyczyn nadużyć finansowych; przypomina, że państwa członkowskie są w pierwszej kolejności odpowiedzialne za zarządzanie około 80 % budżetu wydatków oraz za pobór prawie wszystkich przychodów; podkreśla, że państwa członkowskie odgrywają zatem ważną rolę w ochronie interesów finansowych UE, przy czym kluczową znaczenie mają krajowe strategie zwalczania nadużyć finansowych, których określenie powinno być priorytetem we wszystkich państwach członkowskich; |
| --- | --- |

45.

| 46. | podkreśla, że system umożliwiający wymianę informacji między właściwymi organami ułatwiłby krzyżową kontrolę zapisów księgowych dotyczących transakcji między co najmniej dwoma państwami członkowskimi, by zapobiegać transgranicznym nadużyciom finansowym w odniesieniu do funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, a tym samym zapewnić horyzontalne i całościowe podejście do ochrony interesów finansowych państw członkowskich; |
| --- | --- |

46.

Szczebel państw członkowskich – krajowe strategie zwalczania nadużyć finansowych i jednostki koordynujące zwalczanie nadużyć finansowych

| 47. | zauważa z zaniepokojeniem, że do końca 2020 r. jedynie 14 państw członkowskich zgłosiło przyjęcie krajowej strategii zwalczania nadużyć finansowych (w 2019 r. – 10); pięć innych państw rozważało przyjęcie lub przygotowanie krajowych strategii zwalczania nadużyć finansowych; zauważa jednak, że strategie te różnią się zakresem i szczegółowością, a niektóre z nich wymagają aktualizacji; wyraża ponadto zaniepokojenie faktem, że osiem państw członkowskich nie rozpoczęło jeszcze prac nad opracowaniem krajowych strategii zwalczania nadużyć finansowych; apeluje, aby więcej państw członkowskich przyjęło krajową strategię zwalczania nadużyć finansowych i poinformowało o tym Komisję; wzywa Komisję do zapewnienia państwom członkowskim konkretnego wsparcia i doradztwa w postaci wytycznych dotyczących sporządzania krajowych strategii zwalczania nadużyć finansowych oraz usług doradczych w zakresie tworzenia i funkcjonowania jednostek koordynujących zwalczanie nadużyć finansowych, a także ponawia swój apel o przeprowadzenie analiz dotyczących przyjętych krajowych strategii zwalczania nadużyć finansowych oraz przyczyn, dla których niektóre państwa członkowskie nie przyjęły tych strategii; |
| --- | --- |

47.

| 48. | podkreśla znaczenie lepiej skoordynowanych, całościowych wysiłków na rzecz zwalczania nadużyć finansowych w państwach członkowskich, przy czym należy zaktualizować krajowe strategie zwalczania nadużyć finansowych, aby sprostać nowym zagrożeniom, jakie stwarzają większy kwoty funduszy UE, w tym w ramach WRF 2021–2027 i Next Generation EU, a także pandemia COVID-19; wzywa Komisję, by oceniła przyjęte krajowe strategie zwalczania nadużyć finansowych, zbadała, dlaczego państwa członkowskie zwlekają z ich przyjęciem, oraz by skłoniła pozostałe państwa członkowskie do ich przyjęcia; |
| --- | --- |

48.

| 49. | przypomina, że jednostki koordynujące zwalczanie nadużyć finansowych powinny ułatwiać skuteczną współpracę i wymianę informacji z OLAF; ubolewa jednak, że tylko niektóre państwa członkowskie skutecznie koordynują walkę z nadużyciami finansowymi i korupcją mającymi wpływ na interesy finansowe UE; |
| --- | --- |

49.

| 50. | wyraża uznanie dla OLAF za jego cenny wkład w ochronę interesów finansowych UE; podkreśla, że OLAF stale boryka się z niedoborem personelu i środków finansowych; |
| --- | --- |

50.

OLAF i EPPO

| 51. | z zadowoleniem przyjmuje zmienione rozporządzenie w sprawie OLAF, które zostało przyjęte w grudniu 2020 r. i weszło w życie 17 stycznia 2021 r. i które zaostrza narzędzia dochodzeniowe do zwalczania nadużyć finansowych na szkodę budżetu UE przez określenie jaśniejszych zasad i uregulowanie współpracy między EPPO a OLAF; odnotowuje wewnętrzną reorganizację OLAF w czerwcu 2020 r.; zwraca się do EPPO i OLAF o unikanie powielania pracy i wszelkich opóźnień w postępowaniach; jest zdania, że OLAF i EPPO powinny wzajemnie uzupełniać się w swoich pracach i koncentrować dochodzenia na tych dziedzinach, w których druga instytucja nie ma kompetencji; |
| --- | --- |

51.

| 52. | podkreśla, jak ważne jest, by OLAF przestrzegał najwyższych standardów w dochodzeniach i w pełni przestrzegał wszystkich wymogów w zakresie praworządności; |
| --- | --- |

52.

| 53. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w art. 9a zmienionego rozporządzenia w sprawie OLAF przewidziano powołanie kontrolera gwarancji proceduralnych, odpowiedzialnego za monitorowanie przestrzegania przez OLAF gwarancji proceduralnych i rozpatrywanie skarg zainteresowanych osób; zauważa, że kontroler gwarancji proceduralnych nie został jeszcze wyznaczony; jest bardzo zaniepokojony skargami osób objętych dochodzeniami OLAF, dotyczącymi naruszeń ich praw, ponieważ naruszenia te ograniczają ich zdolność do obrony przed stawianymi im zarzutami; wzywa OLAF i kontrolera gwarancji proceduralnych do zapewnienia pełnego poszanowania praw procesowych zainteresowanych osób; |
| --- | --- |

53.

| 54. | wyraża zaniepokojenie spadkiem liczby aktów oskarżenia w sprawach zgłoszonych państwom członkowskim przez OLAF z 53 % w latach 2007–2014 do 37 % w okresie 2016–2020; wzywa władze państw członkowskich, by ściśle współpracowały z OLAF i dokładnie analizowały przekazane sprawozdania z dochodzeń i zalecenia sądowe oraz wszczynały postępowania karne wszędzie tam, gdzie jest to konieczne, by zapewnić odzyskanie niewłaściwie wykorzystanych funduszy UE; zachęca OLAF, by dokonał przeglądu swojej wcześniej analizy dotyczącej powodów niskiej liczby aktów oskarżenia i by zastosował się do zaleceń Komitetu Nadzoru zawartych w opinii nr 1/2021, takich jak przegląd obecnego systemu procedur monitorowania i bardziej terminowa współpraca z krajowymi organami sądowymi; wzywa OLAF, by regularnie śledził działania następcze wobec wydanych przez siebie zaleceń sądowych i uwzględniał dane na ten temat w swoim sprawozdaniu rocznym; |
| --- | --- |

54.

| 55. | jest zdania, że OLAF powinien również obserwować działania następcze wobec swoich zaleceń finansowych, aby porównać je z kwotami odzyskanymi przez Komisję w zakończonych procedurach oraz przyczynić się do ogólnego monitorowania procesu odzyskiwania środków; |
| --- | --- |

55.

| 56. | zauważa, że OLAF uruchomił program Herkules III w celu wzmocnienia zdolności operacyjnych krajowych i regionalnych organów ds. zwalczania nadużyć finansowych w dziedzinie działań szkoleniowych i wsparcia informatycznego do 2020 r.; zauważa, że ocenę programu Herkules III zakończono pod koniec 2021 r. i stwierdzono, że program jest bardzo istotny i skuteczny, jeśli chodzi o ochronę interesów finansowych UE, ponieważ z powodzeniem osiągnął swoje cele ogólne, szczegółowe i operacyjne; zauważa, że program Herkules III został zastąpiony unijnym programem zwalczania nadużyć finansowych na okres obowiązywania WRF 2021–2027; |
| --- | --- |

56.

| 57. | uznaje zasadę poufności dochodzeń prowadzonych przez OLAF; jest jednak zdania, że – tak jak uznał TSUE w sprawie T-517/19 – istnieje nadrzędny interes publiczny i że obywatele UE mają również prawo dostępu do sprawozdań i zaleceń dotyczących zamkniętych dochodzeń OLAF i krajowych procedur następczych; zwraca się zatem do OLAF o ustanowienie mechanizmu publikacji sprawozdań i zaleceń, w przypadku których nie ma już uzasadnionego powodu do zachowania zasady poufności; |
| --- | --- |

57.

| 58. | odnotowuje porozumienie robocze podpisane 3 września 2021 r. w sprawie ramowej współpracy między EPPO a Trybunałem Obrachunkowym; odnotowuje ponadto porozumienia administracyjne podpisane w 2019 r. między OLAF a Trybunałem Obrachunkowym; |
| --- | --- |

58.

| 59. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że EPPO rozpoczęła działalność 1 czerwca 2021 r.; z zadowoleniem przyjmuje jej pierwsze sprawozdanie roczne; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że EPPO wszczęła 576 postępowań przygotowawczych, odkąd rozpoczęła działalność, i wystąpiła o zajęcie łącznie kwoty 154,3 mln EUR oraz że udzielono zgody na zajęcie 147 mln EUR z tej kwoty; jest zaniepokojony szacunkami EPPO, zgodnie z którymi łączna wartość szkód spowodowanych przez nadużycia finansowe i korupcję wynosi 5,4 mld EUR; wyraża głębokie ubolewanie, że pięć państw członkowskich – Polska, Węgry (dwóch największych beneficjentów funduszy UE), Szwecja, Dania i Irlandia – nie przystąpiło do EPPO; wzywa te państwa członkowskie do jak najszybszego przystąpienia do Prokuratury Europejskiej; wyraża zaniepokojenie faktem, że Polska odmawia jakiejkolwiek współpracy z EPPO, chociaż spośród państw, które nie przystąpiły do EPPO, największa liczba postępowań przygotowawczych dotyczy właśnie jej obywateli; wzywa państwa członkowskie, które nie przystąpiły do EPPO, do podpisania umów o współpracy z EPPO; jest zdania, że brak współpracy państw członkowskich z EPPO ma bezpośredni wpływ na ochronę interesów finansowych UE; wzywa Komisję do zachęcania do uczestnictwa w EPPO za pomocą środków pozytywnych; |
| --- | --- |

59.

| 60. | z zadowoleniem przyjmuje wspólne działania OLAF i Europolu zmierzające do oceny zagrożeń i słabości instrumentu RRF; z zadowoleniem przyjmuje porozumienie robocze między OLAF a Europolem, które weszło w życie 9 października 2020 r., a także porozumienie między Europolem a EPPO, które weszło w życie w 19 stycznia 2021 r.; |
| --- | --- |

60.

| 61. | podkreśla rolę EPPO w nowej infrastrukturze zwalczania nadużyć finansowych; odnotowuje ponadto porozumienia robocze uzgodnione w 2020 r. i podpisane w lipcu 2021 r. między EPPO a OLAF, zwłaszcza w odniesieniu do wymiany informacji, zarządzania sprawami i współpracy operacyjnej; |
| --- | --- |

61.

| 62. | zauważa, że w lipcu 2020 r. Rada mianowała 22 prokuratorów europejskich; przypomina, że EPPO ma ściśle współpracować z krajowymi organami ścigania oraz że pełni funkcję prokuratora we właściwych sądach uczestniczących państw członkowskich, a jednocześnie ściśle współpracuje z agencjami i organami UE, takimi jak Eurojust, Europol i OLAF; zauważa, że to szczególne stanowisko ma umożliwić EPPO korzystanie z istniejących doświadczeń i najlepszych praktyk na szczeblu krajowym i unijnym; oczekuje, że Komisja należycie uwzględni ponowną ocenę potrzeb kadrowych EPPO w oparciu o obciążenie pracą oraz wdroży niezbędne korekty finansowe w celu zagwarantowania skuteczności i wydajności operacyjnej EPPO; |
| --- | --- |

62.

| 63. | odnotowuje uwagi i oceny Europejskiego Prokuratora Generalnego dotyczące potrzeby zmiany rozporządzenia w sprawie EPPO; wzywa Komisję do zaangażowania się w dyskusję z EPPO w celu określenia koniecznych usprawnień służących zwiększeniu jej skuteczności operacyjnej; zwraca się do Komisji o złożenie Parlamentowi sprawozdania zgodnie z art. 119 ust. 1 tego rozporządzenia; |
| --- | --- |

63.

| 64. | podkreśla, że trzeba utworzyć stanowisko unijnego prokuratora ds. przestępstw przeciwko środowisku, poprzez rozszerzenie mandatu Prokuratury Europejskiej zgodnie z art. 86 ust. 4 TFUE, aby poprawić wdrażanie i egzekwowanie przepisów UE dotyczących ochrony środowiska, zwalczać poważne przestępstwa przeciwko środowisku o wymiarze transgranicznym i chronić budżet UE; podkreśla potrzebę zwiększenia budżetu i liczby personelu Prokuratury Europejskiej w celu zapewnienia jej zdolności do skutecznego wypełniania jej roli we wszystkich obszarach jej kompetencji; |
| --- | --- |

64.

| 65. | zwraca uwagę na rolę jednostek koordynujących zwalczanie nadużyć finansowych w koordynowaniu na szczeblu państw członkowskich obowiązków i działań legislacyjnych, administracyjnych i dochodzeniowych związanych z ochroną interesów finansowych UE oraz w zapewnianiu współpracy z OLAF; |
| --- | --- |

65.

| 66. | z zadowoleniem przyjmuje operację Sentinel uruchomioną przez Europol, która ma koncentrować się na proaktywnej wymianie danych wywiadowczych, wymianie informacji i wspieraniu koordynacji operacji mających na celu zwalczanie nadużyć na szkodę unijnych funduszy odbudowy związanych z COVID-19, ponieważ celem operacji jest mapowanie słabych punktów nieodłącznie związanych z krajowymi systemami przydziału, wykrywanie schematów nadużyć finansowych skierowanych przeciwko systemowi przydziału środków finansowych oraz wspieranie dochodzeń o wysokim priorytecie w odniesieniu do celów o dużej wartości; z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie EPPO i OLAF oraz 21 państw członkowskich UE; wyraża zaniepokojenie faktem, że w operacji nie uczestniczą państwa członkowskie, które są głównymi beneficjentami Funduszu Spójności, między innymi Polska, Węgry i Bułgaria; wzywa wszystkie państwa członkowskie do przyłączenia się do tej operacji; wzywa ponadto państwa członkowskie, by ściśle współpracowały ze sobą oraz z organami UE, aby umożliwić podejmowanie działań przeciwko nadużyciom finansowym, które dotyczą kilku krajów; |
| --- | --- |

66.

| 67. | apeluje do OLAF, EPPO, Europolu, wyznaczonych w przepisach krajowych jednostek koordynujących zwalczanie nadużyć finansowych oraz innych odpowiedzialnych agencji unijnych i krajowych o dalsze rozszerzanie wymiany informacji, zapewnianie sobie wzajemnego wsparcia i dążenie do komplementarności działań operacyjnych zgodnie z ustalonymi porozumieniami roboczymi i przepisami; podkreśla, że istniejąca złożona struktura zwalczania nadużyć finansowych wymaga ścisłej współpracy między różnymi podmiotami na szczeblu unijnym i krajowym; podkreśla, że zapobieganie nadużyciom finansowym, korupcji i innym nielegalnym działaniom oraz ich zwalczanie wymaga podjęcia większych wysiłków, w tym ściślejszej współpracy z władzami krajowymi, między państwami członkowskimi i na szczeblu UE; |
| --- | --- |

67.

Praworządność i walka z korupcją

| 68. | wyraża zadowolenie z powodu przyjęcia rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2092 w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii; przypomina, że weszło ono w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. i ma zastosowanie od tego dnia; z zadowoleniem przyjmuje wyroki TSUE z 16 lutego 2022 r. dotyczące skarg wniesionych przez Węgry i Polskę na mechanizm warunkowości, a także jego wnioski potwierdzające, że UE rzeczywiście posiada kompetencje w zakresie praworządności w państwach członkowskich i że mechanizm warunkowości w zakresie praworządności jest jak najbardziej zgodny z prawem UE; |
| --- | --- |

68.

| 69. | jest zdania, że nadeszła pora, aby Komisja wypełniła swoje obowiązki strażniczki traktatów i zajęła się trwającymi naruszeniami zasad praworządności w kilku państwach członkowskich, zwłaszcza w Polsce i na Węgrzech, jako że te naruszenia stanowią poważne zagrożenie dla interesów finansowych Unii, ponieważ przestrzeganie tych zasad jest warunkiem wstępnym należytego zarządzania finansami w ogóle oraz skutecznego i efektywnego zarządzania funduszami UE; z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź Komisji dotyczącą zastosowania mechanizmu warunkowości w zakresie praworządności przez wysłanie Węgrom pisemnego powiadomienia na podstawie art. 6 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2092: jest zdania, że praworządność jest pojęciem uniwersalnym oraz że Komisja powinna rozważyć zastosowanie mechanizmu warunkowości w zakresie praworządności wobec wszystkich – bez wyjątku – państw członkowskich, które nie respektują praworządności; ostrzega, że opóźnienie może już teraz mieć szkodliwy wpływ na interesy finansowe UE i stan praworządności w niektórych państwach członkowskich; |
| --- | --- |

69.

| 70. | wzywa Komisję do uwzględnienia rezolucji Parlamentu dotyczących naruszania praworządności przez rządy Polski i Węgier; wzywa te rządy do pełnej współpracy z Komisją i spełnienia warunków wymaganych do uwolnienia funduszy; jest zdania, że jeżeli te państwa członkowskie nie spełnią tych warunków, Komisja powinna tymczasowo i bezpośrednio zarządzać funduszami UE za pośrednictwem samorządów lokalnych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego; |
| --- | --- |

70.

| 71. | przypomina, że warunkiem wstępnym uzyskania dostępu do funduszy jest przestrzeganie zasady praworządności i art. 2 TUE, że mechanizm warunkowości w zakresie praworządności ma pełne zastosowanie do RRF oraz że w ramach RRF nie powinny być finansowane żadne środki, które są sprzeczne z wartościami UE zapisanymi w art. 2 TUE; |
| --- | --- |

71.

| 72. | podkreśla, że nie można dokonywać żadnych płatności na rzecz Polski w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności do czasu pełnego wdrożenia wszystkich odnośnych wyroków TSUE i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz do czasu uznania przez władze krajowe pierwszeństwa prawa UE; |
| --- | --- |

72.

| 73. | wzywa Komisję do dopilnowania, aby w celu zwiększenia przejrzystości Parlament był w pełni informowany o wszystkich negocjacjach między Komisją a organami krajowymi, a także do niezwłocznego informowania Parlamentu o wszelkich istotnych wydarzeniach; |
| --- | --- |

73.

| 74. | wzywa Komisję do wykorzystania wszystkich dostępnych jej narzędzi, aby zapewnić respektowanie wartości zapisanych w art. 2 TUE oraz nadrzędności prawa UE; podkreśla, że Komisja i Rada ponoszą odpowiedzialność polityczną przed Parlamentem za swoje działania; |
| --- | --- |

74.

| 75. | uznaje wszelkie wysiłki podejmowane zwłaszcza przez państwa członkowskie sąsiadujące z Ukrainą w celu przyjęcia osób uciekających przed wojną w tym kraju; jest zdania, że UE ma obowiązek pomagać państwom członkowskim w radzeniu sobie z tymi wyjątkowymi obciążeniami; przypomina jednak, że nie można dokonać płatności, jeżeli państwo członkowskie odmawia zastosowania się do orzeczeń TSUE i uznania pierwszeństwa prawa UE; podkreśla, że Parlament musi być w pełni informowany o wszystkich przydziałach środków na te cele oraz o wykorzystaniu funduszy UE na pomoc uchodźcom ukraińskim w państwach członkowskich będących beneficjentami; |
| --- | --- |

75.

| 76. | dostrzega znaczenie rocznego sprawozdania na temat praworządności oraz fakt, że walka z korupcją stanowi integralną część sprawozdania; jest jednak zdania, że nie może ono zastąpić sprawozdania ze zwalczania korupcji; z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji, by zamieścić w sprawozdaniu na temat praworządności konkretne zalecenia dla państw członkowskich; jest zdania, że Komisja powinna rozważyć ustanowienie wskaźnika korupcji opartego na ścisłych i łatwych do zastosowania kryteriach, a także powinna zastanowić się nad wynikami państw członkowskich w zakresie walki z korupcją oraz uwzględnić swoje ustalenia w rozdziale dotyczącym |
| --- | --- |

76.

| 77. | wyraża poważne zaniepokojenie z powodu ustaleń zawartych w sprawozdaniu na temat praworządności z 2020 r., w którym podkreślono obawy dotyczące skuteczności dochodzeń, ścigania i orzekania w sprawach dotyczących korupcji, w tym korupcji na wysokim szczeblu, w kilku państwach członkowskich; domaga się systematycznego ścigania korupcji na wysokim szczeblu; |
| --- | --- |

77.

| 78. | podkreśla szkodliwy wpływ korupcji na prawa obywateli; w związku z tym ponownie zaleca, by UE dołączyła do Grupy Państw przeciwko Korupcji, mając na uwadze szczególny charakter EU, jej instytucji i prawa unijnego; wzywa Komisję do przedstawienia ewentualnego planu na rzecz członkostwa w ramach art. 83 TFUE i w powiązaniu z art. 218 TFUE; ponownie wzywa ponadto Komisję do przedstawienia planu utworzenia wewnętrznego mechanizmu oceny korupcji dla instytucji UE; |
| --- | --- |

78.

| 79. | wzywa Komisję do zapewnienia dziennikarzom śledczym takiej samej ochrony prawnej, jaka przysługuje sygnalistom; |
| --- | --- |

79.

| 80. | uznaje kluczową rolę pluralizmu mediów i dziennikarzy w ochronie interesów finansowych Unii poprzez wykrywanie nadużyć finansowych i korupcji; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia ich ochrony i ochrony ich źródeł; zachęca do szybkiego przyjęcia i wdrożenia dyrektywy w sprawie strategicznego powództwa zmierzającego do stłumienia debaty publicznej (dyrektywa w sprawie przeciwdziałania SLAPP); wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwalczania wszelkiego rodzaju nielegalnego wykorzystywania oprogramowania szpiegującego i oprogramowania do hakowania, takiego jak Pegasus czy Predator; uważa, że przejrzystość jest najlepszym sposobem zwalczania nadużyć finansowych i korupcji; |
| --- | --- |

80.

| 81. | zwraca uwagę na konieczność uzależnienia pożyczek bezpośrednich i pośrednich od opublikowania danych podatkowych i księgowych w podziale na kraje oraz od ujawniania informacji o własności rzeczywistej przez beneficjentów i instytucje pośrednictwa finansowego uczestniczące w finansowaniu; |
| --- | --- |

81.

| 82. | uważa, że należy przewidzieć zwrot środków w udowodnionych przypadkach korupcji lub nadużycia finansowego; |
| --- | --- |

82.

Unijna architektura zwalczania nadużyć finansowych i roczne sprawozdania Komisji

| 83. | uważa, że finansowanie UE wkroczyło w nową erę wraz z przyjęciem planu odbudowy NextGenerationEU, co stawia dodatkowe wyzwania przed unijną architekturą zwalczania nadużyć finansowych; w związku z tym jest przekonany, że architekturę zwalczania nadużyć finansowych należy rozbudowywać; podkreśla, że OLAF, EPPO, Europol i Eurojust borykają się z niedoborem personelu i środków finansowych; zauważa, że Europol i Eurojust są szczególnie przeciążone w świetle nowo przyjętych mandatów i ogólnounijnych operacji ukierunkowanych na mienie pochodzące z działalności przestępczej w związku z rosyjską inwazją na Ukrainę; przypomina Komisji i Radzie, że każde euro wydane na monitorowanie i dochodzenia wraca do budżetu UE; |
| --- | --- |

83.

| 84. | z zadowoleniem przyjmuje Forum na rzecz Egzekwowania Prawa w odniesieniu do Next Generation EU (NGEU-LEF), wspólną inicjatywę Europolu i Włoch, która skupia Europol, EPPO, OLAF, Eurojust, Agencję Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania i państwa członkowskie w celu znalezienia wspólnego sposobu na zapobieganie zagrożeniom dla funduszy NextGenerationEU i interesów finansowych UE oraz przeciwdziałanie tym zagrożeniom; |
| --- | --- |

84.

| 85. | popiera apel Komisji o „europejską wizję” we współpracy między organami UE a władzami krajowymi oraz w koordynacji działań tych instytucji; uważa, że potrzebne jest bardziej ustrukturyzowane i całościowe podejście pozwalające na unikanie powielania, na udostępnianie i wymianę informacji oraz na ułatwianie integracji kilku istniejących warstw architektury zwalczania nadużyć finansowych i osiągnięcie wyniku przewyższającego sumę jej elementów; |
| --- | --- |

85.

| 86. | zwraca się do Komisji o zbadanie nowych sposobów na to, by roczne sprawozdanie z ochrony interesów finansowych UE, wraz z innymi sprawozdaniami rocznymi i źródłami informacji, zapewniało kompleksową analizę, przez pogłębienie i promowanie dialogu między Europolem, Eurojustem i EPPO oraz przez identyfikowanie tendencji w zakresie nieprawidłowości związanych z nadużyciami finansowymi i nieprawidłowości niezwiązanych z nadużyciami finansowymi, wykrywanie słabych punktów i zdobywanie przydatnych doświadczeń w celu usprawnienia przyjmowania środków w zakresie odporności na nadużycia finansowe przez wszystkie zainteresowane strony; |
| --- | --- |

86.

| 87. | zwraca uwagę, że potrzebne jest specjalne roczne sprawozdanie Komisji dotyczące analizy i stanu ogólnej infrastruktury zwalczania nadużyć finansowych, zawierające ocenę m.in. poziomu interoperacyjności podmiotów UE w walce z nadużyciami finansowymi oraz omówienie ewentualnych powiązań z europejskimi semestrami i sprawozdaniami krajowymi, sprawozdaniem ze zwalczania korupcji oraz stosowaniem mechanizmu warunkowości związanego z praworządnością; |
| --- | --- |

87.

| 88. | podkreśla, że aby skutecznie zwalczać korupcję, unikać nielegalnego lobbingu i efektu „drzwi obrotowych” oraz chronić interesy finansowe UE, Komisja powinna przyjąć całościowe, spójne, systematyczne i konsekwentne podejście poprzez opracowanie lepszych przepisów dotyczących przejrzystości, niezgodności i konfliktów interesów, a także wzmocnienia mechanizmów kontroli wewnętrznej; podkreśla, że większa przejrzystość dotycząca beneficjentów funduszy unijnych i krajowych będzie miała również istotne znaczenia w nowym i pełnym wyzwań kontekście międzynarodowym; |
| --- | --- |

88.

| 89. | ponownie zwraca uwagę na niezadowalający poziom analiz przedstawionych w załącznikach do sprawozdania z ochrony interesów finansowych UE, odnoszących się do przypadków konfliktu interesów; wzywa Komisję do zaangażowania się w taką analizę zgodnie z art. 61 rozporządzenia finansowego i wydanymi 7 kwietnia 2021 r.„Wytycznymi dotyczącymi unikania konfliktów interesów i zarządzania takimi konfliktami na mocy rozporządzenia finansowego” z korzyścią dla państw członkowskich; |
| --- | --- |

89.

o

o o

| 90. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji i państwom członkowskim. |
| --- | --- |

90.

---

(1)  OLAF, Dwudzieste pierwsze sprawozdanie Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r., 2020.

(2)  Komitet Nadzoru OLAF, Sprawozdanie roczne za 2020 r., czerwiec 2021 r.

(3)  Dz.U. L 248 z 18.9.2013, s. 1.

(4)  Dz.U. L 437 z 28.12.2020, s. 49.

(5)  Dz.U. L 305 z 26.11.2019, s. 17.

(6)  Dz.U. L 198 z 28.7.2017, s. 29.

(7)  Dz.U. L 283 z 31.10.2017, s. 1.

(8)  Dz.U. L 274 z 28.10.2019, s. 1.

(9)  Dz.U. L 424 z 15.12.2020, s. 1.

(10)  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 1.

(11)  Dz.U. L 84 z 20.3.2014, s. 6.

(12)  Dz.U. L 172 z 17.5.2021, s. 110.

(13)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0042.

(14)  Opinia rzecznika generalnego Priita Pikamäe przedstawiona w dniu 9 września 2021 r., sprawa C-213/19, Komisja Europejska przeciwko Zjednoczonemu Królestwu Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, EU:C:2021:724.

(15)  Wyrok z dnia 8 marca 2022 r., sprawa C-213/19, Komisja Europejska przeciwko Zjednoczonemu Królestwu Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, EU:C:2021:724.

(16)  Wyrok Sądu z dnia 1 września 2021 r., sprawa T-517/19, Andrea Homoki przeciwko Komisji Europejskiej, UE:T:2021:529.

(17)  Komunikat Komisji z dnia 14 kwietnia 2021 r. w sprawie unijnej strategii zwalczania przestępczości zorganizowanej 2021–2025 (COM(2021)0170).

(18)  Dz.U. C 224 z 8.6.2022, s. 37.

(19)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/250 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/250

---

P9_TA(2022)0301

Lepsze stanowienie prawa: połączenie sił na rzecz stanowienia lepszego prawa

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa: połączenie sił na rzecz stanowienia lepszego prawa (2021/2166(INI))

(2023/C 47/21)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

| — | uwzględniając Protokół nr 1 w sprawie roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Protokół nr 1 w sprawie roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając Protokół nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Protokół nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności,

| — | uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów pt. „Lepsze stanowienie prawa: połączenie sił na rzecz stanowienia lepszego prawa” (COM(2021)0219), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów pt. „Lepsze stanowienie prawa: połączenie sił na rzecz stanowienia lepszego prawa” (COM(2021)0219),

| — | uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 3 listopada 2021 r. w sprawie wytycznych dotyczących lepszego stanowienia prawa (SWD(2021)0305), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 3 listopada 2021 r. w sprawie wytycznych dotyczących lepszego stanowienia prawa (SWD(2021)0305),

| — | uwzględniając cele współpracy na rzecz rozwoju zgodnie z art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając cele współpracy na rzecz rozwoju zgodnie z art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 5 maja 2021 r. zatytułowany „Aktualizacja nowej strategii przemysłowej z 2020 r. – tworzenie silniejszego jednolitego rynku sprzyjającego odbudowie Europy” (COM(2021)0350), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 5 maja 2021 r. zatytułowany „Aktualizacja nowej strategii przemysłowej z 2020 r. – tworzenie silniejszego jednolitego rynku sprzyjającego odbudowie Europy” (COM(2021)0350),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 25 listopada 2020 r. pt. „Nowa strategia przemysłowa dla Europy” (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 25 listopada 2020 r. pt. „Nowa strategia przemysłowa dla Europy” (1),

| — | uwzględniając zestaw instrumentów służących lepszemu stanowieniu prawa, który uzupełnia wytyczne dotyczące lepszego stanowienia prawa, oba dokumenty z listopada 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając zestaw instrumentów służących lepszemu stanowieniu prawa, który uzupełnia wytyczne dotyczące lepszego stanowienia prawa, oba dokumenty z listopada 2021 r.,

| — | uwzględniając porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa oraz jego najnowszą wersję z 13 kwietnia 2016 r. (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa oraz jego najnowszą wersję z 13 kwietnia 2016 r. (2),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 24 marca 2021 r. w sprawie strategii UE na rzecz praw dziecka (COM(2021)0142), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 24 marca 2021 r. w sprawie strategii UE na rzecz praw dziecka (COM(2021)0142),

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów pt. „Lepsze stanowienie prawa: połączenie sił na rzecz stanowienia lepszego prawa” (CDR 4071/2021), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów pt. „Lepsze stanowienie prawa: połączenie sił na rzecz stanowienia lepszego prawa” (CDR 4071/2021),

| — | uwzględniając sprawozdanie z 10 lipca 2018 r., które przedstawia ustalenia grupy zadaniowej ds. zasad pomocniczości, proporcjonalności i „robić mniej, ale efektywniej”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie z 10 lipca 2018 r., które przedstawia ustalenia grupy zadaniowej ds. zasad pomocniczości, proporcjonalności i „robić mniej, ale efektywniej”,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie sprawności regulacyjnej Unii Europejskiej oraz pomocniczości i proporcjonalności – sprawozdanie w sprawie lepszego stanowienia prawa obejmujące lata 2017, 2018 i 2019 (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie sprawności regulacyjnej Unii Europejskiej oraz pomocniczości i proporcjonalności – sprawozdanie w sprawie lepszego stanowienia prawa obejmujące lata 2017, 2018 i 2019 (3),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 9 czerwca 2022 r. w sprawie prawa inicjatywy Parlamentu (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 9 czerwca 2022 r. w sprawie prawa inicjatywy Parlamentu (4),

| — | uwzględniając sprawozdanie specjalne nr 16/2018 Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z 12 czerwca 2018 r. pt. „Przegląd ex post ustawodawstwa UE – system dobrze ugruntowany, lecz niekompletny”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie specjalne nr 16/2018 Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z 12 czerwca 2018 r. pt. „Przegląd ex post ustawodawstwa UE – system dobrze ugruntowany, lecz niekompletny”,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 9 czerwca 2016 r. w sprawie otwartej, efektywnej i niezależnej administracji Unii Europejskiej (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 9 czerwca 2016 r. w sprawie otwartej, efektywnej i niezależnej administracji Unii Europejskiej (5),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 16 grudnia 2020 r. w sprawie nowej strategii dla europejskich MŚP (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 16 grudnia 2020 r. w sprawie nowej strategii dla europejskich MŚP (6),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 15 stycznia 2020 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu, w której z zadowoleniem przyjęto zobowiązanie się Komisji do zagwarantowania, że wszystkie działania UE będą pomagały UE w osiągnięciu zrównoważonej przyszłości i sprawiedliwej transformacji, oraz do zaktualizowania odpowiednio wytycznych dotyczących lepszego stanowienia prawa, wymagających między innymi włączenia zasady „zrównoważony rozwój przede wszystkim” do programów lepszego stanowienia prawa UE i jej państw członkowskich (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 15 stycznia 2020 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu, w której z zadowoleniem przyjęto zobowiązanie się Komisji do zagwarantowania, że wszystkie działania UE będą pomagały UE w osiągnięciu zrównoważonej przyszłości i sprawiedliwej transformacji, oraz do zaktualizowania odpowiednio wytycznych dotyczących lepszego stanowienia prawa, wymagających między innymi włączenia zasady „zrównoważony rozwój przede wszystkim” do programów lepszego stanowienia prawa UE i jej państw członkowskich (7),

| — | uwzględniając przemówienie przewodniczącej Ursuli von der Leyen wygłoszone 16 lipca 2019 r. (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając przemówienie przewodniczącej Ursuli von der Leyen wygłoszone 16 lipca 2019 r. (8),

| — | uwzględniając debatę plenarną, która odbyła się 7 czerwca 2021 r., pt. „Stan Unii MŚP – realizacja programu lepszego stanowienia prawa / cel zmniejszenia obciążeń administracyjnych” (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając debatę plenarną, która odbyła się 7 czerwca 2021 r., pt. „Stan Unii MŚP – realizacja programu lepszego stanowienia prawa / cel zmniejszenia obciążeń administracyjnych” (9),

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Rozwoju, Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisję Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, Komisję Spraw Konstytucyjnych oraz Komisję Petycji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Rozwoju, Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisję Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, Komisję Spraw Konstytucyjnych oraz Komisję Petycji,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A9-0167/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A9-0167/2022),

| A. | mając na uwadze, że lepsze stanowienie prawa jest wspólnym celem wszystkich instytucji UE i należy go osiągnąć przez zwiększenie przejrzystości, odpowiedzialności i współpracy między instytucjami, państwami członkowskimi, obywatelami oraz zainteresowanymi stronami, przy jednoczesnym zapewnieniu pełnego poszanowania wszystkich podstawowych wartości europejskich, w tym demokracji, praworządności i praw człowieka; przypomina, że przejrzystość, uczciwość i rozliczalność są niezbędne dla demokracji opartej na praworządności; mając na uwadze, że aby skutecznie przynosić korzyści obywatelom i zainteresowanym stronom, europejskie prawodawstwo powinno być przydatne, proporcjonalne, jasne, przejrzyste i kompleksowe; mając na uwadze, że lepsze stanowienie prawa pomaga zapewnić ukierunkowanie polityki i prawodawstwa UE na przyszłość, z uwzględnieniem szybszego tempa rozwoju technologicznego, społecznego i środowiskowego; mając na uwadze, że w związku z tym coraz ważniejsze będzie popieranie wniosków regulacyjnych dowodami opartymi na najwłaściwszych ocenach i wiarygodnych recenzowanych dowodach naukowych, a także przestrzeganie zasady ostrożności; w związku z tym wzywa Komisję do przejrzystego zarządzania dowodami i zapewnienia, by były one możliwe do znalezienia, dostępne, interoperacyjne i możliwe do wielokrotnego zastosowania; podkreśla, że wysokiej jakości stanowienie prawa nie może ograniczać się do celów ilościowych dotyczących jedynie krótkoterminowych obciążeń i redukcji kosztów, ale powinno przynosić wszystkim korzyści, jako długoterminowa inwestycja we wspólny dobrobyt naszych społeczeństw i naszą przyszłość; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że lepsze stanowienie prawa jest wspólnym celem wszystkich instytucji UE i należy go osiągnąć przez zwiększenie przejrzystości, odpowiedzialności i współpracy między instytucjami, państwami członkowskimi, obywatelami oraz zainteresowanymi stronami, przy jednoczesnym zapewnieniu pełnego poszanowania wszystkich podstawowych wartości europejskich, w tym demokracji, praworządności i praw człowieka; przypomina, że przejrzystość, uczciwość i rozliczalność są niezbędne dla demokracji opartej na praworządności; mając na uwadze, że aby skutecznie przynosić korzyści obywatelom i zainteresowanym stronom, europejskie prawodawstwo powinno być przydatne, proporcjonalne, jasne, przejrzyste i kompleksowe; mając na uwadze, że lepsze stanowienie prawa pomaga zapewnić ukierunkowanie polityki i prawodawstwa UE na przyszłość, z uwzględnieniem szybszego tempa rozwoju technologicznego, społecznego i środowiskowego; mając na uwadze, że w związku z tym coraz ważniejsze będzie popieranie wniosków regulacyjnych dowodami opartymi na najwłaściwszych ocenach i wiarygodnych recenzowanych dowodach naukowych, a także przestrzeganie zasady ostrożności; w związku z tym wzywa Komisję do przejrzystego zarządzania dowodami i zapewnienia, by były one możliwe do znalezienia, dostępne, interoperacyjne i możliwe do wielokrotnego zastosowania; podkreśla, że wysokiej jakości stanowienie prawa nie może ograniczać się do celów ilościowych dotyczących jedynie krótkoterminowych obciążeń i redukcji kosztów, ale powinno przynosić wszystkim korzyści, jako długoterminowa inwestycja we wspólny dobrobyt naszych społeczeństw i naszą przyszłość;

| B. | mając na uwadze, że Komisja powinna w pełni przestrzegać postanowień art. 6 ust. 4 Europejskiego prawa o klimacie (10), który stanowi, że wszelkie projekty środków i wnioski legislacyjne muszą być spójne z realizacją unijnego celu neutralności klimatycznej do 2050 r.; mając na uwadze, że w tym celu Komisja musi ocenić spójność wszystkich projektów środków lub wniosków legislacyjnych, w tym wniosków budżetowych, z celami neutralności klimatycznej i przeanalizować, czy gwarantują one postęp w przystosowaniu się do zmiany klimatu; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że Komisja powinna w pełni przestrzegać postanowień art. 6 ust. 4 Europejskiego prawa o klimacie (10), który stanowi, że wszelkie projekty środków i wnioski legislacyjne muszą być spójne z realizacją unijnego celu neutralności klimatycznej do 2050 r.; mając na uwadze, że w tym celu Komisja musi ocenić spójność wszystkich projektów środków lub wniosków legislacyjnych, w tym wniosków budżetowych, z celami neutralności klimatycznej i przeanalizować, czy gwarantują one postęp w przystosowaniu się do zmiany klimatu;

| C. | mając na uwadze, że nowe kontrole spójności klimatycznej były stosowane do ocen skutków projektów środków legislacyjnych i wniosków legislacyjnych dopiero od 1 stycznia 2022 r., mimo że Europejskie prawo o klimacie weszło w życie w lipcu 2021 r., co oznacza, że przepisy tego rozporządzenia nie miały zastosowania do szeregu wniosków wchodzących w zakres Europejskiego Zielonego Ładu; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że nowe kontrole spójności klimatycznej były stosowane do ocen skutków projektów środków legislacyjnych i wniosków legislacyjnych dopiero od 1 stycznia 2022 r., mimo że Europejskie prawo o klimacie weszło w życie w lipcu 2021 r., co oznacza, że przepisy tego rozporządzenia nie miały zastosowania do szeregu wniosków wchodzących w zakres Europejskiego Zielonego Ładu;

| D. | mając na uwadze, że w komunikacie w sprawie lepszego stanowienia prawa oraz w późniejszych wytycznych i zestawie narzędzi przedstawiono sugestię, by w ocenach skutków i w ewaluacjach sprawdzać zgodność z Europejskim prawem o klimacie; mając na uwadze, że Komisja powinna jednak systematycznie stosować te kontrole oraz przeprowadzać je na początku procesu przygotowywania nowego projektu środka lub oceny adekwatności obowiązujących przepisów, by mogły one rzeczywiście pomagać w podejmowaniu decyzji politycznych; mając na uwadze, że w Europejskim prawie o klimacie zobowiązano Komisję, by w ocenie spójności, o której mowa w art. 6 ust. 4, przedstawiła powody ewentualnego niedostosowania projektu środka lub wniosku legislacyjnego do celów Europejskiego prawa o klimacie; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że w komunikacie w sprawie lepszego stanowienia prawa oraz w późniejszych wytycznych i zestawie narzędzi przedstawiono sugestię, by w ocenach skutków i w ewaluacjach sprawdzać zgodność z Europejskim prawem o klimacie; mając na uwadze, że Komisja powinna jednak systematycznie stosować te kontrole oraz przeprowadzać je na początku procesu przygotowywania nowego projektu środka lub oceny adekwatności obowiązujących przepisów, by mogły one rzeczywiście pomagać w podejmowaniu decyzji politycznych; mając na uwadze, że w Europejskim prawie o klimacie zobowiązano Komisję, by w ocenie spójności, o której mowa w art. 6 ust. 4, przedstawiła powody ewentualnego niedostosowania projektu środka lub wniosku legislacyjnego do celów Europejskiego prawa o klimacie;

| E. | mając na uwadze, że w 2021 r. Komisja przyjęła komunikat pt. „Lepsze stanowienie prawa: Połączenie sił na rzecz stanowienia lepszego prawa”, wytyczne w tej sprawie i towarzyszący im zestaw narzędzi; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że w 2021 r. Komisja przyjęła komunikat pt. „Lepsze stanowienie prawa: Połączenie sił na rzecz stanowienia lepszego prawa”, wytyczne w tej sprawie i towarzyszący im zestaw narzędzi;

| F. | mając na uwadze, że lepsze stanowienie prawa jest środkiem gwarantującym pewność prawną i powinno przynosić korzyści wszystkim, a także służyć ogólnemu interesowi społeczeństwa europejskiego, przedsiębiorstw, pracowników, obywateli, konsumentów i środowiska naturalnego; mając na uwadze, że wysokiej jakości prawodawstwo służy interesowi publicznemu, ponieważ bezpośrednio wpływa na konkurencyjność UE, jej terytoriów i przedsiębiorstw, a także stanowi narzędzie wzmacniania demokracji i bezpośredniego udziału obywateli zarówno na szczeblu krajowym, jak i regionalnym; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że lepsze stanowienie prawa jest środkiem gwarantującym pewność prawną i powinno przynosić korzyści wszystkim, a także służyć ogólnemu interesowi społeczeństwa europejskiego, przedsiębiorstw, pracowników, obywateli, konsumentów i środowiska naturalnego; mając na uwadze, że wysokiej jakości prawodawstwo służy interesowi publicznemu, ponieważ bezpośrednio wpływa na konkurencyjność UE, jej terytoriów i przedsiębiorstw, a także stanowi narzędzie wzmacniania demokracji i bezpośredniego udziału obywateli zarówno na szczeblu krajowym, jak i regionalnym;

| G. | mając na uwadze, że istnieje potrzeba przeglądu i uproszczenia przepisów, tak aby usunąć przeszkody we wdrażaniu prawodawstwa, w tym w wymiarze transgranicznym; trzeba także zwiększyć skuteczność, przejrzystość i kompleksowy charakter przepisów dla użytkowników końcowych, zarówno obywateli, jak i przedsiębiorstw; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że istnieje potrzeba przeglądu i uproszczenia przepisów, tak aby usunąć przeszkody we wdrażaniu prawodawstwa, w tym w wymiarze transgranicznym; trzeba także zwiększyć skuteczność, przejrzystość i kompleksowy charakter przepisów dla użytkowników końcowych, zarówno obywateli, jak i przedsiębiorstw;

| H. | mając na uwadze, że zasady i narzędzia lepszego stanowienia prawa powinny pozostać neutralne pod względem politycznym, aby zagwarantować obiektywną definicję problemów i rzeczywiste alternatywne warianty polityki, które Komisja, Rada i Parlament powinny rozważyć; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że zasady i narzędzia lepszego stanowienia prawa powinny pozostać neutralne pod względem politycznym, aby zagwarantować obiektywną definicję problemów i rzeczywiste alternatywne warianty polityki, które Komisja, Rada i Parlament powinny rozważyć;

| I. | mając na uwadze, że lepsze stanowienie prawa musi służyć ambicjom UE, a zwłaszcza jej długoterminowym celom, takim jak generowanie wzrostu gospodarczego, pobudzanie inwestycji i tworzenia miejsc pracy, zadbanie o bardziej konkurencyjną i demokratyczną Europę, postęp społeczny i wiążący cel, jakim jest osiągnięcie neutralności klimatycznej Unii do 2050 r., oraz długoterminowy cel priorytetowy na 2050 r., jakim jest zapewnienie obywatelom dobrej jakości życia z uwzględnieniem ograniczeń naszej planety; mając na uwadze, że u podstaw procesu stanowienia wysokiej jakości prawa powinien leżeć zrównoważony rozwój, w ramach którego na równi stawia się względy społeczne, gospodarcze i środowiskowe; mając na uwadze, że stosując zasady lepszego stanowienia prawa, Komisja powinna określić najskuteczniejsze rozwiązania służące maksymalizacji korzyści przy jednoczesnej minimalizacji kosztów; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że lepsze stanowienie prawa musi służyć ambicjom UE, a zwłaszcza jej długoterminowym celom, takim jak generowanie wzrostu gospodarczego, pobudzanie inwestycji i tworzenia miejsc pracy, zadbanie o bardziej konkurencyjną i demokratyczną Europę, postęp społeczny i wiążący cel, jakim jest osiągnięcie neutralności klimatycznej Unii do 2050 r., oraz długoterminowy cel priorytetowy na 2050 r., jakim jest zapewnienie obywatelom dobrej jakości życia z uwzględnieniem ograniczeń naszej planety; mając na uwadze, że u podstaw procesu stanowienia wysokiej jakości prawa powinien leżeć zrównoważony rozwój, w ramach którego na równi stawia się względy społeczne, gospodarcze i środowiskowe; mając na uwadze, że stosując zasady lepszego stanowienia prawa, Komisja powinna określić najskuteczniejsze rozwiązania służące maksymalizacji korzyści przy jednoczesnej minimalizacji kosztów;

| J. | mając na uwadze, że Komisja zobowiązała się do wzmożenia wysiłków na rzecz promowania i poprawy integracyjnego i systemowego udziału dzieci w procesie decyzyjnym na szczeblu UE, w szczególności poprzez konsultacje dotyczące dzieci w odniesieniu do niektórych przyszłych inicjatyw; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że Komisja zobowiązała się do wzmożenia wysiłków na rzecz promowania i poprawy integracyjnego i systemowego udziału dzieci w procesie decyzyjnym na szczeblu UE, w szczególności poprzez konsultacje dotyczące dzieci w odniesieniu do niektórych przyszłych inicjatyw;

| K. | mając na uwadze, że dobrze przeprowadzone oceny skutków ex ante i ex post, konsultacje publiczne oraz zasada „najpierw oceniaj” są podstawowymi narzędziami rzetelnego, lepszego, skutecznego, odpowiedzialnego i przejrzystego stanowienia prawa dostosowanego do potrzeb beneficjentów; mając na uwadze, że przyczynia się to do ilościowego oszacowania skutków, ponieważ uwzględnia się stosunek kosztów do korzyści; mając na uwadze, że takie oceny powinny obejmować aspekty gospodarcze, społeczne i środowiskowe na równym poziomie szczegółowej analizy i dokładności, z uwzględnieniem zarówno dowodów jakościowych, jak i ilościowych, w tym również wpływu środków politycznych na prawa podstawowe; mając na uwadze, że w 2018 r. Europejski Trybunał Obrachunkowy opublikował sprawozdanie specjalne zawierające szereg zaleceń mających na celu zwiększenie jakości przeglądów ex post; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że dobrze przeprowadzone oceny skutków ex ante i ex post, konsultacje publiczne oraz zasada „najpierw oceniaj” są podstawowymi narzędziami rzetelnego, lepszego, skutecznego, odpowiedzialnego i przejrzystego stanowienia prawa dostosowanego do potrzeb beneficjentów; mając na uwadze, że przyczynia się to do ilościowego oszacowania skutków, ponieważ uwzględnia się stosunek kosztów do korzyści; mając na uwadze, że takie oceny powinny obejmować aspekty gospodarcze, społeczne i środowiskowe na równym poziomie szczegółowej analizy i dokładności, z uwzględnieniem zarówno dowodów jakościowych, jak i ilościowych, w tym również wpływu środków politycznych na prawa podstawowe; mając na uwadze, że w 2018 r. Europejski Trybunał Obrachunkowy opublikował sprawozdanie specjalne zawierające szereg zaleceń mających na celu zwiększenie jakości przeglądów ex post;

| L. | mając na uwadze, że portal internetowy „Wyraź swoją opinię” ma na celu zwiększenie zaangażowania obywateli i zainteresowanych stron w kształtowanie polityki UE i okazał się użytecznym narzędziem w przygotowywaniu polityki UE; mając na uwadze, że 3 lipca 2020 r. Komisja uruchomiła nową wersję tego narzędzia, aby usprawnić konsultacje i komunikację ze społeczeństwem oraz zwiększyć przejrzystość; mając na uwadze, że w 2019 r. Europejski Trybunał Obrachunkowy opublikował sprawozdanie specjalne (11) zawierające szereg zaleceń dotyczących dalszego ulepszania tego portalu, a zwłaszcza uczynienia go bardziej przyjaznym dla użytkowników, w tym w odniesieniu do zasięgu i przejrzystości, a także wykorzystania i dostępności tłumaczeń; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że portal internetowy „Wyraź swoją opinię” ma na celu zwiększenie zaangażowania obywateli i zainteresowanych stron w kształtowanie polityki UE i okazał się użytecznym narzędziem w przygotowywaniu polityki UE; mając na uwadze, że 3 lipca 2020 r. Komisja uruchomiła nową wersję tego narzędzia, aby usprawnić konsultacje i komunikację ze społeczeństwem oraz zwiększyć przejrzystość; mając na uwadze, że w 2019 r. Europejski Trybunał Obrachunkowy opublikował sprawozdanie specjalne (11) zawierające szereg zaleceń dotyczących dalszego ulepszania tego portalu, a zwłaszcza uczynienia go bardziej przyjaznym dla użytkowników, w tym w odniesieniu do zasięgu i przejrzystości, a także wykorzystania i dostępności tłumaczeń;

| M. | mając na uwadze, że Rada ds. Kontroli Regulacyjnej ocenia jakość ocen skutków, a także oceny adekwatności oraz szeroko zakrojone oceny, aby wesprzeć proces decyzyjny wysokiej jakości; mając na uwadze, że w przypadku około jednej trzeciej ocen skutków w 2021 r. pierwsza otrzymana opinia była negatywna; mając na uwadze, że rada może odgrywać ważną rolę w ulepszaniu prawodawstwa europejskiego; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że Rada ds. Kontroli Regulacyjnej ocenia jakość ocen skutków, a także oceny adekwatności oraz szeroko zakrojone oceny, aby wesprzeć proces decyzyjny wysokiej jakości; mając na uwadze, że w przypadku około jednej trzeciej ocen skutków w 2021 r. pierwsza otrzymana opinia była negatywna; mając na uwadze, że rada może odgrywać ważną rolę w ulepszaniu prawodawstwa europejskiego;

| N. | mając na uwadze, że poszanowanie wielojęzyczności jest konieczne dla właściwego funkcjonowania instytucji UE; mając na uwadze, że zgodnie z art. 1 TUE decyzje na poziomie unijnym należy podejmować w sposób jak najbardziej otwarty i zbliżony do obywatela; mając na uwadze, że publicznie dostępne strony internetowe Unii Europejskiej dotyczące możliwości finansowania i przetargów w ramach programów UE publikuje się najpierw w języku angielskim; mając na uwadze, że tłumaczenie tych stron internetowych może trwać kilka miesięcy; mając na uwadze, że dostępność tych stron internetowych we wszystkich językach urzędowych UE jest ważna dla uczciwej konkurencji; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że poszanowanie wielojęzyczności jest konieczne dla właściwego funkcjonowania instytucji UE; mając na uwadze, że zgodnie z art. 1 TUE decyzje na poziomie unijnym należy podejmować w sposób jak najbardziej otwarty i zbliżony do obywatela; mając na uwadze, że publicznie dostępne strony internetowe Unii Europejskiej dotyczące możliwości finansowania i przetargów w ramach programów UE publikuje się najpierw w języku angielskim; mając na uwadze, że tłumaczenie tych stron internetowych może trwać kilka miesięcy; mając na uwadze, że dostępność tych stron internetowych we wszystkich językach urzędowych UE jest ważna dla uczciwej konkurencji;

| O. | mając na uwadze, że celem programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT) oraz platformy ds. dostosowania się do wymogów przyszłości jest uproszczenie przepisów UE i zmniejszenie zbędnych obciążeń administracyjnych i regulacyjnych, a także kosztów, z myślą o poprawie przestrzegania i wdrażania przepisów, przy jednoczesnym osiągnięciu podstawowych celów politycznych, przez skupienie się na równoważeniu regulacji i kontroli sprawności poprzednich, obecnych i przyszłych przepisów; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że celem programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT) oraz platformy ds. dostosowania się do wymogów przyszłości jest uproszczenie przepisów UE i zmniejszenie zbędnych obciążeń administracyjnych i regulacyjnych, a także kosztów, z myślą o poprawie przestrzegania i wdrażania przepisów, przy jednoczesnym osiągnięciu podstawowych celów politycznych, przez skupienie się na równoważeniu regulacji i kontroli sprawności poprzednich, obecnych i przyszłych przepisów;

| P. | mając na uwadze, że Komisja wprowadziła zasadę „jedno więcej – jedno mniej”, która ma na celu rekompensowanie nowych obciążeń wynikających z wniosków ustawodawczych Komisji poprzez proporcjonalne zmniejszanie obciążeń już istniejących w tym samym obszarze polityki; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że Komisja wprowadziła zasadę „jedno więcej – jedno mniej”, która ma na celu rekompensowanie nowych obciążeń wynikających z wniosków ustawodawczych Komisji poprzez proporcjonalne zmniejszanie obciążeń już istniejących w tym samym obszarze polityki;

| Q. | mając na uwadze, że podejście „jedno więcej – jedno mniej” może zostać uwzględnione w programie REFIT przez rozszerzenie go poza ocenę zbędnych obciążeń wynikających z poszczególnych istniejących aktów prawnych, tak aby uwzględnić również nowe przepisy i całe obszary polityki; mając na uwadze, że jednocześnie podejście „jedno więcej – jedno mniej” wymaga jaśniejszych reguł co do jego stosowania w praktyce, ponieważ prawodawstwo powinno zawsze przynosić korzyści obywatelom, przedsiębiorstwom, pracownikom i konsumentom; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że podejście „jedno więcej – jedno mniej” może zostać uwzględnione w programie REFIT przez rozszerzenie go poza ocenę zbędnych obciążeń wynikających z poszczególnych istniejących aktów prawnych, tak aby uwzględnić również nowe przepisy i całe obszary polityki; mając na uwadze, że jednocześnie podejście „jedno więcej – jedno mniej” wymaga jaśniejszych reguł co do jego stosowania w praktyce, ponieważ prawodawstwo powinno zawsze przynosić korzyści obywatelom, przedsiębiorstwom, pracownikom i konsumentom;

| R. | mając na uwadze, że osiągnięcie korzyści z działań upraszczających na szczeblu europejskim może być również uzależnione od utrzymania odpowiednich przepisów przez współprawodawców i zależy od wyborów dokonywanych przez państwa członkowskie podczas transpozycji tych przepisów do prawa krajowego, a także od większych wysiłków ze strony Komisji w zakresie koordynacji i prowadzenia konsultacji z państwami członkowskimi oraz władzami lokalnymi i regionalnymi; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że osiągnięcie korzyści z działań upraszczających na szczeblu europejskim może być również uzależnione od utrzymania odpowiednich przepisów przez współprawodawców i zależy od wyborów dokonywanych przez państwa członkowskie podczas transpozycji tych przepisów do prawa krajowego, a także od większych wysiłków ze strony Komisji w zakresie koordynacji i prowadzenia konsultacji z państwami członkowskimi oraz władzami lokalnymi i regionalnymi;

| S. | mając na uwadze, że w komunikacie z 24 października 2017 r. zatytułowanym „Dokończenie realizacji Programu lepszego stanowienia prawa: lepsze rozwiązania na rzecz lepszych rezultatów” (COM(2017)0651) Komisja wyraziła zastrzeżenia do podejścia „jedno więcej – jedno mniej” oraz „wyznaczanie ex ante docelowych poziomów zmniejszenia obciążeń”, stwierdzając, że „takie podejście wywołałoby presję deregulacji i mogło naruszyć jej polityczną odpowiedzialność za osiągnięcie tego, co konieczne, wtedy, kiedy jest to konieczne”; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że w komunikacie z 24 października 2017 r. zatytułowanym „Dokończenie realizacji Programu lepszego stanowienia prawa: lepsze rozwiązania na rzecz lepszych rezultatów” (COM(2017)0651) Komisja wyraziła zastrzeżenia do podejścia „jedno więcej – jedno mniej” oraz „wyznaczanie ex ante docelowych poziomów zmniejszenia obciążeń”, stwierdzając, że „takie podejście wywołałoby presję deregulacji i mogło naruszyć jej polityczną odpowiedzialność za osiągnięcie tego, co konieczne, wtedy, kiedy jest to konieczne”;

| T. | mając na uwadze, że zgodnie z informacjami opublikowanymi na stronie EUR-Lex (12) w 2021 r. Komisja przyjęła lub zmieniła 1 977 aktów ustawodawczych lub o charakterze nieustawodawczym; mając na uwadze, że w tym samym okresie uchylono lub wygasło 1 008 takich aktów; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że zgodnie z informacjami opublikowanymi na stronie EUR-Lex (12) w 2021 r. Komisja przyjęła lub zmieniła 1 977 aktów ustawodawczych lub o charakterze nieustawodawczym; mając na uwadze, że w tym samym okresie uchylono lub wygasło 1 008 takich aktów;

| U. | mając na uwadze, że traktaty przyznają Parlamentowi bezpośrednie prawo inicjatywy jedynie w bardzo ograniczonych przypadkach; mając na uwadze, że Parlament wezwał do zwiększenia tego prawa w rezolucji w sprawie prawa inicjatywy Parlamentu; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że traktaty przyznają Parlamentowi bezpośrednie prawo inicjatywy jedynie w bardzo ograniczonych przypadkach; mając na uwadze, że Parlament wezwał do zwiększenia tego prawa w rezolucji w sprawie prawa inicjatywy Parlamentu;

| V. | mając na uwadze, że funkcjonowanie Unii Europejskiej opiera się na demokracji przedstawicielskiej; |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że funkcjonowanie Unii Europejskiej opiera się na demokracji przedstawicielskiej;

| 1. | z zadowoleniem przyjmuje cel Komisji, zgodnie z którym przepisy UE powinny przynosić maksymalne korzyści obywatelom i przedsiębiorcom, w szczególności małym i średnim przedsiębiorstwom (MŚP), oraz jej zamiar nadania podejściu do lepszego stanowienia prawa bardziej dynamicznego charakteru i dostosowania go do dalszych zmian; ponadto z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie się Komisji do lepszego wykorzystywania prognozy strategicznej i wzywa do włączania jej do ocen skutków i ewaluacji; podkreśla, że program lepszego stanowienia prawa powinien wspierać zieloną transformację gospodarki Unii między innymi przez umożliwienie skuteczniejszego wprowadzania na rynek innowacyjnych i prorozwojowych technologii; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie się Komisji, by poprawić analizę i sprawozdawczość w zakresie wpływu wniosków, np. na konkurencyjność i MŚP, terytorialność, zrównoważony rozwój, równość, pomocniczość i proporcjonalność, co mogłoby także pomóc w określeniu luk, potrzeb i możliwości, a także w odkryciu istniejących zagrożeń i tendencji, a tym samym przyczynić się do określenia priorytetów politycznych i do planowania strategicznego w perspektywie długoterminowej, zwłaszcza w krajach najsłabiej rozwiniętych i w odniesieniu do realizacji celów zrównoważonego rozwoju (SDG); |
| --- | --- |

1.

| 2. | wzywa państwa członkowskie i Komisję, aby dostrzegły potrzebę lepszego stanowienia prawa i jego uproszczenia z uwzględnieniem w zintegrowany i wyważony sposób skutków gospodarczych, środowiskowych, społecznych i związanych z płcią; |
| --- | --- |

2.

| 3. | z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie się Komisji do uwzględniania celów zrównoważonego rozwoju we wszystkich wnioskach ustawodawczych, zgodnie z Agendą ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, do zwracania większej uwagi na równouprawnienie płci i równość wszystkich oraz do dopilnowania, aby zasada „nie czyń poważnych szkód” i zasada ostrożności były stosowane we wszystkich obszarach polityki; apeluje, aby w ocenach skutków uwzględniano również wpływ na realizację Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 jako całości; zauważa z zaniepokojeniem, że odnoszenie się wyłącznie do „odpowiednich celów zrównoważonego rozwoju” powoduje ryzyko pominięcia zintegrowanego i całościowego charakteru Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030; przypomina o zobowiązaniu się Unii do odgrywania roli światowego lidera we wdrażaniu Agendy 2030 i celów zrównoważonego rozwoju, wraz z państwami członkowskimi i ich władzami lokalnymi i regionalnymi oraz w ścisłej współpracy z partnerami międzynarodowymi; ubolewa, że Komisja nie opracowała jeszcze zintegrowanej i całościowej strategii wdrażania celów zrównoważonego rozwoju; przypomina, że UE musi zwiększyć swoją widoczność w krajach rozwijających się, poprzez skuteczną komunikację na temat swoich programów współpracy i wydatków; |
| --- | --- |

3.

| 4. | popiera zobowiązanie do lepszej analizy i sprawozdawczości w zakresie wpływu na środowisko we wszystkich obszarach polityki UE przez obowiązkową ocenę zgodności z zasadą „nie czyń poważnych szkód” oraz fakt, że ocena ta ma dotyczyć wniosków ze wszystkich obszarów polityki, by uniknąć niespójności w stosowaniu; wzywa Komisję do jasnego zdefiniowania zasady „nie czyń poważnych szkód”, aby zapewnić jej spójne stosowanie; z zadowoleniem przyjmuje propozycję, by w procesie stanowienia prawa w większym stopniu uwzględniać zrównoważony rozwój i cyfryzację; podkreśla, że ocena zasady „nie czyń poważnych szkód” musi uwzględniać szersze koszty i korzyści dla społeczeństwa, np. w dziedzinie zdrowia publicznego i wpływu na środowisko; |
| --- | --- |

4.

| 5. | zaleca, aby Komisja rozważyła wdrożenie podejścia „zrównoważony rozwój przede wszystkim”, przyjęła go w odniesieniu do całego procesu opracowywania i oceny polityk i nadała priorytet długoterminowym względom zrównoważonego rozwoju; zauważa, że prognozy strategiczne będą wspierać program REFIT, w którym określono możliwości zmniejszenia zbędnych obciążeń regulacyjnych i zapewnienia, aby obowiązujące przepisy UE nadal były dostosowane do wymogów przyszłości; |
| --- | --- |

5.

| 6. | w związku z tym wzywa do regularnego uwzględniania w procesie prognozowania strategicznego sprawozdań Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) i Międzyrządowej Platformy Naukowo-Politycznej w sprawie Różnorodności Biologicznej i Funkcjonowania Ekosystemów (IPBES); w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje prace platformy ds. dostosowania się do wymogów przyszłości, która w celu poprawy istniejącego prawodawstwa UE gromadzi podczas regularnych spotkań wiedzę fachową m.in. administracji publicznej, organizacji pozarządowych oraz małych i dużych przedsiębiorstw; zauważa, że platforma ta mogłaby być również wykorzystywana do omawiania szerszych tematów, takich jak transformacja ekologiczna; |
| --- | --- |

6.

| 7. | przypomina, że ochrona, promowanie i ułatwianie przestrzegania praw człowieka i demokracji są kluczowym priorytetem działań zewnętrznych UE zapisanych w art. 21 TUE oraz że Karta praw podstawowych Unii Europejskiej ma również zastosowanie do jej działań zewnętrznych; podkreśla, że UE wielokrotnie potwierdzała, że zobowiązuje się pozostać wpływowym podmiotem na arenie światowej i dalej odgrywać wiodącą rolę jako światowy obrońca demokracji i praw człowieka; wyraża zatem ubolewanie, że wniosek w niewielkim stopniu przekłada narzędzie dotyczące praw podstawowych w zestawie narzędzi UE w zakresie lepszego stanowienia prawa na wytyczne dotyczące globalnego zobowiązania UE i jej zobowiązań traktatowych w zakresie praw człowieka; podkreśla zatem znaczenie wpływu wszystkich polityk zewnętrznych UE, w tym polityki handlowej i współpracy na rzecz rozwoju, na prawa człowieka, w szczególności w odniesieniu do słabszych grup społecznych; |
| --- | --- |

7.

