# Dziennik Urzędowy C 125/5 kw

| | ISSN 1977-1002 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | C 125 |
| | |
| Wydanie polskie | Informacje i zawiadomienia | Rocznik 665 kwietnia 2023 |

ISSN 1977-1002

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 125

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Rocznik 665 kwietnia 2023

---

| Spis treści | Strona |
| --- | --- |
| | |
| | PARLAMENT EUROPEJSKI
  SESJA 2022–2023Posiedzenia od 12 do 15 września 2022 r.TEKSTY PRZYJĘTE | 1 |

Spis treści

Strona

PARLAMENT EUROPEJSKI
  SESJA 2022–2023Posiedzenia od 12 do 15 września 2022 r.TEKSTY PRZYJĘTE

PARLAMENT EUROPEJSKI

1

---

| | I   Rezolucje, zalecenia i opinie |
| --- | --- |
| | REZOLUCJE |
| | Parlament Europejski |
| | Wtorek, 13 września 2022 r. |
| 2023/C 125/01 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. zawierająca zalecenia dla Komisji w sprawie odpowiedzialnego finansowania procesów sądowych ze środków prywatnych (2020/2130(INL)) | 2 |
| 2023/C 125/02 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie nowej strategii leśnej UE 2030 – zrównoważona gospodarka leśna w Europie (2022/2016(INI)) | 23 |
| 2023/C 125/03 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wpływu zawieszenia działalności edukacyjnej, kulturalnej, młodzieżowej i sportowej w związku z COVID-19 na dzieci i młodzież w UE (2022/2004(INI)) | 44 |
| | Środa, 14 września 2022 r. |
| 2023/C 125/04 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 września 2022 r. w sprawie nowego europejskiego Bauhausu (2021/2255(INI)) | 56 |
| | Czwartek, 15 września 2022 r. |
| 2023/C 125/05 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie łamania praw człowieka w związku z przymusową wywózką cywilów ukraińskich i przymusową adopcją dzieci ukraińskich w Rosji (2022/2825(RSP)) | 67 |
| 2023/C 125/06 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie naruszeń praw człowieka w Ugandzie i Tanzanii w związku z inwestycjami w przedsięwzięcia dotyczące paliw kopalnych (2022/2826(RSP)) | 72 |
| 2023/C 125/07 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie Nikaragui, zwłaszcza aresztowania biskupa Rolanda Álvareza (2022/2827(RSP)) | 76 |
| 2023/C 125/08 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw podstawowych w Unii Europejskiej w latach 2020–2021 (2021/2186(INI)) | 80 |
| 2023/C 125/09 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w UE: 8. sprawozdanie na temat spójności (2022/2032(INI)) | 100 |
| 2023/C 125/10 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie regionów przygranicznych UE: żywych laboratoriów dla integracji europejskiej (2021/2202(INI)) | 114 |
| 2023/C 125/11 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie wdrożenia zaktualizowanej nowej strategii przemysłowej dla Europy: dostosowanie wydatków do polityki (2022/2008(INI)) | 124 |
| 2023/C 125/12 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie konsekwencji suszy, pożarów i innych ekstremalnych zjawisk pogodowych: zwiększenie starań UE w walce ze zmianą klimatu (2022/2829(RSP)) | 135 |
| 2023/C 125/13 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie sytuacji w Cieśninie Tajwańskiej (2022/2822(RSP)) | 149 |
| | ZALECENIA |
| | Parlament Europejski |
| | Środa, 14 września 2022 r. |
| 2023/C 125/14 | Zalecenie Parlamentu Europejskiego z dnia 14 września 2022 r. dla Komisji i wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie odnowionego partnerstwa z południowym sąsiedztwem – nowy program dla regionu Morza Śródziemnego (2022/2007(INI)) | 154 |

I   Rezolucje, zalecenia i opinie

REZOLUCJE

Parlament Europejski

Wtorek, 13 września 2022 r.

2023/C 125/01

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. zawierająca zalecenia dla Komisji w sprawie odpowiedzialnego finansowania procesów sądowych ze środków prywatnych (2020/2130(INL))

2

2023/C 125/02

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie nowej strategii leśnej UE 2030 – zrównoważona gospodarka leśna w Europie (2022/2016(INI))

23

2023/C 125/03

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wpływu zawieszenia działalności edukacyjnej, kulturalnej, młodzieżowej i sportowej w związku z COVID-19 na dzieci i młodzież w UE (2022/2004(INI))

44

Środa, 14 września 2022 r.

2023/C 125/04

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 września 2022 r. w sprawie nowego europejskiego Bauhausu (2021/2255(INI))

56

Czwartek, 15 września 2022 r.

2023/C 125/05

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie łamania praw człowieka w związku z przymusową wywózką cywilów ukraińskich i przymusową adopcją dzieci ukraińskich w Rosji (2022/2825(RSP))

67

2023/C 125/06

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie naruszeń praw człowieka w Ugandzie i Tanzanii w związku z inwestycjami w przedsięwzięcia dotyczące paliw kopalnych (2022/2826(RSP))

72

2023/C 125/07

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie Nikaragui, zwłaszcza aresztowania biskupa Rolanda Álvareza (2022/2827(RSP))

76

2023/C 125/08

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw podstawowych w Unii Europejskiej w latach 2020–2021 (2021/2186(INI))

80

2023/C 125/09

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w UE: 8. sprawozdanie na temat spójności (2022/2032(INI))

100

2023/C 125/10

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie regionów przygranicznych UE: żywych laboratoriów dla integracji europejskiej (2021/2202(INI))

114

2023/C 125/11

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie wdrożenia zaktualizowanej nowej strategii przemysłowej dla Europy: dostosowanie wydatków do polityki (2022/2008(INI))

124

2023/C 125/12

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie konsekwencji suszy, pożarów i innych ekstremalnych zjawisk pogodowych: zwiększenie starań UE w walce ze zmianą klimatu (2022/2829(RSP))

135

2023/C 125/13

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie sytuacji w Cieśninie Tajwańskiej (2022/2822(RSP))

149

ZALECENIA

Parlament Europejski

Środa, 14 września 2022 r.

2023/C 125/14

Zalecenie Parlamentu Europejskiego z dnia 14 września 2022 r. dla Komisji i wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie odnowionego partnerstwa z południowym sąsiedztwem – nowy program dla regionu Morza Śródziemnego (2022/2007(INI))

154

---

| | III   Akty przygotowawcze |
| --- | --- |
| | Parlament Europejski |
| | Wtorek, 13 września 2022 r. |
| 2023/C 125/15 | P9_TA(2022)0303Ujednolicone procedury kontroli drogowego transportu towarów niebezpiecznych (tekst jednolity) ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ujednoliconych procedur kontroli drogowego transportu towarów niebezpiecznych (tekst jednolity) (COM(2021)0483 – C9-0347/2021 – 2021/0275(COD))P9_TC1-COD(2021)0275Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie ujednoliconych procedur kontroli drogowego transportu towarów niebezpiecznych (tekst jednolity) | 166 |
| 2023/C 125/16 | Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie projektu decyzji Rady dotyczącej przyjęcia zmian do Międzynarodowej umowy w sprawie cukru z 1992 r. (07978/2022 – C9-0181/2022 – 2022/0082(NLE)) | 167 |
| 2023/C 125/17 | Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii, Porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Republiką Mauritiusu w sprawie przedłużenia obowiązywania Protokołu ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie o partnerstwie w sprawie połowów między Unią Europejską a Republiką Mauritiusu (05657/2022 – C9-0166/2022 – 2022/0014(NLE)) | 168 |
| 2023/C 125/18 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie stanowiska Rady dotyczącego projektu budżetu korygującego nr 2/2022 Unii Europejskiej na rok budżetowy 2022 – wprowadzenie nadwyżki z roku budżetowego 2021 (11467/2022 – C9-0297/2022 – 2022/0119(BUD)) | 169 |
| 2023/C 125/19 | P9_TA(2022)0307Zmiana rozporządzenia w sprawie wymogów kapitałowych w obszarze restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (wniosek dotyczący połączenia łańcuchowego) ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 575/2013 i dyrektywę 2014/59/UE w odniesieniu do traktowania ostrożnościowego grup globalnych instytucji o znaczeniu systemowym stosujących strategię restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wielokrotnego punktu kontaktowego oraz metodykę pośredniej subskrypcji instrumentów kwalifikujących się do spełnienia minimalnego wymogu w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych (COM(2021)0665 – C9-0398/2021 – 2021/0343(COD))P9_TC1-COD(2021)0343Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2014/59/UE w odniesieniu do traktowania ostrożnościowego instytucji globalnych o znaczeniu systemowym, które realizują strategię restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wielu punktów kontaktowych oraz w odniesieniu do metod pośredniej subskrypcji instrumentów kwalifikujących się do spełnienia minimalnego wymogu w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych | 171 |
| 2023/C 125/20 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku z 2021 r. dotyczącego zmiany wieloletnich ram finansowych (COM(2021)0569 – 2021/0429R(APP)) | 172 |
| 2023/C 125/21 | Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 13 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010 (COM(2021)0706 – C9-0430/2021 – 2021/0366(COD)) | 180 |
| 2023/C 125/22 | P9_TA(2022)0312Środki ochrony i egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/833 ustanawiające środki ochrony i egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku (COM(2022)0051 – C9-0046/2022 – 2022/0035(COD))P9_TC1-COD(2022)0035Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2019/833 ustanawiającego środki ochrony i egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku | 293 |
| 2023/C 125/23 | P9_TA(2022)0313Środki ochrony i zarządzania obowiązujące na obszarze objętym konwencją Komisji ds. Rybołówstwa na Zachodnim i Środkowym Pacyfiku ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego środki ochrony i zarządzania obowiązujące na obszarze objętym konwencją Komisji ds. Rybołówstwa na Zachodnim i Środkowym Pacyfiku oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 520/2007 (COM(2021)0198 – C9-0153/2021 – 2021/0103(COD))P9_TC1-COD(2021)0103Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie ustanowienia środków ochrony i zarządzania obowiązujących na obszarze objętym konwencją w sprawie rybołówstwa na zachodnim i środkowym Pacyfiku oraz w sprawie zmiany rozporządzenia Rady (WE) nr 520/2007 | 294 |
| | Środa, 14 września 2022 r. |
| 2023/C 125/24 | Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 14 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie efektywności energetycznej (wersja przekształcona) (COM(2021)0558 – C9-0330/2021 – 2021/0203(COD))[Poprawka 1, chyba że wskazano inaczej] | 295 |
| 2023/C 125/25 | P9_TA(2022)0316Adekwatne wynagrodzenia minimalne w Unii Europejskiej ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 14 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej (COM(2020)0682 – C9-0337/2020 – 2020/0310(COD))P9_TC1-COD(2020)0310Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 14 września 2022 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej | 397 |
| 2023/C 125/26 | Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 14 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 i dyrektywę 98/70/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylającej dyrektywę Rady (UE) 2015/652 (COM(2021)0557 – C9-0329/2021 – 2021/0218(COD))[Poprawka 1, chyba że wskazano inaczej] | 398 |
| | Czwartek, 15 września 2022 r. |
| 2023/C 125/27 | P9_TA(2022)0323Wyjątkowa pomoc makrofinansowa dla Ukrainy i wzmocnienie wspólnego funduszu rezerw ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie udzielenia Ukrainie wyjątkowej pomocy makrofinansowej, wzmocnienia wspólnego funduszu rezerw w drodze gwarancji ze strony państw członkowskich oraz szczególnego tworzenia rezerw na niektóre zobowiązania finansowe związane z Ukrainą gwarantowane na podstawie decyzji nr 466/2014/UE oraz zmieniajacej decyzję (UE) 2022/1201 (COM(2022)0557 – C9-0303/2022 – 2022/0281(COD))P9_TC1-COD(2022)0281Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 15 września 2022 r. w celu przyjęcia decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie udzielenia wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie, wzmocnienia wspólnego funduszu rezerw w drodze gwarancji państw członkowskich oraz szczególnego tworzenia rezerw na niektóre zobowiązania finansowe związane z Ukrainą gwarantowane na podstawie decyzji nr 466/2014/UE, oraz w sprawie zmiany decyzji (UE) 2022/1201 | 462 |
| 2023/C 125/28 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie stwierdzenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, istnienia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia (2018/0902R(NLE)) | 463 |
| 2023/C 125/29 | Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 15 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statusu i finansowania europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych (wersja przekształcona) (COM(2021)0734 – C9-0432/2021 – 2021/0375(COD)) | 485 |

III   Akty przygotowawcze

Parlament Europejski

Wtorek, 13 września 2022 r.

2023/C 125/15

P9_TA(2022)0303Ujednolicone procedury kontroli drogowego transportu towarów niebezpiecznych (tekst jednolity) ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ujednoliconych procedur kontroli drogowego transportu towarów niebezpiecznych (tekst jednolity) (COM(2021)0483 – C9-0347/2021 – 2021/0275(COD))P9_TC1-COD(2021)0275Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie ujednoliconych procedur kontroli drogowego transportu towarów niebezpiecznych (tekst jednolity)

166

2023/C 125/16

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie projektu decyzji Rady dotyczącej przyjęcia zmian do Międzynarodowej umowy w sprawie cukru z 1992 r. (07978/2022 – C9-0181/2022 – 2022/0082(NLE))

167

2023/C 125/17

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii, Porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Republiką Mauritiusu w sprawie przedłużenia obowiązywania Protokołu ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie o partnerstwie w sprawie połowów między Unią Europejską a Republiką Mauritiusu (05657/2022 – C9-0166/2022 – 2022/0014(NLE))

168

2023/C 125/18

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie stanowiska Rady dotyczącego projektu budżetu korygującego nr 2/2022 Unii Europejskiej na rok budżetowy 2022 – wprowadzenie nadwyżki z roku budżetowego 2021 (11467/2022 – C9-0297/2022 – 2022/0119(BUD))

169

2023/C 125/19

P9_TA(2022)0307Zmiana rozporządzenia w sprawie wymogów kapitałowych w obszarze restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (wniosek dotyczący połączenia łańcuchowego) ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 575/2013 i dyrektywę 2014/59/UE w odniesieniu do traktowania ostrożnościowego grup globalnych instytucji o znaczeniu systemowym stosujących strategię restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wielokrotnego punktu kontaktowego oraz metodykę pośredniej subskrypcji instrumentów kwalifikujących się do spełnienia minimalnego wymogu w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych (COM(2021)0665 – C9-0398/2021 – 2021/0343(COD))P9_TC1-COD(2021)0343Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2014/59/UE w odniesieniu do traktowania ostrożnościowego instytucji globalnych o znaczeniu systemowym, które realizują strategię restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wielu punktów kontaktowych oraz w odniesieniu do metod pośredniej subskrypcji instrumentów kwalifikujących się do spełnienia minimalnego wymogu w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych

171

2023/C 125/20

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku z 2021 r. dotyczącego zmiany wieloletnich ram finansowych (COM(2021)0569 – 2021/0429R(APP))

172

2023/C 125/21

Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 13 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010 (COM(2021)0706 – C9-0430/2021 – 2021/0366(COD))

180

2023/C 125/22

P9_TA(2022)0312Środki ochrony i egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/833 ustanawiające środki ochrony i egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku (COM(2022)0051 – C9-0046/2022 – 2022/0035(COD))P9_TC1-COD(2022)0035Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2019/833 ustanawiającego środki ochrony i egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku

293

2023/C 125/23

P9_TA(2022)0313Środki ochrony i zarządzania obowiązujące na obszarze objętym konwencją Komisji ds. Rybołówstwa na Zachodnim i Środkowym Pacyfiku ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego środki ochrony i zarządzania obowiązujące na obszarze objętym konwencją Komisji ds. Rybołówstwa na Zachodnim i Środkowym Pacyfiku oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 520/2007 (COM(2021)0198 – C9-0153/2021 – 2021/0103(COD))P9_TC1-COD(2021)0103Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie ustanowienia środków ochrony i zarządzania obowiązujących na obszarze objętym konwencją w sprawie rybołówstwa na zachodnim i środkowym Pacyfiku oraz w sprawie zmiany rozporządzenia Rady (WE) nr 520/2007

294

Środa, 14 września 2022 r.

2023/C 125/24

Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 14 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie efektywności energetycznej (wersja przekształcona) (COM(2021)0558 – C9-0330/2021 – 2021/0203(COD))[Poprawka 1, chyba że wskazano inaczej]

295

2023/C 125/25

P9_TA(2022)0316Adekwatne wynagrodzenia minimalne w Unii Europejskiej ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 14 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej (COM(2020)0682 – C9-0337/2020 – 2020/0310(COD))P9_TC1-COD(2020)0310Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 14 września 2022 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej

397

2023/C 125/26

Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 14 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 i dyrektywę 98/70/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylającej dyrektywę Rady (UE) 2015/652 (COM(2021)0557 – C9-0329/2021 – 2021/0218(COD))[Poprawka 1, chyba że wskazano inaczej]

398

Czwartek, 15 września 2022 r.

2023/C 125/27

P9_TA(2022)0323Wyjątkowa pomoc makrofinansowa dla Ukrainy i wzmocnienie wspólnego funduszu rezerw ***IRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie udzielenia Ukrainie wyjątkowej pomocy makrofinansowej, wzmocnienia wspólnego funduszu rezerw w drodze gwarancji ze strony państw członkowskich oraz szczególnego tworzenia rezerw na niektóre zobowiązania finansowe związane z Ukrainą gwarantowane na podstawie decyzji nr 466/2014/UE oraz zmieniajacej decyzję (UE) 2022/1201 (COM(2022)0557 – C9-0303/2022 – 2022/0281(COD))P9_TC1-COD(2022)0281Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 15 września 2022 r. w celu przyjęcia decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie udzielenia wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie, wzmocnienia wspólnego funduszu rezerw w drodze gwarancji państw członkowskich oraz szczególnego tworzenia rezerw na niektóre zobowiązania finansowe związane z Ukrainą gwarantowane na podstawie decyzji nr 466/2014/UE, oraz w sprawie zmiany decyzji (UE) 2022/1201

462

2023/C 125/28

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie stwierdzenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, istnienia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia (2018/0902R(NLE))

463

2023/C 125/29

Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 15 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statusu i finansowania europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych (wersja przekształcona) (COM(2021)0734 – C9-0432/2021 – 2021/0375(COD))

485

---

| Skróty i symbole






  - | Procedura konsultacji |
| --- | --- |
| *** | Procedura zgody |
| ***I | Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie |
| ***II | Zwykła procedura ustawodawcza: drugie czytanie |
| ***III | Zwykła procedura ustawodawcza: trzecie czytanie |

Skróty i symbole

*

Procedura konsultacji

***

Procedura zgody

***I

Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie

***II

Zwykła procedura ustawodawcza: drugie czytanie

***III

Zwykła procedura ustawodawcza: trzecie czytanie

(Wskazana procedura opiera się na podstawie prawnej zaproponowanej w projekcie aktu)

Poprawki Parlamentu:

Nowe fragmenty tekstu zaznacza się
  wytłuszczonym drukiem i kursywą
  . Fragmenty tekstu, które zostały skreślone, zaznacza się za pomocą symbolu ▌ lub przekreśla. Zmianę brzmienia zaznacza się przez wyróżnienie nowego tekstu
  wytłuszczonym drukiem i kursywą
  i usunięcie lub przekreślenie zastąpionego tekstu.

wytłuszczonym drukiem i kursywą

wytłuszczonym drukiem i kursywą

| PL | |
| --- | --- |

PL

---

5.4.2023

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/1 |
| --- | --- | --- | --- |

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/1

---

PARLAMENT EUROPEJSKI

SESJA 2022–2023

Posiedzenia od 12 do 15 września 2022 r.

TEKSTY PRZYJĘTE

---

I Rezolucje, zalecenia i opinie

REZOLUCJE

Parlament Europejski

Wtorek, 13 września 2022 r.

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/2 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/2

---

P9_TA(2022)0308

Odpowiedzialne finansowanie procesów sądowych ze środków prywatnych

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. zawierająca zalecenia dla Komisji w sprawie odpowiedzialnego finansowania procesów sądowych ze środków prywatnych (2020/2130(INL))

(2023/C 125/01)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 225 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 225 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 5 decyzji Parlamentu Europejskiego z dnia 28 września 2005 r. w sprawie przyjęcia Statutu posła do Parlamentu Europejskiego (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 5 decyzji Parlamentu Europejskiego z dnia 28 września 2005 r. w sprawie przyjęcia Statutu posła do Parlamentu Europejskiego (1),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 z dnia 25 listopada 2020 r. w sprawie powództw przedstawicielskich w celu ochrony zbiorowych interesów konsumentów i uchylającą dyrektywę 2009/22/WE (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 z dnia 25 listopada 2020 r. w sprawie powództw przedstawicielskich w celu ochrony zbiorowych interesów konsumentów i uchylającą dyrektywę 2009/22/WE (2),

| — | uwzględniając zalecenie Komisji z dnia 11 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych zasad dotyczących mechanizmów zbiorowego dochodzenia roszczeń o zaprzestanie bezprawnych praktyk oraz roszczeń odszkodowawczych w państwach członkowskich, dotyczących naruszeń praw przyznanych na mocy prawa Unii, |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Komisji z dnia 11 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych zasad dotyczących mechanizmów zbiorowego dochodzenia roszczeń o zaprzestanie bezprawnych praktyk oraz roszczeń odszkodowawczych w państwach członkowskich, dotyczących naruszeń praw przyznanych na mocy prawa Unii,

| — | uwzględniając badanie przeprowadzone przez Biuro Analiz Parlamentu Europejskiego pt. „Responsible Private Funding of Litigation” [Odpowiedzialne finansowanie procesów sądowych ze środków prywatnych] z marca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie przeprowadzone przez Biuro Analiz Parlamentu Europejskiego pt. „Responsible Private Funding of Litigation” [Odpowiedzialne finansowanie procesów sądowych ze środków prywatnych] z marca 2021 r.,

| — | uwzględniając art. 47 i 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 47 i 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A9-0218/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A9-0218/2022),

| A. | mając na uwadze, że podstawowym obowiązkiem państw członkowskich jest umożliwienie dostępu do bezpłatnej pomocy prawnej osobom, które nie mają wystarczających środków, w celu zapewnienia wszystkim dostępu do wymiaru sprawiedliwości zgodnie z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej; mając na uwadze, że publiczna pomoc prawna oraz prokuratura są i muszą pozostać głównymi mechanizmami gwarantującymi podstawowe prawo do skutecznego środka odwoławczego i rzetelnego procesu sądowego; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że podstawowym obowiązkiem państw członkowskich jest umożliwienie dostępu do bezpłatnej pomocy prawnej osobom, które nie mają wystarczających środków, w celu zapewnienia wszystkim dostępu do wymiaru sprawiedliwości zgodnie z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej; mając na uwadze, że publiczna pomoc prawna oraz prokuratura są i muszą pozostać głównymi mechanizmami gwarantującymi podstawowe prawo do skutecznego środka odwoławczego i rzetelnego procesu sądowego;

| B. | mając na uwadze, że komercyjne finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie to coraz częstsza praktyka, w ramach której inwestorzy prywatni („podmioty finansujące procesy sądowe”) niebędący stroną sporu inwestują w postępowanie sądowe i pokrywają koszty prawne i inne wydatki w zamian za udział w ewentualnym zasądzonym świadczeniu; mając na uwadze, że zbiorowe dochodzenie roszczeń stanowi tylko jeden rodzaj postępowania, w którym stosuje się obecnie finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie, obok np. postępowań arbitrażowych, upadłościowych, postępowań dotyczących zwrotu z inwestycji i praktyk ograniczających konkurencję oraz innych postępowań; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że komercyjne finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie to coraz częstsza praktyka, w ramach której inwestorzy prywatni („podmioty finansujące procesy sądowe”) niebędący stroną sporu inwestują w postępowanie sądowe i pokrywają koszty prawne i inne wydatki w zamian za udział w ewentualnym zasądzonym świadczeniu; mając na uwadze, że zbiorowe dochodzenie roszczeń stanowi tylko jeden rodzaj postępowania, w którym stosuje się obecnie finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie, obok np. postępowań arbitrażowych, upadłościowych, postępowań dotyczących zwrotu z inwestycji i praktyk ograniczających konkurencję oraz innych postępowań;

| C. | mając na uwadze, że finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie, o ile zostanie odpowiednio uregulowane, mogłoby być częściej wykorzystywane jako narzędzie wspierania dostępu do wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w krajach, w których koszty prawne są bardzo wysokie, lub w przypadku kobiet i grup marginalizowanych z dodatkowymi barierami w finansowaniu; mając na uwadze, że finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie mogłoby również w coraz większym stopniu przyczynić się do zapewnienia, aby sprawy interesu publicznego były kierowane do sądu, oraz do zmniejszenia znacznej nierównowagi gospodarczej między przedsiębiorstwami a obywatelami ubiegającymi się o odszkodowanie, a tym samym do zapewnienia odpowiedniej odpowiedzialności przedsiębiorstw; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie, o ile zostanie odpowiednio uregulowane, mogłoby być częściej wykorzystywane jako narzędzie wspierania dostępu do wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w krajach, w których koszty prawne są bardzo wysokie, lub w przypadku kobiet i grup marginalizowanych z dodatkowymi barierami w finansowaniu; mając na uwadze, że finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie mogłoby również w coraz większym stopniu przyczynić się do zapewnienia, aby sprawy interesu publicznego były kierowane do sądu, oraz do zmniejszenia znacznej nierównowagi gospodarczej między przedsiębiorstwami a obywatelami ubiegającymi się o odszkodowanie, a tym samym do zapewnienia odpowiedniej odpowiedzialności przedsiębiorstw;

| D. | mając na uwadze, że w badaniu Brytyjskiego Instytutu Prawa Międzynarodowego i Porównawczego (British Institute of International and Comparative Law, BIICL) pt. „State of Collective Redress in the EU in the context of the Commission Recommendation” [Stan zbiorowego dochodzenia roszczeń w UE w kontekście zalecenia Komisji] zwrócono uwagę, że w niektórych państwach członkowskich finansowanie przez osoby trzecie stało się istotnym czynnikiem zbiorowego dochodzenia roszczeń (3); mając na uwadze, że w sprawozdaniu COM(2018)0040 w sprawie wdrożenia niewiążących zaleceń z 2013 r. dotyczących zbiorowego dochodzenia roszczeń Komisja podkreśliła, że finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie stanowi kluczowy aspekt zbiorowego dochodzenia roszczeń mających istotny wymiar transgraniczny (4); |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że w badaniu Brytyjskiego Instytutu Prawa Międzynarodowego i Porównawczego (British Institute of International and Comparative Law, BIICL) pt. „State of Collective Redress in the EU in the context of the Commission Recommendation” [Stan zbiorowego dochodzenia roszczeń w UE w kontekście zalecenia Komisji] zwrócono uwagę, że w niektórych państwach członkowskich finansowanie przez osoby trzecie stało się istotnym czynnikiem zbiorowego dochodzenia roszczeń (3); mając na uwadze, że w sprawozdaniu COM(2018)0040 w sprawie wdrożenia niewiążących zaleceń z 2013 r. dotyczących zbiorowego dochodzenia roszczeń Komisja podkreśliła, że finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie stanowi kluczowy aspekt zbiorowego dochodzenia roszczeń mających istotny wymiar transgraniczny (4);

| E. | mając na uwadze, że podmioty finansujące procesy sądowe zaangażowane w postępowanie sądowe mogą działać raczej w swoim własnym interesie ekonomicznym niż w interesie powodów; mając na uwadze, że mogą one dążyć do kontrolowania procesu sądowego i żądać takiego rozstrzygnięcia, które przyniesie im największy zysk w najkrótszym czasie (5); mając na uwadze, że należy zagwarantować, by ofiarom wypłacano odpowiednie odszkodowanie; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że podmioty finansujące procesy sądowe zaangażowane w postępowanie sądowe mogą działać raczej w swoim własnym interesie ekonomicznym niż w interesie powodów; mając na uwadze, że mogą one dążyć do kontrolowania procesu sądowego i żądać takiego rozstrzygnięcia, które przyniesie im największy zysk w najkrótszym czasie (5); mając na uwadze, że należy zagwarantować, by ofiarom wypłacano odpowiednie odszkodowanie;

| F. | mając na uwadze, że podczas gdy finansowanie procesu sądowego przez osoby trzecie praktycznie nie występuje w Europie, jest ono powszechnym zjawiskiem w arbitrażu inwestycyjnym, które zwielokrotnia liczbę i wartość roszczeń inwestorów prywatnych przeciwko państwom; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że podczas gdy finansowanie procesu sądowego przez osoby trzecie praktycznie nie występuje w Europie, jest ono powszechnym zjawiskiem w arbitrażu inwestycyjnym, które zwielokrotnia liczbę i wartość roszczeń inwestorów prywatnych przeciwko państwom;

| G. | mając na uwadze, że jak wynika z dostępnych danych, podmioty finansujące procesy sądowe w niektórych państwach członkowskich żądają nieproporcjonalnego udziału w zyskach, który przekracza typowe zyski z innych rodzajów inwestycji; mając na uwadze, że kwoty dochodzone przez podmioty finansujące procesy sądowe wynoszą zazwyczaj w całej Unii od 20 % do 50 % kwoty zasądzonej (6), ale poza Unią takie roszczenia mogą w niektórych przypadkach stanowić zwrot z inwestycji w wysokości do 300 %; mając na uwadze, że należy wprowadzić zasady zapewniające proporcjonalność wynagrodzenia otrzymanego przez podmioty finansujące procesy sądowe oraz by zasądzone środki wypłacane były w pierwszej kolejności na rzecz powodów, przed wypłatą wynagrodzenia dla podmiotu finansującego proces sądowy; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że jak wynika z dostępnych danych, podmioty finansujące procesy sądowe w niektórych państwach członkowskich żądają nieproporcjonalnego udziału w zyskach, który przekracza typowe zyski z innych rodzajów inwestycji; mając na uwadze, że kwoty dochodzone przez podmioty finansujące procesy sądowe wynoszą zazwyczaj w całej Unii od 20 % do 50 % kwoty zasądzonej (6), ale poza Unią takie roszczenia mogą w niektórych przypadkach stanowić zwrot z inwestycji w wysokości do 300 %; mając na uwadze, że należy wprowadzić zasady zapewniające proporcjonalność wynagrodzenia otrzymanego przez podmioty finansujące procesy sądowe oraz by zasądzone środki wypłacane były w pierwszej kolejności na rzecz powodów, przed wypłatą wynagrodzenia dla podmiotu finansującego proces sądowy;

| H. | mając na uwadze, że finansowanie procesu sądowego przez osoby trzecie nie jest jedynym sposobem na ułatwienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości, a inne instrumenty, takie jak pomoc prawna lub ubezpieczenie ochrony prawnej, ułatwiają taki dostęp, a także istnieją pozasądowe środki odwoławcze, takie jak mediacja, pozasądowe lub internetowe metody rozstrzygania sporów, Rzecznik Praw Obywatelskich lub systemy rozpatrywania skarg zarządzane przez przedsiębiorstwa; mając na uwadze, że rozwiązania te mogłyby skutkować szybszym i bardziej adekwatnym odszkodowaniem dla powodów, ale nie wszystkie zawsze wystarczająco skuteczne zapewniają stosowną kompensację szkód; mając na uwadze, że powodom zawsze należy umożliwić bezpośrednie wystąpienie na drogę sądową; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że finansowanie procesu sądowego przez osoby trzecie nie jest jedynym sposobem na ułatwienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości, a inne instrumenty, takie jak pomoc prawna lub ubezpieczenie ochrony prawnej, ułatwiają taki dostęp, a także istnieją pozasądowe środki odwoławcze, takie jak mediacja, pozasądowe lub internetowe metody rozstrzygania sporów, Rzecznik Praw Obywatelskich lub systemy rozpatrywania skarg zarządzane przez przedsiębiorstwa; mając na uwadze, że rozwiązania te mogłyby skutkować szybszym i bardziej adekwatnym odszkodowaniem dla powodów, ale nie wszystkie zawsze wystarczająco skuteczne zapewniają stosowną kompensację szkód; mając na uwadze, że powodom zawsze należy umożliwić bezpośrednie wystąpienie na drogę sądową;

| I. | mając na uwadze, że finansowanie procesu sądowego przez osoby trzecie jest powszechne w Australii, USA, Kanadzie, Zjednoczonym Królestwie i Niderlandach, a niektórzy uważają je za kluczowy czynnik zapewniający dostęp do wymiaru sprawiedliwości (7), niemniej jednak mając na uwadze, że istnieją również obawy dotyczące nadużyć w niektórych jurysdykcjach; mając na uwadze, że dane empiryczne (8) pokazują, że podmioty finansujące procesy sądowe zazwyczaj wybierają sprawy umożliwiające uzyskanie jak największych zysków, a nie inwestują w te, które uważają za zbyt ryzykowne lub niewystarczająco opłacalne; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że finansowanie procesu sądowego przez osoby trzecie jest powszechne w Australii, USA, Kanadzie, Zjednoczonym Królestwie i Niderlandach, a niektórzy uważają je za kluczowy czynnik zapewniający dostęp do wymiaru sprawiedliwości (7), niemniej jednak mając na uwadze, że istnieją również obawy dotyczące nadużyć w niektórych jurysdykcjach; mając na uwadze, że dane empiryczne (8) pokazują, że podmioty finansujące procesy sądowe zazwyczaj wybierają sprawy umożliwiające uzyskanie jak największych zysków, a nie inwestują w te, które uważają za zbyt ryzykowne lub niewystarczająco opłacalne;

| J. | mając na uwadze, że trudno określić dokładną liczbę podmiotów finansujących procesy sądowe prowadzących obecnie działalność w UE, ale jest ich nie mniej niż 45; mając na uwadze, że chociaż praktyka finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie jak dotąd ma ograniczony zasięg w większości krajów członkowskich, oczekuje się, że jej rola będzie rosnąć, choć pozostaje ona w dużej mierze nieuregulowana w Unii, mimo że mogłaby nie tylko przynosić korzyści, ale również stanowić dla wymiaru sprawiedliwości istotne zagrożenie, którym należy się zająć; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że trudno określić dokładną liczbę podmiotów finansujących procesy sądowe prowadzących obecnie działalność w UE, ale jest ich nie mniej niż 45; mając na uwadze, że chociaż praktyka finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie jak dotąd ma ograniczony zasięg w większości krajów członkowskich, oczekuje się, że jej rola będzie rosnąć, choć pozostaje ona w dużej mierze nieuregulowana w Unii, mimo że mogłaby nie tylko przynosić korzyści, ale również stanowić dla wymiaru sprawiedliwości istotne zagrożenie, którym należy się zająć;

| K. | mając na uwadze, że w obecnej próżni prawnej istnieje ryzyko, że podmioty finansujące procesy sądowe działają w nieprzejrzysty sposób, w wyniku czego sądy mogą czasami zasądzać świadczenia na rzecz powodów, nie zdając sobie sprawy, że – niekiedy nieproporcjonalnie duża – część świadczenia zostanie następnie przekazana podmiotom finansującym procesy sądowe kosztem powodów; mając na uwadze, że taki brak przejrzystości mógłby również oznaczać, że nawet potencjalni beneficjenci mają niewielką wiedzę albo nie mają żadnej wiedzy na temat podziału zasądzonych świadczeń lub umów o finansowaniu, w szczególności tam, gdzie obowiązuje mechanizm opt-out w systemie postępowań grupowych; mając na uwadze, że wobec braku wspólnych minimalnych standardów na szczeblu Unii istnieje ryzyko fragmentacji i zaburzeń równowagi regulacyjnej w dziedzinie finansowania procesów sądowych; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że w obecnej próżni prawnej istnieje ryzyko, że podmioty finansujące procesy sądowe działają w nieprzejrzysty sposób, w wyniku czego sądy mogą czasami zasądzać świadczenia na rzecz powodów, nie zdając sobie sprawy, że – niekiedy nieproporcjonalnie duża – część świadczenia zostanie następnie przekazana podmiotom finansującym procesy sądowe kosztem powodów; mając na uwadze, że taki brak przejrzystości mógłby również oznaczać, że nawet potencjalni beneficjenci mają niewielką wiedzę albo nie mają żadnej wiedzy na temat podziału zasądzonych świadczeń lub umów o finansowaniu, w szczególności tam, gdzie obowiązuje mechanizm opt-out w systemie postępowań grupowych; mając na uwadze, że wobec braku wspólnych minimalnych standardów na szczeblu Unii istnieje ryzyko fragmentacji i zaburzeń równowagi regulacyjnej w dziedzinie finansowania procesów sądowych;

| L. | mając na uwadze, że w dyrektywie (UE) 2020/1828 określono możliwości i ustanowiono zabezpieczenia dotyczące finansowania procesów sądowych, które są jednak ograniczone do powództw przedstawicielskich w imieniu konsumentów wszczynanych na mocy tej dyrektywy, a zatem nie obejmują wielu innych rodzajów powództw, takich jak dotyczące działalności gospodarczej lub praw człowieka, lub kategorii powodów, takich jak organizacje praw człowieka lub pracownicy; mając na uwadze, że skuteczne środki i zabezpieczenia powinny mieć zastosowanie do wszystkich rodzajów roszczeń; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że w dyrektywie (UE) 2020/1828 określono możliwości i ustanowiono zabezpieczenia dotyczące finansowania procesów sądowych, które są jednak ograniczone do powództw przedstawicielskich w imieniu konsumentów wszczynanych na mocy tej dyrektywy, a zatem nie obejmują wielu innych rodzajów powództw, takich jak dotyczące działalności gospodarczej lub praw człowieka, lub kategorii powodów, takich jak organizacje praw człowieka lub pracownicy; mając na uwadze, że skuteczne środki i zabezpieczenia powinny mieć zastosowanie do wszystkich rodzajów roszczeń;

Wprowadzenie

| 1. | zauważa, że chociaż finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie ma nadal ograniczony zakres, to jest szybko rozwijającą się praktyką w Unii, która odgrywa coraz większą rolę w systemach wymiaru sprawiedliwości niektórych państw członkowskich, a także w sposobie uzyskiwania dostępu do wymiaru sprawiedliwości przez obywateli europejskich, zwłaszcza w sprawach transgranicznych; zauważa, że finansowanie procesów sądowych jest na szczeblu Unii jak dotąd w dużej mierze nieuregulowane; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zauważa, że uregulowaniu finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie powinny towarzyszyć rozwiązania polityczne, które zwiększają dostęp skarżących do wymiaru sprawiedliwości, np. przez obniżenie kosztów sądowych, zapewnienie odpowiedniego finansowania publicznego organizacjom konsumenckim i organizacjom społeczeństwa obywatelskiego oraz propagowanie innych praktyk, takich jak pomoc prawna lub finansowanie społecznościowe; apeluje do państw członkowskich o wymianę najlepszych praktyk w tej dziedzinie i korzystanie ze środków, o których mowa w art. 20 dyrektywy (UE) 2020/1828, by zapewnić skuteczny dostęp do wymiaru sprawiedliwości; |
| --- | --- |

2.

| 3. | jest przekonany, że do zapewnienia wszystkim dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz tego, by system wymiaru sprawiedliwości priorytetowo traktował odszkodowania dla ofiar, a nie interesy prywatnych inwestorów, którzy mogą jedynie dążyć do uzyskania korzyści handlowych z procesów sądowych, konieczne jest ustanowienie systemu regulacyjnego na szczeblu unijnym zawierającego wspólne normy minimalne związane z finansowaniem procesów sądowych przez osoby trzecie, w tym kwestie przejrzystości, sprawiedliwości i proporcjonalności; |
| --- | --- |

3.

| 4. | podkreśla, że celem takiego systemu regulacyjnego byłoby uregulowanie działalności podmiotów finansujących procesy sądowe; zwraca uwagę, że taki system powinien regulować działalność finansową w odniesieniu do wszystkich rodzajów roszczeń, niezależnie od ich charakteru, oraz że powinien nie naruszać obowiązującego prawa międzynarodowego, unijnego i krajowego umożliwiającego dochodzenie roszczeń, w szczególności prawa dotyczącego ochrony zbiorowych interesów konsumentów, ochrony środowiska oraz prawa regulującego postępowanie upadłościowe lub kwestie odpowiedzialności; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wyraża przekonanie, że ustanowienie wspólnych minimalnych standardów UE dotyczących finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie pozwoli organom ustawodawczym na sprawowanie skutecznego nadzoru i odpowiednie zapewnienie ochrony interesów powodów; zwraca uwagę, że znaczna większość podmiotów finansujących nie przyjęła dotychczas mogących odgrywać pozytywną rolę dobrowolnych mechanizmów regulacyjnych i kodeksów postępowania, przez co powodowie są w znacznym stopniu narażeni na ryzyko; |
| --- | --- |

5.