| 8. | podkreśla w związku z tym, że wytyczne powinny zostać poddane przeglądowi i skutecznie wdrożone, by zapewnić, że prawa człowieka są systematycznie i należycie uwzględniane, i zobowiązać UE do niepodejmowania żadnych działań, które uniemożliwiałyby lub utrudniałyby korzystanie z tych praw; podkreśla, że wpływ płci powinien być uwzględniany we wszystkich sprawozdaniach oraz że oprócz ogólnej oceny sytuacji w zakresie praw człowieka oceny wpływu na prawa człowieka muszą zawierać dane z podziałem na płeć i oceniać konkretny wpływ praw człowieka w odniesieniu do kobiet; |
| --- | --- |

8.

| 9. | podkreśla, że przepisy dotyczące środowiska i zdrowia mają bezpośredni wpływ na życie obywateli UE; w związku z tym wzywa Komisję, by do wszystkich wniosków ustawodawczych dołączała krótkie uzasadnienie w zrozumiałym i prostym języku oraz by podjęła wszelkie odpowiednie środki, które zagwarantują, że wszyscy obywatele UE będą w stanie zrozumieć istotę wniosku ustawodawczego, w tym jego potencjalny wpływ na ich życie; |
| --- | --- |

9.

| 10. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że zgodnie z komunikatem Komisji z 9 marca 2021 r. zatytułowanym „Cyfrowy kompas na 2030 r.: europejska droga w cyfrowej dekadzie” (COM(2021)0118) lepsze uregulowania będą miały na celu promowanie zasady „domyślnego charakteru cyfrowego” w przyszłym prawodawstwie UE jako ważnego narzędzia wspierającego transformację cyfrową; podkreśla, że technologie takie jak sztuczna inteligencja mogą usprawnić proces legislacyjny i poprawić dostęp do informacji, mogą także sprawić, że przepisy staną się bardziej zrozumiałe dla obywateli i przedsiębiorstw; wzywa Komisję do stosowania piaskownic regulacyjnych (13) do prawodawstwa związanego z transformacją cyfrową w indywidualnych przypadkach oraz z uwzględnieniem unijnej wartości dodanej i proporcjonalności, zwłaszcza w celu wspierania MŚP i przedsiębiorstw typu start-up; apeluje jednak, aby te piaskownice były ściśle ograniczone w czasie i zakresie, odpowiednio nadzorowane i zgodne z dorobkiem prawnym UE w zakresie ochrony danych osobowych i praw podstawowych; |
| --- | --- |

10.

| 11. | uważa, że rozwój nowych form procesu cyfryzacji w procedurach decyzyjnych wszystkich trzech instytucji jest istotnym wyzwaniem oraz stwarza możliwość podniesienia jakości procesu stanowienia prawa w UE w erze cyfrowej; jest zdania, że zobowiązania trzech instytucji dotyczące takich zmian powinny zostać jasno określone i ujęte w zmienionym Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa; wzywa ustawodawców do stosowania cyfryzacji w celu uniknięcia zbędnych obciążeń administracyjnych i ułatwienia prac legislacyjnych; |
| --- | --- |

11.

| 12. | z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji, by wprowadzić jednolity cyfrowy instrument sprawozdawczy dla przedsiębiorstw, konsolidujący w jednym narzędziu wymogi sprawozdawcze wynikające z przeglądu dyrektywy w sprawie sprawozdawczości niefinansowej, taksonomii, ale także wymogi sprawozdawcze z pakietu „Gotowi na 55”, zaprojektowane z uwzględnieniem konkretnych wymogów i gotowych kluczowych wskaźników efektywności oraz standardów, dostępne w sposób modułowy i cyfrowy dla przedsiębiorstw i innych organizacji; |
| --- | --- |

12.

| 13. | podkreśla wagę łatwego dostępu obywateli do źródeł prawa i potrzebę utworzenia jednej, przejrzystej strony internetowej, na której możne śledzić całe procedury ustawodawcze oraz dodatkowe dokumenty wszystkich instytucji UE; |
| --- | --- |

13.

| 14. | zauważa, że handel nadal opiera się na dużej liczbie dokumentów papierowych; uważa, że cyfryzacja i stosowanie elektronicznych dokumentów handlowych zmniejszają koszty i upraszczają procesy; wzywa Komisję do wykorzystania ery cyfrowej i narzędzi cyfrowych do zmniejszenia niektórych rodzajów obciążeń lub obowiązków; podkreśla, że należy przeanalizować możliwość stosowania elektronicznych dokumentów handlowych, co poprawi efektywność i bezpieczeństwo oraz zmniejszy obciążenia administracyjne; |
| --- | --- |

14.

| 15. | podkreśla, że w UE istnieje 22,6 mln (14) MŚP, w związku z czym Komisja powinna nie tylko bardziej systematycznie przeprowadzać test MŚP, ale także, w stosownych przypadkach, przewidzieć obowiązkowy test MŚP w odniesieniu do wszystkich wniosków ustawodawczych; podkreśla, że taki test powinien jasno określać, w jaki sposób można osiągnąć uproszczenie dotyczące kosztów i korzyści, a w miarę możliwości należy sformułować dodatkowe zalecenia w celu uniknięcia zbędnych obciążeń administracyjnych lub regulacyjnych dla MŚP; |
| --- | --- |

15.

| 16. | przypomina, że stosowanie zasady „najpierw myśl na małą skalę” zapisanej w programie Small Business Act stanowi zasadniczy element analizy proporcjonalności przed złożeniem jakiegokolwiek wniosku ustawodawczego i powinno mieć na celu zagwarantowanie wysłuchania głosów MŚP oraz uwzględnienia ich interesów na jak najwcześniejszym etapie, aby sprzyjać rozwojowi MŚP, które są podstawą europejskiej gospodarki; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wzywa Komisję do stworzenia stanowiska wysłannika ds. MŚP, by pomógł zminimalizować zbędne obciążenia administracyjne i regulacyjne we wszystkich państwach członkowskich, i który powinien posiadać kompetencje horyzontalne w ramach gabinetu prezydencji; |
| --- | --- |

17.

| 18. | przypomina, że wspólna polityka handlowa należy do wyłącznych kompetencji Unii oraz że postanowienia art. 207 TFUE zasługują na zdecydowaną obronę i ochronę; podkreśla, że należy unikać długotrwałych procedur ratyfikacyjnych w odniesieniu do umów handlowych i inwestycyjnych zawierających elementy mieszane, aby zapewnić ich terminowe wejście w życie; |
| --- | --- |

18.

| 19. | jest głęboko przekonany, że trzeba umożliwić wszystkim Europejczykom śledzenie procesu ustawodawczego Parlamentu; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji mającą na celu ułatwienie korzystania z portalu internetowego „Wyraź swoją opinię” przez osoby z niepełnosprawnościami oraz połączenie konsultacji publicznych w jedno „zaproszenie do zgłaszania uwag”; apeluje, aby wszystkie powiązane dokumenty, kwestionariusze i zgłoszone uwagi były jak najszybciej dostępne we wszystkich językach urzędowych UE; wzywa do większej przejrzystości procesów decyzyjnych a w szczególności w zakresie uwzględniania odpowiedzi, w tym poprzez zapewnienie odpowiedniego ważenia odpowiedzi pod kątem ich reprezentatywności, w zależności od tego, czy reprezentują one interesy indywidualne czy zbiorowe; zauważa, że koncepcja i wybór konsultacji mają znaczący wpływ na rodzaj otrzymanego wkładu i na sam wynik; wzywa Komisję do dopilnowania, aby wszystkie ogłaszane przez nią zaproszenia do zgłaszania dowodów były neutralne i bezstronne, w tym przez użycie kwestionariuszy opracowanych w oparciu o fakty i zawierających, w stosownych przypadkach, pytania otwarte; przypomina dalej, że petycje kierowane do Parlamentu stanowią istotną formę udziału obywateli i przekazywania przez nich uwag, które Komisja powinna regularnie oceniać i w związku z którymi powinna podejmować działania; |
| --- | --- |

19.

| 20. | apeluje o większą przejrzystość procesu konsultacji i o publikację podsumowujących sprawozdań z konsultacji, dostępnych we wszystkich językach UE, także dla osób z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

20.

| 21. | uważa, że Komisja, która stara się zadbać o to, by polityka UE opierała się na jasnym zrozumieniu obszarów polityki podlegających gwałtownym zmianom strukturalnym, takich jak środowisko i cyfryzacja, powinna wykorzystać wkład zawarty w petycjach obywateli i organizacji społeczeństwa obywatelskiego; uważa, że udział obywateli ma kluczowe znaczenie w takich obszarach polityki jak prawa podstawowe, poszanowanie praworządności oraz zwalczanie wszelkich form dyskryminacji na jakimkolwiek tle; |
| --- | --- |

21.

| 22. | uważa, że jakość prawodawstwa mającego wpływ na kraje rozwijające się zależy m.in. od jego zasadności i skuteczności, co z kolei zależy od charakteru procesu konsultacji, od tego, jak przepisy te są dostosowane do potrzeb zainteresowanych krajów oraz czy ich wdrożenie przynosi pożądane rezultaty i nie powoduje szkód; z zadowoleniem przyjmuje zwiększenie przez Komisję współpracy z partnerami zewnętrznymi, by lepiej zrozumieć potrzeby i skutki prawa unijnego poza UE; wzywa Komisję, by urzeczywistniła to zobowiązanie przez zapewnienie sprzyjających włączeniu społecznemu, merytorycznych i skutecznych konsultacji z udziałem zainteresowanych stron, takich jak partnerzy społeczni i przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego w krajach rozwijających się, a także eksperci i przedsiębiorcy z różnych dziedzin objętych konsultacjami; sugeruje, że wyniki tych konsultacji i zebrane dane powinny być rzeczywiście wykorzystywane przy redagowaniu przepisów, a w szczególności że należy uwzględnić kontekst i szczególne potrzeby zainteresowanych stron w krajach partnerskich, w których mają być przeprowadzone konsultacje; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę mającą sprawić, by procesy konsultacji były lepiej ukierunkowane, jaśniejsze i przyjazne dla użytkowników; wzywa Komisję do dopilnowania, aby przewidywane uproszczenie procesu konsultacji publicznych nie miało negatywnego wpływu na jego skuteczność; podkreśla rolę, jaką delegatury UE mogą odegrać, w szczególności w krajach rozwijających się, oraz potrzebę udostępnienia instrumentów i zasobów niezbędnych do przeprowadzenia tych konsultacji; |
| --- | --- |

22.

| 23. | wzywa instytucje UE do przestrzegania w dziedzinie wielojęzyczności zasad, praw i obowiązków zapisanych w Karcie praw podstawowych i rozporządzeniu Rady EWG nr 1/1958, a także w wewnętrznych wytycznych i decyzjach, takich jak kodeks dobrego postępowania administracyjnego; |
| --- | --- |

23.

| 24. | wzywa instytucje UE do zapewnienia niezbędnych zasobów ludzkich w celu poszanowania wielojęzyczności na kolejnych etapach procesu ustawodawczego; |
| --- | --- |

24.

| 25. | uznaje, że jednolitość wersji językowych w językach urzędowych UE jest niezbędnym warunkiem rzetelnej interpretacji obowiązujących przepisów przez sądy oraz organy UE i państw członkowskich, a tym samym ważnym wkładem w zapewnienie jednolitej wykładni stosowania i egzekwowania prawa UE; wzywa instytucje do faktycznego spełniania tych wymogów w ramach przyszłego stanowienia prawa. |
| --- | --- |

25.

| 26. | wzywa, by wszystkie strony internetowe Unii Europejskiej dotyczące możliwości finansowania i przetargów były równocześnie tłumaczone na wszystkie oficjalne języki UE, gdyż początkowa wyłączna dostępność w języku angielskim stawia w niekorzystnej sytuacji państwa członkowskie, w których język angielski nie jest językiem urzędowym; |
| --- | --- |

26.

| 27. | nalega na silne powiązania między wdrażaniem unijnego pakietu na rzecz odbudowy NextGenerationEU oraz celem zapewnienia większej odporności społeczeństw UE a potrzebą dotarcia przez instytucje UE do obywateli Unii, aby podnosić świadomość na temat fundamentalnego charakteru tych działań politycznych i ich realizacji; uważa, żetakie działania powinny ostatecznie przyczynić się do bardziej elastycznego i skutecznego międzyinstytucjonalnego procesu decyzyjnego umożliwiającego reagowanie w zdecydowany sposób na doświadczenia związane z pandemią; |
| --- | --- |

27.

| 28. | wzywa do zacieśnienia dialogu politycznego między instytucjami a parlamentami krajowymi, władzami lokalnymi i regionalnymi, Komitetem Regionów i Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym; |
| --- | --- |

28.

| 29. | zauważa obecną tendencję, zgodnie z którą w ramach protokołów nr 1 i 2 parlamenty narodowe dążą do większego zaangażowania w drodze dialogu politycznego na temat polityki Unii w celu zwiększenia wartości dodanej dla obywateli; przyjmuje ponadto do wiadomości wnioski o podobne przyszłościowe zaangażowanie Europejskiego Komitetu Regionów w tym zakresie w postaci opinii z inicjatywy własnej; |
| --- | --- |

29.

| 30. | przypomina, że znaczną część prawodawstwa UE wdraża się na niższym niż krajowy szczeblu; mającym cenne bezpośrednie doświadczenie w stosowaniu prawodawstwa UE w bliskim kontakcie z lokalną gospodarką, partnerami społecznymi, społeczeństwem obywatelskim i obywatelami oraz mogącym również przyczynić się do zwiększenia skuteczności i widoczności działań UE; |
| --- | --- |

30.

| 31. | ponownie podkreśla specyfikę lokalnych i regionalnych organów i potrzebę dostosowywania konsultacji; zaleca Komisji, by w przypadku propozycji wywierających znaczny wpływ na szczebel sprawowania rządów niższy niż krajowy, podczas opracowywania otwartych konsultacji oraz planów działań zasięgała proaktywnie opinii Europejskiego Komitetu Regionów; |
| --- | --- |

31.

| 32. | podkreśla, że aktywna pomocniczość jest integralną częścią Programu lepszego stanowienia prawa; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja w większym stopniu wykorzystuje w swoich wnioskach ustawodawczych tabelę oceny pomocniczości, zgodnie z sugestią zawartą w swoim komunikacie z 23 października 2018 r. pt. „Zasady pomocniczości i proporcjonalności: wzmacnianie ich roli w kształtowaniu polityki UE” (COM(2018)0703); |
| --- | --- |

32.

| 33. | oczekuje, że Konferencja w sprawie przyszłości Europy utoruje także drogę do dalszych reform związanych z zasadą pomocniczości, w szczególności poprzez stosowanie zasady pomocniczości również w procesach zarządzania UE; |
| --- | --- |

33.

| 34. | uznaje, że lepsze stanowienie prawa jest wspólnym celem i obowiązkiem wszystkich instytucji UE; potwierdza, że jako współprawodawca Parlament usprawni swoje służby wewnętrzne, aby lepiej przyczyniać się do oceny i monitorowania wpływu prawa UE o wymiarze zewnętrznym na kraje rozwijające się, w tym wpływu aktów przyjętych przez Parlament w procedurach ustawodawczych i programów wydatków UE; potwierdza również, że zacieśni stosowną współpracę i koordynację między komisjami, a także wiedzę fachową na temat polityki rozwojowej we wszystkich właściwych komisjach oraz wyjaśni rolę Komisji Rozwoju jako gwaranta zasady spójności polityki na rzecz rozwoju, jak określono w Regulaminie Parlamentu Europejskiego (załącznik VI), a wszystko to w celu poprawy jakości i skuteczności prawodawstwa UE; |
| --- | --- |

34.

| 35. | przypomina, że ciągłe i uważne rozpatrywanie petycji obywateli stanowi doskonałą okazję do udoskonalenia uregulowań prawnych, tak by sprzyjały w większym stopniu włączeniu społecznemu i były skuteczniejsze, a także do lepszego zrozumienia przez decydentów politycznych realiów lokalnych i regionalnych oraz obaw i priorytetów obywateli; uznaje, że prawodawstwo UE powinno zapewniać równe traktowanie obywateli i przedsiębiorstw oraz skuteczne egzekwowanie praw obywateli w całej Unii oraz że należy zagwarantować zdecydowane i równe egzekwowanie obowiązujących przepisów europejskich; |
| --- | --- |

35.

| 36. | przypomina o znaczeniu utrzymywania bliskich kontaktów między współprawodawcami przed negocjacjami międzyinstytucjonalnymi, w tym poprzez regularne zapraszanie przedstawicieli innych instytucji do nieformalnej wymiany poglądów, zgodnie ze zobowiązaniem określonym w pkt 34 Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa; ubolewa, że to zobowiązanie nie doprowadziło do powstania żadnych nowych struktur współpracy ani do systematycznych działań ułatwiających taką współpracę; sugeruje, aby współprawodawcy uzgodnili kodeks dobrych praktyk w tym zakresie; |
| --- | --- |

36.

| 37. | jest głęboko przekonany, że należy położyć większy nacisk na konsultacje instytucjonalne, koordynację i współpracę między instytucjami UE oraz w ich obrębie; wzywa Komisję, by usprawniła swoje procedury wewnętrzne, systematycznie włączała DG INTPA we wszystkie oceny skutków, w szczególności w odniesieniu do wewnętrznego prawodawstwa mającego potencjalne skutki poza UE, oraz by należycie uwzględniała wkład, sugestie i zalecenia przedstawione przez tę dyrekcję generalną w ramach spójności polityki na rzecz rozwoju; wzywa Komisję, by zwiększyła zaangażowanie i merytoryczny udział DG INTPA w konsultacjach między służbami oraz w pracach GRI (Grupa ds. Stosunków Międzyinstytucjonalnych) i EXCO (Grupa ds. Koordynacji Zewnętrznej), a także by należycie uwzględniała wkład tej pierwszoplanowej dyrekcji generalnej w zakresie współpracy na rzecz rozwoju i krajów rozwijających się; |
| --- | --- |

37.

| 38. | wzywa do włączenia praw dziecka do głównego nurtu prawodawstwa UE przez przeprowadzanie ocen oddziaływania wniosków ustawodawczych na prawa dziecka; w związku z tym wzywa do wprowadzenia testu praw dziecka w ramach narzędzi ocen skutków, na które mogłyby się składać konsultacje z zainteresowanymi podmiotami, w tym mechanizm uczestnictwa dzieci, identyfikacja dotkniętych obszarów, oszacowanie wpływu na dzieci i ocena alternatywnych mechanizmów; |
| --- | --- |

38.

| 39. | zachęca Komisję, by, zgodnie ze swoim zobowiązaniem wyrażonym w strategii UE na rzecz praw dziecka, rozpoczęła większą liczbę konsultacji społecznych skierowanych do dzieci i nastolatków i by aktywnie stosowała platformę UE na rzecz udziału dzieci, aby włączyć głos młodych obywateli w unijne procedury podejmowania decyzji; |
| --- | --- |

39.

| 40. | wzywa instytucje do przedsięwzięcia wszelkich niezbędnych środków w celu zapewnienia udziału w procesie decyzyjnym UE osób znajdujących się w trudnej sytuacji, takich jak osoby z niepełnosprawnościami; podkreśla potrzebę zapewnienia łatwiejszego dostępu wszystkich obywateli do informacji; wzywa do przeprowadzenia większej liczby konsultacji społecznych skierowanych do określonych grup, takich jak dzieci, młodzież czy seniorzy; wzywa wszystkich decydentów UE do uwzględnienia wkładu zainteresowanych stron i zapewnienia skutecznych działań następczych w kolejnych procesach decyzyjnych; |
| --- | --- |

40.

| 41. | wzywa do opracowania wskaźników wpływu w odniesieniu do konkretnych kwestii, takich jak wpływ na grupy szczególnie wrażliwe; w tym kontekście pochwala propozycję UNICEF-u związaną ze wskaźnikiem dotyczącym dzieci oceniającym wpływ polityk na dzieci i wzywa do opracowania podobnych mechanizmów w innych obszarach polityki; |
| --- | --- |

41.

| 42. | wzywa Komisję do przeprowadzania ocen skutków wszystkich bez wyjątku wniosków ustawodawczych; głęboko ubolewa, że w przeszłości nie miało to miejsca w przypadku kilku politycznie wrażliwych wniosków; przypomina, że Parlament, zastępując Komisję, wielokrotnie przeprowadzał własne oceny skutków, by zebrać informacje dla celów kształtowania polityki; wzywa, by w celu zapewnienia jakości ocen skutków, poświęcić im wystarczającą ilość czasu i środków; przypomina jednak, że oceny skutków stanowią źródło informacji, ale nie powinny nigdy zastępować ani niepotrzebnie opóźniać procedury ustawodawczej; podkreśla jednak, że w procesie legislacyjnym UE główny nacisk należy położyć na jakość, przejrzystość i wykorzystanie najnowszej wiedzy i danych w ocenach skutków, a nie na tempo realizacji inicjatyw; wzywa do publikowania ocen skutków natychmiast po ich zakończeniu, a nie jedynie przy przedstawianiu wniosku dotyczącego polityki, ponieważ zapewni to większą przejrzystość sposobu podejmowania unijnych decyzji; przyznaje, że skuteczne zapewnienie lepszego stanowienia prawa, a w szczególności przeprowadzania ocen skutków ex ante, będzie wymagało odpowiedniego poziomu zasobów; wzywa Komisję, by przyznała na ten cel odpowiednie środki; |
| --- | --- |

42.

| 43. | podkreśla i wyraża ubolewanie z powodu stwierdzonego braku ocen skutków w przypadku kilku kluczowych dokumentów legislacyjnych, co tylko częściowo można przypisać pandemii COVID-19, oraz odnotowuje zamiar Komisji dotyczący opublikowania analitycznego dokumentu roboczego służb Komisji wraz z wnioskami lub w ciągu trzech miesięcy od ich przyjęcia w przypadkach, w których nie przygotowano oceny skutków; podkreśla, że choć jest to pożądany krok w kierunku większej przejrzystości, nie powinien on prowadzić do obchodzenia przez Komisję jej obowiązków w zakresie oceny skutków, oraz że Komisja powinna publikować dokumenty robocze swoich służb jednocześnie z wnioskiem ustawodawczym; |
| --- | --- |

43.

| 44. | z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji, by wzmocnić oceny oddziaływania terytorialnego i weryfikację wpływu polityki na rozwój obszarów wiejskich (15) w celu lepszego uwzględnienia potrzeb i specyfiki różnych obszarów UE, takich jak obszary miejskie i wiejskie, obszary transgraniczne i regiony najbardziej oddalone; przypomina o znaczeniu ocen oddziaływania terytorialnego dla Europejskiego Komitetu Regionów, w tym ocen oddziaływania na obszary wiejskie, miejskie i transgraniczne; |
| --- | --- |

44.

| 45. | podkreśla potrzebę opracowania dodatkowych narzędzi oceny wpływu na środowisko nowych strategii politycznych, inicjatyw i przepisów, w przypadku gdy istniejące narzędzia są niewystarczające, aby zapewnić, by ekologiczne ambicje Komisji pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen, ukierunkowane na cele zrównoważonego rozwoju ONZ, były bardziej widoczne w ocenach skutków i wnioskach ustawodawczych Komisji; w związku z tym wzywa do uwzględnienia kosztów, które mogą wynikać z braku działań politycznych, zwłaszcza w dziedzinie zdrowia, klimatu, środowiska i spraw społecznych, a także łącznych skutków wynikających z opóźnień; uważa, że w ocenach skutków należy w równym stopniu zwracać uwagę w szczególności na ocenę skutków gospodarczych, społecznych, zdrowotnych i środowiskowych, związanych z wnioskami Komisji, oraz że trzeba oceniać ich wpływ na prawa podstawowe obywateli i równouprawnienie płci; |
| --- | --- |

45.

| 46. | ubolewa, że oceny wpływu polityki i prawodawstwa Unii na kraje rozwijające się, w szczególności wewnętrznego prawodawstwa niezwiązanego z rozwojem, są nieliczne i nie analizuje się w nich ani nie uwzględnia jak należy potencjalnego wpływu na te kraje; jest głęboko przekonany, że oceny skutków ex ante są cennym narzędziem identyfikacji potencjalnych zagrożeń związanych z polityką lub wnioskiem ustawodawczym dla krajów rozwijających się, a zwłaszcza krajów najsłabiej rozwiniętych, i reagowania na te zagrożenia; wzywa Komisję do zwrócenia większej uwagi na wpływ prawodawstwa UE na kraje rozwijające się oraz, w stosownych przypadkach, do poszanowania i promowania celów współpracy na rzecz rozwoju w ramach tych inicjatyw, zwłaszcza w takich dziedzinach jak migracja, środowisko, rolnictwo i zwalczanie przestępczości międzynarodowej, takiej jak przestępczość zorganizowana, handel narkotykami i ludźmi oraz pranie pieniędzy; wzywa Komisję, by przekładała wnioski z ocen skutków na przepisy prawne w swoich aktach ustawodawczych niezwiązanych z rozwojem, aby lepiej odzwierciedlić zobowiązanie UE do przestrzegania art. 208 TFUE; |
| --- | --- |

46.

| 47. | wyraża zaniepokojenie wdrażaniem przepisów Europejskiego prawa o klimacie w przypadkach, w których nie przeprowadzono oceny skutków, zwłaszcza w odniesieniu do politycznie newralgicznych wniosków, w tym prawodawstwa wtórnego; przypomina, że zgodnie z porozumieniem międzyinstytucjonalnym Komisja powinna przeprowadzać oceny skutków swoich inicjatyw ustawodawczych i nieustawodawczych, aktów delegowanych i środków wykonawczych, w przypadku których oczekuje się, że będą miały znaczące skutki gospodarcze, środowiskowe lub społeczne; |
| --- | --- |

47.

| 48. | uważa, że instrument nr 35 zawiera elementy, które ukierunkowują przeprowadzanie analiz skutków w krajach rozwijających się, i oczekuje, że instrument ten będzie szeroko stosowany; uważa, że sektory, w odniesieniu do których należy obecnie nadać priorytet ocenom skutków, muszą odzwierciedlać obecne i przyszłe wyzwania stojące przed Unią oraz stanowisko Parlamentu, a także wykazywać wyraźną korelację ze stosownymi dziedzinami prawa UE, aby ułatwić identyfikację przepisów, na które należy zwrócić szczególną uwagę; sugeruje dalsze doskonalenie zestawu narzędzi, aby ułatwić identyfikację i analizę potencjalnych skutków gospodarczych, społecznych oraz środowiskowych w krajach rozwijających się; proponuje wprowadzenie nowego działu „Wpływ na kraje rozwijające się” dla wybranych instrumentów zestawu narzędzi, w tym między innymi narzędzi nr 23, 25 i 26; proponuje, aby w tym dziale wprowadzić szereg pytań pomocniczych w celu ustalenia, czy proces ustawodawczy przyczynia się do realizacji celów polityki na rzecz rozwoju i do realizacji Agendy 2030 zarówno w UE, jak i w krajach rozwijających się; przypomina, że wpływ na prawa człowieka, w tym na prawa dzieci, ludów tubylczych, osób LGBTIQ i innych słabszych grup społecznych, w krajach rozwijających się ma znaczenie dla europejskiej współpracy na rzecz rozwoju; w związku z tym wzywa Komisję do wprowadzenia odrębnych kategorii ocen wpływu w dziedzinach praw człowieka, równouprawnienia płci i praw kobiet, praworządności i dobrej administracji w krajach rozwijających się; przypomina, że aby wyciągnąć wnioski z przeszłych działań i wprowadzić ulepszenia w przyszłości, trzeba również stale oceniać skuteczność procedur i narzędzi, i w związku z tym wzywa Komisję do regularnego składania Parlamentowi sprawozdań z wdrażania instrumentu nr 35; |
| --- | --- |

48.

| 49. | podkreśla znaczenie powiązania ocen wpływu na prawa człowieka z nowymi ramami unijnej polityki w sprawie należytej staranności w zakresie praw człowieka przez zagwarantowanie, że dane wygenerowane na temat korporacyjnych zagrożeń dla praw człowieka i środowiska w poszczególnych sektorach, rodzajach działalności gospodarczej i łańcuchach wartości będą przekazywane organom wykonawczym i monitorującym na szczeblu unijnym i krajowym, co zapewni wymierne punkty odniesienia i merytoryczną zawartość; |
| --- | --- |

49.

| 50. | przypomina, że Parlament utworzył specjalną dyrekcję – Dyrekcję ds. Oceny Skutków Regulacji i Europejskiej Wartości Dodanej – aby móc przeprowadzać oceny skutków ex ante i ex post i w ten sposób przyczyniać się do kształtowania polityki opartej na dowodach, oraz apeluje o asygnowanie wystarczających środków finansowych i zasobów ludzkich dla tej dyrekcji i innych służb Parlamentu, które wspierają posłów, aby ułatwiać im wywiązywanie się z roli współustawodawców; |
| --- | --- |

50.

| 51. | przypomina, że oceny Parlamentu powinny uwzględniać skuteczność przepisów pod względem osiągania ich celów, zapewnienie optymalnego wykorzystania środków i utrzymanie rzeczywistych kosztów proporcjonalnych do korzyści, odpowiedniość i adekwatność przepisów do pojawiających się potrzeb, ich wartość dodaną oraz ich wewnętrzną i zewnętrzną spójność z innymi obszarami polityki; |
| --- | --- |

51.

| 52. | popiera zobowiązanie się Komisji do przeprowadzania przeglądów polityki i zachęca ją do szerszego stosowania oceny ex post, aby ocenić skuteczność i korzyści płynące z przepisów, co z kolei może pomóc w kształtowaniu przyszłej polityki i poprawie podejść do regulacji; podkreśla znaczenie zasady „najpierw oceniaj” dla zapewnienia, by wnioski wyciągnięte z przeszłości miały wpływ na późniejszych etapach kształtowania polityki; jest poważnie zaniepokojony rosnącą tendencją do równoległego przeprowadzania ocen i ocen skutków, chociaż wyniki oceny powinny być uwzględniane w każdym przeglądzie prawa; |
| --- | --- |

52.

| 53. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że kontrola jakości ocen i towarzyszących im badań została ustandaryzowana dzięki grupom międzyresortowym i listom kontrolnym; zauważa jednak, że takie same kontrole jakości nie są przeprowadzane w przypadku przeglądów ex post innych niż oceny; zachęca Komisję do określenia zestawu minimalnych standardów jakości dla przeglądów ex-post innych niż oceny w celu zapewnienia ich jakości we wszystkich służbach Komisji; uważa, że takie minimalne standardy jakości powinny wymagać, by przeglądy ex-post zawierały szczegółowy opis zastosowanej metodyki, w tym narzędzi do gromadzenia i analizy danych, uzasadnienie ich wyboru oraz informację dotyczącą ich ograniczeń; |
| --- | --- |

53.

| 54. | podkreśla, że zawarte w prawie klauzule dotyczące monitorowania i przeglądów zapewniają gromadzenie i ocenę niezbędnych danych; zwraca się do Komisji, by we współpracy z Parlamentem Europejskim i Radą, na podstawie obowiązującego porozumienia międzyinstytucjonalnego, opracowała międzyinstytucjonalny zestaw narzędzi związany z klauzulami dotyczącymi przeglądu i monitorowania, zawierający m.in. taksonomię możliwych wyników i przeglądów ex post, których można zażądać, oraz wytyczne w sprawie sporządzania klauzul dotyczących monitorowania zarówno dla instytucji lub organów UE, jak i dla państw członkowskich; |
| --- | --- |

54.

| 55. | podkreśla, że oceny ex post są również ważnym narzędziem pozwalającym oceniać wpływ prawodawstwa na obywateli i przedsiębiorstwa, przy czym szczególną uwagę należy zwrócić na wpływ na MŚP, oraz wzywa Komisję, aby umożliwiła platformie F4F i państwom członkowskim przekazywanie informacji zwrotnych na temat szacunków Komisji dotyczących kosztów i korzyści po wdrożeniu; |
| --- | --- |

55.

| 56. | podkreśla, że cele lepszego stanowienia prawa należy regularnie poddawać przeglądowi i ocenie na podstawie kryteriów programu lepszego stanowienia prawa, w tym monitorowania i sprawozdawczości; podkreśla, że cele muszą być dobrze wyważone, proporcjonalne i ocenianie pod kątem skuteczności; przypomina o znaczeniu porównywalnych ogólnounijnych danych do celów tej oceny i wzywa Komisję do zbadania, czy wykorzystanie narzędzi lepszego stanowienia prawa pomogło osiągnąć cele takie jak poprawa wyników polityki; |
| --- | --- |

56.

| 57. | z zadowoleniem przyjmuje ponowne zobowiązanie się przez Komisję do zapewnienia przejrzystości procesu oceny i wzywa do publikacji wieloletnich planów oceny, łącznie z istotnymi wykorzystanymi informacjami kontekstowymi; podkreśla ponadto, że publiczne i kompletne materiały zgromadzone na potrzeby ocen skutków i ocen muszą być łatwiej dostępne oraz z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym zamiar Komisji, by poprawić swoje rejestry zgromadzonych materiałów i powiązania między nimi, a także zapewnić łatwy publiczny dostęp do swoich wewnętrznych baz danych i repozytoriów; popiera w związku z tym zamiar utworzenia przez Komisję wspólnego portalu legislacyjnego, który powinien być jak najbardziej intuicyjny, prosty w użyciu i nieprzeładowany informacjami, i podkreśla, że portal ten musi być w pełni operacyjny przed końcem 2022 r.; popiera cel polegający na zacieśnieniu współpracy między instytucjami, aby ułatwić i usprawnić dostęp do wszystkich danych zgromadzonych na temat danej inicjatywy politycznej w trakcie całego procesu legislacyjnego; |
| --- | --- |

57.

| 58. | podkreśla, że, tam, gdzie to możliwe, finansowane ze środków unijnych projekty pilotażowe i weryfikacje poprawności mogą być przydatne w czasie tworzenia prawodawstwa, a także ułatwić jego wdrażanie i egzekwowanie; |
| --- | --- |

58.

| 59. | podkreśla, że Komisja powinna odpowiadać na pytania Parlamentu wymagające odpowiedzi na piśmie w wyznaczonym czasie; ubolewa, że w przeszłości na zdecydowaną większość pytań wymagających odpowiedzi na piśmie Komisja odpowiedziała z opóźnieniem, i nalega, aby Komisja skróciła czas odpowiedzi na takie pytania; zwraca uwagę, że jakość odpowiedzi na pytania Parlamentu jest często bardzo niska, w związku z czym wzywa do natychmiastowej i istotnej pod względem strukturalnym poprawy jakości odpowiedzi Komisji na pytania poselskie; |
| --- | --- |

59.

| 60. | podkreśla, że przejrzystość instytucji europejskich ma kluczowe znaczenie dla procesu ustawodawczego, ponieważ obywatele mają prawo wiedzieć, w jaki sposób tworzone są przepisy, które ich dotyczą; z zadowoleniem przyjmuje osiągnięte niedawno porozumienie z Radą w sprawie rejestru służącego przejrzystości; ubolewa, że nie wszystkie instytucje i organy UE oraz przedstawicielstwa państw członkowskich są zobowiązane do stosowania rejestru służącego przejrzystości; |
| --- | --- |

60.

| 61. | apeluje o dalszą poprawę przejrzystości dyskusji i decyzji wszystkich instytucji; ubolewa nad brakiem przejrzystości w procesie decyzyjnym Rady oraz praktyką nieuzasadnionego utajniania dokumentów i stosowania bardzo szerokiej interpretacji wyjątków przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 1049/2001, w szczególności w odniesieniu do ochrony procesu decyzyjnego i ochrony porad prawnych, co często oznacza, że nie stosuje się zasady nadrzędnego interesu publicznego w ujawnieniu odnośnych dokumentów; uważa, że wyjątki dotyczące tajemnicy w odniesieniu do dokumentów Rady należy stosować w ramach spójnego systemu z niezależnym nadzorem i zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE); wzywa Radę, aby zwiększyła liczbę i zakres rodzajów dokumentów, które podaje do wiadomości publicznej, w szczególności stanowisk państw członkowskich, tak aby obywatele mieli możliwość poznania stanowiska, jakie ich rząd zajął w ich imieniu na szczeblu UE, a także aby przyczyniła się do wzmocnienia kontroli parlamentów narodowych nad procesem decyzyjnym UE przez rozszerzenie jej na wszystkie decyzje, od procedur ustawodawczych po akty wykonawcze i delegowane; |
| --- | --- |

61.

| 62. | przypomina, że przejrzystość i jawność trwającej procedury ustawodawczej są nieodłącznym elementem procesu ustawodawczego, a zatem można je zastosować do dostępu do dokumentów w przypadku rozmów trójstronnych, jak stwierdził TSUE w swoim orzecznictwie, w szczególności w sprawie T-540/15 Emilio De Capitani przeciwko Parlamentowi Europejskiemu; uważa, że UE musi opracować ambitniejszą politykę dostępu do dokumentów i zapewnić lepsze stosowanie obowiązujących w tym zakresie przepisów, w tym dokumentów związanych z negocjacjami wewnętrznymi, trójstronnymi i międzynarodowymi; przypomina, że według Europejskiej Rzecznik Praw Obywatelskich ograniczenia dostępu do dokumentów, w szczególności ustawodawczych, powinny być wyjątkiem i mieć miejsce wyłącznie w bezwzględnie koniecznych przypadkach; dodaje ponadto, że otwartość i przejrzystość nadają większą legitymizację demokratycznemu procesowi ustawodawczemu w UE i zwiększają zaufanie do niego; ubolewa nad rutynowym powoływaniem się na wydajność procesu decyzyjnego instytucji, aby odmawiać dostępu do dokumentów przygotowawczych; |
| --- | --- |

62.

| 63. | uważa, że rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów mogłoby zostać poddane przeglądowi, tak aby w pełni uwzględnić np. digitalizację i cyfrowe zarządzanie dokumentami, istniejące orzecznictwo w sprawie przejrzystości i dostępu do dokumentów oraz ogólne zmiany w postrzeganiu przejrzystości przez opinię publiczną; podkreśla, że każdy przegląd powinien prowadzić do większej, a nie mniejszej przejrzystości; |
| --- | --- |

63.

| 64. | podkreśla, że otwarte, wydajne, przejrzyste i niezależne procesy podejmowania decyzji administracyjnych i legislacyjnych są warunkiem wstępnym wysokiej jakości strategii politycznych i regulacji; podkreśla, że wprowadzenie zharmonizowanych procedur administracyjnych mogłoby przyczynić się pozytywnie do dobrego zarządzania i praktyk regulacyjnych w UE oraz wzmocnić związek między eksperckim podejmowaniem decyzji a legitymacją demokratyczną; przypomina, że w rezolucjach z 15 stycznia 2013 r., 9 czerwca 2016 r. i 20 stycznia 2021 r. Parlament wezwał do przyjęcia rozporządzenia w sprawie otwartej, skutecznej i niezależnej administracji UE zgodnie z art. 298 TFUE, ale te postulaty Parlamentu nie przełożyły się na przedstawienie wniosku przez Komisję; wzywa zatem po raz kolejny Komisję do przedstawienia wniosku ustawodawczego w sprawie europejskiego prawodawstwa dotyczącego postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem kroków, które Parlament dotychczas podjął w tej dziedzinie; |
| --- | --- |

64.

| 65. | przypomina o potrzebie stosowania spójnych zasad opracowywania aktów prawnych, w szczególności przejrzystości, rozliczalności oraz jasności i precyzji, zgodnie z zasadami uznanymi w orzecznictwie TSUE; |
| --- | --- |

65.

| 66. | zwraca uwagę, że organy o jeszcze mniejszym stopniu przejrzystości, takie jak Eurogrupa, powinny w pierwszej kolejności podlegać regulaminowi Rady i udostępniać opinii publicznej procedury głosowania, protokoły, wyniki oraz wyjaśnienia dotyczące głosowania i obrad; |
| --- | --- |

66.

| 67. | odnotowuje wykorzystywanie instrumentów takich jak REFIT i platforma F4F, aby określić możliwości uproszczenia i zmniejszenia zbędnych kosztów i obciążeń administracyjnych, zanim Komisja zaproponuje zmiany, przy jednoczesnym zapewnieniu najwyższych standardów ochrony i zwiększeniu zgodności z prawem UE; przypomina, że rolą platformy F4F jest również ocena, czy konkretne przepisy Unii i jej cele nie ulegają dezaktualizacji oraz czy są proporcjonalne i dostosowane do nowych wyzwań, przy jednoczesnej koncentracji na równoważeniu regulacji; |
| --- | --- |

67.

| 68. | wzywa Komisję do wzmożenia wysiłków na rzecz określenia najskuteczniejszych rozwiązań poprzez zastosowanie zasad lepszego stanowienia prawa, tak aby do celów polityki UE można było zmaksymalizować korzyści i jednocześnie zminimalizować koszty w interesie beneficjentów; podkreśla potrzebę spójnego stosowania zasady „najpierw myśl na małą skalę” oraz wzmocnienia zasady „działać na dużą skalę w sprawach ważnych, a na mniejszą skalę w sprawach mniej istotnych” w celu zapewnienia odpowiedniego skoncentrowania się na MŚP w prawie unijnym i krajowym oraz jako podstawy nowego międzyinstytucjonalnego zobowiązania do zmniejszenia obciążeń administracyjnych; |
| --- | --- |

68.

| 69. | z zadowoleniem przyjmuje decyzję Komisji o utworzeniu w ramach platformy F4F podgrupy składającej się z sieci regionalnych centrów Europejskiego Komitetu Regionów; wzywa Komisję do podjęcia konstruktywnych działań w związku z opiniami platformy oraz do wzmocnienia opartego na dowodach podejścia do ocen ex post i ex ante za pomocą ekspertyz lokalnych i regionalnych; |
| --- | --- |

69.

| 70. | przypomina, że przeglądy śródokresowe i klauzule wygaśnięcia są użytecznymi narzędziami zapewniającymi, aby przepisy UE były zawsze aktualne lub wycofywane w odpowiednim czasie po realizacji ich celu; uważa, że Komisja powinna opracować i wprowadzić bardziej zintegrowane podejście do zrównoważonego rozwoju, które lepiej uwzględniałoby wzajemne oddziaływanie gospodarczych, społecznych i środowiskowych skutków polityki i prawodawstwa UE; zaleca, aby platforma F4F określiła i przeanalizowała przepisy, które są sprzeczne z Europejskim Zielonym Ładem i szerszymi celami zrównoważonego rozwoju, np. przez przyjęcie w tym kontekście podejścia „zrównoważony rozwój przede wszystkim”; |
| --- | --- |

70.

| 71. | ponawia apel do Komisji (16) o ułatwienie realizacji Europejskiego Zielonego Ładu przez usuwanie przeszkód i biurokracji, które mogą spowolnić jego wdrażanie, ze zwróceniem szczególnej uwagi na konsekwencje i koszty stosowania unijnych przepisów, zwłaszcza dla MŚP; |
| --- | --- |

71.

| 72. | przypomina, że ocena „niepotrzebnego obciążenia” musi uwzględniać, przy pełnym poszanowaniu zasady pomocniczości, skutki netto prawodawstwa UE na różnych szczeblach administracyjnych, w przypadku gdy przyjęcie jednego aktu prawnego na szczeblu UE, zwłaszcza w formie bezpośrednio stosowanych rozporządzeń UE, może skutkować mniejszym obciążeniem administracyjnym na szczeblu krajowym lub lokalnym, a także poprawić funkcjonowanie rynku wewnętrznego przez zwiększenie przejrzystości i przewidywalności przepisów, zapewnienie ich jednolitego stosowania we wszystkich państwach członkowskich UE, a tym samym zmniejszenie kosztów i wpływu negatywnych skutków zewnętrznych związanych ze środowiskiem, klimatem i zdrowiem; zauważa, że ułatwienie przestrzegania prawa UE, na przykład za pośrednictwem programu lepszego stanowienia prawa, może przyczynić się do jednolitego stosowania prawa UE; |
| --- | --- |

72.

| 73. | zauważa, że należy poczynić dalsze postępy, w szczególności w dziedzinie uproszczenia i standaryzacji formularzy oraz procedur, przy spójnym wdrażaniu zasad jednorazowości i domyślnej cyfrowości, zarówno na szczeblu UE, jak i państw członkowskich; |
| --- | --- |

73.

| 74. | uważa, że wszystkie międzynarodowe umowy handlowe i inwestycyjne muszą być „dostosowane do wymogów przyszłości” we wszystkich ich wymiarach, promować tym samym zrównoważenie gospodarcze, społeczne i środowiskowe oraz przyczyniać się do wypełnienia zobowiązań międzynarodowych; podkreśla w związku z tym znaczenie przeprowadzania ocen wpływu na zrównoważony rozwój przed rozpoczęciem negocjacji handlowych i inwestycyjnych; podkreśla, że trzeba opracować i stosować bardziej zintegrowane podejście do zrównoważonego rozwoju, które lepiej uwzględniałoby wzajemne oddziaływanie gospodarczych, społecznych i środowiskowych skutków prawodawstwa, polityki i inicjatyw UE, w tym umów handlowych i inwestycyjnych, również poprzez uwzględnienie łącznego wpływu, jaki mogą mieć różne wnioski ustawodawcze, a także umowy handlowe i inwestycyjne; |
| --- | --- |

74.

| 75. | uważa, że instytucje UE powinny korzystać z wiedzy fachowej z różnych obszarów polityki, aby zapewnić optymalny proces decyzyjny i przyjmować wysoce skuteczne środki; wzywa wszystkie trzy instytucje UE do lepszej koordynacji między ich organami wewnętrznymi i do unikania pracy w izolacji; podkreśla znaczenie promowania spójnych systemów regulacyjnych przez, na przykład, harmonizację pojęć w ramach powiązanych inicjatyw ustawodawczych, ponieważ może to zwiększyć przestrzeganie przepisów; |
| --- | --- |

75.

| 76. | podkreśla potrzebę zbadania innowacyjnych podejść ustawodawczych, takich jak projektowanie prawa; podkreśla, że projektowanie prawa to podejście skoncentrowane na człowieku, które może pomóc w wypełnieniu luki między obywatelami UE, zainteresowanymi stronami a prawodawstwem unijnym; przypomina, że podejście skoncentrowane na człowieku zakłada, że prawo powinno być tworzone przede wszystkim z myślą o obywatelach i zainteresowanych stronach i powinno być zrozumiałe; |
| --- | --- |

76.

| 77. | zwraca uwagę Rady i Komisji na zalecenia przyjęte przez grupy dyskusyjne Parlamentu, w których podkreślono potrzebę zmiany art. 132 i 166 Regulaminu PE odnośnie do wstępu do Rady i Komisji, aby umożliwić posłom obecność i udzielanie odpowiedzi podczas posiedzeń grup roboczych Rady, Komitetu Stałych Przedstawicieli (COREPER) czy Rady; |
| --- | --- |

77.

| 78. | podkreśla zapisany w art. 218 ust. 10 TFUE wymóg natychmiastowego informowania Parlamentu Europejskiego w pełni o międzynarodowych umowach pomiędzy Unią a państwami trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi; ubolewa nad faktem, że Parlamentowi nie udziela się dostępu do wniosków dotyczących stanowisk negocjacyjnych umawiających się stron międzynarodowych umów handlowych i inwestycyjnych; uważa, że porozumienie międzyinstytucjonalne w sprawie lepszego stanowienia prawa, w którym uznaje się znaczenie zagwarantowania, że każda instytucja może wykonywać swoje prawa i wypełniać zobowiązania zapisane w traktatach w odniesieniu do negocjowania i zawierania umów międzynarodowych, należy odpowiednio wdrażać w tym zakresie; |
| --- | --- |

78.

| 79. | podkreśla potrzebę zapewnienia proporcjonalności wymogów regulacyjnych w kontekście międzynarodowych instrumentów handlowych; |
| --- | --- |

79.

| 80. | podkreśla, że ugruntowane praktyki w zakresie tymczasowego stosowania umów handlowych i inwestycyjnych powinny być stosowane do wszystkich umów międzynarodowych, aby zagwarantować, że żadna umowa nie będzie tymczasowo stosowana, zanim Parlament nie zagłosuje za wyrażeniem zgody; |
| --- | --- |

80.

| 81. | uważa, że skuteczna regulacja musi zapewniać równowagę między potrzebami krótkoterminowymi a wyzwaniami długoterminowymi; podkreśla, że prognoza strategiczna odgrywa kluczową rolę we wspieraniu przyszłościowej polityki UE przez zapewnienie, aby oceny nowych inicjatyw opierały się na dłuższej perspektywie, dzięki czemu prawodawstwo wysokiej jakości byłoby wartościową inwestycją w przyszłość; z zadowoleniem przyjmuje włączenie elementów prognostycznych do programu lepszego stanowienia prawa Komisji w ocenach skutków i ocenach; uważa jednak, że Komisja powinna lepiej dostosować oraz połączyć swoje działania w zakresie lepszego stanowienia prawa i strategicznego prognozowania, aby lepiej zintegrować oba te procesy; podkreśla, że metodologia Komisji dotycząca kwantyfikacji kosztów, podejmowania decyzji w sprawie kompromisów i wdrażania prognoz strategicznych pozostaje niejasna, oraz wzywa Komisję, by udowodniła, w jaki sposób podejścia te są realizowane w praktyce; zachęca Komisję do przeanalizowania innowacyjnych narzędzi oceny kosztów; zaleca w związku z tym uwzględnianie w procesie prognozowania strategicznego sprawozdań Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC), Międzyrządowej Platformy Naukowo-Politycznej w sprawie Różnorodności Biologicznej i Funkcjonowania Ekosystemów (IPBES) oraz europejskiego naukowego komitetu doradczego ds. zmian klimatu ustanowionego na mocy art. 10a rozporządzenia (WE) nr 401/2009 w związku z rozporządzeniem (UE) 2021/1119 ustanawiającym ramy na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej; |
| --- | --- |

81.

| 82. | z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie Rady ds. Kontroli Regulacyjnej w oceny skutków, oceny adekwatności i szeroko zakrojone oceny obowiązującego prawa, ponieważ poprawia ono oparte na dowodach prace Komisji; zauważa, że Rada ds. Kontroli Regulacyjnej może odegrać pewną rolę w zapewnieniu bezstronności i wysokiej jakości prac Komisji oraz że jej wiedzę fachową i doświadczenie można by wykorzystywać w innych zadaniach Komisji; podkreśla, że Rada ds. Kontroli Regulacyjnej może skutecznie kontrolować pracę Komisji tylko wtedy, gdy nie istnieją wątpliwości co do jej niezależności i bezstronności; wzywa w związku z tym do znacznego zwiększenia przejrzystości spotkań Rady ds. Kontroli Regulacyjnej z zainteresowanymi stronami, a także jej przeglądów, zaleceń i opinii, np. przez wprowadzenie obowiązku korzystania przez członków rady z rejestru służącego przejrzystości; podkreśla, że prace rady nie powinny ostatecznie wpływać na zdolność Komisji do proponowania aktów prawnych ani nadmiernie opóźniać przyjmowania wniosków ustawodawczych; wzywa Komisję do publikowania wszystkich opinii rady niezwłocznie po ich wydaniu, bez żadnych wyjątków, w celu zapewnienia spójności, przejrzystości i rozliczalności w całym procesie, a także do przekazywania ich Parlamentowi i Radzie; ponadto wzywa Komisję do udostępniania współustawodawcom również projektów ocen i projektów ocen wpływu, które są przedkładane radzie; przyjmuje do wiadomości, że w skład Rady ds. Kontroli Regulacyjnej wchodzi czterech członków Komisji i trzech ekspertów zewnętrznych; wzywa Komisję do ponownego rozważenia procesu podejmowania decyzji przez Radę ds. Kontroli Regulacyjnej, ponieważ obecny system umożliwia przyjmowanie opinii bez udziału ekspertów zewnętrznych, lub do ustanowienia prawdziwie niezależnej Rady ds. Kontroli Regulacyjnej poza Komisją; ponadto wzywa Komisję do rozszerzenia współpracy z Radą ds. Kontroli Regulacyjnej, do wzmocnienia jej przez zapewnienie większych środków niezbędnych do wykonywania jej zadań oraz do zapewnienia wsparcia ze strony Wspólnego Centrum Badawczego; |
| --- | --- |

82.

| 83. | odnotowuje podejście „jedno więcej – jedno mniej”, zgodnie z którym Komisja stara się zrekompensować nowo wprowadzone obciążenia poprzez zwolnienie obywateli i przedsiębiorstw z równoważnych obciążeń na szczeblu UE w tym samym obszarze polityki; zauważa, że podejście „jedno więcej – jedno mniej” ma na celu wzmocnienie programu REFIT poprzez rozszerzenie go poza obciążenia wynikające z obecnie obowiązujących aktów prawnych, tak aby uwzględnić również obciążenia wynikające z nowego prawodawstwa, a także aby zarządzać skumulowanymi obciążeniami w każdym obszarze polityki; apeluje, aby podejście „jedno więcej – jedno mniej” również opierało się na zaangażowaniu odpowiednich zainteresowanych stron; ubolewa nad jednostronnym wprowadzeniem tego podejścia przez Komisję bez uprzedniej oceny skutków lub konsultacji; podkreśla, że wdrożenie tego podejścia nie powinno mieć wpływu na imperatywy polityczne ani na cele lepszego stanowienia prawa, i podkreśla, że nie powinno ono prowadzić do mechanicznych lub matematycznych decyzji o uchyleniu przepisów prawnych i do obniżenia ich standardu ani powodować efektu mrożącego w prawodawstwie, oraz że jego celem powinna być modernizacja i reforma prawodawstwa UE pozwalająca na sprostanie nowym wyzwaniom i obejmująca np. zastępowanie, łączenie i ulepszanie aktów prawodawczych; zaznacza, że chociaż przy opracowywaniu, transpozycji i wdrażaniu prawodawstwa UE należy unikać dodatkowych zbędnych obciążeń administracyjnych, nie powinno to przekładać się na deregulację lub brak regulacji ani uniemożliwiać państwom członkowskim utrzymania lub stosowania bardziej ambitnych środków i przyjmowania wyższych standardów społecznych i środowiskowych oraz standardów ochrony konsumentów, w przypadkach gdy w prawie Unii określono jedynie standardy minimalne; |
| --- | --- |

83.

| 84. | podkreśla, że skuteczne wdrażanie prawa UE ma szczególne znaczenie dla zwiększenia zaufania obywateli do polityki i instytucji UE; przypomina, że zgodnie z art. 197 TFUE takie wdrażanie należy uważać za sprawę leżącą we wspólnym interesie państw członkowskich; wzywa państwa członkowskie, by nie nakładały zbędnych dodatkowych obciążeń administracyjnych lub związanych z przestrzeganiem przepisów przy transpozycji prawodawstwa UE, zwłaszcza na MŚP, ponieważ tzw. praktyki nadmiernie rygorystycznego wdrażania są jednym z głównych źródeł zbędnych obciążeń administracyjnych; uważa jednak, że zasada lepszego stanowienia prawa nie powinna uniemożliwiać parlamentom państw członkowskich utrzymywania lub przyjmowania ambitniejszych środków w przypadkach, gdy w prawie Unii określa się jedynie minimalne standardy; popiera wniosek Komisji, by państwa członkowskie informowały o przypadkach, w których decydują się na dodanie elementów nie wynikających z prawodawstwa UE; |
| --- | --- |

84.

| 85. | przypomina, że potrzeba nowych uregulowań nie powinna automatycznie oznaczać, że obecne przepisy nie są już potrzebne; z tego względu jest zdania, że w przypadku każdego potencjalnego uchylenia należy również przeprowadzić dokładną ocenę skutków, aby uniknąć nieoczekiwanych konsekwencji i niepożądanych skutków; apeluje, aby podejście to bazowało na przejrzystej i opartej na dowodach metodyce uwzględniającej w zbilansowany sposób wszystkie aspekty zrównoważonego rozwoju, zarówno pod względem korzyści, jak i kosztów, w tym kosztów nieprzestrzegania przepisów i niepodejmowania działań, oraz z uwzględnieniem skutków administracyjnych lub gospodarczych, przy jednoczesnym całościowym podejściu do dorobku prawnego UE i mając na uwadze jego skutki społeczne, środowiskowe i w zakresie zdrowia publicznego; w związku z tym wzywa Komisję, aby upubliczniła swój kalkulator „jedno więcej – jedno mniej” i uzyskała poparcie pozostałych instytucji przed zastosowaniem tego podejścia; uważa, że lepsze stanowienie prawa powinno być przede wszystkim oparte na kwestiach jakościowych, a nie ilościowych; podkreśla znaczenie wysokiej jakości prawodawstwa dla realizacji inicjatyw przewodnich UE; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie zawarte w komunikacie Komisji do współpracy z państwami członkowskimi, regionami i kluczowymi zainteresowanymi stronami w celu usunięcia przeszkód i obciążeń biurokratycznych utrudniających postęp w zakresie zielonej transformacji; podkreśla, że oceny ex post przepisów są istotne dla dopilnowania, by UE wywiązywała się ze swoich zobowiązań; |
| --- | --- |

85.

| 86. | podkreśla ponadto, że stosując zasadę „jedno więcej – jedno mniej”, należy uwzględniać wszystkie koszty przestrzegania przepisów, zarówno administracyjne, jak i dostosowawcze; podkreśla konieczność stosowania tego podejścia przez państwa członkowskie, a także przez władze lokalne i regionalne w trakcie danego procesu transpozycji; zachęca do wymiany najlepszych praktyk w zakresie środków wyrównawczych, metodyki i gromadzonych danych; |
| --- | --- |

86.

| 87. | podkreśla, że zaufanie do egzekwowania przepisów odgrywa ważną rolę w legitymizacji prawa europejskiego; wzywa Komisję, by zwiększyła wysiłki na rzecz egzekwowania prawa UE i skutecznie reagowała na wszelkie przypadki jego łamania; |
| --- | --- |

87.

| 88. | podkreśla w związku z tym znaczenie zaangażowania Parlamentu, Rady i Komisji we współpracę mającą wyraźniejszą strukturę w celu przeprowadzenia oceny wdrażania i skuteczności prawa unijnego z myślą o jego udoskonaleniu; zwraca uwagę, że aby właściwie ocenić potrzebę przyjęcia dalszych przepisów konieczne jest szybkie, terminowe i prawidłowe wdrażanie prawodawstwa unijnego przez państwa członkowskie; |
| --- | --- |

88.

| 89. | odnotowuje, że utrzymująca się wysoka liczba postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego świadczy o tym, że terminowe i prawidłowe wdrażanie oraz stosowanie prawa UE w państwach członkowskich pozostaje poważnym wyzwaniem, a także wzywa do podjęcia środków zwiększających przejrzystość decyzji Komisji podejmowanych w takich postępowaniach; przypomina, że skuteczne egzekwowanie ustawodawstwa UE jest kluczowym elementem programu lepszego stanowienia prawa; zwraca uwagę, że nadmierne obciążenia regulacyjne dla obywateli i przedsiębiorstw są często powiązane z problemami dotyczącymi przestrzegania przepisów przez państwa członkowskie; wzywa Komisję do pełnego egzekwowania bez zbędnej zwłoki przepisów UE oraz do wykorzystania wszystkich istniejących instrumentów; podkreśla, że polityka Komisji w zakresie egzekwowania prawa musi być bardziej przewidywalna i przejrzysta oraz powinna zwiększać pewność prawa dla wszystkich zainteresowanych stron; |
| --- | --- |

89.

| 90. | zwraca się do Konferencji w sprawie przyszłości Europy o rozważenie wzmocnienia prawa inicjatywy ustawodawczej Parlamentu Europejskiego, ponieważ jest on jedynym demokratycznie wybranym organem UE i bezpośrednio reprezentuje obywateli europejskich; przypomina, że przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen zobowiązała się do wspierania prawa inicjatywy Parlamentu; podkreśla, że możliwość tę systematycznie odkładano do przyszłych modyfikacji traktatu; podkreśla, że parlamentarne prawo inicjatywy jest istotną cechą demokracji pośredniej na szczeblu państw członkowskich, i dostrzega konieczność wzmocnienia pozycji posłów do PE, jako bezpośrednich przedstawicieli obywateli UE, poprzez wzmocnienie ich prawa do kształtowania agendy ustawodawczej UE; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie przewodniczącej Komisji do wspierania prawa inicjatywy Parlamentu Europejskiego oraz zobowiązanie Komisji do odpowiadania aktem ustawodawczym na każdy wniosek na mocy art. 225 TFUE; wzywa Radę i Komisję do usunięcia ewentualnych przeszkód utrudniających Parlamentowi wykonywanie jego uprawnień do przedstawiania inicjatyw ustawodawczych; uważa, że można by poddać umowę ramową przeglądowi, aby ułatwić korzystanie z tego prawa; podkreśla potrzebę wyjaśnienia różnic między poszczególnymi rodzajami sprawozdań Parlamentu oraz sprecyzowania, jakich działań oczekuje się od Komisji; |
| --- | --- |

90.

| 91. | podkreśla, że Konferencja w sprawie przyszłości Europy jest wyjątkową inicjatywą bezpośredniego zaangażowania obywateli UE, aby poznać ich spojrzenie na europejskie kształtowanie polityki; uważa, że po zakończeniu Konferencji należy przeprowadzić ocenę możliwości wdrożenia praktyk, które mogą zwiększyć udział obywateli w procesie legislacyjnym; podkreśla, że należy umożliwić obywatelom pełne korzystanie z ich demokratycznego prawa do uczestnictwa w procesie decyzyjnym UE w drodze aktywnej interakcji z wybieranymi w wyborach przedstawicielami, a także należy wspierać ich bezpośredni udział; proponuje, aby Komisja zastanowiła się nad włączeniem mechanizmów uczestnictwa do dialogu międzyinstytucjonalnego, który prowadzi do opracowania jej rocznego programu prac; |
| --- | --- |

91.

| 92. | zwraca uwagę na szybko zmieniające się pojmowanie przez obywateli UE wpływu sprawowania rządów w UE na ich codzienne życie oraz na przyszłe zmiany w kontekście coraz bardziej opartego na mediach społecznościowych społeczeństwa informacyjnego, co przyspiesza funkcjonowanie procesu decyzyjnego w UE oraz zwiększa wiedzę o jego funkcjonowaniu i oczekiwania wobec zarządzania UE; przypomina, że istnieje potrzeba pełnego zaangażowania obywateli w proces decyzyjny UE w sposób wychodzący poza sam akt głosowania, obejmujący inne kanały i instrumenty i uwzględniający cały cykl polityki; ponownie podkreśla znaczenie skutecznych mechanizmów uczestnictwa i apeluje o ustanowienie stałych mechanizmów uczestnictwa zgodnie ze swoją rezolucją z 7 lipca 2021 r. (17) oraz podkreśla, że niezbędne jest ustanowienie takich mechanizmów na szczeblu europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym, w tym instrumentów koniecznych, aby zapewnić odpowiednią poziomą i pionową koordynację między instytucjami na różnych szczeblach; uważa, że mechanizmy te mogłyby opierać się między innymi na internetowych platformach debat politycznych, konsultacjach z młodzieżą i kontynuacji paneli obywatelskich; |
| --- | --- |

92.

| 93. | zwraca uwagę, że lepsze stanowienie prawa wymaga skutecznych procedur ustawodawczych sprzyjających zamykaniu procedur decyzyjnych UE w odpowiednich ramach czasowych; ubolewa, że specjalne procedury ustawodawcze określone w traktatach były zbyt rzadko wieńczone sukcesem ze względu na brak zaangażowania Rady i skutecznych wytycznych proceduralnych; |
| --- | --- |

93.

| 94. | z zadowoleniem przyjmuje obrady Konferencji w sprawie przyszłości Europy poświęcone udziałowi obywateli w procesie decyzyjnym UE; podkreśla w szczególności zalecenia panelu obywatelskiego 1, zwłaszcza zalecenia nr 35, 36, 41, 46 i 48, a także panelu obywatelskiego 2, zwłaszcza nr 10 i nr 11 w poddziedzinie 2.1; nr 16 w poddziedzinie 3.1, nr 24 w poddziedzinie 4.1, nr 29 i 32 w poddziedzinie 4.2 oraz w dziedzinie 5, uczestnictwo obywateli, zwłaszcza nr 39; podkreśla konieczność znaczącego zaangażowania się w realizację zaleceń zawartych w sprawozdaniu końcowym z Konferencji, które zostanie przygotowane przez zarząd we współpracy ze zgromadzeniem plenarnym Konferencji na podstawie dyskusji prowadzonych podczas sesji plenarnej Konferencji na temat zaleceń krajowych i europejskich paneli obywatelskich, a także materiałów z interaktywnej wielojęzycznej platformy cyfrowej; uważa, że zalecenia paneli wyraźnie pokazują, iż obywatele domagają się większej przejrzystości debaty publicznej w UE, większego zasięgu i większej ilości informacji dostarczanych przez instytucje UE przy aktywnym wykorzystaniu wszystkich kanałów komunikacji, z jednoczesnym podkreśleniem roli mediów społecznościowych, które powinny śledzić procesy decyzyjne w UE, w tym procesy ustawodawcze; wzywa Komisję, Radę i Parlament do wdrożenia ostatecznych wniosków Konferencji opartych na zaleceniach paneli obywatelskich zgodnie z zasadami zapisanymi w traktatach; |
| --- | --- |

94.

| 95. | zaleca, aby proces ustawodawczy wynikający z prawa inicjatywy ustawodawczej przyznanej Parlamentowi na mocy traktatów obejmował wniosek o ustanowienie kalendarza legislacyjnego dla odnośnych inicjatyw, podobnie jak w przypadku zwykłej procedury ustawodawczej; podkreśla ponadto, że wszelka specjalna procedura ustawodawcza musi być zgodna z postanowieniami porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa dotyczącymi zobowiązania instytucjonalnego wszystkich trzech instytucji do negocjowania zgodnie z zasadą lojalnej współpracy określoną w art. 13 ust. 2 TUE; |
| --- | --- |

95.

| 96. | uważa, żew przypadkach, w których Parlament korzysta z prawa inicjatywy, takich jak przepisy dotyczące jego własnego składu, wyboru posłów i ogólnych warunków wykonywania jego funkcji oraz Statutu Rzecznika Praw Obywatelskich, a także powołania tymczasowych komisji śledczych, konieczne jest rozważenie w przyszłym porozumieniu międzyinstytucjonalnym środków pozwalających uniknąć blokowania istotnych aktów instytucjonalnych; |
| --- | --- |

96.

| 97. | podkreśla ważną rolę Parlamentu jako instytucji reprezentującej obywateli UE, w tym w zakresie nadzoru i współpracy z Komisją i innymi instytucjami w imieniu społeczeństwa oraz w zapewnianiu oddolnego podejścia w odniesieniu do skutków prawodawstwa dla obywateli; w związku z powyższym przypomina o znaczeniu zachowania roli Parlamentu podczas wstępnej oceny przyszłego prawodawstwa dokonywanej za pomocą istniejących narzędzi parlamentarnych; |
| --- | --- |

97.

| 98. | z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Komisji na rzecz konsolidacji procesu konsultacji, zobowiązanie do składania sprawozdań z wszystkich konsultacji publicznych w ciągu ośmiu tygodni od ich zakończenia oraz zobowiązanie do aktywniejszego rozpowszechniania informacji o konsultacjach w celu dotarcia do większej liczby obywateli, zainteresowanych stron, w tym MŚP, oraz władz lokalnych i regionalnych; wzywa państwa członkowskie, aby wniosły wkład w ten proces poprzez promowanie konsultacji na ich terytorium; zauważa, że niektóre zainteresowane strony dysponujące większymi zasobami finansowymi mogą aktywniej uczestniczyć w konsultacjach; uważa, że zebrane informacje muszą odzwierciedlać w sposób zrównoważony opinie wszystkich zainteresowanych stron, a w tym celu należy ułatwić gromadzenie informacji od zainteresowanych stron dysponujących mniejszymi zasobami, takich jak obywatele i ich przedstawiciele; |
| --- | --- |

98.

| 99. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

99.