Uregulowania dotyczące podmiotów finansujących procesy sądowe i nadzór nad nimi

| 6. | zaleca ustanowienie systemu zezwoleń dla podmiotów finansujących procesy sądowe, które zapewni w ten sposób powodom skuteczne możliwości korzystania z finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie oraz wprowadzi odpowiednie zabezpieczenia, w tym przez wprowadzenie wymogów dotyczących ładu korporacyjnego i uprawnień nadzorczych w celu ochrony powodów, a także zapewnieni, że finansowania będą udzielały wyłącznie podmioty zobowiązane do przestrzegania minimalnych standardów przejrzystości, niezależności, ładu korporacyjnego i adekwatności kapitałowej, a także przestrzegające relacji powierniczych wobec powodów i beneficjentów docelowych; podkreśla potrzebę zapewnienia, aby ten system nie prowadził do nadmiernych obciążeń administracyjnych dla państw członkowskich lub dla podmiotów finansujących procesy sądowe; |
| --- | --- |

6.

Kwestie etyczne

| 7. | zaleca, aby podmioty finansujące procesy sądowe były zobowiązane do dochowania powierniczego obowiązku staranności, który wymaga od nich działania w najlepszym interesie powoda; uważa, że podmioty finansujące procesy sądowe nie mogą mieć nadmiernej kontroli nad finansowanymi przez siebie postępowaniami prawnymi; za taką kontrolę nad postępowaniem sądowym musi odpowiadać powód wraz z jego przedstawicielami prawnymi; taka kontrola nad finansowanymi przez te podmioty procesami sądowymi może polegać zarówno na kontroli formalnej, obejmującej postanowienia umowne, jak i na kontroli nieformalnej, obejmującej groźby wycofania finansowania; |
| --- | --- |

7.

| 8. | podkreśla, że mogą wystąpić konflikty interesów w przypadku niewłaściwych związków między podmiotami finansującymi procesy sądowe, podmiotami reprezentującymi, kancelariami prawnymi, agregatorami, w tym platformami gromadzenia roszczeń i dystrybucji zasądzonych świadczeń, oraz innymi podmiotami, które mogą być zaangażowane w postępowania i zainteresowane ich wynikiem; zauważa, że coraz częściej podmioty finansujące procesy sądowe zgadzają się na zapewnianie finansowania dla firm prawniczych w szeregu przyszłych spraw (finansowanie portfelowe) (9); zaleca przyjęcie środków zabezpieczających w celu zapobiegania konfliktom interesów, określenia praw powodów oraz wprowadzenia wymogu ujawniania szczegółów relacji między podmiotami finansującymi procesy sądowe a innymi zaangażowanymi stronami; |
| --- | --- |

8.

| 9. | uważa, że z wyjątkiem ograniczonych i ściśle określonych okoliczności podmiotom finansującym procesy sądowe nie należy zezwalać na porzucenie stron otrzymujących finansowanie w sporze i pozostawianie powodów wyłącznie odpowiedzialnymi za wszystkie koszty postępowania, które mogło zostać wszczęte wyłącznie dzięki zaangażowaniu podmiotu finansującego; podkreśla w związku z tym, że ustalenia umowne dotyczące finansowania warunkowego należy uznać za nieważne; |
| --- | --- |

9.

| 10. | uważa, że podobnie jak powodowie, podmioty finansujące procesy sądowe powinny ponosić odpowiedzialność za koszty na rzecz strony pozwanej wynikające z niekorzystnego rozstrzygnięcia sporu, np. koszty postępowania zasądzone na rzecz pozwanego; podkreśla, że przepisy powinny uniemożliwić podmiotom finansującym procesy sądowe ograniczanie własnej odpowiedzialności za koszty w przypadku niepomyślnego wyniku; |
| --- | --- |

10.

Zachęty i ograniczenia dotyczące rekompensat

| 11. | jest zdania, że prawodawstwo powinno ograniczyć część zasądzonego świadczenia, do której są uprawnione podmioty finansujące procesy sądowe w przypadku wygrania procesu sądowego lub korzystnej ugody oraz na podstawie ustaleń umownych; uważa, że tylko w wyjątkowych okolicznościach kwoty określone w umowie między podmiotami finansującymi procesy sądowe a powodami powinny odbiegać od ogólnej zasady, zgodnie z którą powodom wypłacane jest minimum 60 % zasądzonej kwoty lub odszkodowania brutto; |
| --- | --- |

11.

Ujawnianie informacji i przejrzystość

| 12. | uważa, że finansowanie postępowań powinno być przejrzyste, a powodowie powinni być zobowiązani do ujawniania sądom umów o finansowaniu z inicjatywy sądu lub na wniosek złożony do sądu przez pozwanego, a także do informowania sądu o istnieniu finansowania komercyjnego i tożsamości podmiotu finansującego w danym postępowaniu; uważa, że sąd powinien poinformować pozwanego o finansowaniu procesu sądowego przez osoby trzecie i o tożsamości podmiotu finansującego; zauważa, że obecnie sądy czy organy administracyjne oraz pozwani często nie zdają sobie sprawy, że roszczenie jest finansowane przez podmiot komercyjny; |
| --- | --- |

12.

Uprawnienia organów nadzoru oraz kontrola przeprowadzana przez sądy i organy administracyjne

| 13. | jest zdania, że organy nadzoru, a w stosownych przypadkach sądy i organy administracyjne, zgodnie z krajowym prawem procesowym powinny posiadać uprawnienia ułatwiające egzekwowanie przepisów przyjętych dla osiągnięcia wyżej wymienionych celów; zaleca ustanowienie systemu skarg, który nie spowoduje powstania zbyt wysokich kosztów i obciążeń administracyjnych dla państw członkowskich; uważa, że organy nadzoru, sądy i organy administracyjne, w stosownych przypadkach zgodnie z krajowym prawem procesowym, powinny posiadać uprawnienia do przeciwdziałania nadużyciom ze strony podmiotów finansujących procesy sądowe posiadających zezwolenie, bez utrudniania jednocześnie dostępu do wymiaru sprawiedliwości powodom i beneficjentom docelowym; |
| --- | --- |

13.

Kwestie końcowe

| 14. | zwraca się do Komisji o ścisłe monitorowanie i analizowanie rozwoju finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie w państwach członkowskich, zarówno pod względem ram prawnych, jak i praktyki, ze szczególnym uwzględnieniem wdrażania dyrektywy (UE) 2020/1828; ponadto zwraca się do Komisji, aby po upływie terminu rozpoczęcia stosowania dyrektywy (UE) 2020/1828, tj. po 25 czerwca 2023 r., i z uwzględnieniem skutków tej dyrektywy, przedłożyła, na podstawie art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wniosek dotyczący dyrektywy ustanawiającej wspólne minimalne normy na poziomie Unii w zakresie finansowania komercyjnych procesów sądowych przez osoby trzecie, zgodnie z zaleceniami określonymi w poniższym załączniku; |
| --- | --- |

14.

| 15. | uznaje, że wymagany wniosek nie pociągnie za sobą skutków finansowych; |
| --- | --- |

15.

o

o o

| 16. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji oraz zaleceń zawartych w załączniku Komisji i Radzie. |
| --- | --- |

16.

---

(1)  Dz.U. L 262 z 7.10.2005, s. 1.

(2)  Dz.U. L 409 z 4.12.2020, s. 1.

(3)  https://www.biicl.org/documents/1881_StudyontheStateofCollectiveRedress.pdf, strona 19.

(4)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52018DC0040&from=E, strona 10.

(5)  Parlament Australii stwierdził, że „skala siły i wpływów podmiotów finansujących powództwa grupowe prowadzi do sytuacji, w których to ich interesy finansowe stają się ważniejsze niż interesy reprezentanta i członków grupy”, zob. Australian Law Reform Commission (2019 r.): An Inquiry into Class Action Proceedings and Third-Party Litigation Funders [Dochodzenie dotyczące postępowań grupowych i osób trzecich finansujących procesy sądowe], s. 19.

(6)  Badanie przeprowadzone przez Dyrekcję Generalną ds. Analiz Parlamentarnych (2021 r.): Responsible private funding of litigation [Odpowiedzialne finansowanie procesów sądowych]. Załącznik: State of play of the EU private litigation funding landscape and the current EU rules applicable to private litigation funding [Aktualna sytuacja w obszarze finansowania procesów sądowych ze środków prywatnych w UE oraz obowiązujące przepisy unijne mające zastosowanie do finansowania procesów sądowych ze środków prywatnych].

(7)  Zob. https://www.biicl.org/documents/1881_StudyontheStateofCollectiveRedress.pdf, s. 269: „Ogólne postrzeganie stosowania w Zjednoczonym Królestwie finansowania przez osoby trzecie było pozytywne, a respondenci ocenili dostępność takiego finansowania jako kluczowy czynnik w podejmowaniu decyzji o udziale w postępowaniu grupowym. Doświadczenia związane z finansowaniem przez stronę trzecią roszczeń zbiorowych w praktyce były, ogólnie rzecz biorąc, pozytywne. Żaden z respondentów nie spotkał się z sytuacją, w której organizacja próbowałaby sfinansować roszczenie przeciwko konkurentowi. Żaden z respondentów nie spotkał się z sytuacją, w której podmiot finansujący próbowałaby otwarcie kontrolować proces sądowy, chociaż jeden prawnik opisał przypadek wycofania się podmiotu finansującego na zaawansowanym etapie postępowania, co doprowadziło do przedwczesnego zawarcia ugody”.

(8)  Zob. Australian Law Reform Commission (2019 r.): „An Inquiry into Class Action Proceedings and Third-Party Litigation Funders” [Dochodzenie dotyczące postępowań z powództwa grupowego i osób trzecich finansujących procesy sądowe], s. 34.

(9)  Badanie przeprowadzone przez Dyrekcję Generalną ds. Analiz Parlamentarnych (2021 r.): „Responsible litigation funding. State of play on the EU private litigation funding landscape and on the current EU rules applicable to private litigation funding” [Odpowiedzialne finansowanie procesów sądowych. Aktualna sytuacja w obszarze finansowania procesów sądowych ze środków prywatnych w UE oraz obowiązujące przepisy unijne mające zastosowanie do finansowania procesów sądowych ze środków prywatnych], s. 28–29.

---

ZAŁĄCZNIK DO REZOLUCJI:

ZALECENIA DOTYCZĄCE TREŚCI POSTULOWANEGO WNIOSKU

Wniosek

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie regulacji finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114,

uwzględniając wniosek Parlamentu Europejskiego do Komisji Europejskiej (1),

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (2),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Komercyjne finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie jest praktyką, która przekształca się w rynek usług związanych z procesami sądowymi, a na szczeblu unijnym nie istnieją w tej dziedzinie żadne uregulowania. Chociaż podmioty finansujące procesy sądowe mają siedziby i prowadzą regularną działalność – na poziomie lokalnym bądź transgranicznym – w różnych państwach członkowskich, do tej pory podlegały one różnym przepisom i praktykom krajowym na jednolitym rynku, na którym, w zależności od państwa członkowskiego, istniały w tej dziedzinie przeważnie rozdrobnione przepisy, a nawet próżnia prawna. Rozbieżne przepisy i praktyki w państwach członkowskich mogą stanowić przeszkodę w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego. Brak jasności co do warunków, na jakich podmioty finansujące procesy sądowe mogą działać jest niezgodny z prawidłowym funkcjonowaniem rynku wewnętrznego, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że finansowanie spraw transgranicznych może być możliwe wyłącznie za pośrednictwem osoby trzeciej, a sprawy te są szczególnie atrakcyjne dla podmiotów finansujących procesy sądowe. Różnice w ramach prawnych mających zastosowanie w poszczególnych państwach członkowskich pociągają za sobą ryzyko dyskryminacji w dostępie do wymiaru sprawiedliwości między powodami w różnych państwach członkowskich, w szczególności w sprawach o charakterze transgranicznym, jak również ryzyko, że podmioty finansujące procesy sądowe będą wybierać sądy ze względu na możliwość korzystniejszego rozstrzygnięcia sprawy, na co może mieć wpływ korzystny charakter niektórych przepisów krajowych dotyczących prowadzenia przez nie działalności, prawa mającego zastosowanie do umów o finansowaniu oraz krajowych przepisów proceduralnych. |
| --- | --- |

(1)

Komercyjne finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie jest praktyką, która przekształca się w rynek usług związanych z procesami sądowymi, a na szczeblu unijnym nie istnieją w tej dziedzinie żadne uregulowania. Chociaż podmioty finansujące procesy sądowe mają siedziby i prowadzą regularną działalność – na poziomie lokalnym bądź transgranicznym – w różnych państwach członkowskich, do tej pory podlegały one różnym przepisom i praktykom krajowym na jednolitym rynku, na którym, w zależności od państwa członkowskiego, istniały w tej dziedzinie przeważnie rozdrobnione przepisy, a nawet próżnia prawna. Rozbieżne przepisy i praktyki w państwach członkowskich mogą stanowić przeszkodę w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego. Brak jasności co do warunków, na jakich podmioty finansujące procesy sądowe mogą działać jest niezgodny z prawidłowym funkcjonowaniem rynku wewnętrznego, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że finansowanie spraw transgranicznych może być możliwe wyłącznie za pośrednictwem osoby trzeciej, a sprawy te są szczególnie atrakcyjne dla podmiotów finansujących procesy sądowe. Różnice w ramach prawnych mających zastosowanie w poszczególnych państwach członkowskich pociągają za sobą ryzyko dyskryminacji w dostępie do wymiaru sprawiedliwości między powodami w różnych państwach członkowskich, w szczególności w sprawach o charakterze transgranicznym, jak również ryzyko, że podmioty finansujące procesy sądowe będą wybierać sądy ze względu na możliwość korzystniejszego rozstrzygnięcia sprawy, na co może mieć wpływ korzystny charakter niektórych przepisów krajowych dotyczących prowadzenia przez nie działalności, prawa mającego zastosowanie do umów o finansowaniu oraz krajowych przepisów proceduralnych.

| (2) | Prawo Unii ma zapewniać równowagę między dostępem do wymiaru sprawiedliwości a zapewnieniem odpowiednich gwarancji osobom uczestniczącym w postępowaniu, aby zapobiec nieuczciwemu wykorzystywaniu ich prawa do dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Gdy podmioty finansujące procesy sądowe finansują postępowania sądowe w zamian za udział w przyznanym odszkodowaniu, może powstać ryzyko niesprawiedliwości. Ryzyko to obejmuje możliwość wykorzystania przez podmioty finansujące procesy sądowe powodów lub osób, które reprezentują, w tym, w stosownych przypadkach, konsumentów, których interesy są reprezentowane przez upoważnione podmioty, do własnych celów i z myślą o maksymalizacji własnego zysku, przez co powodowie lub beneficjenci docelowi otrzymują mniejszy udział w potencjalnym zasądzonym świadczeniu. Ryzyko może być szczególnie dotkliwe w przypadku, gdy osoby oczekujące korzyści z procesu sądowego są konsumentami lub ofiarami naruszenia praw człowieka i mogą z zadowoleniem przyjąć zaangażowanie podmiotu finansującego procesy sądowe, gotowego zapłacić za postępowanie, i nie zdają sobie sprawy, że ich interesy mogą zostać podważone na korzyść interesów własnych podmiotu finansującego. |
| --- | --- |

(2)

Prawo Unii ma zapewniać równowagę między dostępem do wymiaru sprawiedliwości a zapewnieniem odpowiednich gwarancji osobom uczestniczącym w postępowaniu, aby zapobiec nieuczciwemu wykorzystywaniu ich prawa do dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Gdy podmioty finansujące procesy sądowe finansują postępowania sądowe w zamian za udział w przyznanym odszkodowaniu, może powstać ryzyko niesprawiedliwości. Ryzyko to obejmuje możliwość wykorzystania przez podmioty finansujące procesy sądowe powodów lub osób, które reprezentują, w tym, w stosownych przypadkach, konsumentów, których interesy są reprezentowane przez upoważnione podmioty, do własnych celów i z myślą o maksymalizacji własnego zysku, przez co powodowie lub beneficjenci docelowi otrzymują mniejszy udział w potencjalnym zasądzonym świadczeniu. Ryzyko może być szczególnie dotkliwe w przypadku, gdy osoby oczekujące korzyści z procesu sądowego są konsumentami lub ofiarami naruszenia praw człowieka i mogą z zadowoleniem przyjąć zaangażowanie podmiotu finansującego procesy sądowe, gotowego zapłacić za postępowanie, i nie zdają sobie sprawy, że ich interesy mogą zostać podważone na korzyść interesów własnych podmiotu finansującego.

| (3) | Ustanowienie wspólnych unijnych minimalnych standardów odpowiedzialnego finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie może pomóc w ułatwianiu dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz zapewnić odpowiedzialność przedsiębiorstw. W rzeczywistości często istnieje znacząca nierównowaga ekonomiczna między przedsiębiorstwami i instytucjami finansowymi a obywatelami dochodzącymi roszczeń, a finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie może pomóc w zniwelowaniu tej nierównowagi, jeżeli związane z nim ryzyka zostaną ograniczone i takie finansowanie będzie uzupełnieniem innych środków znoszących bariery w dostępie do wymiaru sprawiedliwości. W tym celu konieczne jest zagwarantowanie niezbędnej równowagi między zwiększeniem dostępu powodów do wymiaru sprawiedliwości i odpowiednimi środkami ochrony przed nadużywaniem drogi sądowej. Odpowiedzialne finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie może obniżyć koszty, zwiększyć ich przewidywalność, uprościć zbędne procedury oraz zapewnić skuteczne usługi, których koszt jest proporcjonalny do spornej kwoty. |
| --- | --- |

(3)

Ustanowienie wspólnych unijnych minimalnych standardów odpowiedzialnego finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie może pomóc w ułatwianiu dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz zapewnić odpowiedzialność przedsiębiorstw. W rzeczywistości często istnieje znacząca nierównowaga ekonomiczna między przedsiębiorstwami i instytucjami finansowymi a obywatelami dochodzącymi roszczeń, a finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie może pomóc w zniwelowaniu tej nierównowagi, jeżeli związane z nim ryzyka zostaną ograniczone i takie finansowanie będzie uzupełnieniem innych środków znoszących bariery w dostępie do wymiaru sprawiedliwości. W tym celu konieczne jest zagwarantowanie niezbędnej równowagi między zwiększeniem dostępu powodów do wymiaru sprawiedliwości i odpowiednimi środkami ochrony przed nadużywaniem drogi sądowej. Odpowiedzialne finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie może obniżyć koszty, zwiększyć ich przewidywalność, uprościć zbędne procedury oraz zapewnić skuteczne usługi, których koszt jest proporcjonalny do spornej kwoty.

| (4) | Ponieważ rynek wewnętrzny ułatwia rozwój handlu transgranicznego, spory mają coraz częściej wymiar transgraniczny, a działalność podmiotów finansujących procesy sądowe ma charakter globalny, istnieje potencjalne ryzyko istotnych rozbieżności w podejściu państw członkowskich do zabezpieczeń i niezbędnej ochrony w odniesieniu do komercyjnego finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie. Podejścia oparte na zasadzie dobrowolności były do pewnego stopnia skuteczne, ale nie zawsze były akceptowane przez większość podmiotów z branży, a w każdym razie środki nielegislacyjne nie byłyby właściwe w świetle tak istotnych zagrożeń, obejmujących obywateli znajdujących się w trudnej sytuacji, w tym z państw trzecich. |
| --- | --- |

(4)

Ponieważ rynek wewnętrzny ułatwia rozwój handlu transgranicznego, spory mają coraz częściej wymiar transgraniczny, a działalność podmiotów finansujących procesy sądowe ma charakter globalny, istnieje potencjalne ryzyko istotnych rozbieżności w podejściu państw członkowskich do zabezpieczeń i niezbędnej ochrony w odniesieniu do komercyjnego finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie. Podejścia oparte na zasadzie dobrowolności były do pewnego stopnia skuteczne, ale nie zawsze były akceptowane przez większość podmiotów z branży, a w każdym razie środki nielegislacyjne nie byłyby właściwe w świetle tak istotnych zagrożeń, obejmujących obywateli znajdujących się w trudnej sytuacji, w tym z państw trzecich.

| (5) | Niniejsza dyrektywa ma na celu uregulowanie komercyjnego finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie, czyli praktyki, w ramach której podmioty trzecie niezaangażowane bezpośrednio w spór inwestują dla zysku w postępowanie sądowe, zazwyczaj w zamian za udział w kwocie zasądzonej w ramach ugody lub odszkodowania („finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie”). Finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie obejmuje sytuacje, w których podmiot komercyjny inwestuje w celach zarobkowych i działa na rzecz realizacji swoich interesów biznesowych; nie obejmuje zatem ono przekazywania środków na finansowanie procesów w ramach działalności charytatywnej lub darowizny, w przypadku których finansujący ma na celu jedynie odzyskanie poniesionych kosztów, ani podobnych działań prowadzonych na zasadzie pro publico bono. Celem niniejszej dyrektywy jest również ustanowienie zabezpieczeń, aby z jednej strony zapewnić skuteczny dostęp do wymiaru sprawiedliwości i ochronę interesów stron sporu, a z drugiej strony zapobiegać konfliktom interesów, nadużywaniu drogi sądowej, jak również nieproporcjonalnemu przyznawaniu świadczeń pieniężnych podmiotom finansującym procesy sądowe. |
| --- | --- |

(5)

Niniejsza dyrektywa ma na celu uregulowanie komercyjnego finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie, czyli praktyki, w ramach której podmioty trzecie niezaangażowane bezpośrednio w spór inwestują dla zysku w postępowanie sądowe, zazwyczaj w zamian za udział w kwocie zasądzonej w ramach ugody lub odszkodowania („finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie”). Finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie obejmuje sytuacje, w których podmiot komercyjny inwestuje w celach zarobkowych i działa na rzecz realizacji swoich interesów biznesowych; nie obejmuje zatem ono przekazywania środków na finansowanie procesów w ramach działalności charytatywnej lub darowizny, w przypadku których finansujący ma na celu jedynie odzyskanie poniesionych kosztów, ani podobnych działań prowadzonych na zasadzie pro publico bono. Celem niniejszej dyrektywy jest również ustanowienie zabezpieczeń, aby z jednej strony zapewnić skuteczny dostęp do wymiaru sprawiedliwości i ochronę interesów stron sporu, a z drugiej strony zapobiegać konfliktom interesów, nadużywaniu drogi sądowej, jak również nieproporcjonalnemu przyznawaniu świadczeń pieniężnych podmiotom finansującym procesy sądowe.

| (6) | Termin „podmiot finansujący proces sądowy” należy rozumieć jako odnoszący się do każdego przedsiębiorstwa, które nie jest stroną postępowania, ale zawiera umowę o finansowaniu procesu sądowego przez osoby trzecie („umowa o finansowaniu przez osoby trzecie”) w związku z tym postępowaniem. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pojęcie „przedsiębiorstwo” obejmuje każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, niezależnie od jego statusu prawnego i sposobu finansowania, a zatem każdą osobę prawną, w tym jej spółki dominujące, zależne lub powiązane, i może obejmować podmioty zawodowo zajmujące się finansowaniem procesów sądowych, podmioty świadczące usługi finansowe, firmy zarządzające roszczeniami lub innych usługodawców. Pojęcie podmiotu finansującego procesy sądowe nie obejmuje prawników reprezentujących stronę w postępowaniu sądowym ani podlegających regulacjom dostawców usług ubezpieczeniowych na rzecz tej strony. |
| --- | --- |

(6)

Termin „podmiot finansujący proces sądowy” należy rozumieć jako odnoszący się do każdego przedsiębiorstwa, które nie jest stroną postępowania, ale zawiera umowę o finansowaniu procesu sądowego przez osoby trzecie („umowa o finansowaniu przez osoby trzecie”) w związku z tym postępowaniem. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pojęcie „przedsiębiorstwo” obejmuje każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, niezależnie od jego statusu prawnego i sposobu finansowania, a zatem każdą osobę prawną, w tym jej spółki dominujące, zależne lub powiązane, i może obejmować podmioty zawodowo zajmujące się finansowaniem procesów sądowych, podmioty świadczące usługi finansowe, firmy zarządzające roszczeniami lub innych usługodawców. Pojęcie podmiotu finansującego procesy sądowe nie obejmuje prawników reprezentujących stronę w postępowaniu sądowym ani podlegających regulacjom dostawców usług ubezpieczeniowych na rzecz tej strony.

| (7) | Zgodnie z tradycjami prawnymi i autonomią państw członkowskich do każdego państwa członkowskiego należy decyzja, czy i w jakim zakresie finansowanie procesów sądowych powinno być dozwolone w ramach jego własnego systemu prawnego. Jeżeli państwa członkowskie zdecydują się zezwolić na takie finansowanie procesów przez osoby trzecie, niniejsza dyrektywa przewiduje minimalne standardy ochrony powodów otrzymujących finansowanie, tak aby osoby mogące korzystać z finansowania procesów w Unii były objęte minimalnym poziomem ochrony, który jest spójny w całej Unii. |
| --- | --- |

(7)

Zgodnie z tradycjami prawnymi i autonomią państw członkowskich do każdego państwa członkowskiego należy decyzja, czy i w jakim zakresie finansowanie procesów sądowych powinno być dozwolone w ramach jego własnego systemu prawnego. Jeżeli państwa członkowskie zdecydują się zezwolić na takie finansowanie procesów przez osoby trzecie, niniejsza dyrektywa przewiduje minimalne standardy ochrony powodów otrzymujących finansowanie, tak aby osoby mogące korzystać z finansowania procesów w Unii były objęte minimalnym poziomem ochrony, który jest spójny w całej Unii.

| (8) | Jednak w państwach członkowskich, w których koszty sądowe mogą stanowić znaczącą barierę w dostępie do wymiaru sprawiedliwości, państwa członkowskie mogą chcieć rozważyć wprowadzenie przepisów dopuszczających finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie, a w takiej sytuacji należałoby ustanowić jasne warunki i zabezpieczenia zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy. Chociaż niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania wyłącznie do powództw przedstawicielskich, państwa członkowskie powinny podejmować środki w celu zapewnienia, aby koszty postępowania związane z powództwami przedstawicielskimi nie uniemożliwiały upoważnionym podmiotom skutecznego korzystania z prawa do dochodzenia roszczeń zgodnie z dyrektywą (UE) 2020/1828, w szczególności jej art. 20. |
| --- | --- |

(8)

Jednak w państwach członkowskich, w których koszty sądowe mogą stanowić znaczącą barierę w dostępie do wymiaru sprawiedliwości, państwa członkowskie mogą chcieć rozważyć wprowadzenie przepisów dopuszczających finansowanie procesów sądowych przez osoby trzecie, a w takiej sytuacji należałoby ustanowić jasne warunki i zabezpieczenia zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy. Chociaż niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania wyłącznie do powództw przedstawicielskich, państwa członkowskie powinny podejmować środki w celu zapewnienia, aby koszty postępowania związane z powództwami przedstawicielskimi nie uniemożliwiały upoważnionym podmiotom skutecznego korzystania z prawa do dochodzenia roszczeń zgodnie z dyrektywą (UE) 2020/1828, w szczególności jej art. 20.

| (9) | W przypadku gdy działalność polegająca na finansowaniu procesów sądowych przez osoby trzecie jest dozwolona, konieczny jest system udzielania zezwoleń i nadzoru nad podmiotami finansującymi procesy sądowe przez niezależne organy administracyjne w państwach członkowskich w celu zapewnienia, aby takie podmioty finansujące procesy sądowe spełniały minimalne kryteria i normy ustanowione w niniejszej dyrektywie. Podmioty finansujące procesy sądowe powinny podlegać nadzorowi w sposób podobny do istniejącego systemu nadzoru ostrożnościowego stosowanego wobec dostawców usług finansowych. |
| --- | --- |

(9)

W przypadku gdy działalność polegająca na finansowaniu procesów sądowych przez osoby trzecie jest dozwolona, konieczny jest system udzielania zezwoleń i nadzoru nad podmiotami finansującymi procesy sądowe przez niezależne organy administracyjne w państwach członkowskich w celu zapewnienia, aby takie podmioty finansujące procesy sądowe spełniały minimalne kryteria i normy ustanowione w niniejszej dyrektywie. Podmioty finansujące procesy sądowe powinny podlegać nadzorowi w sposób podobny do istniejącego systemu nadzoru ostrożnościowego stosowanego wobec dostawców usług finansowych.

| (10) | Od podmiotów finansujących procesy sądowe działających w Unii należy wymagać, aby prowadziły działalność z terytorium Unii, posiadały zezwolenie wydane w Unii oraz zawierały umowy o finansowaniu przez osoby trzecie zgodnie z przepisami prawa państwa członkowskiego, w którym toczy się postępowanie, lub, w innym przypadku, państwa członkowskiego powoda lub beneficjentów docelowych, w celu zapewnienia odpowiedniego nadzoru na mocy prawa unijnego i krajowego. |
| --- | --- |

(10)

Od podmiotów finansujących procesy sądowe działających w Unii należy wymagać, aby prowadziły działalność z terytorium Unii, posiadały zezwolenie wydane w Unii oraz zawierały umowy o finansowaniu przez osoby trzecie zgodnie z przepisami prawa państwa członkowskiego, w którym toczy się postępowanie, lub, w innym przypadku, państwa członkowskiego powoda lub beneficjentów docelowych, w celu zapewnienia odpowiedniego nadzoru na mocy prawa unijnego i krajowego.

| (11) | Organy nadzoru w Unii udzielające zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie powinny być uprawnione do wymagania, aby podmioty finansujące procesy sądowe spełniały minimalne kryteria określone w niniejszej dyrektywie. Kryteria te powinny obejmować przepisy dotyczące poufności, niezależności, zarządzania, przejrzystości, adekwatności kapitałowej oraz przestrzegania obowiązku powierniczego wobec powodów i beneficjentów docelowych. Organy nadzoru powinny być uprawnione do wydawania wszelkich niezbędnych zarządzeń, w tym do przyjmowania od podmiotów finansujących procesy sądowe wniosków o udzielenie zezwolenia oraz do podejmowania decyzji w ich sprawie, do gromadzenia wszelkich niezbędnych informacji, do udzielenia, odmowy udzielenia, zawieszenia lub cofnięcia zezwolenia lub do nakładania wszelkich warunków, ograniczeń lub kar na podmioty finansujące procesy sądowe, jak również do rozpatrywania bez zbędnej zwłoki wszelkich skarg na podmioty finansujące procesy sądowe prowadzące działalność w ich jurysdykcji wniesionych przez osoby fizyczne i prawne inne niż pozwany. Obawy zgłaszane przez pozwanego w odniesieniu do podmiotu finansującego procesy sądowe w toku toczącego się postępowania powinny być rozpatrywane przez właściwy sąd lub organ administracyjny. |
| --- | --- |

(11)

Organy nadzoru w Unii udzielające zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie powinny być uprawnione do wymagania, aby podmioty finansujące procesy sądowe spełniały minimalne kryteria określone w niniejszej dyrektywie. Kryteria te powinny obejmować przepisy dotyczące poufności, niezależności, zarządzania, przejrzystości, adekwatności kapitałowej oraz przestrzegania obowiązku powierniczego wobec powodów i beneficjentów docelowych. Organy nadzoru powinny być uprawnione do wydawania wszelkich niezbędnych zarządzeń, w tym do przyjmowania od podmiotów finansujących procesy sądowe wniosków o udzielenie zezwolenia oraz do podejmowania decyzji w ich sprawie, do gromadzenia wszelkich niezbędnych informacji, do udzielenia, odmowy udzielenia, zawieszenia lub cofnięcia zezwolenia lub do nakładania wszelkich warunków, ograniczeń lub kar na podmioty finansujące procesy sądowe, jak również do rozpatrywania bez zbędnej zwłoki wszelkich skarg na podmioty finansujące procesy sądowe prowadzące działalność w ich jurysdykcji wniesionych przez osoby fizyczne i prawne inne niż pozwany. Obawy zgłaszane przez pozwanego w odniesieniu do podmiotu finansującego procesy sądowe w toku toczącego się postępowania powinny być rozpatrywane przez właściwy sąd lub organ administracyjny.

| (12) | Oprócz innych kryteriów udzielania zezwoleń, państwa członkowskie powinny wymagać od podmiotów finansujących procesy sądowe wykazania, że posiadają one wystarczające środki, by wypełnić swoje zobowiązania finansowe. Brak wymogów adekwatności kapitałowej stwarza ryzyko, że niedokapitalizowany podmiot finansujący procesy sądowe zawrze umowę o finansowaniu przez osoby trzecie, a następnie nie będzie chciał lub nie będzie w stanie pokryć kosztów procesu, który zgodził się wspierać, w tym kosztów lub opłat niezbędnych do zakończenia postępowania lub kosztów procesu zasądzonych na rzecz pozwanego. Może to narazić powodów, którzy są zdani na podmioty finansujące procesy sądowe, na ryzyko poniesienia istotnych nieprzewidzianych strat ekonomicznych oraz na ryzyko zaniechania postępowania, które w innej sytuacji miałoby szanse powodzenia, z powodu sytuacji biznesowej lub decyzji podmiotu finansującego proces sądowy. |
| --- | --- |

(12)

Oprócz innych kryteriów udzielania zezwoleń, państwa członkowskie powinny wymagać od podmiotów finansujących procesy sądowe wykazania, że posiadają one wystarczające środki, by wypełnić swoje zobowiązania finansowe. Brak wymogów adekwatności kapitałowej stwarza ryzyko, że niedokapitalizowany podmiot finansujący procesy sądowe zawrze umowę o finansowaniu przez osoby trzecie, a następnie nie będzie chciał lub nie będzie w stanie pokryć kosztów procesu, który zgodził się wspierać, w tym kosztów lub opłat niezbędnych do zakończenia postępowania lub kosztów procesu zasądzonych na rzecz pozwanego. Może to narazić powodów, którzy są zdani na podmioty finansujące procesy sądowe, na ryzyko poniesienia istotnych nieprzewidzianych strat ekonomicznych oraz na ryzyko zaniechania postępowania, które w innej sytuacji miałoby szanse powodzenia, z powodu sytuacji biznesowej lub decyzji podmiotu finansującego proces sądowy.

| (13) | Podmioty finansujące procesy sądowe powinny być zobowiązane do działania w sposób uczciwy, przejrzysty, skuteczny i w najlepszym interesie powodów i beneficjentów docelowych roszczeń. Brak wymogu przedkładania interesów powodów i beneficjentów docelowych nad własne interesy podmiotu finansującego procesy sądowe może tworzyć ryzyko kierowania postępowaniem w sposób, który ostatecznie służy interesom podmiotu finansującego procesy sądowe, a nie interesom powoda. |
| --- | --- |

(13)

Podmioty finansujące procesy sądowe powinny być zobowiązane do działania w sposób uczciwy, przejrzysty, skuteczny i w najlepszym interesie powodów i beneficjentów docelowych roszczeń. Brak wymogu przedkładania interesów powodów i beneficjentów docelowych nad własne interesy podmiotu finansującego procesy sądowe może tworzyć ryzyko kierowania postępowaniem w sposób, który ostatecznie służy interesom podmiotu finansującego procesy sądowe, a nie interesom powoda.

| (14) | Aby zapobiec obchodzeniu wymogów niniejszej dyrektywy, umowy zawarte z osobami trzecimi finansującymi procesy sądowe, które nie posiadają koniecznego zezwolenia, nie powinny mieć skutków prawnych. Ciężar uzyskania niezbędnych zezwoleń powinien spoczywać na samych podmiotach finansujących procesy sądowe, a zatem powodowie i beneficjenci docelowi powinni uzyskać odszkodowanie za wszelkie szkody spowodowane przez podmiot finansujący procesy sądowe, który nie posiada niezbędnego zezwolenia. |
| --- | --- |

(14)

Aby zapobiec obchodzeniu wymogów niniejszej dyrektywy, umowy zawarte z osobami trzecimi finansującymi procesy sądowe, które nie posiadają koniecznego zezwolenia, nie powinny mieć skutków prawnych. Ciężar uzyskania niezbędnych zezwoleń powinien spoczywać na samych podmiotach finansujących procesy sądowe, a zatem powodowie i beneficjenci docelowi powinni uzyskać odszkodowanie za wszelkie szkody spowodowane przez podmiot finansujący procesy sądowe, który nie posiada niezbędnego zezwolenia.

| (15) | Niniejsza dyrektywa powinna regulować działalność podmiotów finansujących procesy sądowe, jednak powinna pozostawać bez uszczerbku dla wszelkich innych obowiązków lub systemów regulacyjnych, takich jak przepisy regulujące świadczenie usług finansowych, które mogą mieć zastosowanie, także przez poszanowanie tradycji prawnych państw członkowskich, ich autonomii i decyzji dotyczących zasadności zezwolenia na finansowanie procesów sądowych w ramach krajowych systemów prawnych. |
| --- | --- |

(15)

Niniejsza dyrektywa powinna regulować działalność podmiotów finansujących procesy sądowe, jednak powinna pozostawać bez uszczerbku dla wszelkich innych obowiązków lub systemów regulacyjnych, takich jak przepisy regulujące świadczenie usług finansowych, które mogą mieć zastosowanie, także przez poszanowanie tradycji prawnych państw członkowskich, ich autonomii i decyzji dotyczących zasadności zezwolenia na finansowanie procesów sądowych w ramach krajowych systemów prawnych.

| (16) | Aby ułatwić spójne stosowanie niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie powinny zapewnić, aby ich organy nadzoru stosowały niniejszą dyrektywę w ścisłej współpracy z organami nadzoru innych państw członkowskich. Koordynacja między organami nadzoru powinna być zorganizowana na szczeblu unijnym, aby uniknąć rozbieżności standardów nadzorczych, która mogłaby zagrozić prawidłowemu funkcjonowaniu rynku wewnętrznego. |
| --- | --- |

(16)

Aby ułatwić spójne stosowanie niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie powinny zapewnić, aby ich organy nadzoru stosowały niniejszą dyrektywę w ścisłej współpracy z organami nadzoru innych państw członkowskich. Koordynacja między organami nadzoru powinna być zorganizowana na szczeblu unijnym, aby uniknąć rozbieżności standardów nadzorczych, która mogłaby zagrozić prawidłowemu funkcjonowaniu rynku wewnętrznego.

| (17) | Komisja powinna koordynować działania organów nadzoru i ułatwiać tworzenie w tym celu odpowiedniej sieci współpracy. Organy nadzoru powinny mieć w razie potrzeby możliwość konsultowania się z Komisją, a Komisja powinna mieć prawo wydawania wytycznych, zaleceń, zawiadomień o najlepszych praktykach lub opinii doradczych dla organów nadzoru w sprawie stosowania niniejszej dyrektywy oraz w odniesieniu do wszelkich widocznych niespójności we wdrażaniu niniejszej dyrektywy. W celu ułatwienia koordynacji organy nadzoru powinny udostępniać Komisji szczegółowe informacje na temat swojej działalności, w tym na temat wszystkich podjętych decyzji i podmiotów finansujących procesy sądowe, którym wydały zezwolenie. |
| --- | --- |

(17)

Komisja powinna koordynować działania organów nadzoru i ułatwiać tworzenie w tym celu odpowiedniej sieci współpracy. Organy nadzoru powinny mieć w razie potrzeby możliwość konsultowania się z Komisją, a Komisja powinna mieć prawo wydawania wytycznych, zaleceń, zawiadomień o najlepszych praktykach lub opinii doradczych dla organów nadzoru w sprawie stosowania niniejszej dyrektywy oraz w odniesieniu do wszelkich widocznych niespójności we wdrażaniu niniejszej dyrektywy. W celu ułatwienia koordynacji organy nadzoru powinny udostępniać Komisji szczegółowe informacje na temat swojej działalności, w tym na temat wszystkich podjętych decyzji i podmiotów finansujących procesy sądowe, którym wydały zezwolenie.

| (18) | Aby ułatwić świadczenie transgranicznych usług finansowania procesów sądowych w tych państwach członkowskich, w których jest to dozwolone na mocy prawa krajowego, państwa członkowskie powinny mieć możliwość współpracy i wymiany informacji, a także najlepszych praktyk oraz powinny być zobowiązane do pełnego uwzględniania decyzji o zezwoleniu podejmowanych przez inne państwa. Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby wyczerpujące i jasne informacje oraz wskazówki dotyczące istniejących możliwości finansowania kosztów postępowania oraz warunków i wymogów mających zastosowanie do finansowania postępowań były w pełni i bez opłat dostępne dla wszystkich obywateli, którzy chcą dochodzić roszczeń, w tym dla grup najsłabszych. Zgodnie z art. 56 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej państwa członkowskie powinny wzajemnie uznać wcześniejsze zezwolenia i automatycznie zezwolić na działanie podmiotów finansujących procesy sądowe na ich terytorium podmiotom, które otrzymały zezwolenie na prowadzenie działalności w innym państwie członkowskim, jeżeli początkowe zezwolenie nadal obowiązuje. Gdy organ nadzoru w przyjmującym państwie członkowskim stwierdzi nieprawidłowości w postępowaniu podmiotu finansującego proces sądowy, powinien bezpośrednio poinformować właściwy organ nadzoru. |
| --- | --- |

(18)

Aby ułatwić świadczenie transgranicznych usług finansowania procesów sądowych w tych państwach członkowskich, w których jest to dozwolone na mocy prawa krajowego, państwa członkowskie powinny mieć możliwość współpracy i wymiany informacji, a także najlepszych praktyk oraz powinny być zobowiązane do pełnego uwzględniania decyzji o zezwoleniu podejmowanych przez inne państwa. Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby wyczerpujące i jasne informacje oraz wskazówki dotyczące istniejących możliwości finansowania kosztów postępowania oraz warunków i wymogów mających zastosowanie do finansowania postępowań były w pełni i bez opłat dostępne dla wszystkich obywateli, którzy chcą dochodzić roszczeń, w tym dla grup najsłabszych. Zgodnie z art. 56 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej państwa członkowskie powinny wzajemnie uznać wcześniejsze zezwolenia i automatycznie zezwolić na działanie podmiotów finansujących procesy sądowe na ich terytorium podmiotom, które otrzymały zezwolenie na prowadzenie działalności w innym państwie członkowskim, jeżeli początkowe zezwolenie nadal obowiązuje. Gdy organ nadzoru w przyjmującym państwie członkowskim stwierdzi nieprawidłowości w postępowaniu podmiotu finansującego proces sądowy, powinien bezpośrednio poinformować właściwy organ nadzoru.

| (19) | Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby podmiot finansujący procesy sądowe nie wywierał nadmiernego wpływu na decyzje ani nie kontrolował decyzji dotyczących właściwego postępowania sądowego, w tym na decyzje w sprawie ugody, w sposób, który byłby szkodliwy dla interesów powodów, których dotyczy to postępowanie. |
| --- | --- |

(19)

Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby podmiot finansujący procesy sądowe nie wywierał nadmiernego wpływu na decyzje ani nie kontrolował decyzji dotyczących właściwego postępowania sądowego, w tym na decyzje w sprawie ugody, w sposób, który byłby szkodliwy dla interesów powodów, których dotyczy to postępowanie.

| (20) | Aby zniwelować brak równowagi pod względem wiedzy lub zasobów między podmiotem finansującym proces sądowy a powodami, sądy lub organy administracyjne, oceniając stosowność umowy o finansowaniu przez osoby trzecie, powinny brać pod uwagę poziom jasności i przejrzystości takich umów oraz stopień, w jakim wszelkie rodzaje ryzyka i korzyści zostały w przejrzysty sposób przedstawione powodom lub osobom reprezentowanym przez powodów oraz świadomie przez nich podjęte. |
| --- | --- |

(20)

Aby zniwelować brak równowagi pod względem wiedzy lub zasobów między podmiotem finansującym proces sądowy a powodami, sądy lub organy administracyjne, oceniając stosowność umowy o finansowaniu przez osoby trzecie, powinny brać pod uwagę poziom jasności i przejrzystości takich umów oraz stopień, w jakim wszelkie rodzaje ryzyka i korzyści zostały w przejrzysty sposób przedstawione powodom lub osobom reprezentowanym przez powodów oraz świadomie przez nich podjęte.

| (21) | Umowy dotyczące finansowania przez osoby trzecie powinny być przedstawiane powodom zrozumiałym dla nich językiem oraz powinny jasno i odpowiednio określać zakres możliwych wyników, jak również wszelkie ryzyko i istotne ograniczenia. |
| --- | --- |

(21)

Umowy dotyczące finansowania przez osoby trzecie powinny być przedstawiane powodom zrozumiałym dla nich językiem oraz powinny jasno i odpowiednio określać zakres możliwych wyników, jak również wszelkie ryzyko i istotne ograniczenia.

| (22) | Nie można zapewnić odpowiedniego nadzoru nad podmiotami finansującymi procesy sądowe i umowami o finansowaniu przez osoby trzecie, jeżeli podmioty finansujące procesy sądowe nie są zobowiązane do zachowania przejrzystości w odniesieniu do swojej działalności. Obejmuje to przejrzystość wobec sądów lub organów administracyjnych, pozwanych i powodów. Należy zatem ustanowić obowiązek informowania odpowiedniego sądu lub organu administracyjnego o istnieniu finansowania komercyjnego i o tożsamości podmiotu finansującego, a także obowiązek ujawniania w całości umów o finansowaniu przez osoby trzecie sądom lub organom administracyjnym, na ich wniosek lub na wniosek pozwanego skierowany do sądu i z zastrzeżeniem odpowiednich ograniczeń, w celu ochrony wszelkiej niezbędnej poufności. Sądy lub organy administracyjne powinny mieć prawo dostępu do istotnych informacji na temat wszystkich działań związanych z finansowaniem procesów sądowych przez osoby trzecie, mających znaczenie dla postępowań sądowych, które prowadzą. Ponadto sąd lub organ administracyjny powinien poinformować pozwanych o istnieniu finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie oraz o tożsamości podmiotu finansującego. |
| --- | --- |

(22)

Nie można zapewnić odpowiedniego nadzoru nad podmiotami finansującymi procesy sądowe i umowami o finansowaniu przez osoby trzecie, jeżeli podmioty finansujące procesy sądowe nie są zobowiązane do zachowania przejrzystości w odniesieniu do swojej działalności. Obejmuje to przejrzystość wobec sądów lub organów administracyjnych, pozwanych i powodów. Należy zatem ustanowić obowiązek informowania odpowiedniego sądu lub organu administracyjnego o istnieniu finansowania komercyjnego i o tożsamości podmiotu finansującego, a także obowiązek ujawniania w całości umów o finansowaniu przez osoby trzecie sądom lub organom administracyjnym, na ich wniosek lub na wniosek pozwanego skierowany do sądu i z zastrzeżeniem odpowiednich ograniczeń, w celu ochrony wszelkiej niezbędnej poufności. Sądy lub organy administracyjne powinny mieć prawo dostępu do istotnych informacji na temat wszystkich działań związanych z finansowaniem procesów sądowych przez osoby trzecie, mających znaczenie dla postępowań sądowych, które prowadzą. Ponadto sąd lub organ administracyjny powinien poinformować pozwanych o istnieniu finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie oraz o tożsamości podmiotu finansującego.

| (23) | W przypadku gdy umowa o finansowaniu przez osoby trzecie ma znaczenie dla sprawy rozpatrywanej przez sądy lub organy administracyjne, powinny one być uprawnione do oceny, czy umowa o finansowaniu przez osoby trzecie jest zgodna z niniejszą dyrektywą, oraz, zgodnie z art. 16, do jej przeglądu, w razie potrzeby, na wniosek strony postępowania albo z inicjatywy sądu lub organu administracyjnego, albo w następstwie skargi wniesionej do nich na decyzję administracyjną organu nadzoru, która stała się prawomocna; |
| --- | --- |

(23)

W przypadku gdy umowa o finansowaniu przez osoby trzecie ma znaczenie dla sprawy rozpatrywanej przez sądy lub organy administracyjne, powinny one być uprawnione do oceny, czy umowa o finansowaniu przez osoby trzecie jest zgodna z niniejszą dyrektywą, oraz, zgodnie z art. 16, do jej przeglądu, w razie potrzeby, na wniosek strony postępowania albo z inicjatywy sądu lub organu administracyjnego, albo w następstwie skargi wniesionej do nich na decyzję administracyjną organu nadzoru, która stała się prawomocna;

| (24) | Podmioty finansujące procesy sądowe powinny ustanowić wewnętrzne procedury dobrego zarządzania w celu uniknięcia konfliktu interesów pomiędzy podmiotami finansującymi procesy sądowe a powodami. Przestrzeganie wymogów dotyczących przejrzystości powinno zapewnić, aby powodowie byli w pełni świadomi wszelkich – mogących powodować rzeczywisty lub domniemany konflikt – relacji, jakie mogą łączyć podmiot finansujący proces sądowy z pozwanymi, prawnikami, innymi podmiotami finansującymi proces sądowy lub jakąkolwiek inną osobą trzecią związaną z postępowaniem. |
| --- | --- |

(24)

Podmioty finansujące procesy sądowe powinny ustanowić wewnętrzne procedury dobrego zarządzania w celu uniknięcia konfliktu interesów pomiędzy podmiotami finansującymi procesy sądowe a powodami. Przestrzeganie wymogów dotyczących przejrzystości powinno zapewnić, aby powodowie byli w pełni świadomi wszelkich – mogących powodować rzeczywisty lub domniemany konflikt – relacji, jakie mogą łączyć podmiot finansujący proces sądowy z pozwanymi, prawnikami, innymi podmiotami finansującymi proces sądowy lub jakąkolwiek inną osobą trzecią związaną z postępowaniem.

| (25) | Podmioty finansujące procesy sądowe w żadnym wypadku nie powinny żądać niesprawiedliwego, nieproporcjonalnego lub nieuzasadnionego wynagrodzenia kosztem powodów. Sądy lub organy administracyjne powinny być uprawnione do oceny umów o finansowaniu procesów sądowych przez osoby trzecie istotnych dla rozpatrywanej przez nie sprawy, z uwzględnieniem okoliczności, w jakich umowa została zawarta, aby skutecznie stwierdzić, czy jest ona uczciwa i zgodna z niniejszą dyrektywą oraz ze wszystkimi odpowiednimi przepisami unijnymi i krajowymi. |
| --- | --- |

(25)

Podmioty finansujące procesy sądowe w żadnym wypadku nie powinny żądać niesprawiedliwego, nieproporcjonalnego lub nieuzasadnionego wynagrodzenia kosztem powodów. Sądy lub organy administracyjne powinny być uprawnione do oceny umów o finansowaniu procesów sądowych przez osoby trzecie istotnych dla rozpatrywanej przez nie sprawy, z uwzględnieniem okoliczności, w jakich umowa została zawarta, aby skutecznie stwierdzić, czy jest ona uczciwa i zgodna z niniejszą dyrektywą oraz ze wszystkimi odpowiednimi przepisami unijnymi i krajowymi.

| (26) | W przypadku gdy umowy o finansowaniu przez osoby trzecie zezwalają na to, aby podmioty finansujące procesy sądowe otrzymywały udział w zasądzonym świadczeniu lub pewnych opłatach w pierwszej kolejności przed powodami, dostępne świadczenie może zostać tak pomniejszone, że dla powodów pozostanie niewiele lub nic. W związku z tym umowy o finansowanie przez osoby trzecie powinny zawsze gwarantować, że każde orzeczenie zostanie wypłacone powodowi w pierwszej kolejności, tj. że prawo powoda ma pierwszeństwo przed uprawnieniem podmiotu finansującego. Podmioty finansujące procesy sądowe nie powinny mieć możliwości żądania pierwszeństwa dla własnego wynagrodzenia. |
| --- | --- |

(26)

W przypadku gdy umowy o finansowaniu przez osoby trzecie zezwalają na to, aby podmioty finansujące procesy sądowe otrzymywały udział w zasądzonym świadczeniu lub pewnych opłatach w pierwszej kolejności przed powodami, dostępne świadczenie może zostać tak pomniejszone, że dla powodów pozostanie niewiele lub nic. W związku z tym umowy o finansowanie przez osoby trzecie powinny zawsze gwarantować, że każde orzeczenie zostanie wypłacone powodowi w pierwszej kolejności, tj. że prawo powoda ma pierwszeństwo przed uprawnieniem podmiotu finansującego. Podmioty finansujące procesy sądowe nie powinny mieć możliwości żądania pierwszeństwa dla własnego wynagrodzenia.

| (27) | Ponieważ w niektórych państwach członkowskich udział w zasądzonym świadczeniu otrzymywany przez podmioty finansujące procesy sądowe może pomniejszyć wszelkie rekompensaty uzyskane przez powodów, sądy lub organy administracyjne powinny sprawować nadzór nad wartością i proporcją tego udziału, aby zapobiec nieproporcjonalnemu przyznawaniu wynagrodzeń pieniężnych podmiotom finansującym procesy sądowe. Z zastrzeżeniem wyjątkowych okoliczności, jeżeli udział w zasądzonym świadczeniu, którego domaga się podmiot finansujący procesy sądowe, pomniejszyłby udział powodów i beneficjentów docelowych w całkowitej zasądzonej kwocie, obejmującej kwoty odszkodowania, koszty, opłaty i inne wydatki, do poziomu nieprzekraczającego 60 % tej kwoty, powinien on zostać uznany za niesprawiedliwy i nieważny. |
| --- | --- |

(27)

Ponieważ w niektórych państwach członkowskich udział w zasądzonym świadczeniu otrzymywany przez podmioty finansujące procesy sądowe może pomniejszyć wszelkie rekompensaty uzyskane przez powodów, sądy lub organy administracyjne powinny sprawować nadzór nad wartością i proporcją tego udziału, aby zapobiec nieproporcjonalnemu przyznawaniu wynagrodzeń pieniężnych podmiotom finansującym procesy sądowe. Z zastrzeżeniem wyjątkowych okoliczności, jeżeli udział w zasądzonym świadczeniu, którego domaga się podmiot finansujący procesy sądowe, pomniejszyłby udział powodów i beneficjentów docelowych w całkowitej zasądzonej kwocie, obejmującej kwoty odszkodowania, koszty, opłaty i inne wydatki, do poziomu nieprzekraczającego 60 % tej kwoty, powinien on zostać uznany za niesprawiedliwy i nieważny.

| (28) | Należy ustanowić dodatkowe warunki służące zapewnieniu, aby podmioty finansujące procesy sądowe nie wpływały bezpodstawnie na decyzje powodów w trakcie postępowania w taki w sposób, który byłby korzystny dla samego podmiotu finansującego procesy sądowe kosztem powoda. W szczególności podmioty finansujące procesy sądowe nie powinny bezpodstawnie wpływać na decyzje co do tego, jak prowadzić sprawy, czyje interesy mają być traktowane priorytetowo lub czy powodowie powinni zaakceptować dany wynik, dane odszkodowanie lub daną ugodę. |
| --- | --- |

(28)

Należy ustanowić dodatkowe warunki służące zapewnieniu, aby podmioty finansujące procesy sądowe nie wpływały bezpodstawnie na decyzje powodów w trakcie postępowania w taki w sposób, który byłby korzystny dla samego podmiotu finansującego procesy sądowe kosztem powoda. W szczególności podmioty finansujące procesy sądowe nie powinny bezpodstawnie wpływać na decyzje co do tego, jak prowadzić sprawy, czyje interesy mają być traktowane priorytetowo lub czy powodowie powinni zaakceptować dany wynik, dane odszkodowanie lub daną ugodę.

| (29) | Podmioty finansujące procesy sądowe nie powinny mieć możliwości wycofania finansowania, którego zgodziły się udzielić, z wyjątkiem ograniczonych okoliczności określonych w niniejszej dyrektywie lub w prawie krajowym przyjętym zgodnie z niniejszą dyrektywą, tak aby finansowanie nie zostało wycofane na żadnym etapie postępowania ze szkodą dla powodów lub beneficjentów docelowych w trakcie postępowania z powodu zmiany interesów biznesowych lub motywacji podmiotu finansującego procesy sądowe. |
| --- | --- |

(29)

Podmioty finansujące procesy sądowe nie powinny mieć możliwości wycofania finansowania, którego zgodziły się udzielić, z wyjątkiem ograniczonych okoliczności określonych w niniejszej dyrektywie lub w prawie krajowym przyjętym zgodnie z niniejszą dyrektywą, tak aby finansowanie nie zostało wycofane na żadnym etapie postępowania ze szkodą dla powodów lub beneficjentów docelowych w trakcie postępowania z powodu zmiany interesów biznesowych lub motywacji podmiotu finansującego procesy sądowe.

| (30) | W przypadku gdy podmioty finansujące procesy sądowe wspierały lub finansowały postępowanie, które nie zakończyło się powodzeniem, powinny być wspólnie z powodami odpowiedzialne za wszelkie koszty postępowania, które zostały z ich powodu poniesione przez pozwanych i które mogą zostać zasądzone przez sądy lub organy administracyjne. Sądom lub organom administracyjnym należy przyznać odpowiednie uprawnienia w celu zapewnienia skuteczności takiego obowiązku, a umowy finansowania przez osoby trzecie nie powinny wyłączać odpowiedzialności za koszty postępowania zasądzone na rzecz pozwanego. |
| --- | --- |

(30)

W przypadku gdy podmioty finansujące procesy sądowe wspierały lub finansowały postępowanie, które nie zakończyło się powodzeniem, powinny być wspólnie z powodami odpowiedzialne za wszelkie koszty postępowania, które zostały z ich powodu poniesione przez pozwanych i które mogą zostać zasądzone przez sądy lub organy administracyjne. Sądom lub organom administracyjnym należy przyznać odpowiednie uprawnienia w celu zapewnienia skuteczności takiego obowiązku, a umowy finansowania przez osoby trzecie nie powinny wyłączać odpowiedzialności za koszty postępowania zasądzone na rzecz pozwanego.

| (31) | Sądy lub organy administracyjne państw członkowskich powinny być uprawnione do zasądzania wszelkich kosztów postępowania na rzecz pozwanego zgodnie z prawem krajowym oraz bazując na wszelkich dowodach naukowych, statystycznych lub technicznych, które mogą być istotne, lub w oparciu o opinię biegłych, rzeczoznawców lub doradców podatkowych, zależnie od okoliczności danego postępowania. |
| --- | --- |

(31)

Sądy lub organy administracyjne państw członkowskich powinny być uprawnione do zasądzania wszelkich kosztów postępowania na rzecz pozwanego zgodnie z prawem krajowym oraz bazując na wszelkich dowodach naukowych, statystycznych lub technicznych, które mogą być istotne, lub w oparciu o opinię biegłych, rzeczoznawców lub doradców podatkowych, zależnie od okoliczności danego postępowania.

| (32) | Niniejsza dyrektywa nie narusza praw podstawowych i jest zgodna z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. W związku z tym niniejsza dyrektywa powinna być interpretowana i stosowana zgodnie z tymi prawami i zasadami, w tym dotyczącymi prawa do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu oraz prawa do obrony. |
| --- | --- |

(32)

Niniejsza dyrektywa nie narusza praw podstawowych i jest zgodna z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. W związku z tym niniejsza dyrektywa powinna być interpretowana i stosowana zgodnie z tymi prawami i zasadami, w tym dotyczącymi prawa do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu oraz prawa do obrony.

| (33) | Ponieważ cele niniejszej dyrektywy, a mianowicie zapewnienie harmonizacji przepisów państw członkowskich mających zastosowanie do podmiotów finansujących procesy sądowe i ich działalności, a tym samym zapewnienie prawa dostępu do wymiaru sprawiedliwości, przy jednoczesnym wprowadzeniu wspólnych minimalnych standardów ochrony praw powodów i beneficjentów docelowych korzystających z finansowania w całości lub w części na podstawie umów o finansowaniu przez osoby trzecie w państwach członkowskich, w których takie finansowanie procesów sądowych zostało dozwolone, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, ponieważ podmioty finansujące procesy sądowe mogą działać w wielu państwach członkowskich i podlegać różnym przepisom i praktykom krajowym, mogą jednak zostać osiągnięte w większym stopniu na szczeblu unijnym ze względu na skalę powstającego rynku finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie, potrzebę uniknięcia rozbieżności w przepisach i praktykach, które mogłyby stanowić przeszkodę we właściwym funkcjonowaniu rynku wewnętrznego, oraz potrzebę uniknięcia wybierania sądu przez podmioty finansujące procesy sądowe, które dążą do optymalizacji przepisów krajowych, ze względu na możliwość korzystniejszego rozstrzygnięcia sprawy. Unia może zatem przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów. |
| --- | --- |

(33)

Ponieważ cele niniejszej dyrektywy, a mianowicie zapewnienie harmonizacji przepisów państw członkowskich mających zastosowanie do podmiotów finansujących procesy sądowe i ich działalności, a tym samym zapewnienie prawa dostępu do wymiaru sprawiedliwości, przy jednoczesnym wprowadzeniu wspólnych minimalnych standardów ochrony praw powodów i beneficjentów docelowych korzystających z finansowania w całości lub w części na podstawie umów o finansowaniu przez osoby trzecie w państwach członkowskich, w których takie finansowanie procesów sądowych zostało dozwolone, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, ponieważ podmioty finansujące procesy sądowe mogą działać w wielu państwach członkowskich i podlegać różnym przepisom i praktykom krajowym, mogą jednak zostać osiągnięte w większym stopniu na szczeblu unijnym ze względu na skalę powstającego rynku finansowania procesów sądowych przez osoby trzecie, potrzebę uniknięcia rozbieżności w przepisach i praktykach, które mogłyby stanowić przeszkodę we właściwym funkcjonowaniu rynku wewnętrznego, oraz potrzebę uniknięcia wybierania sądu przez podmioty finansujące procesy sądowe, które dążą do optymalizacji przepisów krajowych, ze względu na możliwość korzystniejszego rozstrzygnięcia sprawy. Unia może zatem przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

| (34) | Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. dotyczącą dokumentów wyjaśniających państwa członkowskie zobowiązały się do złożenia, w uzasadnionych przypadkach, wraz z powiadomieniem o transpozycji, jednego lub większej liczby dokumentów wyjaśniających związki między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im częściami krajowych instrumentów transpozycyjnych. W odniesieniu do niniejszej dyrektywy prawodawca uznaje, że przekazanie takich dokumentów jest uzasadnione, |
| --- | --- |

(34)

Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. dotyczącą dokumentów wyjaśniających państwa członkowskie zobowiązały się do złożenia, w uzasadnionych przypadkach, wraz z powiadomieniem o transpozycji, jednego lub większej liczby dokumentów wyjaśniających związki między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im częściami krajowych instrumentów transpozycyjnych. W odniesieniu do niniejszej dyrektywy prawodawca uznaje, że przekazanie takich dokumentów jest uzasadnione,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Rozdział I

Przepisy ogólne

Artykuł 1

Przedmiot i cel

Niniejsza dyrektywa wprowadza minimalne normy dotyczące osób trzecich finansujących procesy sądowe i ich działalności objętej zezwoleniem, a także ustanawia zasady wspierania i ochrony otrzymujących finansowanie powodów i beneficjentów docelowych, obejmujących w stosownych przypadkach te osoby, których interesy są reprezentowane przez uprawnione podmioty, w postępowaniach finansowanych w całości lub w części przez osoby trzecie. Dyrektywa ustanawia zabezpieczenia zapobiegające konfliktom interesów, nadużyciom w sporach sądowych, jak również nieproporcjonalnemu przyznawaniu wynagrodzeń pieniężnych podmiotom finansującym procesy sądowe, a jednocześnie zapewnia, że praktyka finansowania procesów sądowych przez podmioty trzecie umożliwi powodom oraz beneficjentom docelowym dostęp do wymiaru sprawiedliwości i zapewni odpowiedzialność przedsiębiorstw.

Artykuł 2

Zakres stosowania

Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do komercyjnych podmiotów finansujących procesy sądowe w charakterze osoby trzeciej (zwanych dalej „podmiotami finansującymi procesy sądowe”) oraz do umów o finansowaniu przez osoby trzecie (zwanych dalej „umowami o finansowaniu przez osoby trzecie”), niezależnie od charakteru dochodzonych roszczeń. Pozostaje ona bez uszczerbku dla obowiązującego prawa międzynarodowego, unijnego i krajowego umożliwiającego dochodzenie roszczeń, w szczególności prawa dotyczącego ochrony zbiorowych interesów konsumentów, ochrony środowiska oraz prawa regulującego postępowanie upadłościowe lub zakres odpowiedzialności.

Artykuł 3

Definicje

Do celów niniejszej dyrektywy zastosowanie mają następujące definicje:

| a) | „podmiot finansujący procesy sądowe” oznacza każde przedsiębiorstwo komercyjne, które zawiera umowę o finansowaniu przez osoby trzecie w związku z postępowaniem, mimo że nie jest ono stroną tego postępowania, pełnomocnikiem strony w takim postępowaniu ani podmiotem świadczącym na rzecz strony regulowane usługi ubezpieczeniowe w takim postępowaniu, i którego głównym celem jest uzyskanie zwrotu z inwestycji polegającej na zapewnieniu finansowania takiemu postępowaniu lub uzyskanie przewagi konkurencyjnej na konkretnym rynku; |
| --- | --- |

a)

„podmiot finansujący procesy sądowe” oznacza każde przedsiębiorstwo komercyjne, które zawiera umowę o finansowaniu przez osoby trzecie w związku z postępowaniem, mimo że nie jest ono stroną tego postępowania, pełnomocnikiem strony w takim postępowaniu ani podmiotem świadczącym na rzecz strony regulowane usługi ubezpieczeniowe w takim postępowaniu, i którego głównym celem jest uzyskanie zwrotu z inwestycji polegającej na zapewnieniu finansowania takiemu postępowaniu lub uzyskanie przewagi konkurencyjnej na konkretnym rynku;

| b) | „powód” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która wszczyna lub zamierza wszcząć postępowanie przeciwko innej stronie przed sądem lub organem administracyjnym; |
| --- | --- |

b)

„powód” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która wszczyna lub zamierza wszcząć postępowanie przeciwko innej stronie przed sądem lub organem administracyjnym;

| c) | „sąd lub organ administracyjny” oznacza właściwy sąd, organ administracyjny, organ arbitrażowy lub inny organ, którego zadaniem jest orzekanie w postępowaniu zgodnie z prawem krajowym; |
| --- | --- |

c)

„sąd lub organ administracyjny” oznacza właściwy sąd, organ administracyjny, organ arbitrażowy lub inny organ, którego zadaniem jest orzekanie w postępowaniu zgodnie z prawem krajowym;

| d) | „beneficjent docelowy” oznacza osobę, która jest uprawniona do udziału w świadczeniu zasądzonym w postępowaniu i której interesy w postępowaniu są reprezentowane przez powoda otrzymującego finansowanie lub upoważniony podmiot wnoszący powództwo w jego imieniu w ramach powództwa przedstawicielskiego; |
| --- | --- |

d)

„beneficjent docelowy” oznacza osobę, która jest uprawniona do udziału w świadczeniu zasądzonym w postępowaniu i której interesy w postępowaniu są reprezentowane przez powoda otrzymującego finansowanie lub upoważniony podmiot wnoszący powództwo w jego imieniu w ramach powództwa przedstawicielskiego;

| e) | „postępowanie” oznacza każdy krajowy lub transgraniczny proces dotyczący spraw cywilnych lub handlowych, dobrowolną procedurę arbitrażową lub alternatywny mechanizm rozstrzygania sporów, w ramach którego dochodzi się roszczeń w związku ze sporem przed sądem lub organem administracyjnym w Unii; |
| --- | --- |

e)

„postępowanie” oznacza każdy krajowy lub transgraniczny proces dotyczący spraw cywilnych lub handlowych, dobrowolną procedurę arbitrażową lub alternatywny mechanizm rozstrzygania sporów, w ramach którego dochodzi się roszczeń w związku ze sporem przed sądem lub organem administracyjnym w Unii;

| f) | „upoważniony podmiot” oznacza organizację reprezentującą interesy konsumentów wyznaczoną jako upoważniony podmiot na mocy dyrektywy (UE) 2020/1828; |
| --- | --- |

f)

„upoważniony podmiot” oznacza organizację reprezentującą interesy konsumentów wyznaczoną jako upoważniony podmiot na mocy dyrektywy (UE) 2020/1828;

| g) | „organ nadzoru” oznacza organ publiczny wyznaczony przez państwo członkowskie jako odpowiedzialny za udzielanie, zawieszanie lub cofanie zezwoleń dla podmiotów finansujących procesy sądowe oraz za nadzorowanie działalności podmiotów finansujących procesy sądowe; |
| --- | --- |

g)

„organ nadzoru” oznacza organ publiczny wyznaczony przez państwo członkowskie jako odpowiedzialny za udzielanie, zawieszanie lub cofanie zezwoleń dla podmiotów finansujących procesy sądowe oraz za nadzorowanie działalności podmiotów finansujących procesy sądowe;

| h) | „umowa o finansowaniu przez osoby trzecie” oznacza umowę, w której podmiot finansujący procesy sądowe zgadza się sfinansować całość lub część kosztów postępowania w zamian za udział w kwocie zasądzonej na rzecz powoda lub honorarium za pomyślny wynik sprawy, tak aby pokryć koszty finansowania oraz, w stosownych przypadkach, koszty wynagrodzenia za świadczoną usługę, w całości lub częściowo uzależnione od wyniku postępowania. Definicja ta obejmuje wszystkie umowy, w których uzgodniono takie wynagrodzenie, niezależnie od tego, czy jest ono oferowane w ramach niezależnej usługi czy też uzyskane w drodze zakupu lub przelewu wierzytelności. |
| --- | --- |

h)

„umowa o finansowaniu przez osoby trzecie” oznacza umowę, w której podmiot finansujący procesy sądowe zgadza się sfinansować całość lub część kosztów postępowania w zamian za udział w kwocie zasądzonej na rzecz powoda lub honorarium za pomyślny wynik sprawy, tak aby pokryć koszty finansowania oraz, w stosownych przypadkach, koszty wynagrodzenia za świadczoną usługę, w całości lub częściowo uzależnione od wyniku postępowania. Definicja ta obejmuje wszystkie umowy, w których uzgodniono takie wynagrodzenie, niezależnie od tego, czy jest ono oferowane w ramach niezależnej usługi czy też uzyskane w drodze zakupu lub przelewu wierzytelności.

Rozdział II

Rozdział II

Zatwierdzanie działalności podmiotów finansujących procesy sądowe w Unii

Zatwierdzanie działalności podmiotów finansujących procesy sądowe w Unii

Artykuł 4

System zezwoleń

1.   Państwa członkowskie mogą określić zgodnie z prawem krajowym, czy umowy o finansowaniu przez osoby trzecie mogą być oferowane w odniesieniu do postępowań toczących się w ramach ich jurysdykcji, na korzyść powodów lub beneficjentów docelowych zamieszkałych na ich terenie.

2.   Jeżeli finansowanie przez osobę trzecią jest dozwolone, państwa członkowskie tworzą system udzielania zezwoleń na prowadzenie i monitorowanie działalności podmiotów finansujących procesy sądowe na ich terenie. System ten obejmuje wyznaczenie niezależnego wydziału lub organu nadzoru, którego zadaniem jest wydawanie, zawieszanie lub cofanie zezwoleń dla podmiotów finansujących procesy sądowe oraz nadzorowanie działalności tych podmiotów.