---

(1)  Dz.U. C 425 z 20.10.2021, s. 43.

(2)  Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1.

(3)  Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0316.

(4)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0242.

(5)  Dz.U. C 86 z 6.3.2018, s. 126.

(6)  Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 2.

(7)  Dz.U. C 270 z 7.7.2021, s. 2.

(8)  https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/SPEECH_19_4230

(9)  P9_PV(2021)06-07(17).

(10)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (Dz.U. L 243 z 9.7.2021, s. 1).

(11)  Sprawozdanie specjalne nr 14/2019 Europejskiego Trybunału Obrachunkowego: „»Wyraź swoją opinię!« – konsultacje publiczne Komisji angażują obywateli, ale nie spełniają oczekiwań pod względem działań informacyjnych”.

(12)  https://eur-lex.europa.eu/statistics/2021/legislative-acts-statistics.html; https://eur-lex.europa.eu/statistics/legal-acts/2021/legislative-acts-statistics-repealed-and-expired-acts.html

(13)  Piaskownice regulacyjne są definiowane jako konkretne ramy zapewniające ustrukturyzowane warunki do eksperymentowania i tym samym umożliwiające, w stosownych przypadkach, testowanie innowacyjnych technologii, produktów, usług lub podejść (obecnie zwłaszcza w kontekście cyfryzacji) w rzeczywistym środowisku przez określony czas i w wyznaczonej części sektora lub obszaru, pod nadzorem regulacyjnym gwarantującym odpowiednie zabezpieczenia.

(14)  https://www.statista.com/statistics/878412/number-of-smes-in-europe-by-size

(15)  W komunikacie z 30 czerwca 2021 r. zatytułowanym „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE – W kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r.” (COM(2021)0345) Komisja opisuje weryfikację wpływu polityki na rozwój obszarów wiejskich następująco: „Biorąc pod uwagę wielowymiarowy charakter rozwoju obszarów wiejskich oraz fakt, że celem Traktatów jest spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna, istnieje potrzeba dokonania przeglądu polityk UE pod kątem obszarów wiejskich, z uwzględnieniem możliwych skutków i konsekwencji tych polityk dla zatrudnienia i wzrostu gospodarczego na obszarach wiejskich, jak również dla możliwości rozwoju, dobrobytu społecznego i zapewnienia wszystkim równych szans oraz dobrej jakości środowiska na obszarach wiejskich”.

(16)  Opinia Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności w sprawie projektu budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2022 – wszystkie sekcje.

(17)  Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 96.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/268 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/268

---

P9_TA(2022)0302

Decyzja Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych o uchyleniu prawa do aborcji w Stanach Zjednoczonych oraz konieczność ochrony prawa do aborcji i zdrowia kobiet w UE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie decyzji Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych o uchyleniu prawa do aborcji w Stanach Zjednoczonych oraz konieczności ochrony prawa do aborcji i zdrowia kobiet w UE (2022/2742(RSP))

(2023/C 47/22)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając europejską konwencję praw człowieka z 1950 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając europejską konwencję praw człowieka z 1950 r.,

| — | uwzględniając Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet z 1979 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet z 1979 r.,

| — | uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej z 2000 r. (zwaną dalej „Kartą”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej z 2000 r. (zwaną dalej „Kartą”,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie sytuacji w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tej dziedzinie w UE w kontekście zdrowia kobiet (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie sytuacji w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tej dziedzinie w UE w kontekście zdrowia kobiet (1),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 czerwca 2022 r. w sprawie globalnych zagrożeń dla prawa do aborcji: możliwość zniesienia prawa do aborcji w USA przez amerykański Sąd Najwyższy (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 czerwca 2022 r. w sprawie globalnych zagrożeń dla prawa do aborcji: możliwość zniesienia prawa do aborcji w USA przez amerykański Sąd Najwyższy (2),

| — | uwzględniając decyzję Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych z dnia 24 czerwca 2022 r., która – pięcioma głosami za i przy czterech głosach przeciw – uchyliła orzeczenie w sprawie Roe przeciwko Wade, kładąc tym samym kres federalnemu prawu konstytucyjnemu do aborcji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych z dnia 24 czerwca 2022 r., która – pięcioma głosami za i przy czterech głosach przeciw – uchyliła orzeczenie w sprawie Roe przeciwko Wade, kładąc tym samym kres federalnemu prawu konstytucyjnemu do aborcji,

| — | uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 132 ust. 2 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych ustanowił precedens w przełomowej sprawie Roe przeciwko Wade (1973 r.), następnie potwierdzonej w wyroku Planned Parenthood przeciwko Casey (1992 r.) i Whole Woman’s Health przeciwko Hellerstedt (2016 r.), gwarantując w USA konstytucyjne prawo do legalnej aborcji, którą można wykonywać do czasu osiągnięcia przez płód zdolności do samodzielnego przeżycia poza organizmem matki (pre-viability abortion); mając na uwadze, że 24 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy postanowił uchylić – pięcioma głosami za i przy czterech głosach przeciw – orzeczenie w sprawie Roe przeciwko Wade, kładąc kres federalnemu prawu konstytucyjnemu do aborcji, umożliwiając stanom zakaz aborcji w dowolnym momencie ciąży i otwierając możliwość całkowitego zakazu aborcji; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych ustanowił precedens w przełomowej sprawie Roe przeciwko Wade (1973 r.), następnie potwierdzonej w wyroku Planned Parenthood przeciwko Casey (1992 r.) i Whole Woman’s Health przeciwko Hellerstedt (2016 r.), gwarantując w USA konstytucyjne prawo do legalnej aborcji, którą można wykonywać do czasu osiągnięcia przez płód zdolności do samodzielnego przeżycia poza organizmem matki (pre-viability abortion); mając na uwadze, że 24 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy postanowił uchylić – pięcioma głosami za i przy czterech głosach przeciw – orzeczenie w sprawie Roe przeciwko Wade, kładąc kres federalnemu prawu konstytucyjnemu do aborcji, umożliwiając stanom zakaz aborcji w dowolnym momencie ciąży i otwierając możliwość całkowitego zakazu aborcji;

| B. | mając na uwadze, że po przyjęciu tej decyzji przez Sąd aborcji zakazało już osiem stanów; mając na uwadze, że oczekuje się, iż 26 stanów może ostatecznie uchwalić przepisy, które niemal całkowicie zakazują aborcji; mając na uwadze, że w 13 stanach obowiązują akty prawne znoszące prawo do aborcji, które weszły w życie natychmiast po unieważnieniu orzeczenia w sprawie Roe przeciwko Wade; mając na uwadze, że od tego czasu zarówno w USA, jak i na całym świecie, nasiliły się demonstracje w obronie prawa do aborcji; mając na uwadze, że w międzyczasie rośnie opór wobec decyzji Sądu, w szczególności wraz z opublikowaniem 24 czerwca 2022 r.„wielostanowego zobowiązania” gubernatorów Kalifornii, Oregonu i Waszyngtonu do „obrony dostępu do opieki w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, w tym do aborcji i środków antykoncepcyjnych, oraz zobowiązania do ochrony pacjentów i lekarzy przed wysiłkami innych stanów na rzecz eksportu zakazu aborcji do naszych stanów” (3); |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że po przyjęciu tej decyzji przez Sąd aborcji zakazało już osiem stanów; mając na uwadze, że oczekuje się, iż 26 stanów może ostatecznie uchwalić przepisy, które niemal całkowicie zakazują aborcji; mając na uwadze, że w 13 stanach obowiązują akty prawne znoszące prawo do aborcji, które weszły w życie natychmiast po unieważnieniu orzeczenia w sprawie Roe przeciwko Wade; mając na uwadze, że od tego czasu zarówno w USA, jak i na całym świecie, nasiliły się demonstracje w obronie prawa do aborcji; mając na uwadze, że w międzyczasie rośnie opór wobec decyzji Sądu, w szczególności wraz z opublikowaniem 24 czerwca 2022 r.„wielostanowego zobowiązania” gubernatorów Kalifornii, Oregonu i Waszyngtonu do „obrony dostępu do opieki w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, w tym do aborcji i środków antykoncepcyjnych, oraz zobowiązania do ochrony pacjentów i lekarzy przed wysiłkami innych stanów na rzecz eksportu zakazu aborcji do naszych stanów” (3);

| C. | mając na uwadze, że decyzja Sądu Najwyższego będzie mieć wpływ na życie kobiet i dziewcząt w Stanach Zjednoczonych, a jej negatywne konsekwencje najbardziej odczują osoby znajdujące się w trudnej sytuacji; mając na uwadze, że może to również negatywnie wpłynąć na inne prawa i zdrowie reprodukcyjne i seksualne; mając na uwadze, że ograniczenia lub zakaz prawa do aborcji w Stanach Zjednoczonych, UE i na świecie będzie miał nieproporcjonalny wpływ na kobiety żyjące w ubóstwie, w szczególności na kobiety będące ofiarami uprzedzeń rasowych, w tym kobiety czarnoskóre, latynoskie i wywodzące się z rdzennej ludności, a także na kobiety z obszarów wiejskich, osoby LGBTIQ, kobiety z niepełnosprawnościami, nastolatki, migrantki, w tym migrantki o nieuregulowanym statusie, oraz kobiety samodzielnie wychowujące dzieci; mając na uwadze, że publiczne usługi aborcyjne mogą zapewnić powszechny dostęp do bezpiecznej i legalnej aborcji dla wszystkich kobiet, w tym kobiet znajdujących się w trudnej sytuacji społeczno-gospodarczej; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że decyzja Sądu Najwyższego będzie mieć wpływ na życie kobiet i dziewcząt w Stanach Zjednoczonych, a jej negatywne konsekwencje najbardziej odczują osoby znajdujące się w trudnej sytuacji; mając na uwadze, że może to również negatywnie wpłynąć na inne prawa i zdrowie reprodukcyjne i seksualne; mając na uwadze, że ograniczenia lub zakaz prawa do aborcji w Stanach Zjednoczonych, UE i na świecie będzie miał nieproporcjonalny wpływ na kobiety żyjące w ubóstwie, w szczególności na kobiety będące ofiarami uprzedzeń rasowych, w tym kobiety czarnoskóre, latynoskie i wywodzące się z rdzennej ludności, a także na kobiety z obszarów wiejskich, osoby LGBTIQ, kobiety z niepełnosprawnościami, nastolatki, migrantki, w tym migrantki o nieuregulowanym statusie, oraz kobiety samodzielnie wychowujące dzieci; mając na uwadze, że publiczne usługi aborcyjne mogą zapewnić powszechny dostęp do bezpiecznej i legalnej aborcji dla wszystkich kobiet, w tym kobiet znajdujących się w trudnej sytuacji społeczno-gospodarczej;

| D. | mając na uwadze, że prawa i zdrowie reprodukcyjne i seksualne, w tym bezpieczna i legalna opieka aborcyjna, stanowią prawo podstawowe; mając na uwadze, że penalizacja praw i zdrowia reprodukcyjnych i seksualnych, ich opóźnianie i odmawianie dostępu do nich stanowi formę przemocy wobec kobiet i dziewcząt; mając na uwadze, że te ograniczenia i zakazy nie prowadzą do zmniejszenia liczby aborcji, a jedynie zmuszają ludzi do podróżowania na duże odległości lub do uciekania się do niebezpiecznych aborcji, co sprawia, że są oni również podatni na dochodzenia i ściganie karne, oraz że dotyczą osób, którym najbardziej brakuje zasobów i informacji; mając na uwadze, że do niemal wszystkich przypadków śmierci wynikających z niebezpiecznych aborcji dochodzi w krajach, w których aborcja jest poważnie ograniczona; mając na uwadze, że szacuje się, iż roczna liczba zgonów w USA z powodu niebezpiecznych aborcji wzrosłaby o 21 % (4) w drugim roku po wejściu w życie zakazu; mając na uwadze, że takim zgonom można całkowicie zapobiec; mając na uwadze, że zakazy aborcji doprowadzą również do wzrostu liczby zgonów związanych z wymuszoną ciążą; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że prawa i zdrowie reprodukcyjne i seksualne, w tym bezpieczna i legalna opieka aborcyjna, stanowią prawo podstawowe; mając na uwadze, że penalizacja praw i zdrowia reprodukcyjnych i seksualnych, ich opóźnianie i odmawianie dostępu do nich stanowi formę przemocy wobec kobiet i dziewcząt; mając na uwadze, że te ograniczenia i zakazy nie prowadzą do zmniejszenia liczby aborcji, a jedynie zmuszają ludzi do podróżowania na duże odległości lub do uciekania się do niebezpiecznych aborcji, co sprawia, że są oni również podatni na dochodzenia i ściganie karne, oraz że dotyczą osób, którym najbardziej brakuje zasobów i informacji; mając na uwadze, że do niemal wszystkich przypadków śmierci wynikających z niebezpiecznych aborcji dochodzi w krajach, w których aborcja jest poważnie ograniczona; mając na uwadze, że szacuje się, iż roczna liczba zgonów w USA z powodu niebezpiecznych aborcji wzrosłaby o 21 % (4) w drugim roku po wejściu w życie zakazu; mając na uwadze, że takim zgonom można całkowicie zapobiec; mając na uwadze, że zakazy aborcji doprowadzą również do wzrostu liczby zgonów związanych z wymuszoną ciążą;

| E. | mając na uwadze, że powikłania w trakcie ciąży i porodu są główną przyczyną zgonów wśród nastolatek w wieku od 15 do 19 lat na całym świecie; mając na uwadze, że nastoletnie matki znacznie częściej zaprzestają nauki i doświadczają bezrobocia, co potęguje cykl ubóstwa; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że powikłania w trakcie ciąży i porodu są główną przyczyną zgonów wśród nastolatek w wieku od 15 do 19 lat na całym świecie; mając na uwadze, że nastoletnie matki znacznie częściej zaprzestają nauki i doświadczają bezrobocia, co potęguje cykl ubóstwa;

| F. | mając na uwadze, że w kontekście uchylenia orzeczenia w sprawie Roe przeciwko Wade coraz większe zaniepokojenie budzi kwestia ochrony danych; mając na uwadze, że za pomocą aplikacji pozwalających śledzić cykl miesiączkowy lub narzędzi geolokalizacji i wyszukiwarek można gromadzić dane dotyczące osób, które zwróciły się do kliniki aborcyjnej, zakupiły tabletki aborcyjne lub szukały informacji na ten temat; mając na uwadze, że na tej podstawie można kierować działania przeciwko konkretnym osobom lub wykorzystywać zebrane informacje przeciwko nim; mając na uwadze, że w państwach, które zakazały aborcji lub zamierzają to uczynić, organy sądowe mogą wykorzystywać dane cyfrowe osób ubiegających się o aborcję oraz przeprowadzających lub ułatwiających aborcję; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że w kontekście uchylenia orzeczenia w sprawie Roe przeciwko Wade coraz większe zaniepokojenie budzi kwestia ochrony danych; mając na uwadze, że za pomocą aplikacji pozwalających śledzić cykl miesiączkowy lub narzędzi geolokalizacji i wyszukiwarek można gromadzić dane dotyczące osób, które zwróciły się do kliniki aborcyjnej, zakupiły tabletki aborcyjne lub szukały informacji na ten temat; mając na uwadze, że na tej podstawie można kierować działania przeciwko konkretnym osobom lub wykorzystywać zebrane informacje przeciwko nim; mając na uwadze, że w państwach, które zakazały aborcji lub zamierzają to uczynić, organy sądowe mogą wykorzystywać dane cyfrowe osób ubiegających się o aborcję oraz przeprowadzających lub ułatwiających aborcję;

| G. | mając na uwadze, że pomimo ogólnych postępów w zakresie ochrony zdrowia i praw reprodukcyjnych i seksualnych na całym świecie, w tym w Europie, poważne zaniepokojenie budzi regres prawa dostępu do bezpiecznej i legalnej aborcji; mając na uwadze, że uchylenie orzeczenia w sprawie Roe przeciwko Wade mogłoby wzmocnić ruch antyaborcyjny w Unii Europejskiej; mając na uwadze, że Polska jest jedynym państwem członkowskim UE, które usunęło ze swojego prawodawstwa podstawę do aborcji, ponieważ nielegalny Trybunał Konstytucyjny orzekł 22 października 2020 r. o odebraniu polskim kobietom przysługujących im od dawna praw, a tym samym wprowadził de facto zakaz aborcji; mając na uwadze, że aborcja jest zakazana na Malcie; mając na uwadze, że aborcja medyczna we wczesnym okresie ciąży nie jest legalna na Słowacji i nie jest dostępna na Węgrzech; mając na uwadze, że we Włoszech zmniejsza się również dostęp do aborcji (5); mając na uwadze, że w innych państwach członkowskich UE, na przykład od niedawna w Chorwacji, odmawia się dostępu do opieki aborcyjnej (6);; mając na uwadze, że UE i jej państwa członkowskie muszą bronić zdrowia i praw reprodukcyjnych i seksualnych oraz podkreślać, że prawa kobiet są niezbywalne i że nie można ich odebrać ani osłabić; mając na uwadze, że dla UE i jej państw członkowskich kluczowe znaczenie mają dalsze postępy w zapewnianiu dostępu do bezpiecznej, legalnej i świadczonej na czas opieki aborcyjnej zgodnie z zaleceniami i dowodami przedstawionymi przez Światową Organizację Zdrowia; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że pomimo ogólnych postępów w zakresie ochrony zdrowia i praw reprodukcyjnych i seksualnych na całym świecie, w tym w Europie, poważne zaniepokojenie budzi regres prawa dostępu do bezpiecznej i legalnej aborcji; mając na uwadze, że uchylenie orzeczenia w sprawie Roe przeciwko Wade mogłoby wzmocnić ruch antyaborcyjny w Unii Europejskiej; mając na uwadze, że Polska jest jedynym państwem członkowskim UE, które usunęło ze swojego prawodawstwa podstawę do aborcji, ponieważ nielegalny Trybunał Konstytucyjny orzekł 22 października 2020 r. o odebraniu polskim kobietom przysługujących im od dawna praw, a tym samym wprowadził de facto zakaz aborcji; mając na uwadze, że aborcja jest zakazana na Malcie; mając na uwadze, że aborcja medyczna we wczesnym okresie ciąży nie jest legalna na Słowacji i nie jest dostępna na Węgrzech; mając na uwadze, że we Włoszech zmniejsza się również dostęp do aborcji (5); mając na uwadze, że w innych państwach członkowskich UE, na przykład od niedawna w Chorwacji, odmawia się dostępu do opieki aborcyjnej (6);; mając na uwadze, że UE i jej państwa członkowskie muszą bronić zdrowia i praw reprodukcyjnych i seksualnych oraz podkreślać, że prawa kobiet są niezbywalne i że nie można ich odebrać ani osłabić; mając na uwadze, że dla UE i jej państw członkowskich kluczowe znaczenie mają dalsze postępy w zapewnianiu dostępu do bezpiecznej, legalnej i świadczonej na czas opieki aborcyjnej zgodnie z zaleceniami i dowodami przedstawionymi przez Światową Organizację Zdrowia;

| H. | mając na uwadze, że kobiety w Europie nadal napotykają przeszkody uniemożliwiające im korzystanie z przysługujących im praw i wolności ze względu na ograniczenia prawne, które naruszają prawa kobiet i niepotrzebnie narażają ich życie; mając na uwadze niedawną sprawę, w której amerykańskiej turystce Andrei Prudente zakazano aborcji na Malcie mimo zagrożenia jej życia; mając na uwadze, że obrończyni praw kobiet, Justyna Wydrzyńska, została oskarżona na mocy drakońskiej polskiej ustawy antyaborcyjnej o dostarczenie innej kobiecie pigułek do aborcji farmakologicznej; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że kobiety w Europie nadal napotykają przeszkody uniemożliwiające im korzystanie z przysługujących im praw i wolności ze względu na ograniczenia prawne, które naruszają prawa kobiet i niepotrzebnie narażają ich życie; mając na uwadze niedawną sprawę, w której amerykańskiej turystce Andrei Prudente zakazano aborcji na Malcie mimo zagrożenia jej życia; mając na uwadze, że obrończyni praw kobiet, Justyna Wydrzyńska, została oskarżona na mocy drakońskiej polskiej ustawy antyaborcyjnej o dostarczenie innej kobiecie pigułek do aborcji farmakologicznej;

| I. | mając na uwadze, że w Karcie zapisano podstawowe prawa i wolności osób mieszkających w UE; mając na uwadze, że ochrona bezpiecznej i legalnej aborcji ma bezpośredni wpływ na skuteczne korzystanie z praw uznanych w Karcie, takich jak godność ludzka, autonomia osobista, równość i integralność cielesna; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że w Karcie zapisano podstawowe prawa i wolności osób mieszkających w UE; mając na uwadze, że ochrona bezpiecznej i legalnej aborcji ma bezpośredni wpływ na skuteczne korzystanie z praw uznanych w Karcie, takich jak godność ludzka, autonomia osobista, równość i integralność cielesna;

| J. | mając na uwadze, że 9 czerwca 2022 r. Parlament przyjął zdecydowaną w tonie rezolucję w sprawie globalnych zagrożeń dla prawa do aborcji – możliwość zniesienia prawa do aborcji w USA przez amerykański Sąd Najwyższy; mając na uwadze, że zalecenia zawarte w tej rezolucji wciąż są aktualne i należy je wdrożyć (7); |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że 9 czerwca 2022 r. Parlament przyjął zdecydowaną w tonie rezolucję w sprawie globalnych zagrożeń dla prawa do aborcji – możliwość zniesienia prawa do aborcji w USA przez amerykański Sąd Najwyższy; mając na uwadze, że zalecenia zawarte w tej rezolucji wciąż są aktualne i należy je wdrożyć (7);

| 1. | ponownie zdecydowanie potępia regres w odniesieniu do praw kobiet oraz zdrowia i praw reprodukcyjnych i seksualnych na całym świecie, w tym w Stanach Zjednoczonych i w niektórych państwach członkowskich UE; przypomina, że zdrowie i prawa reprodukcyjne i seksualne są podstawowymi prawami człowieka, które należy chronić i umacniać i których nie wolno w żaden sposób osłabiać czy uchylać; wzywa rządy stanów, które przyjęły ustawy i inne środki zmierzające do zakazu i ograniczenia aborcji, do ich uchylenia oraz do dopilnowania, by ustawodawstwo w tych stanach było zgodne z prawami człowieka kobiet chronionymi na szczeblu międzynarodowym i z międzynarodowymi standardami praw człowieka; |
| --- | --- |

1.

| 2. | proponuje uwzględnienie prawa do aborcji w Karcie; uważa, że należy przedłożyć Radzie wniosek w sprawie wprowadzenia następującej zmiany do karty praw podstawowych:

  Artykuł 7a (nowy):


  „Artykuł 7a
  Prawo do aborcji
  Każdy ma prawo do bezpiecznej i legalnej aborcji”


  ; |
| --- | --- |

2.

Artykuł 7a (nowy):

„Artykuł 7a

Prawo do aborcji

Każdy ma prawo do bezpiecznej i legalnej aborcji”

| 3. | przypomina w tym kontekście o swojej rezolucji z 9 czerwca 2022 r. w sprawie apelu o zwołanie konwentu w celu zmiany traktatów; oczekuje, że Rada Europejska zbierze się w tym celu; proponuje, aby w ramach tego procesu uwzględnić w karcie prawo do bezpiecznej i legalnej aborcji; wzywa do zaangażowania Parlamentu Europejskiego na każdym etapie tego procesu; |
| --- | --- |

3.

przypomina w tym kontekście o swojej rezolucji z 9 czerwca 2022 r. w sprawie apelu o zwołanie konwentu w celu zmiany traktatów; oczekuje, że Rada Europejska zbierze się w tym celu; proponuje, aby w ramach tego procesu uwzględnić w karcie prawo do bezpiecznej i legalnej aborcji; wzywa do zaangażowania Parlamentu Europejskiego na każdym etapie tego procesu;

| 4. | wyraża zdecydowaną solidarność z kobietami i dziewczętami w USA i poparcie dla nich, a także dla osób zaangażowanych w zapewnianie i obronę prawa i dostępu do legalnej i bezpiecznej opieki aborcyjnej w tak trudnych okolicznościach; popiera również apele do Kongresu USA o uchwalenie ustawy chroniącej aborcję na szczeblu federalnym; |
| --- | --- |

4.

wyraża zdecydowaną solidarność z kobietami i dziewczętami w USA i poparcie dla nich, a także dla osób zaangażowanych w zapewnianie i obronę prawa i dostępu do legalnej i bezpiecznej opieki aborcyjnej w tak trudnych okolicznościach; popiera również apele do Kongresu USA o uchwalenie ustawy chroniącej aborcję na szczeblu federalnym;

| 5. | wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że zakazy i inne ograniczenia aborcji w nieproporcjonalnie dużym stopniu dotykają kobiety żyjące w ubóstwie, zwłaszcza kobiety o odmiennej rasie, w tym kobiety czarnoskóre, latynoskie i rdzenne, a także kobiety z obszarów wiejskich, osoby LGBTIQ, kobiety z niepełnosprawnościami, nastolatki, migrantki, w tym migrantki o nieuregulowanym statusie, oraz kobiety samotnie prowadzące gospodarstwa domowe; podkreśla, że kobiety, które z powodu przeszkód finansowych lub logistycznych nie mogą sobie pozwolić na podróż do klinik zajmujących się zdrowiem reprodukcyjnym w sąsiednich stanach lub krajach, są bardziej narażone na poddanie się niebezpiecznym i zagrażającym życiu zabiegom oraz mogą być zmuszane do donoszenia ciąży wbrew ich woli, co stanowi naruszenie ich praw człowieka i jest formą przemocy ze względu na płeć (8); |
| --- | --- |

5.

wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że zakazy i inne ograniczenia aborcji w nieproporcjonalnie dużym stopniu dotykają kobiety żyjące w ubóstwie, zwłaszcza kobiety o odmiennej rasie, w tym kobiety czarnoskóre, latynoskie i rdzenne, a także kobiety z obszarów wiejskich, osoby LGBTIQ, kobiety z niepełnosprawnościami, nastolatki, migrantki, w tym migrantki o nieuregulowanym statusie, oraz kobiety samotnie prowadzące gospodarstwa domowe; podkreśla, że kobiety, które z powodu przeszkód finansowych lub logistycznych nie mogą sobie pozwolić na podróż do klinik zajmujących się zdrowiem reprodukcyjnym w sąsiednich stanach lub krajach, są bardziej narażone na poddanie się niebezpiecznym i zagrażającym życiu zabiegom oraz mogą być zmuszane do donoszenia ciąży wbrew ich woli, co stanowi naruszenie ich praw człowieka i jest formą przemocy ze względu na płeć (8

| 6. | wzywa rząd USA do zapewnienia powszechnej ochrony danych, zwłaszcza w przypadku osób starających się o aborcję, przeprowadzających aborcje i ułatwiających je, a to poprzez umożliwienie prywatnego i bezpiecznego dostępu, zaprzestanie śledzenia zachowań, wzmocnienie polityki usuwania danych, szyfrowanie przesyłanych danych, umożliwienie domyślnego szyfrowania wiadomości na całej drodze komunikacji, zapobieganie śledzeniu lokalizacji i zadbanie o to, by użytkownicy byli informowani o fakcie poszukiwania ich danych (9); |
| --- | --- |

6.

wzywa rząd USA do zapewnienia powszechnej ochrony danych, zwłaszcza w przypadku osób starających się o aborcję, przeprowadzających aborcje i ułatwiających je, a to poprzez umożliwienie prywatnego i bezpiecznego dostępu, zaprzestanie śledzenia zachowań, wzmocnienie polityki usuwania danych, szyfrowanie przesyłanych danych, umożliwienie domyślnego szyfrowania wiadomości na całej drodze komunikacji, zapobieganie śledzeniu lokalizacji i zadbanie o to, by użytkownicy byli informowani o fakcie poszukiwania ich danych (9

| 7. | podkreśla brak dostępu do antykoncepcji i istniejące niezaspokojone potrzeby w tym zakresie (10); podkreśla, że należy nadać priorytet zwalczaniu przemocy seksualnej oraz kompleksowej, dostosowanej do wieku i opartej na dowodach naukowych edukacji seksualnej i edukacji o relacjach międzyludzkich dla wszystkich, szeregowi wysokiej jakości, dostępnych, bezpiecznych, przystępnych cenowo i w stosownych przypadkach bezpłatnych metod i środków antykoncepcyjnych oraz doradztwu w zakresie planowania rodziny, a także usługom zdrowotnym; uznaje rolę, jaką odgrywają organizacje pozarządowe jako usługodawcy oraz rzecznicy zdrowia i praw reprodukcyjnych i seksualnych, a także zachęca je do kontynuowania swojej pracy; |
| --- | --- |

7.

podkreśla brak dostępu do antykoncepcji i istniejące niezaspokojone potrzeby w tym zakresie (10

| 8. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia wsparcia politycznego dla obrońców praw człowieka i świadczeniodawców opieki zdrowotnej działających na rzecz postępów w zakresie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, a także dla społeczeństwa obywatelskiego i organizacji lokalnych zajmujących się prawami i zdrowiem reprodukcyjnym i seksualnym, które są kluczowymi podmiotami w społeczeństwach uwzględniających równość płci oraz ważnymi dostawcami usług i informacji w zakresie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, w szczególności dla tych, którzy pracują w trudnych warunkach w Europie; wzywa Komisję do ochrony i wspierania tych obrońców przed wszelkimi prześladowaniami; |
| --- | --- |

8.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia wsparcia politycznego dla obrońców praw człowieka i świadczeniodawców opieki zdrowotnej działających na rzecz postępów w zakresie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, a także dla społeczeństwa obywatelskiego i organizacji lokalnych zajmujących się prawami i zdrowiem reprodukcyjnym i seksualnym, które są kluczowymi podmiotami w społeczeństwach uwzględniających równość płci oraz ważnymi dostawcami usług i informacji w zakresie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, w szczególności dla tych, którzy pracują w trudnych warunkach w Europie; wzywa Komisję do ochrony i wspierania tych obrońców przed wszelkimi prześladowaniami;

| 9. | jest zaniepokojony możliwym wzrostem przepływu środków pieniężnych na świecie, w tym w Europie, przeznaczonych na finansowanie grup antygenderowych i sprzeciwiających się prawu do aborcji; |
| --- | --- |

9.

jest zaniepokojony możliwym wzrostem przepływu środków pieniężnych na świecie, w tym w Europie, przeznaczonych na finansowanie grup antygenderowych i sprzeciwiających się prawu do aborcji;

| 10. | wzywa UE i jej państwa członkowskie do prawnego uznania aborcji oraz do obrony poszanowania prawa do bezpiecznej i legalnej aborcji oraz innych praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego; ponadto wzywa UE do działań na rzecz uznania tego prawa za kluczowy priorytet w negocjacjach prowadzonych w instytucjach międzynarodowych i na innych forach wielostronnych, takich jak Rada Europy, a także do poparcia włączenia tego prawa do Powszechnej deklaracji praw człowieka; |
| --- | --- |

10.

wzywa UE i jej państwa członkowskie do prawnego uznania aborcji oraz do obrony poszanowania prawa do bezpiecznej i legalnej aborcji oraz innych praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego; ponadto wzywa UE do działań na rzecz uznania tego prawa za kluczowy priorytet w negocjacjach prowadzonych w instytucjach międzynarodowych i na innych forach wielostronnych, takich jak Rada Europy, a także do poparcia włączenia tego prawa do Powszechnej deklaracji praw człowieka;

| 11. | potępia fakt, że wiele kobiet w UE nadal nie ma dostępu do usług aborcyjnych z powodu utrzymujących się w niektórych państwach członkowskich ograniczeń prawnych, finansowych, społecznych i praktycznych; |
| --- | --- |

11.

potępia fakt, że wiele kobiet w UE nadal nie ma dostępu do usług aborcyjnych z powodu utrzymujących się w niektórych państwach członkowskich ograniczeń prawnych, finansowych, społecznych i praktycznych;

| 12. | wzywa państwa członkowskie do depenalizacji aborcji oraz usunięcia i zwalczania przeszkód utrudniających bezpieczną i legalną aborcję oraz dostęp do opieki zdrowotnej i usług w zakresie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego; wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania dostępu do bezpiecznych, legalnych i bezpłatnych usług aborcyjnych, do usług i zaopatrzenia w zakresie opieki zdrowotnej nad kobietami w okresie prenatalnym i matkami, dobrowolnego planowania rodziny, antykoncepcji, usług przyjaznych młodzieży, a także do zapobiegania HIV, leczenia, opieki i wsparcia bez dyskryminacji; |
| --- | --- |

12.

wzywa państwa członkowskie do depenalizacji aborcji oraz usunięcia i zwalczania przeszkód utrudniających bezpieczną i legalną aborcję oraz dostęp do opieki zdrowotnej i usług w zakresie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego; wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania dostępu do bezpiecznych, legalnych i bezpłatnych usług aborcyjnych, do usług i zaopatrzenia w zakresie opieki zdrowotnej nad kobietami w okresie prenatalnym i matkami, dobrowolnego planowania rodziny, antykoncepcji, usług przyjaznych młodzieży, a także do zapobiegania HIV, leczenia, opieki i wsparcia bez dyskryminacji;

| 13. | zaleca jak najszybsze zorganizowanie delegacji do Stanów Zjednoczonych w celu oceny skutków decyzji Sądu Najwyższego oraz wsparcia organizacji pozarządowych zajmujących się prawami kobiet i ruchów opowiadających się za prawem wyboru w tym kraju; domaga się, aby przyszłe delegacje Parlamentu Europejskiego udające się do Waszyngtonu konsekwentnie poruszały kwestię prawa do aborcji i spotykały się z organizacjami broniącymi praw kobiet; |
| --- | --- |

13.

zaleca jak najszybsze zorganizowanie delegacji do Stanów Zjednoczonych w celu oceny skutków decyzji Sądu Najwyższego oraz wsparcia organizacji pozarządowych zajmujących się prawami kobiet i ruchów opowiadających się za prawem wyboru w tym kraju; domaga się, aby przyszłe delegacje Parlamentu Europejskiego udające się do Waszyngtonu konsekwentnie poruszały kwestię prawa do aborcji i spotykały się z organizacjami broniącymi praw kobiet;

| 14. | wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych, delegaturę UE w Stanach Zjednoczonych, Komisję i wszystkie państwa członkowskie UE, by wykorzystały wszystkie dostępne im instrumenty w celu skuteczniejszego przeciwdziałania uwstecznianiu praw kobiet i praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, w tym poprzez zrekompensowanie ewentualnego zmniejszenia funduszy USA przeznaczonych na prawa i zdrowie reprodukcyjne i seksualne na świecie, a także poprzez zdecydowane opowiadanie się za powszechnym dostępem do bezpiecznej i legalnej aborcji oraz innych praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego oraz nadanie im priorytetowego znaczenia w stosunkach zewnętrznych; |
| --- | --- |

14.

wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych, delegaturę UE w Stanach Zjednoczonych, Komisję i wszystkie państwa członkowskie UE, by wykorzystały wszystkie dostępne im instrumenty w celu skuteczniejszego przeciwdziałania uwstecznianiu praw kobiet i praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, w tym poprzez zrekompensowanie ewentualnego zmniejszenia funduszy USA przeznaczonych na prawa i zdrowie reprodukcyjne i seksualne na świecie, a także poprzez zdecydowane opowiadanie się za powszechnym dostępem do bezpiecznej i legalnej aborcji oraz innych praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego oraz nadanie im priorytetowego znaczenia w stosunkach zewnętrznych;

| 15. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Specjalnemu Przedstawicielowi UE ds. Praw Człowieka, prezydentowi Stanów Zjednoczonych Ameryki i jego administracji, Kongresowi USA oraz Sądowi Najwyższemu USA. |
| --- | --- |

15.

zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Specjalnemu Przedstawicielowi UE ds. Praw Człowieka, prezydentowi Stanów Zjednoczonych Ameryki i jego administracji, Kongresowi USA oraz Sądowi Najwyższemu USA.

---

(1)  Dz.U. C 81 z 18.2.2022, s. 43.

1

(2)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0243.

2

(3)  https://www.gov.ca.gov/2022/06/24/west-coast-states-launch-new-multi-state-commitment-to-reproductive-freedom-standing-united-on-protecting-abortion-access/

3

(4)  https://ncpolicywatch.com/2022/05/05/study-shows-an-abortion-ban-may-lead-to-a-21-increase-in-pregnancy-related-deaths/

4

(5)  https://search.coe.int/cm/Pages/result_details.aspx?ObjectId=0900001680687bdc; http://www.refreg.ep.parl.union.eu/RegData/etudes/BRIE/2018/608853/IPOL_BRI(2018)608853_EN.pdf

5

(6)  https://www.roda.hr/en/news/support-for-accessible-safe-and-legal-termination-of-pregnancy-in-croatia.html

6

(7)  https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2022-0243_PL.html

7

(8)  https://www.ohchr.org/Documents/Issues/Women/WRGS/SexualHealth/INFO_Abortion_WEB.pdf

8

(9)  https://www.eff.org/deeplinks/2022/06/effs-statement-dobbs-abortion-ruling

9

(10)  Sprawozdanie Funduszu Ludnościowego ONZ (UNFPA) na temat stanu ludności na świecie pt. „Seeing the Unseen: The case for action in the neglected crisis of unintended pregnancy” [Dostrzec niewidoczne – konieczność działania w związku z zaniedbanym kryzysem dotyczącym nieplanowanych ciąż], 30 marca 2022 r.

10

---

ZALECENIA

Parlament Europejski

Wtorek, 5 lipca 2022 r.

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/273 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/273

---

P9_TA(2022)0275

Negocjacje w sprawie umowy o współpracy między UE a Interpolem

Zalecenie Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. dla Rady i Komisji dotyczące negocjacji w sprawie zawarcia umowy o współpracy między Unią Europejską a Międzynarodową Organizacją Policji Kryminalnej (Interpolem) (2022/2025(INI))

(2023/C 47/23)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 218 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 218 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 16, art. 82 ust. 1 i art. 87 ust. 2, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 16, art. 82 ust. 1 i art. 87 ust. 2,

| — | uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej (zwaną dalej „kartą”), a w szczególności jej art. 7, 8, 47 i 52, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej (zwaną dalej „kartą”), a w szczególności jej art. 7, 8, 47 i 52,

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (1) (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (1) (ogólne rozporządzenie o ochronie danych),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylającą decyzję ramową Rady 2008/977/WSiSW (2) (dyrektywa o ochronie danych w sprawach karnych),g s 10 |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylającą decyzję ramową Rady 2008/977/WSiSW (2) (dyrektywa o ochronie danych w sprawach karnych),g s 10

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych (3) (EUDPR), w szczególności jego art. 42 ust.1, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych (3) (EUDPR), w szczególności jego art. 42 ust.1,

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/794 z dnia 11 maja 2016 r. w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol), zastępujące i uchylające decyzje Rady 2009/371/WSiSW, 2009/934/WSiSW, 2009/935/WSiSW, 2009/936/WSiSW i 2009/968/WSiSW (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/794 z dnia 11 maja 2016 r. w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol), zastępujące i uchylające decyzje Rady 2009/371/WSiSW, 2009/934/WSiSW, 2009/935/WSiSW, 2009/936/WSiSW i 2009/968/WSiSW (4),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1896 z dnia 13 listopada 2019 r. w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz uchylenia rozporządzeń (UE) nr 1052/2013 i (UE) 2016/1624 (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1896 z dnia 13 listopada 2019 r. w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz uchylenia rozporządzeń (UE) nr 1052/2013 i (UE) 2016/1624 (5),

| — | uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej („EPPO”) (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej („EPPO”) (6),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1727 z dnia 14 listopada 2018 r. w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych (Eurojust) (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1727 z dnia 14 listopada 2018 r. w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych (Eurojust) (7),

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Inspektora Ochrony Danych nr 8/2021 z dnia 25 maja 2021 r. w sprawie zalecenia dotyczącego decyzji Rady upoważniającej do rozpoczęcia negocjacji w sprawie zawarcia umowy o współpracy między UE a Interpolem, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Inspektora Ochrony Danych nr 8/2021 z dnia 25 maja 2021 r. w sprawie zalecenia dotyczącego decyzji Rady upoważniającej do rozpoczęcia negocjacji w sprawie zawarcia umowy o współpracy między UE a Interpolem,

| — | uwzględniając opracowanie Departamentu Tematycznego ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych z lutego 2022 r. zatytułowane „Ensuring the rights of EU citizens against politically motivated Red Notices” [„Ochrona praw obywateli UE przed politycznie umotywowanymi czerwonymi notami Interpolu”], |
| --- | --- |

—

uwzględniając opracowanie Departamentu Tematycznego ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych z lutego 2022 r. zatytułowane „Ensuring the rights of EU citizens against politically motivated Red Notices” [„Ochrona praw obywateli UE przed politycznie umotywowanymi czerwonymi notami Interpolu”],

| — | uwzględniając przepisy Interpolu dotyczące przetwarzania danych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając przepisy Interpolu dotyczące przetwarzania danych,

| — | uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy nr 2161 (2017) w sprawie nadużywania systemu Interpolu: potrzeby bardziej rygorystycznych gwarancji prawnych oraz rezolucję nr 2315 (2019) w sprawie reformy Interpolu i postępowania ekstradycyjnego: budowania zaufania poprzez zwalczanie nadużyć, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy nr 2161 (2017) w sprawie nadużywania systemu Interpolu: potrzeby bardziej rygorystycznych gwarancji prawnych oraz rezolucję nr 2315 (2019) w sprawie reformy Interpolu i postępowania ekstradycyjnego: budowania zaufania poprzez zwalczanie nadużyć,

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/817 z dnia 20 maja 2019 r. w sprawie ustanowienia ram interoperacyjności systemów informacyjnych UE w obszarze granic i polityki wizowej oraz zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008, (UE) 2016/399, (UE) 2017/2226, (UE) 2018/1240, (UE) 2018/1726, (UE) 2018/1861 oraz decyzje Rady 2004/512/WE i 2008/633/WSiSW (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/817 z dnia 20 maja 2019 r. w sprawie ustanowienia ram interoperacyjności systemów informacyjnych UE w obszarze granic i polityki wizowej oraz zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008, (UE) 2016/399, (UE) 2017/2226, (UE) 2018/1240, (UE) 2018/1726, (UE) 2018/1861 oraz decyzje Rady 2004/512/WE i 2008/633/WSiSW (8),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/818 z dnia 20 maja 2019 r. w sprawie ustanowienia ram interoperacyjności systemów informacyjnych UE w obszarze współpracy policyjnej i sądowej, azylu i migracji oraz zmieniające rozporządzenia (UE) 2018/1726, (UE) 2018/1862 i (UE) 2019/816 (9). |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/818 z dnia 20 maja 2019 r. w sprawie ustanowienia ram interoperacyjności systemów informacyjnych UE w obszarze współpracy policyjnej i sądowej, azylu i migracji oraz zmieniające rozporządzenia (UE) 2018/1726, (UE) 2018/1862 i (UE) 2019/816 (9).

| — | uwzględniając art. 114 ust. 4 i art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 114 ust. 4 i art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Spraw Zagranicznych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Spraw Zagranicznych,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A9-0200/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A9-0200/2022),

| A. | mając na uwadze, że współczesny terroryzm i poważna przestępczość zorganizowana są obecnie zjawiskami dynamicznymi, złożonymi, innowacyjnymi, zglobalizowanymi, mobilnymi i często ponadnarodowymi, wymagającymi zdecydowanej reakcji i skuteczniejszej, skoordynowanej współpracy UE z międzynarodowymi organami ścigania i organami takimi jak Międzynarodowa Organizacja Policji Kryminalnej (Interpol); mając na uwadze, że komisyjnej w strategii UE w zakresie unii bezpieczeństwa z 2020 r. wzywa się państwa członkowskie do zacieśnienia wielostronnej współpracy i koordynacji między UE a Interpolem, ponieważ jest to niezbędne do skutecznej współpracy i wymiany informacji; mając na uwadze, że w rezolucji Parlamentu z dnia 17 grudnia 2020 r. w sprawie strategii UE w zakresie unii bezpieczeństwa (10) podkreślono potrzebę ściślejszej współpracy między państwami członkowskimi oraz lepszej koordynacji na szczeblu UE między wszystkimi podmiotami; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że współczesny terroryzm i poważna przestępczość zorganizowana są obecnie zjawiskami dynamicznymi, złożonymi, innowacyjnymi, zglobalizowanymi, mobilnymi i często ponadnarodowymi, wymagającymi zdecydowanej reakcji i skuteczniejszej, skoordynowanej współpracy UE z międzynarodowymi organami ścigania i organami takimi jak Międzynarodowa Organizacja Policji Kryminalnej (Interpol); mając na uwadze, że komisyjnej w strategii UE w zakresie unii bezpieczeństwa z 2020 r. wzywa się państwa członkowskie do zacieśnienia wielostronnej współpracy i koordynacji między UE a Interpolem, ponieważ jest to niezbędne do skutecznej współpracy i wymiany informacji; mając na uwadze, że w rezolucji Parlamentu z dnia 17 grudnia 2020 r. w sprawie strategii UE w zakresie unii bezpieczeństwa (10) podkreślono potrzebę ściślejszej współpracy między państwami członkowskimi oraz lepszej koordynacji na szczeblu UE między wszystkimi podmiotami;

| B. | mając na uwadze, że skuteczna współpraca międzynarodowa oparta na pełnym poszanowaniu praw podstawowych jest ważnym elementem skutecznego egzekwowania prawa i współpracy sądowej, zwłaszcza w przypadku zbrodni wiążących się z przetwarzaniem i udostępnianiem danych osobowych; mając na uwadze, że legalność przetwarzania danych osobowych podlega unijnemu dorobkowi prawnemu w zakresie ochrony danych, oraz mając na uwadze, że ma to także zastosowanie w przypadku umów dwustronnych z kluczowymi partnerami, którzy odgrywają ważną rolę w pozyskiwaniu informacji i potencjalnych dowodów spoza UE; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że skuteczna współpraca międzynarodowa oparta na pełnym poszanowaniu praw podstawowych jest ważnym elementem skutecznego egzekwowania prawa i współpracy sądowej, zwłaszcza w przypadku zbrodni wiążących się z przetwarzaniem i udostępnianiem danych osobowych; mając na uwadze, że legalność przetwarzania danych osobowych podlega unijnemu dorobkowi prawnemu w zakresie ochrony danych, oraz mając na uwadze, że ma to także zastosowanie w przypadku umów dwustronnych z kluczowymi partnerami, którzy odgrywają ważną rolę w pozyskiwaniu informacji i potencjalnych dowodów spoza UE;

| C. | mając na uwadze, że Interpol jest największą na świecie międzynarodową organizacją policji kryminalnej i odgrywa ważną rolę na całym świecie; mając na uwadze, że Interpol opiera się na współpracy międzyrządowej; mając na uwadze, że w grudniu 2021 r. Rada przyjęła mandat negocjacyjny umożliwiający Komisji rozpoczęcie negocjacji (których zakończenia oczekuje się do końca 2022 r.) umowy międzynarodowej w imieniu UE mającej na celu wzmocnienie współpracy z Interpolem, w tym dostępu do baz danych Interpolu i wzmocnienia współpracy operacyjnej; mając na uwadze, że zasadniczo należy zapewnić, aby na mocy ostatecznej wersji umowy wprowadzono solidne środki gwarantujące zgodność z zasadami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych określonymi w dorobku prawnym Unii w zakresie ochrony danych oraz poprawność danych osobowych otrzymywanych w ramach takiej współpracy, a także zapewnić, aby wszelka przyszła współpraca i wymiana danych osobowych odbywały się z poszanowaniem praw podstawowych, w tym prawa do ochrony danych i prywatności; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że Interpol jest największą na świecie międzynarodową organizacją policji kryminalnej i odgrywa ważną rolę na całym świecie; mając na uwadze, że Interpol opiera się na współpracy międzyrządowej; mając na uwadze, że w grudniu 2021 r. Rada przyjęła mandat negocjacyjny umożliwiający Komisji rozpoczęcie negocjacji (których zakończenia oczekuje się do końca 2022 r.) umowy międzynarodowej w imieniu UE mającej na celu wzmocnienie współpracy z Interpolem, w tym dostępu do baz danych Interpolu i wzmocnienia współpracy operacyjnej; mając na uwadze, że zasadniczo należy zapewnić, aby na mocy ostatecznej wersji umowy wprowadzono solidne środki gwarantujące zgodność z zasadami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych określonymi w dorobku prawnym Unii w zakresie ochrony danych oraz poprawność danych osobowych otrzymywanych w ramach takiej współpracy, a także zapewnić, aby wszelka przyszła współpraca i wymiana danych osobowych odbywały się z poszanowaniem praw podstawowych, w tym prawa do ochrony danych i prywatności;

| D. | mając na uwadze, że UE i Interpol już od dawna współpracują na podstawie umów lub porozumień roboczych w wielu obszarach związanych z egzekwowaniem prawa poprzez operacyjną realizację cyklu polityki UE – EMPACT (Europejska Multidyscyplinarna Platforma Przeciwko Zagrożeniom Przestępczym) oraz przez wspieranie działań państw członkowskich we współpracy z agencjami UE, takimi jak Agencja UE ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol), Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex), Agencja UE ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania, Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii, Agencja UE ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości; mając na uwadze, że 5 listopada 2001 r. Europol i Interpol podpisały umowę operacyjną, a następnie protokół ustaleń umożliwiające przekazywanie danych osobowych za pośrednictwem swoich odpowiednich oficerów łącznikowych; mając na uwadze, że 27 maja 2009 r. Frontex podpisał porozumienie robocze z Interpolem ustanawiające ramy współpracy w celu ułatwienia zapobiegania przestępczości transgranicznej, jej wykrywania i zwalczania oraz poprawy bezpieczeństwa granic w celu zwalczania nielegalnej imigracji, przemytu ludzi i handlu ludźmi; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że UE i Interpol już od dawna współpracują na podstawie umów lub porozumień roboczych w wielu obszarach związanych z egzekwowaniem prawa poprzez operacyjną realizację cyklu polityki UE – EMPACT (Europejska Multidyscyplinarna Platforma Przeciwko Zagrożeniom Przestępczym) oraz przez wspieranie działań państw członkowskich we współpracy z agencjami UE, takimi jak Agencja UE ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol), Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex), Agencja UE ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania, Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii, Agencja UE ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości; mając na uwadze, że 5 listopada 2001 r. Europol i Interpol podpisały umowę operacyjną, a następnie protokół ustaleń umożliwiające przekazywanie danych osobowych za pośrednictwem swoich odpowiednich oficerów łącznikowych; mając na uwadze, że 27 maja 2009 r. Frontex podpisał porozumienie robocze z Interpolem ustanawiające ramy współpracy w celu ułatwienia zapobiegania przestępczości transgranicznej, jej wykrywania i zwalczania oraz poprawy bezpieczeństwa granic w celu zwalczania nielegalnej imigracji, przemytu ludzi i handlu ludźmi;

| E. | mając na uwadze, że poszczególne państwa członkowskie UE, działając w ramach uprawnień państw członkowskich Interpolu, mają bezpośredni dostęp do 19 baz danych Interpolu zawierających potencjalnie cenne informacje dotyczące osób, skradzionego mienia, broni i zagrożenia; mając na uwadze, że te bazy danych zawierają miliony zapisów, w których pojawiają się informacje mogące bezpośrednio pomóc w zwalczaniu poważnej i zorganizowanej przestępczości oraz terroryzmu; mając na uwadze, że Frontex, Eurojust i EPPO nie mają obecnie dostępu do tych baz na mocy swoich mandatów – ani bezpośrednio, ani na zasadzie „trafienie/brak trafienia” – z uwagi na brak umowy z Interpolem, której wymagają w tym celu przepisy Interpolu dotyczące przetwarzania danych; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że poszczególne państwa członkowskie UE, działając w ramach uprawnień państw członkowskich Interpolu, mają bezpośredni dostęp do 19 baz danych Interpolu zawierających potencjalnie cenne informacje dotyczące osób, skradzionego mienia, broni i zagrożenia; mając na uwadze, że te bazy danych zawierają miliony zapisów, w których pojawiają się informacje mogące bezpośrednio pomóc w zwalczaniu poważnej i zorganizowanej przestępczości oraz terroryzmu; mając na uwadze, że Frontex, Eurojust i EPPO nie mają obecnie dostępu do tych baz na mocy swoich mandatów – ani bezpośrednio, ani na zasadzie „trafienie/brak trafienia” – z uwagi na brak umowy z Interpolem, której wymagają w tym celu przepisy Interpolu dotyczące przetwarzania danych;

| F. | mając na uwadze, że obecna współpraca między UE a Interpolem zacieśniła się już w obszarze zwalczania terroryzmu; mając na uwadze, że współpracę tę należy zacieśnić i rozszerzyć na nowe obszary; mając na uwadze, że aby zaspokoić szereg niezbędnych potrzeb operacyjnych, należy ulepszyć, przyspieszyć i usprawnić procedury, by ułatwić szybki dostęp do informacji związanych z poważną przestępczością zorganizowaną i terroryzmem oraz wdrożyć obowiązujące akty prawne Unii; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że obecna współpraca między UE a Interpolem zacieśniła się już w obszarze zwalczania terroryzmu; mając na uwadze, że współpracę tę należy zacieśnić i rozszerzyć na nowe obszary; mając na uwadze, że aby zaspokoić szereg niezbędnych potrzeb operacyjnych, należy ulepszyć, przyspieszyć i usprawnić procedury, by ułatwić szybki dostęp do informacji związanych z poważną przestępczością zorganizowaną i terroryzmem oraz wdrożyć obowiązujące akty prawne Unii;

| G. | mając na uwadze, że UE jest największym darczyńcą przekazującym środki Interpolowi, a środki te są przeznaczone głównie na wymianę informacji w obszarze egzekwowania prawa, a także obejmują współpracę w zakresie zarządzania granicami i działania na rzecz budowania zdolności, a także projekty i programy obejmujące szereg działań wymierzonych przeciwko terroryzmowi i poważnej przestępczości; mając na uwadze, że UE ma w związku z tym odgrywać istotną rolę, usprawniając funkcjonowanie Interpolu oraz, w szczególności, zwiększając jego przejrzystość i rozliczalność; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że UE jest największym darczyńcą przekazującym środki Interpolowi, a środki te są przeznaczone głównie na wymianę informacji w obszarze egzekwowania prawa, a także obejmują współpracę w zakresie zarządzania granicami i działania na rzecz budowania zdolności, a także projekty i programy obejmujące szereg działań wymierzonych przeciwko terroryzmowi i poważnej przestępczości; mając na uwadze, że UE ma w związku z tym odgrywać istotną rolę, usprawniając funkcjonowanie Interpolu oraz, w szczególności, zwiększając jego przejrzystość i rozliczalność;

| H. | mając na uwadze, że na mocy nowej umowy powinno się ustanowić nowoczesne i spójne ramy współpracy organów i agencji UE z Interpolem w oparciu o już istniejące sposoby współpracy; mając na uwadze, że umowa powinna być zgodna z ogólnymi wymogami Karty, z mającym zastosowanie dorobkiem prawnym Unii w zakresie ochrony danych, a mianowicie z EUDPR i dyrektywą o ochronie danych w sprawach karnych, ze szczegółowymi wymogami i zabezpieczeniami w zakresie ochrony danych określonymi w aktach podstawowych ustanawiających organy, agencje i systemy informatyczne UE oraz z właściwym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE) i standardami w zakresie praw podstawowych; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że na mocy nowej umowy powinno się ustanowić nowoczesne i spójne ramy współpracy organów i agencji UE z Interpolem w oparciu o już istniejące sposoby współpracy; mając na uwadze, że umowa powinna być zgodna z ogólnymi wymogami Karty, z mającym zastosowanie dorobkiem prawnym Unii w zakresie ochrony danych, a mianowicie z EUDPR i dyrektywą o ochronie danych w sprawach karnych, ze szczegółowymi wymogami i zabezpieczeniami w zakresie ochrony danych określonymi w aktach podstawowych ustanawiających organy, agencje i systemy informatyczne UE oraz z właściwym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE) i standardami w zakresie praw podstawowych;

| I. | mając na uwadze, że umowa powinna odpowiadać na potrzeby operacyjne, z uwzględnieniem najnowszych osiągnięć w zwalczaniu terroryzmu oraz przestępczości transgranicznej, ponadnarodowej, poważnej i zorganizowanej; mając na uwadze, że umowa stanowi podstawę prawną wymiany informacji operacyjnych, w tym danych osobowych, oraz dostępu organów i agencji Unii do odpowiednich baz danych Interpolu zgodnie z ich mandatem, pod warunkiem że umowa będzie prawnie wiążąca i egzekwowalna wobec wszystkich stron i będzie zawierać wszystkie niezbędne zabezpieczenia w zakresie ochrony danych; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że umowa powinna odpowiadać na potrzeby operacyjne, z uwzględnieniem najnowszych osiągnięć w zwalczaniu terroryzmu oraz przestępczości transgranicznej, ponadnarodowej, poważnej i zorganizowanej; mając na uwadze, że umowa stanowi podstawę prawną wymiany informacji operacyjnych, w tym danych osobowych, oraz dostępu organów i agencji Unii do odpowiednich baz danych Interpolu zgodnie z ich mandatem, pod warunkiem że umowa będzie prawnie wiążąca i egzekwowalna wobec wszystkich stron i będzie zawierać wszystkie niezbędne zabezpieczenia w zakresie ochrony danych;

| J. | mając na uwadze, że nie przeprowadzono oceny wpływu zalecenia Komisji na prawa podstawowe; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że nie przeprowadzono oceny wpływu zalecenia Komisji na prawa podstawowe;

| K. | mając na uwadze, że przyjęcie unijnych ram prawnych dotyczących interoperacyjności między systemami informacyjnymi UE w obszarze wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych w maju 2019 r. doprowadziło do wstępnych rozmów między UE a Interpolem na temat potrzeby zawarcia umowy o współpracy; mając na uwadze, że w UE istnieje obecnie zaawansowana i współdzielona infrastruktura danych potrzebnych do współpracy policyjnej i sądowej oraz dotyczących azylu i migracji, a także granic i wiz; mając na uwadze, że ta infrastruktura danych oraz tworzące ją systemy informatyczne i bazy danych UE umożliwiają ograniczoną i ściśle uregulowaną wymianę informacji z państwami trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że przyjęcie unijnych ram prawnych dotyczących interoperacyjności między systemami informacyjnymi UE w obszarze wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych w maju 2019 r. doprowadziło do wstępnych rozmów między UE a Interpolem na temat potrzeby zawarcia umowy o współpracy; mając na uwadze, że w UE istnieje obecnie zaawansowana i współdzielona infrastruktura danych potrzebnych do współpracy policyjnej i sądowej oraz dotyczących azylu i migracji, a także granic i wiz; mając na uwadze, że ta infrastruktura danych oraz tworzące ją systemy informatyczne i bazy danych UE umożliwiają ograniczoną i ściśle uregulowaną wymianę informacji z państwami trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi;

| L. | mając na uwadze, że nowa umowa powinna regulować współpracę między Interpolem a Europolem, Prokuraturą Europejską, Eurojustem i Fronteksem oraz zapewniać tym organom, agencjom i państwom członkowskim, na potrzeby ściśle związane z wykonywaniem ich zadań określonych w odpowiednich aktach podstawowych, bezpośredni dostęp do dwóch baz danych Interpolu – bazy zawierającej dane skradzionych lub utraconych dokumentów podróży (SLTD) i bazy danych dokumentów podróży powiązanych z notami Interpolu (TDAWN) – za pośrednictwem europejskiego portalu wyszukiwania (ESP), zgodnie z unijnymi wymaganiami dotyczącymi ochrony danych i z pełnym poszanowaniem praw podstawowych; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że nowa umowa powinna regulować współpracę między Interpolem a Europolem, Prokuraturą Europejską, Eurojustem i Fronteksem oraz zapewniać tym organom, agencjom i państwom członkowskim, na potrzeby ściśle związane z wykonywaniem ich zadań określonych w odpowiednich aktach podstawowych, bezpośredni dostęp do dwóch baz danych Interpolu – bazy zawierającej dane skradzionych lub utraconych dokumentów podróży (SLTD) i bazy danych dokumentów podróży powiązanych z notami Interpolu (TDAWN) – za pośrednictwem europejskiego portalu wyszukiwania (ESP), zgodnie z unijnymi wymaganiami dotyczącymi ochrony danych i z pełnym poszanowaniem praw podstawowych;

| M. | mając na uwadze, że zgodnie ze statutem Interpolu jest on zobowiązany do nieudzielania wsparcia ani pomocy państwom będącym jego członkami, które działają z naruszeniem prawa międzynarodowego praw człowieka; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że zgodnie ze statutem Interpolu jest on zobowiązany do nieudzielania wsparcia ani pomocy państwom będącym jego członkami, które działają z naruszeniem prawa międzynarodowego praw człowieka;

| N. | mając na uwadze, że organizacje rządowe, międzynarodowe i pozarządowe stale zgłaszają przypadki nadużywania przez niektóre państwa będące członkami Interpolu systemu not i dyfuzji Interpolu w celu prześladowania przeciwników politycznych, krajowych obrońców praw człowieka, prawników, działaczy społeczeństwa obywatelskiego i dziennikarzy z naruszeniem międzynarodowych standardów dotyczących praw człowieka i przepisów wewnętrznych Interpolu; mając na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniami Komisji i organizacji społeczeństwa obywatelskiego Interpol zreformował i usprawnił swoje procesy przeglądu czerwonych not, a także swoje systemy wsparcia dla centralnych biur krajowych w krajach członkowskich, zreformował strukturę i funkcjonowanie Komisji Kontroli Akt, która wdraża mechanizm składania skarg, wyznaczył inspektora ochrony danych oraz wdrożył program uczenia się i wymiany wiedzy; mając na uwadze, że niezależnie od wspomnianych reform nadal utrzymują się poważne obawy związane z możliwymi nadużyciami systemu Interpolu, naruszającymi prawa podstawowe, skoro w najnowszych sprawozdaniach nadal podkreśla się potrzebę zwiększenia gwarancji prawnych, przejrzystości i usprawnienia procesu wdrażania reform; mając na uwadze, że istnieją poważne wyzwania związane z mechanizmami aktualizacji informacji dotyczących czerwonych not i dyfuzji, ponieważ zdarza się, iż pozostają one w mocy w krajowych bazach danych, mimo że zostały zaktualizowane i usunięte przez Sekretariat Generalny Interpolu; mając na uwadze, że zarówno źródła pisane, jak i wywiady z organizacjami rządowymi i pozarządowymi dowodzą, iż proces weryfikacji prowadzony przez Interpol pozostaje niespójny; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że organizacje rządowe, międzynarodowe i pozarządowe stale zgłaszają przypadki nadużywania przez niektóre państwa będące członkami Interpolu systemu not i dyfuzji Interpolu w celu prześladowania przeciwników politycznych, krajowych obrońców praw człowieka, prawników, działaczy społeczeństwa obywatelskiego i dziennikarzy z naruszeniem międzynarodowych standardów dotyczących praw człowieka i przepisów wewnętrznych Interpolu; mając na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniami Komisji i organizacji społeczeństwa obywatelskiego Interpol zreformował i usprawnił swoje procesy przeglądu czerwonych not, a także swoje systemy wsparcia dla centralnych biur krajowych w krajach członkowskich, zreformował strukturę i funkcjonowanie Komisji Kontroli Akt, która wdraża mechanizm składania skarg, wyznaczył inspektora ochrony danych oraz wdrożył program uczenia się i wymiany wiedzy; mając na uwadze, że niezależnie od wspomnianych reform nadal utrzymują się poważne obawy związane z możliwymi nadużyciami systemu Interpolu, naruszającymi prawa podstawowe, skoro w najnowszych sprawozdaniach nadal podkreśla się potrzebę zwiększenia gwarancji prawnych, przejrzystości i usprawnienia procesu wdrażania reform; mając na uwadze, że istnieją poważne wyzwania związane z mechanizmami aktualizacji informacji dotyczących czerwonych not i dyfuzji, ponieważ zdarza się, iż pozostają one w mocy w krajowych bazach danych, mimo że zostały zaktualizowane i usunięte przez Sekretariat Generalny Interpolu; mając na uwadze, że zarówno źródła pisane, jak i wywiady z organizacjami rządowymi i pozarządowymi dowodzą, iż proces weryfikacji prowadzony przez Interpol pozostaje niespójny;

| O. | mając na uwadze, że w art. 3 statutu Interpolu zabrania się jakichkolwiek interwencji lub działań o charakterze politycznym, wojskowym, religijnym lub rasowym; mając na uwadze, że w ostatnich latach w wielu państwach członkowskich Interpolu nadal obserwuje się nadużycia w głośnych sprawach; mając na uwadze, że ekstradycje na tle politycznym są często powodowane nadużyciami polegającymi na wydawaniu czerwonej noty lub dyfuzji informacji o osobie poszukiwanej przez Interpol; mając na uwadze, że Interpol udostępnia niewiele informacji na temat sposobu, w jaki dokonuje przeglądów czerwonych not, własnych zdolności administracyjnych w tym zakresie oraz wyników tych przeglądów, co prowadzi do braku przejrzystości w odniesieniu do metod działania Interpolu na rzecz skutecznego zapobiegania politycznie umotywowanym czerwonym notom; mając na uwadze, że państwa członkowskie i inne organizacje międzynarodowe mają niewielki dostęp do informacji na temat ogólnej procedury dotyczącej stosowania czerwonych not i dyfuzji; mając na uwadze, że nie są dostępne żadne informacje na temat krajów wnioskujących o takie noty, liczby wniosków przyjętych i odrzuconych, przyczyn odmowy, tego, które z państw osiągają lepsze lub gorsze wyniki pod względem przyjęcia lub odrzucenia wniosków, a także zmian zachodzących w tych praktykach z biegiem czasu; mając na uwadze, że uniemożliwia to ocenę jakości procesu weryfikacji prowadzonego przez Sekretariat Generalny Interpolu, pracy krajowych biur centralnych lub jakości wniosków składanych przez państwa; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że w art. 3 statutu Interpolu zabrania się jakichkolwiek interwencji lub działań o charakterze politycznym, wojskowym, religijnym lub rasowym; mając na uwadze, że w ostatnich latach w wielu państwach członkowskich Interpolu nadal obserwuje się nadużycia w głośnych sprawach; mając na uwadze, że ekstradycje na tle politycznym są często powodowane nadużyciami polegającymi na wydawaniu czerwonej noty lub dyfuzji informacji o osobie poszukiwanej przez Interpol; mając na uwadze, że Interpol udostępnia niewiele informacji na temat sposobu, w jaki dokonuje przeglądów czerwonych not, własnych zdolności administracyjnych w tym zakresie oraz wyników tych przeglądów, co prowadzi do braku przejrzystości w odniesieniu do metod działania Interpolu na rzecz skutecznego zapobiegania politycznie umotywowanym czerwonym notom; mając na uwadze, że państwa członkowskie i inne organizacje międzynarodowe mają niewielki dostęp do informacji na temat ogólnej procedury dotyczącej stosowania czerwonych not i dyfuzji; mając na uwadze, że nie są dostępne żadne informacje na temat krajów wnioskujących o takie noty, liczby wniosków przyjętych i odrzuconych, przyczyn odmowy, tego, które z państw osiągają lepsze lub gorsze wyniki pod względem przyjęcia lub odrzucenia wniosków, a także zmian zachodzących w tych praktykach z biegiem czasu; mając na uwadze, że uniemożliwia to ocenę jakości procesu weryfikacji prowadzonego przez Sekretariat Generalny Interpolu, pracy krajowych biur centralnych lub jakości wniosków składanych przez państwa;

| P. | mając na uwadze, że w rezolucji z dnia 16 września 2021 r. w sprawie obrońcy praw człowieka Ahmeda Mansoora w Zjednoczonych Emiratach Arabskich (11) Parlament wyraził głębokie zaniepokojenie faktem, iż kandydatem na stanowisko prezydenta Interpolu był generalny inspektor Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Zjednoczonych Emiratów Arabskich generał dywizji Ahmed Naser Al Raisi, którego mianowano na to stanowisko, oraz wezwał członków Zgromadzenia Ogólnego Interpolu, a w szczególności państwa członkowskie UE, aby należycie zbadały zarzucane mu naruszeń praw człowieka; mając na uwadze, że 11 maja 2022 r. we Francji wszczęto wobec prezydenta Interpolu dochodzenie w sprawie zarzutów stosowania tortur; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że w rezolucji z dnia 16 września 2021 r. w sprawie obrońcy praw człowieka Ahmeda Mansoora w Zjednoczonych Emiratach Arabskich (11) Parlament wyraził głębokie zaniepokojenie faktem, iż kandydatem na stanowisko prezydenta Interpolu był generalny inspektor Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Zjednoczonych Emiratów Arabskich generał dywizji Ahmed Naser Al Raisi, którego mianowano na to stanowisko, oraz wezwał członków Zgromadzenia Ogólnego Interpolu, a w szczególności państwa członkowskie UE, aby należycie zbadały zarzucane mu naruszeń praw człowieka; mając na uwadze, że 11 maja 2022 r. we Francji wszczęto wobec prezydenta Interpolu dochodzenie w sprawie zarzutów stosowania tortur;

| Q. | mając na uwadze, że współpraca między Unią Europejską a Interpolem opiera się na zaufaniu do systemów i procesów wewnętrznych Interpolu; mając na uwadze, że zaufanie do systemu czerwonych not i dyfuzji Interpolu zależy od zapobiegania niewłaściwemu stosowaniu not Interpolu przez kraje, które dążą do wykorzystywania systemów Interpolu do celów politycznych i represyjnych, oraz od sprawnego zwalczania tej praktyki; mając na uwadze, że Interpol musi dopilnować, aby dane osobowe przetwarzane wewnętrznie za pośrednictwem jego systemów były zgodne z prawami człowieka i praworządnością; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że współpraca między Unią Europejską a Interpolem opiera się na zaufaniu do systemów i procesów wewnętrznych Interpolu; mając na uwadze, że zaufanie do systemu czerwonych not i dyfuzji Interpolu zależy od zapobiegania niewłaściwemu stosowaniu not Interpolu przez kraje, które dążą do wykorzystywania systemów Interpolu do celów politycznych i represyjnych, oraz od sprawnego zwalczania tej praktyki; mając na uwadze, że Interpol musi dopilnować, aby dane osobowe przetwarzane wewnętrznie za pośrednictwem jego systemów były zgodne z prawami człowieka i praworządnością;

| R. | mając na uwadze, że liczne kraje autorytarne nadal pozostają członkami Interpolu; mając na uwadze, że w ostatnich latach reżimy autorytarne z powodzeniem nadużywały do celów politycznych systemu czerwonych not, prześladowały osoby spoza swoich jurysdykcji i poddawały je rzeczywistym, praktycznym i inwazyjnym ograniczeniom dotyczącym ich życia i praw podstawowych; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że liczne kraje autorytarne nadal pozostają członkami Interpolu; mając na uwadze, że w ostatnich latach reżimy autorytarne z powodzeniem nadużywały do celów politycznych systemu czerwonych not, prześladowały osoby spoza swoich jurysdykcji i poddawały je rzeczywistym, praktycznym i inwazyjnym ograniczeniom dotyczącym ich życia i praw podstawowych;

| S. | mając na uwadze, że inwazja Rosji na Ukrainę stanowi bezpośrednie zagrożenie dla międzynarodowej współpracy organów ścigania, a utrzymywany przez Rosję dostęp do baz danych Interpolu stanowi zagrożenie dla integralności współpracy UE z Interpolem; mając na uwadze, że Rosja jest odpowiedzialna za bardzo dużą liczbę czerwonych not i dyfuzji na całym świecie oraz za rozpowszechnianie w większości politycznie motywowanych czerwonych not, w tym not skierowanych przeciwko obywatelom UE, takim jak litewscy sędziowie, prokuratorzy i śledczy zajmujący się wydarzeniami w Wilnie 13 stycznia 1991 r.; mając na uwadze, że system czerwonych not jest wykorzystywany nie tylko przez Rosję, lecz także przez inne państwa, do celów politycznych przeciwko własnym obywatelom; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że inwazja Rosji na Ukrainę stanowi bezpośrednie zagrożenie dla międzynarodowej współpracy organów ścigania, a utrzymywany przez Rosję dostęp do baz danych Interpolu stanowi zagrożenie dla integralności współpracy UE z Interpolem; mając na uwadze, że Rosja jest odpowiedzialna za bardzo dużą liczbę czerwonych not i dyfuzji na całym świecie oraz za rozpowszechnianie w większości politycznie motywowanych czerwonych not, w tym not skierowanych przeciwko obywatelom UE, takim jak litewscy sędziowie, prokuratorzy i śledczy zajmujący się wydarzeniami w Wilnie 13 stycznia 1991 r.; mając na uwadze, że system czerwonych not jest wykorzystywany nie tylko przez Rosję, lecz także przez inne państwa, do celów politycznych przeciwko własnym obywatelom;

| 1. | przypomina, że u podstaw polityki Unii w dziedzinie współpracy organów ścigania muszą leżeć wartości UE, prawa podstawowe i dorobek prawny Unii w zakresie ochrony danych, mianowicie EUDPR i dyrektywa o ochronie danych w sprawach karnych, oraz że dzięki tym podstawom należy zapewnić zgodność z zasadami konieczności, proporcjonalności, legalności i domniemania niewinności, a także zagwarantować odpowiedzialność i możliwość dochodzenia roszczeń na drodze sądowej, a równocześnie umożliwić skuteczną ochronę obywateli, zwłaszcza tych najbardziej bezbronnych; przypomina ponadto, że przestrzeganie tych praw i zasad, w tym prawa do prywatności i ochrony danych osobowych, powinno leżeć u podstaw rozwoju cyfryzacji w obszarze sprawiedliwości i bezpieczeństwa oraz rozwoju ram interoperacyjności; podkreśla, że zasady te powinny być centralnym elementem negocjacji między UE a Interpolem w sprawie umowy o współpracy; |
| --- | --- |