3.   System zezwoleń przewidziany w niniejszym artykule ma zastosowanie wyłącznie do działalności związanej z oferowaniem przez podmioty finansujące procesy sądowe umów o finansowaniu przez osoby trzecie. Jeżeli podmioty finansujące procesy sądowe świadczą również inne usługi prawne, finansowe lub usługi zarządzania roszczeniami nadzorowane przez inny organ w Unii, niniejsza dyrektywa pozostaje bez uszczerbku dla wszelkich istniejących systemów nadzoru i zezwoleń dotyczących tych usług.

Artykuł 5

Warunki udzielenia zezwolenia

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby zarówno w przypadku krajowych, jak i transgranicznych procesów sądowych lub innych postępowań organy nadzoru udzielały lub utrzymywały zezwolenia wyłącznie takim podmiotom finansującym procesy sądowe, które przestrzegają niniejszej dyrektywy i które spełniają – oprócz wszelkich kryteriów zgodności lub innych kryteriów określonych w prawie krajowym – przynajmniej następujące kryteria:

| a) | prowadzą działalność za pośrednictwem zarejestrowanej siedziby w państwie członkowskim oraz składają wniosek o zezwolenie i utrzymują je w tym samym państwie członkowskim; |
| --- | --- |

a)

prowadzą działalność za pośrednictwem zarejestrowanej siedziby w państwie członkowskim oraz składają wniosek o zezwolenie i utrzymują je w tym samym państwie członkowskim;

| b) | zobowiązują się do zawierania umów o finansowaniu przez osoby trzecie podlegających prawu państwa członkowskiego, w którym ma się toczyć planowane postępowanie, lub – w innym przypadku – państwa członkowskiego powoda lub beneficjentów docelowych; |
| --- | --- |

b)

zobowiązują się do zawierania umów o finansowaniu przez osoby trzecie podlegających prawu państwa członkowskiego, w którym ma się toczyć planowane postępowanie, lub – w innym przypadku – państwa członkowskiego powoda lub beneficjentów docelowych;

| c) | wykazują w sposób zadowalający organ nadzoru, że dysponują procedurami i strukturami zarządzania zapewniającymi stałe przestrzeganie niniejszej dyrektywy, wymogów przejrzystości i stosunków powierniczych przewidzianych w niniejszej dyrektywie oraz ustanowiły wewnętrzne procedury, by zapobiegać konfliktowi interesów między nimi a pozwanymi w postępowaniach, w które zaangażowany jest podmiot finansujący; |
| --- | --- |

c)

wykazują w sposób zadowalający organ nadzoru, że dysponują procedurami i strukturami zarządzania zapewniającymi stałe przestrzeganie niniejszej dyrektywy, wymogów przejrzystości i stosunków powierniczych przewidzianych w niniejszej dyrektywie oraz ustanowiły wewnętrzne procedury, by zapobiegać konfliktowi interesów między nimi a pozwanymi w postępowaniach, w które zaangażowany jest podmiot finansujący;

| d) | spełniają wymogi adekwatności kapitałowej określone w art. 6; oraz |
| --- | --- |

d)

spełniają wymogi adekwatności kapitałowej określone w art. 6; oraz

| e) | przekonują organ nadzoru, że dysponują systemem zarządzania i procedurami zapewniającymi wykonanie i przestrzeganie obowiązku powierniczego przewidzianego w art. 7. |
| --- | --- |

e)

przekonują organ nadzoru, że dysponują systemem zarządzania i procedurami zapewniającymi wykonanie i przestrzeganie obowiązku powierniczego przewidzianego w art. 7.

2.   Państwa członkowskie wzajemnie uznają zezwolenie wydane podmiotowi finansującemu procesy sądowe w innym państwie członkowskim i automatycznie zezwalają mu na działanie w danym państwie członkowskim, o ile początkowe zezwolenie jest ważne.

3.   System zezwoleń ustanowiony w art. 4 pozostaje bez uszczerbku dla stosowania prawa unijnego regulującego świadczenie usług finansowych, działalność inwestycyjną lub ochronę konsumentów.

Artykuł 6

Adekwatność kapitałowa

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby organy nadzoru były uprawnione do sprawdzania, czy podmioty finansujące procesy sądowe w każdej dysponują odpowiednimi środkami finansowymi, aby wypełniać swoje zobowiązania wynikające z umów o finansowaniu przez osoby trzecie. W szczególności organy nadzoru zapewniają, aby podmioty finansujące procesy sądowe miały zdolność:

| a) | spłacenia wszystkich długów wynikających z umów o finansowaniu przez osoby trzecie, w momencie gdy staną się wymagalne; oraz |
| --- | --- |

a)

spłacenia wszystkich długów wynikających z umów o finansowaniu przez osoby trzecie, w momencie gdy staną się wymagalne; oraz

| b) | sfinansowania wszystkich etapów postępowań, do których się zobowiązały, w tym procesu sądowego i wszelkich późniejszych odwołań. |
| --- | --- |

b)

sfinansowania wszystkich etapów postępowań, do których się zobowiązały, w tym procesu sądowego i wszelkich późniejszych odwołań.

2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby podmioty finansujące procesy sądowe mogły w razie potrzeby wykazać, że spełniają kryteria określone w ust. 1, przedstawiając certyfikację lub zaświadczenie, że zawarte ubezpieczenia w pełni pokryłyby wszystkie koszty, o których mowa w ust. 1.

3.   Państwa członkowskie zapewniają, aby organy nadzoru były uprawnione do sprawdzania, czy podmioty finansujące procesy sądowe byłyby w stanie utrzymać w każdej chwili minimalną płynność wymaganą do pełnego opłacenia wszystkich przewidywalnych kosztów procesu na rzecz pozwanego we wszystkich postępowaniach, które finansują. Państwa członkowskie zapewniają, aby ich sądy lub organy administracyjne mogły żądać od podmiotów finansujących procesy sądowe złożenia zabezpieczenia kosztów w formach dopuszczonych przez prawo krajowe, jeżeli powód złoży taki wniosek oparty na uzasadnionych i szczegółowych wątpliwościach.

4.   Państwa członkowskie mogą ustanowić specjalny fundusz ubezpieczeniowy, by pokryć wszelkie nieuregulowane koszty powodów uczestniczących w procesie sądowym w dobrej wierze w przypadku niewypłacalności podmiotu finansującego proces sądowy w trakcie procesu. W przypadku gdy taki fundusz został utworzony przez państwo członkowskie, to państwo członkowskie zapewnia, aby był on publicznie zarządzany i finansowany z opłat rocznych wnoszonych przez podmioty finansujące procesy sądowe, którym udzielono zezwolenia na działalność.

Artykuł 7

Obowiązek powierniczy

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby organy nadzoru były uprawnione do sprawdzania, czy podmioty finansujące procesy sądowe posiadają odpowiednie procedury zarządzania i procedury wewnętrzne gwarantujące, aby zawierane przez nie umowy o finansowaniu przez osoby trzecie opierały się na stosunku powierniczym, a także aby zobowiązywały się one na mocy tych umów do działania w sposób uczciwy i przejrzysty oraz do przestrzegania wynikającego z relacji powierniczej wymogu działania w najlepszym interesie powoda.

2.   W przypadku gdy powód zamierza wystąpić z roszczeniem w imieniu innych osób w postępowaniu, np. gdy powód jest uprawnionym podmiotem reprezentującym konsumentów, podmiot finansujący proces sądowy jest zobowiązany do wypełnienia obowiązku powierniczego wobec tych beneficjentów docelowych. Podmioty finansujące procesy sądowe są zobowiązane do działania zgodnie obowiązkiem powierniczym przez cały czas trwania postępowania. W przypadku konfliktu między interesami podmiotu finansującego procesy sądowe a interesami powodów lub beneficjentów docelowych, podmiot finansujący procesy sądowe zobowiązuje się do przedkładania interesów powodów lub beneficjentów docelowych nad swoje własne interesy.

Rozdział III

Rozdział III

Uprawnienia organów nadzoru i koordynacja między nimi

Uprawnienia organów nadzoru i koordynacja między nimi

Artykuł 8

Uprawnienia organów nadzoru

1.   Państwa członkowskie, w których umowy o finansowaniu przez osoby trzecie są dozwolone zgodnie z art. 4, zapewniają, aby niezależny publiczny organ nadzoru był odpowiedzialny za nadzór nad udzielaniem zezwoleń podmiotom finansującym procesy sądowe mającym siedzibę w granicach ich jurysdykcji, oferującym umowy o finansowaniu przez osoby trzecie powodom i beneficjentom docelowym w granicach ich jurysdykcji lub w odniesieniu do postępowań toczących się w granicach jego jurysdykcji.

2.   Państwa członkowskie zapewniają dostęp do procedury składania skarg do organów nadzoru każdej osobie fizycznej lub prawnej, która pragnie zgłosić zastrzeżenia co do przestrzegania przez podmiot finansujący procesy sądowe obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy oraz z mającego zastosowanie prawa krajowego.

3.   Niezależnie od procedury składania skarg, o której mowa w ust. 2, w przypadku toczącego się postępowania sądowego z udziałem podmiotu finansującego procesy sądowe obawy zgłaszane przez pozwanego w takim postępowaniu dotyczące wypełniania przez podmiot finansujący procesy sądowe jego obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy i mającego zastosowanie prawa krajowego są rozpatrywane przez właściwy sąd lub organ administracyjny zgodnie z art. 16 ust. 2.

4.   Każdy organ nadzoru jest w szczególności uprawniony i zobowiązany do:

| a) | przyjmowania od podmiotów finansujących procesy sądowe wniosków o udzielenie zezwolenia oraz wszelkich informacji, które są niezbędne do celów rozpatrywania tych wniosków, a także do terminowego podejmowania decyzji w sprawie tych wniosków; |
| --- | --- |

a)

przyjmowania od podmiotów finansujących procesy sądowe wniosków o udzielenie zezwolenia oraz wszelkich informacji, które są niezbędne do celów rozpatrywania tych wniosków, a także do terminowego podejmowania decyzji w sprawie tych wniosków;

| b) | podejmowania decyzji koniecznych do udzielenia lub odmowy udzielenia zezwolenia wnioskującemu o nie podmiotowi finansującemu procesy sądowe, do cofnięcia zezwolenia lub do nałożenia warunków, ograniczeń lub kar na podmiot finansujący procesy sądowe posiadający zezwolenie; |
| --- | --- |

b)

podejmowania decyzji koniecznych do udzielenia lub odmowy udzielenia zezwolenia wnioskującemu o nie podmiotowi finansującemu procesy sądowe, do cofnięcia zezwolenia lub do nałożenia warunków, ograniczeń lub kar na podmiot finansujący procesy sądowe posiadający zezwolenie;

| c) | podejmowania decyzji dotyczących zgodności i stosowności podmiotu finansującego procesy sądowe, uwzględniającego jego doświadczenie, reputację, wiedzę, wewnętrzne procesy mające na celu unikanie i rozwiązywanie konfliktów interesów; |
| --- | --- |

c)

podejmowania decyzji dotyczących zgodności i stosowności podmiotu finansującego procesy sądowe, uwzględniającego jego doświadczenie, reputację, wiedzę, wewnętrzne procesy mające na celu unikanie i rozwiązywanie konfliktów interesów;

| d) | publikowania na swojej stronie internetowej wszelkich decyzji podjętych zgodnie z lit. b), z należytym uwzględnieniem tajemnicy handlowej; |
| --- | --- |

d)

publikowania na swojej stronie internetowej wszelkich decyzji podjętych zgodnie z lit. b), z należytym uwzględnieniem tajemnicy handlowej;

| e) | przeprowadzania co najmniej raz w roku oceny, czy podmiot finansujący procesy sądowe posiadający zezwolenie nadal spełnia kryteria zezwolenia, o których mowa w art. 5 ust. 1, oraz zapewniania, aby takie zezwolenie zostało zawieszone lub cofnięte, jeżeli podmiot finansujący procesy sądowe przestaje spełniać co najmniej jedno z tych kryteriów. Takie zawieszenie lub cofnięcie nie wpływa na prawa powoda i beneficjentów postępowania, w które może być zaangażowany podmiot finansujący; oraz |
| --- | --- |

e)

przeprowadzania co najmniej raz w roku oceny, czy podmiot finansujący procesy sądowe posiadający zezwolenie nadal spełnia kryteria zezwolenia, o których mowa w art. 5 ust. 1, oraz zapewniania, aby takie zezwolenie zostało zawieszone lub cofnięte, jeżeli podmiot finansujący procesy sądowe przestaje spełniać co najmniej jedno z tych kryteriów. Takie zawieszenie lub cofnięcie nie wpływa na prawa powoda i beneficjentów postępowania, w które może być zaangażowany podmiot finansujący; oraz

| f) | przyjmowania i rozpatrywania skarg dotyczących postępowania podmiotu finansującego procesy sądowe w ramach systemu, o którym mowa w art. 9, oraz zgodności takiego podmiotu z przepisami ustanowionymi w rozdziale IV niniejszej dyrektywy i wszelkimi innymi wymogami prawa krajowego, które mają zastosowanie. |
| --- | --- |

f)

przyjmowania i rozpatrywania skarg dotyczących postępowania podmiotu finansującego procesy sądowe w ramach systemu, o którym mowa w art. 9, oraz zgodności takiego podmiotu z przepisami ustanowionymi w rozdziale IV niniejszej dyrektywy i wszelkimi innymi wymogami prawa krajowego, które mają zastosowanie.

5.   Państwa członkowskie zapewniają, aby podmioty finansujące procesy sądowe były zobowiązane do powiadamiania bez zbędnej zwłoki organu nadzoru o wszelkich zmianach mających wpływ na przestrzeganie przez nie wymogów adekwatności kapitałowej, o których mowa w art. 6 ust. 1 i 2. Ponadto państwa członkowskie zapewniają, aby podmioty finansujące procesy sądowe zaświadczały co roku, że przestrzegają przepisów zawartych w tych ustępach.

6.   Państwa członkowskie zapewniają, aby organy nadzoru ogólnie nadzorowały stosunki powiernicze między podmiotami finansującymi procesy sądowe a powodami i beneficjentami docelowymi oraz były w stanie wydawać wskazówki i nakazy służące zapewnieniu ochrony interesów powodów i beneficjentów docelowych.

Artykuł 9

Dochodzenie i skargi

1.   Państwa członkowskie zapewniają wdrożenie systemu skarg umożliwiającego przyjmowanie i rozpatrywanie skarg, o których mowa w art. 8 ust. 2.

2.   W ramach systemu skarg, o którym mowa w ust. 1, państwa członkowskie zapewniają, aby organy nadzoru były uprawnione do wydawania bez zbędnej zwłoki oceny, czy podmiot finansujący procesy sądowe przestrzega wszelkich zobowiązań lub warunków związanych z jego zezwoleniem, przepisów niniejszej dyrektywy oraz wszelkich innych wymogów mających zastosowanie na mocy prawa krajowego.

3.   Państwa członkowskie dopilnowują, aby organy nadzoru, sprawując nadzór nad przestrzeganiem przez podmioty finansujące procesy sądowe obowiązków lub warunków wynikających z zezwolenia, były uprawnione do:

| (i) | badania skargi otrzymanej od jakiejkolwiek osoby fizycznej lub prawnej zgodnie z art. 8 ust. 2 i z zastrzeżeniem art. 8 ust. 3; |
| --- | --- |

(i)

badania skargi otrzymanej od jakiejkolwiek osoby fizycznej lub prawnej zgodnie z art. 8 ust. 2 i z zastrzeżeniem art. 8 ust. 3;

| (ii) | rozpatrywania skarg złożonych przez każdy inny organ nadzoru lub Komisję; |
| --- | --- |

(ii)

rozpatrywania skarg złożonych przez każdy inny organ nadzoru lub Komisję;

| (iii) | wszczynania postępowań z urzędu, |
| --- | --- |

(iii)

wszczynania postępowań z urzędu,

| (iv) | wszczynania postępowań na podstawie zalecenia sądu lub organu administracyjnego, który ma wątpliwości wynikające z wszelkich postępowań przed takim sądem lub organem administracyjnym dotyczących wypełniania przez podmiot finansujący procesy sądowe obowiązków lub warunków związanych z jego zezwoleniem. |
| --- | --- |

(iv)

wszczynania postępowań na podstawie zalecenia sądu lub organu administracyjnego, który ma wątpliwości wynikające z wszelkich postępowań przed takim sądem lub organem administracyjnym dotyczących wypełniania przez podmiot finansujący procesy sądowe obowiązków lub warunków związanych z jego zezwoleniem.

Artykuł 10

Koordynacja między organami nadzoru

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby ich organy nadzoru stosowały niniejszą dyrektywę w ścisłej współpracy z organami nadzoru innych państw członkowskich.

2.   Komisja nadzoruje i koordynuje działania organów nadzoru w ramach wykonywania funkcji określonych w niniejszej dyrektywie, a także zwołuje posiedzenia sieci organów nadzoru i przewodniczy im. Komisja przyjmuje akty delegowane zgodnie z art. 11 w celu uzupełnienia niniejszej dyrektywy poprzez określenie warunków współpracy w ramach sieci organów nadzoru oraz dokonuje ich okresowego przeglądu w ścisłej współpracy z organami nadzoru.

3.   Organy nadzoru mogą konsultować się z Komisją we wszystkich kwestiach związanych z wdrażaniem niniejszej dyrektywy. Komisja może wydawać wytyczne, zalecenia, zawiadomienia o najlepszych praktykach oraz opinie doradcze dla organów nadzoru dotyczące wdrażania niniejszej dyrektywy i związane z widocznymi niespójnościami w tym zakresie lub nadzorem nad podmiotami finansującymi procesy sądowe. Komisja może również utworzyć centrum kompetencji, aby zapewnić wykwalifikowaną wiedzę fachową dla sądów lub organów administracyjnych poszukujących porady w sprawie oceny działalności podmiotów finansujących procesy sądowe w Unii.

4.   Każdy organ nadzoru tworzy wykaz podmiotów finansujących procesy sądowe, którym udzielił zezwolenia, przekazuje go Komisji oraz podaje go do wiadomości publicznej. Organy nadzoru aktualizują ten wykaz po wprowadzeniu każdej zmiany i informują o tym Komisję.

5.   Każdy organ nadzoru przekazuje, na wniosek, Komisji i innym organom nadzoru szczegółowe informacje na temat decyzji podjętych w odniesieniu do nadzoru nad podmiotami finansującymi procesy sądowe, w tym szczegółowe informacje na temat decyzji podjętych na mocy art. 8 ust. 4 lit. b).

6.   Jeżeli podmiot finansujący procesy sądowe ubiega się o zezwolenie od organu nadzoru, a następnie ubiega się o zezwolenie od innego organu nadzoru, takie organy nadzoru koordynują i wymieniają informacje w odpowiednim zakresie w celu podjęcia spójnych decyzji, z należytym uwzględnieniem odmiennych przepisów krajowych.

7.   Jeżeli podmiot finansujący procesy sądowe posiada zezwolenie wydane przez organ nadzoru w państwie członkowskim, ale chce zawrzeć umowę o finansowaniu przez osobę trzecią na rzecz powoda lub innego beneficjenta docelowego w innym państwie członkowskim lub w związku z postępowaniem toczącym się w innym państwie członkowskim, przedstawia dowód zezwolenia wydanego przez organ nadzoru państwa członkowskiego pochodzenia. W przypadku gdy organ nadzoru w tym innym państwie członkowskim ma wiedzę na temat nieprawidłowości w postępowaniu podmiotu finansującego proces sądowy, bezpośrednio informuje właściwy organ nadzoru.

Artykuł 11

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1.   Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2.   Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 10 ust. 2, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia ... [data wejścia w życie podstawowego aktu ustawodawczego lub każda inna data ustalona przez współprawodawców].

Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem tego pięcioletniego okresu. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem danego okresu.

3.   Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 10 ust. 2, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.

4.   Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.

5.   Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

6.   Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 10 ust. 2 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie [dwóch miesięcy] od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o [dwa miesiące] z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Rozdział IV

Rozdział IV

Umowy o finansowaniu przez osoby trzecie i działalność podmiotów finansujących procesy sądowe

Umowy o finansowaniu przez osoby trzecie i działalność podmiotów finansujących procesy sądowe

Artykuł 12

Treść umów o finansowaniu przez osoby trzecie

Państwa członkowskie zapewniają, aby umowy o finansowaniu przez osoby trzecie były sporządzone na piśmie w co najmniej jednym języku urzędowym państwa członkowskiego, w którym powód i beneficjenci docelowi mają miejsce zamieszkania, aby były napisane jasno i zrozumiale i aby określały co najmniej następujące elementy:

| a. | różne koszty i wydatki, które pokryje podmiot finansujący proces sądowy; |
| --- | --- |

a.

różne koszty i wydatki, które pokryje podmiot finansujący proces sądowy;

| b. | udział w zasądzonych świadczeniach lub opłatach, które zostaną wypłacone na rzecz podmiotu finansującego procesy sądowe lub jakiejkolwiek innej osoby trzeciej, lub inne koszty ponoszone bezpośrednio lub pośrednio przez powodów lub beneficjentów docelowych; |
| --- | --- |

b.

udział w zasądzonych świadczeniach lub opłatach, które zostaną wypłacone na rzecz podmiotu finansującego procesy sądowe lub jakiejkolwiek innej osoby trzeciej, lub inne koszty ponoszone bezpośrednio lub pośrednio przez powodów lub beneficjentów docelowych;

| c. | informację o odpowiedzialności podmiotu finansującego proces sądowy za koszty postępowania zasądzone na rzecz pozwanego zgodnie z art. 18 niniejszej dyrektywy; |
| --- | --- |

c.

informację o odpowiedzialności podmiotu finansującego proces sądowy za koszty postępowania zasądzone na rzecz pozwanego zgodnie z art. 18 niniejszej dyrektywy;

| d. | klauzulę określającą, że wszelkie zasądzone kwoty, od których odlicza się wynagrodzenie podmiotu finansującego, będą w pierwszej kolejności wypłacane w całości powodom, którzy mogą następnie wypłacić uzgodnioną kwotę podmiotom finansującym procesy sądowe w formie opłat lub prowizji, zachowując co najmniej minimalne kwoty przewidziane w niniejszej dyrektywie; |
| --- | --- |

d.

klauzulę określającą, że wszelkie zasądzone kwoty, od których odlicza się wynagrodzenie podmiotu finansującego, będą w pierwszej kolejności wypłacane w całości powodom, którzy mogą następnie wypłacić uzgodnioną kwotę podmiotom finansującym procesy sądowe w formie opłat lub prowizji, zachowując co najmniej minimalne kwoty przewidziane w niniejszej dyrektywie;

| e. | ryzyka, jakie podejmują powodowie lub beneficjenci docelowi, w tym:






  i. | zakres wzrostu kosztów procesu sądowego oraz jego wpływu na interesy finansowe powodów lub beneficjentów; |
| --- | --- | --- |

e.

ryzyka, jakie podejmują powodowie lub beneficjenci docelowi, w tym:

i.

zakres wzrostu kosztów procesu sądowego oraz jego wpływu na interesy finansowe powodów lub beneficjentów;

| ii. | ściśle zdefiniowane okoliczności, w których umowa o finansowanie przez osoby trzecie może zostać rozwiązana, i związanego z tym ryzyka ponoszonego przez powodów lub beneficjentów; oraz |
| --- | --- |

ii.

ściśle zdefiniowane okoliczności, w których umowa o finansowanie przez osoby trzecie może zostać rozwiązana, i związanego z tym ryzyka ponoszonego przez powodów lub beneficjentów; oraz

| iii. | potencjalne ryzyko konieczności pokrycia kosztów procesu zasądzonych na rzecz pozwanego, obejmujących okoliczności, w których ubezpieczenie ochrony prawnej lub odszkodowanie mogą nie obejmować takiego przypadku. |
| --- | --- |

iii.

potencjalne ryzyko konieczności pokrycia kosztów procesu zasądzonych na rzecz pozwanego, obejmujących okoliczności, w których ubezpieczenie ochrony prawnej lub odszkodowanie mogą nie obejmować takiego przypadku.

| f. | zastrzeżenie dotyczące bezwarunkowości finansowania działań proceduralnych; |
| --- | --- |

f.

zastrzeżenie dotyczące bezwarunkowości finansowania działań proceduralnych;

| g. | oświadczenie podmiotu finansującego proces sądowy o braku konfliktu interesów. |
| --- | --- |

g.

oświadczenie podmiotu finansującego proces sądowy o braku konfliktu interesów.

Artykuł 13

Wymogi w zakresie przejrzystości i unikanie konfliktów interesów

1.   Państwa członkowskie wymagają, aby podmioty finansujące procesy sądowe opracowały politykę i wdrożyły procedury wewnętrzne służące unikaniu i rozwiązywaniu konfliktów interesów. Ta polityka i te procedury wewnętrzne muszą być odpowiednie do charakteru, skali i złożoności działalności podmiotu finansującego procesy sądowe, sporządzone w formie pisemnej i podane do wiadomości publicznej na stronie internetowej podmiotu finansującego procesy sądowe. Są one również wyraźnie określone w załączniku do każdej umowy o finansowaniu przez osoby trzecie.

2.   Państwa członkowskie wymagają, aby podmioty finansujące procesy sądowe ujawniały powodowi i beneficjentom docelowym w umowie o finansowaniu przez osoby trzecie wszystkie informacje, które mogą być w sposób uzasadniony postrzegane jako mogące wywołać konflikt interesów. Informacje ujawnione przez podmiot finansujący procesy sądowe obejmują co najmniej:

| a) | szczegóły ustaleń – finansowych i innego typu – między podmiotem finansującym procesy sądowe a jakimkolwiek innym przedsiębiorstwem związanym z postępowaniem, w tym wszelkich ustaleń z jakimkolwiek uprawnionym podmiotem, agregatorem roszczeń, prawnikami lub innymi zainteresowanymi stronami; |
| --- | --- |

a)

szczegóły ustaleń – finansowych i innego typu – między podmiotem finansującym procesy sądowe a jakimkolwiek innym przedsiębiorstwem związanym z postępowaniem, w tym wszelkich ustaleń z jakimkolwiek uprawnionym podmiotem, agregatorem roszczeń, prawnikami lub innymi zainteresowanymi stronami;

| b) | szczegóły dotyczące wszelkich istotnych powiązań między podmiotem finansującym procesy sądowe a pozwanym w postępowaniu, w szczególności dotyczące wszelkich sytuacji konkurencji. |
| --- | --- |

b)

szczegóły dotyczące wszelkich istotnych powiązań między podmiotem finansującym procesy sądowe a pozwanym w postępowaniu, w szczególności dotyczące wszelkich sytuacji konkurencji.

Artykuł 14

Nieważne umowy i klauzule

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby umowy o finansowaniu przez osoby trzecie zawarte z osobami fizycznymi lub prawnymi nieposiadającymi zezwolenia na prowadzenie działalności w charakterze podmiotu finansującego procesy sądowe, nie miały skutków prawnych.

2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby osoby finansujące procesy sądowe nie mogły wpływać na decyzje powoda w trakcie postępowania w sposób, który byłby korzystny dla samego podmiotu finansującego procesy sądowe kosztem powoda. W tym celu wszelkie klauzule w umowach o finansowaniu przez osoby trzecie przyznające podmiotowi finansującemu procesy sądowe prawo do podejmowania decyzji lub wpływania na decyzje dotyczące postępowania nie mają skutków prawnych. Skutków prawnych nie mają wszelkie klauzule lub uzgodnienia, które obejmują między innymi następujące elementy:

| a) | przyznanie podmiotowi finansującemu procesy sądowe wyraźnego uprawnienia do podejmowania decyzji dotyczących m.in. konkretnych dochodzonych roszczeń, zawarcia ugody lub zarządzania wydatkami związanymi z postępowaniem, lub wpływania na nie w toku postępowania; |
| --- | --- |

a)

przyznanie podmiotowi finansującemu procesy sądowe wyraźnego uprawnienia do podejmowania decyzji dotyczących m.in. konkretnych dochodzonych roszczeń, zawarcia ugody lub zarządzania wydatkami związanymi z postępowaniem, lub wpływania na nie w toku postępowania;

| b) | udostępnienie środków pieniężnych lub jakichkolwiek innych zasobów mających wartość pieniężną na potrzeby postępowania uzależnione od zgody osób trzecich finansujących procesy sądowe na ich konkretne wykorzystanie. |
| --- | --- |

b)

udostępnienie środków pieniężnych lub jakichkolwiek innych zasobów mających wartość pieniężną na potrzeby postępowania uzależnione od zgody osób trzecich finansujących procesy sądowe na ich konkretne wykorzystanie.

3.   Państwa członkowskie zapewniają, aby nie miały skutków prawnych umowy, w których podmiotowi finansującemu postępowanie sądowe udzielono gwarancję uzyskania minimalnego zwrotu z inwestycji zanim powód lub beneficjent docelowy otrzyma swój udział.

4.   Wyłączając wyjątkowe okoliczności, umowa o finansowaniu procesów sądowych nie ma skutków prawnych, jeżeli uprawniałaby podmiot finansujący procesy sądowe do udziału w zasądzonym świadczeniu, który zmniejszyłby udział powoda i beneficjentów docelowych do poziomu nieprzekraczającego 60 % zasądzonej kwoty, w tym wszystkich kwot odszkodowania, kosztów, opłat i innych wydatków.

5.   Państwa członkowskie zapewniają, aby umowy o finansowaniu przez osoby trzecie nie zawierały postanowień ograniczających odpowiedzialność podmiotu finansującego procesy sądowe w przypadku zasądzenia kosztów procesu na rzecz pozwanego w następstwie przegranego postępowania. Nie mają skutków prawnych postanowienia, które mają na celu ograniczenie odpowiedzialności podmiotu finansującego procesy sądowe za koszty.

6.   Państwa członkowskie zapewniają, aby warunki regulujące umowy o finansowaniu przez osoby trzecie nie zezwalały na wycofanie tego finansowania, z wyjątkiem przewidzianych okoliczności określonych w prawie krajowym zgodnie z art. 15 ust. 1.

7.   Powodom i beneficjentom docelowym przysługuje odszkodowanie z tytułu wszelkich strat spowodowanych przez podmiot finansujący procesy sądowe, który zawarł umowę o finansowaniu przez osoby trzecie uznaną za nieważną. Nie wpływa to na wynikające z postępowania prawa powodów i beneficjentów docelowych.

Artykuł 15

Rozwiązywanie umów o finansowaniu przez osoby trzecie

1.   Państwa członkowskie zakazują jednostronnego rozwiązywania umów o finansowaniu przez osoby trzecie przez podmiot finansujący procesy prawne bez świadomej zgody powoda, z wyjątkiem sytuacji, gdy sąd lub organ administracyjny udzielił podmiotowi finansującemu procesy prawne zezwolenia na rozwiązanie umowy, po uprzednim rozważeniu, czy interesy powoda i beneficjentów docelowych będą odpowiednio chronione mimo rozwiązania umowy.

2.   W celu rozwiązania umowy o finansowaniu przez osoby trzecie wymagane jest zachowanie odpowiedniego okresu wypowiedzenia, przewidzianego w prawie krajowym.

Rozdział V

Rozdział V

Kontrola sprawowana przez sądy lub organy administracyjne

Kontrola sprawowana przez sądy lub organy administracyjne

Artykuł 16

Ujawnianie umowy o finansowaniu przez osoby trzecie

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby powodowie lub ich przedstawiciele byli zobowiązani do poinformowania odpowiedniego sądu lub organu administracyjnego o istnieniu umowy o finansowaniu przez osoby trzecie oraz o tożsamości podmiotu finansującego procesy sądowe, a także do przekazania właściwemu sądowi lub organowi administracyjnemu, na wniosek sądu, organu administracyjnego lub pozwanego, kompletnej i niezmodyfikowanej kopii takich umów o finansowaniu przez osoby trzecie związanych z danym postępowaniem na jak najwcześniejszym etapie tego postępowania. Państwa członkowskie zapewniają, aby pozwani byli informowani o istnieniu umowy o finansowaniu przez osoby trzecie oraz o tożsamości podmiotu finansującego proces sądowy.

2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby sądy lub organy administracyjne były uprawnione do zweryfikowania umowy o finansowaniu przez osoby trzecie zgodnie z art. 17, z własnej inicjatywy lub na wniosek strony postępowania, w przypadku gdy strona ta ma uzasadnione wątpliwości co do zgodności takiej umowy o finansowaniu przez osoby trzecie z niniejszą dyrektywą i wszelkimi innymi mającymi zastosowanie przepisami prawa krajowego.

Artykuł 17

Przegląd umów o finansowaniu przez osoby trzecie przez sądy lub organy administracyjne

Państwa członkowskie wyznaczają właściwy sąd lub organ administracyjny do wykonywania poszczególnych zadań sądowych i administracyjnych przewidzianych na mocy niniejszej dyrektywy. Wyznaczenie to określa w szczególności, że sąd lub organ administracyjny, do którego wniesiono sprawę finansowaną przez podmiot prywatny, przeprowadza również bez zbędnej zwłoki i na żądanie strony postępowania lub z własnej inicjatywy kontrolę wpływu umów o finansowaniu na rozpatrywane przez niego sprawy, korzystając z uprawnień do:

| a) | wydawania nakazów lub udzielania wskazówek, które są wiążące dla podmiotu finansującego procesy sądowe, takich jak zobowiązanie podmiotu finansującego procesy sądowe do zapewnienia finansowania zgodnie z odpowiednią umową o finansowaniu przez osoby trzecie lub zobowiązanie podmiotu finansującego procesy sądowe do wprowadzenia zmian w odniesieniu do odpowiedniego finansowania; |
| --- | --- |

a)

wydawania nakazów lub udzielania wskazówek, które są wiążące dla podmiotu finansującego procesy sądowe, takich jak zobowiązanie podmiotu finansującego procesy sądowe do zapewnienia finansowania zgodnie z odpowiednią umową o finansowaniu przez osoby trzecie lub zobowiązanie podmiotu finansującego procesy sądowe do wprowadzenia zmian w odniesieniu do odpowiedniego finansowania;

| b) | oceny zgodności każdej umowy o finansowaniu przez osoby trzecie z przepisami określonymi w niniejszej dyrektywie, w szczególności z obowiązkiem powierniczym wobec powodów i beneficjentów docelowych, o którym mowa w art. 7, a w przypadku stwierdzenia niezgodności w takiej umowie – nakazania podmiotowi finansującemu procesy sądowe dokonania niezbędnych zmian lub stwierdzenia nieważności klauzuli zgodnie z art. 14; |
| --- | --- |

b)

oceny zgodności każdej umowy o finansowaniu przez osoby trzecie z przepisami określonymi w niniejszej dyrektywie, w szczególności z obowiązkiem powierniczym wobec powodów i beneficjentów docelowych, o którym mowa w art. 7, a w przypadku stwierdzenia niezgodności w takiej umowie – nakazania podmiotowi finansującemu procesy sądowe dokonania niezbędnych zmian lub stwierdzenia nieważności klauzuli zgodnie z art. 14;

| c) | oceny zgodności każdej umowy o finansowaniu przez osoby trzecie z wymogami przejrzystości określonymi w art. 13; |
| --- | --- |

c)

oceny zgodności każdej umowy o finansowaniu przez osoby trzecie z wymogami przejrzystości określonymi w art. 13;

| d) | oceny, czy umowa o finansowaniu przez osoby trzecie uprawnia podmiot finansujący procesy sądowe do niesprawiedliwego, nieproporcjonalnego lub nieuzasadnionego udziału w zasądzonym świadczeniu zgodnie z art. 14 ust. 4 oraz unieważnienia lub odpowiedniego dostosowania takiej umowy. Państwa członkowskie precyzują, że dokonując takiej oceny, właściwe sądy lub organy administracyjne mogą wziąć pod uwagę cechy i okoliczności planowanego lub toczącego się postępowania, w tym, w stosownych przypadkach:






  (i) | strony, które są zaangażowane w sprawę, jak również beneficjentów docelowych postępowania, oraz uzgodnienia dotyczące w ich rozumieniu kwoty, którą podmiot finansujący procesy sądowe otrzyma na podstawie umowy o finansowaniu po pomyślnym zakończeniu sprawy; |
| --- | --- | --- |

d)

oceny, czy umowa o finansowaniu przez osoby trzecie uprawnia podmiot finansujący procesy sądowe do niesprawiedliwego, nieproporcjonalnego lub nieuzasadnionego udziału w zasądzonym świadczeniu zgodnie z art. 14 ust. 4 oraz unieważnienia lub odpowiedniego dostosowania takiej umowy. Państwa członkowskie precyzują, że dokonując takiej oceny, właściwe sądy lub organy administracyjne mogą wziąć pod uwagę cechy i okoliczności planowanego lub toczącego się postępowania, w tym, w stosownych przypadkach:

(i)

strony, które są zaangażowane w sprawę, jak również beneficjentów docelowych postępowania, oraz uzgodnienia dotyczące w ich rozumieniu kwoty, którą podmiot finansujący procesy sądowe otrzyma na podstawie umowy o finansowaniu po pomyślnym zakończeniu sprawy;

| (ii) | prawdopodobną wysokość ewentualnego świadczenia; |
| --- | --- |

(ii)

prawdopodobną wysokość ewentualnego świadczenia;

| (iii) | wartość wkładu finansowego podmiotu finansującego procesy sądowe oraz części całkowitych kosztów powoda finansowanej przez podmiot finansujący procesy sądowe; oraz |
| --- | --- |

(iii)

wartość wkładu finansowego podmiotu finansującego procesy sądowe oraz części całkowitych kosztów powoda finansowanej przez podmiot finansujący procesy sądowe; oraz

| (iv) | część ewentualnego świadczenia, jakie może zostać zasądzone na rzecz powoda i beneficjentów docelowych; |
| --- | --- |

(iv)

część ewentualnego świadczenia, jakie może zostać zasądzone na rzecz powoda i beneficjentów docelowych;

| e) | nakładania wszelkich kar, jakie sąd lub organ administracyjny uzna za stosowne w celu zapewnienia przestrzegania niniejszej dyrektywy; |
| --- | --- |

e)

nakładania wszelkich kar, jakie sąd lub organ administracyjny uzna za stosowne w celu zapewnienia przestrzegania niniejszej dyrektywy;

| f) | zasięgania opinii niezależnych osób dysponujących odpowiednią wiedzą w celu wsparcia wykonywania uprawnień sądu lub organu administracyjnego w zakresie oceny, w tym do wszelkich odpowiednio wykwalifikowanych ekspertów lub organów nadzoru, lub zwracania się do nich o ekspertyzę. |
| --- | --- |

f)

zasięgania opinii niezależnych osób dysponujących odpowiednią wiedzą w celu wsparcia wykonywania uprawnień sądu lub organu administracyjnego w zakresie oceny, w tym do wszelkich odpowiednio wykwalifikowanych ekspertów lub organów nadzoru, lub zwracania się do nich o ekspertyzę.