1.

| 2. | podkreśla bezwzględną konieczność, aby umowa z Interpolem opierała się na pełnym poszanowaniu Karty, dorobku prawnego Unii w zakresie ochrony danych oraz szczególnych wymagań i zabezpieczeń dotyczących ochrony danych określonych w aktach podstawowych ustanawiających właściwe agencje, organy i wielkoskalowe systemy informatyczne UE i ich odpowiednich mandatach; podkreśla w związku z tym, że decyzja Rady w sprawie ewentualnego zawarcia tej przewidywanej umowy powinna również opierać się na art. 16 TFUE; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zauważa, że przed przyjęciem zalecenia dotyczącego decyzji Rady upoważniającej do rozpoczęcia negocjacji w sprawie zawarcia umowy o współpracy między Unią Europejską a Interpolem Komisja nie przeprowadziła oceny wpływu na prawa podstawowe w zakresie konieczności i proporcjonalności każdego z przewidywanych środków lub wykonalności prawnej wszystkich przewidywanych środków w ramach jednej nadrzędnej umowy; |
| --- | --- |

3.

| 4. | zaleca, aby Komisja zastosowała rozróżnienie Rady między obszarami ścigania przestępstw, współpracą sądową w sprawach karnych a bezpieczeństwem granic jako częścią zarządzania granicami; |
| --- | --- |

4.

| 5. | zaleca, aby Komisja zapewniła dostęp do różnych baz danych Interpolu w zależności od potrzeb i według określonego w odpowiednich mandatach zakresu właściwości poszczególnych organów i agencji UE; przypomina, że bazy danych Interpolu zawierają miliony wpisów z informacjami mogącymi potencjalnie pomóc w zwalczaniu przestępczości; przypomina jednak, że istnieją udokumentowane problemy dotyczące dokładności, wiarygodności i pochodzenia danych w tych bazach danych, którymi należy się zająć; |
| --- | --- |

5.

| 6. | podkreśla, że Komisja powinna zagwarantować kontrolowany dostęp państw członkowskich, organów i agencji UE do baz danych Interpolu, a ponadto powinna zapewnić niezbędne, konkretne, szczegółowe i skuteczne zabezpieczenia każdego rodzaju współpracy, w tym planowanej umowy, aby zapewnić pełną zgodność z unijnym dorobkiem prawnym w dziedzinie ochrony danych, ze szczególnymi zabezpieczeniami i wymaganiami dotyczącymi ochrony danych określonymi w podstawach prawnych organów, agencji UE i unijnych wielkoskalowych systemów IT oraz z prawami podstawowymi; podkreśla, że w odniesieniu do kontrolowanego dostępu do baz danych umowa powinna być co najmniej zgodna z zabezpieczeniami przewidzianymi już w rozporządzeniach w sprawie interoperacyjności (12), w podstawie prawnej rozporządzenia w sprawie europejskiego systemu informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS) (13) i w rozporządzeniu (UE) 2016/794; |
| --- | --- |

6.

| 7. | zaleca, aby Komisja wynegocjowała z Interpolem wymogi dotyczące wysokich norm jakości i weryfikowalności informacji w bazach danych Interpolu oraz przejrzystości źródeł informacji; |
| --- | --- |

7.

| 8. | oczekuje szczególnej czujności podczas negocjacji ze względu na wrażliwość danych osobowych zawartych w różnych bazach danych oraz fakt, że większość państw trzecich będących członkami Interpolu nie zapewnia odpowiedniego poziomu ochrony danych ani nie jest stroną umowy międzynarodowej na podstawie art. 218 TFUE, umożliwiającej wymianę operacyjnych danych osobowych z UE; |
| --- | --- |

8.

| 9. | wzywa Komisję do wprowadzenia skutecznych i solidnych zabezpieczeń i gwarancji, aby zapewnić zgodność z unijnymi wymaganiami dotyczącymi ochrony danych oraz z prawami podstawowymi oraz zezwolić jednostce centralnej ETIAS utworzonej w ramach Fronteksu i państw członkowskich UE na dostęp do baz danych Interpolu SLTD i TDAWN za pośrednictwem europejskiego portalu wyszukiwania, a także jeśli będą potrzebne do skutecznego wdrożenia rozporządzenia w sprawie wizowego systemu informacyjnego (VIS) (14), z późniejszymi zmianami, upoważniającego państwa członkowskie UE do dostępu za pośrednictwem europejskiego portalu wyszukiwania do baz danych Interpolu SLTD i TDAWN podczas rozpatrywania wniosków o wydanie wiz lub dokumentów pobytowych; domaga się, aby w przypadku trafień nie udostępniać żadnych informacji Interpolowi ani właścicielowi danych w bazach danych Interpolu, i przypomina, że zgodnie z rozporządzeniami w sprawie ETIAS i VIS, dopóki nie zostanie to przyjęte i zagwarantowane w praktyce, oba systemy nie będą sprawdzać danych w bazach danych Interpolu; |
| --- | --- |

9.

| 10. | zaleca, by w przewidzianej umowie jasno określić, którym organom i agencjom UE powinny przysługiwać prawa dostępu do określonych baz danych Interpolu oraz do jakich szczególnych zadań i celów; uważa, że przewidziana umowa nie powinna nakładać na agencje UE obowiązku współpracy z Interpolem wykraczającego poza to, co zostało już określone w odpowiednim prawie Unii; |
| --- | --- |

10.

Ochrona danych, przetwarzanie i przechowywanie danych osobowych, dochodzenie roszczeń na drodze sądowej

| 11. | wzywa Komisję do dopilnowania, aby umowa była zgodna z dorobkiem prawnym UE w dziedzinie ochrony danych oraz chroniła podstawowe prawa i wolności jednostek przez zapewnienie poziomu ochrony danych osobowych przetwarzanych w ramach tej umowy, który zasadniczo odpowiada poziomowi przewidzianemu w prawie pierwotnym i wtórnym UE; podkreśla, że planowana umowa o współpracy nie powinna prowadzić do osłabienia podstawowych praw i wolności osób fizycznych, w szczególności ich praw do ochrony danych i prywatności, oraz powinna zapewniać skuteczne środki zaskarżenia przeciwko wszelkim naruszeniom tych praw; |
| --- | --- |

11.

| 12. | zwraca uwagę, że umowa powinna gwarantować przekazywanie danych osobowych, które jest adekwatne, stosowne i ograniczone do tego, co jest konieczne ze względu na cel, w jakim dane mają zostać przekazane, oraz proporcjonalne do tego celu, zgodnie z dorobkiem prawnym UE w dziedzinie ochrony danych; podkreśla ponadto, że należy przewidzieć możliwość wprowadzenia wszelkich ograniczeń dostępu lub wykorzystania, w tym ograniczenia dalszego przekazywania danych, lub usunięcia danych w momencie ich przekazywania; podkreśla również, że osoby, których dane dotyczą, muszą mieć zapewnione możliwe do wyegzekwowania i skuteczne prawa; |
| --- | --- |

12.

| 13. | uważa za konieczne wprowadzenie wymogu, aby cele, dla których dane mogą być przekazywane, były jasno wskazane w umowie oraz aby wszelkie dalsze przetwarzanie danych niezgodne z pierwotnym celem było zabronione; stoi na stanowisku, że umowa musi wyraźnie wskazywać, iż decyzje oparte wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu danych osobowych bez udziału człowieka są niedozwolone; |
| --- | --- |

13.

| 14. | podkreśla, że w przewidzianej umowie należy wyraźnie określić procedury dotyczące zobowiązania Interpolu do powiadamiania w przypadku naruszenia danych osobowych oraz uwzględnić opis minimalnego zakresu informacji, które należy podać, wraz z powiadomieniem o naruszeniu; wzywa Komisję do zapewnienia w umowie, by Interpol bez zbędnej zwłoki i w miarę możliwości w ciągu 72 godzin powiadamiał właściwe agencje UE i organy państw członkowskich, w tym krajowe organy ochrony danych, o naruszeniu ochrony danych osobowych; |
| --- | --- |

14.

| 15. | zaleca, aby nadzór nad danymi, do których uzyskano wgląd, sprawował co najmniej jeden niezależny organ odpowiedzialny za ochronę danych, dysponujący skutecznymi uprawnieniami do prowadzenia dochodzeń i podejmowania interwencji oraz rozpatrywania skarg osób fizycznych dotyczących wykorzystania ich danych osobowych; |
| --- | --- |

15.

| 16. | zaleca, aby Komisja zagwarantowała, że Interpol nie będzie przechowywał danych dłużej niż jest to konieczne z uwagi na cel, w jakim zostały przekazane; w tym kontekście oczekuje, że w umowie określone zostaną jasne i szczegółowe zasady przechowywania, w tym zasady dotyczące ograniczenia przechowywania, a także przeglądania, sprostowania i usuwania danych osobowych; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wzywa Komisję, by zapewniła wszystkim osobom, których dane dotyczą, czyli każdej osobie, której dane są przetwarzane na podstawie tej umowy, skuteczne i możliwe do wyegzekwowania prawa do dochodzenia roszczeń na drodze administracyjnej i sądowej; |
| --- | --- |

17.

| 18. | podkreśla, że w umowie wyraźnie zaznaczono, iż Interpol nie będzie miał wzajemnego bezpośredniego ani pośredniego dostępu do baz danych UE; |
| --- | --- |

18.

Interoperacyjność

| 19. | podkreśla, że współpraca organów ścigania i wymiana informacji są ważnymi narzędziami walki z przestępczością i terroryzmem oraz dochodzenia sprawiedliwości, ale muszą one być ukierunkowane oraz podlegać odpowiednim i wcześniej określonym zabezpieczeniom i nadzorowi; podkreśla, że należy przy tym poważnie potraktować wyzwania związane z prawami podstawowymi, w szczególności przez poprawę jakości danych, eliminowanie stronniczości, wykrywanie błędów i unikanie wszelkich form dyskryminacji w procesie podejmowania decyzji; |
| --- | --- |

19.

| 20. | zaleca zwrócenie szczególnej uwagi na wyzwania związane z prawami podstawowymi oraz na konieczność przyjęcia odpowiednich środków łagodzących i mechanizmów niedyskryminacji, a także poprawę jakości i ochrony danych, aby można było ustanowić ramy przyszłego rozwoju ściślejszego połączenia między systemami informacyjnymi UE i Interpolu w dziedzinie współpracy policyjnej i sądowej, azylu i migracji, a także zintegrowanego zarządzania granicami i polityki wizowej, co ma zapewnić kluczowe ramy prawne dla obecnego i przyszłego rozwoju infrastruktury cyfrowej UE; |
| --- | --- |

20.

| 21. | zaleca, aby w świetle przepisów regulujących dostęp do danych osobowych i wymianę informacji w różnych systemach i bazach danych UE warunki przyszłej umowy o współpracy z Interpolem zawierały zabezpieczenia i gwarancje niezbędne do zapewnienia państwom członkowskim i odpowiednim agencjom UE kontrolowanego dostępu do baz danych Interpolu za pośrednictwem europejskiego portalu wyszukiwania w zakresie niezbędnym do wykonywania ich zadań, zgodnie z ich prawami dostępu i przepisami unijnymi lub krajowymi dotyczącymi takiego dostępu, z zachowaniem pełnej zgodności z wymaganiami UE dotyczącymi ochrony danych oraz z prawami podstawowymi; |
| --- | --- |

21.

| 22. | przypomina, że bazy danych Interpolu zawierają duże ilości danych dotyczących dokumentów podróży obywateli państw trzecich oraz że korzystanie z tych baz danych mogłoby zmniejszyć luki informacyjne i zwiększyć liczbę pozytywnych dopasowań, a w konsekwencji poprawić wyniki operacyjne ETIAS i pozytywnie wpłynąć na oczekiwane wyniki operacyjne zmienionego rozporządzenia w sprawie VIS; podkreśla, że umowa o współpracy z Interpolem powinna zapewnić wymaganą podstawę prawną, z uwzględnieniem zabezpieczeń i gwarancji dotyczących ochrony danych, oraz zawierać zezwolenia na bezpośrednie łączenie się europejskiego portalu wyszukiwania z bazami danych Interpolu; zauważa, że w związku z tym umowa o współpracy powinna również przewidywać możliwość ustanowienia bezpiecznych połączeń europejskiego portalu wyszukiwania i ETIAS z infrastrukturą informatyczną Interpolu, aby umożliwić dostęp do jego baz danych; |
| --- | --- |

22.

| 23. | podkreśla, że zgodnie z obecnymi ramami UE w nowej umowie należy zagwarantować, że wszelkie zautomatyzowane przeszukiwania baz danych Interpolu SLTD i TDAWN za pośrednictwem europejskiego portalu wyszukiwania przy wykorzystaniu interoperacyjności powinny być realizowane w taki sposób, by żadne informacje nie zostały ujawnione państwu będącemu właścicielem wpisu w bazie Interpolu; |
| --- | --- |

23.

Przekazywanie danych i dalsze ich przekazywanie

| 24. | przypomina, że zgodnie z unijnym dorobkiem prawnym w dziedzinie ochrony danych przekazywanie danych z UE do państw trzecich i organizacji międzynarodowych jest dozwolone tylko wówczas, gdy odbiorcy tych informacji są w stanie zagwarantować poziom ochrony danych osobowych zasadniczo odpowiadający poziomowi obowiązującemu w Unii; podkreśla w tym kontekście, że w przypadku braku decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony Interpolu umowa powinna stanowić podstawę prawną umożliwiającą przekazywanie danych osobowych do Interpolu, pod warunkiem że jest ona prawnie wiążąca i możliwa do wyegzekwowania dla wszystkich jej stron oraz że zawiera odpowiednie gwarancje ochrony danych; |
| --- | --- |

24.

| 25. | podkreśla, że przekazywanie danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, opinie polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych, dane genetyczne, dane biometryczne w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej oraz dane dotyczące stanu zdrowia i życia seksualnego lub orientacji seksualnej danej osoby powinno być dozwolone jedynie w wyjątkowych okolicznościach oraz wtedy, gdy jest to konieczne i proporcjonalne w danym przypadku, aby zapobiegać czynom zabronionym, które wchodzą w zakres umowy, lub by je zwalczać; zaznacza, że w umowie należy przewidzieć odpowiednie zabezpieczenia, aby przeciwdziałać szczególnym rodzajom ryzyka związanym z przetwarzaniem specjalnych kategorii danych, zwłaszcza w przypadku nieletnich i ofiar przestępstw; |
| --- | --- |

25.

| 26. | zaleca ograniczenie stosowania odstępstw w razie dalszego przekazywania danych osobowych do przypadków określonych w rozdziale V rozporządzenia EUDPR; podkreśla, że szczegółowe wymogi wynikające z rozporządzeń ustanawiających odnośne agencje lub organy UE muszą być w pełni przestrzegane, w tym szczegółowe przepisy dotyczące przekazywania danych operacyjnych przez Europol i EPPO; |
| --- | --- |

26.

| 27. | zaleca, aby umowa przewidywała, że przekazywanie danych osobowych musi podlegać obowiązkowi zachowania poufności oraz być konieczne i proporcjonalne do celów określonych w umowie, a mianowicie do zapobiegania przestępstwom, prowadzenia dochodzeń w ich sprawie, wykrywania lub ścigania przestępstw, ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i ochrony granic zewnętrznych; |
| --- | --- |

27.

| 28. | zaleca, aby umowa wyraźnie stanowiła, że dane osobowe przekazywane przez UE do Interpolu nie będą wykorzystywane do żądania, wymierzania bądź wykonywania kary śmierci ani jakiejkolwiek formy okrutnego i nieludzkiego traktowania, i że dane osobowe nie będą przekazywane, jeżeli istnieje jakiekolwiek ryzyko, że dane te zostaną wykorzystane w tym celu; |
| --- | --- |

28.

Czerwone noty i dyfuzje

| 29. | z myślą o przyszłej współpracy podkreśla, że pomimo niedawnych reform przejrzystość i rozliczalność pozostają wyzwaniem zarówno na poziomie indywidualnym, jak i organizacyjnym Interpolu, podobnie jak brak dostępnych informacji statystycznych na temat funkcjonowania jego systemu not i dyfuzji; wzywa zatem Komisję, by uzyskała od Interpolu stosowne gwarancje i zobowiązanie do dalszego rozwoju koniecznych struktur i zasad, jak również narzędzi merytorycznych umożliwiających spójne i przejrzyste przetwarzanie wniosków, przeglądów, sprzeciwów, poprawek i usuwania; |
| --- | --- |

29.

| 30. | wzywa Komisję do wynegocjowania zdecydowanego wymogu, by Interpol poprawił przejrzystość swojego systemu przeglądu czerwonych not i dyfuzji, w szczególności rolę i działanie grupy zadaniowej ds. not i dyfuzji; wzywa Komisję do wykorzystania negocjacji z Interpolem do tego, by zwrócić się do tej organizacji o opracowanie, zaktualizowanie i udostępnienie narzędzi proceduralnych i merytorycznych dotyczących zgodnego z prawem rozpatrywania czerwonych not i dyfuzji, zapewniających spójne i przejrzyste przetwarzanie wniosków, przeglądów, sprzeciwów, poprawek i usuwania; |
| --- | --- |

30.

| 31. | w celu poprawy wydajności i zwiększenia przejrzystości zaleca doroczne publikowanie danych statystycznych dotyczących przetwarzania czerwonych not i dyfuzji, w tym informacji o liczbie wniosków, państwie pochodzenia, kategorii przestępstwa, powodach lub uzasadnieniach odmowy i zastosowaniu kar w przypadku nadużyć; wzywa Komisję do zapewnienia, aby w odniesieniu do wszystkich państw członkowskich UE gromadzono dane statystyczne dotyczące rozpatrywania przez te państwa wniosków o zatrzymanie na podstawie czerwonych not i dyfuzji; |
| --- | --- |

31.

| 32. | podkreśla, że w kontekście tej umowy Interpol powinien opracować publiczne profile ryzyka czerwonych not i dyfuzji na podstawie rocznych publikacji statystycznych, o których mowa w poprzednim ustępie, co pozwoliłoby na ocenę ryzyka nadużycia uprawnień przez państwa wnioskujące i przyczyniłoby się do oceny skuteczności mechanizmów wykonawczych Interpolu; |
| --- | --- |

32.

| 33. | wzywa Komisję, w kontekście tej umowy, do zbadania możliwych sposobów wykorzystania europejskiego portalu wyszukiwania do radzenia sobie z problemem politycznie motywowanych czerwonych not i dyfuzji, co w praktyce byłoby jednym z narzędzi, które w niektórych sytuacjach mogłyby się okazać skuteczne w wykrywaniu politycznie motywowanych wniosków o wydanie czerwonej noty; |
| --- | --- |

33.

| 34. | przywołuje stanowisko Rady dotyczące czerwonych not Interpolu w kontekście przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/991 w sprawie nowego mandatu Europolu (15), w którym poparto podejmowane przez Interpol działania na rzecz zapobiegania nadużywaniu czerwonych not i dyfuzji ze względów politycznych lub naruszeniom praw człowieka i wezwano do dalszej regularnej wymiany informacji w tej kwestii między Interpolem a jego centralnymi biurami krajowymi w celu dalszego zwiększania świadomości na temat działań, które państwa członkowskie powinny podejmować we współpracy z Interpolem; |
| --- | --- |

34.

| 35. | oczekuje od Rady realizacji jej zobowiązania, zgodnie z którym będzie dalej wspierać Interpol w propagowaniu jego dotychczasowych standardów i procedur dotyczących jakości danych i przestrzegania norm; |
| --- | --- |

35.

| 36. | wzywa Komisję do prowadzenia prac również w wymiarze wewnętrznym, z wykorzystaniem istniejących narzędzi technicznych dostępnych w unijnych ramach bezpieczeństwa, aby zapewnić mechanizm weryfikacji umożliwiający państwom członkowskim UE wymianę informacji o stwierdzeniu i usunięciu motywowanych politycznie czerwonych not i dyfuzji, najlepszych praktykach w tej dziedzinie oraz profilach ryzyka państw trzecich wystawiających czerwone noty; |
| --- | --- |

36.

| 37. | wzywa Komisję do uznania ryzyka, jakie stwarzają autorytarne reżimy systematycznie podważające opartą na zaufaniu współpracę organów ścigania przez nadużywanie narzędzi udostępnianych przez Interpol; zwraca się do Komisji, by zachęciła Interpol do zintensyfikowania działań w dziedzinie skutecznego przeciwdziałania tego rodzaju nadużyciom; |
| --- | --- |

37.

| 38. | wzywa Komisję, aby uwzględniła w umowie postanowienia dotyczące wsparcia dla Interpolu, co pozwoli zwiększyć obecnie niewielką liczbę personelu zajmującego się przeglądem czerwonych not i dyfuzji w Komisji Kontroli Akt oraz poprawić jakość danych statystycznych na temat funkcjonowania czerwonych not i dyfuzji; wzywa Komisję do wykorzystania roli i wpływu UE do wspierania ulepszeń, które wzmocnią ochronę przed nadużywaniem not i dyfuzji; |
| --- | --- |

38.

Rosja

| 39. | odnotowuje oświadczenie sekretarza generalnego Interpolu, że wdroży on wzmocnione środki monitorowania w celu identyfikacji wszelkich dalszych nadużyć systemów Interpolu przez Rosję i zapobiegania im; jest jednak nadal zaniepokojony, że samo monitorowanie nie wyeliminuje całkowicie ryzyka nadużyć ze strony Rosji; w związku z tym podkreśla, że biorąc pod uwagę obecne szczególne okoliczności, w tym rażące naruszenia prawa międzynarodowego przez Rosję i lekceważenie międzynarodowego systemu opartego na zasadach, Komitet Wykonawczy i Sekretariat Generalny Interpolu powinny zastosować natychmiastowe i zdecydowane środki, aby cofnąć prawa dostępu Federacji Rosyjskiej i Białorusi do systemów Interpolu, ponieważ ich działania stanowią bezpośrednie zagrożenie dla międzynarodowej współpracy organów ścigania i poważnie naruszają prawa podstawowe; wzywa Komitet Wykonawczy Interpolu do przygotowania i zaproponowania Zgromadzeniu Ogólnemu niezbędnych zmian w statucie Interpolu, aby umożliwić zawieszanie członkostwa w Interpolu, oraz wzywa państwa członkowskie UE do poparcia tej inicjatywy z myślą o zawieszeniu Rosji i innych państw, które konsekwentnie nadużywają Interpolu ze względów politycznych; wzywa Sekretariat Generalny Interpolu, by przedstawił Komitetowi Wykonawczemu wniosek w sprawie środków naprawczych w stosunku do Federacji Rosyjskiej zgodnie z art. 131 ust. 3 zasad Interpolu dotyczących przetwarzania danych, włącznie z zawieszeniem praw dostępu rosyjskiego krajowego biura Interpolu; |
| --- | --- |

39.

| 40. | zdecydowanie zaleca, by w kontekście analizowanej umowy Komisja wprowadziła wzmocnione środki monitorowania not i dyfuzji wystawionych przez władze rosyjskie przed wojną w Ukrainie; wzywa Komisję, by doradzała państwom członkowskim w kwestii konkretnych środków, które należy wprowadzić w stosunku do not i dyfuzji wystawianych przez władze rosyjskie przed wojną i w obecnym kontekście; |
| --- | --- |

40.

Uwagi końcowe

| 41. | domaga się uwzględnienia w umowie możliwości jej zawieszenia lub rozwiązania w przypadku jakiegokolwiek naruszenia przez jedną ze stron jej postanowień, szczególnie dotyczących danych osobowych, z zastrzeżeniem, że dane osobowe objęte zakresem umowy przekazane przed jej zawieszeniem lub rozwiązaniem mogą być dalej przetwarzane zgodnie z warunkami umowy; |
| --- | --- |

41.

| 42. | uważa, że planowana umowa powinna zawierać klauzulę dotyczącą sprawozdania Komisji z przeglądu przedłożonego trzy lata po wejściu umowy w życie, a następnie sporządzanego co trzy lata, w którym to sprawozdaniu Komisja oceni skuteczność realizacji umowy i jej zgodność z prawami podstawowymi; uważa za istotne, aby umowa przewidywała mechanizm monitorowania i ocenę okresową pozwalającą ocenić funkcjonowanie umowy w związku z potrzebami operacyjnymi odpowiednich agencji Unii, w tym dane statystyczne dotyczące liczby zatrzymanych przestępców i osób skazanych dzięki danym Interpolu, a także jej zgodność z przepisami dotyczącymi ochrony danych i innymi prawami podstawowymi; |
| --- | --- |

42.

| 43. | zaleca, stosownie do stwierdzenia TSUE zawartego w opinii z 8 września 2016 r. na temat projektu umowy między Kanadą a Unią Europejską w sprawie przekazywania danych dotyczących przelotu pasażera z Unii Europejskiej do Kanady, że preambuła umowy zawiera wszystkie odesłania do odpowiednich podstaw prawnych, włącznie z art. 16 TFUE; |
| --- | --- |

43.

| 44. | zaleca, aby wszelkie negocjowane kwestie związane z rozstrzyganiem sporów podlegały ostatecznej jurysdykcji TSUE; |
| --- | --- |

44.

| 45. | zwraca się do Komisji o składanie Parlamentowi sprawozdań z przebiegu i wyniku negocjacji zarówno w regularnych odstępach czasu, jak i na każdy wniosek; przypomina, że Parlament jest uprawniony do wyrażenia zgody na zawarcie przewidywanej umowy o współpracy, dlatego też powinien być ściśle zaangażowany w proces negocjacji; wzywa Komisję do dopilnowania, aby częścią mechanizmów monitorowania i oceny przewidzianych w umowie o współpracę były sprawozdania składane Parlamentowi; |
| --- | --- |

45.

o

o o

| 46. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszego zalecenia Radzie, Komisji i Międzynarodowej Organizacja Policji Kryminalnej (ICPO-INTERPOL). |
| --- | --- |

46.

---

(1)  Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1.

(2)  Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 89.

(3)  Dz.U. L 295 z 21.11.2018, s. 39.

(4)  Dz.U. L 135 z 24.5.2016, s. 53.

(5)  Dz.U. L 295 z 14.11.2019, s. 1.

(6)  Dz.U. L 283 z 31.10.2017, s. 1.

(7)  Dz.U. L 295 z 21.11.2018, s. 138.

(8)  Dz.U. L 135 z 22.5.2019, s. 27.

(9)  Dz.U. L 135 z 22.5.2019, s. 85.

(10)  Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 140.

(11)  Dz.U. C 117 z 11.3.2022, s. 109.

(12)  Rozporządzenie (UE) 2019/817 i rozporządzenie (UE) 2019/818.

(13)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1240 z dnia 12 września 2018 r. ustanawiające europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS) i zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1077/2011, (UE) nr 515/2014, (UE) 2016/399, (UE) 2016/1624 i (UE) 2017/2226, Dz.U. L 236 z 19.9.2018, s. 1.

(14)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie Wizowego Systemu Informacyjnego (VIS) oraz wymiany danych pomiędzy państwami członkowskimi na temat wiz krótkoterminowych (Dz.U. L 218 z 13.8.2008, s. 60).

(15)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/991 z dnia 8 czerwca 2022 r. zmieniające rozporządzenie (UE) 2016/794 w odniesieniu do współpracy Europolu z podmiotami prywatnymi, przetwarzania danych osobowych przez Europol w celu wspierania postępowań przygotowawczych oraz roli Europolu w zakresie badań naukowych i innowacji, Dz.U. L 169 z 27.6.2022, s. 1.

---

II Komunikaty

KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Parlament Europejski

Środa, 6 lipca 2022 r.

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/283 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/283

---

P9_TA(2022)0281

Zmiana art. 216 Regulaminu Parlamentu Europejskiego dotyczącego posiedzeń komisji

Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie zmiany art. 216 Regulaminu Parlamentu Europejskiego dotyczącego posiedzeń komisji (2022/2069(REG))

(2023/C 47/24)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając pismo swojej przewodniczącej z 9 czerwca 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając pismo swojej przewodniczącej z 9 czerwca 2022 r.,

| — | uwzględniając art. 236 i 237 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 236 i 237 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Konstytucyjnych (A9-0203/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Konstytucyjnych (A9-0203/2022),

| 1. | podejmuje decyzję o wprowadzeniu do swojego Regulaminu poniższych zmian; |
| --- | --- |

1.

| 2. | postanawia, że zmiany te wchodzą w życie następnego dnia po ich przyjęciu; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej decyzji Radzie i Komisji tytułem informacji. |
| --- | --- |

3.

Poprawka 1

Regulamin Parlamentu Europejskiego

Artykuł 216 – ustęp 1

| Tekst obowiązujący | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   Posiedzenia komisji zwoływane są przez ich przewodniczących lub z inicjatywy Przewodniczącego Parlamentu. | 1.   Posiedzenia komisji zwoływane są przez ich przewodniczących lub z inicjatywy Przewodniczącego Parlamentu. |
| | Zwołując takie posiedzenie, przewodniczący może zdecydować, w indywidualnych przypadkach i za zgodą koordynatorów reprezentujących większość członków komisji, że w posiedzeniu można również uczestniczyć zdalnie, z wyjątkiem posiedzeń komisji odbywających się przy drzwiach zamkniętych. |
| Zwołując posiedzenie, przewodniczący przedstawia projekt porządku dziennego. Komisja podejmuje decyzję w sprawie porządku dziennego na początku posiedzenia. | Zwołując posiedzenie, przewodniczący przedstawia projekt porządku dziennego
  , w którym stwierdza się, czy w posiedzeniu można również uczestniczyć zdalnie
  . Komisja podejmuje decyzję w sprawie porządku dziennego na początku posiedzenia. |

Tekst obowiązujący

Poprawka

1.   Posiedzenia komisji zwoływane są przez ich przewodniczących lub z inicjatywy Przewodniczącego Parlamentu.

1.   Posiedzenia komisji zwoływane są przez ich przewodniczących lub z inicjatywy Przewodniczącego Parlamentu.

Zwołując takie posiedzenie, przewodniczący może zdecydować, w indywidualnych przypadkach i za zgodą koordynatorów reprezentujących większość członków komisji, że w posiedzeniu można również uczestniczyć zdalnie, z wyjątkiem posiedzeń komisji odbywających się przy drzwiach zamkniętych.

Zwołując takie posiedzenie, przewodniczący może zdecydować, w indywidualnych przypadkach i za zgodą koordynatorów reprezentujących większość członków komisji, że w posiedzeniu można również uczestniczyć zdalnie, z wyjątkiem posiedzeń komisji odbywających się przy drzwiach zamkniętych.

Zwołując posiedzenie, przewodniczący przedstawia projekt porządku dziennego. Komisja podejmuje decyzję w sprawie porządku dziennego na początku posiedzenia.

Zwołując posiedzenie, przewodniczący przedstawia projekt porządku dziennego
  , w którym stwierdza się, czy w posiedzeniu można również uczestniczyć zdalnie
  . Komisja podejmuje decyzję w sprawie porządku dziennego na początku posiedzenia.

, w którym stwierdza się, czy w posiedzeniu można również uczestniczyć zdalnie

Poprawka 2

Poprawka 2

Regulamin Parlamentu Europejskiego

Regulamin Parlamentu Europejskiego

Artykuł 216 – ustęp 4

Artykuł 216 – ustęp 4

| Tekst obowiązujący | Poprawka |
| --- | --- |
| 4.   Artykuł 171 ust. 2
  o przydzielaniu czasu wystąpień
  stosuje się odpowiednio do komisji. | 4.   Artykuł 171 ust. 2 stosuje się odpowiednio do komisji.
  Art. 171 ust. 2 zdanie drugie nie ma jednak zastosowania do posłów, którzy uczestniczą w posiedzeniu zdalnie. |

Tekst obowiązujący

Tekst obowiązujący

Poprawka

Poprawka

4.   Artykuł 171 ust. 2
  o przydzielaniu czasu wystąpień
  stosuje się odpowiednio do komisji.

4.   Artykuł 171 ust. 2 stosuje się odpowiednio do komisji.
  Art. 171 ust. 2 zdanie drugie nie ma jednak zastosowania do posłów, którzy uczestniczą w posiedzeniu zdalnie.

Poprawka 3

Poprawka 3

Regulamin Parlamentu Europejskiego

Regulamin Parlamentu Europejskiego

Artykuł 216 – ustęp 5 a (nowy)

Artykuł 216 – ustęp 5 a (nowy)

| Tekst obowiązujący | Poprawka |
| --- | --- |
| | 5a.
     
  W przypadku zdalnego uczestnictwa należy zagwarantować, że:








  — | posłowie mogą bez przeszkód wykonywać swój mandat parlamentarny, w tym w szczególności korzystać z prawa do zabierania głosu na posiedzeniu komisji; |

Tekst obowiązujący

Tekst obowiązujący

Poprawka

Poprawka

5a.
     
  W przypadku zdalnego uczestnictwa należy zagwarantować, że:

—

posłowie mogą bez przeszkód wykonywać swój mandat parlamentarny, w tym w szczególności korzystać z prawa do zabierania głosu na posiedzeniu komisji;

| — | udostępniane rozwiązania informatyczne są „neutralne pod względem technologicznym”; |
| --- | --- |

—

udostępniane rozwiązania informatyczne są „neutralne pod względem technologicznym”;

| — | stosowane są bezpieczne środki elektroniczne, które są zarządzane i nadzorowane bezpośrednio i wewnętrznie przez służby Parlamentu; |
| --- | --- |

—

stosowane są bezpieczne środki elektroniczne, które są zarządzane i nadzorowane bezpośrednio i wewnętrznie przez służby Parlamentu;

| — | wyposażenie techniczne umożliwia niezbędną jakość dźwięku i obrazu; oraz |
| --- | --- |

—

wyposażenie techniczne umożliwia niezbędną jakość dźwięku i obrazu; oraz

| — | wystąpienie jest wygłaszane z odpowiedniego miejsca. |
| --- | --- |

—

wystąpienie jest wygłaszane z odpowiedniego miejsca.

---

III Akty przygotowawcze

Parlament Europejski

Wtorek, 5 lipca 2022 r.

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/285 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/285

---

P9_TA(2022)0269

Akt o usługach cyfrowych ***I

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych (akt o usługach cyfrowych) i zmieniającego dyrektywę 2000/31/WE (COM(2020)0825 – C9-0418/2020 – 2020/0361(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 47/25)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2020)0825), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2020)0825),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0418/2020), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0418/2020),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 27 kwietnia 2021 r. (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 27 kwietnia 2021 r. (1),

| — | uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 1 lipca 2021 r. (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 1 lipca 2021 r. (2),

| — | uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 74 ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 74 ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 59 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 59 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, Komisję Prawną, Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, Komisję Gospodarczą i Monetarną, Komisję Transportu i Turystyki, Komisję Kultury i Edukacji oraz Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, Komisję Prawną, Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, Komisję Gospodarczą i Monetarną, Komisję Transportu i Turystyki, Komisję Kultury i Edukacji oraz Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (A9-0356/2021), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (A9-0356/2021),

| 1. | przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu (3); |
| --- | --- |

1.

| 2. | przyjmuje do wiadomości oświadczenie Komisji załączone do niniejszej rezolucji, które zostanie opublikowane w serii C Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie; |
| --- | --- |

3.

| 4. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

4.

---

(1)  Dz.U. C 286 z 16.7.2021, s. 70.

(2)  Dz.U. C 440 z 29.10.2021, s. 67.

(3)  Niniejsze stanowisko zastępuje poprawki przyjęte dnia 20 stycznia 2022 r. (Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0014).

---

P9_TC1-COD(2020)0361

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 5 lipca 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych i zmieniające dyrektywę 2000/31/WE (akt o usługach cyfrowych)

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/2065.)

---

ANEKS DO REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ

OŚWIADCZENIE KOMISJI W SPRAWIE WSPARCIA MIKROPRZEDSIĘBIORSTW, MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW ORAZ PRZEDSIĘBIORSTW TYPU START-UP W ZWIĄZKU Z AKTEM O USŁUGACH CYFROWYCH

Komisja uznaje znaczenie konkurencyjności, innowacji i inwestycji w usługi cyfrowe, w szczególności w odniesieniu do mikroprzedsiębiorstw, małych i średnich przedsiębiorstw oraz przedsiębiorstw typu start-up. W tym celu Komisja zobowiązuje się do ułatwiania mikroprzedsiębiorstwom, małym i średnim przedsiębiorstwom oraz przedsiębiorstwom typu start-up przestrzegania aktu o usługach cyfrowych, w szczególności poprzez uruchomienie odpowiednich programów na rzecz innowacji, wdrażania technologii cyfrowych i normalizacji.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/288 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/288

---

P9_TA(2022)0270

Akt o rynkach cyfrowych ***I

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kontestowalnych i uczciwych rynków w sektorze cyfrowym (akt o rynkach cyfrowych) (COM(2020)0842 – C9-0419/2020 – 2020/0374(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 47/26)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2020)0842), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2020)0842),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0419/2020), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0419/2020),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 27 kwietnia 2021 r. (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 27 kwietnia 2021 r. (1),

| — | uwzględniając opinię Komitetu Regionów z 30 czerwca 2021 r. (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Komitetu Regionów z 30 czerwca 2021 r. (2),

| — | uwzględniając tymczasowe porozumienie zatwierdzone przez właściwą komisję zgodnie z art. 74 ust. 4 Regulaminu i zobowiązanie przedstawiciela Rady złożone w piśmie z dnia 11 maja 2022 r. do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając tymczasowe porozumienie zatwierdzone przez właściwą komisję zgodnie z art. 74 ust. 4 Regulaminu i zobowiązanie przedstawiciela Rady złożone w piśmie z dnia 11 maja 2022 r. do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 59 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 59 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinie Komisji Gospodarczej i Monetarnej, Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, Komisji Transportu i Turystyki, Komisji Kultury i Edukacji, Komisji Prawnej oraz Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinie Komisji Gospodarczej i Monetarnej, Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, Komisji Transportu i Turystyki, Komisji Kultury i Edukacji, Komisji Prawnej oraz Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (A9-0332/2021), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (A9-0332/2021),

| 1. | przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu (3); |
| --- | --- |

1.

| 2. | zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zobowiązuje przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  Dz.U. C 286 z 16.7.2021, s. 64.

(2)  Dz.U. C 440 z 29.10.2021, s. 67.

(3)  Niniejsze stanowisko zastępuje poprawki z dnia 15 grudnia 2021 r. (Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0499).

---

P9_TC1-COD(2020)0374

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 5 lipca 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie kontestowalnych i uczciwych rynków w sektorze cyfrowym oraz zmiany dyrektyw (UE) 2019/1937 i (UE) 2020/1828 (akt o rynkach cyfrowych)

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/1925.)

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/289 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/289

---

P9_TA(2022)0271

Przyjęcie euro przez Chorwację 1 stycznia 2023 r. *

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie przyjęcia euro przez Chorwację 1 stycznia 2023 r. (COM(2022)0282 – C9-0195/2022 – 2022/0179(NLE))

(Konsultacja)

(2023/C 47/27)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji dotyczący decyzji Rady w sprawie przyjęcia euro przez Chorwację 1 stycznia 2023 r. (COM(2022)0282), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji dotyczący decyzji Rady w sprawie przyjęcia euro przez Chorwację 1 stycznia 2023 r. (COM(2022)0282),

| — | uwzględniając art. 140 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 140 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z konwergencji za rok 2022 oraz sprawozdanie Europejskiego Banku Centralnego z konwergencji z czerwca 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z konwergencji za rok 2022 oraz sprawozdanie Europejskiego Banku Centralnego z konwergencji z czerwca 2022 r.,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 1 czerwca 2006 r. w sprawie rozszerzenia strefy euro (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 1 czerwca 2006 r. w sprawie rozszerzenia strefy euro (1),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 20 czerwca 2007 r. w sprawie ulepszenia metody konsultacji z Parlamentem w procedurach dotyczących rozszerzenia strefy euro (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 20 czerwca 2007 r. w sprawie ulepszenia metody konsultacji z Parlamentem w procedurach dotyczących rozszerzenia strefy euro (2),

| — | uwzględniając art. 106 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 106 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A9-0187/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A9-0187/2022),

| A. | mając na uwadze, że art. 140 TFUE określa, czy osiągnięty został wysoki poziom trwałej konwergencji, analizując, w jakim stopniu każde państwo członkowskie spełniło następujące kryteria: osiągnięcie wysokiego stopnia stabilności cen; stabilność finansów publicznych, przy czym państwo członkowskie nie jest objęte procedurą nadmiernego deficytu określoną w Protokole nr 12 załączonym do traktatów; poszanowanie zwykłych marginesów wahań kursów przewidzianych mechanizmem kursów wymiany walut; trwały charakter konwergencji osiągniętej przez państwo członkowskie i jego udziału w mechanizmie kursów wymiany walut europejskiego systemu walutowego, co odzwierciedla się w poziomach długoterminowych stóp procentowych (kryteria z Maastricht); |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że art. 140 TFUE określa, czy osiągnięty został wysoki poziom trwałej konwergencji, analizując, w jakim stopniu każde państwo członkowskie spełniło następujące kryteria: osiągnięcie wysokiego stopnia stabilności cen; stabilność finansów publicznych, przy czym państwo członkowskie nie jest objęte procedurą nadmiernego deficytu określoną w Protokole nr 12 załączonym do traktatów; poszanowanie zwykłych marginesów wahań kursów przewidzianych mechanizmem kursów wymiany walut; trwały charakter konwergencji osiągniętej przez państwo członkowskie i jego udziału w mechanizmie kursów wymiany walut europejskiego systemu walutowego, co odzwierciedla się w poziomach długoterminowych stóp procentowych (kryteria z Maastricht);

| B. | mając na uwadze, że Chorwacja spełniła kryteria z Maastricht zgodnie z art. 140 TFUE i Protokołem nr 13 w sprawie kryteriów konwergencji załączonym do traktatów, a ustawodawstwo Chorwacji zostało ocenione przez Komisję i Europejski Bank Centralny (EBC) jako w pełni zgodne z wymogami TFUE oraz ze statutem Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że Chorwacja spełniła kryteria z Maastricht zgodnie z art. 140 TFUE i Protokołem nr 13 w sprawie kryteriów konwergencji załączonym do traktatów, a ustawodawstwo Chorwacji zostało ocenione przez Komisję i Europejski Bank Centralny (EBC) jako w pełni zgodne z wymogami TFUE oraz ze statutem Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego;

| C. | mając na uwadze, że zgodnie z TFUE w ocenie należy uwzględnić analizę innych czynników istotnych dla integracji gospodarczej i konwergencji, w tym zmian w bilansie płatniczym oraz integracji rynku produktowego, rynku pracy i rynku finansowego; mając na uwadze, że Komisja uważa, że Chorwacja spełnia warunki przyjęcia euro również w oparciu o te dodatkowe kryteria; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że zgodnie z TFUE w ocenie należy uwzględnić analizę innych czynników istotnych dla integracji gospodarczej i konwergencji, w tym zmian w bilansie płatniczym oraz integracji rynku produktowego, rynku pracy i rynku finansowego; mając na uwadze, że Komisja uważa, że Chorwacja spełnia warunki przyjęcia euro również w oparciu o te dodatkowe kryteria;

| D. | mając na uwadze, że w oparciu o powszechną praktykę i wielokrotne doświadczenia z przeszłości, do celów oceny kryterium stabilności cen Komisja wyłącza z oceny państwa o najbardziej stabilnych cenach, których stopa inflacji nie mogła zostać uznana za miarodajną wartość referencyjną dla innych państw członkowskich, i w związku z tym wyłączyła z oceny dwa państwa członkowskie o najbardziej stabilnych cenach; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że w oparciu o powszechną praktykę i wielokrotne doświadczenia z przeszłości, do celów oceny kryterium stabilności cen Komisja wyłącza z oceny państwa o najbardziej stabilnych cenach, których stopa inflacji nie mogła zostać uznana za miarodajną wartość referencyjną dla innych państw członkowskich, i w związku z tym wyłączyła z oceny dwa państwa członkowskie o najbardziej stabilnych cenach;

| E. | mając na uwadze, że obecne okoliczności, takie jak wzrost cen energii oraz bezprawna i niesprowokowana inwazja Rosji na Ukrainę, miały wpływ na szereg wskaźników wykorzystywanych w sprawozdaniach z konwergencji, co wymaga odpowiedniej refleksji nad ich wdrożeniem; mając na uwadze, że przestrzeganie tych kryteriów przyczynia się do integracji z unią gospodarczą i walutową oraz do zapewnienia długoterminowej stabilności unii gospodarczej i walutowej; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że obecne okoliczności, takie jak wzrost cen energii oraz bezprawna i niesprowokowana inwazja Rosji na Ukrainę, miały wpływ na szereg wskaźników wykorzystywanych w sprawozdaniach z konwergencji, co wymaga odpowiedniej refleksji nad ich wdrożeniem; mając na uwadze, że przestrzeganie tych kryteriów przyczynia się do integracji z unią gospodarczą i walutową oraz do zapewnienia długoterminowej stabilności unii gospodarczej i walutowej;

| F. | mając na uwadze, że wraz z wejściem w życie 1 października 2020 r. ram ścisłej współpracy EBC przejął odpowiedzialność za bezpośredni nadzór nad ośmioma instytucjami o zasadniczym znaczeniu oraz nadzór nad 15 instytucjami o mniejszym znaczeniu w Chorwacji; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że wraz z wejściem w życie 1 października 2020 r. ram ścisłej współpracy EBC przejął odpowiedzialność za bezpośredni nadzór nad ośmioma instytucjami o zasadniczym znaczeniu oraz nadzór nad 15 instytucjami o mniejszym znaczeniu w Chorwacji;

| G. | mając na uwadze, że Chorwacja zobowiązała się do wdrożenia szeregu środków po przystąpieniu do mechanizmu kursów walutowych (ERM II) w lipcu 2020 r. w następujących czterech obszarach: przeciwdziałanie praniu pieniędzy, otoczenie biznesowe, zarządzanie sektorem publicznym i ramy niewypłacalności; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że Chorwacja zobowiązała się do wdrożenia szeregu środków po przystąpieniu do mechanizmu kursów walutowych (ERM II) w lipcu 2020 r. w następujących czterech obszarach: przeciwdziałanie praniu pieniędzy, otoczenie biznesowe, zarządzanie sektorem publicznym i ramy niewypłacalności;

| H. | mając na uwadze, że sprawozdawca złożył wizytę w Chorwacji w celu dokonania oceny przygotowania tego kraju do wejścia do strefy euro; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że sprawozdawca złożył wizytę w Chorwacji w celu dokonania oceny przygotowania tego kraju do wejścia do strefy euro;

| 1. | zatwierdza wniosek Komisji; |
| --- | --- |

1.

| 2. | popiera przyjęcie euro przez Chorwację 1 stycznia 2023 r.; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zauważa, że Chorwacja spełnia wszystkie kryteria przyjęcia euro dzięki ambitnym, zdecydowanym, wiarygodnym i trwałym staraniom chorwackiego rządu i chorwackich obywateli; |
| --- | --- |

3.

| 4. | zauważa, że pozytywne oceny Komisji i EBC przeprowadzono w kontekście dłuższego niż początkowo oczekiwano wstrząsu związanego z COVID-19 i późniejszego ożywienia gospodarczego w 2021 r.; zauważa jednak, że niesprowokowana i nielegalna inwazja Rosji na Ukrainę, która rozpoczęła się 24 lutego 2022 r., miała ograniczony wpływ na dane historyczne wykorzystane do przygotowania sprawozdań z konwergencji; jest zatem przekonany o pełnej gotowości Chorwacji do przyjęcia euro od 1 stycznia 2023 r.; |
| --- | --- |

4.

| 5. | podkreśla, że niezależnie od trudnej sytuacji społeczno-gospodarczej spowodowanej kryzysem zdrowotnym i niedawnym wzrostem cen energii, przyjęcie euro przez Chorwację i spełnienie niezbędnych kryteriów stanowią silny sygnał polityczny świadczący o żywotności i atrakcyjności wspólnej waluty Unii; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje nieustające wysiłki podejmowane przez rząd chorwacki w tym obszarze; uważa, że przyjęcie euro przez Chorwację przyczyni się do zwiększenia odporności i jedności Unii oraz poprawi jej pozytywny wizerunek w regionie, zwłaszcza że jest to pierwszy znaczący proces integracji z UE od czasu brexitu; |
| --- | --- |

5.

| 6. | podkreśla, że przyjęcie euro wzmocni gospodarkę Chorwacji i przyniesie korzyści jej obywatelom i przedsiębiorstwom, ponieważ sprawi, że gospodarka tego kraju stanie się bardziej odporna, przyciągnie więcej inwestycji zagranicznych, zwiększy zaufanie inwestorów międzynarodowych i ograniczy wymianę walut, co będzie miało istotny wpływ na kluczowy sektor tego kraju, jakim jest turystyka; |
| --- | --- |

6.

| 7. | z zadowoleniem przyjmuje prace rządu chorwackiego nad wzmocnieniem zdolności instytucjonalnych Chorwacji, wysiłki w celu poprawy otoczenia biznesowego oraz skuteczną i wydajną realizację reform strukturalnych przyczyniających się do zrównoważonego i inkluzywnego wzrostu gospodarczego; z zadowoleniem przyjmuje w szczególności wysiłki na rzecz wzmocnienia instytucjonalnej niezależności Narodowego Banku Chorwacji (Hrvatska narodna banka); wzywa władze chorwackie do dalszego wzmacniania ram instytucjonalnych w celu zapewnienia jakości regulacyjnej; |
| --- | --- |

7.

| 8. | wzywa do szybkiego i skutecznego wdrożenia reform i inwestycji w ramach chorwackiego planu odbudowy i zwiększania odporności, aby pobudzić wzrost gospodarczy i wzmocnić jej spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną; |
| --- | --- |

8.

| 9. | podkreśla, że konwergencja w obszarze nadzoru bankowego przyczynia się do ochrony stabilności finansowej poprzez zapewnienie stosowania jednolitych standardów nadzoru; podkreśla ponadto, że przystąpienie Chorwacji do jednolitego mechanizmu nadzorczego w ścisłej współpracy z EBC pozwoliło na sprawne przystąpienie do unii bankowej; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wzywa władze Chorwacji do kontynuowania dobrej kampanii informacyjnej i komunikacyjnej na temat przyjęcia euro; |
| --- | --- |

10.

| 11. | wzywa władze Chorwacji do utrzymania obecnego kierunku praktycznych przygotowań zapewniających sprawne wprowadzenie euro; |
| --- | --- |

11.

| 12. | zauważa, że zgodnie ze sprawozdaniem Komisji z konwergencji za rok 2022 poziom cen w Chorwacji osiągnął już wyższy poziom konwergencji cen ze strefą euro niż miało to miejsce w innych państwach członkowskich w momencie przystąpienia do strefy euro; w związku z tym oczekuje od rządu chorwackiego nieustających wysiłków na rzecz zapewnienia, że dalsza konwergencja cen zostanie osiągnięta w zrównoważony sposób oraz że wprowadzenie euro nie doprowadzi do sztucznego wzrostu cen; |
| --- | --- |

12.

| 13. | wzywa rząd Chorwacji, by kontynuował działania mające na celu wywiązanie się z zobowiązania do wdrożenia do 2023 r. nowego planu działania na rzecz przeciwdziałania praniu pieniędzy; |
| --- | --- |

13.

| 14. | zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament; |
| --- | --- |

14.

| 15. | zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do tekstu przyjętego przez Parlament; |
| --- | --- |

15.

| 16. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszego stanowiska Radzie, Komisji, Europejskiemu Bankowi Centralnemu, Eurogrupie i rządom państw członkowskich. |
| --- | --- |

16.

---

(1)  Dz.U. C 298 E z 8.12.2006, s. 249.

(2)  Dz.U. C 146 E z 12.6.2008, s. 251.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/292 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/292

---

P9_TA(2022)0272

Umowa o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między UE a Wyspami Cooka – protokół wykonawczy ***

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Protokołu wykonawczego do Umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a rządem Wysp Cooka (12640/2021 – C9-0006/2022 – 2021/0312(NLE))

(Zgoda)

(2023/C 47/28)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając projekt decyzji Rady (12640/2021), |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt decyzji Rady (12640/2021),

| — | uwzględniając projekt protokołu wykonawczego do Umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a rządem Wysp Cooka (12633/2021), |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt protokołu wykonawczego do Umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a rządem Wysp Cooka (12633/2021),

| — | uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 43 i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt (v) oraz art. 218 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C9-0006/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 43 i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt (v) oraz art. 218 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C9-0006/2022),

| — | uwzględniając art. 105 ust. 1 i 4 oraz art. 114 ust. 7 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 105 ust. 1 i 4 oraz art. 114 ust. 7 Regulaminu,

| — | uwzględniając zalecenie Komisji Rybołówstwa (A9-0197/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Komisji Rybołówstwa (A9-0197/2022),

| 1. | wyraża zgodę na zawarcie protokołu; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Wysp Cooka. |
| --- | --- |

2.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/293 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/293

---

P9_TA(2022)0273

Środki tymczasowej liberalizacji handlu dla Mołdawii ***I

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie środków tymczasowej liberalizacji handlu będących uzupełnieniem koncesji handlowych mających zastosowanie do mołdawskich produktów na podstawie Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Mołdawii, z drugiej strony (COM(2022)0288 – C9-0198/2022 – 2022/0188(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 47/29)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0288), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0288),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 207 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0198/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 207 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0198/2022),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady, przekazane pismem z dnia 29 czerwca 2022 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady, przekazane pismem z dnia 29 czerwca 2022 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 59 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 59 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego (A9-0201/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego (A9-0201/2022),

| 1. | zatwierdza poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu, |
| --- | --- |

1.

| 2. | zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

3.

---

P9_TC1-COD(2022)0188

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 5 lipca 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie środków tymczasowej liberalizacji handlu będących uzupełnieniem koncesji handlowych mających zastosowanie do produktów pochodzących z Republiki Mołdawii na podstawie Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Mołdawii, z drugiej strony

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/1279.)

---

Środa, 6 lipca 2022 r.

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/294 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/294

---

P9_TA(2022)0282

Napaść Rosji na Ukrainę – środki kryzysowe w sektorach rybołówstwa i akwakultury ***I

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia (UE) nr 508/2014 w odniesieniu do środków szczegółowych mających na celu złagodzenie skutków agresji wojskowej Rosji wobec Ukrainy dla działalności połowowej oraz ograniczenie wpływu zakłóceń rynku spowodowanych tą agresją wojskową na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury (COM(2022)0179 – C9-0149/2022 – 2022/0118(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 47/30)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0179), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0179),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 2, art. 43 ust. 2 i art. 175 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0149/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 2, art. 43 ust. 2 i art. 175 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0149/2022),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając przekazane pismem z dnia 29 czerwca 2022 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając przekazane pismem z dnia 29 czerwca 2022 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 59 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 59 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A9-0182/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A9-0182/2022),

| 1. | przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

3.

---

P9_TC1-COD(2022)0118

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 6 lipca 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 508/2014 w odniesieniu do środków szczególnych mających na celu złagodzenie skutków prowadzonej przez Rosję wojny napastniczej przeciwko Ukrainie dla działalności połowowej oraz ograniczenie wpływu zakłóceń rynku spowodowanych tą wojną napastniczą na łańcuch dostaw produktów rybołówstwa i akwakultury

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/1278.)

---

Czwartek, 7 lipca 2022 r.

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/295 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/295

---

P9_TA(2022)0294

Rosyjska inwazja na Ukrainę – środki tymczasowe dotyczące dokumentów kierowcy wydanych przez Ukrainę ***I

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczacego rozporzadzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z rosyjską inwazją na Ukrainę, dotyczące dokumentów kierowcy wydanych przez Ukrainę zgodnie z jej prawodawstwem (COM(2022)0313 – C9-0201/2022 – 2022/0204(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 47/31)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0313), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0313),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 91 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0201/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 91 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0201/2022),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | po konsultacji z Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym, |
| --- | --- |

—

po konsultacji z Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym,

| — | po konsultacji z Komitetem Regionów, |
| --- | --- |

—

po konsultacji z Komitetem Regionów,

| — | uwzględniając art. 59 i 163 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 59 i 163 Regulaminu,

| 1. | przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

3.

---

P9_TC1-COD(2022)0204

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 7 lipca 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie ustanowienia w związku z rosyjską inwazją na Ukrainę szczególnych środków tymczasowych dotyczących dokumentów kierowcy wydanych przez Ukrainę zgodnie z jej ustawodawstwem

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/1280.)

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/296 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/296

---

P9_TA(2022)0295

Uznanie naruszenia unijnych środków ograniczających za przestępstwa na mocy art. 83 ust. 1 TFUE***

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie określenia naruszenia unijnych środków ograniczających jedną z dziedzin przestępczości spełniającą kryteria określone w art. 83 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (10287/1/2022 – C9-0219/2022 – 2022/0176(NLE))

(Zgoda)

(2023/C 47/32)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając projekt decyzji Rady (10287/1/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt decyzji Rady (10287/1/2022),

| — | uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 83 ust. 1 akapit trzeci Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C9-0219/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 83 ust. 1 akapit trzeci Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C9-0219/2022),

| — | uwzględniając art. 105 ust. 1 i 4 oraz art. 163 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 105 ust. 1 i 4 oraz art. 163 Regulaminu,

| 1. | wyraża zgodę na projekt decyzji Rady; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

2.

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/297 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/297

---

P9_TA(2022)0296

Udzielenie wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie ***I

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie udzielenia wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie (COM(2022)0450 – C9-0221/2022 – 2022/0213(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 47/33)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0450), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0450),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 212 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0221/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 212 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0221/2022),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady, przekazane pismem z dnia 6 lipca 2022 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady, przekazane pismem z dnia 6 lipca 2022 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 59 i 163 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 59 i 163 Regulaminu,

| 1. | zatwierdza poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

3.

---

P9_TC1-COD(2022)0213

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 7 lipca 2022 r. w celu przyjęcia decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/...w sprawie udzielenia wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, decyzji (UE) 2022/1201.)

---

| 7.2.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 47/298 |
| --- | --- | --- | --- |

7.2.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 47/298

---

P9_TA(2022)0297

Zrównoważone paliwa lotnicze (inicjatywa ReFuelEU Aviation) ***I

Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 7 lipca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego (COM(2021)0561 – C9-0332/2021 – 2021/0205(COD)) (1)

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 47/34)

Poprawka 1

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (1) | Od dziesięcioleci transport lotniczy odgrywa kluczową rolę w gospodarce Unii i codziennym życiu obywateli Unii, będąc przy tym jednym z najbardziej dynamicznych i osiągających najlepsze wyniki sektorów unijnej gospodarki. Silnie stymuluje wzrost gospodarczy, zatrudnienie, handel i turystykę, a także konektywność i mobilność zarówno przedsiębiorstw, jak i 
  obywateli
  , w szczególności w ramach unijnego wewnętrznego rynku lotniczego. Rozwój usług transportu lotniczego znacząco przyczynił się do poprawy konektywności w Unii oraz z państwami trzecimi, a także był ważnym motorem gospodarki Unii. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(1)

Od dziesięcioleci transport lotniczy odgrywa kluczową rolę w gospodarce Unii i codziennym życiu obywateli Unii, będąc przy tym jednym z najbardziej dynamicznych i osiągających najlepsze wyniki sektorów unijnej gospodarki. Silnie stymuluje wzrost gospodarczy, zatrudnienie, handel i turystykę, a także konektywność i mobilność zarówno przedsiębiorstw, jak i 
  obywateli
  , w szczególności w ramach unijnego wewnętrznego rynku lotniczego. Rozwój usług transportu lotniczego znacząco przyczynił się do poprawy konektywności w Unii oraz z państwami trzecimi, a także był ważnym motorem gospodarki Unii.

| (1) | Od dziesięcioleci transport lotniczy odgrywa kluczową rolę w gospodarce Unii i codziennym życiu obywateli Unii, będąc przy tym jednym z najbardziej dynamicznych i osiągających najlepsze wyniki sektorów unijnej gospodarki. Silnie stymuluje wzrost gospodarczy, zatrudnienie, handel i turystykę, a także konektywność i mobilność zarówno przedsiębiorstw, jak i 
  obywateli, oraz jest jednym z głównych łączników między regionami najbardziej oddalonymi i kontynentem
  , w szczególności w ramach unijnego wewnętrznego rynku lotniczego. Rozwój usług transportu lotniczego znacząco przyczynił się do poprawy konektywności
  , zwiększenia spójności i zmniejszenia dysproporcji regionalnych
  w Unii
  , zwłaszcza dla regionów peryferyjnych, najbardziej oddalonych, słabo zaludnionych i wyspiarskich,
  oraz z państwami trzecimi, a także był ważnym motorem gospodarki Unii. |
| --- | --- |

(1)

Od dziesięcioleci transport lotniczy odgrywa kluczową rolę w gospodarce Unii i codziennym życiu obywateli Unii, będąc przy tym jednym z najbardziej dynamicznych i osiągających najlepsze wyniki sektorów unijnej gospodarki. Silnie stymuluje wzrost gospodarczy, zatrudnienie, handel i turystykę, a także konektywność i mobilność zarówno przedsiębiorstw, jak i 
  obywateli, oraz jest jednym z głównych łączników między regionami najbardziej oddalonymi i kontynentem
  , w szczególności w ramach unijnego wewnętrznego rynku lotniczego. Rozwój usług transportu lotniczego znacząco przyczynił się do poprawy konektywności
  , zwiększenia spójności i zmniejszenia dysproporcji regionalnych
  w Unii
  , zwłaszcza dla regionów peryferyjnych, najbardziej oddalonych, słabo zaludnionych i wyspiarskich,
  oraz z państwami trzecimi, a także był ważnym motorem gospodarki Unii.

Poprawka 2

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (2) | Od
  2020 r. transport lotniczy jest jednym z sektorów najbardziej dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19.
  Wraz z perspektywą zakończenia pandemii pojawiły
  się
  oczekiwania
  stopniowego
  przywracania
  ruchu lotniczego w nadchodzących latach i jego odbudowy do poziomów sprzed kryzysu. Jednocześnie emisje z tego sektora rosną od 1990 r., a wraz z pokonaniem pandemii ta tendencja wzrostowa może powrócić. W związku z tym
  konieczne
  jest przygotowanie się na przyszłość i wprowadzenie niezbędnych zmian, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie
  rynku transportu
  lotniczego,
  co przyczyni
  się do osiągnięcia unijnych celów klimatycznych i przyniesie wysoki poziom konektywności, bezpieczeństwa i ochrony. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(2)

Od
  2020 r. transport lotniczy jest jednym z sektorów najbardziej dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19.
  Wraz z perspektywą zakończenia pandemii pojawiły
  się
  oczekiwania
  stopniowego
  przywracania
  ruchu lotniczego w nadchodzących latach i jego odbudowy do poziomów sprzed kryzysu. Jednocześnie emisje z tego sektora rosną od 1990 r., a wraz z pokonaniem pandemii ta tendencja wzrostowa może powrócić. W związku z tym
  konieczne
  jest przygotowanie się na przyszłość i wprowadzenie niezbędnych zmian, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie
  rynku transportu
  lotniczego,
  co przyczyni
  się do osiągnięcia unijnych celów klimatycznych i przyniesie wysoki poziom konektywności, bezpieczeństwa i ochrony.

| (2) | W rozporządzeniu (UE) 2021/1119 Unia Europejska ustanowiła zobowiązania prawne do osiągnięcia neutralności klimatycznej najpóźniej do 2050 r. i ograniczenia do 2030 r. emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 % w porównaniu z 1990 r. Aby to osiągnąć, wszystkie sektory gospodarki, w tym sektor transportu, muszą podjąć szybkie kroki w celu dekarbonizacji. W przypadku sektora lotnictwa wymaga to znacznego zwiększenia produkcji, podaży i wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych. Od
  2020 r. transport lotniczy jest jednym z sektorów najbardziej dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19.
  Oczekuje
  się stopniowego
  przywrócenia
  ruchu lotniczego w nadchodzących latach i jego odbudowy do poziomów sprzed kryzysu.
  Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego szacuje roczny wzrost ruchu pasażerskiego w Europie na poziomie 3 % rocznie do 2050 r. oraz 2,4  % w przypadku ruchu towarowego.
  Jednocześnie emisje z tego sektora rosną od 1990 r., a wraz z pokonaniem pandemii ta tendencja wzrostowa może
  szybko
  powrócić. W związku z tym
  kluczowe
  jest przygotowanie się na przyszłość i wprowadzenie niezbędnych zmian, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie
  sektora transportu
  lotniczego,
  które w pełni przyczyni
  się do osiągnięcia unijnych celów klimatycznych i przyniesie wysoki poziom konektywności
  , przystępności cenowej
  , bezpieczeństwa i ochrony. |
| --- | --- |

(2)

W rozporządzeniu (UE) 2021/1119 Unia Europejska ustanowiła zobowiązania prawne do osiągnięcia neutralności klimatycznej najpóźniej do 2050 r. i ograniczenia do 2030 r. emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 % w porównaniu z 1990 r. Aby to osiągnąć, wszystkie sektory gospodarki, w tym sektor transportu, muszą podjąć szybkie kroki w celu dekarbonizacji. W przypadku sektora lotnictwa wymaga to znacznego zwiększenia produkcji, podaży i wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych. Od
  2020 r. transport lotniczy jest jednym z sektorów najbardziej dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19.
  Oczekuje
  się stopniowego
  przywrócenia
  ruchu lotniczego w nadchodzących latach i jego odbudowy do poziomów sprzed kryzysu.
  Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego szacuje roczny wzrost ruchu pasażerskiego w Europie na poziomie 3 % rocznie do 2050 r. oraz 2,4  % w przypadku ruchu towarowego.
  Jednocześnie emisje z tego sektora rosną od 1990 r., a wraz z pokonaniem pandemii ta tendencja wzrostowa może
  szybko
  powrócić. W związku z tym
  kluczowe
  jest przygotowanie się na przyszłość i wprowadzenie niezbędnych zmian, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie
  sektora transportu
  lotniczego,
  które w pełni przyczyni
  się do osiągnięcia unijnych celów klimatycznych i przyniesie wysoki poziom konektywności
  , przystępności cenowej
  , bezpieczeństwa i ochrony.

Poprawka 3

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (3) | Funkcjonowanie unijnego sektora transportu lotniczego jest uwarunkowane jego wymiarem transgranicznym w Unii oraz wymiarem globalnym. Wewnętrzny rynek lotniczy to jeden z najbardziej zintegrowanych sektorów w Unii, regulowany jednolitymi przepisami dotyczącymi dostępu do rynku i warunków operacyjnych. Polityka zewnętrzna
  w
  dziedzinie transportu lotniczego
  jest regulowana przepisami ustanowionymi
  na szczeblu globalnym przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO)
  , jak również kompleksowymi wielostronnymi
  lub
  dwustronnymi porozumieniami
  między Unią lub jej państwami członkowskimi a państwami trzecimi. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(3)

Funkcjonowanie unijnego sektora transportu lotniczego jest uwarunkowane jego wymiarem transgranicznym w Unii oraz wymiarem globalnym. Wewnętrzny rynek lotniczy to jeden z najbardziej zintegrowanych sektorów w Unii, regulowany jednolitymi przepisami dotyczącymi dostępu do rynku i warunków operacyjnych. Polityka zewnętrzna
  w
  dziedzinie transportu lotniczego
  jest regulowana przepisami ustanowionymi
  na szczeblu globalnym przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO)
  , jak również kompleksowymi wielostronnymi
  lub
  dwustronnymi porozumieniami
  między Unią lub jej państwami członkowskimi a państwami trzecimi.

| (3) | Funkcjonowanie unijnego sektora transportu lotniczego jest uwarunkowane jego wymiarem transgranicznym w Unii oraz wymiarem globalnym. Wewnętrzny rynek lotniczy to jeden z najbardziej zintegrowanych sektorów w Unii, regulowany jednolitymi przepisami dotyczącymi dostępu do rynku i warunków operacyjnych. Polityka zewnętrzna
  Unii w
   dziedzinie transportu lotniczego
  podlega zasadom ustanowionym
  na szczeblu globalnym przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO)
  oraz zawartym w kompleksowych wielostronnych
  lub
  dwustronnych porozumieniach
  między Unią lub jej państwami członkowskimi a państwami trzecimi.
  Istotne jest zatem, by Unia podtrzymała starania, które podjęto na szczeblu międzynarodowym, wielostronnym i dwustronnym, aby wspierać wysoki poziom ambicji i konwergencji w odniesieniu do wykorzystywania zrównoważonych paliw lotniczych, przy zapewnieniu równych warunków działania na szczeblu międzynarodowym. |
| --- | --- |

(3)

Funkcjonowanie unijnego sektora transportu lotniczego jest uwarunkowane jego wymiarem transgranicznym w Unii oraz wymiarem globalnym. Wewnętrzny rynek lotniczy to jeden z najbardziej zintegrowanych sektorów w Unii, regulowany jednolitymi przepisami dotyczącymi dostępu do rynku i warunków operacyjnych. Polityka zewnętrzna
  Unii w
   dziedzinie transportu lotniczego
  podlega zasadom ustanowionym
  na szczeblu globalnym przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO)
  oraz zawartym w kompleksowych wielostronnych
  lub
  dwustronnych porozumieniach
  między Unią lub jej państwami członkowskimi a państwami trzecimi.
  Istotne jest zatem, by Unia podtrzymała starania, które podjęto na szczeblu międzynarodowym, wielostronnym i dwustronnym, aby wspierać wysoki poziom ambicji i konwergencji w odniesieniu do wykorzystywania zrównoważonych paliw lotniczych, przy zapewnieniu równych warunków działania na szczeblu międzynarodowym.

Poprawka 4

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (4) | Na rynku transportu lotniczego panuje silna konkurencja między podmiotami gospodarczymi
  w
  całej Unii, którym niezbędne są równe warunki działania. Stabilność i dobrobyt rynku transportu lotniczego oraz jego uczestników zależą od jasnych i zharmonizowanych ram polityki, w których operatorzy statków powietrznych, porty lotnicze i inne podmioty działające w sektorze lotnictwa mogą funkcjonować w warunkach opartych na równych szansach. Występowanie zakłóceń na rynku wiąże się z ryzykiem osłabienia pozycji operatorów statków powietrznych i portów lotniczych względem wewnętrznych lub zewnętrznych konkurentów. Może on jednak spowodować utratę konkurencyjności sektora transportu lotniczego
  oraz
  utratę konektywności
  w
  transporcie lotniczym dla obywateli i przedsiębiorstw. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(4)

Na rynku transportu lotniczego panuje silna konkurencja między podmiotami gospodarczymi
  w
  całej Unii, którym niezbędne są równe warunki działania. Stabilność i dobrobyt rynku transportu lotniczego oraz jego uczestników zależą od jasnych i zharmonizowanych ram polityki, w których operatorzy statków powietrznych, porty lotnicze i inne podmioty działające w sektorze lotnictwa mogą funkcjonować w warunkach opartych na równych szansach. Występowanie zakłóceń na rynku wiąże się z ryzykiem osłabienia pozycji operatorów statków powietrznych i portów lotniczych względem wewnętrznych lub zewnętrznych konkurentów. Może on jednak spowodować utratę konkurencyjności sektora transportu lotniczego
  oraz
  utratę konektywności
  w
  transporcie lotniczym dla obywateli i przedsiębiorstw.

| (4) | Na rynku transportu lotniczego panuje silna konkurencja między podmiotami gospodarczymi
  na świecie oraz w
   całej Unii, którym niezbędne są równe warunki działania. Stabilność i dobrobyt rynku transportu lotniczego oraz jego uczestników zależą od jasnych i zharmonizowanych ram polityki, w których operatorzy statków powietrznych, porty lotnicze i inne podmioty działające w sektorze lotnictwa mogą funkcjonować w warunkach opartych na równych
  zasadach i
  szansach
  , co przyczyni się do powstania dynamicznego sektora i możliwości zatrudnienia. Loty wewnątrz UE w znacznym stopniu stanowią część globalnych tras wytyczonych w ramach globalnego rynku. To samo dotyczy tras z miejsc przeznaczenia spoza UE do miejsc przeznaczenia poza UE przez europejskie porty lotnicze
  . Występowanie zakłóceń na rynku wiąże się z ryzykiem osłabienia pozycji operatorów statków powietrznych i portów lotniczych względem wewnętrznych lub zewnętrznych konkurentów. Może on jednak spowodować utratę konkurencyjności sektora transportu lotniczego
  , zagrażając przedsiębiorstwom transportu lotniczego i miejscom pracy, a także
  utratę konektywności
  i wyboru połączeń transportowych w
   transporcie lotniczym dla obywateli i przedsiębiorstw. |
| --- | --- |

(4)

Na rynku transportu lotniczego panuje silna konkurencja między podmiotami gospodarczymi
  na świecie oraz w
   całej Unii, którym niezbędne są równe warunki działania. Stabilność i dobrobyt rynku transportu lotniczego oraz jego uczestników zależą od jasnych i zharmonizowanych ram polityki, w których operatorzy statków powietrznych, porty lotnicze i inne podmioty działające w sektorze lotnictwa mogą funkcjonować w warunkach opartych na równych
  zasadach i
  szansach
  , co przyczyni się do powstania dynamicznego sektora i możliwości zatrudnienia. Loty wewnątrz UE w znacznym stopniu stanowią część globalnych tras wytyczonych w ramach globalnego rynku. To samo dotyczy tras z miejsc przeznaczenia spoza UE do miejsc przeznaczenia poza UE przez europejskie porty lotnicze
  . Występowanie zakłóceń na rynku wiąże się z ryzykiem osłabienia pozycji operatorów statków powietrznych i portów lotniczych względem wewnętrznych lub zewnętrznych konkurentów. Może on jednak spowodować utratę konkurencyjności sektora transportu lotniczego
  , zagrażając przedsiębiorstwom transportu lotniczego i miejscom pracy, a także
  utratę konektywności
  i wyboru połączeń transportowych w
   transporcie lotniczym dla obywateli i przedsiębiorstw.

Poprawka 5

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 5

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (5) | W szczególności istotne jest zapewnienie równych warunków działania na całym unijnym rynku transportu lotniczego w odniesieniu do paliwa lotniczego, które stanowi znaczną część kosztów operatorów statków powietrznych. Różnice w cenie paliwa mogą mieć znaczny negatywny wpływ na wyniki gospodarcze operatorów statków powietrznych oraz na konkurencję na rynku. W przypadku gdy różnice w cenie paliwa lotniczego występują między poszczególnymi unijnymi portami lotniczymi lub między portami lotniczymi w UE i poza nią, może to zachęcać operatorów statków powietrznych do dostosowywania ich strategii tankowania paliwa z przyczyn ekonomicznych. Tankering zwiększa zużycie paliwa statku powietrznego i niepotrzebnie generuje emisje gazów cieplarnianych. W konsekwencji stosowanie tankeringu przez operatorów statków powietrznych podważa starania Unii na rzecz ochrony środowiska. Niektórzy operatorzy statków powietrznych mogą korzystać z atrakcyjnych cen paliwa lotniczego w swoich bazach macierzystych w celu zyskania przewagi konkurencyjnej wobec innych linii lotniczych obsługujących podobne trasy. Takie działanie może mieć niekorzystne skutki dla konkurencyjności sektora i szkodzić konektywności w transporcie lotniczym. W niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić środki zapobiegające takim praktykom w celu uniknięcia niepotrzebnej szkody w środowisku, a także przywrócenia i zachowania warunków uczciwej konkurencji na rynku transportu lotniczego. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(5)

W szczególności istotne jest zapewnienie równych warunków działania na całym unijnym rynku transportu lotniczego w odniesieniu do paliwa lotniczego, które stanowi znaczną część kosztów operatorów statków powietrznych. Różnice w cenie paliwa mogą mieć znaczny negatywny wpływ na wyniki gospodarcze operatorów statków powietrznych oraz na konkurencję na rynku. W przypadku gdy różnice w cenie paliwa lotniczego występują między poszczególnymi unijnymi portami lotniczymi lub między portami lotniczymi w UE i poza nią, może to zachęcać operatorów statków powietrznych do dostosowywania ich strategii tankowania paliwa z przyczyn ekonomicznych. Tankering zwiększa zużycie paliwa statku powietrznego i niepotrzebnie generuje emisje gazów cieplarnianych. W konsekwencji stosowanie tankeringu przez operatorów statków powietrznych podważa starania Unii na rzecz ochrony środowiska. Niektórzy operatorzy statków powietrznych mogą korzystać z atrakcyjnych cen paliwa lotniczego w swoich bazach macierzystych w celu zyskania przewagi konkurencyjnej wobec innych linii lotniczych obsługujących podobne trasy. Takie działanie może mieć niekorzystne skutki dla konkurencyjności sektora i szkodzić konektywności w transporcie lotniczym. W niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić środki zapobiegające takim praktykom w celu uniknięcia niepotrzebnej szkody w środowisku, a także przywrócenia i zachowania warunków uczciwej konkurencji na rynku transportu lotniczego.

| (5) | W szczególności istotne jest zapewnienie równych warunków działania na całym unijnym rynku transportu lotniczego w odniesieniu do paliwa lotniczego, które stanowi znaczną część kosztów operatorów statków powietrznych. Różnice w cenie paliwa mogą mieć znaczny negatywny wpływ na wyniki gospodarcze operatorów statków powietrznych oraz na konkurencję na rynku
  , mogą zmniejszać atrakcyjność sektora lotnictwa i tym samym mobilność, a wysokie ceny paliwa mogą przekładać się bezpośrednio na wysokie ceny dla odbiorców końcowych
  . W przypadku gdy różnice w cenie paliwa lotniczego występują między poszczególnymi unijnymi portami lotniczymi lub między portami lotniczymi w UE i poza nią, może to zachęcać operatorów statków powietrznych do dostosowywania ich strategii tankowania paliwa z przyczyn ekonomicznych. Tankering zwiększa zużycie paliwa statku powietrznego i niepotrzebnie generuje emisje gazów cieplarnianych. W konsekwencji stosowanie tankeringu przez operatorów statków powietrznych
  z przyczyn ekonomicznych
  podważa starania Unii na rzecz ochrony środowiska. Niektórzy operatorzy statków powietrznych mogą korzystać z atrakcyjnych cen paliwa lotniczego w swoich bazach macierzystych w celu zyskania przewagi konkurencyjnej wobec innych linii lotniczych obsługujących podobne trasy. Takie działanie może mieć niekorzystne skutki dla konkurencyjności sektora
  , prowadzić do zakłóceń na rynku
  i szkodzić konektywności w transporcie lotniczym. W niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić środki zapobiegające takim praktykom w celu uniknięcia niepotrzebnej szkody w środowisku, a także przywrócenia i zachowania warunków uczciwej konkurencji na rynku transportu lotniczego.
  Niniejsze rozporządzenie powinno jednak również uwzględniać fakt, że czasami dochodzi do tankeringu w celu zapewnienia zgodności z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa paliwowego i w takich przypadkach jest uzasadnione względami bezpieczeństwa. Ponadto tankering może być konsekwencją szczególnych trudności operacyjnych niektórych operatorów statków powietrznych w niektórych portach lotniczych, m.in. w wyniku niewspółmiernie długiego czasu postoju statków powietrznych lub zmniejszonej przepustowości portu lotniczego w godzinach szczytu. Komisja powinna zatem ściśle monitorować, oceniać i analizować przypadki tankeringu i ich przyczyny oraz, w stosownych przypadkach, przedstawić wnioski ustawodawcze mające na celu zmianę niniejszego rozporządzenia. |
| --- | --- |

(5)

W szczególności istotne jest zapewnienie równych warunków działania na całym unijnym rynku transportu lotniczego w odniesieniu do paliwa lotniczego, które stanowi znaczną część kosztów operatorów statków powietrznych. Różnice w cenie paliwa mogą mieć znaczny negatywny wpływ na wyniki gospodarcze operatorów statków powietrznych oraz na konkurencję na rynku
  , mogą zmniejszać atrakcyjność sektora lotnictwa i tym samym mobilność, a wysokie ceny paliwa mogą przekładać się bezpośrednio na wysokie ceny dla odbiorców końcowych
  . W przypadku gdy różnice w cenie paliwa lotniczego występują między poszczególnymi unijnymi portami lotniczymi lub między portami lotniczymi w UE i poza nią, może to zachęcać operatorów statków powietrznych do dostosowywania ich strategii tankowania paliwa z przyczyn ekonomicznych. Tankering zwiększa zużycie paliwa statku powietrznego i niepotrzebnie generuje emisje gazów cieplarnianych. W konsekwencji stosowanie tankeringu przez operatorów statków powietrznych
  z przyczyn ekonomicznych
  podważa starania Unii na rzecz ochrony środowiska. Niektórzy operatorzy statków powietrznych mogą korzystać z atrakcyjnych cen paliwa lotniczego w swoich bazach macierzystych w celu zyskania przewagi konkurencyjnej wobec innych linii lotniczych obsługujących podobne trasy. Takie działanie może mieć niekorzystne skutki dla konkurencyjności sektora
  , prowadzić do zakłóceń na rynku
  i szkodzić konektywności w transporcie lotniczym. W niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić środki zapobiegające takim praktykom w celu uniknięcia niepotrzebnej szkody w środowisku, a także przywrócenia i zachowania warunków uczciwej konkurencji na rynku transportu lotniczego.
  Niniejsze rozporządzenie powinno jednak również uwzględniać fakt, że czasami dochodzi do tankeringu w celu zapewnienia zgodności z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa paliwowego i w takich przypadkach jest uzasadnione względami bezpieczeństwa. Ponadto tankering może być konsekwencją szczególnych trudności operacyjnych niektórych operatorów statków powietrznych w niektórych portach lotniczych, m.in. w wyniku niewspółmiernie długiego czasu postoju statków powietrznych lub zmniejszonej przepustowości portu lotniczego w godzinach szczytu. Komisja powinna zatem ściśle monitorować, oceniać i analizować przypadki tankeringu i ich przyczyny oraz, w stosownych przypadkach, przedstawić wnioski ustawodawcze mające na celu zmianę niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 6

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 6

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (6) | Głównym celem wspólnej polityki transportowej jest zrównoważony rozwój. Wymaga to zintegrowanego podejścia ukierunkowanego na zapewnienie
  zarówno
  efektywnego funkcjonowania systemu transportowego Unii,
  jak
  i ochrony środowiska naturalnego. Zrównoważony rozwój transportu lotniczego wymaga wprowadzenia środków mających na celu zmniejszenie emisji dwutlenku węgla pochodzących ze statków powietrznych wylatujących z unijnych portów lotniczych. Środki te powinny przyczyniać się do osiągnięcia unijnych celów klimatycznych do 2030 i 2050 r. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(6)

Głównym celem wspólnej polityki transportowej jest zrównoważony rozwój. Wymaga to zintegrowanego podejścia ukierunkowanego na zapewnienie
  zarówno
  efektywnego funkcjonowania systemu transportowego Unii,
  jak
  i ochrony środowiska naturalnego. Zrównoważony rozwój transportu lotniczego wymaga wprowadzenia środków mających na celu zmniejszenie emisji dwutlenku węgla pochodzących ze statków powietrznych wylatujących z unijnych portów lotniczych. Środki te powinny przyczyniać się do osiągnięcia unijnych celów klimatycznych do 2030 i 2050 r.

| (6) | Głównym celem wspólnej polityki transportowej jest zrównoważony rozwój. Wymaga to zintegrowanego podejścia ukierunkowanego na zapewnienie efektywnego funkcjonowania systemu transportowego Unii,
  przestrzegania przepisów dotyczących pracy
  i 
  spraw socjalnych oraz
  ochrony środowiska naturalnego. Zrównoważony rozwój transportu lotniczego wymaga wprowadzenia środków
  , w tym instrumentów finansowych,
  mających na celu zmniejszenie emisji dwutlenku węgla pochodzących ze statków powietrznych wylatujących z unijnych portów
  lotniczych oraz rozwój rynku produkcji i dostaw zrównoważonych paliw
  lotniczych. Środki te powinny przyczyniać się do osiągnięcia unijnych celów klimatycznych do 2030 i 2050 r. |
| --- | --- |

(6)

Głównym celem wspólnej polityki transportowej jest zrównoważony rozwój. Wymaga to zintegrowanego podejścia ukierunkowanego na zapewnienie efektywnego funkcjonowania systemu transportowego Unii,
  przestrzegania przepisów dotyczących pracy
  i 
  spraw socjalnych oraz
  ochrony środowiska naturalnego. Zrównoważony rozwój transportu lotniczego wymaga wprowadzenia środków
  , w tym instrumentów finansowych,
  mających na celu zmniejszenie emisji dwutlenku węgla pochodzących ze statków powietrznych wylatujących z unijnych portów
  lotniczych oraz rozwój rynku produkcji i dostaw zrównoważonych paliw
  lotniczych. Środki te powinny przyczyniać się do osiągnięcia unijnych celów klimatycznych do 2030 i 2050 r.

Poprawka 7

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 7

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (7) | W przyjętym przez Komisję w grudniu 2020 r. komunikacie pt. „Strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności” (10) wytyczono kierunki działań dla unijnego systemu transportowego, które umożliwią jego ekologiczną i cyfrową transformację i zwiększą jego odporność. Obniżenie emisyjności sektora transportu lotniczego jest niezbędnym i trudnym procesem, szczególnie w perspektywie krótkoterminowej. Postęp technologiczny
  osiągany
  za sprawą europejskich i krajowych programów badań naukowych i innowacji w dziedzinie lotnictwa
  przyczynił
  się do znacznego zmniejszenia emisji w ubiegłych dziesięcioleciach. Globalny wzrost natężenia ruchu lotniczego wyprzedził jednak działania w zakresie zmniejszania emisji z tego sektora. Podczas gdy nowe technologie mają pomóc ograniczyć wykorzystanie energii z paliw kopalnych w lotnictwie krótkodystansowym w najbliższych dziesięcioleciach, zrównoważone paliwa lotnicze stanowią
  jedyne
  rozwiązanie pozwalające znacznie obniżyć emisyjność lotów na wszystkich dystansach,
  i to
  w krótkiej
  perspektywie czasowej
  . Obecnie ten potencjał jest jednak w dużej mierze niewykorzystany. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(7)

W przyjętym przez Komisję w grudniu 2020 r. komunikacie pt. „Strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności” (10) wytyczono kierunki działań dla unijnego systemu transportowego, które umożliwią jego ekologiczną i cyfrową transformację i zwiększą jego odporność. Obniżenie emisyjności sektora transportu lotniczego jest niezbędnym i trudnym procesem, szczególnie w perspektywie krótkoterminowej. Postęp technologiczny
  osiągany
  za sprawą europejskich i krajowych programów badań naukowych i innowacji w dziedzinie lotnictwa
  przyczynił
  się do znacznego zmniejszenia emisji w ubiegłych dziesięcioleciach. Globalny wzrost natężenia ruchu lotniczego wyprzedził jednak działania w zakresie zmniejszania emisji z tego sektora. Podczas gdy nowe technologie mają pomóc ograniczyć wykorzystanie energii z paliw kopalnych w lotnictwie krótkodystansowym w najbliższych dziesięcioleciach, zrównoważone paliwa lotnicze stanowią
  jedyne
  rozwiązanie pozwalające znacznie obniżyć emisyjność lotów na wszystkich dystansach,
  i to
  w krótkiej
  perspektywie czasowej
  . Obecnie ten potencjał jest jednak w dużej mierze niewykorzystany.

| (7) | W przyjętym przez Komisję w grudniu 2020 r. komunikacie pt. „Strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności” (10) wytyczono kierunki działań dla unijnego systemu transportowego, które umożliwią jego ekologiczną i cyfrową transformację i zwiększą jego odporność. Obniżenie emisyjności sektora transportu lotniczego jest niezbędnym i trudnym procesem, szczególnie w perspektywie krótkoterminowej. Postęp technologiczny
  i wyraźne zaangażowanie ze strony branży we wdrażanie polityk w zakresie ochrony środowiska osiągane
  za sprawą europejskich i krajowych programów badań naukowych i innowacji w dziedzinie lotnictwa
  przyczyniły
  się do znacznego zmniejszenia emisji w ubiegłych dziesięcioleciach. Globalny wzrost natężenia ruchu lotniczego wyprzedził jednak działania w zakresie zmniejszania emisji z tego sektora. Podczas gdy nowe technologie
  , w tym rozwój bezemisyjnych statków powietrznych o napędzie elektrycznym lub wodorowym,
  mają pomóc ograniczyć wykorzystanie energii z paliw kopalnych w lotnictwie krótkodystansowym w najbliższych dziesięcioleciach
  i mogą odegrać istotną rolę w lotnictwie komercyjnym w perspektywie średnio- i długoterminowej
  , zrównoważone paliwa lotnicze stanowią
  obiecujące
  rozwiązanie pozwalające znacznie obniżyć emisyjność lotów na wszystkich dystansach,
  zarówno
  w krótkiej
  , jak i średniej i długiej perspektywie
  . Obecnie ten potencjał jest jednak w dużej mierze niewykorzystany
  i z czasem potrzebne będzie wsparcie, aby można było dalej rozwijać i wprowadzać na rynek zrównoważone paliwa lotnicze oraz prowadzić badania naukowe dotyczące nowych silników statków powietrznych i technologii
  . |
| --- | --- |

(7)

W przyjętym przez Komisję w grudniu 2020 r. komunikacie pt. „Strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności” (10) wytyczono kierunki działań dla unijnego systemu transportowego, które umożliwią jego ekologiczną i cyfrową transformację i zwiększą jego odporność. Obniżenie emisyjności sektora transportu lotniczego jest niezbędnym i trudnym procesem, szczególnie w perspektywie krótkoterminowej. Postęp technologiczny
  i wyraźne zaangażowanie ze strony branży we wdrażanie polityk w zakresie ochrony środowiska osiągane
  za sprawą europejskich i krajowych programów badań naukowych i innowacji w dziedzinie lotnictwa
  przyczyniły
  się do znacznego zmniejszenia emisji w ubiegłych dziesięcioleciach. Globalny wzrost natężenia ruchu lotniczego wyprzedził jednak działania w zakresie zmniejszania emisji z tego sektora. Podczas gdy nowe technologie
  , w tym rozwój bezemisyjnych statków powietrznych o napędzie elektrycznym lub wodorowym,
  mają pomóc ograniczyć wykorzystanie energii z paliw kopalnych w lotnictwie krótkodystansowym w najbliższych dziesięcioleciach
  i mogą odegrać istotną rolę w lotnictwie komercyjnym w perspektywie średnio- i długoterminowej
  , zrównoważone paliwa lotnicze stanowią
  obiecujące
  rozwiązanie pozwalające znacznie obniżyć emisyjność lotów na wszystkich dystansach,
  zarówno
  w krótkiej
  , jak i średniej i długiej perspektywie
  . Obecnie ten potencjał jest jednak w dużej mierze niewykorzystany
  i z czasem potrzebne będzie wsparcie, aby można było dalej rozwijać i wprowadzać na rynek zrównoważone paliwa lotnicze oraz prowadzić badania naukowe dotyczące nowych silników statków powietrznych i technologii
  .

Poprawka 8

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 7 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (7a) | Nadrzędną zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” należy wdrażać we wszystkich sektorach, wykraczając poza system energetyczny, aby objąć transport drogowy, w tym lotnictwo. W szczególności powinna ona być integralną częścią decyzji politycznych, planistycznych i inwestycyjnych związanych z wprowadzeniem bardziej energooszczędnych silników oraz zrównoważonych paliw i technologii alternatywnych, w tym w odniesieniu do szybkiego rozwoju samolotów napędzanych energią elektryczną pochodzącą ze źródeł odnawialnych lub zielonym wodorem. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(7a)

Nadrzędną zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” należy wdrażać we wszystkich sektorach, wykraczając poza system energetyczny, aby objąć transport drogowy, w tym lotnictwo. W szczególności powinna ona być integralną częścią decyzji politycznych, planistycznych i inwestycyjnych związanych z wprowadzeniem bardziej energooszczędnych silników oraz zrównoważonych paliw i technologii alternatywnych, w tym w odniesieniu do szybkiego rozwoju samolotów napędzanych energią elektryczną pochodzącą ze źródeł odnawialnych lub zielonym wodorem.

Poprawka 9

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 8

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (8) | Zrównoważone paliwa lotnicze to ciekłe paliwa typu „drop-in”, mogące w pełni zastąpić konwencjonalne paliwa lotnicze i kompatybilne z istniejącymi silnikami statków powietrznych. Na szczeblu globalnym certyfikowanych jest szereg ścieżek produkcji zrównoważonych paliw lotniczych do zastosowań w lotnictwie cywilnym lub wojskowym. Pod względem technologicznym zrównoważone paliwa lotnicze są gotowe, by odegrać ważną rolę w zmniejszaniu emisji z transportu lotniczego już w bardzo krótkiej perspektywie czasowej. Oczekuje się, że w perspektywie średnio- i długoterminowej będą one stanowiły większą część koszyka energetycznego w lotnictwie. Ponadto dzięki odpowiednim międzynarodowym normom dotyczącym paliwa zrównoważone paliwa lotnicze mogą przyczynić się do obniżenia zawartości substancji aromatycznych paliwa końcowego stosowanego przez operatora, a tym samym pomogą zmniejszyć emisje inne niż CO2. Jeśli chodzi o inne
  alternatywne rozwiązania w zakresie zasilania statków powietrznych
  , takie jak energia elektryczna lub
  ciekły wodór
  , oczekuje się, że będą
  one
  stopniowo przyczyniać się do obniżenia emisyjności transportu lotniczego, począwszy od lotów krótkodystansowych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(8)

Zrównoważone paliwa lotnicze to ciekłe paliwa typu „drop-in”, mogące w pełni zastąpić konwencjonalne paliwa lotnicze i kompatybilne z istniejącymi silnikami statków powietrznych. Na szczeblu globalnym certyfikowanych jest szereg ścieżek produkcji zrównoważonych paliw lotniczych do zastosowań w lotnictwie cywilnym lub wojskowym. Pod względem technologicznym zrównoważone paliwa lotnicze są gotowe, by odegrać ważną rolę w zmniejszaniu emisji z transportu lotniczego już w bardzo krótkiej perspektywie czasowej. Oczekuje się, że w perspektywie średnio- i długoterminowej będą one stanowiły większą część koszyka energetycznego w lotnictwie. Ponadto dzięki odpowiednim międzynarodowym normom dotyczącym paliwa zrównoważone paliwa lotnicze mogą przyczynić się do obniżenia zawartości substancji aromatycznych paliwa końcowego stosowanego przez operatora, a tym samym pomogą zmniejszyć emisje inne niż CO2. Jeśli chodzi o inne
  alternatywne rozwiązania w zakresie zasilania statków powietrznych
  , takie jak energia elektryczna lub
  ciekły wodór
  , oczekuje się, że będą
  one
  stopniowo przyczyniać się do obniżenia emisyjności transportu lotniczego, począwszy od lotów krótkodystansowych.

| (8) | Zrównoważone paliwa lotnicze to
  paliwa lotnicze zawierające
  ciekłe paliwa typu „drop-in”, mogące w pełni zastąpić konwencjonalne paliwa lotnicze i kompatybilne z istniejącymi silnikami statków powietrznych
  , jak również wodór i energię elektryczną
  . Na szczeblu globalnym certyfikowanych jest szereg ścieżek produkcji zrównoważonych paliw lotniczych do zastosowań w lotnictwie cywilnym lub wojskowym. Pod względem technologicznym zrównoważone paliwa lotnicze są gotowe, by odegrać ważną rolę w zmniejszaniu emisji z transportu lotniczego już w bardzo krótkiej perspektywie czasowej. Oczekuje się, że w perspektywie średnio- i długoterminowej będą one stanowiły większą część koszyka energetycznego w lotnictwie. Ponadto dzięki odpowiednim międzynarodowym normom dotyczącym paliwa
  oraz wsparcia EASA w określeniu tych norm
  zrównoważone paliwa lotnicze mogą przyczynić się do obniżenia zawartości substancji aromatycznych paliwa końcowego stosowanego przez operatora, a tym samym pomogą zmniejszyć emisje inne niż CO2. Jeśli chodzi o inne
  zrównoważone paliwa lotnicze
  , takie jak energia elektryczna lub
  wodór, są to zdecydowanie obiecujące technologie
  ,
  od których
  oczekuje się, że będą stopniowo przyczyniać się do obniżenia emisyjności transportu lotniczego, począwszy od lotów krótkodystansowych.
  Niniejsze rozporządzenie jeszcze bardziej przyspieszy rozwój naukowy i wdrażanie tych technologii, jak również innowacji komercyjnej w stosunku do tych technologii, umożliwiając przedsiębiorcom rozważenie ich w związku z obowiązkiem dotyczącym zrównoważonych paliw lotniczych określonym w niniejszym rozporządzeniu, w momencie gdy technologie te staną się gotowe do wykorzystania i dostępne w handlu. Zwiększy to również pewność i przewidywalność rynku oraz będzie stanowiło zachętę do inwestowania w nowe niezbędne technologie. |
| --- | --- |

(8)

Zrównoważone paliwa lotnicze to
  paliwa lotnicze zawierające
  ciekłe paliwa typu „drop-in”, mogące w pełni zastąpić konwencjonalne paliwa lotnicze i kompatybilne z istniejącymi silnikami statków powietrznych
  , jak również wodór i energię elektryczną
  . Na szczeblu globalnym certyfikowanych jest szereg ścieżek produkcji zrównoważonych paliw lotniczych do zastosowań w lotnictwie cywilnym lub wojskowym. Pod względem technologicznym zrównoważone paliwa lotnicze są gotowe, by odegrać ważną rolę w zmniejszaniu emisji z transportu lotniczego już w bardzo krótkiej perspektywie czasowej. Oczekuje się, że w perspektywie średnio- i długoterminowej będą one stanowiły większą część koszyka energetycznego w lotnictwie. Ponadto dzięki odpowiednim międzynarodowym normom dotyczącym paliwa
  oraz wsparcia EASA w określeniu tych norm
  zrównoważone paliwa lotnicze mogą przyczynić się do obniżenia zawartości substancji aromatycznych paliwa końcowego stosowanego przez operatora, a tym samym pomogą zmniejszyć emisje inne niż CO2. Jeśli chodzi o inne
  zrównoważone paliwa lotnicze
  , takie jak energia elektryczna lub
  wodór, są to zdecydowanie obiecujące technologie
  ,
  od których
  oczekuje się, że będą stopniowo przyczyniać się do obniżenia emisyjności transportu lotniczego, począwszy od lotów krótkodystansowych.
  Niniejsze rozporządzenie jeszcze bardziej przyspieszy rozwój naukowy i wdrażanie tych technologii, jak również innowacji komercyjnej w stosunku do tych technologii, umożliwiając przedsiębiorcom rozważenie ich w związku z obowiązkiem dotyczącym zrównoważonych paliw lotniczych określonym w niniejszym rozporządzeniu, w momencie gdy technologie te staną się gotowe do wykorzystania i dostępne w handlu. Zwiększy to również pewność i przewidywalność rynku oraz będzie stanowiło zachętę do inwestowania w nowe niezbędne technologie.

Poprawka 10

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 9

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (9) | Stopniowe wprowadzanie zrównoważonych paliw lotniczych na rynek transportu lotniczego będzie wiązało się z dodatkowym kosztem paliwa dla linii lotniczych, ponieważ produkcja takich technologii paliwowych jest na tę chwilę bardziej kosztowna niż produkcja konwencjonalnego paliwa lotniczego. Oczekuje się, że nasili to istniejące problemy związane z równymi warunkami działania na rynku transportu lotniczego w odniesieniu do paliwa lotniczego, a także spowoduje dalsze zakłócenia wśród operatorów statków powietrznych i portów lotniczych. W niniejszym rozporządzeniu należy przyjąć środki zapobiegające negatywnemu wpływowi wprowadzenia zrównoważonych paliw lotniczych na konkurencyjność sektora lotnictwa poprzez określenie zharmonizowanych wymogów w całej Unii. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(9)

Stopniowe wprowadzanie zrównoważonych paliw lotniczych na rynek transportu lotniczego będzie wiązało się z dodatkowym kosztem paliwa dla linii lotniczych, ponieważ produkcja takich technologii paliwowych jest na tę chwilę bardziej kosztowna niż produkcja konwencjonalnego paliwa lotniczego. Oczekuje się, że nasili to istniejące problemy związane z równymi warunkami działania na rynku transportu lotniczego w odniesieniu do paliwa lotniczego, a także spowoduje dalsze zakłócenia wśród operatorów statków powietrznych i portów lotniczych. W niniejszym rozporządzeniu należy przyjąć środki zapobiegające negatywnemu wpływowi wprowadzenia zrównoważonych paliw lotniczych na konkurencyjność sektora lotnictwa poprzez określenie zharmonizowanych wymogów w całej Unii.

| (9) | Stopniowe wprowadzanie zrównoważonych paliw lotniczych na rynek transportu lotniczego będzie wiązało się z dodatkowym kosztem paliwa dla linii lotniczych, ponieważ produkcja takich technologii paliwowych jest na tę chwilę bardziej kosztowna niż produkcja konwencjonalnego paliwa lotniczego. Oczekuje się, że nasili to istniejące problemy związane z równymi warunkami działania na rynku transportu lotniczego w odniesieniu do paliwa lotniczego, a także spowoduje dalsze zakłócenia wśród operatorów statków powietrznych i portów lotniczych
  , również w kontekście wdrożenia mechanizmu CORSIA oraz emisji objętych ETS.
   W niniejszym rozporządzeniu należy przyjąć środki zapobiegające negatywnemu wpływowi wprowadzenia zrównoważonych paliw lotniczych na konkurencyjność sektora lotnictwa poprzez określenie zharmonizowanych wymogów w całej Unii
  , w tym wspólnych definicji i wspólnych celów na szczeblu UE. |
| --- | --- |

(9)

Stopniowe wprowadzanie zrównoważonych paliw lotniczych na rynek transportu lotniczego będzie wiązało się z dodatkowym kosztem paliwa dla linii lotniczych, ponieważ produkcja takich technologii paliwowych jest na tę chwilę bardziej kosztowna niż produkcja konwencjonalnego paliwa lotniczego. Oczekuje się, że nasili to istniejące problemy związane z równymi warunkami działania na rynku transportu lotniczego w odniesieniu do paliwa lotniczego, a także spowoduje dalsze zakłócenia wśród operatorów statków powietrznych i portów lotniczych
  , również w kontekście wdrożenia mechanizmu CORSIA oraz emisji objętych ETS.
   W niniejszym rozporządzeniu należy przyjąć środki zapobiegające negatywnemu wpływowi wprowadzenia zrównoważonych paliw lotniczych na konkurencyjność sektora lotnictwa poprzez określenie zharmonizowanych wymogów w całej Unii
  , w tym wspólnych definicji i wspólnych celów na szczeblu UE.

Poprawka 11

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 10

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (10) | Na szczeblu globalnym zrównoważone paliwa lotnicze są
  regulowane
  przez ICAO. W 
  szczególności ICAO ustanawia
  szczegółowe wymogi dotyczące zrównoważonego charakteru, identyfikowalności i rozliczania zrównoważonych paliw lotniczych do stosowania podczas lotów objętych mechanizmem kompensacji i redukcji CO2 dla lotnictwa międzynarodowego (CORSIA). Choć w CORSIA przewidziano zachęty, a zrównoważone paliwa lotnicze uważa się za integralny filar prac nad wykonalnością długoterminowego ambitnego celu wyznaczonego dla lotnictwa międzynarodowego, na chwilę obecną nie ma żadnego obowiązkowego programu dotyczącego wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych podczas lotów międzynarodowych. Kompleksowe wielostronne lub dwustronne porozumienia w zakresie transportu lotniczego zawierane między UE lub jej państwami członkowskimi a państwami trzecimi zasadniczo obejmują postanowienia dotyczące ochrony środowiska.
  Póki co jednak
  postanowienia te nie nakładają na umawiające się strony żadnych wiążących wymogów dotyczących wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(10)

Na szczeblu globalnym zrównoważone paliwa lotnicze są
  regulowane
  przez ICAO. W 
  szczególności ICAO ustanawia
  szczegółowe wymogi dotyczące zrównoważonego charakteru, identyfikowalności i rozliczania zrównoważonych paliw lotniczych do stosowania podczas lotów objętych mechanizmem kompensacji i redukcji CO2 dla lotnictwa międzynarodowego (CORSIA). Choć w CORSIA przewidziano zachęty, a zrównoważone paliwa lotnicze uważa się za integralny filar prac nad wykonalnością długoterminowego ambitnego celu wyznaczonego dla lotnictwa międzynarodowego, na chwilę obecną nie ma żadnego obowiązkowego programu dotyczącego wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych podczas lotów międzynarodowych. Kompleksowe wielostronne lub dwustronne porozumienia w zakresie transportu lotniczego zawierane między UE lub jej państwami członkowskimi a państwami trzecimi zasadniczo obejmują postanowienia dotyczące ochrony środowiska.
  Póki co jednak
  postanowienia te nie nakładają na umawiające się strony żadnych wiążących wymogów dotyczących wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych.

| (10) | Na szczeblu globalnym zrównoważone paliwa lotnicze są
  uregulowane i zdefiniowane
  przez ICAO, w 
  ramach której kraje uzgodniły
  szczegółowe wymogi dotyczące zrównoważonego charakteru, identyfikowalności i 
  sposoby
  rozliczania
  ścieżek certyfikowanych
  zrównoważonych paliw lotniczych do stosowania podczas lotów objętych mechanizmem kompensacji i redukcji CO2 dla lotnictwa międzynarodowego (CORSIA). Choć w CORSIA przewidziano zachęty, a zrównoważone paliwa lotnicze uważa się za integralny filar prac nad wykonalnością długoterminowego ambitnego celu wyznaczonego dla lotnictwa międzynarodowego, na chwilę obecną nie ma żadnego obowiązkowego programu dotyczącego wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych podczas lotów międzynarodowych. Kompleksowe wielostronne lub dwustronne porozumienia w zakresie transportu lotniczego zawierane między UE lub jej państwami członkowskimi a państwami trzecimi zasadniczo obejmują postanowienia dotyczące ochrony środowiska.
  Obecnie
  postanowienia te nie nakładają na umawiające się strony żadnych wiążących wymogów dotyczących wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych. |
| --- | --- |

(10)

Na szczeblu globalnym zrównoważone paliwa lotnicze są
  uregulowane i zdefiniowane
  przez ICAO, w 
  ramach której kraje uzgodniły
  szczegółowe wymogi dotyczące zrównoważonego charakteru, identyfikowalności i 
  sposoby
  rozliczania
  ścieżek certyfikowanych
  zrównoważonych paliw lotniczych do stosowania podczas lotów objętych mechanizmem kompensacji i redukcji CO2 dla lotnictwa międzynarodowego (CORSIA). Choć w CORSIA przewidziano zachęty, a zrównoważone paliwa lotnicze uważa się za integralny filar prac nad wykonalnością długoterminowego ambitnego celu wyznaczonego dla lotnictwa międzynarodowego, na chwilę obecną nie ma żadnego obowiązkowego programu dotyczącego wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych podczas lotów międzynarodowych. Kompleksowe wielostronne lub dwustronne porozumienia w zakresie transportu lotniczego zawierane między UE lub jej państwami członkowskimi a państwami trzecimi zasadniczo obejmują postanowienia dotyczące ochrony środowiska.
  Obecnie
  postanowienia te nie nakładają na umawiające się strony żadnych wiążących wymogów dotyczących wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych.

Poprawka 12

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 10 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (10a) | Aby zapobiec zakłóceniom konkurencji na międzynarodowym rynku lotniczym, które mogłyby prowadzić do utraty przepływów ruchu lotniczego przez porty lotnicze UE i do ucieczki emisji, a także w celu stworzenia światowego rynku zrównoważonych paliw lotniczych, unijna polityka w zakresie zewnętrznych paliw lotniczych powinna objąć globalną wiodącą rolę w przechodzeniu na stosowanie zrównoważonych paliw, zaangażować się w międzynarodowe negocjacje mające na celu harmonizację definicji i norm dotyczących zrównoważonych paliw lotniczych oraz promować międzynarodową konwergencję przepisów dotyczących produkcji, stosowania i uzupełniania zrównoważonych paliw lotniczych. Istotne jest zatem, by Unia podtrzymała starania, które podjęła na szczeblu ICAO i zmierzała do stworzenia ambitnego globalnego systemu, który propaguje globalny rynek zrównoważonych paliw lotniczych i zapewnia równe warunki działania na szczeblu międzynarodowym. Komisja i państwa członkowskie powinny zatem domagać się na Zgromadzeniu Ogólnym ICAO niezwłocznego rozpoczęcia negocjacji w sprawie ambitnych globalnych ram politycznych na szczeblu ICAO w celu upowszechnienia zrównoważonych paliw lotniczych. Po przyjęciu takich globalnych ram polityki Komisja powinna zapewnić zgodność, spójność i komplementarność przepisów niniejszego rozporządzenia z globalnymi ramami i normami międzynarodowymi, zapewniając tym samym spójne wdrażanie i równe warunki działania na szczeblu międzynarodowym. Ponadto Komisja i państwa członkowskie powinny dążyć do zapewnienia, aby kompleksowe wielostronne i dwustronne umowy o transporcie lotniczym i umowy o komunikacji lotniczej zawierały równoważne, wiążące postanowienia dotyczące upoważnienia do mieszania w celu upowszechnienia zrównoważonych paliw lotniczych. Ponadto Komisja powinna regularnie oceniać, czy przepisy niniejszego rozporządzenia mają negatywny wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego w lotnictwie, konkurencyjność sektora, równe warunki działania na szczeblu międzynarodowym w odniesieniu do przewoźników lotniczych i węzłów lotniczych, oraz ewentualne zmiany planu podróży prowadzące do ucieczki emisji oraz, w stosownych przypadkach, przedstawiać środki zaradcze w celu przeciwdziałania tym negatywnym skutkom. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(10a)

Poprawka 13

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 12

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (12) | W związku z powyższym należy ustanowić jednolite przepisy dotyczące wewnętrznego rynku lotniczego, które będą stanowiły uzupełnienie dyrektywy (UE) 2018/2001 i umożliwią realizację jej ogólnych celów dzięki uwzględnieniu szczególnych potrzeb i wymogów związanych z unijnym wewnętrznym rynkiem lotniczym. W szczególności niniejsze rozporządzenie ma na celu uniknięcie rozdrobnienia rynku lotniczego, zapobieżenie ewentualnym zakłóceniom konkurencji między podmiotami gospodarczymi czy
  stosowaniu
  przez operatorów statków powietrznych nieuczciwych praktyk
  mających
  na celu uniknięcie kosztów związanych z tankowaniem paliwa. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(12)

W związku z powyższym należy ustanowić jednolite przepisy dotyczące wewnętrznego rynku lotniczego, które będą stanowiły uzupełnienie dyrektywy (UE) 2018/2001 i umożliwią realizację jej ogólnych celów dzięki uwzględnieniu szczególnych potrzeb i wymogów związanych z unijnym wewnętrznym rynkiem lotniczym. W szczególności niniejsze rozporządzenie ma na celu uniknięcie rozdrobnienia rynku lotniczego, zapobieżenie ewentualnym zakłóceniom konkurencji między podmiotami gospodarczymi czy
  stosowaniu
  przez operatorów statków powietrznych nieuczciwych praktyk
  mających
  na celu uniknięcie kosztów związanych z tankowaniem paliwa.

| (12) | W związku z powyższym należy ustanowić jednolite przepisy dotyczące wewnętrznego rynku lotniczego, które będą stanowiły uzupełnienie dyrektywy (UE) 2018/2001 i umożliwią realizację jej ogólnych celów dzięki uwzględnieniu szczególnych potrzeb i wymogów związanych z unijnym wewnętrznym rynkiem lotniczym
  oraz propagowanie zrównoważonych paliw
  w 
  lotnictwie. W
   szczególności niniejsze rozporządzenie ma na celu uniknięcie rozdrobnienia rynku lotniczego
  Unii
  , zapobieżenie ewentualnym zakłóceniom konkurencji między podmiotami gospodarczymi, czy
  stosowania
  przez operatorów statków powietrznych nieuczciwych praktyk
  , które mają
  na celu uniknięcie kosztów związanych z tankowaniem paliwa
  , oraz propagowanie innowacji i produkcji w Unii
  .
  Potrzebne jest ukierunkowane wsparcie i finansowanie na szczeblu unijnym i krajowym, a także zachęcanie do partnerstw publiczno-prywatnych, aby przyspieszyć wykorzystanie zrównoważonych paliw lotniczych. |
| --- | --- |

(12)

W związku z powyższym należy ustanowić jednolite przepisy dotyczące wewnętrznego rynku lotniczego, które będą stanowiły uzupełnienie dyrektywy (UE) 2018/2001 i umożliwią realizację jej ogólnych celów dzięki uwzględnieniu szczególnych potrzeb i wymogów związanych z unijnym wewnętrznym rynkiem lotniczym
  oraz propagowanie zrównoważonych paliw
  w 
  lotnictwie. W
   szczególności niniejsze rozporządzenie ma na celu uniknięcie rozdrobnienia rynku lotniczego
  Unii
  , zapobieżenie ewentualnym zakłóceniom konkurencji między podmiotami gospodarczymi, czy
  stosowania
  przez operatorów statków powietrznych nieuczciwych praktyk
  , które mają
  na celu uniknięcie kosztów związanych z tankowaniem paliwa
  , oraz propagowanie innowacji i produkcji w Unii
  .
  Potrzebne jest ukierunkowane wsparcie i finansowanie na szczeblu unijnym i krajowym, a także zachęcanie do partnerstw publiczno-prywatnych, aby przyspieszyć wykorzystanie zrównoważonych paliw lotniczych.

Poprawka 14

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 15

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (15) | Niniejsze rozporządzenie
  powinno mieć zastosowanie do statków powietrznych wykorzystywanych w lotnictwie cywilnym, realizujących loty komercyjne w ramach transportu lotniczego.
  Nie powinno
  ono
  mieć zastosowania do
  takich
  statków powietrznych
  jak wojskowe statki powietrzne i statki powietrzne wykorzystywane do operacji
  humanitarnych, poszukiwawczych, ratowniczych,
  do
  pomocy w przypadku
  klęsk żywiołowych czy do celów
  medycznych,
  ani też do operacji organów celnych, policji i straży pożarnej. Loty realizowane w takich okolicznościach mają bowiem wyjątkowy charakter i jako takie nie zawsze mogą być planowane w taki sam sposób jak regularne loty. Z uwagi na charakter realizowanych operacji nie zawsze jest możliwe wypełnienie zobowiązań wynikających z niniejszego rozporządzenia, ponieważ wiązałoby się to z niepotrzebnym obciążeniem. Aby zapewnić równe warunki działania na całym unijnym jednolitym rynku lotnictwa
  ,
  niniejsze rozporządzenie
  powinno
  obejmować


  możliwie największą część komercyjnego ruchu lotniczego wykonywanego z portów lotniczych zlokalizowanych na terytorium UE. Jednocześnie w celu zapewnienia bezpieczeństwa konektywności w transporcie lotniczym dla dobra obywateli Unii, przedsiębiorstw i regionów ważne jest, aby unikać nakładania nadmiernego obciążenia na operacje transportu lotniczego
  w 
  małych portach lotniczych. Należy ustanowić próg wielkości rocznego lotniczego przepływu pasażerów i lotniczego ruchu towarowego, poniżej którego porty lotnicze nie będą objęte niniejszym rozporządzeniem; zakres rozporządzenia powinien jednak obejmować co najmniej 95 % łącznego ruchu rozpoczynającego się w portach lotniczych w Unii. Z tych samych powodów należy określić próg umożliwiający wyłączenie operatorów statków powietrznych realizujących bardzo małą liczbę odlotów z portów lotniczych zlokalizowanych na terytorium UE. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(15)

Niniejsze rozporządzenie
  powinno mieć zastosowanie do statków powietrznych wykorzystywanych w lotnictwie cywilnym, realizujących loty komercyjne w ramach transportu lotniczego.
  Nie powinno
  ono
  mieć zastosowania do
  takich
  statków powietrznych
  jak wojskowe statki powietrzne i statki powietrzne wykorzystywane do operacji
  humanitarnych, poszukiwawczych, ratowniczych,
  do
  pomocy w przypadku
  klęsk żywiołowych czy do celów
  medycznych,
  ani też do operacji organów celnych, policji i straży pożarnej. Loty realizowane w takich okolicznościach mają bowiem wyjątkowy charakter i jako takie nie zawsze mogą być planowane w taki sam sposób jak regularne loty. Z uwagi na charakter realizowanych operacji nie zawsze jest możliwe wypełnienie zobowiązań wynikających z niniejszego rozporządzenia, ponieważ wiązałoby się to z niepotrzebnym obciążeniem. Aby zapewnić równe warunki działania na całym unijnym jednolitym rynku lotnictwa
  ,
  niniejsze rozporządzenie
  powinno
  obejmować


  możliwie największą część komercyjnego ruchu lotniczego wykonywanego z portów lotniczych zlokalizowanych na terytorium UE. Jednocześnie w celu zapewnienia bezpieczeństwa konektywności w transporcie lotniczym dla dobra obywateli Unii, przedsiębiorstw i regionów ważne jest, aby unikać nakładania nadmiernego obciążenia na operacje transportu lotniczego
  w 
  małych portach lotniczych. Należy ustanowić próg wielkości rocznego lotniczego przepływu pasażerów i lotniczego ruchu towarowego, poniżej którego porty lotnicze nie będą objęte niniejszym rozporządzeniem; zakres rozporządzenia powinien jednak obejmować co najmniej 95 % łącznego ruchu rozpoczynającego się w portach lotniczych w Unii. Z tych samych powodów należy określić próg umożliwiający wyłączenie operatorów statków powietrznych realizujących bardzo małą liczbę odlotów z portów lotniczych zlokalizowanych na terytorium UE.

| (15) | Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do statków powietrznych
  uczestniczących w operacjach
  humanitarnych, poszukiwawczych, ratowniczych,
  niesienia
  pomocy w przypadku
  katastrof lub w celach
  medycznych,
  ponieważ
  loty
  wykonywane
  w takich okolicznościach mają
  charakter
  wyjątkowy i jako takie nie zawsze mogą być
  zaplanowane
  w taki sam sposób jak
  loty regularne
  .
  Z uwagi na charakter realizowanych operacji nie zawsze jest możliwe wypełnienie zobowiązań wynikających z niniejszego rozporządzenia, ponieważ wiązałoby się to z niepotrzebnym obciążeniem. Niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie do statków powietrznych wykorzystywanych w lotnictwie cywilnym
  ,
  realizujących loty komercyjne w ramach transportu lotniczego. Nie
  powinno
  ono mieć zastosowania do wojskowych statków powietrznych ani do statków powietrznych wykorzystywanych do operacji organów celnych, policji i straży pożarnej. Aby zapewnić równe warunki działania na całym unijnym jednolitym


  rynku lotnictwa oraz wesprzeć rozwój rynku zrównoważonych paliw lotniczych i niezbędnej infrastruktury dla tych paliw
  w 
  całej UE, niniejsze rozporządzenie powinno obejmować cały ruch lotniczy wykonywany z portów lotniczych zlokalizowanych na terytorium UE. Jednocześnie w celu zapewnienia bezpieczeństwa konektywności w transporcie lotniczym dla dobra obywateli Unii, przedsiębiorstw i regionów, zagwarantowania niezbędnej elastyczności, aby umożliwić dostawcom paliw i liniom lotniczym uzupełnienie zrównoważonych paliw
  lotniczych w 
  najbardziej opłacalny sposób, a także uniknięcia nakładania nadmiernych obciążeń na operacje transportu lotniczego w małych portach lotniczych, należy ustanowić mechanizm elastyczności jako etap przejściowy
  .
  Aby zapobiec nadmiernym zakłóceniom konkurencji na rynku wewnętrznym, po okresie przejściowym wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu powinny mieć jednakowe zastosowanie w długiej perspektywie do wszystkich unijnych portów lotniczych oraz do wszystkich komercyjnych operatorów statków powietrznych startujących lub lądujących w unijnym porcie lotniczym. |
| --- | --- |

(15)

Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do statków powietrznych
  uczestniczących w operacjach
  humanitarnych, poszukiwawczych, ratowniczych,
  niesienia
  pomocy w przypadku
  katastrof lub w celach
  medycznych,
  ponieważ
  loty
  wykonywane
  w takich okolicznościach mają
  charakter
  wyjątkowy i jako takie nie zawsze mogą być
  zaplanowane
  w taki sam sposób jak
  loty regularne
  .
  Z uwagi na charakter realizowanych operacji nie zawsze jest możliwe wypełnienie zobowiązań wynikających z niniejszego rozporządzenia, ponieważ wiązałoby się to z niepotrzebnym obciążeniem. Niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie do statków powietrznych wykorzystywanych w lotnictwie cywilnym
  ,
  realizujących loty komercyjne w ramach transportu lotniczego. Nie
  powinno
  ono mieć zastosowania do wojskowych statków powietrznych ani do statków powietrznych wykorzystywanych do operacji organów celnych, policji i straży pożarnej. Aby zapewnić równe warunki działania na całym unijnym jednolitym


  rynku lotnictwa oraz wesprzeć rozwój rynku zrównoważonych paliw lotniczych i niezbędnej infrastruktury dla tych paliw
  w 
  całej UE, niniejsze rozporządzenie powinno obejmować cały ruch lotniczy wykonywany z portów lotniczych zlokalizowanych na terytorium UE. Jednocześnie w celu zapewnienia bezpieczeństwa konektywności w transporcie lotniczym dla dobra obywateli Unii, przedsiębiorstw i regionów, zagwarantowania niezbędnej elastyczności, aby umożliwić dostawcom paliw i liniom lotniczym uzupełnienie zrównoważonych paliw
  lotniczych w 
  najbardziej opłacalny sposób, a także uniknięcia nakładania nadmiernych obciążeń na operacje transportu lotniczego w małych portach lotniczych, należy ustanowić mechanizm elastyczności jako etap przejściowy
  .
  Aby zapobiec nadmiernym zakłóceniom konkurencji na rynku wewnętrznym, po okresie przejściowym wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu powinny mieć jednakowe zastosowanie w długiej perspektywie do wszystkich unijnych portów lotniczych oraz do wszystkich komercyjnych operatorów statków powietrznych startujących lub lądujących w unijnym porcie lotniczym.

Poprawka 15

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 15 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (15a) | Niezwykle ważne jest, aby obowiązki wynikające z niniejszego rozporządzenia nie miały nadmiernego wpływu na mniej połączone regiony europejskie, takie jak regiony wyspiarskie i najbardziej oddalone, które często są połączone tylko transportem lotniczym, oraz aby zapewnić tym regionom dostęp do podstawowych towarów i usług. Aby pomóc w zapewnieniu połączeń lotniczych w regionach o mniejszej liczbie alternatywnych wariantów transportu, należy zwrócić uwagę na możliwe skutki przepisów niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do przystępności cenowej, konkurencyjności i potencjalnego wzrostu cen tras lotniczych łączących regiony oddalone i inne obszary Unii. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(15a)

Niezwykle ważne jest, aby obowiązki wynikające z niniejszego rozporządzenia nie miały nadmiernego wpływu na mniej połączone regiony europejskie, takie jak regiony wyspiarskie i najbardziej oddalone, które często są połączone tylko transportem lotniczym, oraz aby zapewnić tym regionom dostęp do podstawowych towarów i usług. Aby pomóc w zapewnieniu połączeń lotniczych w regionach o mniejszej liczbie alternatywnych wariantów transportu, należy zwrócić uwagę na możliwe skutki przepisów niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do przystępności cenowej, konkurencyjności i potencjalnego wzrostu cen tras lotniczych łączących regiony oddalone i inne obszary Unii.