Artykuł 18

Odpowiedzialność za koszty procesu zasądzone na rzecz pozwanego

1.   W przypadku gdy strona powodowa nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów procesu zasądzonych na rzecz pozwanego, państwa członkowskie zapewniają, aby sądy lub organy administracyjne były uprawnione do wydawania postanowień o obciążeniu kosztami podmiotów finansujących procesy sądowe, wspólnie z powodami lub oddzielnie, w następstwie niekorzystnego wyniku postępowania. W takim przypadku sądy lub organy administracyjne mogą żądać od podmiotów finansujących procesy sądowe pokrycia wszelkich odpowiednich kosztów procesu zasądzonych na rzecz pozwanego, biorąc pod uwagę:

| a) | wartość i część ewentualnego świadczenia, które podmiot finansujący procesy prawne otrzymałby, gdyby orzeczenie w sprawie roszczenia było pomyślne; |
| --- | --- |

a)

wartość i część ewentualnego świadczenia, które podmiot finansujący procesy prawne otrzymałby, gdyby orzeczenie w sprawie roszczenia było pomyślne;

| b) | zakres, w jakim koszty niepokryte przez podmiot finansujące procesy sądowe obciążałyby pozwanego, powoda lub innych beneficjentów docelowych; |
| --- | --- |

b)

zakres, w jakim koszty niepokryte przez podmiot finansujące procesy sądowe obciążałyby pozwanego, powoda lub innych beneficjentów docelowych;

| c) | postępowanie podmiotu finansującego procesy sądowe w toku postępowania, a w szczególności przestrzeganie przez niego przepisów niniejszej dyrektywy oraz to, czy jego postępowanie przyczyniło się do zwiększenia ogólnych kosztów postępowania; oraz |
| --- | --- |

c)

postępowanie podmiotu finansującego procesy sądowe w toku postępowania, a w szczególności przestrzeganie przez niego przepisów niniejszej dyrektywy oraz to, czy jego postępowanie przyczyniło się do zwiększenia ogólnych kosztów postępowania; oraz

| d) | wartość inwestycji początkowej dokonanej przez podmiot finansujący procesy sądowe. |
| --- | --- |

d)

wartość inwestycji początkowej dokonanej przez podmiot finansujący procesy sądowe.

Rozdział VI

Rozdział VI

Przepisy końcowe

Przepisy końcowe

Artykuł 19

Sankcje

1.   Państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszeń przepisów krajowych przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy i podejmują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonywania. Przewidziane kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie [do .../niezwłocznie] powiadamiają Komisję o tych przepisach i środkach, a także powiadamiają ją [niezwłocznie] o wszelkich późniejszych zmianach, które ich dotyczą.

2.   Organy nadzoru mogą w szczególności nakładać proporcjonalne kary pieniężne obliczane na podstawie obrotów przedsiębiorstwa, czasowo lub na czas nieokreślony cofnąć zezwolenie na prowadzenie działalności oraz nałożyć inne odpowiednie sankcje administracyjne.

Artykuł 20

Przegląd

1.   Nie później niż [(...) lat od daty rozpoczęcia stosowania niniejszej dyrektywy] Komisja dokona oceny niniejszej dyrektywy i przedstawi Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu sprawozdanie na temat głównych ustaleń. Ocena ta zostanie przeprowadzona zgodnie z wytycznymi Komisji dotyczącymi lepszego stanowienia prawa. W sprawozdaniu Komisja dokonuje w szczególności oceny skuteczności dyrektywy, ze szczególnym uwzględnieniem poziomu opłat lub odsetek pobranych od świadczenia zasądzonego na rzecz powodów, w tym beneficjentów docelowych, na rzecz podmiotów finansujących procesy sądowe, wpływu, jaki podmioty finansujące procesy sądowe wywierają na poziom działalności w zakresie rozstrzygania procesów, oraz stopnia, w jakim podmioty finansujące procesy sądowe umożliwiły większy dostęp do wymiaru sprawiedliwości.

2.   Państwa członkowskie przekazują Komisji po raz pierwszy do [(...) lat od daty rozpoczęcia stosowania niniejszej dyrektywy], a następnie corocznie następujące informacje niezbędne do przygotowania sprawozdania, o którym mowa w ust. 1:

| a) | dane identyfikacyjne, liczbę i rodzaj podmiotów, które są uznawane za podmioty finansujące procesy sądowe na podstawie zezwolenia; |
| --- | --- |

a)

dane identyfikacyjne, liczbę i rodzaj podmiotów, które są uznawane za podmioty finansujące procesy sądowe na podstawie zezwolenia;

| b) | wszelkie zmiany w wykazie i ich uzasadnienie; |
| --- | --- |

b)

wszelkie zmiany w wykazie i ich uzasadnienie;

| c) | liczba i rodzaj postępowań, które są finansowane w całości lub w części przez podmiot finansujący procesy sądowe; |
| --- | --- |

c)

liczba i rodzaj postępowań, które są finansowane w całości lub w części przez podmiot finansujący procesy sądowe;

| d) | wyniki tych postępowań pod względem kwot uzyskanych przez podmioty finansujące procesy sądowe w porównaniu ze świadczeniami zasądzonymi na rzecz powodów i beneficjentów docelowych. |
| --- | --- |

d)

wyniki tych postępowań pod względem kwot uzyskanych przez podmioty finansujące procesy sądowe w porównaniu ze świadczeniami zasądzonymi na rzecz powodów i beneficjentów docelowych.

Artykuł 21

Transpozycja

1.   Państwa członkowskie przyjmują i publikują najpóźniej do ... [dzień/miesiąc/rok], przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy. Niezwłocznie informują o tym Komisję.

Państwa członkowskie stosują te przepisy od dnia ... [dzień/miesiąc/rok].

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia są określane przez państwa członkowskie.

2.   Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o treści przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

Artykuł 22

Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 23

Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

---

(1)  Dz.U. [...]

1

(2)  Dz.U. [...]

2

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/23 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/23

---

P9_TA(2022)0310

Nowa strategia leśna UE 2030 – zrównoważona gospodarka leśna w Europie

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie nowej strategii leśnej UE 2030 – zrównoważona gospodarka leśna w Europie (2022/2016(INI))

(2023/C 125/02)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 16 lipca 2021 r. pt. „Nowa strategia leśna UE 2030” (COM(2021)0572), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 16 lipca 2021 r. pt. „Nowa strategia leśna UE 2030” (COM(2021)0572),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 października 2020 r. w sprawie europejskiej strategii leśnej – dalsze działania (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 października 2020 r. w sprawie europejskiej strategii leśnej – dalsze działania (1),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 kwietnia 2015 r. w sprawie nowej strategii leśnej UE na rzecz lasów i sektora leśno-drzewnego (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 kwietnia 2015 r. w sprawie nowej strategii leśnej UE na rzecz lasów i sektora leśno-drzewnego (2),

| — | uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwany dalej „TFUE”), w szczególności jego art. 4, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwany dalej „TFUE”), w szczególności jego art. 4,

| — | uwzględniając Agendę ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 oraz cele zrównoważonego rozwoju ONZ, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Agendę ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 oraz cele zrównoważonego rozwoju ONZ,

| — | uwzględniając porozumienie przyjęte podczas 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP21) w Paryżu w dniu 12 grudnia 2015 r. (porozumienie paryskie), |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie przyjęte podczas 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP21) w Paryżu w dniu 12 grudnia 2015 r. (porozumienie paryskie),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640) oraz wynikające z niego wytyczne polityczne przewodniczącej Komisji Ursuli von der Leyen i Komisji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640) oraz wynikające z niego wytyczne polityczne przewodniczącej Komisji Ursuli von der Leyen i Komisji,

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (3),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/841 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie włączenia emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych w wyniku działalności związanej z użytkowaniem gruntów, zmianą użytkowania gruntów i leśnictwem do ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030 i zmieniające rozporządzenie (UE) nr 525/2013 oraz decyzję nr 529/2013/UE (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/841 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie włączenia emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych w wyniku działalności związanej z użytkowaniem gruntów, zmianą użytkowania gruntów i leśnictwem do ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030 i zmieniające rozporządzenie (UE) nr 525/2013 oraz decyzję nr 529/2013/UE (4),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (5) (dyrektywa w sprawie odnawialnych źródeł energii), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (5) (dyrektywa w sprawie odnawialnych źródeł energii),

| — | uwzględniając dyrektywę Rady 92/43/EWG z 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (dyrektywa siedliskowa) (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Rady 92/43/EWG z 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (dyrektywa siedliskowa) (6),

| — | uwzględniając rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/268 z dnia 28 października 2020 r. zmieniające załącznik IV do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/841 w odniesieniu do poziomów referencyjnych dla lasów, które mają być stosowane przez państwa członkowskie w latach 2021–2025 (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/268 z dnia 28 października 2020 r. zmieniające załącznik IV do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/841 w odniesieniu do poziomów referencyjnych dla lasów, które mają być stosowane przez państwa członkowskie w latach 2021–2025 (7),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 maja 2020 r. zatytułowany „Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 – Przywracanie przyrody do naszego życia” (COM(2020)0380), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 maja 2020 r. zatytułowany „Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 – Przywracanie przyrody do naszego życia” (COM(2020)0380),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 marca 2020 r. zatytułowany „Nowa strategia przemysłowa dla Europy” (COM(2020)0102), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 marca 2020 r. zatytułowany „Nowa strategia przemysłowa dla Europy” (COM(2020)0102),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 30 czerwca 2021 r. zatytułowany „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE – W kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r.” (COM(2021)0345), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 30 czerwca 2021 r. zatytułowany „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE – W kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r.” (COM(2021)0345),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 października 2020 r. zatytułowany „Fala renowacji na potrzeby Europy – ekologizacja budynków, tworzenie miejsc pracy, poprawa jakości życia” (COM(2020)0662), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 października 2020 r. zatytułowany „Fala renowacji na potrzeby Europy – ekologizacja budynków, tworzenie miejsc pracy, poprawa jakości życia” (COM(2020)0662),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 października 2018 r. pt. „Zrównoważona biogospodarka dla Europy: wzmocnienie powiązań między gospodarką, społeczeństwem i środowiskiem (COM(2018)0673), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 października 2018 r. pt. „Zrównoważona biogospodarka dla Europy: wzmocnienie powiązań między gospodarką, społeczeństwem i środowiskiem (COM(2018)0673),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 23 marca 2022 r. pt. „Zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego i zwiększenie odporności systemów żywnościowych” (COM(2022)0133), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 23 marca 2022 r. pt. „Zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego i zwiększenie odporności systemów żywnościowych” (COM(2022)0133),

| — | uwzględniając inicjatywę nowego europejskiego Bauhausu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając inicjatywę nowego europejskiego Bauhausu,

| — | uwzględniając projekt rozporządzenia Komisji uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i uchylającego rozporządzenie Komisji (UE) nr 702/2014 (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt rozporządzenia Komisji uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i uchylającego rozporządzenie Komisji (UE) nr 702/2014 (8),

| — | uwzględniając konkluzje Rady z dnia 5 listopada 2021 r. w sprawie unijnej strategii leśnej na 2030 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z dnia 5 listopada 2021 r. w sprawie unijnej strategii leśnej na 2030 r.,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 8 grudnia 2021 r. w sprawie komunikatu Komisji poświęconego nowej strategii leśnej UE na 2030 r. (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 8 grudnia 2021 r. w sprawie komunikatu Komisji poświęconego nowej strategii leśnej UE na 2030 r. (9),

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów z dnia 28 kwietnia 2022 r. w sprawie komunikatu Komisji poświęconego nowej strategii leśnej UE na 2030 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów z dnia 28 kwietnia 2022 r. w sprawie komunikatu Komisji poświęconego nowej strategii leśnej UE na 2030 r.,

| — | uwzględniając obowiązki państw członkowskich UE wynikające z konwencji ONZ w sprawie zwalczania pustynnienia, |
| --- | --- |

—

uwzględniając obowiązki państw członkowskich UE wynikające z konwencji ONZ w sprawie zwalczania pustynnienia,

| — | uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z 2021 r. pt. „Finansowanie unijne na rzecz różnorodności biologicznej i zapobiegania zmianie klimatu w lasach w UE – pozytywne, lecz ograniczone rezultaty”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z 2021 r. pt. „Finansowanie unijne na rzecz różnorodności biologicznej i zapobiegania zmianie klimatu w lasach w UE – pozytywne, lecz ograniczone rezultaty”,

| — | uwzględniając publikację Komisji z 2018 r. zatytułowaną „Wytyczne w sprawie kaskadowego wykorzystania biomasy z wybranymi przykładami najlepszych praktyk w zakresie biomasy drzewnej”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając publikację Komisji z 2018 r. zatytułowaną „Wytyczne w sprawie kaskadowego wykorzystania biomasy z wybranymi przykładami najlepszych praktyk w zakresie biomasy drzewnej”,

| — | uwzględniając sprawozdanie Wspólnego Centrum Badawczego Komisji z 2020 r. pt. „Mapping and Assessment of Ecosystems and their Services: An EU ecosystem assessment” [Mapowanie i ocena ekosystemów i usług ekosystemowych: ocena ekosystemów UE], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Wspólnego Centrum Badawczego Komisji z 2020 r. pt. „Mapping and Assessment of Ecosystems and their Services: An EU ecosystem assessment” [Mapowanie i ocena ekosystemów i usług ekosystemowych: ocena ekosystemów UE],

| — | uwzględniając sprawozdanie Europejskiej Agencji Środowiska z 2020 r. zatytułowane „State of nature in the EU – Results from reporting under the nature directives 2013–2018” [Stan przyrody w UE – wyniki ze sprawozdań przedłożonych na podstawie dyrektyw dotyczących ochrony przyrody z lat 2013–2018], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Europejskiej Agencji Środowiska z 2020 r. zatytułowane „State of nature in the EU – Results from reporting under the nature directives 2013–2018” [Stan przyrody w UE – wyniki ze sprawozdań przedłożonych na podstawie dyrektyw dotyczących ochrony przyrody z lat 2013–2018],

| — | uwzględniając sprawozdanie Forest Europe z 2020 r. w sprawie stanu lasów w Europie w 2020 r.”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Forest Europe z 2020 r. w sprawie stanu lasów w Europie w 2020 r.”,

| — | uwzględniając sprawozdanie z globalnej oceny różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych sporządzone przez Międzyrządową Platformę Naukowo-Polityczną w sprawie Różnorodności Biologicznej i Funkcjonowania Ekosystemów (IPBES), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie z globalnej oceny różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych sporządzone przez Międzyrządową Platformę Naukowo-Polityczną w sprawie Różnorodności Biologicznej i Funkcjonowania Ekosystemów (IPBES),

| — | uwzględniając Deklarację z Kunming pt. „Cywilizacja ekologiczna – budowa wspólnej przyszłości dla wszelkich rodzajów życia na Ziemi”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Deklarację z Kunming pt. „Cywilizacja ekologiczna – budowa wspólnej przyszłości dla wszelkich rodzajów życia na Ziemi”,

| — | uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej II przy Międzyrządowym Zespole ds. Zmian Klimatu zatytułowane „Zmiana klimatu 2022: wpływ, dostosowanie i podatność”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej II przy Międzyrządowym Zespole ds. Zmian Klimatu zatytułowane „Zmiana klimatu 2022: wpływ, dostosowanie i podatność”,

| — | uwzględniając sprawozdanie specjalne IPCC dotyczące zmiany klimatu, pustynnienia, degradacji gleby, zrównoważonego zarządzania gruntami, bezpieczeństwa żywnościowego i przepływów gazów cieplarnianych w ekosystemach, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie specjalne IPCC dotyczące zmiany klimatu, pustynnienia, degradacji gleby, zrównoważonego zarządzania gruntami, bezpieczeństwa żywnościowego i przepływów gazów cieplarnianych w ekosystemach,

| — | uwzględniając wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 17 kwietnia 2018 r. w sprawie C-441/17 Komisja Europejska przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 17 kwietnia 2018 r. w sprawie C-441/17 Komisja Europejska przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej (10),

| — | uwzględniając projekty i działania mające na celu koordynację informacji na temat lasów w Europie (europejska sieć krajowych wykazów lasów ENFIN, projekt FutMon, projekt Diabolo, europejski atlas gatunków drzew leśnych oraz program mapowania i oceny ekosystemów i usług ekosystemowych), |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekty i działania mające na celu koordynację informacji na temat lasów w Europie (europejska sieć krajowych wykazów lasów ENFIN, projekt FutMon, projekt Diabolo, europejski atlas gatunków drzew leśnych oraz program mapowania i oceny ekosystemów i usług ekosystemowych),

| — | uwzględniając sprawozdanie z 10 czerwca 2021 r. ze wspólnych warsztatów IPBES-IPCC poświęconych różnorodności biologicznej i zmianie klimatu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie z 10 czerwca 2021 r. ze wspólnych warsztatów IPBES-IPCC poświęconych różnorodności biologicznej i zmianie klimatu,

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz Komisję Rozwoju, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz Komisję Rozwoju,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (A9-0225/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (A9-0225/2022),

| A. | mając na uwadze, że UE wyznaczyła wiążące cele ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55 % do 2030 r. i osiągnięcia neutralności klimatycznej najpóźniej do 2050 r. (11); mając na uwadze, że UE zobowiązała się do dążenia do realizacji celów zrównoważonego rozwoju ONZ, w tym celu nr 15 dotyczącego ochrony, przywrócenia i promowania zrównoważonego użytkowania ekosystemów lądowych, zrównoważonego gospodarowania lasami, zwalczania pustynnienia, powstrzymywania i odwracania procesu degradacji gleby oraz powstrzymania utraty różnorodności biologicznej, a także celów porozumienia paryskiego i deklaracji złożonych podczas konferencji ONZ w 2021 r. w sprawie zmiany klimatu (COP26); mając na uwadze, że lasy oraz przemysł i usługi związane z leśnictwem, a także właściciele i pracownicy tego sektora odgrywać będą istotną i niezastąpioną rolę w osiąganiu celów zrównoważonego rozwoju i celów porozumienia paryskiego, podczas gdy ekosystemy leśne i ich rezerwuary węgla mają zasadnicze znaczenie dla łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej, ponieważ pochłaniają i magazynują około 10 % emisji gazów cieplarnianych (12) w Europie i są głównymi siedliskami różnorodności biologicznej; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że UE wyznaczyła wiążące cele ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55 % do 2030 r. i osiągnięcia neutralności klimatycznej najpóźniej do 2050 r. (11); mając na uwadze, że UE zobowiązała się do dążenia do realizacji celów zrównoważonego rozwoju ONZ, w tym celu nr 15 dotyczącego ochrony, przywrócenia i promowania zrównoważonego użytkowania ekosystemów lądowych, zrównoważonego gospodarowania lasami, zwalczania pustynnienia, powstrzymywania i odwracania procesu degradacji gleby oraz powstrzymania utraty różnorodności biologicznej, a także celów porozumienia paryskiego i deklaracji złożonych podczas konferencji ONZ w 2021 r. w sprawie zmiany klimatu (COP26); mając na uwadze, że lasy oraz przemysł i usługi związane z leśnictwem, a także właściciele i pracownicy tego sektora odgrywać będą istotną i niezastąpioną rolę w osiąganiu celów zrównoważonego rozwoju i celów porozumienia paryskiego, podczas gdy ekosystemy leśne i ich rezerwuary węgla mają zasadnicze znaczenie dla łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej, ponieważ pochłaniają i magazynują około 10 % emisji gazów cieplarnianych (12) w Europie i są głównymi siedliskami różnorodności biologicznej;

| B. | mając na uwadze, że art. 4 TFUE przewiduje podział kompetencji i odpowiedzialności w odniesieniu do lasów, w szczególności w ramach polityki ochrony środowiska UE, tymczasem nie zawiera on odniesienia do wspólnej polityki leśnej UE, a tym samym zachowuje politykę leśną w gestii państw członkowskich; mając na uwadze, że ze względu na dużą różnorodność lasów UE pod względem biogeografii, struktury, wielkości, różnorodności biologicznej, struktury własności i istniejących polityk, w przypadku gdy strategie polityki ochrony środowiska, polityki klimatycznej i innych odpowiednich polityk dotyczą lasów, konieczne jest należyte stosowanie zasad pomocniczości i proporcjonalności przy opracowywaniu i wdrażaniu nowej strategii leśnej UE (zwanej dalej „strategią”) oraz odpowiednich przepisów UE; mając na uwadze, że szczegóły związane z gospodarką leśną należy dostosować na szczeblu krajowym i regionalnym, stosując podejście oddolne; mając na uwadze, że konieczna jest dalsza koordynacja na szczeblu UE, gdyż umożliwi ona lepszą realizację celów Europejskiego Zielonego Ładu i dokładniejsze obliczenie potencjalnych redukcji emisji i granic wykorzystania lasów na poziomie europejskim, mając na uwadze ważną rolę lasów w osiąganiu europejskich celów klimatycznych; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że art. 4 TFUE przewiduje podział kompetencji i odpowiedzialności w odniesieniu do lasów, w szczególności w ramach polityki ochrony środowiska UE, tymczasem nie zawiera on odniesienia do wspólnej polityki leśnej UE, a tym samym zachowuje politykę leśną w gestii państw członkowskich; mając na uwadze, że ze względu na dużą różnorodność lasów UE pod względem biogeografii, struktury, wielkości, różnorodności biologicznej, struktury własności i istniejących polityk, w przypadku gdy strategie polityki ochrony środowiska, polityki klimatycznej i innych odpowiednich polityk dotyczą lasów, konieczne jest należyte stosowanie zasad pomocniczości i proporcjonalności przy opracowywaniu i wdrażaniu nowej strategii leśnej UE (zwanej dalej „strategią”) oraz odpowiednich przepisów UE; mając na uwadze, że szczegóły związane z gospodarką leśną należy dostosować na szczeblu krajowym i regionalnym, stosując podejście oddolne; mając na uwadze, że konieczna jest dalsza koordynacja na szczeblu UE, gdyż umożliwi ona lepszą realizację celów Europejskiego Zielonego Ładu i dokładniejsze obliczenie potencjalnych redukcji emisji i granic wykorzystania lasów na poziomie europejskim, mając na uwadze ważną rolę lasów w osiąganiu europejskich celów klimatycznych;

| C. | mając na uwadze, że idea Europejskiego Zielonego Ładu – jako przekrojowego podejścia stosowanego przy podejmowaniu wyzwań klimatycznych i środowiskowych, zapewniającego możliwość odpowiedniej ochrony przyrody i różnorodności biologicznej w sposób, który sprzyja tworzeniu zrównoważonego wzrostu gospodarczego i miejsc pracy w zasobooszczędnej, neutralnej pod względem emisji dwutlenku węgla, w pełni realizującej obieg zamknięty i konkurencyjnej gospodarce szanującej ograniczenia naszej planety – powinna wyznaczać kierunek wdrażania strategii w zakresie zarządzania kompromisami, przyczyniając się jednocześnie do tworzenia synergii i poszukiwania właściwej równowagi między różnorodnymi funkcjami lasów, w tym funkcjami społeczno-gospodarczymi, środowiskowymi i klimatycznymi; mając na uwadze, że ekosystem stanowi środowisko fizyczne złożone z żywych i nieożywionych komponentów, które wzajemne na siebie oddziałują; mając na uwadze, że dzięki tym oddziaływaniom ekosystem zapewnia korzyści dla ludzi i gospodarki zwane „usługami ekosystemowymi”; mając na uwadze, że zmiana klimatu i utrata różnorodności biologicznej oraz związanych z nią usług ekosystemowych stanowią systemowe zagrożenie dla społeczeństwa; mając na uwadze, że lasy zapewniają szereg usług ekosystemowych, takich jak dostarczanie drewna, niedrzewnych produktów leśnych i żywności, są ostoją różnorodności biologicznej, zapewniają czyste powietrze i wodę, przynoszą korzyści dla miejscowego klimatu, stanowią ochronę przed zagrożeniami naturalnymi takimi jak lawiny, powodzie, susze czy obrywy skalne, a także mają wartość rekreacyjną, kulturową i historyczną; mając na uwadze, że celem zrównoważonej gospodarki leśnej jest zrównoważone zapewnianie różnych usług ekosystemowych i wspieranie wysiłków w przystosowaniu się do zmiany klimatu i łagodzeniu jej skutków; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że idea Europejskiego Zielonego Ładu – jako przekrojowego podejścia stosowanego przy podejmowaniu wyzwań klimatycznych i środowiskowych, zapewniającego możliwość odpowiedniej ochrony przyrody i różnorodności biologicznej w sposób, który sprzyja tworzeniu zrównoważonego wzrostu gospodarczego i miejsc pracy w zasobooszczędnej, neutralnej pod względem emisji dwutlenku węgla, w pełni realizującej obieg zamknięty i konkurencyjnej gospodarce szanującej ograniczenia naszej planety – powinna wyznaczać kierunek wdrażania strategii w zakresie zarządzania kompromisami, przyczyniając się jednocześnie do tworzenia synergii i poszukiwania właściwej równowagi między różnorodnymi funkcjami lasów, w tym funkcjami społeczno-gospodarczymi, środowiskowymi i klimatycznymi; mając na uwadze, że ekosystem stanowi środowisko fizyczne złożone z żywych i nieożywionych komponentów, które wzajemne na siebie oddziałują; mając na uwadze, że dzięki tym oddziaływaniom ekosystem zapewnia korzyści dla ludzi i gospodarki zwane „usługami ekosystemowymi”; mając na uwadze, że zmiana klimatu i utrata różnorodności biologicznej oraz związanych z nią usług ekosystemowych stanowią systemowe zagrożenie dla społeczeństwa; mając na uwadze, że lasy zapewniają szereg usług ekosystemowych, takich jak dostarczanie drewna, niedrzewnych produktów leśnych i żywności, są ostoją różnorodności biologicznej, zapewniają czyste powietrze i wodę, przynoszą korzyści dla miejscowego klimatu, stanowią ochronę przed zagrożeniami naturalnymi takimi jak lawiny, powodzie, susze czy obrywy skalne, a także mają wartość rekreacyjną, kulturową i historyczną; mając na uwadze, że celem zrównoważonej gospodarki leśnej jest zrównoważone zapewnianie różnych usług ekosystemowych i wspieranie wysiłków w przystosowaniu się do zmiany klimatu i łagodzeniu jej skutków;

| D. | mając na uwadze, że produkty drewnopochodne przyczyniają się do łagodzenia zmiany klimatu dzięki składowaniu dwutlenku węgla i zastępowaniu produktów o dużym śladzie węglowym, w tym materiałów budowlanych i opakowaniowych, tekstyliów, chemikaliów i paliw; mając na uwadze, że produkty drewnopochodne są odnawialne i w dużym stopniu nadają się do recyklingu i że w związku z tym mają ogromny potencjał, by wspierać biogospodarkę o obiegu zamkniętym; mając na uwadze, że z tego powodu sektor leśnictwa i przemysł związany z leśnictwem odgrywają kluczową rolę w zielonej gospodarce; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że produkty drewnopochodne przyczyniają się do łagodzenia zmiany klimatu dzięki składowaniu dwutlenku węgla i zastępowaniu produktów o dużym śladzie węglowym, w tym materiałów budowlanych i opakowaniowych, tekstyliów, chemikaliów i paliw; mając na uwadze, że produkty drewnopochodne są odnawialne i w dużym stopniu nadają się do recyklingu i że w związku z tym mają ogromny potencjał, by wspierać biogospodarkę o obiegu zamkniętym; mając na uwadze, że z tego powodu sektor leśnictwa i przemysł związany z leśnictwem odgrywają kluczową rolę w zielonej gospodarce;

| E. | mając na uwadze, że w ramach pakietu „Gotowi na 55” i realizacji celu dostosowania polityki klimatycznej do porozumienia paryskiego przeprowadzany jest przegląd dyrektywy w sprawie energii odnawialnej i rozporządzenia w sprawie włączenia emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych w wyniku działalności związanej z użytkowaniem gruntów, zmianą użytkowania gruntów i leśnictwem do ram polityki klimatyczno-energetycznej (13); mając na uwadze, że Komisja przedstawiła wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie produktów niepowodujących wylesiania; mając na uwadze, że w świetle europejskiej koncepcji wielofunkcyjnych lasów inicjatywy te muszą być spójne z celami politycznymi wysokiego szczebla Zielonego Ładu, planu działań w zakresie biogospodarki, strategii dotyczącej gospodarki o obiegu zamkniętym, strategii leśnej, strategii na rzecz bioróżnorodności oraz długoterminowej wizji dla obszarów wiejskich; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że w ramach pakietu „Gotowi na 55” i realizacji celu dostosowania polityki klimatycznej do porozumienia paryskiego przeprowadzany jest przegląd dyrektywy w sprawie energii odnawialnej i rozporządzenia w sprawie włączenia emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych w wyniku działalności związanej z użytkowaniem gruntów, zmianą użytkowania gruntów i leśnictwem do ram polityki klimatyczno-energetycznej (13); mając na uwadze, że Komisja przedstawiła wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie produktów niepowodujących wylesiania; mając na uwadze, że w świetle europejskiej koncepcji wielofunkcyjnych lasów inicjatywy te muszą być spójne z celami politycznymi wysokiego szczebla Zielonego Ładu, planu działań w zakresie biogospodarki, strategii dotyczącej gospodarki o obiegu zamkniętym, strategii leśnej, strategii na rzecz bioróżnorodności oraz długoterminowej wizji dla obszarów wiejskich;

| F. | mając na uwadze, że własność lasów w Europie jest zróżnicowana pod względem wielkości i struktury własności, co prowadzi do znacznego zróżnicowania modeli zarządzania; mając na uwadze, że około 60 % lasów w UE należy do 16 mln prywatnych właścicieli lasów (14), z których znaczna część to mali posiadacze ziemscy (15), a około 40 % lasów podlega różnym formom własności publicznej; mając na uwadze, że niewielka liczba właścicieli lasów ma znaczący udział we własności powierzchni leśnej, a niektórzy z nich są właścicielami najważniejszych zakładów przetwórstwa drewna w UE; mając na uwadze, że zaangażowanie tych właścicieli oraz wspieranie ich i zachęcanie – mające pierwszeństwo przed nakładaniem kar – za pomocą kompleksowych ram politycznych i legislacyjnych, które dają pewność prawa – w oparciu o uznanie ich praw własności, ich doświadczenie w zarządzaniu, uznanie znaczenia dochodów wygenerowanych dzięki ich działalności związanej z zarządzaniem lasami i uznaniu konkretnych wyzwań z tym związanych – będzie miało kluczowe znaczenie dla osiągnięcia celów strategii, w tym zapewnienia usług klimatycznych i innych usług ekosystemowych; mając na uwadze, że w związku z tym istotne jest, by ramy te były jasne i przejrzyste oraz by unikać nakładania na wszystkie podmioty nadmiernych obciążeń administracyjnych; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że własność lasów w Europie jest zróżnicowana pod względem wielkości i struktury własności, co prowadzi do znacznego zróżnicowania modeli zarządzania; mając na uwadze, że około 60 % lasów w UE należy do 16 mln prywatnych właścicieli lasów (14), z których znaczna część to mali posiadacze ziemscy (15), a około 40 % lasów podlega różnym formom własności publicznej; mając na uwadze, że niewielka liczba właścicieli lasów ma znaczący udział we własności powierzchni leśnej, a niektórzy z nich są właścicielami najważniejszych zakładów przetwórstwa drewna w UE; mając na uwadze, że zaangażowanie tych właścicieli oraz wspieranie ich i zachęcanie – mające pierwszeństwo przed nakładaniem kar – za pomocą kompleksowych ram politycznych i legislacyjnych, które dają pewność prawa – w oparciu o uznanie ich praw własności, ich doświadczenie w zarządzaniu, uznanie znaczenia dochodów wygenerowanych dzięki ich działalności związanej z zarządzaniem lasami i uznaniu konkretnych wyzwań z tym związanych – będzie miało kluczowe znaczenie dla osiągnięcia celów strategii, w tym zapewnienia usług klimatycznych i innych usług ekosystemowych; mając na uwadze, że w związku z tym istotne jest, by ramy te były jasne i przejrzyste oraz by unikać nakładania na wszystkie podmioty nadmiernych obciążeń administracyjnych;

| G. | mając na uwadze, że w UE znajduje się około 5 % całkowitej powierzchni lasów na świecie, a także to, że lasy stanowią 43 % powierzchni lądowej UE (czyli zajmują odsetek nieco większy niż odsetek gruntów wykorzystywanych na potrzeby rolnictwa) i są siedliskiem dla 80 % lądowej różnorodności biologicznej w UE (16); mając na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniem Europejskiej Agencji Środowiska pt. „Środowisko Europy 2020 – stan i prognozy: wiedza na rzecz transformacji w kierunku zrównoważonej Europy” (17) Europa doświadczyła ogromnego spadku różnorodności biologicznej; mając na uwadze, że prawie 23 % lasów europejskich znajduje się na obszarach Natura 2000, przy czym odsetek ten w niektórych państwach członkowskich wynosi 50 %, a prawie połowę siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 stanowią lasy; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że w UE znajduje się około 5 % całkowitej powierzchni lasów na świecie, a także to, że lasy stanowią 43 % powierzchni lądowej UE (czyli zajmują odsetek nieco większy niż odsetek gruntów wykorzystywanych na potrzeby rolnictwa) i są siedliskiem dla 80 % lądowej różnorodności biologicznej w UE (16); mając na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniem Europejskiej Agencji Środowiska pt. „Środowisko Europy 2020 – stan i prognozy: wiedza na rzecz transformacji w kierunku zrównoważonej Europy” (17) Europa doświadczyła ogromnego spadku różnorodności biologicznej; mając na uwadze, że prawie 23 % lasów europejskich znajduje się na obszarach Natura 2000, przy czym odsetek ten w niektórych państwach członkowskich wynosi 50 %, a prawie połowę siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 stanowią lasy;

| H. | mając na uwadze, że najnowsze dane zgromadzone na podstawie art. 17 dyrektywy siedliskowej wskazują – w oparciu o parametry warunków siedliskowych – że jedynie 49 % siedlisk leśnych znajduje się w dobrym stanie (18), podczas gdy w przypadku 29,6 % siedlisk stan ten jest nieznany, a w przypadku 21,1 % jest on zły lub wymaga poprawy; mając na uwadze, że skupienie się wyłącznie na danych zagregowanych może okazać się niewystarczające do zidentyfikowania kluczowych informacji na temat najpilniejszych kwestii i zajęcia się tymi kwestiami, w związku z czym konieczne jest zapoznanie się z bardziej szczegółowymi wskaźnikami tendencji dotyczących warunków i presji oraz przyczynienie się do tego, by brakujące dane były dostępne w przyszłości; mając na uwadze, że wskaźniki te nie potwierdzają ogólnej negatywnej oceny stanu lasów w UE, ujawniają za to zarówno pozytywne, jak i negatywne tendencje (19), które wymagają zniuansowanych reakcji dopasowanych do indywidualnych przypadków; mając na uwadze, że lasy są coraz bardziej narażone na skutki zmiany klimatu, w szczególności na coraz częstsze pożary; mając na uwadze, że ilościowe określenie wpływu takich zjawisk na odporność i produktywność lasów na szeroką skalę nadal stanowi poważne wyzwanie; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że najnowsze dane zgromadzone na podstawie art. 17 dyrektywy siedliskowej wskazują – w oparciu o parametry warunków siedliskowych – że jedynie 49 % siedlisk leśnych znajduje się w dobrym stanie (18), podczas gdy w przypadku 29,6 % siedlisk stan ten jest nieznany, a w przypadku 21,1 % jest on zły lub wymaga poprawy; mając na uwadze, że skupienie się wyłącznie na danych zagregowanych może okazać się niewystarczające do zidentyfikowania kluczowych informacji na temat najpilniejszych kwestii i zajęcia się tymi kwestiami, w związku z czym konieczne jest zapoznanie się z bardziej szczegółowymi wskaźnikami tendencji dotyczących warunków i presji oraz przyczynienie się do tego, by brakujące dane były dostępne w przyszłości; mając na uwadze, że wskaźniki te nie potwierdzają ogólnej negatywnej oceny stanu lasów w UE, ujawniają za to zarówno pozytywne, jak i negatywne tendencje (19), które wymagają zniuansowanych reakcji dopasowanych do indywidualnych przypadków; mając na uwadze, że lasy są coraz bardziej narażone na skutki zmiany klimatu, w szczególności na coraz częstsze pożary; mając na uwadze, że ilościowe określenie wpływu takich zjawisk na odporność i produktywność lasów na szeroką skalę nadal stanowi poważne wyzwanie;