Poprawka 16

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 16 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (16a) | Konieczne jest, aby pula kwalifikujących się zrównoważonych surowców była jak najbardziej otwarta, aby zmaksymalizować potencjał zwiększenia produkcji zrównoważonych paliw lotniczych po przystępnych cenach. Wykaz surowców kwalifikujących się na mocy niniejszego rozporządzenia nie powinien być statyczny, lecz powinien zmieniać się z biegiem czasu, aby uwzględnić nowe zrównoważone surowce. W tym celu, zgodnie z art. 28 ust. 6 dyrektywy (UE) 2018/2001, Komisja powinna co najmniej raz na dwa lata dokonywać przeglądu wykazu surowców określonego w załączniku IX część A i B w celu dodania nowych surowców. Nowe surowce dodane do załącznika IX powinny bezpośrednio kwalifikować się do produkcji zrównoważonych paliw lotniczych na mocy niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(16a)

Konieczne jest, aby pula kwalifikujących się zrównoważonych surowców była jak najbardziej otwarta, aby zmaksymalizować potencjał zwiększenia produkcji zrównoważonych paliw lotniczych po przystępnych cenach. Wykaz surowców kwalifikujących się na mocy niniejszego rozporządzenia nie powinien być statyczny, lecz powinien zmieniać się z biegiem czasu, aby uwzględnić nowe zrównoważone surowce. W tym celu, zgodnie z art. 28 ust. 6 dyrektywy (UE) 2018/2001, Komisja powinna co najmniej raz na dwa lata dokonywać przeglądu wykazu surowców określonego w załączniku IX część A i B w celu dodania nowych surowców. Nowe surowce dodane do załącznika IX powinny bezpośrednio kwalifikować się do produkcji zrównoważonych paliw lotniczych na mocy niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 17

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 17

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (17) | Z uwagi na zrównoważony rozwój paliwa produkowane z roślin spożywczych i pastewnych nie powinny być kwalifikowalne. W szczególności, gdy uprawa roślin z przeznaczeniem na produkcję biopaliw wypiera tradycyjną produkcję upraw przeznaczonych do celów spożywczych lub paszowych, ma miejsce pośrednia zmiana użytkowania gruntów.
  Taki dodatkowy popyt zwiększa presję na użytkowanie gruntów i może doprowadzić do rozszerzenia gruntów rolnych na obszary zasobne w pierwiastek węgla, takie jak lasy, tereny podmokłe i torfowiska, powodując dodatkowe emisje gazów cieplarnianych i utratę różnorodności biologicznej.
  Badania wykazały, że skala tych skutków zależy od szeregu różnych czynników, w tym rodzaju surowców wykorzystywanych do produkcji paliwa, poziomu dodatkowego popytu na surowce wynikającego ze stosowania biopaliw oraz stopnia ochrony obszarów zasobnych w pierwiastek węgla na całym świecie. Najwyższe ryzyko pośredniej zmiany użytkowania gruntów stwierdzono w odniesieniu do biopaliw, paliw produkowanych z surowców, w przypadku których obserwuje się znaczne rozszerzenie terenów produkcji na obszary zasobne w pierwiastek węgla. W związku z tym nie należy promować paliw produkowanych z roślin spożywczych i pastewnych. Takie podejście jest zgodne z polityką Unii, a w szczególności z dyrektywą (UE) 2018/2001, w której ograniczono wykorzystanie takich biopaliw w transporcie drogowym i kolejowym i ustanowiono stosowny pułap w tym zakresie, biorąc pod uwagę mniejsze korzyści dla środowiska wynikające ze stosowania tych biopaliw, ich słabsze wyniki pod względem potencjału zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, a także ogólniejsze zastrzeżenia co do ich zrównoważonego charakteru. Oprócz emisji gazów cieplarnianych związanej z pośrednią zmianą użytkowania gruntów, która może częściowo lub w całości zniweczyć ograniczenia emisji gazów cieplarnianych poszczególnych biopaliw, pośrednia zmiana użytkowania gruntów stwarza również ryzyko dla różnorodności biologicznej. Ryzyko to jest szczególnie poważne w połączeniu z potencjalnym dużym zwiększeniem produkcji uwarunkowanym znacznym wzrostem popytu. Popyt na biopaliwa produkowane z roślin spożywczych i pastewnych w sektorze lotnictwa jest obecnie nieznaczny, ponieważ ponad 99 % stosowanych obecnie paliw lotniczych pochodzi z surowców kopalnych. W związku z tym należy unikać generowania potencjalnie dużego popytu na biopaliwa produkowane z roślin spożywczych i pastewnych poprzez promowanie ich stosowania w niniejszym rozporządzeniu. Nieobjęcie biopaliw produkowanych z roślin zakresem niniejszego rozporządzenia pozwala także zminimalizować ewentualne ryzyko spowolnienia procesu obniżania emisyjności transportu drogowego, które w przeciwnym razie mogłoby wynikać z przeniesienia biopaliw produkowanych z roślin z sektora drogowego do sektora lotnictwa. Zminimalizowanie takiego przeniesienia jest ważne, ponieważ transport drogowy pozostaje obecnie zdecydowanie najbardziej zanieczyszczającym sektorem transportu. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(17)

Z uwagi na zrównoważony rozwój paliwa produkowane z roślin spożywczych i pastewnych nie powinny być kwalifikowalne. W szczególności, gdy uprawa roślin z przeznaczeniem na produkcję biopaliw wypiera tradycyjną produkcję upraw przeznaczonych do celów spożywczych lub paszowych, ma miejsce pośrednia zmiana użytkowania gruntów.
  Taki dodatkowy popyt zwiększa presję na użytkowanie gruntów i może doprowadzić do rozszerzenia gruntów rolnych na obszary zasobne w pierwiastek węgla, takie jak lasy, tereny podmokłe i torfowiska, powodując dodatkowe emisje gazów cieplarnianych i utratę różnorodności biologicznej.
  Badania wykazały, że skala tych skutków zależy od szeregu różnych czynników, w tym rodzaju surowców wykorzystywanych do produkcji paliwa, poziomu dodatkowego popytu na surowce wynikającego ze stosowania biopaliw oraz stopnia ochrony obszarów zasobnych w pierwiastek węgla na całym świecie. Najwyższe ryzyko pośredniej zmiany użytkowania gruntów stwierdzono w odniesieniu do biopaliw, paliw produkowanych z surowców, w przypadku których obserwuje się znaczne rozszerzenie terenów produkcji na obszary zasobne w pierwiastek węgla. W związku z tym nie należy promować paliw produkowanych z roślin spożywczych i pastewnych. Takie podejście jest zgodne z polityką Unii, a w szczególności z dyrektywą (UE) 2018/2001, w której ograniczono wykorzystanie takich biopaliw w transporcie drogowym i kolejowym i ustanowiono stosowny pułap w tym zakresie, biorąc pod uwagę mniejsze korzyści dla środowiska wynikające ze stosowania tych biopaliw, ich słabsze wyniki pod względem potencjału zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, a także ogólniejsze zastrzeżenia co do ich zrównoważonego charakteru. Oprócz emisji gazów cieplarnianych związanej z pośrednią zmianą użytkowania gruntów, która może częściowo lub w całości zniweczyć ograniczenia emisji gazów cieplarnianych poszczególnych biopaliw, pośrednia zmiana użytkowania gruntów stwarza również ryzyko dla różnorodności biologicznej. Ryzyko to jest szczególnie poważne w połączeniu z potencjalnym dużym zwiększeniem produkcji uwarunkowanym znacznym wzrostem popytu. Popyt na biopaliwa produkowane z roślin spożywczych i pastewnych w sektorze lotnictwa jest obecnie nieznaczny, ponieważ ponad 99 % stosowanych obecnie paliw lotniczych pochodzi z surowców kopalnych. W związku z tym należy unikać generowania potencjalnie dużego popytu na biopaliwa produkowane z roślin spożywczych i pastewnych poprzez promowanie ich stosowania w niniejszym rozporządzeniu. Nieobjęcie biopaliw produkowanych z roślin zakresem niniejszego rozporządzenia pozwala także zminimalizować ewentualne ryzyko spowolnienia procesu obniżania emisyjności transportu drogowego, które w przeciwnym razie mogłoby wynikać z przeniesienia biopaliw produkowanych z roślin z sektora drogowego do sektora lotnictwa. Zminimalizowanie takiego przeniesienia jest ważne, ponieważ transport drogowy pozostaje obecnie zdecydowanie najbardziej zanieczyszczającym sektorem transportu.

| (17) | Z uwagi na zrównoważony rozwój paliwa produkowane z roślin spożywczych i pastewnych
  , w tym biopaliwa o wysokim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów, takie jak biopaliwa pochodzące z oleju palmowego,
  nie powinny być kwalifikowalne. W szczególności, gdy uprawa roślin z przeznaczeniem na produkcję biopaliw wypiera tradycyjną produkcję upraw przeznaczonych do celów spożywczych lub paszowych, ma miejsce pośrednia zmiana użytkowania gruntów. Taki dodatkowy popyt zwiększa presję na użytkowanie gruntów i może doprowadzić do rozszerzenia gruntów rolnych na obszary zasobne w pierwiastek węgla, takie jak lasy, tereny podmokłe i torfowiska, powodując dodatkowe emisje gazów cieplarnianych i utratę różnorodności biologicznej. Badania wykazały, że skala tych skutków zależy od szeregu różnych czynników, w tym rodzaju surowców wykorzystywanych do produkcji paliwa, poziomu dodatkowego popytu na surowce wynikającego ze stosowania biopaliw oraz stopnia ochrony obszarów zasobnych w pierwiastek węgla na całym świecie. Najwyższe ryzyko pośredniej zmiany użytkowania gruntów stwierdzono w odniesieniu do biopaliw, paliw produkowanych z surowców, w przypadku których obserwuje się znaczne rozszerzenie terenów produkcji na obszary zasobne w pierwiastek węgla. W związku z tym nie należy promować paliw produkowanych z roślin spożywczych i pastewnych. Takie podejście jest zgodne z polityką Unii, a w szczególności z dyrektywą (UE) 2018/2001, w której ograniczono wykorzystanie takich biopaliw w transporcie drogowym i kolejowym i ustanowiono stosowny pułap w tym zakresie, biorąc pod uwagę mniejsze korzyści dla środowiska wynikające ze stosowania tych biopaliw, ich słabsze wyniki pod względem potencjału zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, a także ogólniejsze zastrzeżenia co do ich zrównoważonego charakteru. Oprócz emisji gazów cieplarnianych związanej z pośrednią zmianą użytkowania gruntów, która może częściowo lub w całości zniweczyć ograniczenia emisji gazów cieplarnianych poszczególnych biopaliw, pośrednia zmiana użytkowania gruntów stwarza również ryzyko dla różnorodności biologicznej. Ryzyko to jest szczególnie poważne w połączeniu z potencjalnym dużym zwiększeniem produkcji uwarunkowanym znacznym wzrostem popytu. Popyt na biopaliwa produkowane z roślin spożywczych i pastewnych w sektorze lotnictwa jest obecnie nieznaczny, ponieważ ponad 99 % stosowanych obecnie paliw lotniczych pochodzi z surowców kopalnych. W związku z tym należy unikać generowania potencjalnie dużego popytu na biopaliwa produkowane z roślin spożywczych i pastewnych poprzez promowanie ich stosowania w niniejszym rozporządzeniu. Nieobjęcie biopaliw produkowanych z roślin zakresem niniejszego rozporządzenia pozwala także zminimalizować ewentualne ryzyko spowolnienia procesu obniżania emisyjności transportu drogowego, które w przeciwnym razie mogłoby wynikać z przeniesienia biopaliw produkowanych z roślin z sektora drogowego do sektora lotnictwa. Zminimalizowanie takiego przeniesienia jest ważne, ponieważ transport drogowy pozostaje obecnie zdecydowanie najbardziej zanieczyszczającym sektorem transportu. |
| --- | --- |

(17)

Z uwagi na zrównoważony rozwój paliwa produkowane z roślin spożywczych i pastewnych
  , w tym biopaliwa o wysokim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów, takie jak biopaliwa pochodzące z oleju palmowego,
  nie powinny być kwalifikowalne. W szczególności, gdy uprawa roślin z przeznaczeniem na produkcję biopaliw wypiera tradycyjną produkcję upraw przeznaczonych do celów spożywczych lub paszowych, ma miejsce pośrednia zmiana użytkowania gruntów. Taki dodatkowy popyt zwiększa presję na użytkowanie gruntów i może doprowadzić do rozszerzenia gruntów rolnych na obszary zasobne w pierwiastek węgla, takie jak lasy, tereny podmokłe i torfowiska, powodując dodatkowe emisje gazów cieplarnianych i utratę różnorodności biologicznej. Badania wykazały, że skala tych skutków zależy od szeregu różnych czynników, w tym rodzaju surowców wykorzystywanych do produkcji paliwa, poziomu dodatkowego popytu na surowce wynikającego ze stosowania biopaliw oraz stopnia ochrony obszarów zasobnych w pierwiastek węgla na całym świecie. Najwyższe ryzyko pośredniej zmiany użytkowania gruntów stwierdzono w odniesieniu do biopaliw, paliw produkowanych z surowców, w przypadku których obserwuje się znaczne rozszerzenie terenów produkcji na obszary zasobne w pierwiastek węgla. W związku z tym nie należy promować paliw produkowanych z roślin spożywczych i pastewnych. Takie podejście jest zgodne z polityką Unii, a w szczególności z dyrektywą (UE) 2018/2001, w której ograniczono wykorzystanie takich biopaliw w transporcie drogowym i kolejowym i ustanowiono stosowny pułap w tym zakresie, biorąc pod uwagę mniejsze korzyści dla środowiska wynikające ze stosowania tych biopaliw, ich słabsze wyniki pod względem potencjału zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, a także ogólniejsze zastrzeżenia co do ich zrównoważonego charakteru. Oprócz emisji gazów cieplarnianych związanej z pośrednią zmianą użytkowania gruntów, która może częściowo lub w całości zniweczyć ograniczenia emisji gazów cieplarnianych poszczególnych biopaliw, pośrednia zmiana użytkowania gruntów stwarza również ryzyko dla różnorodności biologicznej. Ryzyko to jest szczególnie poważne w połączeniu z potencjalnym dużym zwiększeniem produkcji uwarunkowanym znacznym wzrostem popytu. Popyt na biopaliwa produkowane z roślin spożywczych i pastewnych w sektorze lotnictwa jest obecnie nieznaczny, ponieważ ponad 99 % stosowanych obecnie paliw lotniczych pochodzi z surowców kopalnych. W związku z tym należy unikać generowania potencjalnie dużego popytu na biopaliwa produkowane z roślin spożywczych i pastewnych poprzez promowanie ich stosowania w niniejszym rozporządzeniu. Nieobjęcie biopaliw produkowanych z roślin zakresem niniejszego rozporządzenia pozwala także zminimalizować ewentualne ryzyko spowolnienia procesu obniżania emisyjności transportu drogowego, które w przeciwnym razie mogłoby wynikać z przeniesienia biopaliw produkowanych z roślin z sektora drogowego do sektora lotnictwa. Zminimalizowanie takiego przeniesienia jest ważne, ponieważ transport drogowy pozostaje obecnie zdecydowanie najbardziej zanieczyszczającym sektorem transportu.

Poprawka 18

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 17 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (17a) | Adekwatne i prawidłowe informacje na temat charakterystyki zrównoważonych paliw lotniczych mają zasadnicze znaczenie dla właściwego funkcjonowania niniejszego rozporządzenia. Aby zwiększyć zaufanie konsumentów oraz zapewnić przejrzystość i identyfikowalność, dostawcy paliw są odpowiedzialni za dostarczanie prawidłowych informacji dotyczących właściwości dostarczanego paliwa, charakterystyki zrównoważonych paliw lotniczych oraz pochodzenia surowców wykorzystywanych do produkcji paliwa. Informacje te są zgłaszane w unijnej bazie danych ustanowionej na mocy art. 28 dyrektywy (UE) 2018/2001 (dyrektywa w sprawie odnawialnych źródeł energii). Dostawcy paliw, którym udowodniono podawanie wprowadzających w błąd lub niedokładnych informacji na temat właściwości lub pochodzenia dostarczanych przez nich paliw, powinni podlegać karze. Państwa członkowskie zapewniają, aby dostawcy paliw terminowo wprowadzali dokładne informacje do unijnej bazy danych oraz aby informacje te były weryfikowane i poddawane audytowi. W celu zwalczania ewentualnych nadużyć finansowych oraz z uwagi na fakt, że znaczna część surowców potrzebnych do produkcji zrównoważonych paliw lotniczych pochodzi spoza Unii, konieczne jest, aby państwa członkowskie, we współpracy z właściwymi organami europejskimi, wzmocniły mechanizm kontroli przesyłu, w tym poprzez przeprowadzanie kontroli na miejscu. W związku z tym Komisja opublikuje rozporządzenie wykonawcze w sprawie certyfikacji zrównoważonego rozwoju zgodnie z art. 30 ust. 8 dyrektywy (UE) 2018/2001 w celu dalszej harmonizacji i umocnienia przepisów dotyczących wiarygodności, przejrzystości i niezależności audytu, a także współpracy właściwych organów państw członkowskich w zakresie nadzoru nad audytem. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(17a)

Adekwatne i prawidłowe informacje na temat charakterystyki zrównoważonych paliw lotniczych mają zasadnicze znaczenie dla właściwego funkcjonowania niniejszego rozporządzenia. Aby zwiększyć zaufanie konsumentów oraz zapewnić przejrzystość i identyfikowalność, dostawcy paliw są odpowiedzialni za dostarczanie prawidłowych informacji dotyczących właściwości dostarczanego paliwa, charakterystyki zrównoważonych paliw lotniczych oraz pochodzenia surowców wykorzystywanych do produkcji paliwa. Informacje te są zgłaszane w unijnej bazie danych ustanowionej na mocy art. 28 dyrektywy (UE) 2018/2001 (dyrektywa w sprawie odnawialnych źródeł energii). Dostawcy paliw, którym udowodniono podawanie wprowadzających w błąd lub niedokładnych informacji na temat właściwości lub pochodzenia dostarczanych przez nich paliw, powinni podlegać karze. Państwa członkowskie zapewniają, aby dostawcy paliw terminowo wprowadzali dokładne informacje do unijnej bazy danych oraz aby informacje te były weryfikowane i poddawane audytowi. W celu zwalczania ewentualnych nadużyć finansowych oraz z uwagi na fakt, że znaczna część surowców potrzebnych do produkcji zrównoważonych paliw lotniczych pochodzi spoza Unii, konieczne jest, aby państwa członkowskie, we współpracy z właściwymi organami europejskimi, wzmocniły mechanizm kontroli przesyłu, w tym poprzez przeprowadzanie kontroli na miejscu. W związku z tym Komisja opublikuje rozporządzenie wykonawcze w sprawie certyfikacji zrównoważonego rozwoju zgodnie z art. 30 ust. 8 dyrektywy (UE) 2018/2001 w celu dalszej harmonizacji i umocnienia przepisów dotyczących wiarygodności, przejrzystości i niezależności audytu, a także współpracy właściwych organów państw członkowskich w zakresie nadzoru nad audytem.

Poprawka 19

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 18

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (18) | Niezbędne jest wprowadzenie pojedynczych, jasnych i solidnych ram zrównoważonego rozwoju w celu zapewnienia pewności dla podmiotów działających w przemyśle lotniczym i paliwowym co do kwalifikowalności zrównoważonych paliw lotniczych na podstawie niniejszego rozporządzenia. Aby zapewnić spójność z innymi powiązanymi strategiami politycznymi UE, kwalifikowalność zrównoważonych paliw lotniczych należy określić na podstawie ich zgodności z kryteriami zrównoważonego rozwoju ustanowionymi w art. 29 dyrektywy 2018/2001 (12). |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(18)

Niezbędne jest wprowadzenie pojedynczych, jasnych i solidnych ram zrównoważonego rozwoju w celu zapewnienia pewności dla podmiotów działających w przemyśle lotniczym i paliwowym co do kwalifikowalności zrównoważonych paliw lotniczych na podstawie niniejszego rozporządzenia. Aby zapewnić spójność z innymi powiązanymi strategiami politycznymi UE, kwalifikowalność zrównoważonych paliw lotniczych należy określić na podstawie ich zgodności z kryteriami zrównoważonego rozwoju ustanowionymi w art. 29 dyrektywy 2018/2001 (12).

| (18) | Niezbędne jest wprowadzenie pojedynczych, jasnych i solidnych ram zrównoważonego rozwoju w celu zapewnienia pewności
  prawa i ciągłości
  dla podmiotów działających w przemyśle lotniczym i paliwowym co do kwalifikowalności zrównoważonych paliw lotniczych na podstawie niniejszego rozporządzenia. Aby zapewnić spójność z innymi powiązanymi strategiami politycznymi UE, kwalifikowalność zrównoważonych paliw lotniczych należy określić na podstawie ich zgodności z kryteriami zrównoważonego rozwoju ustanowionymi w art. 29 dyrektywy
  (UE)
  2018/2001 (12). |
| --- | --- |

(18)

Niezbędne jest wprowadzenie pojedynczych, jasnych i solidnych ram zrównoważonego rozwoju w celu zapewnienia pewności
  prawa i ciągłości
  dla podmiotów działających w przemyśle lotniczym i paliwowym co do kwalifikowalności zrównoważonych paliw lotniczych na podstawie niniejszego rozporządzenia. Aby zapewnić spójność z innymi powiązanymi strategiami politycznymi UE, kwalifikowalność zrównoważonych paliw lotniczych należy określić na podstawie ich zgodności z kryteriami zrównoważonego rozwoju ustanowionymi w art. 29 dyrektywy
  (UE)
  2018/2001 (12).

Poprawka 20

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 19

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (19) | Celem niniejszego rozporządzenia powinno być zapewnienie operatorom statków powietrznych możliwości konkurowania w warunkach opartych na równych szansach pod względem dostępu do zrównoważonych paliw lotniczych. Aby uniknąć jakichkolwiek zakłóceń na rynku przewozów lotniczych, wszystkim unijnym portom lotniczym objętym niniejszym rozporządzeniem należy dostarczać jednakowe udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych. Choć uczestnicy rynku mogą dostarczać i stosować większe ilości zrównoważonych paliw, niniejsze rozporządzenie powinno zapewnić, aby obowiązkowe udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych były takie same we wszystkich portach lotniczych objętych rozporządzeniem.
  Zastępuje ono
  wszelkie wymogi ustanowione pośrednio lub bezpośrednio na szczeblu krajowym lub regionalnym zobowiązujące operatorów statków powietrznych lub dostawców paliwa lotniczego do wykorzystywania lub dostarczania zrównoważonych paliw lotniczych w wartościach docelowych innych niż te przewidziane w niniejszym rozporządzeniu. W celu zapewnienia jasnych i przewidywalnych ram prawnych, a tym samym wsparcia rozwoju rynku i wprowadzenia na rynek najbardziej zrównoważonych i innowacyjnych technologii paliwowych wykazujących potencjał rozwojowy umożliwiający sprostanie przyszłym potrzebom, w niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić stopniowe zwiększanie udziałów minimalnych syntetycznych paliw lotniczych w miarę upływu czasu. Z uwagi na znaczny potencjał obniżenia emisyjności syntetycznych paliw lotniczych, a także ze względu na obecne szacowane koszty ich produkcji niezbędne jest ustanowienie specjalnego dodatkowego zobowiązania dotyczącego tych paliw. W przypadku produkcji z wykorzystaniem energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych i dwutlenku węgla wychwytywanego bezpośrednio z powietrza syntetyczne paliwa lotnicze mogą ograniczyć emisje nawet o 100 % w porównaniu z konwencjonalnym paliwem lotniczym. Okazują się one też znacznie korzystniejsze w porównaniu z innymi rodzajami zrównoważonych paliw lotniczych, jeśli chodzi o zasobooszczędność (w szczególności z uwagi na zapotrzebowanie na wodę) procesu produkcji. Koszty produkcji syntetycznych paliw lotniczych są jednak obecnie 3 do 6 razy wyższe od ceny rynkowej konwencjonalnego paliwa lotniczego. W związku z tym w niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić specjalne dodatkowe zobowiązanie dotyczące tej technologii. W ramach przyszłych przeglądów niniejszego rozporządzenia można rozważyć włączenie w jego zakres innych rodzajów paliw syntetycznych, na przykład niskoemisyjnych paliw syntetycznych zapewniających znaczne zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, jeżeli takie paliwa zostaną zdefiniowane w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(19)

Celem niniejszego rozporządzenia powinno być zapewnienie operatorom statków powietrznych możliwości konkurowania w warunkach opartych na równych szansach pod względem dostępu do zrównoważonych paliw lotniczych. Aby uniknąć jakichkolwiek zakłóceń na rynku przewozów lotniczych, wszystkim unijnym portom lotniczym objętym niniejszym rozporządzeniem należy dostarczać jednakowe udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych. Choć uczestnicy rynku mogą dostarczać i stosować większe ilości zrównoważonych paliw, niniejsze rozporządzenie powinno zapewnić, aby obowiązkowe udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych były takie same we wszystkich portach lotniczych objętych rozporządzeniem.
  Zastępuje ono
  wszelkie wymogi ustanowione pośrednio lub bezpośrednio na szczeblu krajowym lub regionalnym zobowiązujące operatorów statków powietrznych lub dostawców paliwa lotniczego do wykorzystywania lub dostarczania zrównoważonych paliw lotniczych w wartościach docelowych innych niż te przewidziane w niniejszym rozporządzeniu. W celu zapewnienia jasnych i przewidywalnych ram prawnych, a tym samym wsparcia rozwoju rynku i wprowadzenia na rynek najbardziej zrównoważonych i innowacyjnych technologii paliwowych wykazujących potencjał rozwojowy umożliwiający sprostanie przyszłym potrzebom, w niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić stopniowe zwiększanie udziałów minimalnych syntetycznych paliw lotniczych w miarę upływu czasu. Z uwagi na znaczny potencjał obniżenia emisyjności syntetycznych paliw lotniczych, a także ze względu na obecne szacowane koszty ich produkcji niezbędne jest ustanowienie specjalnego dodatkowego zobowiązania dotyczącego tych paliw. W przypadku produkcji z wykorzystaniem energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych i dwutlenku węgla wychwytywanego bezpośrednio z powietrza syntetyczne paliwa lotnicze mogą ograniczyć emisje nawet o 100 % w porównaniu z konwencjonalnym paliwem lotniczym. Okazują się one też znacznie korzystniejsze w porównaniu z innymi rodzajami zrównoważonych paliw lotniczych, jeśli chodzi o zasobooszczędność (w szczególności z uwagi na zapotrzebowanie na wodę) procesu produkcji. Koszty produkcji syntetycznych paliw lotniczych są jednak obecnie 3 do 6 razy wyższe od ceny rynkowej konwencjonalnego paliwa lotniczego. W związku z tym w niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić specjalne dodatkowe zobowiązanie dotyczące tej technologii. W ramach przyszłych przeglądów niniejszego rozporządzenia można rozważyć włączenie w jego zakres innych rodzajów paliw syntetycznych, na przykład niskoemisyjnych paliw syntetycznych zapewniających znaczne zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, jeżeli takie paliwa zostaną zdefiniowane w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii.

| (19) | Celem niniejszego rozporządzenia powinno być zapewnienie operatorom statków powietrznych możliwości konkurowania w warunkach opartych na równych szansach pod względem dostępu do zrównoważonych paliw lotniczych. Aby uniknąć jakichkolwiek zakłóceń na rynku przewozów lotniczych, wszystkim unijnym portom lotniczym objętym niniejszym rozporządzeniem należy dostarczać jednakowe udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych. Choć uczestnicy rynku mogą dostarczać i stosować większe ilości zrównoważonych paliw, niniejsze rozporządzenie powinno zapewnić, aby obowiązkowe udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych były takie same we wszystkich portach lotniczych objętych rozporządzeniem.
  Dostępność surowców i zdolność produkcyjna w zakresie zrównoważonych paliw lotniczych nie są nieograniczone. Jeżeli niektóre państwa członkowskie podejmą wyższe ogólne zobowiązania w zakresie dostaw zrównoważonych paliw lotniczych na szczeblu krajowym, zwiększy się konkurencja o surowce z innymi sektorami transportu i energii; może to prowadzić do niedoborów dostaw w innych regionach. Zmniejszyłoby to zdolność operatorów statków powietrznych w tych regionach do obniżenia emisyjności i w nieuczciwy sposób zwiększyłoby koszty spełnienia przez tych operatorów wymogów przewidzianych w szczególności w EU ETS; doprowadziłoby to do zakłóceń na rynku i ogólnej niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej. W związku z tym należy ustalić na szczeblu UE wspólny cel w zakresie ogólnej produkcji i wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych.


  Niniejsze rozporządzenie zastępuje
  wszelkie wymogi ustanowione pośrednio lub bezpośrednio na szczeblu krajowym lub regionalnym zobowiązujące operatorów statków powietrznych lub dostawców paliwa lotniczego do wykorzystywania lub dostarczania zrównoważonych paliw lotniczych w wartościach docelowych innych niż te przewidziane w niniejszym rozporządzeniu. W celu zapewnienia jasnych i przewidywalnych ram prawnych, a tym samym wsparcia rozwoju rynku i wprowadzenia na rynek najbardziej zrównoważonych i innowacyjnych technologii paliwowych wykazujących potencjał rozwojowy umożliwiający sprostanie przyszłym potrzebom, w niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić stopniowe zwiększanie udziałów minimalnych syntetycznych paliw lotniczych w miarę upływu czasu. Z uwagi na znaczny potencjał obniżenia emisyjności syntetycznych paliw lotniczych, a także ze względu na obecne szacowane koszty ich produkcji niezbędne jest ustanowienie specjalnego dodatkowego zobowiązania dotyczącego tych paliw. W przypadku produkcji z wykorzystaniem energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych i dwutlenku węgla wychwytywanego bezpośrednio z powietrza syntetyczne paliwa lotnicze mogą ograniczyć emisje nawet o 100 % w porównaniu z konwencjonalnym paliwem lotniczym. Okazują się one też znacznie korzystniejsze w porównaniu z innymi rodzajami zrównoważonych paliw lotniczych, jeśli chodzi o zasobooszczędność (w szczególności z uwagi na zapotrzebowanie na wodę) procesu produkcji. Koszty produkcji syntetycznych paliw lotniczych są jednak obecnie 3 do 6 razy wyższe od ceny rynkowej konwencjonalnego paliwa lotniczego. W związku z tym w niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić specjalne dodatkowe zobowiązanie dotyczące tej technologii. W ramach przyszłych przeglądów niniejszego rozporządzenia można rozważyć włączenie w jego zakres innych rodzajów paliw syntetycznych, na przykład niskoemisyjnych paliw syntetycznych zapewniających znaczne zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, jeżeli takie paliwa zostaną zdefiniowane w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii.
  Ponadto syntetyczne paliwa lotnicze zawierające CO2 pochodzące z bezpośredniego wychwytywania dwutlenku węgla z powietrza mogą odegrać ważną rolę ze względu na ich zdolność do pozyskiwania CO2 w sposób zrównoważony i należy je dalej wspierać. |
| --- | --- |

(19)

Celem niniejszego rozporządzenia powinno być zapewnienie operatorom statków powietrznych możliwości konkurowania w warunkach opartych na równych szansach pod względem dostępu do zrównoważonych paliw lotniczych. Aby uniknąć jakichkolwiek zakłóceń na rynku przewozów lotniczych, wszystkim unijnym portom lotniczym objętym niniejszym rozporządzeniem należy dostarczać jednakowe udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych. Choć uczestnicy rynku mogą dostarczać i stosować większe ilości zrównoważonych paliw, niniejsze rozporządzenie powinno zapewnić, aby obowiązkowe udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych były takie same we wszystkich portach lotniczych objętych rozporządzeniem.
  Dostępność surowców i zdolność produkcyjna w zakresie zrównoważonych paliw lotniczych nie są nieograniczone. Jeżeli niektóre państwa członkowskie podejmą wyższe ogólne zobowiązania w zakresie dostaw zrównoważonych paliw lotniczych na szczeblu krajowym, zwiększy się konkurencja o surowce z innymi sektorami transportu i energii; może to prowadzić do niedoborów dostaw w innych regionach. Zmniejszyłoby to zdolność operatorów statków powietrznych w tych regionach do obniżenia emisyjności i w nieuczciwy sposób zwiększyłoby koszty spełnienia przez tych operatorów wymogów przewidzianych w szczególności w EU ETS; doprowadziłoby to do zakłóceń na rynku i ogólnej niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej. W związku z tym należy ustalić na szczeblu UE wspólny cel w zakresie ogólnej produkcji i wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych.


  Niniejsze rozporządzenie zastępuje
  wszelkie wymogi ustanowione pośrednio lub bezpośrednio na szczeblu krajowym lub regionalnym zobowiązujące operatorów statków powietrznych lub dostawców paliwa lotniczego do wykorzystywania lub dostarczania zrównoważonych paliw lotniczych w wartościach docelowych innych niż te przewidziane w niniejszym rozporządzeniu. W celu zapewnienia jasnych i przewidywalnych ram prawnych, a tym samym wsparcia rozwoju rynku i wprowadzenia na rynek najbardziej zrównoważonych i innowacyjnych technologii paliwowych wykazujących potencjał rozwojowy umożliwiający sprostanie przyszłym potrzebom, w niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić stopniowe zwiększanie udziałów minimalnych syntetycznych paliw lotniczych w miarę upływu czasu. Z uwagi na znaczny potencjał obniżenia emisyjności syntetycznych paliw lotniczych, a także ze względu na obecne szacowane koszty ich produkcji niezbędne jest ustanowienie specjalnego dodatkowego zobowiązania dotyczącego tych paliw. W przypadku produkcji z wykorzystaniem energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych i dwutlenku węgla wychwytywanego bezpośrednio z powietrza syntetyczne paliwa lotnicze mogą ograniczyć emisje nawet o 100 % w porównaniu z konwencjonalnym paliwem lotniczym. Okazują się one też znacznie korzystniejsze w porównaniu z innymi rodzajami zrównoważonych paliw lotniczych, jeśli chodzi o zasobooszczędność (w szczególności z uwagi na zapotrzebowanie na wodę) procesu produkcji. Koszty produkcji syntetycznych paliw lotniczych są jednak obecnie 3 do 6 razy wyższe od ceny rynkowej konwencjonalnego paliwa lotniczego. W związku z tym w niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić specjalne dodatkowe zobowiązanie dotyczące tej technologii. W ramach przyszłych przeglądów niniejszego rozporządzenia można rozważyć włączenie w jego zakres innych rodzajów paliw syntetycznych, na przykład niskoemisyjnych paliw syntetycznych zapewniających znaczne zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, jeżeli takie paliwa zostaną zdefiniowane w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii.
  Ponadto syntetyczne paliwa lotnicze zawierające CO2 pochodzące z bezpośredniego wychwytywania dwutlenku węgla z powietrza mogą odegrać ważną rolę ze względu na ich zdolność do pozyskiwania CO2 w sposób zrównoważony i należy je dalej wspierać.

Poprawka 21

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 19 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (19a) | Dostępność surowców i zdolność produkcyjna w zakresie zrównoważonych paliw lotniczych nie są nieograniczone. Wzmożona konkurencja o ograniczone surowce może prowadzić do niedoborów dostaw i zakłóceń na rynku, a tym samym negatywnie wpłynąć na konkurencyjność całego sektora lotnictwa. Aby zapewnić równe warunki działania i uniknąć fragmentacji rynku wewnętrznego, w całej Unii powinny obowiązywać zharmonizowane wymogi dotyczące minimalnego udziału wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych. Zapewniając osiągnięcie tych zharmonizowanych udziałów w wolumenie na szczeblu UE zgodnie z załącznikiem I, państwa członkowskie mogą jednak przyjmować środki krajowe, polityki wspierające i inicjatywy mające na celu zwiększenie poziomu produkcji i upowszechnienia zrównoważonych paliw lotniczych, w tym syntetycznych paliw lotniczych, na ich terytorium, na przykład poprzez zapewnienie wsparcia finansowego. Takie działania krajowe powinny być przejrzyste, niedyskryminacyjne, proporcjonalne i ogólnie dostępne dla wszystkich przedsiębiorstw. Ponadto ponieważ w niniejszym rozporządzeniu nie określono udziału maksymalnego zrównoważonych paliw lotniczych, linie lotnicze i dostawcy paliwa mogą realizować bardziej ambitną politykę w zakresie ochrony środowiska, w większym stopniu wykorzystując i dostarczając zrównoważone paliwa lotnicze w całej sieci operacji, unikając przy tym tankeringu. W tym celu linie lotnicze i dostawcy paliwa mogliby, w drodze ustaleń umownych, uzgodnić wzajemne zobowiązania dotyczące produkcji, dostaw i zakupu z góry określonych ilości zrównoważonych paliw lotniczych, w tym tych, które przekraczają minimalne udziały wolumenu określone w załączniku I. Takie ustalenia umowne mogą również obejmować odpowiedzialność i określać warunki rekompensaty finansowej w przypadku braku dostawy. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(19a)

Dostępność surowców i zdolność produkcyjna w zakresie zrównoważonych paliw lotniczych nie są nieograniczone. Wzmożona konkurencja o ograniczone surowce może prowadzić do niedoborów dostaw i zakłóceń na rynku, a tym samym negatywnie wpłynąć na konkurencyjność całego sektora lotnictwa. Aby zapewnić równe warunki działania i uniknąć fragmentacji rynku wewnętrznego, w całej Unii powinny obowiązywać zharmonizowane wymogi dotyczące minimalnego udziału wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych. Zapewniając osiągnięcie tych zharmonizowanych udziałów w wolumenie na szczeblu UE zgodnie z załącznikiem I, państwa członkowskie mogą jednak przyjmować środki krajowe, polityki wspierające i inicjatywy mające na celu zwiększenie poziomu produkcji i upowszechnienia zrównoważonych paliw lotniczych, w tym syntetycznych paliw lotniczych, na ich terytorium, na przykład poprzez zapewnienie wsparcia finansowego. Takie działania krajowe powinny być przejrzyste, niedyskryminacyjne, proporcjonalne i ogólnie dostępne dla wszystkich przedsiębiorstw. Ponadto ponieważ w niniejszym rozporządzeniu nie określono udziału maksymalnego zrównoważonych paliw lotniczych, linie lotnicze i dostawcy paliwa mogą realizować bardziej ambitną politykę w zakresie ochrony środowiska, w większym stopniu wykorzystując i dostarczając zrównoważone paliwa lotnicze w całej sieci operacji, unikając przy tym tankeringu. W tym celu linie lotnicze i dostawcy paliwa mogliby, w drodze ustaleń umownych, uzgodnić wzajemne zobowiązania dotyczące produkcji, dostaw i zakupu z góry określonych ilości zrównoważonych paliw lotniczych, w tym tych, które przekraczają minimalne udziały wolumenu określone w załączniku I. Takie ustalenia umowne mogą również obejmować odpowiedzialność i określać warunki rekompensaty finansowej w przypadku braku dostawy.

Poprawka 22

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 19 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (19b) | Popyt konsumpcyjny może odegrać ważną rolę w rozwoju bardziej zrównoważonego lotnictwa. Jednak aby konsumenci mogli świadomie wybierać, potrzebne sią solidniejsze, bardziej wiarygodne, niezależne i zharmonizowane informacje na temat wpływu lotów na środowisko, zgodnie z planem działania dotyczącym strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności. W tym celu należy stworzyć kompleksowy unijny system etykietowania efektywności środowiskowej lotnictwa, który może dostarczyć użytkownikom usług lotniczych jasnych, przejrzystych, wszechstronnych, przyjaznych dla użytkownika i łatwo zrozumiałych informacji na temat efektywności środowiskowej lotnictwa. Będzie to stanowić bodziec do dokonywania wyborów przez konsumentów i dalszego promowania stosowania zrównoważonych paliw lotniczych i innych środków na rzecz zrównoważonego rozwoju przez operatorów statków powietrznych. Agencja Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) jest już odpowiedzialna za certyfikację statków powietrznych w zakresie ochrony środowiska i współpracuje z zainteresowanymi stronami nad opracowaniem systemu oznakowania ekologicznego dla lotnictwa, który obejmie statki powietrzne, operatorów statków powietrznych i loty komercyjne. EASA powinna mieć za zadanie zapewnienie dalszego rozwoju, wdrażania i funkcjonowania takiego systemu, aby zagwarantować jego niezależność, solidność techniczną i synergię z innymi środkami UE. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(19b)

Popyt konsumpcyjny może odegrać ważną rolę w rozwoju bardziej zrównoważonego lotnictwa. Jednak aby konsumenci mogli świadomie wybierać, potrzebne sią solidniejsze, bardziej wiarygodne, niezależne i zharmonizowane informacje na temat wpływu lotów na środowisko, zgodnie z planem działania dotyczącym strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności. W tym celu należy stworzyć kompleksowy unijny system etykietowania efektywności środowiskowej lotnictwa, który może dostarczyć użytkownikom usług lotniczych jasnych, przejrzystych, wszechstronnych, przyjaznych dla użytkownika i łatwo zrozumiałych informacji na temat efektywności środowiskowej lotnictwa. Będzie to stanowić bodziec do dokonywania wyborów przez konsumentów i dalszego promowania stosowania zrównoważonych paliw lotniczych i innych środków na rzecz zrównoważonego rozwoju przez operatorów statków powietrznych. Agencja Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) jest już odpowiedzialna za certyfikację statków powietrznych w zakresie ochrony środowiska i współpracuje z zainteresowanymi stronami nad opracowaniem systemu oznakowania ekologicznego dla lotnictwa, który obejmie statki powietrzne, operatorów statków powietrznych i loty komercyjne. EASA powinna mieć za zadanie zapewnienie dalszego rozwoju, wdrażania i funkcjonowania takiego systemu, aby zagwarantować jego niezależność, solidność techniczną i synergię z innymi środkami UE.

Poprawka 23

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 20

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (20) | Niezbędne jest zapewnienie, aby udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych mogły być z powodzeniem dostarczane na rynek lotniczy bez niedoborów zaopatrzeniowych. W tym celu należy zaplanować wystarczający czas na realizację, tak aby przemysł paliw odnawialnych mógł odpowiednio przygotować moce produkcyjne. Dostawy zrównoważonych paliw lotniczych powinny
  być obowiązkowe od 2025 r
  . Podobnie w celu zapewnienia na rynku pewności prawa i przewidywalności, a także aby zachęcić do trwałych inwestycji na rzecz mocy produkcyjnych w zakresie produkcji zrównoważonych paliw lotniczych, warunki niniejszego rozporządzenia powinny być stabilne w długim okresie. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(20)

Niezbędne jest zapewnienie, aby udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych mogły być z powodzeniem dostarczane na rynek lotniczy bez niedoborów zaopatrzeniowych. W tym celu należy zaplanować wystarczający czas na realizację, tak aby przemysł paliw odnawialnych mógł odpowiednio przygotować moce produkcyjne. Dostawy zrównoważonych paliw lotniczych powinny
  być obowiązkowe od 2025 r
  . Podobnie w celu zapewnienia na rynku pewności prawa i przewidywalności, a także aby zachęcić do trwałych inwestycji na rzecz mocy produkcyjnych w zakresie produkcji zrównoważonych paliw lotniczych, warunki niniejszego rozporządzenia powinny być stabilne w długim okresie.

| (20) | Niezbędne jest zapewnienie, aby udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych mogły być z powodzeniem dostarczane na rynek lotniczy bez niedoborów zaopatrzeniowych. W tym celu należy zaplanować wystarczający czas na realizację
  i wprowadzić mechanizm elastyczności
  , tak aby przemysł paliw odnawialnych mógł odpowiednio przygotować moce produkcyjne
  , a także aby umożliwić dostawcom paliwa lotniczego i operatorom statków powietrznych wywiązanie się z obowiązków w sposób najbardziej opłacalny, bez ograniczania ogólnych ambicji środowiskowych przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu
  . Dostawy zrównoważonych paliw lotniczych powinny
  rozpocząć się w 2025 r., z uwzględnieniem elastyczności przewidzianej w mechanizmie elastyczności dotyczącym zrównoważonych paliw lotniczych
  . Podobnie w celu zapewnienia na rynku pewności prawa i przewidywalności, a także aby zachęcić do trwałych inwestycji na rzecz mocy produkcyjnych w zakresie produkcji zrównoważonych paliw lotniczych, warunki niniejszego rozporządzenia powinny być stabilne w długim okresie. |
| --- | --- |

(20)

Niezbędne jest zapewnienie, aby udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych mogły być z powodzeniem dostarczane na rynek lotniczy bez niedoborów zaopatrzeniowych. W tym celu należy zaplanować wystarczający czas na realizację
  i wprowadzić mechanizm elastyczności
  , tak aby przemysł paliw odnawialnych mógł odpowiednio przygotować moce produkcyjne
  , a także aby umożliwić dostawcom paliwa lotniczego i operatorom statków powietrznych wywiązanie się z obowiązków w sposób najbardziej opłacalny, bez ograniczania ogólnych ambicji środowiskowych przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu
  . Dostawy zrównoważonych paliw lotniczych powinny
  rozpocząć się w 2025 r., z uwzględnieniem elastyczności przewidzianej w mechanizmie elastyczności dotyczącym zrównoważonych paliw lotniczych
  . Podobnie w celu zapewnienia na rynku pewności prawa i przewidywalności, a także aby zachęcić do trwałych inwestycji na rzecz mocy produkcyjnych w zakresie produkcji zrównoważonych paliw lotniczych, warunki niniejszego rozporządzenia powinny być stabilne w długim okresie.

Poprawka 24

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 21

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (21) | Wraz z wprowadzeniem i rozwojem zrównoważonych paliw lotniczych w unijnych portach lotniczych praktykowanie tankeringu może się nasilić w związku ze wzrostem kosztów paliwa lotniczego. Tankering jest praktyką niezrównoważoną i należy go unikać, ponieważ podważa starania Unii na rzecz zmniejszenia oddziaływania transportu na środowisko. Praktyki te są sprzeczne z celami obniżenia emisyjności sektora lotnictwa, ponieważ większa masa statku powietrznego powoduje większe zużycie paliwa i zwiększa powiązane emisje podczas lotu. Tankering stwarza również ryzyko dla równych warunków działania w Unii między operatorami statków powietrznych, a także między portami lotniczymi. W niniejszym rozporządzeniu należy zatem nałożyć na operatorów statków powietrznych wymóg tankowania paliwa przed odlotem z danego unijnego portu lotniczego. Ilość uzupełnianego paliwa przed odlotem z danego unijnego portu lotniczego powinna odpowiadać ilości paliwa niezbędnej do realizacji lotów rozpoczynających się z tego portu lotniczego, z uwzględnieniem niezbędnej zgodności z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa lotu. Wymóg ten zapewnia równe warunki prowadzenia działalności w Unii, mające zastosowanie zarówno do unijnych, jak i zagranicznych podmiotów gospodarczych, przy jednoczesnym zagwarantowaniu wysokiego poziomu ochrony środowiska. Ponieważ w rozporządzeniu nie określono udziału maksymalnego zrównoważonych paliw lotniczych we wszystkich paliwach lotniczych, linie lotnicze i dostawcy paliwa mogą realizować bardziej ambitną politykę w zakresie ochrony środowiska, w większym stopniu wykorzystując i dostarczając zrównoważone paliwa lotnicze w całej sieci operacji, unikając przy tym tankeringu. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(21)

Wraz z wprowadzeniem i rozwojem zrównoważonych paliw lotniczych w unijnych portach lotniczych praktykowanie tankeringu może się nasilić w związku ze wzrostem kosztów paliwa lotniczego. Tankering jest praktyką niezrównoważoną i należy go unikać, ponieważ podważa starania Unii na rzecz zmniejszenia oddziaływania transportu na środowisko. Praktyki te są sprzeczne z celami obniżenia emisyjności sektora lotnictwa, ponieważ większa masa statku powietrznego powoduje większe zużycie paliwa i zwiększa powiązane emisje podczas lotu. Tankering stwarza również ryzyko dla równych warunków działania w Unii między operatorami statków powietrznych, a także między portami lotniczymi. W niniejszym rozporządzeniu należy zatem nałożyć na operatorów statków powietrznych wymóg tankowania paliwa przed odlotem z danego unijnego portu lotniczego. Ilość uzupełnianego paliwa przed odlotem z danego unijnego portu lotniczego powinna odpowiadać ilości paliwa niezbędnej do realizacji lotów rozpoczynających się z tego portu lotniczego, z uwzględnieniem niezbędnej zgodności z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa lotu. Wymóg ten zapewnia równe warunki prowadzenia działalności w Unii, mające zastosowanie zarówno do unijnych, jak i zagranicznych podmiotów gospodarczych, przy jednoczesnym zagwarantowaniu wysokiego poziomu ochrony środowiska. Ponieważ w rozporządzeniu nie określono udziału maksymalnego zrównoważonych paliw lotniczych we wszystkich paliwach lotniczych, linie lotnicze i dostawcy paliwa mogą realizować bardziej ambitną politykę w zakresie ochrony środowiska, w większym stopniu wykorzystując i dostarczając zrównoważone paliwa lotnicze w całej sieci operacji, unikając przy tym tankeringu.

| (21) | Wraz z wprowadzeniem i rozwojem zrównoważonych paliw lotniczych w unijnych portach lotniczych praktykowanie tankeringu
  z powodów ekonomicznych
  może się nasilić w związku ze wzrostem kosztów paliwa lotniczego. Tankering
  z powodów ekonomicznych
  jest praktyką niezrównoważoną i należy go unikać, ponieważ podważa starania Unii na rzecz zmniejszenia oddziaływania transportu na środowisko. Praktyki te są sprzeczne z celami obniżenia emisyjności sektora lotnictwa, ponieważ większa masa statku powietrznego powoduje większe zużycie paliwa i zwiększa powiązane emisje podczas lotu. Tankering stwarza również ryzyko dla równych warunków działania w Unii między operatorami statków powietrznych, a także między portami lotniczymi. W niniejszym rozporządzeniu należy zatem nałożyć na operatorów statków powietrznych wymóg tankowania paliwa przed odlotem z danego unijnego portu lotniczego. Ilość uzupełnianego paliwa przed odlotem z danego unijnego portu lotniczego powinna odpowiadać ilości paliwa niezbędnej do realizacji lotów rozpoczynających się z tego portu lotniczego, z uwzględnieniem niezbędnej zgodności z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa lotu. Wymóg ten zapewnia równe warunki prowadzenia działalności w Unii, mające zastosowanie zarówno do unijnych, jak i zagranicznych podmiotów gospodarczych, przy jednoczesnym zagwarantowaniu wysokiego poziomu ochrony środowiska. Ponieważ w rozporządzeniu nie określono udziału maksymalnego zrównoważonych paliw lotniczych we wszystkich paliwach lotniczych, linie lotnicze i dostawcy paliwa mogą realizować bardziej ambitną politykę w zakresie ochrony środowiska, w większym stopniu wykorzystując i dostarczając zrównoważone paliwa lotnicze w całej sieci operacji, unikając przy tym tankeringu.
  Aby zapewnić równe warunki działania zarówno w odniesieniu do lotów wewnątrzunijnych, jak i pozaunijnych, Komisja powinna regularnie monitorować i oceniać przypadki tankeringu oraz składać sprawozdania na ten temat. |
| --- | --- |

(21)

Wraz z wprowadzeniem i rozwojem zrównoważonych paliw lotniczych w unijnych portach lotniczych praktykowanie tankeringu
  z powodów ekonomicznych
  może się nasilić w związku ze wzrostem kosztów paliwa lotniczego. Tankering
  z powodów ekonomicznych
  jest praktyką niezrównoważoną i należy go unikać, ponieważ podważa starania Unii na rzecz zmniejszenia oddziaływania transportu na środowisko. Praktyki te są sprzeczne z celami obniżenia emisyjności sektora lotnictwa, ponieważ większa masa statku powietrznego powoduje większe zużycie paliwa i zwiększa powiązane emisje podczas lotu. Tankering stwarza również ryzyko dla równych warunków działania w Unii między operatorami statków powietrznych, a także między portami lotniczymi. W niniejszym rozporządzeniu należy zatem nałożyć na operatorów statków powietrznych wymóg tankowania paliwa przed odlotem z danego unijnego portu lotniczego. Ilość uzupełnianego paliwa przed odlotem z danego unijnego portu lotniczego powinna odpowiadać ilości paliwa niezbędnej do realizacji lotów rozpoczynających się z tego portu lotniczego, z uwzględnieniem niezbędnej zgodności z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa lotu. Wymóg ten zapewnia równe warunki prowadzenia działalności w Unii, mające zastosowanie zarówno do unijnych, jak i zagranicznych podmiotów gospodarczych, przy jednoczesnym zagwarantowaniu wysokiego poziomu ochrony środowiska. Ponieważ w rozporządzeniu nie określono udziału maksymalnego zrównoważonych paliw lotniczych we wszystkich paliwach lotniczych, linie lotnicze i dostawcy paliwa mogą realizować bardziej ambitną politykę w zakresie ochrony środowiska, w większym stopniu wykorzystując i dostarczając zrównoważone paliwa lotnicze w całej sieci operacji, unikając przy tym tankeringu.
  Aby zapewnić równe warunki działania zarówno w odniesieniu do lotów wewnątrzunijnych, jak i pozaunijnych, Komisja powinna regularnie monitorować i oceniać przypadki tankeringu oraz składać sprawozdania na ten temat.

Poprawka 25

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 21 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (21a) | Dalsze wykorzystanie zrównoważonych paliw lotniczych, które zazwyczaj charakteryzują się niższymi stężeniami substancji zapachowych i niższą zawartością siarki, przyczyni się do ograniczenia skutków zmiany klimatu niezwiązanych z emisją CO2. Dalsze obniżenie zawartości substancji aromatycznych i siarki w paliwie lotniczym mogłoby przyczynić się do zmniejszenia występowania chmur typu cirrus, poprawy jakości powietrza w portach lotniczych i wokół nich, a także poprawy jakości paliwa z korzyścią dla linii lotniczych, zarówno dzięki wysokiej gęstości energetycznej, jak i niższym kosztom utrzymania spowodowanym niższymi poziomami sadzy. Należy jednak zmniejszyć stężenia substancji zapachowych w paliwach lotniczych, przestrzegając międzynarodowych zasad bezpieczeństwa paliw i zachowując równe warunki działania na szczeblu międzynarodowym. W związku z tym EASA powinna monitorować zawartość związków aromatycznych i siarki w konwencjonalnych paliwach lotniczych. Najpóźniej do 1 stycznia 2025 r. Komisja powinna przedstawić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oceniające możliwe środki, w tym w stosownych przypadkach wnioski ustawodawcze i normy jakości paliwa, mające na celu optymalizację zawartości związków aromatycznych w paliwie lotniczym. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(21a)

Dalsze wykorzystanie zrównoważonych paliw lotniczych, które zazwyczaj charakteryzują się niższymi stężeniami substancji zapachowych i niższą zawartością siarki, przyczyni się do ograniczenia skutków zmiany klimatu niezwiązanych z emisją CO2. Dalsze obniżenie zawartości substancji aromatycznych i siarki w paliwie lotniczym mogłoby przyczynić się do zmniejszenia występowania chmur typu cirrus, poprawy jakości powietrza w portach lotniczych i wokół nich, a także poprawy jakości paliwa z korzyścią dla linii lotniczych, zarówno dzięki wysokiej gęstości energetycznej, jak i niższym kosztom utrzymania spowodowanym niższymi poziomami sadzy. Należy jednak zmniejszyć stężenia substancji zapachowych w paliwach lotniczych, przestrzegając międzynarodowych zasad bezpieczeństwa paliw i zachowując równe warunki działania na szczeblu międzynarodowym. W związku z tym EASA powinna monitorować zawartość związków aromatycznych i siarki w konwencjonalnych paliwach lotniczych. Najpóźniej do 1 stycznia 2025 r. Komisja powinna przedstawić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oceniające możliwe środki, w tym w stosownych przypadkach wnioski ustawodawcze i normy jakości paliwa, mające na celu optymalizację zawartości związków aromatycznych w paliwie lotniczym.

Poprawka 26

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 21 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (21b) | Lotnictwo nie tylko przyczynia się do ocieplenia klimatu, lecz także ma negatywny wpływ na jakość powietrza. Najistotniejsze zanieczyszczenia to cząstki stałe (PM), w tym cząstki ultradrobne, tlenki azotu (NOX) i lotne związki organiczne (LZO), przy czym niektóre z tych zanieczyszczeń pierwotnych wytwarzają inne zanieczyszczenia

   (1a)

  . Chociaż potrzebne są dalsze badania nad wpływem cząstek ultradrobnych na zdrowie, kilka badań wykazało krótko- i długoterminowe skutki narażenia na cząstki ultradrobne, w tym śmiertelność, choroby układu krążenia, chorobę niedokrwienną serca i choroby płuc

   (1b)

  . Zanieczyszczenie powietrza przyczynia się również do utraty różnorodności biologicznej poprzez szkody w ekosystemach. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(21b)

Lotnictwo nie tylko przyczynia się do ocieplenia klimatu, lecz także ma negatywny wpływ na jakość powietrza. Najistotniejsze zanieczyszczenia to cząstki stałe (PM), w tym cząstki ultradrobne, tlenki azotu (NOX) i lotne związki organiczne (LZO), przy czym niektóre z tych zanieczyszczeń pierwotnych wytwarzają inne zanieczyszczenia

   (1a)

  . Chociaż potrzebne są dalsze badania nad wpływem cząstek ultradrobnych na zdrowie, kilka badań wykazało krótko- i długoterminowe skutki narażenia na cząstki ultradrobne, w tym śmiertelność, choroby układu krążenia, chorobę niedokrwienną serca i choroby płuc

   (1b)

  . Zanieczyszczenie powietrza przyczynia się również do utraty różnorodności biologicznej poprzez szkody w ekosystemach.

Poprawka 27

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 22

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (22) | Porty
  lotnicze objęte niniejszym rozporządzeniem
  powinny zapewnić dostępność całej
  infrastruktury
  niezbędnej
  do
  realizacji
  dostaw, przechowywania i 
  tankowania
  zrównoważonych paliw lotniczych,
  tak aby nie stwarzała ona przeszkód
  w 
  wykorzystaniu zrównoważonych paliw lotniczych
  . W stosownych przypadkach EASA powinna mieć możliwość żądania od unijnego portu lotniczego udzielenia informacji na temat dostępnej infrastruktury umożliwiającej sprawną dystrybucję i sprawne tankowanie zrównoważonych paliw lotniczych przez operatorów statków powietrznych. Rolą EASA powinno być stanowienie wspólnego punktu kontaktowego dla portów i linii lotniczych w przypadku konieczności uzyskania wyjaśnień technicznych dotyczących dostępności infrastruktury paliwowej. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(22)

Porty
  lotnicze objęte niniejszym rozporządzeniem
  powinny zapewnić dostępność całej
  infrastruktury
  niezbędnej
  do
  realizacji
  dostaw, przechowywania i 
  tankowania
  zrównoważonych paliw lotniczych,
  tak aby nie stwarzała ona przeszkód
  w 
  wykorzystaniu zrównoważonych paliw lotniczych
  . W stosownych przypadkach EASA powinna mieć możliwość żądania od unijnego portu lotniczego udzielenia informacji na temat dostępnej infrastruktury umożliwiającej sprawną dystrybucję i sprawne tankowanie zrównoważonych paliw lotniczych przez operatorów statków powietrznych. Rolą EASA powinno być stanowienie wspólnego punktu kontaktowego dla portów i linii lotniczych w przypadku konieczności uzyskania wyjaśnień technicznych dotyczących dostępności infrastruktury paliwowej.

| (22) | Ważne jest zagwarantowanie, aby zapewniono całą niezbędną infrastrukturę do dostarczania, magazynowania i tankowania zrównoważonych paliw lotniczych, a także stały i nieprzerwany dostęp dostawców paliw do infrastruktury paliw transportowych, tak aby nie stanowiły one przeszkody w wykorzystaniu zrównoważonych paliw lotniczych. Niniejsze rozporządzenie należycie uwzględnia różne modele zarządzania portami lotniczymi w całej Unii. W związku z tym porty lotnicze objęte niniejszym rozporządzeniem lub, w stosownych przypadkach, właściwy organ zarządzający, dla którego dane państwo członkowskie zastrzegło scentralizowaną infrastrukturę portu lotniczego, określony w art. 8 dyrektywy Rady 96/67/WE („dyrektywa o rynku usług obsługi naziemnej”), podejmują zatem niezbędne działania w celu zapewnienia infrastruktury koniecznej do dostaw, przechowywania i uzupełniania takich zrównoważonych paliw lotniczych oraz do udostępnienia tej infrastruktury operatorom statków powietrznych. W przypadku gdy ostateczna odpowiedzialność za zapewnienie infrastruktury paliwowej w unijnym porcie lotniczym spoczywa
  ,
  zgodnie z ustaleniami umownymi, na podmiocie innym niż unijny port lotniczy lub,
  w 
  stosownych przypadkach, na organie zarządzającym portem lotniczym, podmiot ten powinien być odpowiedzialny na mocy ustaleń umownych za wypełnienie obowiązku wynikającego z art. 6 niniejszego rozporządzenia
  . W stosownych przypadkach EASA powinna mieć możliwość żądania od unijnego portu lotniczego udzielenia informacji na temat dostępnej infrastruktury umożliwiającej sprawną dystrybucję i sprawne tankowanie zrównoważonych paliw lotniczych przez operatorów statków powietrznych. Rolą EASA powinno być stanowienie wspólnego punktu kontaktowego dla portów i linii lotniczych w przypadku konieczności uzyskania wyjaśnień technicznych dotyczących dostępności infrastruktury paliwowej.
  Kiedy statki powietrzne o napędzie elektrycznym lub wodorowym będą odpowiednio dopracowane i dostępne na rynku, porty lotnicze objęte niniejszym rozporządzeniem będą musiały podjąć wszelkie niezbędne działania, aby stworzyć odpowiednią infrastrukturę do ładowania statków powietrznych i tankowania ich wodorem, zgodnie z odpowiednim planem wdrożenia krajowych ram polityki określonym w proponowanym rozporządzeniu w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych. Ponadto należy zapewnić dostawy energii elektrycznej do samolotów stacjonarnych, zgodnie z art. 12 rozporządzenia XXX [rozporządzenie AFIR]. |
| --- | --- |

(22)

Ważne jest zagwarantowanie, aby zapewniono całą niezbędną infrastrukturę do dostarczania, magazynowania i tankowania zrównoważonych paliw lotniczych, a także stały i nieprzerwany dostęp dostawców paliw do infrastruktury paliw transportowych, tak aby nie stanowiły one przeszkody w wykorzystaniu zrównoważonych paliw lotniczych. Niniejsze rozporządzenie należycie uwzględnia różne modele zarządzania portami lotniczymi w całej Unii. W związku z tym porty lotnicze objęte niniejszym rozporządzeniem lub, w stosownych przypadkach, właściwy organ zarządzający, dla którego dane państwo członkowskie zastrzegło scentralizowaną infrastrukturę portu lotniczego, określony w art. 8 dyrektywy Rady 96/67/WE („dyrektywa o rynku usług obsługi naziemnej”), podejmują zatem niezbędne działania w celu zapewnienia infrastruktury koniecznej do dostaw, przechowywania i uzupełniania takich zrównoważonych paliw lotniczych oraz do udostępnienia tej infrastruktury operatorom statków powietrznych. W przypadku gdy ostateczna odpowiedzialność za zapewnienie infrastruktury paliwowej w unijnym porcie lotniczym spoczywa
  ,
  zgodnie z ustaleniami umownymi, na podmiocie innym niż unijny port lotniczy lub,
  w 
  stosownych przypadkach, na organie zarządzającym portem lotniczym, podmiot ten powinien być odpowiedzialny na mocy ustaleń umownych za wypełnienie obowiązku wynikającego z art. 6 niniejszego rozporządzenia
  . W stosownych przypadkach EASA powinna mieć możliwość żądania od unijnego portu lotniczego udzielenia informacji na temat dostępnej infrastruktury umożliwiającej sprawną dystrybucję i sprawne tankowanie zrównoważonych paliw lotniczych przez operatorów statków powietrznych. Rolą EASA powinno być stanowienie wspólnego punktu kontaktowego dla portów i linii lotniczych w przypadku konieczności uzyskania wyjaśnień technicznych dotyczących dostępności infrastruktury paliwowej.
  Kiedy statki powietrzne o napędzie elektrycznym lub wodorowym będą odpowiednio dopracowane i dostępne na rynku, porty lotnicze objęte niniejszym rozporządzeniem będą musiały podjąć wszelkie niezbędne działania, aby stworzyć odpowiednią infrastrukturę do ładowania statków powietrznych i tankowania ich wodorem, zgodnie z odpowiednim planem wdrożenia krajowych ram polityki określonym w proponowanym rozporządzeniu w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych. Ponadto należy zapewnić dostawy energii elektrycznej do samolotów stacjonarnych, zgodnie z art. 12 rozporządzenia XXX [rozporządzenie AFIR].

Poprawka 28

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 22 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (22a) | Wiele portów lotniczych w Unii zaopatruje się w paliwo lotnicze głównie rurociągami z rafinerii lub stacji mieszania, gdzie trzeba domieszać SAF w celu spełnienia wymogów bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju. Państwa członkowskie powinny podjąć wszelkie niezbędne środki, aby umożliwić dostawcom paliwa lotniczego stały i niezakłócony dostęp do infrastruktury paliwowej cywilnego lotnictwa transportowego w celu dostawy zarówno konwencjonalnych paliw lotniczych, jak i paliw lotniczych zawierających pewną ilość zrównoważonych paliw lotniczych. Dostarczanie SAF do portów lotniczych Unii w ilościach wystarczających do spełnienia wymogów określonych w załączniku I za pomocą alternatywnych środków, takich jak transport drogowy lub samochodowy z rafinerii i stacji mieszania, jest niewykonalne z logistycznego, praktycznego i kosztowego punktu widzenia oraz pod względem kar związanych z CO2. Aby dostarczyć minimalną ilość SAF wymaganą na mocy niniejszego rozporządzenia, konieczne będzie wykorzystanie tych rurociągów, a także rurociągów należących do dostawców paliwa, o ile takie istnieją, oraz istniejącej infrastruktury kolejowej. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(22a)

Wiele portów lotniczych w Unii zaopatruje się w paliwo lotnicze głównie rurociągami z rafinerii lub stacji mieszania, gdzie trzeba domieszać SAF w celu spełnienia wymogów bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju. Państwa członkowskie powinny podjąć wszelkie niezbędne środki, aby umożliwić dostawcom paliwa lotniczego stały i niezakłócony dostęp do infrastruktury paliwowej cywilnego lotnictwa transportowego w celu dostawy zarówno konwencjonalnych paliw lotniczych, jak i paliw lotniczych zawierających pewną ilość zrównoważonych paliw lotniczych. Dostarczanie SAF do portów lotniczych Unii w ilościach wystarczających do spełnienia wymogów określonych w załączniku I za pomocą alternatywnych środków, takich jak transport drogowy lub samochodowy z rafinerii i stacji mieszania, jest niewykonalne z logistycznego, praktycznego i kosztowego punktu widzenia oraz pod względem kar związanych z CO2. Aby dostarczyć minimalną ilość SAF wymaganą na mocy niniejszego rozporządzenia, konieczne będzie wykorzystanie tych rurociągów, a także rurociągów należących do dostawców paliwa, o ile takie istnieją, oraz istniejącej infrastruktury kolejowej.