| I. | mając na uwadze, że dzięki lepszemu zrozumieniu zjawisk katastrofalnych związanych z klimatem, które mogą dotknąć lasy europejskie, możliwe będzie dalsze opracowywanie wytycznych dotyczących gospodarki leśnej, a także kształtowanie polityki przystosowywania się do zmiany klimatu, mającą na celu rozwiązanie problemu podatności na te zjawiska; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że dzięki lepszemu zrozumieniu zjawisk katastrofalnych związanych z klimatem, które mogą dotknąć lasy europejskie, możliwe będzie dalsze opracowywanie wytycznych dotyczących gospodarki leśnej, a także kształtowanie polityki przystosowywania się do zmiany klimatu, mającą na celu rozwiązanie problemu podatności na te zjawiska;

| J. | mając na uwadze, że gromadzenie i utrzymywanie przejrzystych i wiarygodnych danych wysokiej jakości, wymiana wiedzy i najlepszych praktyk oraz odpowiednio finansowane i dobrze skoordynowane badania mają kluczowe znaczenie dla sprostania wyzwaniom związanym z lasami i wykorzystania oferowanych przez nie możliwości, a także dla realizacji różnorodnych funkcji lasów, w tym różnych korzyści płynących z produktów przemysłu związanego z leśnictwem, w coraz bardziej złożonym środowisku; mając na uwadze, że dane dotyczące lasów dostępne na szczeblu UE nie są kompletne i cechują się zróżnicowaną jakością, co utrudnia koordynację gospodarki leśnej i ochrony lasów między UE i państwami członkowskimi; mając na uwadze, w szczególności, że istnieje potrzeba lepszego monitorowania stanu ekosystemu leśnego oraz skutków, jakie środki wprowadzane w leśnictwie mają dla różnorodności biologicznej i klimatu; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że gromadzenie i utrzymywanie przejrzystych i wiarygodnych danych wysokiej jakości, wymiana wiedzy i najlepszych praktyk oraz odpowiednio finansowane i dobrze skoordynowane badania mają kluczowe znaczenie dla sprostania wyzwaniom związanym z lasami i wykorzystania oferowanych przez nie możliwości, a także dla realizacji różnorodnych funkcji lasów, w tym różnych korzyści płynących z produktów przemysłu związanego z leśnictwem, w coraz bardziej złożonym środowisku; mając na uwadze, że dane dotyczące lasów dostępne na szczeblu UE nie są kompletne i cechują się zróżnicowaną jakością, co utrudnia koordynację gospodarki leśnej i ochrony lasów między UE i państwami członkowskimi; mając na uwadze, w szczególności, że istnieje potrzeba lepszego monitorowania stanu ekosystemu leśnego oraz skutków, jakie środki wprowadzane w leśnictwie mają dla różnorodności biologicznej i klimatu;

| K. | mając na uwadze, że na szczeblu międzynarodowym najważniejszym forum dla opracowywania uzgodnionych międzynarodowo definicji dotyczących lasów i leśnictwa jest Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO); mając na uwadze, że FAO gromadzi i udostępnia dane na temat lasów i leśnictwa; mając na uwadze, że Komisja i państwa członkowskie biorą udział w pracach FAO; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że na szczeblu międzynarodowym najważniejszym forum dla opracowywania uzgodnionych międzynarodowo definicji dotyczących lasów i leśnictwa jest Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO); mając na uwadze, że FAO gromadzi i udostępnia dane na temat lasów i leśnictwa; mając na uwadze, że Komisja i państwa członkowskie biorą udział w pracach FAO;

| L. | mając na uwadze, że zapewnianie różnych leśnych usług ekosystemowych przez sektor leśnictwa i przemysł związany z leśnictwem jest ważnym filarem dochodów i zatrudnienia, w szczególności na obszarach wiejskich, ale także na obszarach miejskich poprzez dalsze zastosowania takich usług; mając na uwadze, że wdrażając strategię, należy zwrócić należytą uwagę nie tylko na zwiększenie dochodów i zatrudnienia, ale także atrakcyjność zatrudnienia w tym sektorze poprzez wysokiej jakości miejsca pracy, ochronę socjalną, normy bezpieczeństwa i higieny pracy, stały rozwój partnerstw na rzecz umiejętności z udziałem zainteresowanych stron oraz odpowiednie możliwości szkolenia kadry kierowniczej i pracowników; mając na uwadze, że w latach 2000–2015 zatrudnienie w europejskim leśnictwie zmalało o jedną trzecią, przede wszystkim ze względu na zwiększoną mechanizację w przemyśle drzewnym i papierniczym (20); mając na uwadze, że udoskonalone projektowanie maszyn leśnych może zwiększyć ochronę pracowników i zmniejszyć wpływ na glebę i wodę; mając na uwadze, że eksploatacja lasów i przemysł drzewny należą do najniebezpieczniejszych sektorów przemysłu, w których obserwuje się znaczną liczbę wypadków przy pracy, chorób zawodowych oraz odchodzenia na wcześniejszą emeryturę; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że zapewnianie różnych leśnych usług ekosystemowych przez sektor leśnictwa i przemysł związany z leśnictwem jest ważnym filarem dochodów i zatrudnienia, w szczególności na obszarach wiejskich, ale także na obszarach miejskich poprzez dalsze zastosowania takich usług; mając na uwadze, że wdrażając strategię, należy zwrócić należytą uwagę nie tylko na zwiększenie dochodów i zatrudnienia, ale także atrakcyjność zatrudnienia w tym sektorze poprzez wysokiej jakości miejsca pracy, ochronę socjalną, normy bezpieczeństwa i higieny pracy, stały rozwój partnerstw na rzecz umiejętności z udziałem zainteresowanych stron oraz odpowiednie możliwości szkolenia kadry kierowniczej i pracowników; mając na uwadze, że w latach 2000–2015 zatrudnienie w europejskim leśnictwie zmalało o jedną trzecią, przede wszystkim ze względu na zwiększoną mechanizację w przemyśle drzewnym i papierniczym (20); mając na uwadze, że udoskonalone projektowanie maszyn leśnych może zwiększyć ochronę pracowników i zmniejszyć wpływ na glebę i wodę; mając na uwadze, że eksploatacja lasów i przemysł drzewny należą do najniebezpieczniejszych sektorów przemysłu, w których obserwuje się znaczną liczbę wypadków przy pracy, chorób zawodowych oraz odchodzenia na wcześniejszą emeryturę;

| M. | mając na uwadze, że w odróżnieniu od niepokojących tendencji wylesiania obserwowanych na świecie powierzchnia i objętość biomasy w lasach Europy wzrasta (21); mając na uwadze, że UE może odegrać ważną rolę w przeciwdziałaniu globalnemu wylesianiu, co podkreślono we wniosku Komisji dotyczącym rozporządzenia w sprawie produktów niepowodujących wylesiania; mając na uwadze, że strategia leśna UE prezentująca najlepsze praktyki w ekonomicznie opłacalnej zrównoważonej gospodarce leśnej nie tylko uregulowałaby przywóz, ale mogłaby również przyczynić się do poprawy gospodarki leśnej na całym świecie; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że w odróżnieniu od niepokojących tendencji wylesiania obserwowanych na świecie powierzchnia i objętość biomasy w lasach Europy wzrasta (21); mając na uwadze, że UE może odegrać ważną rolę w przeciwdziałaniu globalnemu wylesianiu, co podkreślono we wniosku Komisji dotyczącym rozporządzenia w sprawie produktów niepowodujących wylesiania; mając na uwadze, że strategia leśna UE prezentująca najlepsze praktyki w ekonomicznie opłacalnej zrównoważonej gospodarce leśnej nie tylko uregulowałaby przywóz, ale mogłaby również przyczynić się do poprawy gospodarki leśnej na całym świecie;

| N. | mając na uwadze, że obecnie istnieją międzynarodowe systemy dobrowolnej certyfikacji w zakresie zrównoważonej gospodarki leśnej; mając na uwadze, że systemy certyfikacji są podstawowym narzędziem umożliwiającym spełnienie wymogów rozporządzenia UE w sprawie drewna (22) w zakresie należytej staranności (23); |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że obecnie istnieją międzynarodowe systemy dobrowolnej certyfikacji w zakresie zrównoważonej gospodarki leśnej; mając na uwadze, że systemy certyfikacji są podstawowym narzędziem umożliwiającym spełnienie wymogów rozporządzenia UE w sprawie drewna (22) w zakresie należytej staranności (23);

| O. | mając na uwadze, że proces zrównoważonej gospodarki leśnej w Europie powinien zapewnić osiągnięcie właściwej równowagi między trzema filarami zrównoważonego rozwoju, a mianowicie ochroną środowiska, rozwojem społecznym i rozwojem gospodarczym; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że proces zrównoważonej gospodarki leśnej w Europie powinien zapewnić osiągnięcie właściwej równowagi między trzema filarami zrównoważonego rozwoju, a mianowicie ochroną środowiska, rozwojem społecznym i rozwojem gospodarczym;

| P. | mając na uwadze, że powszechnie wykorzystywane w UE kryteria i wskaźniki definiujące zrównoważoną gospodarkę leśną opierają się na ogólnoeuropejskiej współpracy w procesie Forest Europe, którego sygnatariuszami są wszystkie państwa członkowskie i Komisja; mając na uwadze, że w programie bieżących prac Forest Europe zainicjowano przegląd definicji zrównoważonej gospodarki leśnej; mając na uwadze, że Forest Europe gromadzi informacje i udziela informacji na temat stanu i tendencji w lasach i leśnictwie w oparciu o kryteria zrównoważonej gospodarki leśnej; mając na uwadze, że istnieje potrzeba zapewnienia, aby wskaźniki i progi były oparte na dowodach, oraz ścisłej współpracy w tym zakresie z państwami członkowskimi; mając na uwadze, że nowe przejrzyste wskaźniki i progi mogłyby pozwolić wzmocnić zrównoważony charakter sektora, biorąc pod uwagę jego znaczenie dla wartości ekologicznych, ekonomicznych i społecznych; mając na uwadze, że trzeba będzie jasno określić ramy zrównoważonej gospodarki leśnej, w szczególności w odniesieniu do kryteriów, wskaźników i progów dotyczących zdrowia ekosystemów, różnorodności biologicznej i zmiany klimatu, jeżeli mają stać się one dokładniejszym i użyteczniejszym narzędziem do określania i porównywania różnych podejść do gospodarowania lasami, wpływu tych strategii, a także ogólnego stanu i stanu ochrony lasów europejskich; mając na uwadze, że zrównoważonej gospodarce leśnej powinno towarzyszyć promowanie wielofunkcyjnej roli lasów w celu zadbania o to, by gospodarka ta w pełni uwzględniała różnorodność lasów i specyfikę każdego regionu; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że powszechnie wykorzystywane w UE kryteria i wskaźniki definiujące zrównoważoną gospodarkę leśną opierają się na ogólnoeuropejskiej współpracy w procesie Forest Europe, którego sygnatariuszami są wszystkie państwa członkowskie i Komisja; mając na uwadze, że w programie bieżących prac Forest Europe zainicjowano przegląd definicji zrównoważonej gospodarki leśnej; mając na uwadze, że Forest Europe gromadzi informacje i udziela informacji na temat stanu i tendencji w lasach i leśnictwie w oparciu o kryteria zrównoważonej gospodarki leśnej; mając na uwadze, że istnieje potrzeba zapewnienia, aby wskaźniki i progi były oparte na dowodach, oraz ścisłej współpracy w tym zakresie z państwami członkowskimi; mając na uwadze, że nowe przejrzyste wskaźniki i progi mogłyby pozwolić wzmocnić zrównoważony charakter sektora, biorąc pod uwagę jego znaczenie dla wartości ekologicznych, ekonomicznych i społecznych; mając na uwadze, że trzeba będzie jasno określić ramy zrównoważonej gospodarki leśnej, w szczególności w odniesieniu do kryteriów, wskaźników i progów dotyczących zdrowia ekosystemów, różnorodności biologicznej i zmiany klimatu, jeżeli mają stać się one dokładniejszym i użyteczniejszym narzędziem do określania i porównywania różnych podejść do gospodarowania lasami, wpływu tych strategii, a także ogólnego stanu i stanu ochrony lasów europejskich; mając na uwadze, że zrównoważonej gospodarce leśnej powinno towarzyszyć promowanie wielofunkcyjnej roli lasów w celu zadbania o to, by gospodarka ta w pełni uwzględniała różnorodność lasów i specyfikę każdego regionu;

| Q. | mając na uwadze, że agroleśnictwo definiowane jako systemy użytkowania gruntów, w których drzewa uprawia się w połączeniu z rolnictwem na tym samym gruncie, stanowi ciąg systemów gospodarowania gruntami, które mogą zwiększać ogólną produktywność, generować więcej biomasy, utrzymywać i odbudowywać glebę, zapobiegać pustynnieniu oraz zapewniać szereg cennych usług ekosystemowych; mając na uwadze, że istnieją dwa główne typy systemów rolno-leśnych w UE: system rolno-leśny obejmujący leśnictwo połączone z hodowlą zwierząt (wypasanie zwierząt lub produkcja paszy dla zwierząt pod drzewami) i agroleśnictwo leśno-orne (uprawy pod drzewami, z odległościami między rzędami umożliwiającymi ruch ciągników); mając na uwadze, że większość istniejących systemów rolno-leśnych w UE to systemy rolno-pasterskie, a rozwój praktyk rolno-leśnych może przynieść wiele korzyści w związku z presją środowiskową; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że agroleśnictwo definiowane jako systemy użytkowania gruntów, w których drzewa uprawia się w połączeniu z rolnictwem na tym samym gruncie, stanowi ciąg systemów gospodarowania gruntami, które mogą zwiększać ogólną produktywność, generować więcej biomasy, utrzymywać i odbudowywać glebę, zapobiegać pustynnieniu oraz zapewniać szereg cennych usług ekosystemowych; mając na uwadze, że istnieją dwa główne typy systemów rolno-leśnych w UE: system rolno-leśny obejmujący leśnictwo połączone z hodowlą zwierząt (wypasanie zwierząt lub produkcja paszy dla zwierząt pod drzewami) i agroleśnictwo leśno-orne (uprawy pod drzewami, z odległościami między rzędami umożliwiającymi ruch ciągników); mając na uwadze, że większość istniejących systemów rolno-leśnych w UE to systemy rolno-pasterskie, a rozwój praktyk rolno-leśnych może przynieść wiele korzyści w związku z presją środowiskową;

| R. | mając na uwadze, że celem unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 jest „zdefiniowanie, mapowanie, monitorowanie i ścisła ochrona wszystkich pozostałych w UE lasów pierwotnych i starodrzewów”; mając na uwadze, że ochrona lasów, w tym wszystkich istniejących nadal lasów pierwotnych i starodrzewów w UE, ma kluczowe znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej i łagodzenia zmiany klimatu; mając na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniem Wspólnego Centrum Badawczego z 2021 r. (24) w Europie zachowano jedynie 4,9 mln hektarów lasów pierwotnych i starych lasów, co stanowi tylko 3 % całkowitej powierzchni lasów w Unii i 1,2 % jej powierzchni lądowej; mając na uwadze, że lasy pierwotne i starodrzewy odgrywają kluczową rolę w ochronie różnorodności biologicznej; mając na uwadze, że często są one bardzo zróżnicowane biologicznie w porównaniu z innymi lasami w tym samym ekoregionie oraz charakteryzują się obfitością gatunków i są siedliskami specjalnej flory i fauny; mając na uwadze, że lasy pierwotne i starodrzewy zapewniają również wiele innych kluczowych usług ekosystemowych; mając na uwadze, że konieczna jest operacyjna definicja lasów pierwotnych i starodrzewów na potrzeby prawidłowego opracowywania, wdrażania i monitorowania polityki; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że celem unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 jest „zdefiniowanie, mapowanie, monitorowanie i ścisła ochrona wszystkich pozostałych w UE lasów pierwotnych i starodrzewów”; mając na uwadze, że ochrona lasów, w tym wszystkich istniejących nadal lasów pierwotnych i starodrzewów w UE, ma kluczowe znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej i łagodzenia zmiany klimatu; mając na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniem Wspólnego Centrum Badawczego z 2021 r. (24) w Europie zachowano jedynie 4,9 mln hektarów lasów pierwotnych i starych lasów, co stanowi tylko 3 % całkowitej powierzchni lasów w Unii i 1,2 % jej powierzchni lądowej; mając na uwadze, że lasy pierwotne i starodrzewy odgrywają kluczową rolę w ochronie różnorodności biologicznej; mając na uwadze, że często są one bardzo zróżnicowane biologicznie w porównaniu z innymi lasami w tym samym ekoregionie oraz charakteryzują się obfitością gatunków i są siedliskami specjalnej flory i fauny; mając na uwadze, że lasy pierwotne i starodrzewy zapewniają również wiele innych kluczowych usług ekosystemowych; mając na uwadze, że konieczna jest operacyjna definicja lasów pierwotnych i starodrzewów na potrzeby prawidłowego opracowywania, wdrażania i monitorowania polityki;

| S. | mając na uwadze, że powstała z inicjatywy rządów szeregu państw członkowskich i wspierana przez działający przy Komisji Stały Komitet ds. Leśnictwa sieć Integrate – która stanowi platformę obejmującą przedstawicieli różnych krajów europejskich i zapewnia poradnictwo naukowe – była do tej pory wykorzystywana jako ważne narzędzie do określania sposobu, w jaki można włączyć ochronę przyrody do zrównoważonej gospodarki leśnej; mając na uwadze, że platforma ta odgrywa ważną rolę w wymianie doświadczeń i najlepszych praktyk; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że powstała z inicjatywy rządów szeregu państw członkowskich i wspierana przez działający przy Komisji Stały Komitet ds. Leśnictwa sieć Integrate – która stanowi platformę obejmującą przedstawicieli różnych krajów europejskich i zapewnia poradnictwo naukowe – była do tej pory wykorzystywana jako ważne narzędzie do określania sposobu, w jaki można włączyć ochronę przyrody do zrównoważonej gospodarki leśnej; mając na uwadze, że platforma ta odgrywa ważną rolę w wymianie doświadczeń i najlepszych praktyk;

| T. | mając na uwadze, że w projekcie Alterfor finansowanym z programu „Horyzont 2020” badano potencjał optymalizacji obecnie stosowanych metod gospodarki leśnej i zaproponowano alternatywne modele tej gospodarki oraz przedstawiono wykaz możliwości i wyzwań dla każdej z alternatyw; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że w projekcie Alterfor finansowanym z programu „Horyzont 2020” badano potencjał optymalizacji obecnie stosowanych metod gospodarki leśnej i zaproponowano alternatywne modele tej gospodarki oraz przedstawiono wykaz możliwości i wyzwań dla każdej z alternatyw;

| U. | mając na uwadze, że w projekcie SINCERE finansowanym z programu „Horyzont 2020” opracowano nowatorskie strategie polityczne i modele biznesowe przez łączenie wiedzy i know-how z praktyką, nauką i polityką, w całej Europie i poza jej granicami, w celu zbadania nowych sposobów ulepszenia leśnych usług ekosystemowych tak, aby przyniosło to korzyści właścicielom lasów i służyło szeroko zakrojonym potrzebom społeczeństwa; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że w projekcie SINCERE finansowanym z programu „Horyzont 2020” opracowano nowatorskie strategie polityczne i modele biznesowe przez łączenie wiedzy i know-how z praktyką, nauką i polityką, w całej Europie i poza jej granicami, w celu zbadania nowych sposobów ulepszenia leśnych usług ekosystemowych tak, aby przyniosło to korzyści właścicielom lasów i służyło szeroko zakrojonym potrzebom społeczeństwa;

| V. | mając na uwadze, że wojna w Ukrainie będzie miała poważny wpływ na przywóz drewna, w szczególności drewna brzozowego, ponieważ Rosja odpowiada za 80 % jego światowej produkcji, a także na europejski sektor przetwórstwa drewna i wywóz produktów przetworzonych; mając na uwadze, że sankcje, które zostały zasadnie nałożone na Rosję, nasuwają pytanie o zależność UE od przywozu drewna z Rosji; mając na uwadze, że UE pokrywa ok. 80 % swojego zapotrzebowania na drewno drewnem pozyskanym wewnętrznie, a przywóz z Rosji odpowiada jedynie za ok. 2 % jego całkowitej konsumpcji; mając na uwadze, że Finlandia i Szwecja są największymi w UE importerami nieprzetworzonego drewna okrągłego z Rosji i odczują skutki zakazów handlu (25); |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że wojna w Ukrainie będzie miała poważny wpływ na przywóz drewna, w szczególności drewna brzozowego, ponieważ Rosja odpowiada za 80 % jego światowej produkcji, a także na europejski sektor przetwórstwa drewna i wywóz produktów przetworzonych; mając na uwadze, że sankcje, które zostały zasadnie nałożone na Rosję, nasuwają pytanie o zależność UE od przywozu drewna z Rosji; mając na uwadze, że UE pokrywa ok. 80 % swojego zapotrzebowania na drewno drewnem pozyskanym wewnętrznie, a przywóz z Rosji odpowiada jedynie za ok. 2 % jego całkowitej konsumpcji; mając na uwadze, że Finlandia i Szwecja są największymi w UE importerami nieprzetworzonego drewna okrągłego z Rosji i odczują skutki zakazów handlu (25);

| W. | mając na uwadze, że nielegalne pozyskiwanie drewna, w tym pozyskiwanie drewna na obszarach chronionych, takich jak obszary należące do sieci Natura 2000, jest wciąż nierozwiązanym problemem w wielu państwach członkowskich; |
| --- | --- |

W.

mając na uwadze, że nielegalne pozyskiwanie drewna, w tym pozyskiwanie drewna na obszarach chronionych, takich jak obszary należące do sieci Natura 2000, jest wciąż nierozwiązanym problemem w wielu państwach członkowskich;

| X. | mając na uwadze, że lasy mają zasadnicze znaczenie dla fizycznego i psychicznego zdrowia oraz dobrostanu ludzi, pomagają w przejściu na gospodarkę wolną od paliw kopalnych i odgrywają ważną rolę w życiu społeczności lokalnych, zwłaszcza na obszarach wiejskich, gdzie stanowią istotne źródło utrzymania; |
| --- | --- |

X.

mając na uwadze, że lasy mają zasadnicze znaczenie dla fizycznego i psychicznego zdrowia oraz dobrostanu ludzi, pomagają w przejściu na gospodarkę wolną od paliw kopalnych i odgrywają ważną rolę w życiu społeczności lokalnych, zwłaszcza na obszarach wiejskich, gdzie stanowią istotne źródło utrzymania;

1.

z zadowoleniem przyjmuje nową strategię leśną UE i jej ambicje dotyczące zwiększenia zrównoważonego wkładu lasów wielofunkcyjnych w realizację celów Zielonego Ładu oraz unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030, w szczególności celów trwałego zielonego wzrostu i tworzenia zielonych miejsc pracy, oraz ambicje dotyczące realizacji gospodarki neutralnej pod względem emisji dwutlenku węgla, zrównoważonej pod względem środowiskowym i w pełni charakteryzującej się obiegiem zamkniętym, z poszanowaniem możliwości planety, najpóźniej do 2050 r.; podkreśla znaczenie solidnej strategii opartej na podstawach naukowych, uwzględniającej wymiar środowiskowy, społeczny i gospodarczy zrównoważonego rozwoju w zintegrowany i zrównoważony sposób, biorąc pod uwagę, że oprócz przyczyniania się do realizacji celów w zakresie klimatu i różnorodności biologicznej, w tym poprzez ochronę gleby i wody, lasy są źródłem korzyści gospodarczych i społecznych oraz różnorodnych usług, od środków utrzymania po rekreację;

2.

wyraża ubolewanie, że nowa strategia leśna UE nie została odpowiednio opracowana we współpracy z Parlamentem Europejskim, państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami i że nie uwzględniono należycie stanowiska współprawodawców; podkreśla, że ważne jest zacieśnienie współpracy we wdrażaniu nowej strategii leśnej UE na 2030 r.;

3.

uznaje, że zgodnie ze zrównoważoną gospodarką leśną oraz w celu podniesienia jakości i różnorodności ekosystemów leśnych utrzymanie, ochrona, wzmocnienie, odbudowa i zrównoważone użytkowanie zdrowych i odpornych lasów to podstawowe cele strategii leśnej UE oraz wszystkich podmiotów w leśnictwie i w łańcuchu wartości opartym na leśnictwie, w których drewno wykorzystywane jest jako uniwersalny i odnawialny surowiec w celu zwiększenia samowystarczalności w UE; zauważa ponadto, że cele te są zgodne z oczekiwaniami i potrzebami społecznymi oraz kluczowymi priorytetami obywateli UE; podkreśla, że leśnictwo bliskie naturze i zrównoważona gospodarka leśna mogą przynieść podobne lub lepsze korzyści gospodarcze przy jednoczesnym zachowaniu i promowaniu integralności i odporności ekosystemów oraz zwiększaniu potencjału lasów jako pochłaniaczy dwutlenku węgla i siedlisk różnorodności biologicznej oraz zwiększaniu szans na odtworzenie różnorodności biologicznej;

4.

uznaje kluczową rolę, jaką lasy, ich różnorodność biologiczna i unikalne ekosystemy odgrywają w przyczynianiu się do zdrowia środowiska, środków łagodzenia zmiany klimatu, zapewniania czystego powietrza, stabilności wody i gleby oraz żyzności, a jednocześnie zapewniają różnorodne siedliska i mikrosiedliska wielu gatunkom, wspierając tym samym bogatą różnorodność biologiczną; podkreśla zasadniczą rolę lasów dla zdrowia i dobrostanu ludzi, w tym lasów miejskich i podmiejskich, które są dostępne dla osób mających najmniejszy kontakt z przyrodą, a także ich rolę w świadczeniu usług edukacyjnych i turystycznych; podkreśla, że trzeba promować podejście „Jedno zdrowie”, w którym uznaje się integralny związek między zdrowiem ludzi, zdrowiem zwierząt i zdrową przyrodą; podkreśla, że należyte gospodarowanie obszarami Natura 2000 ma zasadnicze znaczenie dla zachowania i wzmocnienia europejskiej różnorodności biologicznej i europejskich ekosystemów oraz zapewnianych przez nie usług;

5.

podkreśla zasadniczą rolę ekosystemów leśnych w łagodzeniu zmiany klimatu i przystosowywaniu się do niej oraz w przyczynianiu się do realizacji celu UE, jakim jest osiągnięcie neutralności klimatycznej najpóźniej do 2050 r.; dostrzega, że na niektórych obszarach zmiana klimatu zmienia zdolność lasów do wzrostu oraz zwiększa częstotliwość i dotkliwość susz, powodzi i pożarów, a także sprzyja szerzeniu się nowych szkodników i chorób, które atakują lasy; odnotowuje, że w porównaniu ze zdegradowanymi ekosystemami nienaruszone ekosystemy mają większą zdolność do radzenia sobie ze środowiskowymi czynnikami stresogennymi, w tym zmianą klimatu, gdyż mają naturalne właściwości umożliwiające maksymalizację zdolności przystosowawczych; podkreśla, że zmiana klimatu w nadchodzących latach w jeszcze większym stopniu wpłynie negatywnie na lasy europejskie i będzie to dotyczyć w szczególności obszarów z jednogatunkowymi i jednowiekowymi drzewostanami; w tym kontekście podkreśla potrzebę wzmocnienia odporności europejskich lasów, zwłaszcza poprzez zwiększenie ich różnorodności pod względem struktury, funkcji i składu; podkreśla, że w tym kontekście lasy mieszane o dużej amplitudzie ekologicznej i bogate pod względem struktury cechują się większą odpornością i większą zdolnością adaptacyjną; zwraca uwagę, że w pewnych warunkach stabilne lasy mieszane mogą naturalnie zawierać ograniczoną liczbę gatunków; podkreśla, że tereny leśne wraz ze swoimi rezerwuarami dwutlenku węgla, jakimi są żywe drzewa i drewno posuszowe, są kluczowym czynnikiem umożliwiającym ograniczenie globalnego ocieplenia, przyczyniają się do osiągnięcia celów UE w zakresie neutralności klimatycznej i zwiększają różnorodność biologiczną; uważa, że propagowanie lasów zróżnicowanych biologicznie jest najskuteczniejszym zabezpieczeniem przed zmianą klimatu i utratą różnorodności biologicznej;

6.

zwraca uwagę na stale rosnącą lesistość i objętość (26) lasów w UE, pomimo spowolnienia w tej dziedzinie ostatnich latach, i zauważa, że kontrastuje to z globalną tendencją wylesiania (27); dostrzega wysiłki wszystkich podmiotów w całym leśnym łańcuchu wartości, które przyczyniły się do tego rozwoju sytuacji; jest zaniepokojony rosnącą presją wywieraną na lasy i siedliska leśne w UE, uwypukloną przez wpływ zmiany klimatu, oraz podkreśla pilną potrzebę ochrony i zwiększenia odporności lasów i ekosystemów, w tym z wykorzystaniem środków służących zwiększeniu zdolności do przystosowania się do zmiany klimatu, oraz ograniczenia presji tam, gdzie to możliwe, z uwzględnieniem specyfiki lasów; z zaniepokojeniem odnotowuje, że wydaje się, iż podatność lasów w UE na inwazyjne szkodniki i patogeny wzrosła i że epidemie stanowią zagrożenie dla sekwestrowanego dwutlenku węgla (28), różnorodności biologicznej i jakości drewna;

7.

apeluje, by państwa członkowskie w swoim ustawodawstwie zapewniły swoim lasom optymalną ochronę przed zanieczyszczeniami i szkodami; wskazuje szczególnie na ochronę przed zanieczyszczeniami, jak na przykład amunicją ołowianą lub pestycydami, przed nadmiernym naciskiem na glebę wskutek użycia nieprzystosowanych maszyn oraz przed szkodami wyrządzonymi przez zbyt duże pogłowie dzikiej zwierzyny kopytnej;

8.

zwraca uwagę na różnorodność lasów i ich specyfikę w poszczególnych państwach członkowskich i podkreśla, że lasy UE charakteryzują różnorodne warunki naturalne, takie jak biogeografia, wielkość, struktura i różnorodność biologiczna, a także różnorodne struktury własności, formy zarządzania, wyzwania i możliwości, i że większość lasów europejskich ukształtowana została w wyniku wielowiekowych ingerencji, interwencji człowieka i gospodarki leśnej, a zatem są one formą spuścizny kulturowej; przypomina również, że lasy pierwotne i starodrzewy są obszarami leśnymi, które rozwinęły się przy niewielkiej interwencji człowieka i niewielkim prowadzeniu gospodarki leśnej lub bez ich udziału; podkreśla, że aby strategia mogła zostać wdrożona odnośnie do różnych rodzajów lasów i różnych sytuacji, w niektórych przypadkach niezbędne będzie odmienne podejście pod względem gospodarki leśnej i świadczenia usług ekosystemowych;

9.

przyznaje, że gospodarka leśna zależy od obszaru, na którym się ją prowadzi, oraz że zróżnicowane warunki leśne i różne rodzaje lasów mogą wymagać różnych podejść do zarządzania opartych na różnych potrzebach ekologicznych i cechach terenów leśnych, przy czym należy uwzględniać prawa i interesy pracowników sektora leśnego, właścicieli lasów i innych zainteresowanych podmiotów;

10.

podkreśla wkład dotychczasowych właścicieli lasów i podmiotów w całym leśnym łańcuchu wartości w działania na rzecz stworzenia zrównoważonej i neutralnej pod względem klimatu gospodarki do 2050 r. oraz wartość pokoleniowej i historycznej wiedzy i know-how w zakresie leśnictwa i zrównoważonej gospodarki leśnej;

11.

uznaje złożoność oceny stanu lasów, a także zmienną dostępność, różnorodność i jakość danych, a w związku z tym podkreśla potrzebę stałego dialogu politycznego i naukowego oraz zwiększonego finansowania na wszystkich szczeblach, począwszy od konsultacji z państwami członkowskimi, a zwłaszcza z zarządcami i właścicielami lasów, w celu poprawy gromadzenia danych dotyczących stanu lasów oraz, w stosownych przypadkach, w celu harmonizacji danych; podkreśla potrzebę uwzględnienia również środków finansowych i zasobów ludzkich, w szczególności aby móc na wczesnym etapie identyfikować zasobooszczędne sposoby wykorzystania lasów i limity wykorzystania lasów;

12.

podkreśla, że choć strategia koncentruje się na lasach w UE, strategia i jej wdrażanie muszą być spójne z pracami podejmowanymi na szczeblu paneuropejskim przez Forest Europe i organizacje międzynarodowe, takie jak FAO, oraz muszą uwzględniać opinie grup ekspertów i prace podejmowane na szczeblu państw członkowskich; podkreśla, że w związku ze strategią i jej wdrażaniem należy unikać powielania prac i zwiększania obciążeń administracyjnych; uważa ponadto, że ze względu na silne zaangażowanie UE w ochronę różnorodności biologicznej i pochłaniaczy dwutlenku węgla, a także promowanie zrównoważonego pozyskiwania, produkcji i wykorzystania zasobów na całym świecie – jak podkreślono we wniosku Komisji dotyczącym rozporządzenia w sprawie produktów niepowodujących wylesiania – strategia powinna być wdrażana w taki sposób, by służyła za wzór najlepszych praktyk, dzięki uznaniu różnorodności sytuacji wyjściowych, a jednocześnie, by zachęcała do przyjmowania podobnego podejścia w innych regionach;

13.

podkreśla, że aby realizować różne cele, strategia musi być dostosowana do potrzeb na szczeblu regionalnym i lokalnym, a jednocześnie brać pod uwagę swój możliwy wpływ społeczno-gospodarczy, co można osiągnąć m.in. przez dostosowanie jej do lokalnych warunków i doświadczeń, a także tradycyjnej wiedzy i zastosowań, z uwzględnieniem obecnego opartego na danych naukowych pojmowania sytuacji w tej dziedzinie, oraz przez wyposażenie zainteresowanych podmiotów w niezbędne umiejętności; zauważa, że musi ona opierać się na pełnym uznaniu praw własności, opłacalnego pod względem gospodarczym, środowiskowym i społecznym sektora leśnego oraz zasady „zanieczyszczający płaci”, jako kluczowych elementów świadczenia różnych usług leśnych i zwiększania odporności;

14.

wzywa Komisję, by przeprowadziła kompleksową ocenę skutków strategii w celu określenia konsekwencji dla warunków na rynku i obszarów wiejskich oraz różnorodnych potrzeb w zakresie finansowania, w tym z przeznaczeniem na badania i innowacje, rozwój umiejętności, infrastrukturę, łagodzenie zmiany klimatu i przystosowanie się do niej oraz zwiększanie różnorodności biologicznej;

Wspieranie zrównoważonej wielofunkcyjności

Wspieranie zrównoważonej wielofunkcyjności

| 15. | uznaje kluczową rolę lasów i całego leśnego łańcucha wartości w ochronie klimatu i różnorodności biologicznej oraz łagodzeniu zmiany klimatu w celu przyczynienia się do osiągnięcia, najpóźniej do 2050 r., zrównoważonej i neutralnej dla klimatu gospodarki; podkreśla, że wielofunkcyjna rola lasów obejmuje wiele usług ekosystemowych i funkcji społeczno-gospodarczych, takich jak ochrona i zwiększanie różnorodności biologicznej i gleby, łagodzenie zmiany klimatu, sekwestracja i składowanie dwutlenku węgla z atmosfery, zapobieganie degradacji gleby, dostarczanie surowców odnawialnych i opartych na zasobach naturalnych oraz produktów medycznych, jadalnych i kulinarnych, a także niewydobywcza działalność gospodarcza, w tym zrównoważona ekoturystyka, które prowadzą do tworzenia miejsc pracy i wzrostu gospodarczego na obszarach wiejskich i miejskich, przeciwdziałania wyludnianiu się obszarów wiejskich, przyczyniają się do zapewnienia czystej wody i powietrza, ochrony przed zagrożeniami naturalnymi oraz oferują korzyści rekreacyjne, zdrowotne, estetyczne i kulturowe; podkreśla, że wdrożenie strategii musi zapewnić zrównoważone świadczenie wszystkich usług oraz utrzymanie i zwiększenie konkurencyjności i innowacyjności; podkreśla, że skuteczne świadczenie usług wymaga zrównoważonego aktywnego zarządzania; |
| --- | --- |

15.

uznaje kluczową rolę lasów i całego leśnego łańcucha wartości w ochronie klimatu i różnorodności biologicznej oraz łagodzeniu zmiany klimatu w celu przyczynienia się do osiągnięcia, najpóźniej do 2050 r., zrównoważonej i neutralnej dla klimatu gospodarki; podkreśla, że wielofunkcyjna rola lasów obejmuje wiele usług ekosystemowych i funkcji społeczno-gospodarczych, takich jak ochrona i zwiększanie różnorodności biologicznej i gleby, łagodzenie zmiany klimatu, sekwestracja i składowanie dwutlenku węgla z atmosfery, zapobieganie degradacji gleby, dostarczanie surowców odnawialnych i opartych na zasobach naturalnych oraz produktów medycznych, jadalnych i kulinarnych, a także niewydobywcza działalność gospodarcza, w tym zrównoważona ekoturystyka, które prowadzą do tworzenia miejsc pracy i wzrostu gospodarczego na obszarach wiejskich i miejskich, przeciwdziałania wyludnianiu się obszarów wiejskich, przyczyniają się do zapewnienia czystej wody i powietrza, ochrony przed zagrożeniami naturalnymi oraz oferują korzyści rekreacyjne, zdrowotne, estetyczne i kulturowe; podkreśla, że wdrożenie strategii musi zapewnić zrównoważone świadczenie wszystkich usług oraz utrzymanie i zwiększenie konkurencyjności i innowacyjności; podkreśla, że skuteczne świadczenie usług wymaga zrównoważonego aktywnego zarządzania;

| 16. | uważa, że kluczową zasadą ustalania równowagi między różnorodnymi funkcjami lasów oraz określania celów i środków służących świadczeniu wszystkich usług ekosystemowych powinno być dążenie do maksymalnego zwiększenia synergii i zmniejszenia do minimum kompromisów na podstawie informacji opartych na dowodach; |
| --- | --- |

16.

uważa, że kluczową zasadą ustalania równowagi między różnorodnymi funkcjami lasów oraz określania celów i środków służących świadczeniu wszystkich usług ekosystemowych powinno być dążenie do maksymalnego zwiększenia synergii i zmniejszenia do minimum kompromisów na podstawie informacji opartych na dowodach;

| 17. | podkreśla, że lasy przyczyniają się do łagodzenia zmiany klimatu poprzez wychwytywanie dwutlenku węgla, składowanie dwutlenku węgla oraz zrównoważone zastępowanie paliw kopalnych i produktów opartych na paliwach kopalnych, materiałów, źródeł energii oraz innych produktów o znaczącym śladzie środowiskowym i węglowym drewnem i produktami z drewna; podkreśla, że drewno jest jedynym znaczącym naturalnym zasobem odnawialnym, który może zastąpić niektóre bardzo energochłonne materiały, takie jak cement i tworzywa sztuczne, i że w przyszłości zapotrzebowanie na drewno będzie większe; zauważa, że strategia koncentruje się w szczególności na składowaniu w sektorze budowlanym i uważa, że jej wdrożenie powinno wyraźnie sprzyjać szerszemu wykorzystaniu różnych opartych na drewnie zamienników, w oparciu o dane naukowe i solidne oceny cyklu życia, zgodnie z celami UE w zakresie klimatu i celami dotyczącymi biogospodarki i strategii przemysłowej, aby odblokować pełen potencjał produktów leśnych w celu wzmacniania gospodarki o obiegu zamkniętym w przeciwdziałaniu zmianie klimatu oraz aby osiągnąć gospodarkę na miarę nowej ery wolnej od paliw kopalnych; podkreśla znaczenie badań dotyczących zastąpienia paliw kopalnych i opartych na nich materiałów; podkreśla potrzebę ogólnego ograniczenia konsumpcji w UE i z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie metodologii służącej do ilościowego określenia korzyści dla klimatu wynikających z budownictwa drewnianego; |
| --- | --- |

17.

podkreśla, że lasy przyczyniają się do łagodzenia zmiany klimatu poprzez wychwytywanie dwutlenku węgla, składowanie dwutlenku węgla oraz zrównoważone zastępowanie paliw kopalnych i produktów opartych na paliwach kopalnych, materiałów, źródeł energii oraz innych produktów o znaczącym śladzie środowiskowym i węglowym drewnem i produktami z drewna; podkreśla, że drewno jest jedynym znaczącym naturalnym zasobem odnawialnym, który może zastąpić niektóre bardzo energochłonne materiały, takie jak cement i tworzywa sztuczne, i że w przyszłości zapotrzebowanie na drewno będzie większe; zauważa, że strategia koncentruje się w szczególności na składowaniu w sektorze budowlanym i uważa, że jej wdrożenie powinno wyraźnie sprzyjać szerszemu wykorzystaniu różnych opartych na drewnie zamienników, w oparciu o dane naukowe i solidne oceny cyklu życia, zgodnie z celami UE w zakresie klimatu i celami dotyczącymi biogospodarki i strategii przemysłowej, aby odblokować pełen potencjał produktów leśnych w celu wzmacniania gospodarki o obiegu zamkniętym w przeciwdziałaniu zmianie klimatu oraz aby osiągnąć gospodarkę na miarę nowej ery wolnej od paliw kopalnych; podkreśla znaczenie badań dotyczących zastąpienia paliw kopalnych i opartych na nich materiałów; podkreśla potrzebę ogólnego ograniczenia konsumpcji w UE i z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie metodologii służącej do ilościowego określenia korzyści dla klimatu wynikających z budownictwa drewnianego;

| 18. | podkreśla, że nie można zapominać o istotnym znaczeniu zdrowej i żyznej gleby leśnej, która jest niezbędna do utrzymania życia, zwiększenia produktywności lasów (29), składowania dwutlenku węgla i ochrony niezbędnej podziemnej sieci grzybów umożliwiającej drzewom dzielenie się zasobami takimi jak składniki odżywcze, woda czy sygnały obronne i zapewniającej większą odporność na szkodniki i choroby, a nawet suszę i ekstremalne zjawiska pogodowe (30), (31), (32), które prawdopodobnie będą coraz intensywniejsze i coraz częstsze w wyniku zmiany klimatu; |
| --- | --- |

18.

podkreśla, że nie można zapominać o istotnym znaczeniu zdrowej i żyznej gleby leśnej, która jest niezbędna do utrzymania życia, zwiększenia produktywności lasów (29

30

31

32

| 19. | podkreśla, że aby produkty drewnopochodne w optymalny sposób przyczyniały się do łagodzenia zmiany klimatu i do powstawania gospodarki o obiegu zamkniętym, muszą być wykorzystywane w jak najbardziej efektywny i zrównoważony sposób; uważa, że granice zrównoważonego rozwoju muszą ograniczać ilość pozyskiwanego drewna oraz że zasady wykorzystania kaskadowego (33) są dobrym standardem dla efektywnego wykorzystania, ale jedynie, gdy nie stosuje się ich jako podejścia statycznego i w związku z tym muszą być regularnie dostosowywane, aby odzwierciedlać innowacyjne zastosowania, na przykład w budownictwie, przemyśle tekstylnym, biochemicznym, zastosowaniach medycznych i materiałach wykorzystywanych w bateriach i akumulatorach; podkreśla, że zasoby drewnopochodne muszą być wykorzystywane jak najefektywniej, a przy podejmowaniu decyzji gospodarczych i operacyjnych należy uwzględniać specyfikę krajową, oraz podkreśla, że dobrze funkcjonujący i niezakłócony rynek może zachęcać do efektywnego i zrównoważonego wykorzystywania zasobów drewnopochodnych w połączeniu z odpowiednimi środkami zapewniającymi ochronę środowiska; |
| --- | --- |

19.

podkreśla, że aby produkty drewnopochodne w optymalny sposób przyczyniały się do łagodzenia zmiany klimatu i do powstawania gospodarki o obiegu zamkniętym, muszą być wykorzystywane w jak najbardziej efektywny i zrównoważony sposób; uważa, że granice zrównoważonego rozwoju muszą ograniczać ilość pozyskiwanego drewna oraz że zasady wykorzystania kaskadowego (33

| 20. | podkreśla znaczenie niezawodnego i zrównoważonego zaopatrzenia w drewno, produkty drewnopochodne i biomasę leśną dla osiągnięcia celów UE w zakresie zrównoważonego rozwoju, w tym celu osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. oraz wyznaczonego w Zielonym Ładzie celu zielonego wzrostu i zielonych miejsc pracy; zauważa, że oczekuje się dalszego wzrostu popytu w tym obszarze (34) i że w celu jego zaspokojenia należy zachęcać do wykorzystania drewna wyprodukowanego lokalnie i w sposób zrównoważony; uważa, że duża część sektora leśnego UE dostarcza pozyskiwanych w wysoce zrównoważony sposób surowców; wzywa Komisję do zbadania efektu ucieczki i efektu substytucyjnego paliw kopalnych i surowców nieodnawialnych, a także skutków dla konkurencyjności sektora leśnictwa oraz przemysłu związanego z leśnictwem, a także do monitorowania wszelkiego wpływu, jaki wdrożenie środków w ramach strategii może mieć na dostępność drewna; |
| --- | --- |

20.

podkreśla znaczenie niezawodnego i zrównoważonego zaopatrzenia w drewno, produkty drewnopochodne i biomasę leśną dla osiągnięcia celów UE w zakresie zrównoważonego rozwoju, w tym celu osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. oraz wyznaczonego w Zielonym Ładzie celu zielonego wzrostu i zielonych miejsc pracy; zauważa, że oczekuje się dalszego wzrostu popytu w tym obszarze (34

| 21. | zwraca uwagę, że rosnący popyt na surowiec, jakim jest drewno, zwłaszcza w przypadku drewna jako źródła energii, stawia wielkie wyzwania przed lasami w związku z kryzysami politycznymi, jak wojna w Ukrainie, i wymaga stałego monitorowania krajowych zasobów leśnych w celu oceny ewentualnych niedoborów; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by w świetle uzasadnionych sankcji wprowadzonych w następstwie rosyjskiej inwazji na Ukrainę dokonały oceny zależności od przywozu drewna z Rosji i w stosownych przypadkach opracowały zrównoważone strategie łagodzenia zakłóceń dostaw, unikając przy tym przekształcania na poziomie UE gruntów rolnych nadających się do produkcji żywnościowej; podkreśla kluczowe znaczenie bezpieczeństwa dostaw i własnej produkcji surowców w UE w szerszym kontekście związanym z realizacją celów Zielonego Ładu; podkreśla, że w pewnych okolicznościach zaniedbanie lasów może prowadzić do utraty zatrudnienia na obszarach wiejskich i do większej zależności od przywozu produktów leśnych z tych części świata, w których gospodarka leśna jest mniej zrównoważona; |
| --- | --- |

21.

zwraca uwagę, że rosnący popyt na surowiec, jakim jest drewno, zwłaszcza w przypadku drewna jako źródła energii, stawia wielkie wyzwania przed lasami w związku z kryzysami politycznymi, jak wojna w Ukrainie, i wymaga stałego monitorowania krajowych zasobów leśnych w celu oceny ewentualnych niedoborów; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by w świetle uzasadnionych sankcji wprowadzonych w następstwie rosyjskiej inwazji na Ukrainę dokonały oceny zależności od przywozu drewna z Rosji i w stosownych przypadkach opracowały zrównoważone strategie łagodzenia zakłóceń dostaw, unikając przy tym przekształcania na poziomie UE gruntów rolnych nadających się do produkcji żywnościowej; podkreśla kluczowe znaczenie bezpieczeństwa dostaw i własnej produkcji surowców w UE w szerszym kontekście związanym z realizacją celów Zielonego Ładu; podkreśla, że w pewnych okolicznościach zaniedbanie lasów może prowadzić do utraty zatrudnienia na obszarach wiejskich i do większej zależności od przywozu produktów leśnych z tych części świata, w których gospodarka leśna jest mniej zrównoważona;

| 22. | przypomina, że w sektorze leśno-drzewnym pracuje 2,1 mln osób, podczas gdy rozszerzony łańcuch wartości związany z leśnictwem odpowiada za 4 mln miejsc pracy w zielonej gospodarce, bez uwzględnienia działalności związanej z handlem detalicznym oraz działalności niezwiązanej z drewnem, takiej jak rekreacja na terenach leśnych i badania naukowe na temat lasów; zauważa, że w latach 2000–2015 zatrudnienie w sektorze leśnictwa zmniejszyło się o 33 % głównie w wyniku mechanizacji, podczas gdy był to okres, gdy jednocześnie wzrastało pozyskiwanie drewna; podkreśla ważną rolę lasów w tworzeniu zielonych miejsc pracy na obszarach wiejskich i górskich; zauważa, że niedrzewne produkty leśne, takie jak różnorakie naturalne produkty spożywcze, środki medyczne i rozwiązania dotyczące materiałów podstawowych odgrywają ważną rolę jako źródło dochodów, którego wartość oszacowano na ok. 4 mld EUR w 2015 r. (35), i że są one głęboko zakorzenione w tradycjach regionalnych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do oceny korzyści gospodarczych płynących z podejścia bliższego naturze, w tym w dziedzinie bezpośredniego i pośredniego zatrudnienia; |
| --- | --- |

22.

przypomina, że w sektorze leśno-drzewnym pracuje 2,1 mln osób, podczas gdy rozszerzony łańcuch wartości związany z leśnictwem odpowiada za 4 mln miejsc pracy w zielonej gospodarce, bez uwzględnienia działalności związanej z handlem detalicznym oraz działalności niezwiązanej z drewnem, takiej jak rekreacja na terenach leśnych i badania naukowe na temat lasów; zauważa, że w latach 2000–2015 zatrudnienie w sektorze leśnictwa zmniejszyło się o 33 % głównie w wyniku mechanizacji, podczas gdy był to okres, gdy jednocześnie wzrastało pozyskiwanie drewna; podkreśla ważną rolę lasów w tworzeniu zielonych miejsc pracy na obszarach wiejskich i górskich; zauważa, że niedrzewne produkty leśne, takie jak różnorakie naturalne produkty spożywcze, środki medyczne i rozwiązania dotyczące materiałów podstawowych odgrywają ważną rolę jako źródło dochodów, którego wartość oszacowano na ok. 4 mld EUR w 2015 r. (35

| 23. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do monitorowania i oceny wpływu, jaki zmiana równowagi funkcji leśnych ma na ogólną sytuację w zakresie zatrudnienia i na rentowność lokalnego sektora drzewnego na obszarach wiejskich i górskich, a także na niższych szczeblach przemysłu przetwórstwa drewna, i podkreśla, że rozważając zmiany w praktykach zarządzania, należy utrzymać bądź zwiększyć atrakcyjność zatrudnienia w sektorze oraz bezpieczeństwo w miejscu pracy; |
| --- | --- |

23.

wzywa Komisję i państwa członkowskie do monitorowania i oceny wpływu, jaki zmiana równowagi funkcji leśnych ma na ogólną sytuację w zakresie zatrudnienia i na rentowność lokalnego sektora drzewnego na obszarach wiejskich i górskich, a także na niższych szczeblach przemysłu przetwórstwa drewna, i podkreśla, że rozważając zmiany w praktykach zarządzania, należy utrzymać bądź zwiększyć atrakcyjność zatrudnienia w sektorze oraz bezpieczeństwo w miejscu pracy;

| 24. | uznaje, że ponowne zalesianie i zalesianie wiąże się z kilkoma dodatkowymi korzyściami, takimi jak filtracja wody, większa dostępność wody, łagodzenie suszy, kontrola przeciwpowodziowa, zapobieganie sedymentacji, tworzenie siedlisk dzikiej fauny, zwiększenie fauny glebowej, większa żyzność gleby i filtracja powietrza; z zadowoleniem przyjmuje plan działania na rzecz zalesiania i ponownego zalesiania przewidujący zasadzenie do 2030 r. w UE przynajmniej 3 mld dodatkowych drzew; podkreśla, że takie inicjatywy powinny być prowadzone zgodnie z jasnymi zasadami ekologii i być w pełni spójne z celem dotyczącym różnorodności biologicznej, w ramach którego priorytetowo traktuje się odtworzenie ekosystemów leśnych; przypomina, że sadzenie drzew jest uzależnione od wsparcia ze strony lokalnych zainteresowanych stron i od planowania regionalnego; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwrócenia szczególnej uwagi na sadzenie odpowiednich drzew na obszarach dotkniętych degradacją gruntów i pustynnieniem oraz ponownie podkreśla znaczenie ochrony lasów pierwotnych i starodrzewów; zwraca uwagę, że zwiększenie obszaru gruntów zalesionych może skutecznie przyczynić się do przeciwdziałania zmianie klimatu i do naturalnej regeneracji zdegradowanych systemów leśnych, co w perspektywie średnio- i długoterminowej doprowadzi do rozwoju społeczno-gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy; wzywa Komisję, aby w swoich zasadach dodatkowości uwzględniła drzewa zasadzone w ramach nowych ekoschematów wspólnej polityki rolnej (WPR) oraz „zobowiązań związanych ze środowiskiem, klimatem i innych zobowiązań w dziedzinie zarządzania”, a także zobowiązań wynikających z krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności, gdyż zarówno nowa WPR, jak i Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności zostaną wdrożone po przyjęciu unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030; podkreśla, że ponieważ ziemia jest zasobem ograniczonym, należy nadać priorytet sadzeniu drzew na gruntach gorszej klasy i na obszarach miejskich i dopiero w dalszej kolejności rozważać przekształcanie produkcyjnych gruntów rolnych, zwłaszcza w nowych okolicznościach geopolitycznych, a także przekształcanie pastwisk i naturalnych obszarów trawiastych, gdyż nie prowadzi to do znacznych zmian w zawartości węgla organicznego w glebie (36); zauważa możliwość rozwoju lasów miejskich w tym obszarze; przypomina jednak, że ponowne zalesianie i zalesianie mogą także wiązać się z kompromisami dla różnorodności biologicznej, np. na różnorodnych pod względem biologicznym użytkach zielonych; |
| --- | --- |

24.

uznaje, że ponowne zalesianie i zalesianie wiąże się z kilkoma dodatkowymi korzyściami, takimi jak filtracja wody, większa dostępność wody, łagodzenie suszy, kontrola przeciwpowodziowa, zapobieganie sedymentacji, tworzenie siedlisk dzikiej fauny, zwiększenie fauny glebowej, większa żyzność gleby i filtracja powietrza; z zadowoleniem przyjmuje plan działania na rzecz zalesiania i ponownego zalesiania przewidujący zasadzenie do 2030 r. w UE przynajmniej 3 mld dodatkowych drzew; podkreśla, że takie inicjatywy powinny być prowadzone zgodnie z jasnymi zasadami ekologii i być w pełni spójne z celem dotyczącym różnorodności biologicznej, w ramach którego priorytetowo traktuje się odtworzenie ekosystemów leśnych; przypomina, że sadzenie drzew jest uzależnione od wsparcia ze strony lokalnych zainteresowanych stron i od planowania regionalnego; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwrócenia szczególnej uwagi na sadzenie odpowiednich drzew na obszarach dotkniętych degradacją gruntów i pustynnieniem oraz ponownie podkreśla znaczenie ochrony lasów pierwotnych i starodrzewów; zwraca uwagę, że zwiększenie obszaru gruntów zalesionych może skutecznie przyczynić się do przeciwdziałania zmianie klimatu i do naturalnej regeneracji zdegradowanych systemów leśnych, co w perspektywie średnio- i długoterminowej doprowadzi do rozwoju społeczno-gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy; wzywa Komisję, aby w swoich zasadach dodatkowości uwzględniła drzewa zasadzone w ramach nowych ekoschematów wspólnej polityki rolnej (WPR) oraz „zobowiązań związanych ze środowiskiem, klimatem i innych zobowiązań w dziedzinie zarządzania”, a także zobowiązań wynikających z krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności, gdyż zarówno nowa WPR, jak i Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności zostaną wdrożone po przyjęciu unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030; podkreśla, że ponieważ ziemia jest zasobem ograniczonym, należy nadać priorytet sadzeniu drzew na gruntach gorszej klasy i na obszarach miejskich i dopiero w dalszej kolejności rozważać przekształcanie produkcyjnych gruntów rolnych, zwłaszcza w nowych okolicznościach geopolitycznych, a także przekształcanie pastwisk i naturalnych obszarów trawiastych, gdyż nie prowadzi to do znacznych zmian w zawartości węgla organicznego w glebie (36

Ochrona, odbudowa, zalesianie i ponowne zalesianie oraz zrównoważone zarządzanie

Ochrona, odbudowa, zalesianie i ponowne zalesianie oraz zrównoważone zarządzanie

| 25. | podkreśla wieloaspektową rolę lasów oraz znaczenie zdrowych, odpornych ekologicznie ekosystemów leśnych, które zapewniają społeczeństwu różnorodne usługi, takie jak ochrona różnorodności biologicznej i zaopatrzenie w surowce odnawialne, przez co lasy przyczyniają się do tworzenia miejsc pracy i napędzania wzrostu gospodarczego na obszarach wiejskich; podkreśla, że strategie polityczne zwiększające ochronę i przywracanie różnorodność biologicznej przyczynią się do przeciwdziałania zmianie klimatu; apeluje o zachowanie zrównoważonej gospodarki leśnej przy realizacji celów klimatycznych, ponieważ ma ona kluczowe znaczenie dla ograniczenia wylesiania i degradacji lasów, oraz nalega, aby zachowanie różnorodności biologicznej oraz ochrona i zachowanie siedlisk były objęte zrównoważoną gospodarką leśną; |
| --- | --- |

25.

podkreśla wieloaspektową rolę lasów oraz znaczenie zdrowych, odpornych ekologicznie ekosystemów leśnych, które zapewniają społeczeństwu różnorodne usługi, takie jak ochrona różnorodności biologicznej i zaopatrzenie w surowce odnawialne, przez co lasy przyczyniają się do tworzenia miejsc pracy i napędzania wzrostu gospodarczego na obszarach wiejskich; podkreśla, że strategie polityczne zwiększające ochronę i przywracanie różnorodność biologicznej przyczynią się do przeciwdziałania zmianie klimatu; apeluje o zachowanie zrównoważonej gospodarki leśnej przy realizacji celów klimatycznych, ponieważ ma ona kluczowe znaczenie dla ograniczenia wylesiania i degradacji lasów, oraz nalega, aby zachowanie różnorodności biologicznej oraz ochrona i zachowanie siedlisk były objęte zrównoważoną gospodarką leśną;

| 26. | podkreśla, że ważne jest, aby UE propagowała zachowywanie, ochronę i odbudowę ekosystemów leśnych, biorąc pod uwagę przyszłe unijne przepisy dotyczące odbudowy zasobów przyrodniczych oraz dążąc do zwiększania odporności tych ekosystemów, a jednocześnie aby wspierała rozwój rentownego i dynamicznego sektora leśnego i społeczności lokalnych; apeluje o długoterminową wizję ochrony i odbudowy europejskich lasów; |
| --- | --- |

26.

podkreśla, że ważne jest, aby UE propagowała zachowywanie, ochronę i odbudowę ekosystemów leśnych, biorąc pod uwagę przyszłe unijne przepisy dotyczące odbudowy zasobów przyrodniczych oraz dążąc do zwiększania odporności tych ekosystemów, a jednocześnie aby wspierała rozwój rentownego i dynamicznego sektora leśnego i społeczności lokalnych; apeluje o długoterminową wizję ochrony i odbudowy europejskich lasów;

| 27. | przyjmuje do wiadomości zapowiedź Komisji dotyczącą opracowania dodatkowych wskaźników i wartości progowych dla zrównoważonej gospodarki leśnej, których wdrożenie na szczeblu krajowym i regionalnym pozostaje dla państw członkowskich dobrowolne; uważa, że te wskaźniki i progi powinny przyczynić się do lepszego zrozumienia, czy las jest zarządzany w sposób zrównoważony na poziomie drzewostanu leśnego lub przynajmniej na poziomie krajobrazu, a także do określenia, które działania na rzecz odbudowy są skuteczne; wzywa Komisję do opracowania opartych na dowodach wskaźników i progów, by uzupełnić ramy zrównoważonej gospodarki leśnej, w szczególności na potrzeby opracowania jasnych kryteriów zdrowia ekosystemów, różnorodności biologicznej i zmiany klimatu, aby stały się one skutecznym narzędziem służącym zwiększeniu zrównoważonego charakteru lasów w UE i zadbaniu o to, by gospodarka leśna przyczyniła się do osiągnięcia celów UE w zakresie klimatu i różnorodności biologicznej; uważa, że te dodatkowe wskaźniki i progi są kluczowymi narzędziami ochrony i odbudowy różnorodności biologicznej oraz łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej w sektorze leśnym; podkreśla fakt, że definicja zrównoważonej gospodarki leśnej została uzgodniona w ramach ogólnoeuropejskiego procesu Forest Europe i została włączona do ustawodawstwa krajowego i dobrowolnych systemów, takich jak certyfikacja lasów, w państwach członkowskich; w związku z tym podkreśla potrzebę zapewnienia spójności między pracami Komisji a pracami Forest Europe i FAO oraz unikania powielania wysiłków lub nieproporcjonalnego zwiększenia obciążeń administracyjnych, a także współpracy z właściwymi organami krajowymi i regionalnymi oraz publicznymi i prywatnymi zarządcami i właścicielami lasów, a także innymi odpowiednimi zainteresowanymi stronami w celu zapewnienia, aby wskaźniki i zakresy wartości były odpowiednie do stosowania na szczeblu lokalnym i regionalnym w określonych warunkach biogeograficznych; zwraca uwagę, że w ramach Forest Europe rozpoczęto prace nad zmianą definicji zrównoważonej gospodarki leśnej i jej narzędzi; wzywa państwa członkowskie do dalszych wysiłków na rzecz właściwego wdrożenia krajowych strategii i przepisów dotyczących zrównoważonej gospodarki leśnej oraz do dostosowania ich do warunków krajowych, regionalnych i lokalnych; wzywa państwa członkowskie do odpowiedniej transpozycji i wdrożenia prawodawstwa UE i do realizacji wiążących celów dotyczących lasów oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia wdrożenia i egzekwowania dyrektyw ptasiej i siedliskowej, w tym sieci Natura 2000; |
| --- | --- |

27.

przyjmuje do wiadomości zapowiedź Komisji dotyczącą opracowania dodatkowych wskaźników i wartości progowych dla zrównoważonej gospodarki leśnej, których wdrożenie na szczeblu krajowym i regionalnym pozostaje dla państw członkowskich dobrowolne; uważa, że te wskaźniki i progi powinny przyczynić się do lepszego zrozumienia, czy las jest zarządzany w sposób zrównoważony na poziomie drzewostanu leśnego lub przynajmniej na poziomie krajobrazu, a także do określenia, które działania na rzecz odbudowy są skuteczne; wzywa Komisję do opracowania opartych na dowodach wskaźników i progów, by uzupełnić ramy zrównoważonej gospodarki leśnej, w szczególności na potrzeby opracowania jasnych kryteriów zdrowia ekosystemów, różnorodności biologicznej i zmiany klimatu, aby stały się one skutecznym narzędziem służącym zwiększeniu zrównoważonego charakteru lasów w UE i zadbaniu o to, by gospodarka leśna przyczyniła się do osiągnięcia celów UE w zakresie klimatu i różnorodności biologicznej; uważa, że te dodatkowe wskaźniki i progi są kluczowymi narzędziami ochrony i odbudowy różnorodności biologicznej oraz łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej w sektorze leśnym; podkreśla fakt, że definicja zrównoważonej gospodarki leśnej została uzgodniona w ramach ogólnoeuropejskiego procesu Forest Europe i została włączona do ustawodawstwa krajowego i dobrowolnych systemów, takich jak certyfikacja lasów, w państwach członkowskich; w związku z tym podkreśla potrzebę zapewnienia spójności między pracami Komisji a pracami Forest Europe i FAO oraz unikania powielania wysiłków lub nieproporcjonalnego zwiększenia obciążeń administracyjnych, a także współpracy z właściwymi organami krajowymi i regionalnymi oraz publicznymi i prywatnymi zarządcami i właścicielami lasów, a także innymi odpowiednimi zainteresowanymi stronami w celu zapewnienia, aby wskaźniki i zakresy wartości były odpowiednie do stosowania na szczeblu lokalnym i regionalnym w określonych warunkach biogeograficznych; zwraca uwagę, że w ramach Forest Europe rozpoczęto prace nad zmianą definicji zrównoważonej gospodarki leśnej i jej narzędzi; wzywa państwa członkowskie do dalszych wysiłków na rzecz właściwego wdrożenia krajowych strategii i przepisów dotyczących zrównoważonej gospodarki leśnej oraz do dostosowania ich do warunków krajowych, regionalnych i lokalnych; wzywa państwa członkowskie do odpowiedniej transpozycji i wdrożenia prawodawstwa UE i do realizacji wiążących celów dotyczących lasów oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia wdrożenia i egzekwowania dyrektyw ptasiej i siedliskowej, w tym sieci Natura 2000;

| 28. | podkreśla, że wywierana na lasy presja związana ze szkodnikami, chorobami i pasożytami, a także z klęskami żywiołowymi, zmianą reżimu hydrologicznego, wzrostem średnich temperatur i innymi zakłóceniami rośnie ze względu na zmianę klimatu, dlatego pilną kwestią jest wzmocnienie zdolności ekosystemów leśnych do dostosowania się oraz ich odporności za pomocą zrównoważonej i aktywnej gospodarki leśnej; zwraca uwagę na skutki gospodarcze tych zakłóceń dla całego sektora leśnego; zauważa, że szersze wdrażanie zrównoważonych innowacyjnych technologii i praktyk zarządzania w zakresie odbudowy, zalesiania i ponownego zalesiania mogą przyczynić się do zwiększenia odporności i różnorodności biologicznej; wzywa Komisję do gromadzenia i rozpowszechniania wśród państw członkowskich wiedzy na temat sposobu dostosowania lasów do obecnej i przyszłej zmiany klimatu, zgodnie z nową strategią UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu i strategią na rzecz różnorodności biologicznej; zauważa, że zrównoważona gospodarka leśna jako koncepcja dynamiczna obejmuje szeroki wachlarz działań i praktyk adaptacyjnych, z których wiele może odegrać kluczową rolę pod względem potencjału lasów w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, a także oferuje środki mające na celu, między innymi, wprowadzanie lepiej dostosowanych gatunków europejskich i miejsc pochodzenia, wzmocnienie wkładu lasów w obieg wody, zręby sanitarne powstrzymujące rozprzestrzenianie się szkodników, patogenów i gatunków inwazyjnych, zapobieganie pożarom lasów i utrzymanie funkcji ochronnych, przy jednoczesnym wzmocnieniu wieloaspektowej roli lasów; podkreśla, że hodowla większych, odpornych i zróżnicowanych terenów leśnych wymaga również dostępu do zasobów genetycznych; podkreśla, że ważne jest wspieranie krajowej puli genetycznej sadzonek, aby na potrzeby lokalnych i regionalnych inicjatyw zalesiania i ponownego zalesiania dostępna była wystarczająca liczba rodzimych gatunków drzew; zwraca uwagę na ważne znaczenie, jakie dla przyszłości lasów ma ich naturalna regeneracja, gdyż może ona sprzyjać niezakłóconemu zakorzenianiu, większej zdrowotności i stabilności drzew oraz niewielkim kosztom sadzenia; zauważa jednocześnie, że naturalna regeneracja nie zawsze jest możliwa ze względu na szczególne warunki leśne; podkreśla, że różnorodność lasów i warunków klimatycznych w UE wymaga zróżnicowanych praktyk z zakresu zrównoważonej gospodarki leśnej, które należy nadal rozwijać na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, opierając się przy tym na solidnych wspólnych podstawach; |
| --- | --- |

28.

podkreśla, że wywierana na lasy presja związana ze szkodnikami, chorobami i pasożytami, a także z klęskami żywiołowymi, zmianą reżimu hydrologicznego, wzrostem średnich temperatur i innymi zakłóceniami rośnie ze względu na zmianę klimatu, dlatego pilną kwestią jest wzmocnienie zdolności ekosystemów leśnych do dostosowania się oraz ich odporności za pomocą zrównoważonej i aktywnej gospodarki leśnej; zwraca uwagę na skutki gospodarcze tych zakłóceń dla całego sektora leśnego; zauważa, że szersze wdrażanie zrównoważonych innowacyjnych technologii i praktyk zarządzania w zakresie odbudowy, zalesiania i ponownego zalesiania mogą przyczynić się do zwiększenia odporności i różnorodności biologicznej; wzywa Komisję do gromadzenia i rozpowszechniania wśród państw członkowskich wiedzy na temat sposobu dostosowania lasów do obecnej i przyszłej zmiany klimatu, zgodnie z nową strategią UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu i strategią na rzecz różnorodności biologicznej; zauważa, że zrównoważona gospodarka leśna jako koncepcja dynamiczna obejmuje szeroki wachlarz działań i praktyk adaptacyjnych, z których wiele może odegrać kluczową rolę pod względem potencjału lasów w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, a także oferuje środki mające na celu, między innymi, wprowadzanie lepiej dostosowanych gatunków europejskich i miejsc pochodzenia, wzmocnienie wkładu lasów w obieg wody, zręby sanitarne powstrzymujące rozprzestrzenianie się szkodników, patogenów i gatunków inwazyjnych, zapobieganie pożarom lasów i utrzymanie funkcji ochronnych, przy jednoczesnym wzmocnieniu wieloaspektowej roli lasów; podkreśla, że hodowla większych, odpornych i zróżnicowanych terenów leśnych wymaga również dostępu do zasobów genetycznych; podkreśla, że ważne jest wspieranie krajowej puli genetycznej sadzonek, aby na potrzeby lokalnych i regionalnych inicjatyw zalesiania i ponownego zalesiania dostępna była wystarczająca liczba rodzimych gatunków drzew; zwraca uwagę na ważne znaczenie, jakie dla przyszłości lasów ma ich naturalna regeneracja, gdyż może ona sprzyjać niezakłóconemu zakorzenianiu, większej zdrowotności i stabilności drzew oraz niewielkim kosztom sadzenia; zauważa jednocześnie, że naturalna regeneracja nie zawsze jest możliwa ze względu na szczególne warunki leśne; podkreśla, że różnorodność lasów i warunków klimatycznych w UE wymaga zróżnicowanych praktyk z zakresu zrównoważonej gospodarki leśnej, które należy nadal rozwijać na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, opierając się przy tym na solidnych wspólnych podstawach;

| 29. | zauważa z ogromnym zaniepokojeniem, że pożary lasów na dużą skalę i o coraz większym nasileniu są rosnącym wyzwaniem w całej Unii Europejskiej, oraz że, w szczególności, sezon pożarów w UE w 2021 r. był bezprecedensowy, ponieważ w wyniku pożarów zniszczonych zostało około 0,5 mln ha, zwłaszcza w regionach Europy, które borykają się z największym wzrostem średniej temperatury, takich jak region Morza Śródziemnego; podkreśla, że „megapożary” są coraz silniejsze i coraz częstsze na całym świecie; przypomina, że zróżnicowany krajobraz o zróżnicowanym zalesieniu zapewnia większą ochronę lub barierę naturalną zabezpieczającą przed wielkoskalowymi i niekontrolowanymi pożarami lasów; podkreśla, że odbudowa zróżnicowanych lasów sprzyjałaby zapobieganiu pożarom i ograniczaniu ich zasięgu; podkreśla potrzebę zwiększenia zasobów niezbędnych do rozwoju zarządzania pożarami opartego na podstawach naukowych i wsparcia w zakresie budowania zdolności za pośrednictwem usług doradczych w celu przeciwdziałania skutkom zmiany klimatu w lasach; wzywa Komisję i państwa członkowskie do lepszego promowania i wykorzystywania koncepcji zintegrowanego zarządzania pożarami oraz zauważa, że w tym celu niezbędne mogą się okazać lepsze zdolności regulacyjne w państwach członkowskich, wzmocnienie usług publicznych oraz specjalne wsparcie i ściślejsza współpraca w zakresie zapobiegania klęskom żywiołowym, gotowości i reagowania na nie; podkreśla znaczenie dalszego rozwijania i pełnego wykorzystywania Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności w odniesieniu do pożarów lasów i innych klęsk żywiołowych; wzywa Komisję do gromadzenia i rozpowszechniania wśród państw członkowskich wiedzy na temat sposobów przystosowania lasów do obecnie odczuwanej i przewidywanej zmiany klimatu, zgodnie z nową strategią UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu; zwraca się do Komisji o opracowanie ocen i map ryzyka pożarów lasów na bazie ulepszonych produktów programu Copernicus, sztucznej inteligencji i innych danych z teledetekcji w celu wsparcia działań zapobiegawczych; |
| --- | --- |

29.