Poprawka 29

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 24

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (24) | Należy też nałożyć na operatorów statków powietrznych wymóg przedkładania rocznych sprawozdań dotyczących bieżącej ilości paliwa uzupełnianego przez nich w poszczególnych unijnych portach lotniczych, potwierdzających, że nie stosują oni tankeringu. Sprawozdania powinny być weryfikowane przez niezależnych weryfikatorów i przekazywane EASA w celu monitorowania i oceny zgodności. Weryfikatorzy powinni stwierdzać prawidłowość ilości paliwa potrzebnego rocznie zgłaszanego przez operatorów za pomocą narzędzia zatwierdzonego przez Komisję. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(24)

Należy też nałożyć na operatorów statków powietrznych wymóg przedkładania rocznych sprawozdań dotyczących bieżącej ilości paliwa uzupełnianego przez nich w poszczególnych unijnych portach lotniczych, potwierdzających, że nie stosują oni tankeringu. Sprawozdania powinny być weryfikowane przez niezależnych weryfikatorów i przekazywane EASA w celu monitorowania i oceny zgodności. Weryfikatorzy powinni stwierdzać prawidłowość ilości paliwa potrzebnego rocznie zgłaszanego przez operatorów za pomocą narzędzia zatwierdzonego przez Komisję.

| (24) | Należy też nałożyć na operatorów statków powietrznych wymóg przedkładania rocznych sprawozdań dotyczących bieżącej ilości paliwa uzupełnianego przez nich w poszczególnych unijnych portach lotniczych, potwierdzających, że nie stosują oni tankeringu
  z powodów ekonomicznych
  . Sprawozdania powinny być weryfikowane przez niezależnych weryfikatorów i przekazywane EASA w celu monitorowania i oceny zgodności. Weryfikatorzy powinni stwierdzać prawidłowość ilości paliwa potrzebnego rocznie zgłaszanego przez operatorów za pomocą narzędzia zatwierdzonego przez Komisję. |
| --- | --- |

(24)

Należy też nałożyć na operatorów statków powietrznych wymóg przedkładania rocznych sprawozdań dotyczących bieżącej ilości paliwa uzupełnianego przez nich w poszczególnych unijnych portach lotniczych, potwierdzających, że nie stosują oni tankeringu
  z powodów ekonomicznych
  . Sprawozdania powinny być weryfikowane przez niezależnych weryfikatorów i przekazywane EASA w celu monitorowania i oceny zgodności. Weryfikatorzy powinni stwierdzać prawidłowość ilości paliwa potrzebnego rocznie zgłaszanego przez operatorów za pomocą narzędzia zatwierdzonego przez Komisję.

Poprawka 30

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 26 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (26a) | Wprowadzenie w Unii obowiązku wykorzystywania zrównoważonych paliw lotniczych mogłoby postawić w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej unijne przedsiębiorstwa lotnicze, które obsługują bezpośrednie loty długodystansowe z unijnego portu lotniczego w porównaniu z ich konkurentami obsługującymi połączenia za pośrednictwem węzła lotniczego poza Unią. Aby dalej propagować wykorzystanie zrównoważonych paliw lotniczych w Unii, których ceny, jak się szacuje, będą w przewidywalnej przyszłości znacznie odbiegały od cen paliw konwencjonalnych, linie lotnicze powinny móc ubiegać się o bezpłatne uprawnienia na uzupełnienie zrównoważonych paliw lotniczych w ramach systemu ETS |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(26a)

Wprowadzenie w Unii obowiązku wykorzystywania zrównoważonych paliw lotniczych mogłoby postawić w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej unijne przedsiębiorstwa lotnicze, które obsługują bezpośrednie loty długodystansowe z unijnego portu lotniczego w porównaniu z ich konkurentami obsługującymi połączenia za pośrednictwem węzła lotniczego poza Unią. Aby dalej propagować wykorzystanie zrównoważonych paliw lotniczych w Unii, których ceny, jak się szacuje, będą w przewidywalnej przyszłości znacznie odbiegały od cen paliw konwencjonalnych, linie lotnicze powinny móc ubiegać się o bezpłatne uprawnienia na uzupełnienie zrównoważonych paliw lotniczych w ramach systemu ETS

Poprawka 31

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 27

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (27) | Istotne jest
  ,
  aby operatorzy statków powietrznych mogli zgłaszać wykorzystanie
  zrównoważonych paliw lotniczych w ramach systemu dotyczącego gazów cieplarnianych, takich jak unijny system handlu uprawnieniami do emisji lub CORSIA, w zależności od trasy lotu. Niezbędne jest jednak, aby niniejsze rozporządzenie nie prowadziło do podwójnego liczenia redukcji emisji. Operatorzy statków powietrznych powinni móc ubiegać się o korzyści wynikające z zastosowania danej partii zrównoważonych paliw lotniczych tylko raz. Należy żądać od dostawców paliwa przedstawiania operatorom statków powietrznych nieodpłatnie wszelkich informacji dotyczących właściwości zrównoważonego paliwa lotniczego sprzedanego danemu operatorowi statku powietrznego oraz informacji istotnych dla operatorów statków powietrznych w celu wypełnienia obowiązku sprawozdawczego wynikającego z niniejszego rozporządzenia lub systemów dotyczących gazów cieplarnianych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(27)

Istotne jest
  ,
  aby operatorzy statków powietrznych mogli zgłaszać wykorzystanie
  zrównoważonych paliw lotniczych w ramach systemu dotyczącego gazów cieplarnianych, takich jak unijny system handlu uprawnieniami do emisji lub CORSIA, w zależności od trasy lotu. Niezbędne jest jednak, aby niniejsze rozporządzenie nie prowadziło do podwójnego liczenia redukcji emisji. Operatorzy statków powietrznych powinni móc ubiegać się o korzyści wynikające z zastosowania danej partii zrównoważonych paliw lotniczych tylko raz. Należy żądać od dostawców paliwa przedstawiania operatorom statków powietrznych nieodpłatnie wszelkich informacji dotyczących właściwości zrównoważonego paliwa lotniczego sprzedanego danemu operatorowi statku powietrznego oraz informacji istotnych dla operatorów statków powietrznych w celu wypełnienia obowiązku sprawozdawczego wynikającego z niniejszego rozporządzenia lub systemów dotyczących gazów cieplarnianych.

| (27) | Aby zachęcić operatorów statków powietrznych do wykorzystywania zrównoważonych paliw lotniczych
  ,
  które są znacznie droższe od paliw konwencjonalnych, trzeba im umożliwić zgłaszanie wykorzystania
  zrównoważonych paliw lotniczych w ramach systemu dotyczącego gazów cieplarnianych, takich jak unijny system handlu uprawnieniami do emisji lub CORSIA, w zależności od trasy lotu. Niezbędne jest jednak, aby niniejsze rozporządzenie nie prowadziło do podwójnego liczenia redukcji emisji. Operatorzy statków powietrznych powinni móc ubiegać się o korzyści wynikające z zastosowania danej partii zrównoważonych paliw lotniczych tylko raz. Należy żądać od dostawców paliwa przedstawiania operatorom statków powietrznych nieodpłatnie wszelkich informacji dotyczących właściwości zrównoważonego paliwa lotniczego sprzedanego danemu operatorowi statku powietrznego oraz informacji istotnych dla operatorów statków powietrznych w celu wypełnienia obowiązku sprawozdawczego wynikającego z niniejszego rozporządzenia lub systemów dotyczących gazów cieplarnianych. |
| --- | --- |

(27)

Aby zachęcić operatorów statków powietrznych do wykorzystywania zrównoważonych paliw lotniczych
  ,
  które są znacznie droższe od paliw konwencjonalnych, trzeba im umożliwić zgłaszanie wykorzystania
  zrównoważonych paliw lotniczych w ramach systemu dotyczącego gazów cieplarnianych, takich jak unijny system handlu uprawnieniami do emisji lub CORSIA, w zależności od trasy lotu. Niezbędne jest jednak, aby niniejsze rozporządzenie nie prowadziło do podwójnego liczenia redukcji emisji. Operatorzy statków powietrznych powinni móc ubiegać się o korzyści wynikające z zastosowania danej partii zrównoważonych paliw lotniczych tylko raz. Należy żądać od dostawców paliwa przedstawiania operatorom statków powietrznych nieodpłatnie wszelkich informacji dotyczących właściwości zrównoważonego paliwa lotniczego sprzedanego danemu operatorowi statku powietrznego oraz informacji istotnych dla operatorów statków powietrznych w celu wypełnienia obowiązku sprawozdawczego wynikającego z niniejszego rozporządzenia lub systemów dotyczących gazów cieplarnianych.

Poprawka 32

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 28

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (28) | Aby zapewnić równe warunki działania na wewnętrznym rynku lotniczym i wypełnianie ambitnych unijnych celów klimatycznych, w niniejszym rozporządzeniu należy wprowadzić skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary dla dostawców paliwa lotniczego i operatorów statków powietrznych w przypadku nieprzestrzegania przepisów. Wysokość kar musi być proporcjonalna do szkody wyrządzonej środowisku naturalnemu i uszczerbku dla równych warunków działania rynku wewnętrznego spowodowanego nieprzestrzeganiem przepisów. Przy nakładaniu administracyjnych kar pieniężnych organy powinny uwzględniać zmiany w cenie paliwa lotniczego i zrównoważonego paliwa lotniczego w danym roku sprawozdawczym. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(28)

Aby zapewnić równe warunki działania na wewnętrznym rynku lotniczym i wypełnianie ambitnych unijnych celów klimatycznych, w niniejszym rozporządzeniu należy wprowadzić skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary dla dostawców paliwa lotniczego i operatorów statków powietrznych w przypadku nieprzestrzegania przepisów. Wysokość kar musi być proporcjonalna do szkody wyrządzonej środowisku naturalnemu i uszczerbku dla równych warunków działania rynku wewnętrznego spowodowanego nieprzestrzeganiem przepisów. Przy nakładaniu administracyjnych kar pieniężnych organy powinny uwzględniać zmiany w cenie paliwa lotniczego i zrównoważonego paliwa lotniczego w danym roku sprawozdawczym.

| (28) | Aby zapewnić równe warunki działania na wewnętrznym rynku lotniczym i wypełnianie ambitnych unijnych celów klimatycznych, w niniejszym rozporządzeniu należy wprowadzić skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary dla dostawców paliwa lotniczego i operatorów statków powietrznych w przypadku nieprzestrzegania przepisów. Wysokość kar musi być proporcjonalna do szkody wyrządzonej środowisku naturalnemu i uszczerbku dla równych warunków działania rynku wewnętrznego spowodowanego nieprzestrzeganiem przepisów. Przy nakładaniu administracyjnych kar pieniężnych
  i innych kar
  organy powinny uwzględniać zmiany w cenie paliwa lotniczego i zrównoważonego paliwa lotniczego w danym roku sprawozdawczym
  ; mogą również uwzględnić stopień niezgodności, na przykład w przypadku powtarzających się naruszeń
  . |
| --- | --- |

(28)

Aby zapewnić równe warunki działania na wewnętrznym rynku lotniczym i wypełnianie ambitnych unijnych celów klimatycznych, w niniejszym rozporządzeniu należy wprowadzić skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary dla dostawców paliwa lotniczego i operatorów statków powietrznych w przypadku nieprzestrzegania przepisów. Wysokość kar musi być proporcjonalna do szkody wyrządzonej środowisku naturalnemu i uszczerbku dla równych warunków działania rynku wewnętrznego spowodowanego nieprzestrzeganiem przepisów. Przy nakładaniu administracyjnych kar pieniężnych
  i innych kar
  organy powinny uwzględniać zmiany w cenie paliwa lotniczego i zrównoważonego paliwa lotniczego w danym roku sprawozdawczym
  ; mogą również uwzględnić stopień niezgodności, na przykład w przypadku powtarzających się naruszeń
  .

Poprawka 33

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 29

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (29) | Oprócz kar dla dostawców, którzy nie przestrzegają wartości docelowych określonych w niniejszym rozporządzeniu, należy również nakładać na nich zobowiązanie dostarczenia na rynek brakujących kwot w kolejnym roku. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(29)

Oprócz kar dla dostawców, którzy nie przestrzegają wartości docelowych określonych w niniejszym rozporządzeniu, należy również nakładać na nich zobowiązanie dostarczenia na rynek brakujących kwot w kolejnym roku.

| (29) | Oprócz kar dla dostawców, którzy nie przestrzegają wartości docelowych określonych w niniejszym rozporządzeniu, należy również nakładać na nich zobowiązanie dostarczenia na rynek brakujących kwot w kolejnym roku.
  Niemniej jednak, aby uniknąć nieuzasadnionej podwójnej kary w przypadkach pozostających poza bezpośrednią kontrolą dostawcy paliwa, obowiązek zaopatrzenia rynku w przypadku niedoboru paliwa nie powinien mieć zastosowania, jeżeli Komisja ocenia, że niedobór ten wynika z niewystarczających zasobów. |
| --- | --- |

(29)

Oprócz kar dla dostawców, którzy nie przestrzegają wartości docelowych określonych w niniejszym rozporządzeniu, należy również nakładać na nich zobowiązanie dostarczenia na rynek brakujących kwot w kolejnym roku.
  Niemniej jednak, aby uniknąć nieuzasadnionej podwójnej kary w przypadkach pozostających poza bezpośrednią kontrolą dostawcy paliwa, obowiązek zaopatrzenia rynku w przypadku niedoboru paliwa nie powinien mieć zastosowania, jeżeli Komisja ocenia, że niedobór ten wynika z niewystarczających zasobów.

Poprawka 34

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 29 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (29a) | Pomyślne przejście na zrównoważone lotnictwo wymaga zintegrowanego podejścia i odpowiedniego otoczenia, które pobudza innowacje i obejmuje zarówno publiczne, jak i prywatne inwestycje w badania i rozwój, wsparcie przenoszenia pracowników oraz zmiany i podnoszenia ich kwalifikacji, a także środki technologiczne i operacyjne oraz wdrażanie zrównoważonych paliw lotniczych i technologii bezemisyjnych, w tym niezbędnej infrastruktury tankowania i ładowania w portach lotniczych, z uwzględnieniem zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”. W tym celu dochody uzyskane z tytułu kar na mocy niniejszego rozporządzenia należy przeznaczyć na nowy fundusz zrównoważonego lotnictwa. Ponadto utworzenie, na zasadzie dobrowolności i pod nadzorem Komisji, europejskiego sojuszu na rzecz zrównoważonych paliw lotniczych w ciągu roku od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia mogłoby przyczynić się do dalszego rozwoju i zwiększenia produkcji zrównoważonych paliw lotniczych w Europie, między innymi poprzez połączenie całego łańcucha wartości w przemyśle, zachęcanie do wprowadzania najbardziej innowacyjnych technologii oraz określanie strategii politycznych i zmian na rynku, z uwzględnieniem zasady neutralności technologicznej. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(29a)

Pomyślne przejście na zrównoważone lotnictwo wymaga zintegrowanego podejścia i odpowiedniego otoczenia, które pobudza innowacje i obejmuje zarówno publiczne, jak i prywatne inwestycje w badania i rozwój, wsparcie przenoszenia pracowników oraz zmiany i podnoszenia ich kwalifikacji, a także środki technologiczne i operacyjne oraz wdrażanie zrównoważonych paliw lotniczych i technologii bezemisyjnych, w tym niezbędnej infrastruktury tankowania i ładowania w portach lotniczych, z uwzględnieniem zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”. W tym celu dochody uzyskane z tytułu kar na mocy niniejszego rozporządzenia należy przeznaczyć na nowy fundusz zrównoważonego lotnictwa. Ponadto utworzenie, na zasadzie dobrowolności i pod nadzorem Komisji, europejskiego sojuszu na rzecz zrównoważonych paliw lotniczych w ciągu roku od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia mogłoby przyczynić się do dalszego rozwoju i zwiększenia produkcji zrównoważonych paliw lotniczych w Europie, między innymi poprzez połączenie całego łańcucha wartości w przemyśle, zachęcanie do wprowadzania najbardziej innowacyjnych technologii oraz określanie strategii politycznych i zmian na rynku, z uwzględnieniem zasady neutralności technologicznej.

Poprawka 35

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 29 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (29b) | Badania naukowe i innowacje będą odgrywać istotną rolę w rozwoju zrównoważonych i syntetycznych paliw lotniczych oraz budowaniu zdolności produkcyjnych. Należy wyraźnie określić właściwy priorytet inwestycyjny w odpowiednich unijnych programach finansowania określonych przez Komisję. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(29b)

Badania naukowe i innowacje będą odgrywać istotną rolę w rozwoju zrównoważonych i syntetycznych paliw lotniczych oraz budowaniu zdolności produkcyjnych. Należy wyraźnie określić właściwy priorytet inwestycyjny w odpowiednich unijnych programach finansowania określonych przez Komisję.

Poprawka 36

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 29 c (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (29c) | W nadchodzących latach należy zdecydowanie zwiększyć rozwój i produkcję zrównoważonych paliw lotniczych. Unia i państwa członkowskie powinny zainwestować w projekty naukowe poświęcone zrównoważonym paliwom lotniczym i w produkcję zrównoważonych paliw lotniczych, ponieważ takie projekty otwierają możliwości zarówno dla środowiska naturalnego, jak i dla przemysłu. Produkcja zrównoważonych paliw lotniczych powinna być skoncentrowana wewnątrz Unii, co stworzyłoby możliwości przemysłowe, badawcze i możliwości w zakresie zatrudnienia we wszystkich państwach członkowskich. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(29c)

W nadchodzących latach należy zdecydowanie zwiększyć rozwój i produkcję zrównoważonych paliw lotniczych. Unia i państwa członkowskie powinny zainwestować w projekty naukowe poświęcone zrównoważonym paliwom lotniczym i w produkcję zrównoważonych paliw lotniczych, ponieważ takie projekty otwierają możliwości zarówno dla środowiska naturalnego, jak i dla przemysłu. Produkcja zrównoważonych paliw lotniczych powinna być skoncentrowana wewnątrz Unii, co stworzyłoby możliwości przemysłowe, badawcze i możliwości w zakresie zatrudnienia we wszystkich państwach członkowskich.

Poprawka 37

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 30

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (30) | Niniejsze rozporządzenie powinno zawierać przepisy dotyczące okresowych sprawozdań dla Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczących zmian na rynku lotnictwa i rynku paliw, skuteczności kluczowych elementów rozporządzenia, takich jak udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych, wysokości administracyjnych kar pieniężnych czy zmiany polityki w zakresie wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych na szczeblu międzynarodowym. Powyższe elementy są kluczowe dla jasnego przedstawienia sytuacji rynku zrównoważonych paliw lotniczych i powinny być brane pod uwagę przy rozważaniu przeglądu rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(30)

Niniejsze rozporządzenie powinno zawierać przepisy dotyczące okresowych sprawozdań dla Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczących zmian na rynku lotnictwa i rynku paliw, skuteczności kluczowych elementów rozporządzenia, takich jak udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych, wysokości administracyjnych kar pieniężnych czy zmiany polityki w zakresie wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych na szczeblu międzynarodowym. Powyższe elementy są kluczowe dla jasnego przedstawienia sytuacji rynku zrównoważonych paliw lotniczych i powinny być brane pod uwagę przy rozważaniu przeglądu rozporządzenia.

| (30) | Niniejsze rozporządzenie powinno zawierać przepisy dotyczące okresowych sprawozdań dla Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczących zmian na rynku lotnictwa i rynku paliw, skuteczności kluczowych elementów rozporządzenia, takich jak udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych, wysokości administracyjnych kar pieniężnych czy zmiany polityki w zakresie wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych na szczeblu międzynarodowym
  , z należytym uwzględnieniem zasady „jedno więcej – jedno mniej” i celu polegającego na uproszczeniu przepisów
  . Powyższe elementy są kluczowe dla jasnego przedstawienia sytuacji rynku zrównoważonych paliw lotniczych i powinny być brane pod uwagę przy rozważaniu przeglądu rozporządzenia. |
| --- | --- |

(30)

Niniejsze rozporządzenie powinno zawierać przepisy dotyczące okresowych sprawozdań dla Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczących zmian na rynku lotnictwa i rynku paliw, skuteczności kluczowych elementów rozporządzenia, takich jak udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych, wysokości administracyjnych kar pieniężnych czy zmiany polityki w zakresie wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych na szczeblu międzynarodowym
  , z należytym uwzględnieniem zasady „jedno więcej – jedno mniej” i celu polegającego na uproszczeniu przepisów
  . Powyższe elementy są kluczowe dla jasnego przedstawienia sytuacji rynku zrównoważonych paliw lotniczych i powinny być brane pod uwagę przy rozważaniu przeglądu rozporządzenia.

Poprawka 38

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 31

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (31) | Należy ustanowić
  pięcioletni
  okres przejściowy
  , aby zapewnić dostawcom paliwa lotniczego, unijnym portom lotniczym
  i 
  operatorom
  statków powietrznych rozsądny czas na dokonanie niezbędnych inwestycji technologicznych i logistycznych. W tym okresie
  paliwo lotnicze obejmujące
  większe udziały zrównoważonego paliwa lotniczego
  może być stosowane do kompensowania niższych udziałów
  zrównoważonych paliw lotniczych lub
  ograniczonej dostępności
  konwencjonalnego paliwa lotniczego w 
  innych
  portach lotniczych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(31)

Należy ustanowić
  pięcioletni
  okres przejściowy
  , aby zapewnić dostawcom paliwa lotniczego, unijnym portom lotniczym
  i 
  operatorom
  statków powietrznych rozsądny czas na dokonanie niezbędnych inwestycji technologicznych i logistycznych. W tym okresie
  paliwo lotnicze obejmujące
  większe udziały zrównoważonego paliwa lotniczego
  może być stosowane do kompensowania niższych udziałów
  zrównoważonych paliw lotniczych lub
  ograniczonej dostępności
  konwencjonalnego paliwa lotniczego w 
  innych
  portach lotniczych.

| (31) | Należy ustanowić
  mechanizm elastyczności obejmujący 10-letni
  okres przejściowy
  od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do dostawców paliwa
  i 
  operatorów
  statków powietrznych
  , aby zapewnić im
  rozsądny czas na dokonanie niezbędnych inwestycji technologicznych i logistycznych. W tym okresie
  można wykorzystać elementy systemu certyfikatów zbywalnych, tak aby dostawcy paliwa lotniczego zawierającego
  większe udziały zrównoważonego paliwa lotniczego
  mogli skompensować niższe udziały
  zrównoważonych paliw lotniczych lub
  ograniczoną dostępność
  konwencjonalnego paliwa lotniczego w 
  mniejszych portach lotniczych lub w
  portach
  o ograniczonej logistyce, a operatorzy statków powietrznych mogli nabyć certyfikat dotyczący ilości nabytego SAF, gwarantując jednocześnie dużą integralność środowiska. Mechanizm elastyczności przyczyniłby się również do ochrony połączeń lotniczych poprzez zapobieganie nieproporcjonalnemu wpływowi na mniej skomunikowane regiony europejskie o mniejszej ofercie alternatywnych możliwości transportu. Aby zapobiec nadużywaniu przez uczestników rynku ewentualnej dominującej pozycji rynkowej, w tym okresie przejściowym Komisja powinna w pełni korzystać ze swoich uprawnień w zakresie konkurencji na mocy art. 102 TFUE. Po zakończeniu wspomnianego 10-letniego okresu przejściowego, aby uniknąć jakichkolwiek zakłóceń na rynku przewozów lotniczych, wszystkim unijnym portom lotniczym objętym niniejszym rozporządzeniem należy dostarczać jednakowe udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych. |
| --- | --- |

(31)

Należy ustanowić
  mechanizm elastyczności obejmujący 10-letni
  okres przejściowy
  od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do dostawców paliwa
  i 
  operatorów
  statków powietrznych
  , aby zapewnić im
  rozsądny czas na dokonanie niezbędnych inwestycji technologicznych i logistycznych. W tym okresie
  można wykorzystać elementy systemu certyfikatów zbywalnych, tak aby dostawcy paliwa lotniczego zawierającego
  większe udziały zrównoważonego paliwa lotniczego
  mogli skompensować niższe udziały
  zrównoważonych paliw lotniczych lub
  ograniczoną dostępność
  konwencjonalnego paliwa lotniczego w 
  mniejszych portach lotniczych lub w
  portach
  o ograniczonej logistyce, a operatorzy statków powietrznych mogli nabyć certyfikat dotyczący ilości nabytego SAF, gwarantując jednocześnie dużą integralność środowiska. Mechanizm elastyczności przyczyniłby się również do ochrony połączeń lotniczych poprzez zapobieganie nieproporcjonalnemu wpływowi na mniej skomunikowane regiony europejskie o mniejszej ofercie alternatywnych możliwości transportu. Aby zapobiec nadużywaniu przez uczestników rynku ewentualnej dominującej pozycji rynkowej, w tym okresie przejściowym Komisja powinna w pełni korzystać ze swoich uprawnień w zakresie konkurencji na mocy art. 102 TFUE. Po zakończeniu wspomnianego 10-letniego okresu przejściowego, aby uniknąć jakichkolwiek zakłóceń na rynku przewozów lotniczych, wszystkim unijnym portom lotniczym objętym niniejszym rozporządzeniem należy dostarczać jednakowe udziały minimalne zrównoważonych paliw lotniczych.

Poprawka 39

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 31 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (31a) | Aby osiągnąć unijne cele klimatyczne na lata 2030 i 2050 oraz cel 1,5  oC określony w porozumieniu paryskim, Komisja powinna opracować plan działania w odniesieniu do sposobu i terminu osiągnięcia lotnictwa wolnego od paliw kopalnych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(31a)

Aby osiągnąć unijne cele klimatyczne na lata 2030 i 2050 oraz cel 1,5  oC określony w porozumieniu paryskim, Komisja powinna opracować plan działania w odniesieniu do sposobu i terminu osiągnięcia lotnictwa wolnego od paliw kopalnych.

Poprawka 40

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 31 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (31b) | Przejście na zrównoważone paliwa lotnicze będzie miało również efekt uboczy w postaci zmniejszenia zależności od przywozu paliw kopalnych z państw trzecich, co zwiększy bezpieczeństwo energetyczne Unii. Aktualna międzynarodowa sytuacja polityczna tylko uwypukla konieczność poczynienia takiego kroku. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(31b)

Przejście na zrównoważone paliwa lotnicze będzie miało również efekt uboczy w postaci zmniejszenia zależności od przywozu paliw kopalnych z państw trzecich, co zwiększy bezpieczeństwo energetyczne Unii. Aktualna międzynarodowa sytuacja polityczna tylko uwypukla konieczność poczynienia takiego kroku.

Poprawka 41

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – nagłówek

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Przedmiot | Przedmiot
  i cel |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Przedmiot

Przedmiot
  i cel

Poprawka 42

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do operatorów statków powietrznych, unijnych portów lotniczych
  i
  dostawców paliwa lotniczego. | Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do operatorów statków powietrznych, unijnych portów lotniczych
  lub, w stosownych przypadkach, organu zarządzającego portem lotniczym, oraz do
  dostawców paliwa lotniczego. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do operatorów statków powietrznych, unijnych portów lotniczych
  i
  dostawców paliwa lotniczego.

Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do operatorów statków powietrznych, unijnych portów lotniczych
  lub, w stosownych przypadkach, organu zarządzającego portem lotniczym, oraz do
  dostawców paliwa lotniczego.

Poprawka 43

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 – akapit 1 – tiret 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| — | „unijny port lotniczy” oznacza port lotniczy zdefiniowany w art. 2 pkt
  2
  dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/12/WE (13),
  w którym przepływ pasażerów przekroczył 1 mln pasażerów lub
  w 
  którym ruch towarowy przekroczył 100 000 ton
  w 
  okresie sprawozdawczym i
  który
  nie znajduje się w żadnym z regionów najbardziej oddalonych wymienionych w art
  .
  349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

—

„unijny port lotniczy” oznacza port lotniczy zdefiniowany w art. 2 pkt
  2
  dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/12/WE (13),
  w którym przepływ pasażerów przekroczył 1 mln pasażerów lub
  w 
  którym ruch towarowy przekroczył 100 000 ton
  w 
  okresie sprawozdawczym i
  który
  nie znajduje się w żadnym z regionów najbardziej oddalonych wymienionych w art
  .
  349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

| — | „unijny port lotniczy” oznacza port lotniczy zdefiniowany w art. 2 pkt
  1
  dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/12/WE (13),
  który nie znajduje się w żadnym z regionów najbardziej oddalonych wymienionych
  w 
  art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, lub port lotniczy położony
  w 
  regionie najbardziej oddalonym,
  który
  wskazano Komisji, Agencji i właściwym organom jako unijny port lotniczy
  . |
| --- | --- |

—

„unijny port lotniczy” oznacza port lotniczy zdefiniowany w art. 2 pkt
  1
  dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/12/WE (13),
  który nie znajduje się w żadnym z regionów najbardziej oddalonych wymienionych
  w 
  art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, lub port lotniczy położony
  w 
  regionie najbardziej oddalonym,
  który
  wskazano Komisji, Agencji i właściwym organom jako unijny port lotniczy
  .

Poprawka 44

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 – akapit 1 – tiret 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| — | „operator statku powietrznego” oznacza osobę, która w okresie sprawozdawczym zrealizowała co najmniej
  729 lotów komercyjnych
  w ramach transportu lotniczego rozpoczynających się w unijnych portach lotniczych lub – jeżeli takiej osoby nie można zidentyfikować – właściciela danego statku powietrznego; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

—

„operator statku powietrznego” oznacza osobę, która w okresie sprawozdawczym zrealizowała co najmniej
  729 lotów komercyjnych
  w ramach transportu lotniczego rozpoczynających się w unijnych portach lotniczych lub – jeżeli takiej osoby nie można zidentyfikować – właściciela danego statku powietrznego;

| — | „operator statku powietrznego” oznacza osobę, która w okresie sprawozdawczym zrealizowała co najmniej
  52 loty komercyjne
  w ramach transportu lotniczego rozpoczynających się w unijnych portach lotniczych lub – jeżeli takiej osoby nie można zidentyfikować – właściciela danego statku powietrznego
  lub osobę, która obsługiwała loty transportu lotniczego rozpoczynające się w unijnym porcie lotniczym, i która zwróciła się do Komisji o uznanie jej za operatora statków powietrznych do celów niniejszego rozporządzenia i odpowiednio poinformowała o tym Komisję, Agencję i właściwe organy
  ; |
| --- | --- |

—

„operator statku powietrznego” oznacza osobę, która w okresie sprawozdawczym zrealizowała co najmniej
  52 loty komercyjne
  w ramach transportu lotniczego rozpoczynających się w unijnych portach lotniczych lub – jeżeli takiej osoby nie można zidentyfikować – właściciela danego statku powietrznego
  lub osobę, która obsługiwała loty transportu lotniczego rozpoczynające się w unijnym porcie lotniczym, i która zwróciła się do Komisji o uznanie jej za operatora statków powietrznych do celów niniejszego rozporządzenia i odpowiednio poinformowała o tym Komisję, Agencję i właściwe organy
  ;

Poprawka 45

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 – akapit 1 – tiret 2 a (nowe)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | — | „organ zarządzający portem lotniczym” oznacza podmiot zarządzający w rozumieniu art. 3 dyrektywy 96/67/WE, lub inny organ, dla którego dane państwo członkowskie zastrzegło zarządzanie scentralizowaną infrastrukturą na potrzeby systemów dystrybucji paliwa zgodnie z art. 8 dyrektywy 96/67/WE; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

—

„organ zarządzający portem lotniczym” oznacza podmiot zarządzający w rozumieniu art. 3 dyrektywy 96/67/WE, lub inny organ, dla którego dane państwo członkowskie zastrzegło zarządzanie scentralizowaną infrastrukturą na potrzeby systemów dystrybucji paliwa zgodnie z art. 8 dyrektywy 96/67/WE;

Poprawka 46

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 – akapit 1 – tiret 5

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| — | „zrównoważone
  paliwa lotnicze” („SAF”) oznaczają paliwa lotnicze
  typu „drop-in”
  będące syntetycznymi paliwami lotniczymi, zaawansowanymi biopaliwami zdefiniowanymi w art. 2 akapit drugi pkt 34 dyrektywy (UE) 2018/2001 lub biopaliwami wytworzonymi z surowców wymienionych w załączniku IX część B do tej dyrektywy, które spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju i emisji gazów cieplarnianych określone w art. 29 ust. 2–7 tej dyrektywy oraz są certyfikowane zgodnie z art. 30 tej dyrektywy; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

—

„zrównoważone
  paliwa lotnicze” („SAF”) oznaczają paliwa lotnicze
  typu „drop-in”
  będące syntetycznymi paliwami lotniczymi, zaawansowanymi biopaliwami zdefiniowanymi w art. 2 akapit drugi pkt 34 dyrektywy (UE) 2018/2001 lub biopaliwami wytworzonymi z surowców wymienionych w załączniku IX część B do tej dyrektywy, które spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju i emisji gazów cieplarnianych określone w art. 29 ust. 2–7 tej dyrektywy oraz są certyfikowane zgodnie z art. 30 tej dyrektywy;

| — | „zrównoważone
  paliwa lotnicze” („SAF”) oznaczają paliwa lotnicze będące: syntetycznymi paliwami lotniczymi
  , paliwami ciekłymi i gazowymi, które są produkowane z pochodzącego ze źródeł nieodnawialnych gazu odlotowego z procesów technologicznych i gazu spalinowego powstałych jako nieuniknione i niezamierzone następstwo procesu produkcyjnego w instalacjach przemysłowych, o których mowa w art. 2 akapit drugi pkt 35 dyrektywy (UE) 2018/2001, które są zgodne z progiem ograniczenia emisji gazów cieplarnianych określonym w art. 25 ust. 2 akapit drugi tej dyrektywy
  , zaawansowanymi biopaliwami zdefiniowanymi w art. 2 akapit drugi pkt 34 dyrektywy (UE) 2018/2001 lub biopaliwami wytworzonymi z surowców wymienionych w załączniku IX część B do tej dyrektywy, które spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju i emisji gazów cieplarnianych określone w art. 29 ust. 2–7 tej dyrektywy oraz są certyfikowane zgodnie z 
  art. 30 tej dyrektywy. Do dnia 31 grudnia 2034 r. zrównoważone paliwa lotnicze mogą również obejmować biopaliwa, które spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju i emisji gazów cieplarnianych określone w art. 29 dyrektywy (UE) 2018/2001 i są certyfikowane zgodnie z
  art. 30
  tej dyrektywy, z wyjątkiem biopaliw produkowanych z „roślin spożywczych i pastewnych” zdefiniowanych w art. 2 akapit drugi pkt 40
  tej dyrektywy; |
| --- | --- |

—

„zrównoważone
  paliwa lotnicze” („SAF”) oznaczają paliwa lotnicze będące: syntetycznymi paliwami lotniczymi
  , paliwami ciekłymi i gazowymi, które są produkowane z pochodzącego ze źródeł nieodnawialnych gazu odlotowego z procesów technologicznych i gazu spalinowego powstałych jako nieuniknione i niezamierzone następstwo procesu produkcyjnego w instalacjach przemysłowych, o których mowa w art. 2 akapit drugi pkt 35 dyrektywy (UE) 2018/2001, które są zgodne z progiem ograniczenia emisji gazów cieplarnianych określonym w art. 25 ust. 2 akapit drugi tej dyrektywy
  , zaawansowanymi biopaliwami zdefiniowanymi w art. 2 akapit drugi pkt 34 dyrektywy (UE) 2018/2001 lub biopaliwami wytworzonymi z surowców wymienionych w załączniku IX część B do tej dyrektywy, które spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju i emisji gazów cieplarnianych określone w art. 29 ust. 2–7 tej dyrektywy oraz są certyfikowane zgodnie z 
  art. 30 tej dyrektywy. Do dnia 31 grudnia 2034 r. zrównoważone paliwa lotnicze mogą również obejmować biopaliwa, które spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju i emisji gazów cieplarnianych określone w art. 29 dyrektywy (UE) 2018/2001 i są certyfikowane zgodnie z
  art. 30
  tej dyrektywy, z wyjątkiem biopaliw produkowanych z „roślin spożywczych i pastewnych” zdefiniowanych w art. 2 akapit drugi pkt 40
  tej dyrektywy;

Poprawka 47

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 – akapit 1 – tiret 8

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| — | „syntetyczne paliwa lotnicze” oznaczają paliwa będące paliwami odnawialnymi pochodzenia niebiologicznego, zgodnie z definicją określoną w art. 2 akapit drugi pkt 36 dyrektywy (UE) 2018/2001, wykorzystywane w lotnictwie; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

—

„syntetyczne paliwa lotnicze” oznaczają paliwa będące paliwami odnawialnymi pochodzenia niebiologicznego, zgodnie z definicją określoną w art. 2 akapit drugi pkt 36 dyrektywy (UE) 2018/2001, wykorzystywane w lotnictwie;

| — | „syntetyczne paliwa lotnicze” oznaczają
  wodór odnawialny lub energię odnawialną lub
  paliwa będące paliwami odnawialnymi pochodzenia niebiologicznego, zgodnie z definicją określoną w art. 2 akapit drugi pkt 36 dyrektywy (UE) 2018/2001, wykorzystywane w lotnictwie. |
| --- | --- |

—

„syntetyczne paliwa lotnicze” oznaczają
  wodór odnawialny lub energię odnawialną lub
  paliwa będące paliwami odnawialnymi pochodzenia niebiologicznego, zgodnie z definicją określoną w art. 2 akapit drugi pkt 36 dyrektywy (UE) 2018/2001, wykorzystywane w lotnictwie.

Poprawka 48

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 – akapit 1 – tiret 9 a (nowe)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | — | „energia elektryczna ze źródeł odnawialnych” lub „odnawialna energia elektryczna” oznacza energię elektryczną wytwarzaną ze źródeł odnawialnych zgodnie z definicją w art. 2 akapit drugi pkt 1 dyrektywy (UE) 2018/2001; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

—

„energia elektryczna ze źródeł odnawialnych” lub „odnawialna energia elektryczna” oznacza energię elektryczną wytwarzaną ze źródeł odnawialnych zgodnie z definicją w art. 2 akapit drugi pkt 1 dyrektywy (UE) 2018/2001;

Poprawka 49

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 – akapit 1 – tiret 9 b (nowe)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | — | „wodór ze źródeł odnawialnych” lub „wodór odnawialny” oznacza wodór wyprodukowany z odnawialnej energii elektrycznej lub z paliw odnawialnych ciekłych lub gazowych pochodzenia niebiologicznego, zgodnie z definicją w art. 2 akapit drugi pkt 36 dyrektywy (UE) 2018/2001; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

—

„wodór ze źródeł odnawialnych” lub „wodór odnawialny” oznacza wodór wyprodukowany z odnawialnej energii elektrycznej lub z paliw odnawialnych ciekłych lub gazowych pochodzenia niebiologicznego, zgodnie z definicją w art. 2 akapit drugi pkt 36 dyrektywy (UE) 2018/2001;

Poprawka 50

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 – akapit 1 – tiret 13

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| — | „ilość paliwa potrzebnego rocznie” oznacza ilość paliwa lotniczego
  niezbędnego
  do realizacji wszystkich komercyjnych lotów w ramach transportu lotniczego realizowanych przez operatora statku powietrznego, rozpoczynających się w danym unijnym porcie lotniczym w okresie sprawozdawczym; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

—

„ilość paliwa potrzebnego rocznie” oznacza ilość paliwa lotniczego
  niezbędnego
  do realizacji wszystkich komercyjnych lotów w ramach transportu lotniczego realizowanych przez operatora statku powietrznego, rozpoczynających się w danym unijnym porcie lotniczym w okresie sprawozdawczym;

| — | „ilość paliwa potrzebnego rocznie” oznacza ilość paliwa lotniczego
  zdefiniowanego jako „paliwo na przelot” i „paliwo na kołowanie” zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE)2021/1296, która jest niezbędna
  do realizacji wszystkich komercyjnych lotów w ramach transportu lotniczego realizowanych przez operatora statku powietrznego, rozpoczynających się w danym unijnym porcie lotniczym w okresie sprawozdawczym; |
| --- | --- |

—

„ilość paliwa potrzebnego rocznie” oznacza ilość paliwa lotniczego
  zdefiniowanego jako „paliwo na przelot” i „paliwo na kołowanie” zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE)2021/1296, która jest niezbędna
  do realizacji wszystkich komercyjnych lotów w ramach transportu lotniczego realizowanych przez operatora statku powietrznego, rozpoczynających się w danym unijnym porcie lotniczym w okresie sprawozdawczym;

Poprawka 51

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 – akapit 1 – tiret 16 a (nowe)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | — | „mechanizm elastyczności dotyczący zrównoważonych paliw lotniczych” oznacza system, który ma zostać ustanowiony na 10 lat od daty rozpoczęcia stosowania art. 4 i 5 zgodnie z art. 15, w ramach którego podaż i wykorzystanie zrównoważonych paliw lotniczych wynikają z wolności rynku, a operatorzy statków powietrznych i dostawcy paliw lotniczych mogą elastycznie organizować dystrybucję i stosowanie zrównoważonych paliw lotniczych w sposób racjonalny pod względem kosztów w wybranych przez siebie portach lotniczych Unii i proporcjonalnie do potrzeb. Takie systemy, obejmujące elementy systemu certyfikatów zbywalnych, mogą umożliwić operatorom statków powietrznych zakup zrównoważonych paliw lotniczych na mocy umów z dostawcami paliw lotniczych oraz, w stosownych przypadkach, ubieganie się o wykorzystanie tych paliw w unijnych portach lotniczych w ramach systemu emisji gazów cieplarnianych zgodnie z art. [...] dyrektywy (UE) 2021/0207. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

—

„mechanizm elastyczności dotyczący zrównoważonych paliw lotniczych” oznacza system, który ma zostać ustanowiony na 10 lat od daty rozpoczęcia stosowania art. 4 i 5 zgodnie z art. 15, w ramach którego podaż i wykorzystanie zrównoważonych paliw lotniczych wynikają z wolności rynku, a operatorzy statków powietrznych i dostawcy paliw lotniczych mogą elastycznie organizować dystrybucję i stosowanie zrównoważonych paliw lotniczych w sposób racjonalny pod względem kosztów w wybranych przez siebie portach lotniczych Unii i proporcjonalnie do potrzeb. Takie systemy, obejmujące elementy systemu certyfikatów zbywalnych, mogą umożliwić operatorom statków powietrznych zakup zrównoważonych paliw lotniczych na mocy umów z dostawcami paliw lotniczych oraz, w stosownych przypadkach, ubieganie się o wykorzystanie tych paliw w unijnych portach lotniczych w ramach systemu emisji gazów cieplarnianych zgodnie z art. [...] dyrektywy (UE) 2021/0207.

Poprawka 52

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Dostawcy paliwa lotniczego zapewniają udział minimalny zrównoważonych paliw lotniczych, w tym udział minimalny syntetycznego paliwa lotniczego, we wszystkich rodzajach paliwa lotniczego dostępnych dla operatorów statków powietrznych w każdym unijnym porcie lotniczym, zgodnie z wartościami i datami rozpoczęcia stosowania określonymi w załączniku I. | Nie naruszając art. 13,
  dostawcy paliwa lotniczego zapewniają udział minimalny zrównoważonych paliw lotniczych, w tym udział minimalny syntetycznego paliwa lotniczego, we wszystkich rodzajach paliwa lotniczego dostępnych dla operatorów statków powietrznych w każdym unijnym porcie lotniczym, zgodnie z wartościami i datami rozpoczęcia stosowania określonymi w załączniku I. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Dostawcy paliwa lotniczego zapewniają udział minimalny zrównoważonych paliw lotniczych, w tym udział minimalny syntetycznego paliwa lotniczego, we wszystkich rodzajach paliwa lotniczego dostępnych dla operatorów statków powietrznych w każdym unijnym porcie lotniczym, zgodnie z wartościami i datami rozpoczęcia stosowania określonymi w załączniku I.

Nie naruszając art. 13,
  dostawcy paliwa lotniczego zapewniają udział minimalny zrównoważonych paliw lotniczych, w tym udział minimalny syntetycznego paliwa lotniczego, we wszystkich rodzajach paliwa lotniczego dostępnych dla operatorów statków powietrznych w każdym unijnym porcie lotniczym, zgodnie z wartościami i datami rozpoczęcia stosowania określonymi w załączniku I.

Poprawka 134

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 – akapit 1 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Następujące zrównoważone paliwa lotnicze nie są uwzględniane przy obliczaniu minimalnych udziałów zrównoważonych paliw lotniczych określonych w załączniku I: |
| | zrównoważone paliwa lotnicze produkowane z roślin spożywczych i pastewnych, roślin międzyplonowych, destylatów kwasów tłuszczowych oleju palmowego i wszystkich materiałów pochodzenia palmowego i sojowego oraz sopstoku i jego pochodnych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Następujące zrównoważone paliwa lotnicze nie są uwzględniane przy obliczaniu minimalnych udziałów zrównoważonych paliw lotniczych określonych w załączniku I:

zrównoważone paliwa lotnicze produkowane z roślin spożywczych i pastewnych, roślin międzyplonowych, destylatów kwasów tłuszczowych oleju palmowego i wszystkich materiałów pochodzenia palmowego i sojowego oraz sopstoku i jego pochodnych.

Poprawka 53

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 – akapit 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Bez uszczerbku dla stosowania art. 11 ust. 3 i 4 w przypadku gdy dostawca paliwa lotniczego nie dostarczy udziałów minimalnych określonych w załączniku I dla danego okresu sprawozdawczego, musi
  co najmniej
  uzupełnić ten
  brak
  w kolejnym okresie sprawozdawczym. | Bez uszczerbku dla stosowania art. 11 ust. 3 i 4 w przypadku gdy dostawca paliwa lotniczego nie dostarczy udziałów minimalnych określonych w załączniku I dla danego okresu sprawozdawczego, musi
  zgłosić niedobór Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego i podać jego przyczyny. W przypadku gdy Komisja uzna, że niedobór ten nie jest spowodowany brakiem dostępności zasobów, dostawca paliwa dokłada wszelkich starań, aby
  uzupełnić ten
  niedobór przynajmniej
  w kolejnym okresie sprawozdawczym. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Bez uszczerbku dla stosowania art. 11 ust. 3 i 4 w przypadku gdy dostawca paliwa lotniczego nie dostarczy udziałów minimalnych określonych w załączniku I dla danego okresu sprawozdawczego, musi
  co najmniej
  uzupełnić ten
  brak
  w kolejnym okresie sprawozdawczym.

Bez uszczerbku dla stosowania art. 11 ust. 3 i 4 w przypadku gdy dostawca paliwa lotniczego nie dostarczy udziałów minimalnych określonych w załączniku I dla danego okresu sprawozdawczego, musi
  zgłosić niedobór Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego i podać jego przyczyny. W przypadku gdy Komisja uzna, że niedobór ten nie jest spowodowany brakiem dostępności zasobów, dostawca paliwa dokłada wszelkich starań, aby
  uzupełnić ten
  niedobór przynajmniej
  w kolejnym okresie sprawozdawczym.

Poprawka 54

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 – akapit 2 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Dostawcy paliw mogą wykazać zgodność z obowiązkiem określonym w ust. 1 za pomocą systemu bilansu masy, o którym mowa w art. 30 dyrektywy (UE) 2018/2001. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Dostawcy paliw mogą wykazać zgodność z obowiązkiem określonym w ust. 1 za pomocą systemu bilansu masy, o którym mowa w art. 30 dyrektywy (UE) 2018/2001.

Poprawka 55

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 5 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Roczne ilości uzupełnianego paliwa lotniczego w danym unijnym porcie lotniczym przez danego operatora statku powietrznego muszą wynosić co najmniej 90 % ilości paliwa potrzebnego rocznie. | Roczne ilości uzupełnianego paliwa lotniczego w danym unijnym porcie lotniczym przez danego operatora statku powietrznego muszą wynosić co najmniej 90 % ilości paliwa potrzebnego rocznie
  , z uwzględnieniem konieczności przestrzegania zasad dotyczących bezpieczeństwa paliwowego
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Roczne ilości uzupełnianego paliwa lotniczego w danym unijnym porcie lotniczym przez danego operatora statku powietrznego muszą wynosić co najmniej 90 % ilości paliwa potrzebnego rocznie.

Roczne ilości uzupełnianego paliwa lotniczego w danym unijnym porcie lotniczym przez danego operatora statku powietrznego muszą wynosić co najmniej 90 % ilości paliwa potrzebnego rocznie
  , z uwzględnieniem konieczności przestrzegania zasad dotyczących bezpieczeństwa paliwowego
  .

Poprawka 56

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 6 – nagłówek

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Zobowiązania
  unijnych portów lotniczych
  do zapewnienia infrastruktury | Zobowiązania do zapewnienia infrastruktury
  w unijnych portach lotniczych |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Zobowiązania
  unijnych portów lotniczych
  do zapewnienia infrastruktury

Zobowiązania do zapewnienia infrastruktury
  w unijnych portach lotniczych

Poprawka 57

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 6 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Unijne porty lotnicze podejmują niezbędne działania w celu ułatwienia operatorom statków powietrznych dostępu do paliw lotniczych obejmujących udziały zrównoważonych paliw lotniczych zgodnie z załącznikiem I oraz zapewniają infrastrukturę niezbędną do organizowania dostaw, przechowywania i uzupełniania takich paliw. | Unijne porty lotnicze
  , lub w stosownych przypadkach organ zarządzający portem lotniczym,
  podejmują
  wszystkie
  niezbędne działania w celu ułatwienia operatorom statków powietrznych dostępu do paliw lotniczych obejmujących udziały zrównoważonych paliw lotniczych zgodnie z załącznikiem I oraz zapewniają infrastrukturę niezbędną do organizowania dostaw, przechowywania i uzupełniania takich paliw
  , w tym odpowiednią infrastrukturę ładowania statków powietrznych z napędem elektrycznym lub tankowania wodoru, proporcjonalnie do upowszechniania się wykorzystania tego typu statków powietrznych, zgodnie z odpowiednim planem wdrożenia krajowych ram polityki określonym w art. 13 lit. l) rozporządzenia [...] w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych [AFIR]
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Unijne porty lotnicze podejmują niezbędne działania w celu ułatwienia operatorom statków powietrznych dostępu do paliw lotniczych obejmujących udziały zrównoważonych paliw lotniczych zgodnie z załącznikiem I oraz zapewniają infrastrukturę niezbędną do organizowania dostaw, przechowywania i uzupełniania takich paliw.

Unijne porty lotnicze
  , lub w stosownych przypadkach organ zarządzający portem lotniczym,
  podejmują
  wszystkie
  niezbędne działania w celu ułatwienia operatorom statków powietrznych dostępu do paliw lotniczych obejmujących udziały zrównoważonych paliw lotniczych zgodnie z załącznikiem I oraz zapewniają infrastrukturę niezbędną do organizowania dostaw, przechowywania i uzupełniania takich paliw
  , w tym odpowiednią infrastrukturę ładowania statków powietrznych z napędem elektrycznym lub tankowania wodoru, proporcjonalnie do upowszechniania się wykorzystania tego typu statków powietrznych, zgodnie z odpowiednim planem wdrożenia krajowych ram polityki określonym w art. 13 lit. l) rozporządzenia [...] w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych [AFIR]
  .

Poprawka 58

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 6 – akapit 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| W przypadku gdy operatorzy statków powietrznych zgłaszają Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego („Agencja”) trudności z dostępem do paliw lotniczych zawierających zrównoważone paliwa lotnicze w danym unijnym porcie lotniczym wynikające z braku odpowiedniej infrastruktury portu lotniczego, Agencja
  może zażądać
  od danego unijnego portu lotniczego przedstawienia niezbędnych informacji w celu udowodnienia zgodności z ust. 1.
  Zainteresowane unijne porty lotnicze przedstawiają
  te informacje bez zbędnej zwłoki. | W przypadku gdy operatorzy statków powietrznych zgłaszają Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego („Agencja”) trudności z dostępem do paliw lotniczych zawierających zrównoważone paliwa lotnicze w danym unijnym porcie lotniczym wynikające z braku odpowiedniej infrastruktury portu lotniczego, Agencja
  żąda, w stosownym przypadku,
  od danego unijnego portu lotniczego
  lub, w stosownym przypadku, od organu zarządzającego portem lotniczym,
  przedstawienia niezbędnych informacji w celu udowodnienia zgodności z ust. 1.
  Dany unijny port lotniczy lub, w stosownym przypadku, organ zarządzający portem lotniczym, przedstawia
  te informacje bez zbędnej zwłoki. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

W przypadku gdy operatorzy statków powietrznych zgłaszają Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego („Agencja”) trudności z dostępem do paliw lotniczych zawierających zrównoważone paliwa lotnicze w danym unijnym porcie lotniczym wynikające z braku odpowiedniej infrastruktury portu lotniczego, Agencja
  może zażądać
  od danego unijnego portu lotniczego przedstawienia niezbędnych informacji w celu udowodnienia zgodności z ust. 1.
  Zainteresowane unijne porty lotnicze przedstawiają
  te informacje bez zbędnej zwłoki.

W przypadku gdy operatorzy statków powietrznych zgłaszają Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego („Agencja”) trudności z dostępem do paliw lotniczych zawierających zrównoważone paliwa lotnicze w danym unijnym porcie lotniczym wynikające z braku odpowiedniej infrastruktury portu lotniczego, Agencja
  żąda, w stosownym przypadku,
  od danego unijnego portu lotniczego
  lub, w stosownym przypadku, od organu zarządzającego portem lotniczym,
  przedstawienia niezbędnych informacji w celu udowodnienia zgodności z ust. 1.
  Dany unijny port lotniczy lub, w stosownym przypadku, organ zarządzający portem lotniczym, przedstawia
  te informacje bez zbędnej zwłoki.

Poprawka 59

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 6 – akapit 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Agencja ocenia otrzymane informacje i informuje Komisję, jeżeli na ich podstawie
  można
  wywnioskować, że
  dany
  unijny port lotniczy nie spełnia swoich zobowiązań. Unijne porty lotnicze
  wprowadzają
  niezbędne środki w celu zidentyfikowania braku odpowiedniej infrastruktury portu lotniczego i zaradzenia temu brakowi
  w terminie 5
  lat od daty wejścia w życie rozporządzenia
  lub od roku, w którym dany port lotniczy przekroczył jeden z progów określonych w art. 3 lit. a)
  . | Agencja ocenia otrzymane informacje i informuje Komisję, jeżeli na ich podstawie
  może
  wywnioskować, że unijny port lotniczy
  lub, w stosownym przypadku, organ zarządzający portem lotniczym,
  nie spełnia swoich zobowiązań. Unijne porty lotnicze
  lub, w stosownym przypadku, organ zarządzający portem lotniczym, przyjmuje wszystkie
  niezbędne środki w celu zidentyfikowania braku odpowiedniej infrastruktury portu lotniczego i zaradzenia temu brakowi
  do 3
  lat od daty wejścia w życie rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Agencja ocenia otrzymane informacje i informuje Komisję, jeżeli na ich podstawie
  można
  wywnioskować, że
  dany
  unijny port lotniczy nie spełnia swoich zobowiązań. Unijne porty lotnicze
  wprowadzają
  niezbędne środki w celu zidentyfikowania braku odpowiedniej infrastruktury portu lotniczego i zaradzenia temu brakowi
  w terminie 5
  lat od daty wejścia w życie rozporządzenia
  lub od roku, w którym dany port lotniczy przekroczył jeden z progów określonych w art. 3 lit. a)
  .

Agencja ocenia otrzymane informacje i informuje Komisję, jeżeli na ich podstawie
  może
  wywnioskować, że unijny port lotniczy
  lub, w stosownym przypadku, organ zarządzający portem lotniczym,
  nie spełnia swoich zobowiązań. Unijne porty lotnicze
  lub, w stosownym przypadku, organ zarządzający portem lotniczym, przyjmuje wszystkie
  niezbędne środki w celu zidentyfikowania braku odpowiedniej infrastruktury portu lotniczego i zaradzenia temu brakowi
  do 3
  lat od daty wejścia w życie rozporządzenia.

Poprawka 60

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 7 – akapit 1 – wprowadzenie

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Do dnia 31 marca każdego roku sprawozdawczego operatorzy statków powietrznych przedkładają Agencji następujące informacje: | Do dnia 31 marca każdego roku sprawozdawczego operatorzy statków powietrznych przedkładają Agencji następujące informacje
  dotyczące danego okresu sprawozdawczego
  : |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Do dnia 31 marca każdego roku sprawozdawczego operatorzy statków powietrznych przedkładają Agencji następujące informacje:

Do dnia 31 marca każdego roku sprawozdawczego operatorzy statków powietrznych przedkładają Agencji następujące informacje
  dotyczące danego okresu sprawozdawczego
  :

Poprawka 61

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 7 – akapit 1 – litera a

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| a) | łączną ilość paliwa uzupełnionego w każdym unijnym porcie lotniczym wyrażoną w tonach; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

a)

łączną ilość paliwa uzupełnionego w każdym unijnym porcie lotniczym wyrażoną w tonach;

| a) | łączną ilość paliwa
  lotniczego
  uzupełnionego w każdym unijnym porcie lotniczym, wyrażoną w tonach
  ekwiwalentu nafty
  ; |
| --- | --- |

a)

łączną ilość paliwa
  lotniczego
  uzupełnionego w każdym unijnym porcie lotniczym, wyrażoną w tonach
  ekwiwalentu nafty
  ;

Poprawka 62

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 7 – akapit 1 – litera b

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| b) | ilość paliwa potrzebnego rocznie w 
  podziale na każdy unijny port lotniczy
  wyrażoną w tonach; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

b)

ilość paliwa potrzebnego rocznie w 
  podziale na każdy unijny port lotniczy
  wyrażoną w tonach;

| b) | ilość paliwa
  lotniczego
  potrzebnego rocznie w 
  unijnym porcie lotniczym,
  wyrażoną w tonach
  ekwiwalentu nafty
  ; |
| --- | --- |

b)

ilość paliwa
  lotniczego
  potrzebnego rocznie w 
  unijnym porcie lotniczym,
  wyrażoną w tonach
  ekwiwalentu nafty
  ;

Poprawka 63

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 7 – akapit 1 – litera d

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| d) | łączną ilość zrównoważonych paliw lotniczych zakupionych od dostawców paliwa lotniczego na potrzeby realizacji ich lotów rozpoczynających się w unijnych portach lotniczych, wyrażoną w 
  tonach
  ; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

d)

łączną ilość zrównoważonych paliw lotniczych zakupionych od dostawców paliwa lotniczego na potrzeby realizacji ich lotów rozpoczynających się w unijnych portach lotniczych, wyrażoną w 
  tonach
  ;

| d) | łączną ilość zrównoważonych paliw lotniczych zakupionych od dostawców paliwa lotniczego na potrzeby realizacji ich lotów rozpoczynających się w unijnych portach lotniczych, wyrażoną w 
  tonach ekwiwalentu nafty
  ; |
| --- | --- |

d)

łączną ilość zrównoważonych paliw lotniczych zakupionych od dostawców paliwa lotniczego na potrzeby realizacji ich lotów rozpoczynających się w unijnych portach lotniczych, wyrażoną w 
  tonach ekwiwalentu nafty
  ;

Poprawka 64

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 7 – akapit 1 – litera e

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| e) | w odniesieniu do każdego zakupu zrównoważonego paliwa lotniczego – nazwę dostawcy paliwa lotniczego, jego zakupioną ilość wyrażoną w 
  tonach
  , technologię konwersji, charakterystykę i pochodzenie surowców wykorzystanych do jego produkcji oraz emisje w całym cyklu życia zrównoważonego paliwa lotniczego. W przypadku gdy jeden zakup obejmuje zrównoważone paliwa lotnicze o różnej charakterystyce, w sprawozdaniu zawiera się informacje dotyczące każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

e)

w odniesieniu do każdego zakupu zrównoważonego paliwa lotniczego – nazwę dostawcy paliwa lotniczego, jego zakupioną ilość wyrażoną w 
  tonach
  , technologię konwersji, charakterystykę i pochodzenie surowców wykorzystanych do jego produkcji oraz emisje w całym cyklu życia zrównoważonego paliwa lotniczego. W przypadku gdy jeden zakup obejmuje zrównoważone paliwa lotnicze o różnej charakterystyce, w sprawozdaniu zawiera się informacje dotyczące każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego.

| e) | W odniesieniu do każdego zakupu zrównoważonego paliwa lotniczego – nazwę dostawcy paliwa lotniczego, jego
  łączną
  zakupioną ilość wyrażoną w 
  tonach ekwiwalentu nafty
  , technologię konwersji, charakterystykę i pochodzenie surowców wykorzystanych do jego produkcji oraz emisje w całym cyklu życia zrównoważonego paliwa lotniczego. W przypadku gdy jeden zakup obejmuje zrównoważone paliwa lotnicze o różnej charakterystyce, w sprawozdaniu zawiera się informacje dotyczące każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego. |
| --- | --- |

e)

W odniesieniu do każdego zakupu zrównoważonego paliwa lotniczego – nazwę dostawcy paliwa lotniczego, jego
  łączną
  zakupioną ilość wyrażoną w 
  tonach ekwiwalentu nafty
  , technologię konwersji, charakterystykę i pochodzenie surowców wykorzystanych do jego produkcji oraz emisje w całym cyklu życia zrównoważonego paliwa lotniczego. W przypadku gdy jeden zakup obejmuje zrównoważone paliwa lotnicze o różnej charakterystyce, w sprawozdaniu zawiera się informacje dotyczące każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego.

Poprawka 65

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 8 – akapit 1 – wprowadzenie

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Operatorzy statków powietrznych nie mogą ubiegać się o korzyści wynikające z zastosowania identycznej partii zrównoważonych paliw lotniczych w ramach dwóch lub większej liczby systemów dotyczących gazów cieplarnianych. Wraz ze sprawozdaniem, o którym mowa w art. 7, operatorzy statków powietrznych przedstawiają Agencji: | Operatorzy statków powietrznych mogą ubiegać się o przydział bezpłatnych uprawnień w ramach systemu ETS na uzupełnienie zrównoważonych paliw lotniczych zgodnie z [art. 3c ust. 5a] dyrektywy 2003/87/WE.
  Operatorzy statków powietrznych nie mogą ubiegać się o korzyści wynikające z zastosowania identycznej partii zrównoważonych paliw lotniczych w ramach dwóch lub większej liczby systemów dotyczących gazów cieplarnianych. Wraz ze sprawozdaniem, o którym mowa w art. 7, operatorzy statków powietrznych przedstawiają Agencji: |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Operatorzy statków powietrznych nie mogą ubiegać się o korzyści wynikające z zastosowania identycznej partii zrównoważonych paliw lotniczych w ramach dwóch lub większej liczby systemów dotyczących gazów cieplarnianych. Wraz ze sprawozdaniem, o którym mowa w art. 7, operatorzy statków powietrznych przedstawiają Agencji:

Operatorzy statków powietrznych mogą ubiegać się o przydział bezpłatnych uprawnień w ramach systemu ETS na uzupełnienie zrównoważonych paliw lotniczych zgodnie z [art. 3c ust. 5a] dyrektywy 2003/87/WE.
  Operatorzy statków powietrznych nie mogą ubiegać się o korzyści wynikające z zastosowania identycznej partii zrównoważonych paliw lotniczych w ramach dwóch lub większej liczby systemów dotyczących gazów cieplarnianych. Wraz ze sprawozdaniem, o którym mowa w art. 7, operatorzy statków powietrznych przedstawiają Agencji:

Poprawka 66

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 8 – akapit 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Do celów zgłaszania wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych na podstawie przepisów art. 7 niniejszego rozporządzenia lub w ramach systemu dotyczącego gazów cieplarnianych dostawcy paliwa lotniczego przekazują operatorom statków powietrznych nieodpłatnie stosowne informacje. | Do celów zgłaszania wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych na podstawie przepisów art. 7 niniejszego rozporządzenia lub w ramach systemu dotyczącego gazów cieplarnianych dostawcy paliwa lotniczego przekazują operatorom statków powietrznych nieodpłatnie stosowne informacje
  dotyczące okresu sprawozdawczego nie później niż do 31 stycznia każdego roku sprawozdawczego
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Do celów zgłaszania wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych na podstawie przepisów art. 7 niniejszego rozporządzenia lub w ramach systemu dotyczącego gazów cieplarnianych dostawcy paliwa lotniczego przekazują operatorom statków powietrznych nieodpłatnie stosowne informacje.

Do celów zgłaszania wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych na podstawie przepisów art. 7 niniejszego rozporządzenia lub w ramach systemu dotyczącego gazów cieplarnianych dostawcy paliwa lotniczego przekazują operatorom statków powietrznych nieodpłatnie stosowne informacje
  dotyczące okresu sprawozdawczego nie później niż do 31 stycznia każdego roku sprawozdawczego
  .

Poprawka 67

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – akapit 1 – wprowadzenie

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Do dnia 31
  marca
  każdego roku sprawozdawczego dostawcy paliwa lotniczego zgłaszają w unijnej bazie danych, o której mowa w art. 28 dyrektywy (UE) 2018/2001, następujące informacje dotyczące danego okresu sprawozdawczego: | Do dnia 31
  stycznia
  każdego roku sprawozdawczego dostawcy paliwa lotniczego zgłaszają w unijnej bazie danych, o której mowa w art. 28 dyrektywy (UE) 2018/2001, następujące informacje dotyczące danego okresu sprawozdawczego: |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Do dnia 31
  marca
  każdego roku sprawozdawczego dostawcy paliwa lotniczego zgłaszają w unijnej bazie danych, o której mowa w art. 28 dyrektywy (UE) 2018/2001, następujące informacje dotyczące danego okresu sprawozdawczego:

Do dnia 31
  stycznia
  każdego roku sprawozdawczego dostawcy paliwa lotniczego zgłaszają w unijnej bazie danych, o której mowa w art. 28 dyrektywy (UE) 2018/2001, następujące informacje dotyczące danego okresu sprawozdawczego:

Poprawka 68

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – akapit 1 – litera a

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| a) | ilość paliwa lotniczego dostarczonego w każdym unijnym porcie lotniczym; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

a)

ilość paliwa lotniczego dostarczonego w każdym unijnym porcie lotniczym;

| a) | ilość paliwa lotniczego dostarczonego w każdym unijnym porcie lotniczym
  , wyrażona w tonach ekwiwalentu nafty
  ; |
| --- | --- |

a)

ilość paliwa lotniczego dostarczonego w każdym unijnym porcie lotniczym
  , wyrażona w tonach ekwiwalentu nafty
  ;

Poprawka 69

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – akapit 1 – litera b

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| b) | ilość zrównoważonego paliwa lotniczego dostarczonego w każdym unijnym porcie lotniczym
  oraz
  w odniesieniu do każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego – informacje wyszczególnione w lit. c); |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

b)

ilość zrównoważonego paliwa lotniczego dostarczonego w każdym unijnym porcie lotniczym
  oraz
  w odniesieniu do każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego – informacje wyszczególnione w lit. c);

| b) | ilość zrównoważonego paliwa lotniczego dostarczonego w każdym unijnym porcie lotniczym
  , wyrażona
  w 
  tonach ekwiwalentu nafty, oraz w
   odniesieniu do każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego – informacje wyszczególnione w lit. c); |
| --- | --- |

b)

ilość zrównoważonego paliwa lotniczego dostarczonego w każdym unijnym porcie lotniczym
  , wyrażona
  w 
  tonach ekwiwalentu nafty, oraz w
   odniesieniu do każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego – informacje wyszczególnione w lit. c);

Poprawka 70

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – akapit 1 – litera c

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| c) | emisje w całym cyklu życia, pochodzenie surowców
  i
  proces konwersji każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego dostarczonego w unijnych portach lotniczych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

c)

emisje w całym cyklu życia, pochodzenie surowców
  i
  proces konwersji każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego dostarczonego w unijnych portach lotniczych.

| c) | emisje w całym cyklu życia,
  charakterystykę i
  pochodzenie surowców
  oraz
  proces konwersji każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego dostarczonego w unijnych portach lotniczych. |
| --- | --- |

c)

emisje w całym cyklu życia,
  charakterystykę i
  pochodzenie surowców
  oraz
  proces konwersji każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego dostarczonego w unijnych portach lotniczych.

Poprawka 71

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – akapit 1 – litera c a (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | ca) | w stosownych przypadkach ilość wodoru lub energii elektrycznej dostarczonej do każdego unijnego portu lotniczego, wyrażona w tonach ekwiwalentu nafty; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

ca)

w stosownych przypadkach ilość wodoru lub energii elektrycznej dostarczonej do każdego unijnego portu lotniczego, wyrażona w tonach ekwiwalentu nafty;

Poprawka 72

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – akapit 1 – litera c b (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | cb) | średnią zawartość związków aromatycznych, naftalenu i siarki w paliwie lotniczym dla każdej partii dostarczonej do każdego unijnego portu lotniczego. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

cb)

średnią zawartość związków aromatycznych, naftalenu i siarki w paliwie lotniczym dla każdej partii dostarczonej do każdego unijnego portu lotniczego.

Poprawka 73

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – punkt 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1)
     Państwa członkowskie wyznaczają właściwy organ lub właściwe organy odpowiedzialne za egzekwowanie stosowania niniejszego rozporządzenia oraz za nakładanie kar na operatorów statków powietrznych, unijne porty lotnicze
  i
  dostawców paliwa. Państwa członkowskie powiadamiają o tym Komisję. | (1)   Państwa członkowskie wyznaczają właściwy organ lub
  , w stosownych przypadkach i zgodnie z prawem krajowym,
  właściwe organy odpowiedzialne za egzekwowanie stosowania niniejszego rozporządzenia oraz za nakładanie kar na operatorów statków powietrznych, unijne porty lotnicze
  lub, w stosownych przypadkach, na organy zarządzające portami lotniczymi, oraz na
  dostawców paliwa. Państwa członkowskie powiadamiają o tym Komisję. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

1)
     Państwa członkowskie wyznaczają właściwy organ lub właściwe organy odpowiedzialne za egzekwowanie stosowania niniejszego rozporządzenia oraz za nakładanie kar na operatorów statków powietrznych, unijne porty lotnicze
  i
  dostawców paliwa. Państwa członkowskie powiadamiają o tym Komisję.

(1)   Państwa członkowskie wyznaczają właściwy organ lub
  , w stosownych przypadkach i zgodnie z prawem krajowym,
  właściwe organy odpowiedzialne za egzekwowanie stosowania niniejszego rozporządzenia oraz za nakładanie kar na operatorów statków powietrznych, unijne porty lotnicze
  lub, w stosownych przypadkach, na organy zarządzające portami lotniczymi, oraz na
  dostawców paliwa. Państwa członkowskie powiadamiają o tym Komisję.

Poprawka 74

Poprawka 74

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – punkt 2

Artykuł 10 – punkt 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2)   Agencja wysyła właściwym organom państw członkowskich dane otrzymane zgodnie z art. 7 i 9. Ponadto Agencja wysyła właściwym organom dane zagregowane dotyczące operatorów statków powietrznych i dostawców paliwa lotniczego, dla których organy te są właściwe, zgodnie z ust. 3, 4 i 5. | 2)   Agencja wysyła właściwym organom państw członkowskich dane otrzymane zgodnie z art. 7 i 9. Ponadto Agencja wysyła
  właściwemu organowi lub
  właściwym organom dane zagregowane dotyczące operatorów statków powietrznych i dostawców paliwa lotniczego, dla których organy te są właściwe, zgodnie z ust. 3, 4 i 5. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2)   Agencja wysyła właściwym organom państw członkowskich dane otrzymane zgodnie z art. 7 i 9. Ponadto Agencja wysyła właściwym organom dane zagregowane dotyczące operatorów statków powietrznych i dostawców paliwa lotniczego, dla których organy te są właściwe, zgodnie z ust. 3, 4 i 5.

2)   Agencja wysyła właściwym organom państw członkowskich dane otrzymane zgodnie z art. 7 i 9. Ponadto Agencja wysyła
  właściwemu organowi lub
  właściwym organom dane zagregowane dotyczące operatorów statków powietrznych i dostawców paliwa lotniczego, dla których organy te są właściwe, zgodnie z ust. 3, 4 i 5.

Poprawka 75

Poprawka 75

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – punkt 3

Artykuł 10 – punkt 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3)   
  Właściwe
  organy w odniesieniu do operatorów statków powietrznych określa się zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 748/2009 (16). | 3)   
  Właściwy organ lub właściwe
  organy w odniesieniu do operatorów statków powietrznych określa się zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 748/2009 (16). |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3)   
  Właściwe
  organy w odniesieniu do operatorów statków powietrznych określa się zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 748/2009 (16).

3)   
  Właściwy organ lub właściwe
  organy w odniesieniu do operatorów statków powietrznych określa się zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 748/2009 (16).

Poprawka 76

Poprawka 76

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – punkt 4

Artykuł 10 – punkt 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 4)   
  Właściwe
  organy w odniesieniu do unijnych portów lotniczych określa się na podstawie odpowiedniej właściwości miejscowej. | 4)   
  Właściwy organ lub właściwe
  organy w odniesieniu do unijnych portów lotniczych określa się na podstawie odpowiedniej właściwości miejscowej. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4)   
  Właściwe
  organy w odniesieniu do unijnych portów lotniczych określa się na podstawie odpowiedniej właściwości miejscowej.

4)   
  Właściwy organ lub właściwe
  organy w odniesieniu do unijnych portów lotniczych określa się na podstawie odpowiedniej właściwości miejscowej.

Poprawka 77

Poprawka 77

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – punkt 5

Artykuł 10 – punkt 5

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 5)   
  Właściwe
  organy w odniesieniu do dostawców paliwa lotniczego określa się według państwa członkowskiego, w którym mają główną siedzibę. | 5)   
  Właściwy organ lub właściwe
  organy w odniesieniu do dostawców paliwa lotniczego określa się według państwa członkowskiego, w którym mają główną siedzibę. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

5)   
  Właściwe
  organy w odniesieniu do dostawców paliwa lotniczego określa się według państwa członkowskiego, w którym mają główną siedzibę.

5)   
  Właściwy organ lub właściwe
  organy w odniesieniu do dostawców paliwa lotniczego określa się według państwa członkowskiego, w którym mają główną siedzibę.

Poprawka 78

Poprawka 78

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – punkt 1

Artykuł 11 – punkt 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1)   
  Państwa członkowskie ustanawiają
  przepisy dotyczące kar mających zastosowanie w przypadku naruszeń przepisów przyjętych na podstawie niniejszego rozporządzenia
  i
  wprowadzają wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonywania. Przewidziane kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie
  powiadamiają Komisję
  o tych przepisach najpóźniej do dnia 31 grudnia 2023 r. i niezwłocznie
  powiadamiają ją
  o wszelkich ich zmianach. | 1)   
  Komisja ustanawia
  przepisy dotyczące kar mających zastosowanie w przypadku naruszeń przepisów przyjętych na podstawie niniejszego rozporządzenia
  , a państwa członkowskie
  wprowadzają wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonywania. Przewidziane kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
  Komisja powiadamia
  państwa członkowskie o tych przepisach najpóźniej do dnia 31 grudnia 2023 r. i niezwłocznie
  powiadamia je
  o wszelkich ich zmianach. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1)   
  Państwa członkowskie ustanawiają
  przepisy dotyczące kar mających zastosowanie w przypadku naruszeń przepisów przyjętych na podstawie niniejszego rozporządzenia
  i
  wprowadzają wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonywania. Przewidziane kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie
  powiadamiają Komisję
  o tych przepisach najpóźniej do dnia 31 grudnia 2023 r. i niezwłocznie
  powiadamiają ją
  o wszelkich ich zmianach.

1)   
  Komisja ustanawia
  przepisy dotyczące kar mających zastosowanie w przypadku naruszeń przepisów przyjętych na podstawie niniejszego rozporządzenia
  , a państwa członkowskie
  wprowadzają wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonywania. Przewidziane kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
  Komisja powiadamia
  państwa członkowskie o tych przepisach najpóźniej do dnia 31 grudnia 2023 r. i niezwłocznie
  powiadamia je
  o wszelkich ich zmianach.

Poprawka 79

Poprawka 79

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – punkt 2

Artykuł 11 – punkt 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2)   Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy operator statku powietrznego, który nie spełnia zobowiązań określonych w art. 5, podlegał karze grzywny administracyjnej. Wysokość tej kary powinna wynosić
  co najmniej
  dwukrotność rocznej średniej ceny paliwa lotniczego za tonę, pomnożoną przez łączną roczną niezatankowaną ilość. | 2)   Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy operator statku powietrznego, który nie spełnia zobowiązań określonych w art. 5, podlegał karze grzywny administracyjnej. Wysokość tej kary powinna wynosić dwukrotność rocznej średniej ceny paliwa lotniczego za tonę, pomnożoną przez łączną roczną niezatankowaną ilość.
  Operatora statku powietrznego można zwolnić z grzywny administracyjnej, jeżeli udowodni, że nie wywiązał się z obowiązków określonych w art. 5 w wyniku wyjątkowych i nieprzewidywalnych okoliczności, które pozostają poza jego kontrolą i których skutków nie mógł uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2)   Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy operator statku powietrznego, który nie spełnia zobowiązań określonych w art. 5, podlegał karze grzywny administracyjnej. Wysokość tej kary powinna wynosić
  co najmniej
  dwukrotność rocznej średniej ceny paliwa lotniczego za tonę, pomnożoną przez łączną roczną niezatankowaną ilość.

2)   Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy operator statku powietrznego, który nie spełnia zobowiązań określonych w art. 5, podlegał karze grzywny administracyjnej. Wysokość tej kary powinna wynosić dwukrotność rocznej średniej ceny paliwa lotniczego za tonę, pomnożoną przez łączną roczną niezatankowaną ilość.
  Operatora statku powietrznego można zwolnić z grzywny administracyjnej, jeżeli udowodni, że nie wywiązał się z obowiązków określonych w art. 5 w wyniku wyjątkowych i nieprzewidywalnych okoliczności, które pozostają poza jego kontrolą i których skutków nie mógł uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków;

Poprawka 80

Poprawka 80

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – punkt 2 a (nowy)

Artykuł 11 – punkt 2 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 2a)
     
  Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy unijny port lotniczy lub, w stosownych przypadkach, organ zarządzający portem lotniczym, który nie spełnia zobowiązań określonych w art. 6, podlegał karze grzywny administracyjnej. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2a)
     
  Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy unijny port lotniczy lub, w stosownych przypadkach, organ zarządzający portem lotniczym, który nie spełnia zobowiązań określonych w art. 6, podlegał karze grzywny administracyjnej.

Poprawka 81

Poprawka 81

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – punkt 3

Artykuł 11 – punkt 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3)   Państwa członkowskie
  zapewniają
  , aby każdy dostawca paliwa lotniczego, który nie spełnia zobowiązań określonych w art. 4 dotyczących udziału minimalnego zrównoważonych paliw lotniczych,
  podlegał administracyjnej
  karze
  pieniężnej
  . Wysokość tej kary powinna wynosić
  co najmniej
  dwukrotność różnicy między roczną średnią ceną konwencjonalnego paliwa lotniczego a ceną zrównoważonego paliwa lotniczego za tonę pomnożoną przez ilość paliw lotniczych niespełniających wymogu udziału minimalnego, o którym mowa w art. 4 i załączniku I. | 3)   Państwa członkowskie
  dopilnowują
  , aby każdy dostawca paliwa lotniczego, który nie spełnia zobowiązań określonych w art. 4 dotyczących udziału minimalnego zrównoważonych paliw lotniczych,
  lub każdy dostawca paliw, któremu udowodniono podawanie wprowadzających w błąd lub niedokładnych informacji na temat właściwości lub pochodzenia dostarczanych przez niego paliw, podlegał
  karze
  grzywny administracyjnej
  . Wysokość tej kary powinna wynosić dwukrotność różnicy między roczną średnią ceną konwencjonalnego paliwa lotniczego a ceną zrównoważonego paliwa lotniczego za tonę pomnożoną przez ilość paliw lotniczych niespełniających wymogu udziału minimalnego, o którym mowa w art. 4 i załączniku I. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3)   Państwa członkowskie
  zapewniają
  , aby każdy dostawca paliwa lotniczego, który nie spełnia zobowiązań określonych w art. 4 dotyczących udziału minimalnego zrównoważonych paliw lotniczych,
  podlegał administracyjnej
  karze
  pieniężnej
  . Wysokość tej kary powinna wynosić
  co najmniej
  dwukrotność różnicy między roczną średnią ceną konwencjonalnego paliwa lotniczego a ceną zrównoważonego paliwa lotniczego za tonę pomnożoną przez ilość paliw lotniczych niespełniających wymogu udziału minimalnego, o którym mowa w art. 4 i załączniku I.

3)   Państwa członkowskie
  dopilnowują
  , aby każdy dostawca paliwa lotniczego, który nie spełnia zobowiązań określonych w art. 4 dotyczących udziału minimalnego zrównoważonych paliw lotniczych,
  lub każdy dostawca paliw, któremu udowodniono podawanie wprowadzających w błąd lub niedokładnych informacji na temat właściwości lub pochodzenia dostarczanych przez niego paliw, podlegał
  karze
  grzywny administracyjnej
  . Wysokość tej kary powinna wynosić dwukrotność różnicy między roczną średnią ceną konwencjonalnego paliwa lotniczego a ceną zrównoważonego paliwa lotniczego za tonę pomnożoną przez ilość paliw lotniczych niespełniających wymogu udziału minimalnego, o którym mowa w art. 4 i załączniku I.

Poprawka 82

Poprawka 82

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – punkt 4

Artykuł 11 – punkt 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 4)   Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy dostawca paliwa lotniczego, który nie spełnia zobowiązań określonych w art. 4 dotyczących udziału minimalnego syntetycznych paliw lotniczych, podlegał administracyjnej karze pieniężnej. Wysokość tej kary powinna wynosić
  co najmniej
  dwukrotność różnicy między roczną średnią ceną syntetycznego paliwa lotniczego a ceną konwencjonalnego paliwa lotniczego za tonę pomnożoną przez ilość paliwa lotniczego niespełniającego wymogu udziału minimalnego, o którym mowa w art. 4 i załączniku I. | 4)   Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy dostawca paliwa lotniczego, który nie spełnia zobowiązań określonych w art. 4 dotyczących udziału minimalnego syntetycznych paliw lotniczych, podlegał administracyjnej karze pieniężnej. Wysokość tej kary powinna wynosić dwukrotność różnicy między roczną średnią ceną syntetycznego paliwa lotniczego a ceną konwencjonalnego paliwa lotniczego za tonę pomnożoną przez ilość paliwa lotniczego niespełniającego wymogu udziału minimalnego, o którym mowa w art. 4 i załączniku I. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4)   Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy dostawca paliwa lotniczego, który nie spełnia zobowiązań określonych w art. 4 dotyczących udziału minimalnego syntetycznych paliw lotniczych, podlegał administracyjnej karze pieniężnej. Wysokość tej kary powinna wynosić
  co najmniej
  dwukrotność różnicy między roczną średnią ceną syntetycznego paliwa lotniczego a ceną konwencjonalnego paliwa lotniczego za tonę pomnożoną przez ilość paliwa lotniczego niespełniającego wymogu udziału minimalnego, o którym mowa w art. 4 i załączniku I.

4)   Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy dostawca paliwa lotniczego, który nie spełnia zobowiązań określonych w art. 4 dotyczących udziału minimalnego syntetycznych paliw lotniczych, podlegał administracyjnej karze pieniężnej. Wysokość tej kary powinna wynosić dwukrotność różnicy między roczną średnią ceną syntetycznego paliwa lotniczego a ceną konwencjonalnego paliwa lotniczego za tonę pomnożoną przez ilość paliwa lotniczego niespełniającego wymogu udziału minimalnego, o którym mowa w art. 4 i załączniku I.

Poprawka 83

Poprawka 83

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – punkt 5 a (nowy)

Artykuł 11 – punkt 5 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 5a)
     
  Państwa członkowskie posiadają niezbędne ramy prawne i administracyjne na szczeblu krajowym w celu zapewnienia dokładności, weryfikacji i audytu informacji wprowadzanych przez dostawców paliw do unijnej bazy danych, o której mowa w art. 28 dyrektywy (UE) 2018/2001. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

5a)
     
  Państwa członkowskie posiadają niezbędne ramy prawne i administracyjne na szczeblu krajowym w celu zapewnienia dokładności, weryfikacji i audytu informacji wprowadzanych przez dostawców paliw do unijnej bazy danych, o której mowa w art. 28 dyrektywy (UE) 2018/2001.

Poprawka 84

Poprawka 84

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – punkt 6

Artykuł 11 – punkt 6

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 6)   Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy dostawca paliwa lotniczego, w przypadku którego w danym okresie sprawozdawczym stwierdzono skumulowane braki w odniesieniu do zobowiązania określonego w art. 4 dotyczącego udziału minimalnego zrównoważonych paliw lotniczych lub paliw syntetycznych, w kolejnym okresie sprawozdawczym oprócz wypełnienia zobowiązania za ten okres sprawozdawczy dostarczył na rynek brakującą ilość odpowiedniego paliwa. Wypełnienie tego zobowiązania nie zwalnia dostawcy paliwa z obowiązku opłacenia kar określonych w ust. 3 i 4 niniejszego artykułu. | 6)   Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy dostawca paliwa lotniczego, w przypadku którego w danym okresie sprawozdawczym stwierdzono skumulowane braki w odniesieniu do zobowiązania określonego w art. 4 dotyczącego udziału minimalnego zrównoważonych paliw lotniczych lub paliw syntetycznych, w kolejnym okresie sprawozdawczym
  , w przypadku gdy Komisja uzna, że niedobór ten nie jest spowodowany brakiem dostępności zasobów, dokładał wszelkich starań, aby
  oprócz wypełnienia zobowiązania za ten okres sprawozdawczy dostarczył na rynek brakującą ilość odpowiedniego paliwa. Wypełnienie tego zobowiązania nie zwalnia dostawcy paliwa z obowiązku opłacenia kar określonych w ust. 3 i 4 niniejszego artykułu. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

6)   Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy dostawca paliwa lotniczego, w przypadku którego w danym okresie sprawozdawczym stwierdzono skumulowane braki w odniesieniu do zobowiązania określonego w art. 4 dotyczącego udziału minimalnego zrównoważonych paliw lotniczych lub paliw syntetycznych, w kolejnym okresie sprawozdawczym oprócz wypełnienia zobowiązania za ten okres sprawozdawczy dostarczył na rynek brakującą ilość odpowiedniego paliwa. Wypełnienie tego zobowiązania nie zwalnia dostawcy paliwa z obowiązku opłacenia kar określonych w ust. 3 i 4 niniejszego artykułu.

6)   Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy dostawca paliwa lotniczego, w przypadku którego w danym okresie sprawozdawczym stwierdzono skumulowane braki w odniesieniu do zobowiązania określonego w art. 4 dotyczącego udziału minimalnego zrównoważonych paliw lotniczych lub paliw syntetycznych, w kolejnym okresie sprawozdawczym
  , w przypadku gdy Komisja uzna, że niedobór ten nie jest spowodowany brakiem dostępności zasobów, dokładał wszelkich starań, aby
  oprócz wypełnienia zobowiązania za ten okres sprawozdawczy dostarczył na rynek brakującą ilość odpowiedniego paliwa. Wypełnienie tego zobowiązania nie zwalnia dostawcy paliwa z obowiązku opłacenia kar określonych w ust. 3 i 4 niniejszego artykułu.

Poprawka 85

Poprawka 85

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – punkt 7

Artykuł 11 – punkt 7

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 7)   Państwa członkowskie wprowadzają na szczeblu krajowym niezbędne ramy prawne i administracyjne, aby zapewnić wypełnienie zobowiązań i pobieranie grzywien administracyjnych. Państwa członkowskie przekazują kwotę zebraną z grzywien administracyjnych jako wkład w 
  instrument inwestycyjny na rzecz zielonej transformacji w ramach InvestEU, w formie dopłaty uzupełniającej gwarancję UE
  . | 7)   Państwa członkowskie wprowadzają na szczeblu krajowym niezbędne ramy prawne i administracyjne, aby zapewnić wypełnienie zobowiązań i pobieranie grzywien administracyjnych. Państwa członkowskie przekazują kwotę zebraną z grzywien administracyjnych jako wkład w 
  fundusz zrównoważonego lotnictwa ustanowiony na mocy art. 11a
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

7)   Państwa członkowskie wprowadzają na szczeblu krajowym niezbędne ramy prawne i administracyjne, aby zapewnić wypełnienie zobowiązań i pobieranie grzywien administracyjnych. Państwa członkowskie przekazują kwotę zebraną z grzywien administracyjnych jako wkład w 
  instrument inwestycyjny na rzecz zielonej transformacji w ramach InvestEU, w formie dopłaty uzupełniającej gwarancję UE
  .

7)   Państwa członkowskie wprowadzają na szczeblu krajowym niezbędne ramy prawne i administracyjne, aby zapewnić wypełnienie zobowiązań i pobieranie grzywien administracyjnych. Państwa członkowskie przekazują kwotę zebraną z grzywien administracyjnych jako wkład w 
  fundusz zrównoważonego lotnictwa ustanowiony na mocy art. 11a
  .

Poprawka 86

Poprawka 86

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 a (nowy)

Artykuł 11 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Artykuł 11a |
| | Fundusz Zrównoważonego Lotnictwa |
| | 1.
     
  Fundusz zrównoważonego lotnictwa („Fundusz”) ustanawia się na lata 2023–2050, aby przyspieszyć dekarbonizację sektora lotnictwa, nie zakłócając przy tym wysoce zintegrowanego rynku wewnętrznego, a w szczególności aby wesprzeć inwestycje w innowacyjne technologie i infrastrukturę na potrzeby produkcji, stosowania, upowszechniania i przechowywania zrównoważonych paliw lotniczych, innych innowacyjnych technologii napędu statków powietrznych, w tym wodoru i energii elektrycznej, badania nad nowymi silnikami i technologią bezpośredniego wychwytywania z powietrza, czyli procesem wychwytywania CO2 bezpośrednio z atmosfery, a nie ze źródeł punktowych, a także działania na rzecz ograniczenia wpływu lotnictwa niezwiązanego z emisjami CO2. Informacje o wszystkich inwestycjach wspieranych z Funduszu podaje się do wiadomości publicznej, a inwestycje te są zgodne z celami niniejszego rozporządzenia. |
| | 2.
     
  Fundusz stanowi integralną część budżetu UE i jest ujęty w budżecie w ramach pułapów WRF. Fundusz jest zasilany z dochodów uzyskanych z tytułu kar na mocy niniejszego rozporządzenia . |
| | 3.
     
  Funduszem zarządza centralnie organ Unii o przejrzystej i otwartej strukturze zarządzania i podejmowania decyzji, w szczególności przy ustalaniu obszarów priorytetowych, kryteriów i procedur przyznawania dotacji. Właściwe zainteresowane strony odgrywają odpowiednią rolę konsultacyjną. Wszystkie informacje dotyczące inwestycji i wszelkie inne odpowiednie informacje o funkcjonowaniu funduszu są publicznie dostępne. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Artykuł 11a

Artykuł 11a

Fundusz Zrównoważonego Lotnictwa

Fundusz Zrównoważonego Lotnictwa

1.
     
  Fundusz zrównoważonego lotnictwa („Fundusz”) ustanawia się na lata 2023–2050, aby przyspieszyć dekarbonizację sektora lotnictwa, nie zakłócając przy tym wysoce zintegrowanego rynku wewnętrznego, a w szczególności aby wesprzeć inwestycje w innowacyjne technologie i infrastrukturę na potrzeby produkcji, stosowania, upowszechniania i przechowywania zrównoważonych paliw lotniczych, innych innowacyjnych technologii napędu statków powietrznych, w tym wodoru i energii elektrycznej, badania nad nowymi silnikami i technologią bezpośredniego wychwytywania z powietrza, czyli procesem wychwytywania CO2 bezpośrednio z atmosfery, a nie ze źródeł punktowych, a także działania na rzecz ograniczenia wpływu lotnictwa niezwiązanego z emisjami CO2. Informacje o wszystkich inwestycjach wspieranych z Funduszu podaje się do wiadomości publicznej, a inwestycje te są zgodne z celami niniejszego rozporządzenia.

2.
     
  Fundusz stanowi integralną część budżetu UE i jest ujęty w budżecie w ramach pułapów WRF. Fundusz jest zasilany z dochodów uzyskanych z tytułu kar na mocy niniejszego rozporządzenia .

3.
     
  Funduszem zarządza centralnie organ Unii o przejrzystej i otwartej strukturze zarządzania i podejmowania decyzji, w szczególności przy ustalaniu obszarów priorytetowych, kryteriów i procedur przyznawania dotacji. Właściwe zainteresowane strony odgrywają odpowiednią rolę konsultacyjną. Wszystkie informacje dotyczące inwestycji i wszelkie inne odpowiednie informacje o funkcjonowaniu funduszu są publicznie dostępne.

Poprawka 87

Poprawka 87

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 – akapit 1 – litera a

Artykuł 12 – akapit 1 – litera a

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| a) | ilość zrównoważonego paliwa lotniczego zakupionego przez operatorów statków powietrznych na poziomie Unii w wartościach zagregowanych, na potrzeby lotów
  rozpoczynających
  się w unijnych portach lotniczych, oraz w podziale na poszczególne unijne porty lotnicze; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

a)

ilość zrównoważonego paliwa lotniczego zakupionego przez operatorów statków powietrznych na poziomie Unii w wartościach zagregowanych, na potrzeby lotów
  rozpoczynających
  się w unijnych portach lotniczych, oraz w podziale na poszczególne unijne porty lotnicze;

rozpoczynających

| a) | ilość zrównoważonego paliwa lotniczego zakupionego przez operatorów statków powietrznych na poziomie Unii w wartościach zagregowanych, na potrzeby lotów
  objętych niniejszym rozporządzeniem i rozpoczynających
  się w unijnych portach lotniczych, oraz w podziale na poszczególne unijne porty lotnicze; |
| --- | --- |

a)

ilość zrównoważonego paliwa lotniczego zakupionego przez operatorów statków powietrznych na poziomie Unii w wartościach zagregowanych, na potrzeby lotów
  objętych niniejszym rozporządzeniem i rozpoczynających
  się w unijnych portach lotniczych, oraz w podziale na poszczególne unijne porty lotnicze;

objętych niniejszym rozporządzeniem i rozpoczynających

Poprawka 88

Poprawka 88

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 – akapit 1 – litera b

Artykuł 12 – akapit 1 – litera b

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| b) | ilość zrównoważonego paliwa lotniczego i syntetycznego paliwa lotniczego dostarczonego na poziomie Unii w wartościach zagregowanych
  oraz
  w podziale na poszczególne unijne porty lotnicze; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

b)

ilość zrównoważonego paliwa lotniczego i syntetycznego paliwa lotniczego dostarczonego na poziomie Unii w wartościach zagregowanych
  oraz
  w podziale na poszczególne unijne porty lotnicze;

oraz

| b) | ilość zrównoważonego paliwa lotniczego i syntetycznego paliwa lotniczego dostarczonego na poziomie Unii w wartościach zagregowanych, w podziale na
  państwa członkowskie, rodzaje surowców oraz
  poszczególne unijne porty lotnicze; |
| --- | --- |

b)

ilość zrównoważonego paliwa lotniczego i syntetycznego paliwa lotniczego dostarczonego na poziomie Unii w wartościach zagregowanych, w podziale na
  państwa członkowskie, rodzaje surowców oraz
  poszczególne unijne porty lotnicze;

państwa członkowskie, rodzaje surowców oraz

Poprawka 89

Poprawka 89

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 – akapit 1 – litera b a (nowa)

Artykuł 12 – akapit 1 – litera b a (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | ba) | o ile to możliwe, ilość zrównoważonego paliwa lotniczego dostarczonego i zakupionego przez operatorów statków powietrznych w państwach sąsiadujących z Unią, z którymi zawarto europejską umowę o komunikacji lotniczej; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

ba)

ba)

o ile to możliwe, ilość zrównoważonego paliwa lotniczego dostarczonego i zakupionego przez operatorów statków powietrznych w państwach sąsiadujących z Unią, z którymi zawarto europejską umowę o komunikacji lotniczej;

o ile to możliwe, ilość zrównoważonego paliwa lotniczego dostarczonego i zakupionego przez operatorów statków powietrznych w państwach sąsiadujących z Unią, z którymi zawarto europejską umowę o komunikacji lotniczej;

Poprawka 90

Poprawka 90

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 – akapit 1 – litera c

Artykuł 12 – akapit 1 – litera c

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| c) | informacje dotyczące sytuacji na rynku, w tym cen, a także tendencji w zakresie produkcji i wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych w 
  Unii
  ; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

c)

informacje dotyczące sytuacji na rynku, w tym cen, a także tendencji w zakresie produkcji i wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych w 
  Unii
  ;

Unii

| c) | informacje dotyczące sytuacji na rynku, w tym cen, a także tendencji w zakresie produkcji i wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych w 
  Unii i w poszczególnych państwach członkowskich
  ; |
| --- | --- |

c)

informacje dotyczące sytuacji na rynku, w tym cen, a także tendencji w zakresie produkcji i wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych w 
  Unii i w poszczególnych państwach członkowskich
  ;

Unii i w poszczególnych państwach członkowskich

Poprawka 91

Poprawka 91

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 – akapit 1 – litera d

Artykuł 12 – akapit 1 – litera d

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| d) | stopień wypełnienia przez porty lotnicze
  zobowiązań określonych
  w 
  art. 6
  ; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

d)

stopień wypełnienia przez porty lotnicze
  zobowiązań określonych
  w 
  art. 6
  ;

zobowiązań określonych

art. 6

| d) | stopień wypełnienia 
  zobowiązań określonych w art. 6
  przez porty lotnicze
  , lub
  w 
  stosownych przypadkach, organ zarządzający portem lotniczym
  ; |
| --- | --- |

d)

stopień wypełnienia 
  zobowiązań określonych w art. 6
  przez porty lotnicze
  , lub
  w 
  stosownych przypadkach, organ zarządzający portem lotniczym
  ;

zobowiązań określonych w art. 6

, lub

stosownych przypadkach, organ zarządzający portem lotniczym

Poprawka 92

Poprawka 92

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 – akapit 1 – litera e

Artykuł 12 – akapit 1 – litera e

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| e) | stopień wypełnienia przez każdego operatora statków powietrznych i dostawcę paliwa lotniczego zobowiązań na podstawie niniejszego rozporządzenia w okresie sprawozdawczym; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

e)

stopień wypełnienia przez każdego operatora statków powietrznych i dostawcę paliwa lotniczego zobowiązań na podstawie niniejszego rozporządzenia w okresie sprawozdawczym;

| e) | stopień wypełnienia przez każdego operatora statków powietrznych i dostawcę paliwa lotniczego zobowiązań na podstawie niniejszego rozporządzenia w okresie sprawozdawczym
  , w tym tych, które zostały zgłoszone jako operator statków powietrznych, zgodnie z art. 3 ust. 1 tiret drugie
  ; |
| --- | --- |

e)

stopień wypełnienia przez każdego operatora statków powietrznych i dostawcę paliwa lotniczego zobowiązań na podstawie niniejszego rozporządzenia w okresie sprawozdawczym
  , w tym tych, które zostały zgłoszone jako operator statków powietrznych, zgodnie z art. 3 ust. 1 tiret drugie
  ;

, w tym tych, które zostały zgłoszone jako operator statków powietrznych, zgodnie z art. 3 ust. 1 tiret drugie

Poprawka 93

Poprawka 93

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 – akapit 1 – litera f

Artykuł 12 – akapit 1 – litera f

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| f) | pochodzenie i charakterystykę każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego zakupionego przez operatorów statków powietrznych na potrzeby lotów rozpoczynających się w unijnych portach lotniczych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

f)

pochodzenie i charakterystykę każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego zakupionego przez operatorów statków powietrznych na potrzeby lotów rozpoczynających się w unijnych portach lotniczych.

| f) | pochodzenie i charakterystykę każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego zakupionego przez operatorów statków powietrznych na potrzeby lotów
  objętych niniejszym rozporządzeniem i
  rozpoczynających się w unijnych portach lotniczych; |
| --- | --- |

f)

pochodzenie i charakterystykę każdego rodzaju zrównoważonego paliwa lotniczego zakupionego przez operatorów statków powietrznych na potrzeby lotów
  objętych niniejszym rozporządzeniem i
  rozpoczynających się w unijnych portach lotniczych;

objętych niniejszym rozporządzeniem i

Poprawka 94

Poprawka 94

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 – akapit 1 – litera f a (nowa)

Artykuł 12 – akapit 1 – litera f a (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | fa) | ilość zrównoważonego paliwa lotniczego i syntetycznego paliwa lotniczego dostarczonego na poziomie Unii w wartościach zagregowanych oraz w podziale na poszczególne unijne porty lotnicze. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

fa)

fa)

ilość zrównoważonego paliwa lotniczego i syntetycznego paliwa lotniczego dostarczonego na poziomie Unii w wartościach zagregowanych oraz w podziale na poszczególne unijne porty lotnicze.

ilość zrównoważonego paliwa lotniczego i syntetycznego paliwa lotniczego dostarczonego na poziomie Unii w wartościach zagregowanych oraz w podziale na poszczególne unijne porty lotnicze.

Poprawka 95

Poprawka 95

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 a (nowy)

Artykuł 12 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Artykuł 12a |
| | Unijny system etykietowania efektywności środowiskowej lotnictwa |
| | 1.
     
  Aby dalej promować dekarbonizację sektora lotnictwa i większą przejrzystość informacji dla konsumentów o efektywności środowiskowej operatorów statków powietrznych, Komisja ustanawia kompleksowy unijny system oznakowania efektywności środowiskowej lotnictwa, który opracuje i wdroży EASA; system ten będzie miał zastosowanie do operatorów statków powietrznych i lotów komercyjnych w ramach transportu lotniczego, podlegających przepisom niniejszego rozporządzenia. |
| | 2.
     
  Do dnia 1 stycznia 2024 r. Komisja przyjmie akt delegowany zgodnie z art. 13a (nowy), aby uzupełnić niniejsze rozporządzenie o szczegółowe przepisy i normy techniczne regulujące funkcjonowanie unijnego systemu etykietowania dotyczącego efektywności środowiskowej statków powietrznych, operatorów statków powietrznych i lotów komercyjnych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Artykuł 12a

Artykuł 12a

Unijny system etykietowania efektywności środowiskowej lotnictwa

Unijny system etykietowania efektywności środowiskowej lotnictwa

1.
     
  Aby dalej promować dekarbonizację sektora lotnictwa i większą przejrzystość informacji dla konsumentów o efektywności środowiskowej operatorów statków powietrznych, Komisja ustanawia kompleksowy unijny system oznakowania efektywności środowiskowej lotnictwa, który opracuje i wdroży EASA; system ten będzie miał zastosowanie do operatorów statków powietrznych i lotów komercyjnych w ramach transportu lotniczego, podlegających przepisom niniejszego rozporządzenia.

2.
     
  Do dnia 1 stycznia 2024 r. Komisja przyjmie akt delegowany zgodnie z art. 13a (nowy), aby uzupełnić niniejsze rozporządzenie o szczegółowe przepisy i normy techniczne regulujące funkcjonowanie unijnego systemu etykietowania dotyczącego efektywności środowiskowej statków powietrznych, operatorów statków powietrznych i lotów komercyjnych.

Poprawka 96

Poprawka 96

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 13 – nagłówek

Artykuł 13 – nagłówek

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Okres przejściowy | Mechanizm elastyczności dotyczący zrównoważonych paliw lotniczych |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Okres przejściowy

Okres przejściowy

Mechanizm elastyczności dotyczący zrównoważonych paliw lotniczych

Mechanizm elastyczności dotyczący zrównoważonych paliw lotniczych

Poprawka 97

Poprawka 97

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 13 – akapit 1

Artykuł 13 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Na zasadzie
  odstępstwa od art. 4
  od dnia


  1 stycznia 2025 r
  .
  do dnia


  31 grudnia 2029 r
  . w każdym okresie sprawozdawczym dostawca paliwa lotniczego może
  dostarczać udział minimalny zrównoważonego paliwa lotniczego określony
  w załączniku I 
  jako średnia ważona wszystkich paliw lotniczych dostarczonych przez niego we wszystkich unijnych portach lotniczych w danym okresie sprawozdawczym
  . | W drodze
  odstępstwa od art. 4
  i w ciągu 10 lat od daty rozpoczęcia stosowania art
  .
  4 i 5 zgodnie z art
  .
  15,
  w każdym okresie sprawozdawczym dostawca paliwa lotniczego może
  uzasadnić swoje dostawy zrównoważonych paliw lotniczych określonych
  w załączniku I 
  poprzez odniesienie do mechanizmu elastyczności dotyczącego zrównoważonych paliw lotniczych zdefiniowanego w art. 3 tiret 16a (nowe)
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Na zasadzie
  odstępstwa od art. 4
  od dnia


  1 stycznia 2025 r
  .
  do dnia


  31 grudnia 2029 r
  . w każdym okresie sprawozdawczym dostawca paliwa lotniczego może
  dostarczać udział minimalny zrównoważonego paliwa lotniczego określony
  w załączniku I 
  jako średnia ważona wszystkich paliw lotniczych dostarczonych przez niego we wszystkich unijnych portach lotniczych w danym okresie sprawozdawczym
  .

Na zasadzie

od dnia

1 stycznia 2025 r

do dnia

31 grudnia 2029 r

dostarczać udział minimalny zrównoważonego paliwa lotniczego określony

jako średnia ważona wszystkich paliw lotniczych dostarczonych przez niego we wszystkich unijnych portach lotniczych w danym okresie sprawozdawczym

W drodze
  odstępstwa od art. 4
  i w ciągu 10 lat od daty rozpoczęcia stosowania art
  .
  4 i 5 zgodnie z art
  .
  15,
  w każdym okresie sprawozdawczym dostawca paliwa lotniczego może
  uzasadnić swoje dostawy zrównoważonych paliw lotniczych określonych
  w załączniku I 
  poprzez odniesienie do mechanizmu elastyczności dotyczącego zrównoważonych paliw lotniczych zdefiniowanego w art. 3 tiret 16a (nowe)
  .

W drodze

i w ciągu 10 lat od daty rozpoczęcia stosowania art

4 i 5 zgodnie z art

15,

uzasadnić swoje dostawy zrównoważonych paliw lotniczych określonych

poprzez odniesienie do mechanizmu elastyczności dotyczącego zrównoważonych paliw lotniczych zdefiniowanego w art. 3 tiret 16a (nowe)

Poprawka 98

Poprawka 98

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 13 – akapit 1 a (nowy)

Artykuł 13 – akapit 1 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Do dnia 1 stycznia 2025 r. Komisja przyjmuje akty delegowane zgodnie z art. 13a w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia przez określenie szczegółowych ustaleń dotyczących mechanizmu elastyczności dotyczącego zrównoważonych paliw lotniczych, gwarantujące równe warunki działania i wysoki poziom integralności środowiskowej, a także minimalizujące ryzyko nadużyć finansowych, nieprawidłowości i podwójnego składania wniosków. Takie szczegółowe ustalenia, obejmujące elementy systemu certyfikatów zbywalnych, mogą umożliwić ustanowienie systemu handlu zrównoważonymi paliwami lotniczymi, w tym szczegółowe zasady dotyczące rejestracji, przydziału, księgowania i sprawozdawczości w zakresie dostaw i wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Do dnia 1 stycznia 2025 r. Komisja przyjmuje akty delegowane zgodnie z art. 13a w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia przez określenie szczegółowych ustaleń dotyczących mechanizmu elastyczności dotyczącego zrównoważonych paliw lotniczych, gwarantujące równe warunki działania i wysoki poziom integralności środowiskowej, a także minimalizujące ryzyko nadużyć finansowych, nieprawidłowości i podwójnego składania wniosków. Takie szczegółowe ustalenia, obejmujące elementy systemu certyfikatów zbywalnych, mogą umożliwić ustanowienie systemu handlu zrównoważonymi paliwami lotniczymi, w tym szczegółowe zasady dotyczące rejestracji, przydziału, księgowania i sprawozdawczości w zakresie dostaw i wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych.

Do dnia 1 stycznia 2025 r. Komisja przyjmuje akty delegowane zgodnie z art. 13a w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia przez określenie szczegółowych ustaleń dotyczących mechanizmu elastyczności dotyczącego zrównoważonych paliw lotniczych, gwarantujące równe warunki działania i wysoki poziom integralności środowiskowej, a także minimalizujące ryzyko nadużyć finansowych, nieprawidłowości i podwójnego składania wniosków. Takie szczegółowe ustalenia, obejmujące elementy systemu certyfikatów zbywalnych, mogą umożliwić ustanowienie systemu handlu zrównoważonymi paliwami lotniczymi, w tym szczegółowe zasady dotyczące rejestracji, przydziału, księgowania i sprawozdawczości w zakresie dostaw i wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych.

Poprawka 99

Poprawka 99

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 13 – akapit 1 b (nowy)

Artykuł 13 – akapit 1 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | W okresie określonym w ust. 1 Komisja regularnie monitoruje integralność i przejrzystość rynku zrównoważonych paliw lotniczych, korzystając w stosownych przypadkach z informacji zawartych w unijnej bazie danych oraz z innych danych przekazywanych właściwym organom. Komisja bada w szczególności funkcjonowanie rynku, w tym w odniesieniu do wszelkich wahań na rynku, nietypowych zmian cen lub zachowań handlowych uczestników rynku, które mogą wskazywać na możliwe zachowania monopolistyczne, przy pełnym wykorzystaniu uprawnień przysługujących jej na mocy art. 102 TFUE, tak aby uniemożliwić podmiotom działającym na rynku nadużywania dominującej pozycji rynkowej. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

W okresie określonym w ust. 1 Komisja regularnie monitoruje integralność i przejrzystość rynku zrównoważonych paliw lotniczych, korzystając w stosownych przypadkach z informacji zawartych w unijnej bazie danych oraz z innych danych przekazywanych właściwym organom. Komisja bada w szczególności funkcjonowanie rynku, w tym w odniesieniu do wszelkich wahań na rynku, nietypowych zmian cen lub zachowań handlowych uczestników rynku, które mogą wskazywać na możliwe zachowania monopolistyczne, przy pełnym wykorzystaniu uprawnień przysługujących jej na mocy art. 102 TFUE, tak aby uniemożliwić podmiotom działającym na rynku nadużywania dominującej pozycji rynkowej.

W okresie określonym w ust. 1 Komisja regularnie monitoruje integralność i przejrzystość rynku zrównoważonych paliw lotniczych, korzystając w stosownych przypadkach z informacji zawartych w unijnej bazie danych oraz z innych danych przekazywanych właściwym organom. Komisja bada w szczególności funkcjonowanie rynku, w tym w odniesieniu do wszelkich wahań na rynku, nietypowych zmian cen lub zachowań handlowych uczestników rynku, które mogą wskazywać na możliwe zachowania monopolistyczne, przy pełnym wykorzystaniu uprawnień przysługujących jej na mocy art. 102 TFUE, tak aby uniemożliwić podmiotom działającym na rynku nadużywania dominującej pozycji rynkowej.

Poprawka 100

Poprawka 100

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 13 a (nowy)

Artykuł 13 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Artykuł 13a |
| | Wykonywanie przekazanych uprawnień |
| | 1.
     
  Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule. |
| | 2.
     
  Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 12a i art. 13, powierza się Komisji na czas nieokreślony od [dzień wejścia w życie niniejszego rozporządzenia]. |
| | 3.
     
  Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 12a i 13, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych. |
| | 4.
     
  Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. |
| | 5.
     
  Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. |
| | 6.
     
  Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 12a i 13 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o jeden miesiąc z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Artykuł 13a

Artykuł 13a

Wykonywanie przekazanych uprawnień

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1.
     
  Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2.
     
  Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 12a i art. 13, powierza się Komisji na czas nieokreślony od [dzień wejścia w życie niniejszego rozporządzenia].

3.
     
  Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 12a i 13, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.

4.
     
  Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r.

5.
     
  Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

6.
     
  Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 12a i 13 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o jeden miesiąc z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Poprawka 101

Poprawka 101

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 14 – akapit 1

Artykuł 14 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Do dnia 1 stycznia
  2028
  r. i co
  pięć lat
  od tej daty służby Komisji przedstawiają sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące ewolucji rynku paliw lotniczych i 
  jej
  wpływu na
  wewnętrzny rynek lotniczy
  Unii, w tym w 
  odniesieniu do
  możliwego rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia na inne źródła energii oraz inne rodzaje paliw syntetycznych zdefiniowanych w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii, a także dotyczące ewentualnego przeglądu udziałów minimalnych określonych w art. 4 i załączniku I oraz poziomu
  administracyjnych
  kar
  pieniężnych
  . Sprawozdanie
  to zawiera
  informacje,
  o ile są dostępne
  , na
  temat opracowania
  na szczeblu
  ICAO ewentualnych
  ram polityki w zakresie wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych.
  W sprawozdaniu
  przedstawia się także informacje na temat postępów technologicznych w obszarze badań naukowych i innowacji w sektorze lotniczym istotnych dla zrównoważonych paliw lotniczych, w tym dotyczących ograniczenia emisji innych niż emisje CO2. W 
  sprawozdaniu można rozważyć konieczność
  zmiany niniejszego rozporządzenia
  oraz
  , w stosownych przypadkach
  , wariantów dotyczących zmian
  zgodnie z ewentualnymi ramami polityki na szczeblu ICAO w zakresie wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych. | Do dnia 1 stycznia
  2026
  r. i co
  trzy lata
  od tej daty służby Komisji przedstawiają sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące
  stosowania niniejszego rozporządzenia,
  ewolucji rynku paliw lotniczych i wpływu na
  konkurencyjność i funkcjonowanie wewnętrznego rynku lotniczego
  Unii, w tym, w 
  stosownych przypadkach, dostępnych opcji politycznych dotyczących
  możliwego rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia na inne źródła energii oraz inne rodzaje paliw syntetycznych zdefiniowanych w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii,
  z należytym uwzględnieniem zasady neutralności technologicznej,
  a także dotyczące ewentualnego przeglądu
  definicji SAF i
  udziałów minimalnych określonych w art. 4 i załączniku I
  , zakresu niniejszego rozporządzenia
  oraz poziomu kar
  administracyjnych
  . Sprawozdanie
  zawiera ocenę, w oparciu o dostępne
  informacje,
  wpływu niniejszego rozporządzenia, a także jego kompleksowego wpływu i wzajemnych oddziaływań z dostosowanymi ramami prawnymi mającymi zastosowanie do całego sektora
  , na
  funkcjonowanie rynku wewnętrznego w lotnictwie, konkurencyjność sektora, ewentualną zmianę planu podróży prowadzącą do ucieczki emisji, równe warunki działania
  na szczeblu
  międzynarodowym w odniesieniu do przewoźników lotniczych i węzłów lotniczych,


  wpływ na mobilność lotniczą i łączność, efektywność kosztową redukcji emisji gazów cieplarnianych, potrzeby inwestycyjne i skutki społeczno-gospodarcze, a także związane z tym potrzeby w zakresie zatrudnienia i szkoleń oraz, w stosownych przypadkach, informacje na temat rozwoju potencjalnych
  ram polityki w zakresie wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych
  na szczeblu ICAO
  .
  Sprawozdanie zawiera szczegółowe informacje dotyczące wdrażania niniejszego rozporządzenia.
  Przedstawia się
  w nim
  także informacje na temat postępów technologicznych w obszarze badań naukowych i innowacji w sektorze lotniczym istotnych dla zrównoważonych paliw lotniczych, w tym dotyczących ograniczenia emisji innych niż emisje CO2
  lub technologii bezpośredniego wychwytywania z powietrza
  .
  Sprawozdaniu towarzyszą,
  w 
  stosownych przypadkach, wnioski ustawodawcze dotyczące
  zmiany niniejszego rozporządzenia, w stosownych przypadkach zgodnie z ewentualnymi ramami polityki na szczeblu ICAO w zakresie wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych.
  Sprawozdanie zawiera również szczegółową ocenę wpływu niniejszego rozporządzenia na połączenia lotnicze słabiej skomunikowanych regionów oddalonych i wysp, w tym jego wpływu na dostępność i przystępność cenową transportu lotniczego na te terytoria i z tych terytoriów. Komisja regularnie monitoruje, ocenia i analizuje przypadki tankeringu. Co roku Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie zawierające te dane. Najpóźniej trzy lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja przeprowadza – na podstawie tych ustaleń – oceny przepisów dotyczących tankeringu i, w stosownych przypadkach, przedkłada wniosek ustawodawczy mający na celu zmianę tych przepisów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Do dnia 1 stycznia
  2028
  r. i co
  pięć lat
  od tej daty służby Komisji przedstawiają sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące ewolucji rynku paliw lotniczych i 
  jej
  wpływu na
  wewnętrzny rynek lotniczy
  Unii, w tym w 
  odniesieniu do
  możliwego rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia na inne źródła energii oraz inne rodzaje paliw syntetycznych zdefiniowanych w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii, a także dotyczące ewentualnego przeglądu udziałów minimalnych określonych w art. 4 i załączniku I oraz poziomu
  administracyjnych
  kar
  pieniężnych
  . Sprawozdanie
  to zawiera
  informacje,
  o ile są dostępne
  , na
  temat opracowania
  na szczeblu
  ICAO ewentualnych
  ram polityki w zakresie wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych.
  W sprawozdaniu
  przedstawia się także informacje na temat postępów technologicznych w obszarze badań naukowych i innowacji w sektorze lotniczym istotnych dla zrównoważonych paliw lotniczych, w tym dotyczących ograniczenia emisji innych niż emisje CO2. W 
  sprawozdaniu można rozważyć konieczność
  zmiany niniejszego rozporządzenia
  oraz
  , w stosownych przypadkach
  , wariantów dotyczących zmian
  zgodnie z ewentualnymi ramami polityki na szczeblu ICAO w zakresie wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych.

2028

pięć lat

jej

wewnętrzny rynek lotniczy

odniesieniu do

administracyjnych

pieniężnych

to zawiera

o ile są dostępne

temat opracowania

ICAO ewentualnych

W sprawozdaniu

2

sprawozdaniu można rozważyć konieczność

oraz

, wariantów dotyczących zmian

Do dnia 1 stycznia
  2026
  r. i co
  trzy lata
  od tej daty służby Komisji przedstawiają sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące
  stosowania niniejszego rozporządzenia,
  ewolucji rynku paliw lotniczych i wpływu na
  konkurencyjność i funkcjonowanie wewnętrznego rynku lotniczego
  Unii, w tym, w 
  stosownych przypadkach, dostępnych opcji politycznych dotyczących
  możliwego rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia na inne źródła energii oraz inne rodzaje paliw syntetycznych zdefiniowanych w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii,
  z należytym uwzględnieniem zasady neutralności technologicznej,
  a także dotyczące ewentualnego przeglądu
  definicji SAF i
  udziałów minimalnych określonych w art. 4 i załączniku I
  , zakresu niniejszego rozporządzenia
  oraz poziomu kar
  administracyjnych
  . Sprawozdanie
  zawiera ocenę, w oparciu o dostępne
  informacje,
  wpływu niniejszego rozporządzenia, a także jego kompleksowego wpływu i wzajemnych oddziaływań z dostosowanymi ramami prawnymi mającymi zastosowanie do całego sektora
  , na
  funkcjonowanie rynku wewnętrznego w lotnictwie, konkurencyjność sektora, ewentualną zmianę planu podróży prowadzącą do ucieczki emisji, równe warunki działania
  na szczeblu
  międzynarodowym w odniesieniu do przewoźników lotniczych i węzłów lotniczych,


  wpływ na mobilność lotniczą i łączność, efektywność kosztową redukcji emisji gazów cieplarnianych, potrzeby inwestycyjne i skutki społeczno-gospodarcze, a także związane z tym potrzeby w zakresie zatrudnienia i szkoleń oraz, w stosownych przypadkach, informacje na temat rozwoju potencjalnych
  ram polityki w zakresie wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych
  na szczeblu ICAO
  .
  Sprawozdanie zawiera szczegółowe informacje dotyczące wdrażania niniejszego rozporządzenia.
  Przedstawia się
  w nim
  także informacje na temat postępów technologicznych w obszarze badań naukowych i innowacji w sektorze lotniczym istotnych dla zrównoważonych paliw lotniczych, w tym dotyczących ograniczenia emisji innych niż emisje CO2
  lub technologii bezpośredniego wychwytywania z powietrza
  .
  Sprawozdaniu towarzyszą,
  w 
  stosownych przypadkach, wnioski ustawodawcze dotyczące
  zmiany niniejszego rozporządzenia, w stosownych przypadkach zgodnie z ewentualnymi ramami polityki na szczeblu ICAO w zakresie wykorzystania zrównoważonych paliw lotniczych.
  Sprawozdanie zawiera również szczegółową ocenę wpływu niniejszego rozporządzenia na połączenia lotnicze słabiej skomunikowanych regionów oddalonych i wysp, w tym jego wpływu na dostępność i przystępność cenową transportu lotniczego na te terytoria i z tych terytoriów. Komisja regularnie monitoruje, ocenia i analizuje przypadki tankeringu. Co roku Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie zawierające te dane. Najpóźniej trzy lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja przeprowadza – na podstawie tych ustaleń – oceny przepisów dotyczących tankeringu i, w stosownych przypadkach, przedkłada wniosek ustawodawczy mający na celu zmianę tych przepisów.

2026

trzy lata

stosowania niniejszego rozporządzenia,

konkurencyjność i funkcjonowanie wewnętrznego rynku lotniczego

stosownych przypadkach, dostępnych opcji politycznych dotyczących

z należytym uwzględnieniem zasady neutralności technologicznej,

definicji SAF i

, zakresu niniejszego rozporządzenia

administracyjnych

zawiera ocenę, w oparciu o dostępne

wpływu niniejszego rozporządzenia, a także jego kompleksowego wpływu i wzajemnych oddziaływań z dostosowanymi ramami prawnymi mającymi zastosowanie do całego sektora

funkcjonowanie rynku wewnętrznego w lotnictwie, konkurencyjność sektora, ewentualną zmianę planu podróży prowadzącą do ucieczki emisji, równe warunki działania

międzynarodowym w odniesieniu do przewoźników lotniczych i węzłów lotniczych,

wpływ na mobilność lotniczą i łączność, efektywność kosztową redukcji emisji gazów cieplarnianych, potrzeby inwestycyjne i skutki społeczno-gospodarcze, a także związane z tym potrzeby w zakresie zatrudnienia i szkoleń oraz, w stosownych przypadkach, informacje na temat rozwoju potencjalnych

na szczeblu ICAO

Sprawozdanie zawiera szczegółowe informacje dotyczące wdrażania niniejszego rozporządzenia.

w nim

lub technologii bezpośredniego wychwytywania z powietrza

Sprawozdaniu towarzyszą,

stosownych przypadkach, wnioski ustawodawcze dotyczące

Sprawozdanie zawiera również szczegółową ocenę wpływu niniejszego rozporządzenia na połączenia lotnicze słabiej skomunikowanych regionów oddalonych i wysp, w tym jego wpływu na dostępność i przystępność cenową transportu lotniczego na te terytoria i z tych terytoriów. Komisja regularnie monitoruje, ocenia i analizuje przypadki tankeringu. Co roku Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie zawierające te dane. Najpóźniej trzy lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja przeprowadza – na podstawie tych ustaleń – oceny przepisów dotyczących tankeringu i, w stosownych przypadkach, przedkłada wniosek ustawodawczy mający na celu zmianę tych przepisów.

Poprawka 102

Poprawka 102

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Załącznik I

Załącznik I

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Załącznik I (udziały ilościowe) | Załącznik I (
  unijne zharmonizowane
  udziały ilościowe) |
| a) | Od dnia 1 stycznia 2025 r. udział minimalny SAF na poziomie 2 %. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Załącznik I (udziały ilościowe)

Załącznik I (
  unijne zharmonizowane
  udziały ilościowe)

unijne zharmonizowane

a)

Od dnia 1 stycznia 2025 r. udział minimalny SAF na poziomie 2 %.

| a) | Od dnia 1 stycznia 2025 r. udział minimalny SAF na poziomie 2 %.
  z czego minimalny udział paliw syntetycznych wynoszący 0,04  %. |
| --- | --- |

a)

Od dnia 1 stycznia 2025 r. udział minimalny SAF na poziomie 2 %.
  z czego minimalny udział paliw syntetycznych wynoszący 0,04  %.

z czego minimalny udział paliw syntetycznych wynoszący 0,04  %.

| b) | Od dnia 1 stycznia 2030 r. udział minimalny SAF na poziomie
  5
  %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  0,7
  %. |
| --- | --- |

b)

Od dnia 1 stycznia 2030 r. udział minimalny SAF na poziomie
  5
  %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  0,7
  %.

5

0,7

| b) | Od dnia 1 stycznia 2030 r. udział minimalny SAF na poziomie
  6
   %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  2
   %. |
| --- | --- |

b)

Od dnia 1 stycznia 2030 r. udział minimalny SAF na poziomie
  6
   %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  2
   %.

6

2

| c) | Od dnia 1 stycznia 2035 r. udział minimalny SAF na poziomie 20 %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie 5 %. |
| --- | --- |

c)

Od dnia 1 stycznia 2035 r. udział minimalny SAF na poziomie 20 %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie 5 %.

| c) | Od dnia 1 stycznia 2035 r. udział minimalny SAF na poziomie 20 %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie 5 %. |
| --- | --- |

c)

Od dnia 1 stycznia 2035 r. udział minimalny SAF na poziomie 20 %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie 5 %.

| d) | Od dnia 1 stycznia 2040 r. udział minimalny SAF na poziomie
  32
  %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  8
  %. |
| --- | --- |

d)

Od dnia 1 stycznia 2040 r. udział minimalny SAF na poziomie
  32
  %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  8
  %.

32

8

| d) | Od dnia 1 stycznia 2040 r. udział minimalny SAF na poziomie
  37
  %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  13
  %; |
| --- | --- |

d)

Od dnia 1 stycznia 2040 r. udział minimalny SAF na poziomie
  37
  %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  13
  %;

37

13

| e) | Od dnia 1 stycznia 2045 r. ilościowy udział minimalny SAF na poziomie
  38
   %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  11
   %; |
| --- | --- |

e)

Od dnia 1 stycznia 2045 r. ilościowy udział minimalny SAF na poziomie
  38
   %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  11
   %;

38

11

| e) | Od dnia 1 stycznia 2045 r. ilościowy udział minimalny SAF na poziomie
  54
   %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  27
   %. |
| --- | --- |

e)

Od dnia 1 stycznia 2045 r. ilościowy udział minimalny SAF na poziomie
  54
   %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  27
   %.

54

27

| f) | Od dnia 1 stycznia 2050 r. ilościowy udział minimalny SAF na poziomie
  63
   %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  28
   %. |
| --- | --- |

f)

Od dnia 1 stycznia 2050 r. ilościowy udział minimalny SAF na poziomie
  63
   %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  28
   %.

63

28

| f) | Od dnia 1 stycznia 2050 r. ilościowy udział minimalny SAF na poziomie
  85
   %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  50
   %. |
| --- | --- |

f)

Od dnia 1 stycznia 2050 r. ilościowy udział minimalny SAF na poziomie
  85
   %, z czego udział minimalny syntetycznych paliw lotniczych na poziomie
  50
   %.

85

50

Poprawka 103

Poprawka 103

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Załącznik II

Załącznik II

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

| Załącznik II – Wzór na potrzeby sprawozdawczości operatorów statków powietrznych |
| --- |
| Unijny port lotniczy | Kod ICAO unijnego portu lotniczego | Ilość paliwa potrzebnego rocznie (w tonach) | Rzeczywista ilość uzupełnionego paliwa lotniczego (w tonach) | Roczna niezatankowana ilość (w tonach) | Łączna roczna niezatankowana ilość (w tonach) |

Załącznik II – Wzór na potrzeby sprawozdawczości operatorów statków powietrznych

Unijny port lotniczy

Kod ICAO unijnego portu lotniczego

Ilość paliwa potrzebnego rocznie (w tonach)

Rzeczywista ilość uzupełnionego paliwa lotniczego (w tonach)

Roczna niezatankowana ilość (w tonach)

Łączna roczna niezatankowana ilość (w tonach)

Poprawka

Poprawka

| Załącznik II – Wzór na potrzeby sprawozdawczości operatorów statków powietrznych |
| --- |
| Unijny port lotniczy | Kod ICAO unijnego portu lotniczego | Ilość paliwa potrzebnego rocznie (w tonach
  ekwiwalentu nafty
  ) | Rzeczywista ilość uzupełnionego paliwa lotniczego (w tonach
  ekwiwalentu nafty
  ) | Roczna niezatankowana ilość (w tonach
  ekwiwalentu nafty
  ) | Łączna roczna niezatankowana ilość (w tonach
  ekwiwalentu nafty
  ) |
| Szablon 2 |
| Dostawca paliwa | Zakupiona ilość (w tonach ekwiwalentu nafty) | Technologia konwersji | Charakterystyka | Pochodzenie surowców | Emisje w całym cyklu życia |

Załącznik II – Wzór na potrzeby sprawozdawczości operatorów statków powietrznych

Unijny port lotniczy

Kod ICAO unijnego portu lotniczego

Ilość paliwa potrzebnego rocznie (w tonach
  ekwiwalentu nafty
  )

ekwiwalentu nafty

Rzeczywista ilość uzupełnionego paliwa lotniczego (w tonach
  ekwiwalentu nafty
  )

ekwiwalentu nafty

Roczna niezatankowana ilość (w tonach
  ekwiwalentu nafty
  )

ekwiwalentu nafty

Łączna roczna niezatankowana ilość (w tonach
  ekwiwalentu nafty
  )

ekwiwalentu nafty

Szablon 2

Szablon 2

Dostawca paliwa

Dostawca paliwa

Zakupiona ilość (w tonach ekwiwalentu nafty)

Zakupiona ilość (w tonach ekwiwalentu nafty)

Technologia konwersji

Technologia konwersji

Charakterystyka

Charakterystyka

Pochodzenie surowców

Pochodzenie surowców

Emisje w całym cyklu życia

Emisje w całym cyklu życia

---

(1)  Sprawa została odesłana do komisji właściwej w celu przeprowadzenia negocjacji międzyinstytucjonalnych na podstawie art. 59 ust. 4 akapit czwarty Regulaminu (A9-0199/2022).

1

(10)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności – europejski transport na drodze ku przyszłości (COM(2020)0789), z 9.12.2020 r.

10

(10)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności – europejski transport na drodze ku przyszłości (COM(2020)0789), z 9.12.2020 r.

10

(12)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32018L2001&from=fr

12

(12)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32018L2001&from=fr

12

(1a)  
  EASA, lotnictwo a zanieczyszczenie powietrza: https://www.easa.europa.eu/eaer/topics/adapting-changing-climate/air-quality

1a

EASA, lotnictwo a zanieczyszczenie powietrza: https://www.easa.europa.eu/eaer/topics/adapting-changing-climate/air-quality

(1b)  
  WHO Global Air Quality Guidelines 2021: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/345329/9789240034228-eng.pdf?sequence=1&isAllowed=y

1b

WHO Global Air Quality Guidelines 2021: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/345329/9789240034228-eng.pdf?sequence=1&isAllowed=y

(13)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/12/WE z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie opłat lotniskowych.

13

(13)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/12/WE z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie opłat lotniskowych.

13

(16)  Rozporządzenie Komisji (WE) nr 748/2009 z dnia 5 sierpnia 2009 r. w sprawie wykazu operatorów statków powietrznych, którzy wykonywali działalność lotniczą wymienioną w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE.

16

(16)  Rozporządzenie Komisji (WE) nr 748/2009 z dnia 5 sierpnia 2009 r. w sprawie wykazu operatorów statków powietrznych, którzy wykonywali działalność lotniczą wymienioną w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE.

16

---