zauważa z ogromnym zaniepokojeniem, że pożary lasów na dużą skalę i o coraz większym nasileniu są rosnącym wyzwaniem w całej Unii Europejskiej, oraz że, w szczególności, sezon pożarów w UE w 2021 r. był bezprecedensowy, ponieważ w wyniku pożarów zniszczonych zostało około 0,5 mln ha, zwłaszcza w regionach Europy, które borykają się z największym wzrostem średniej temperatury, takich jak region Morza Śródziemnego; podkreśla, że „megapożary” są coraz silniejsze i coraz częstsze na całym świecie; przypomina, że zróżnicowany krajobraz o zróżnicowanym zalesieniu zapewnia większą ochronę lub barierę naturalną zabezpieczającą przed wielkoskalowymi i niekontrolowanymi pożarami lasów; podkreśla, że odbudowa zróżnicowanych lasów sprzyjałaby zapobieganiu pożarom i ograniczaniu ich zasięgu; podkreśla potrzebę zwiększenia zasobów niezbędnych do rozwoju zarządzania pożarami opartego na podstawach naukowych i wsparcia w zakresie budowania zdolności za pośrednictwem usług doradczych w celu przeciwdziałania skutkom zmiany klimatu w lasach; wzywa Komisję i państwa członkowskie do lepszego promowania i wykorzystywania koncepcji zintegrowanego zarządzania pożarami oraz zauważa, że w tym celu niezbędne mogą się okazać lepsze zdolności regulacyjne w państwach członkowskich, wzmocnienie usług publicznych oraz specjalne wsparcie i ściślejsza współpraca w zakresie zapobiegania klęskom żywiołowym, gotowości i reagowania na nie; podkreśla znaczenie dalszego rozwijania i pełnego wykorzystywania Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności w odniesieniu do pożarów lasów i innych klęsk żywiołowych; wzywa Komisję do gromadzenia i rozpowszechniania wśród państw członkowskich wiedzy na temat sposobów przystosowania lasów do obecnie odczuwanej i przewidywanej zmiany klimatu, zgodnie z nową strategią UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu; zwraca się do Komisji o opracowanie ocen i map ryzyka pożarów lasów na bazie ulepszonych produktów programu Copernicus, sztucznej inteligencji i innych danych z teledetekcji w celu wsparcia działań zapobiegawczych;

| 30. | podkreśla, że różne poziomy ochrony stanowią część zestawu narzędzi zrównoważonej gospodarki leśnej; podkreśla, że w wielu przypadkach nawet ochrona lasów nadal wymaga pewnych form interwencji, na przykład w celu uwzględnienia zagrożeń naturalnych lub potrzeb w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu; zauważa, że lasy o ciągłej pokrywie leśnej, w których rosną drzewa w różnym wieku i różnych gatunków są bardziej odporne na skutki zmiany klimatu, takie jak pożary, susze i niesezonowe zjawiska pogodowe, w tym w ramach zrównoważonej gospodarki leśnej, i jako takie stanowią ważną inwestycję w przyszłość; domaga się, aby monokultury, które są mniej odporne na szkodniki i choroby, a także na susze, wiatry, burze i pożary, nie były wspierane ze środków UE; |
| --- | --- |

30.

podkreśla, że różne poziomy ochrony stanowią część zestawu narzędzi zrównoważonej gospodarki leśnej; podkreśla, że w wielu przypadkach nawet ochrona lasów nadal wymaga pewnych form interwencji, na przykład w celu uwzględnienia zagrożeń naturalnych lub potrzeb w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu; zauważa, że lasy o ciągłej pokrywie leśnej, w których rosną drzewa w różnym wieku i różnych gatunków są bardziej odporne na skutki zmiany klimatu, takie jak pożary, susze i niesezonowe zjawiska pogodowe, w tym w ramach zrównoważonej gospodarki leśnej, i jako takie stanowią ważną inwestycję w przyszłość; domaga się, aby monokultury, które są mniej odporne na szkodniki i choroby, a także na susze, wiatry, burze i pożary, nie były wspierane ze środków UE;

| 31. | zauważa, że nie wszystkie praktyki zarządzania przyczyniają się do sekwestracji dwutlenku węgla w lasach, lecz podkreśla, że możliwe jest dostosowanie i modernizacja praktyk i podmiotów je stosujących w celu optymalnego zbilansowania kosztów i korzyści oraz optymalizacja ich podejść do osiągania szeregu celów i tworzenia synergii z celami z zakresu łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej oraz szeregiem innych funkcji lasu; przypomina w związku z tym, że należy rozważyć kompromisy i synergie między popytem na drewno a oczekiwaniem, że lasy będą pełnić rolę pochłaniaczy dwutlenku węgla i zapewnią siedliska dla flory i fauny; apeluje w związku z tym do Komisji i jej służb o działania strategiczne gwarantujące spójność we wszelkich pracach dotyczących leśnictwa oraz wzmacniające zrównoważoną gospodarkę w lasach, z pełnym poszanowaniem zasady pomocniczości; podkreśla, że niektóre praktyki zarządzania, w szczególności dobrowolne odłogowanie, mogą pomóc w odbudowie lasów i mieć pozytywny wpływ na sekwestrację dwutlenku węgla, różnorodność biologiczną i stan ekologiczny; zauważa, że lasy mogą charakteryzować się bardzo zróżnicowanymi poziomami różnorodności biologicznej oraz zdolności w zakresie sekwestracji i składowania dwutlenku węgla w zależności od gospodarki leśnej, stosowanych maszyn, intensywności i częstotliwości wycinania, stanu gleby, liczebności pasożytów i natężenia chorób, wieku drzewostanów itp.; zauważa, że niektóre lasy uwalniają obecnie więcej dwutlenku węgla niż go pochłaniają; zauważa, że lasy nie powinny być traktowane wyłącznie jako pochłaniacze CO2 i jako rozwiązanie problemu niewystarczającej redukcji emisji w innych sektorach; |
| --- | --- |

31.

zauważa, że nie wszystkie praktyki zarządzania przyczyniają się do sekwestracji dwutlenku węgla w lasach, lecz podkreśla, że możliwe jest dostosowanie i modernizacja praktyk i podmiotów je stosujących w celu optymalnego zbilansowania kosztów i korzyści oraz optymalizacja ich podejść do osiągania szeregu celów i tworzenia synergii z celami z zakresu łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej oraz szeregiem innych funkcji lasu; przypomina w związku z tym, że należy rozważyć kompromisy i synergie między popytem na drewno a oczekiwaniem, że lasy będą pełnić rolę pochłaniaczy dwutlenku węgla i zapewnią siedliska dla flory i fauny; apeluje w związku z tym do Komisji i jej służb o działania strategiczne gwarantujące spójność we wszelkich pracach dotyczących leśnictwa oraz wzmacniające zrównoważoną gospodarkę w lasach, z pełnym poszanowaniem zasady pomocniczości; podkreśla, że niektóre praktyki zarządzania, w szczególności dobrowolne odłogowanie, mogą pomóc w odbudowie lasów i mieć pozytywny wpływ na sekwestrację dwutlenku węgla, różnorodność biologiczną i stan ekologiczny; zauważa, że lasy mogą charakteryzować się bardzo zróżnicowanymi poziomami różnorodności biologicznej oraz zdolności w zakresie sekwestracji i składowania dwutlenku węgla w zależności od gospodarki leśnej, stosowanych maszyn, intensywności i częstotliwości wycinania, stanu gleby, liczebności pasożytów i natężenia chorób, wieku drzewostanów itp.; zauważa, że niektóre lasy uwalniają obecnie więcej dwutlenku węgla niż go pochłaniają; zauważa, że lasy nie powinny być traktowane wyłącznie jako pochłaniacze CO2

| 32. | z zadowoleniem odnotowuje trwającą współpracę Komisji i państw członkowskich nad dobrowolnymi wytycznymi dotyczącymi leśnictwa bliższego naturze opracowanymi przez grupę roboczą ds. lasów i przyrody; uważa, że aby zapewnić wartość dodaną, wytyczne dotyczące tej koncepcji powinny być w pełni zgodne z zasadą pomocniczości i powinny obejmować szeroki wachlarz zorientowanych na wyniki, potwierdzonych naukowo zrównoważonych narzędzi i praktyk gospodarki leśnej, w szczególności z uwzględnieniem potrzeb na szczeblu lokalnym i regionalnym, aby zapewnić właścicielom i zarządcom lasów narzędzia i odpowiednie zachęty finansowe w celu poprawy powiązań i współpracy, tak aby lepiej włączyć ochronę różnorodności biologicznej do udoskonalonych praktyk zarządzania, które jednocześnie mają na celu zapewnienie innych usług i produktów ekosystemowych, jak wykazała sieć Integrate; podkreśla, że unijne lasy mają bardzo różnorodną charakterystykę i że w związku z tym istnieje silna potrzeba stosowania różnych podejść w zakresie polityki i zarządzania, opartych na silnej wspólnej podstawie; |
| --- | --- |

32.

z zadowoleniem odnotowuje trwającą współpracę Komisji i państw członkowskich nad dobrowolnymi wytycznymi dotyczącymi leśnictwa bliższego naturze opracowanymi przez grupę roboczą ds. lasów i przyrody; uważa, że aby zapewnić wartość dodaną, wytyczne dotyczące tej koncepcji powinny być w pełni zgodne z zasadą pomocniczości i powinny obejmować szeroki wachlarz zorientowanych na wyniki, potwierdzonych naukowo zrównoważonych narzędzi i praktyk gospodarki leśnej, w szczególności z uwzględnieniem potrzeb na szczeblu lokalnym i regionalnym, aby zapewnić właścicielom i zarządcom lasów narzędzia i odpowiednie zachęty finansowe w celu poprawy powiązań i współpracy, tak aby lepiej włączyć ochronę różnorodności biologicznej do udoskonalonych praktyk zarządzania, które jednocześnie mają na celu zapewnienie innych usług i produktów ekosystemowych, jak wykazała sieć Integrate; podkreśla, że unijne lasy mają bardzo różnorodną charakterystykę i że w związku z tym istnieje silna potrzeba stosowania różnych podejść w zakresie polityki i zarządzania, opartych na silnej wspólnej podstawie;

| 33. | podkreśla znaczenie lasów pierwotnych i starodrzewów, które są siedliskiem bogatej różnorodności biologicznej i zapewniają dużą różnorodność mikrosiedlisk niezbędnych do utrzymania wysokiego poziomu różnorodności biologicznej, oraz podkreśla ich kluczową rolę w ochronie różnorodności biologicznej, sekwestracji i magazynowaniu dwutlenku węgla oraz zapewnianiu wody słodkiej; ponawia apel o ścisłą ochronę wszystkich pozostałych starodrzewów i lasów pierwotnych, zgodnie z unijną strategią na rzecz bioróżnorodności 2030; podkreśla, że należy również zapewnić ochronę stref buforowych przylegających do lasów pierwotnych i starodrzewów w celu wspierania rozwoju właściwości starodrzewów; podkreśla, że objęcie właściwą ochroną również stref buforowych poprawi łączność między siedliskami o wysokiej wartości ekologicznej, co znacznie przyczyni się do ochrony lasów i złagodzenia negatywnych skutków fragmentacji; dostrzega, że prawie wszystkie lasy pierwotne zostały utracone i wyraża zaniepokojenie nielegalnym pozyskiwaniem drewna w niektórych państwach członkowskich UE; zwraca uwagę na różne definicje lasu pierwotnego i starodrzewu przyjęte na szczeblu międzynarodowym i podkreśla, że przed podjęciem jakichkolwiek dalszych wysiłków na rzecz wyznaczenia lasów pierwotnych i starodrzewów państwa członkowskie muszą wspólnie z właścicielami i zarządcami lasów oraz innymi zainteresowanymi stronami uzgodnić zestaw definicji lasów pierwotnych i starodrzewów, opierając się przy tym na już istniejących definicjach; ubolewa, że wytyczne w sprawie definicji starodrzewów i lasów pierwotnych nie zostały przyjęte przez Komisję w 2021 r., jak wskazano w unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030, jednak przyjmuje z zadowoleniem prace prowadzone obecnie nad tymi definicjami przez grupę roboczą ds. lasów i przyrody; podkreśla potrzebę wzięcia pod uwagę zróżnicowanego i wyczerpującego zestawu cech, a także zapewnienia elastyczności w celu uwzględnienia szczególnych warunków w różnych regionach biogeograficznych i typach lasów oraz należytego rozróżnienia między starodrzewami a starszymi drzewostanami zarządzanymi w ramach powolnej rotacji; podkreśla, że takie definicje muszą zostać uzgodnione w trybie pilnym, muszą opierać się na zasadach ekologicznych i uwzględniać różnorodność europejskich lasów, właścicieli lasów, tradycji gospodarowania, typów przyrody i zmieniających się stref klimatycznych, a także unikać nakładania nieproporcjonalnych wymogów w zakresie zarządzania w odniesieniu do przyległych lasów i terenów zalesionych oraz umożliwiać stosowanie środków zarządzania związanych z takimi kwestiami jak zapobieganie klęskom żywiołowym; zwraca uwagę na znaczenie, jakie zachęty finansowe mają dla przyszłego rozwoju starych lasów na gruntach odłogowanych; podkreśla, że rozmieszczenie lasów pierwotnych i starodrzewów w UE jest nierównomierne, przy czym 90 % tych lasów znajduje się w zaledwie czterech państwach członkowskich (37); |
| --- | --- |

33.

podkreśla znaczenie lasów pierwotnych i starodrzewów, które są siedliskiem bogatej różnorodności biologicznej i zapewniają dużą różnorodność mikrosiedlisk niezbędnych do utrzymania wysokiego poziomu różnorodności biologicznej, oraz podkreśla ich kluczową rolę w ochronie różnorodności biologicznej, sekwestracji i magazynowaniu dwutlenku węgla oraz zapewnianiu wody słodkiej; ponawia apel o ścisłą ochronę wszystkich pozostałych starodrzewów i lasów pierwotnych, zgodnie z unijną strategią na rzecz bioróżnorodności 2030; podkreśla, że należy również zapewnić ochronę stref buforowych przylegających do lasów pierwotnych i starodrzewów w celu wspierania rozwoju właściwości starodrzewów; podkreśla, że objęcie właściwą ochroną również stref buforowych poprawi łączność między siedliskami o wysokiej wartości ekologicznej, co znacznie przyczyni się do ochrony lasów i złagodzenia negatywnych skutków fragmentacji; dostrzega, że prawie wszystkie lasy pierwotne zostały utracone i wyraża zaniepokojenie nielegalnym pozyskiwaniem drewna w niektórych państwach członkowskich UE; zwraca uwagę na różne definicje lasu pierwotnego i starodrzewu przyjęte na szczeblu międzynarodowym i podkreśla, że przed podjęciem jakichkolwiek dalszych wysiłków na rzecz wyznaczenia lasów pierwotnych i starodrzewów państwa członkowskie muszą wspólnie z właścicielami i zarządcami lasów oraz innymi zainteresowanymi stronami uzgodnić zestaw definicji lasów pierwotnych i starodrzewów, opierając się przy tym na już istniejących definicjach; ubolewa, że wytyczne w sprawie definicji starodrzewów i lasów pierwotnych nie zostały przyjęte przez Komisję w 2021 r., jak wskazano w unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030, jednak przyjmuje z zadowoleniem prace prowadzone obecnie nad tymi definicjami przez grupę roboczą ds. lasów i przyrody; podkreśla potrzebę wzięcia pod uwagę zróżnicowanego i wyczerpującego zestawu cech, a także zapewnienia elastyczności w celu uwzględnienia szczególnych warunków w różnych regionach biogeograficznych i typach lasów oraz należytego rozróżnienia między starodrzewami a starszymi drzewostanami zarządzanymi w ramach powolnej rotacji; podkreśla, że takie definicje muszą zostać uzgodnione w trybie pilnym, muszą opierać się na zasadach ekologicznych i uwzględniać różnorodność europejskich lasów, właścicieli lasów, tradycji gospodarowania, typów przyrody i zmieniających się stref klimatycznych, a także unikać nakładania nieproporcjonalnych wymogów w zakresie zarządzania w odniesieniu do przyległych lasów i terenów zalesionych oraz umożliwiać stosowanie środków zarządzania związanych z takimi kwestiami jak zapobieganie klęskom żywiołowym; zwraca uwagę na znaczenie, jakie zachęty finansowe mają dla przyszłego rozwoju starych lasów na gruntach odłogowanych; podkreśla, że rozmieszczenie lasów pierwotnych i starodrzewów w UE jest nierównomierne, przy czym 90 % tych lasów znajduje się w zaledwie czterech państwach członkowskich (37

| 34. | z zadowoleniem odnotowuje, że w wytycznych Komisji w sprawie nowych obszarów chronionych dostrzeżono potrzebę ciągłego prowadzenia pewnych działań, np. zarządzania zwierzętami kopytnymi przez polowania w celu ochrony szerokiego zakresu typów siedlisk leśnych; |
| --- | --- |

34.

z zadowoleniem odnotowuje, że w wytycznych Komisji w sprawie nowych obszarów chronionych dostrzeżono potrzebę ciągłego prowadzenia pewnych działań, np. zarządzania zwierzętami kopytnymi przez polowania w celu ochrony szerokiego zakresu typów siedlisk leśnych;

| 35. | przypomina o znacznych niedociągnięciach w mapowaniu lasów pierwotnych i starodrzewów oraz podkreśla pilną potrzebę uzupełnienia ram w celu zapewnienia kompleksowego i zharmonizowanego mapowania w oparciu o jasne kryteria i definicje operacyjne; wzywa Komisję, aby dostrzegła prace wykonane dotychczas w dziedzinie identyfikacji, mapowania i oceny takich lasów w niektórych państwach członkowskich, a także aby zachęcała do wymiany najlepszych praktyk i dzielenia się wiedzą; ponownie wzywa Komisję i państwa członkowskie do ujednolicenia istniejących danych, uzupełnienia luk dotyczących lokalizacji lasów pierwotnych i starodrzewów i stworzenia bazy danych wszystkich potencjalnych terenów spełniających kryteria dotyczące starodrzewów i lasów pierwotnych; w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie do stworzenia przejrzystej i łatwo dostępnej bazy danych wszystkich potencjalnych terenów spełniających kryteria klasyfikacji jako starodrzewy i lasy pierwotne; |
| --- | --- |

35.

przypomina o znacznych niedociągnięciach w mapowaniu lasów pierwotnych i starodrzewów oraz podkreśla pilną potrzebę uzupełnienia ram w celu zapewnienia kompleksowego i zharmonizowanego mapowania w oparciu o jasne kryteria i definicje operacyjne; wzywa Komisję, aby dostrzegła prace wykonane dotychczas w dziedzinie identyfikacji, mapowania i oceny takich lasów w niektórych państwach członkowskich, a także aby zachęcała do wymiany najlepszych praktyk i dzielenia się wiedzą; ponownie wzywa Komisję i państwa członkowskie do ujednolicenia istniejących danych, uzupełnienia luk dotyczących lokalizacji lasów pierwotnych i starodrzewów i stworzenia bazy danych wszystkich potencjalnych terenów spełniających kryteria dotyczące starodrzewów i lasów pierwotnych; w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie do stworzenia przejrzystej i łatwo dostępnej bazy danych wszystkich potencjalnych terenów spełniających kryteria klasyfikacji jako starodrzewy i lasy pierwotne;

| 36. | odnotowuje wysiłki Komisji zmierzające do opracowania wytycznych dotyczących przyjaznego dla różnorodności biologicznej zalesiania i ponownego zalesiania; podkreśla, że szczególną uwagę należy poświęcić tym państwom członkowskim, w których lasy zajmują małą powierzchnię oraz, w stosownych przypadkach i w sposób nieszkodzący realizacji celów w zakresie różnorodności biologicznej, na gruntach gorszej klasy i innych, które nie nadają się do produkcji żywności, w pobliżu obszarów miejskich i podmiejskich oraz na obszarach górskich, a także na wspieraniu rozwoju odpornych, mieszanych i zdrowych lasów; podkreśla, że definicje i wytyczne dotyczące zalesiania przyjaznego dla różnorodności biologicznej muszą opierać się na podstawach naukowych, uwzględniać różnorodność europejskich lasów, rodzaje własności, tradycje gospodarowania, typy przyrody i zmieniające się strefy klimatyczne, a także powinny być ustalane w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi i odpowiednimi zainteresowanymi stronami; podkreśla ponadto, że nie należy odwadniać nieosuszonych terenów podmokłych ani torfowisk w celu zalesiania, a w przypadku tradycyjnie osuszonych terenów nie należy zezwalać na dalsze lub dodatkowe odwadnianie; zauważa ponadto, że należy podjąć szczególne starania w celu uniknięcia erozji w lasach znajdujących się na obszarach górskich; |
| --- | --- |

36.

odnotowuje wysiłki Komisji zmierzające do opracowania wytycznych dotyczących przyjaznego dla różnorodności biologicznej zalesiania i ponownego zalesiania; podkreśla, że szczególną uwagę należy poświęcić tym państwom członkowskim, w których lasy zajmują małą powierzchnię oraz, w stosownych przypadkach i w sposób nieszkodzący realizacji celów w zakresie różnorodności biologicznej, na gruntach gorszej klasy i innych, które nie nadają się do produkcji żywności, w pobliżu obszarów miejskich i podmiejskich oraz na obszarach górskich, a także na wspieraniu rozwoju odpornych, mieszanych i zdrowych lasów; podkreśla, że definicje i wytyczne dotyczące zalesiania przyjaznego dla różnorodności biologicznej muszą opierać się na podstawach naukowych, uwzględniać różnorodność europejskich lasów, rodzaje własności, tradycje gospodarowania, typy przyrody i zmieniające się strefy klimatyczne, a także powinny być ustalane w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi i odpowiednimi zainteresowanymi stronami; podkreśla ponadto, że nie należy odwadniać nieosuszonych terenów podmokłych ani torfowisk w celu zalesiania, a w przypadku tradycyjnie osuszonych terenów nie należy zezwalać na dalsze lub dodatkowe odwadnianie; zauważa ponadto, że należy podjąć szczególne starania w celu uniknięcia erozji w lasach znajdujących się na obszarach górskich;

Umożliwienie lasom i zarządcom lasów realizacji wielu celów

Umożliwienie lasom i zarządcom lasów realizacji wielu celów

| 37. | zauważa, że WPR i Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) są głównymi instrumentami wsparcia dla działań w zakresie leśnictwa i odpowiadają za 90 % całego unijnego finansowania leśnictwa; podkreśla, że w przeprowadzonej przez Komisję w 2017 r. ocenie działań dotyczących leśnictwa stwierdzono, że wsparcie na rzecz lasów w ramach rozwoju obszarów wiejskich miało zasadniczo pozytywny wpływ i mogło znacząco przyczynić się do uzyskania korzyści gospodarczych, środowiskowych i społecznych (38); zauważa, że w latach 2014–2020 państwa członkowskie wydały jedynie 49 % dostępnych funduszy oraz że Komisja ustaliła, że wśród przyczyn tego niskiego poziomu wykorzystania środków znalazły się obciążenia administracyjne, niewystarczająca atrakcyjność premii i brak usług doradczych oraz że należy mieć to na uwadze, przyjmując nowe plany strategiczne WPR; wzywa państwa członkowskie do wyeliminowania obciążeń administracyjnych, aby zwiększyć skuteczność wykorzystania EFRROW na działania w zakresie leśnictwa; z zadowoleniem odnotowuje ustanowiony przez Komisję cel zwiększenia wykorzystania dostępnych funduszy i podkreśla potrzebę zapewnienia, aby finansowanie i dotacje nie wspierały działalności zakłócającej zrównoważone świadczenie różnych usług ekosystemowych; podkreśla potrzebę uwzględnienia w planach strategicznych WPR konkretnych i wystarczająco atrakcyjnych środków zapewniających podejmowanie interwencji i środków mających na celu wzmocnienie zrównoważonej gospodarki leśnej i wielofunkcyjnej roli lasów w UE, aby zapewnić wsparcie inicjatyw związanych z ekosystemami leśnymi, w szczególności w celu ograniczenia utraty różnorodności biologicznej w lasach, promowania sadzenia odpowiednich rodzimych gatunków drzew, kiedy jest to odpowiednie dla danego środowiska, poprawy gospodarki leśnej i zapewnienia wykorzystywania funduszy zgodnie z odpowiednimi celami polityki; ubolewa ze względu na fakt, że Komisja nie śledzi nakładów na leśnictwo w ramach innych działań w dziedzinie rozwoju obszarów wiejskich; podkreśla, że wsparcie dla dobrowolnych środków ochrony przyrody jest zgodne z prawami własności i zasadą pomocniczości; |
| --- | --- |

37.

zauważa, że WPR i Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) są głównymi instrumentami wsparcia dla działań w zakresie leśnictwa i odpowiadają za 90 % całego unijnego finansowania leśnictwa; podkreśla, że w przeprowadzonej przez Komisję w 2017 r. ocenie działań dotyczących leśnictwa stwierdzono, że wsparcie na rzecz lasów w ramach rozwoju obszarów wiejskich miało zasadniczo pozytywny wpływ i mogło znacząco przyczynić się do uzyskania korzyści gospodarczych, środowiskowych i społecznych (38

| 38. | wzywa Komisję do znalezienia nowych sposobów zwiększenia atrakcyjności i łatwości wykorzystania różnych funduszy, odzwierciedlenia i wykorzystania wielofunkcyjnego charakteru lasów i usług ekosystemowych lasów, a także do lepszego promowania innych źródeł finansowania UE, takich jak program LIFE, program „Horyzont Europa”, Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Fundusz Spójności i instrument finansowy Europejskiego Banku Inwestycyjnego na rzecz kapitału naturalnego; wzywa Komisję do ocenienia, czy różne instrumenty finansowania w ramach budżetu Unii i Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy, w tym krajowe plany strategiczne WPR, są spójne ze zobowiązaniami i celami określonymi w strategii leśnej UE i unijnej strategii ochrony różnorodności biologicznej; apeluje również do Komisji o to, by w ramach pomocy na usługi leśno-środowiskowe i klimatyczne oraz ochronę lasów uznała za kwalifikowalne także zobowiązania dotyczące ochrony i ochrony ścisłej lasów wynikające z unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 oraz nowej unijnej strategii leśnej 2030; apeluje do Komisji o przedłużenie tych zobowiązań na okresy dłuższe niż siedem lat, zwłaszcza w przypadku obszarów leśnych objętych ścisłą ochroną; |
| --- | --- |

38.

wzywa Komisję do znalezienia nowych sposobów zwiększenia atrakcyjności i łatwości wykorzystania różnych funduszy, odzwierciedlenia i wykorzystania wielofunkcyjnego charakteru lasów i usług ekosystemowych lasów, a także do lepszego promowania innych źródeł finansowania UE, takich jak program LIFE, program „Horyzont Europa”, Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Fundusz Spójności i instrument finansowy Europejskiego Banku Inwestycyjnego na rzecz kapitału naturalnego; wzywa Komisję do ocenienia, czy różne instrumenty finansowania w ramach budżetu Unii i Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy, w tym krajowe plany strategiczne WPR, są spójne ze zobowiązaniami i celami określonymi w strategii leśnej UE i unijnej strategii ochrony różnorodności biologicznej; apeluje również do Komisji o to, by w ramach pomocy na usługi leśno-środowiskowe i klimatyczne oraz ochronę lasów uznała za kwalifikowalne także zobowiązania dotyczące ochrony i ochrony ścisłej lasów wynikające z unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 oraz nowej unijnej strategii leśnej 2030; apeluje do Komisji o przedłużenie tych zobowiązań na okresy dłuższe niż siedem lat, zwłaszcza w przypadku obszarów leśnych objętych ścisłą ochroną;

| 39. | zwraca uwagę, że sektor leśnictwa działa przede wszystkim – a przy tym w większym stopniu niż sektor rolny – jako sektor rynkowy, który nie jest wyraźnie uzależniony od dotacji, a jednocześnie zauważa, że finansowanie w ramach WPR musi pozostać ukierunkowane głównie na produkcję żywności i zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego w Unii; podkreśla, że położenie większego nacisku na inne usługi ekosystemowe nie powinno prowadzić do nieproporcjonalnej zależności, i wspiera Komisję oraz państwa członkowskie w dalszym rozwijaniu dobrowolnych płatności rynkowych za systemy usług ekosystemowych, takie jak sekwestracja dwutlenku węgla, promowanie różnorodności biologicznej, ochrona gleby, gospodarka wodna, gromadzenie i monitorowanie danych; podkreśla znaczenie stosowania zasady dodatkowości oraz opracowania programów w sposób, który w pełni uwzględnia pracę liderów i innych uczestników, a jednocześnie motywuje różnorodnych właścicieli lasów; podkreśla ponadto, że szczególne wymogi programów powinny uwzględniać dużą różnorodność lasów oraz związane z nimi różnorodne wyzwania i możliwości; zauważa, że dostępność wiarygodnych danych dotyczących usług ekosystemowych jest niezbędna dla funkcjonowania każdego systemu płatności; z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji w sprawie upraw sprzyjających pochłanianiu dwutlenku węgla przez glebę (39), którego celem jest wspieranie nowych modeli biznesowych ze źródeł publicznych i prywatnych poprzez nagradzanie praktyk zarządzania koncentrujących się na zwiększaniu sekwestracji w biomasie i glebach zgodnie z zasadami ekologicznymi; podkreśla potrzebę takich inicjatyw na rzecz uprawy sprzyjającej pochłanianiu dwutlenku węgla przez glebę, które opierają się na solidnej metodologii naukowej, a także możliwość stosowania podejść nieinterwencyjnych zgodnie ze strategią na rzecz bioróżnorodności; w świetle tej inicjatywy podkreśla, że aktywna zrównoważona gospodarka leśna może przyczynić się zarówno do zwiększenia zasobów węgla, jak i wzrostu lasów; podkreśla, że usuwanie dwutlenku węgla za pośrednictwem sektora leśnego powinno skupiać się na zachętach dla właścicieli i zarządców lasów do inwestowania w aktywną i zrównoważoną gospodarkę leśną i, w razie potrzeby, ochronę lasów, a także promowania regeneracji i zwiększonego wzrostu; z zadowoleniem przyjmuje plan Komisji, by zaproponować do końca 2022 r. wiążące unijne ramy regulacyjne dotyczące certyfikacji usuwania dwutlenku węgla, aby prawidłowo określać ilościowo, zgłaszać i certyfikować wysiłki na rzecz usuwania dwutlenku węgla oraz uniknąć ryzyka wprowadzania w błąd i pseudoekologicznego marketingu; |
| --- | --- |

39.

zwraca uwagę, że sektor leśnictwa działa przede wszystkim – a przy tym w większym stopniu niż sektor rolny – jako sektor rynkowy, który nie jest wyraźnie uzależniony od dotacji, a jednocześnie zauważa, że finansowanie w ramach WPR musi pozostać ukierunkowane głównie na produkcję żywności i zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego w Unii; podkreśla, że położenie większego nacisku na inne usługi ekosystemowe nie powinno prowadzić do nieproporcjonalnej zależności, i wspiera Komisję oraz państwa członkowskie w dalszym rozwijaniu dobrowolnych płatności rynkowych za systemy usług ekosystemowych, takie jak sekwestracja dwutlenku węgla, promowanie różnorodności biologicznej, ochrona gleby, gospodarka wodna, gromadzenie i monitorowanie danych; podkreśla znaczenie stosowania zasady dodatkowości oraz opracowania programów w sposób, który w pełni uwzględnia pracę liderów i innych uczestników, a jednocześnie motywuje różnorodnych właścicieli lasów; podkreśla ponadto, że szczególne wymogi programów powinny uwzględniać dużą różnorodność lasów oraz związane z nimi różnorodne wyzwania i możliwości; zauważa, że dostępność wiarygodnych danych dotyczących usług ekosystemowych jest niezbędna dla funkcjonowania każdego systemu płatności; z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji w sprawie upraw sprzyjających pochłanianiu dwutlenku węgla przez glebę (39

| 40. | uznaje istotną rolę istniejących rynkowych systemów certyfikacji i ich wkład w dalsze upowszechnianie zrównoważonej gospodarki leśnej; zauważa, że większość tych systemów okazała się wiarygodnymi i skutecznymi narzędziami wspierania praktyk zrównoważonej gospodarki leśnej w całej Europie; z zadowoleniem przyjmuje stałą kontrolę sprawowaną przez instytucje UE jako pomoc w ciągłym doskonaleniu; z zadowoleniem przyjmuje do wiadomości zapowiedź Komisji dotyczącą opracowania dobrowolnego systemu certyfikacji leśnictwa bliższego naturze; wzywa Komisję do zadbania o to, by inicjatywy te poprawiały stan ekosystemów leśnych, chroniły różnorodność biologiczną i gwarantowały wartość dodaną dzięki przyjaznym dla środowiska praktykom gospodarki leśnej; zachęca Komisję do współpracy z istniejącymi i sprawdzonymi systemami certyfikacji oraz do wyciągania z wniosków z ich działania, a także do wspierania wysiłków na rzecz poprawy istniejących systemów, w tym w odniesieniu do przejrzystości z punktu widzenia konsumentów i z uwzględnieniem popytu ze strony konsumentów; uważa, że aby stworzyć wartość dodaną, dobrowolny system certyfikacji leśnictwa bliższego naturze musi opierać się na obowiązkowych ramach obejmujących jasne wymogi i zapewniać właścicielom lasów wystarczającą premię za świadczenie usług ekosystemowych, czego dokonać można np. poprzez ustanowienie unijnego znaku jakości zawierającego dostosowane do lokalnych warunków wytyczne dotyczące leśnictwa bliższego naturze w celu promowania praktyk zarządzania najbardziej przyjaznych dla różnorodności biologicznej; apeluje do Komisji, aby – po zamknięciu prac nad definicją leśnictwa bliższego naturze – oceniła zarówno wartość dodaną takiego systemu certyfikacji dla właścicieli lasów, jak i koszty, które w związku z nim poniosą; zauważa, że dobrowolna certyfikacja jest tylko jednym z kroków niezbędnych do rozwoju bardziej zrównoważonej gospodarki leśnej w UE; |
| --- | --- |

40.

uznaje istotną rolę istniejących rynkowych systemów certyfikacji i ich wkład w dalsze upowszechnianie zrównoważonej gospodarki leśnej; zauważa, że większość tych systemów okazała się wiarygodnymi i skutecznymi narzędziami wspierania praktyk zrównoważonej gospodarki leśnej w całej Europie; z zadowoleniem przyjmuje stałą kontrolę sprawowaną przez instytucje UE jako pomoc w ciągłym doskonaleniu; z zadowoleniem przyjmuje do wiadomości zapowiedź Komisji dotyczącą opracowania dobrowolnego systemu certyfikacji leśnictwa bliższego naturze; wzywa Komisję do zadbania o to, by inicjatywy te poprawiały stan ekosystemów leśnych, chroniły różnorodność biologiczną i gwarantowały wartość dodaną dzięki przyjaznym dla środowiska praktykom gospodarki leśnej; zachęca Komisję do współpracy z istniejącymi i sprawdzonymi systemami certyfikacji oraz do wyciągania z wniosków z ich działania, a także do wspierania wysiłków na rzecz poprawy istniejących systemów, w tym w odniesieniu do przejrzystości z punktu widzenia konsumentów i z uwzględnieniem popytu ze strony konsumentów; uważa, że aby stworzyć wartość dodaną, dobrowolny system certyfikacji leśnictwa bliższego naturze musi opierać się na obowiązkowych ramach obejmujących jasne wymogi i zapewniać właścicielom lasów wystarczającą premię za świadczenie usług ekosystemowych, czego dokonać można np. poprzez ustanowienie unijnego znaku jakości zawierającego dostosowane do lokalnych warunków wytyczne dotyczące leśnictwa bliższego naturze w celu promowania praktyk zarządzania najbardziej przyjaznych dla różnorodności biologicznej; apeluje do Komisji, aby – po zamknięciu prac nad definicją leśnictwa bliższego naturze – oceniła zarówno wartość dodaną takiego systemu certyfikacji dla właścicieli lasów, jak i koszty, które w związku z nim poniosą; zauważa, że dobrowolna certyfikacja jest tylko jednym z kroków niezbędnych do rozwoju bardziej zrównoważonej gospodarki leśnej w UE;

| 41. | z zadowoleniem przyjmuje decyzję Komisji z 4 czerwca 2021 r. dotyczącą licencji na logo Natura 2000 (40); zauważa, że system oznakowania Natura 2000 powinien propagować najbardziej rygorystyczne unijne normy ekologiczne w celu ochrony najbardziej wrażliwych typów siedlisk i gatunków lądowych; przypomina, że sieć Natura 2000 obejmuje około 18 % lądowego terytorium UE; podkreśla, że państwa członkowskie powinny dopilnować, aby nie dochodziło do żadnych działań szkodzącym gatunkom w siedliskach, które wyznaczono w ramach sieci Natura 2000, oraz aby nie niepokojono tych gatunków; wzywa do wyznaczenia ambitnych celów w ramach strategii leśnej UE, aby utrzymać i odtworzyć wartość ekologiczną wyznaczonych obszarów, z uwzględnieniem wymogów społecznych i kulturowych oraz specyfiki regionalnej i lokalnej tych terenów; zauważa, że wysiłki na rzecz ochrony podejmowane na obszarach Natura 2000 powinny być w pełni zgodne z dyrektywą siedliskową i dyrektywą ptasią, a także z unijną strategią na rzecz bioróżnorodności 2030; zauważa, że obszary Natura 2000 zapewniają społeczeństwu cenne usługi ekosystemowe; podkreśla, że obecność logo Natura 2000 na towarach lub usługach powinna oznaczać, że te towary i usługi przyczyniają się do realizacji celów ochrony tego obszaru Natura 2000, z którego pochodzą; |
| --- | --- |

41.

z zadowoleniem przyjmuje decyzję Komisji z 4 czerwca 2021 r. dotyczącą licencji na logo Natura 2000 (40

| 42. | z zadowoleniem przyjmuje opublikowany przez Komisję strategiczny plan prac dotyczący oznakowania ekologicznego UE na lata 2020–2024; przypomina, że oznakowanie ekologiczne UE jest dobrowolnym oznakowaniem doskonałości środowiskowej; zauważa, że system oznakowania ekologicznego propaguje unijną gospodarkę o obiegu zamkniętym i przyczynia się do praktyk zrównoważonej konsumpcji i produkcji; wzywa do wprowadzenia rygorystycznych norm oraz do monitorowania i propagowania częstszego stosowania oznakowania ekologicznego w sektorze leśnym UE; podkreśla wagę rozszerzenia zakresu stosowania oznakowania ekologicznego w odniesieniu do produktów z drewna, tak aby uwzględniać poziom zrównoważoności tych produktów; wzywa państwa członkowskie, aby zachęcały producentów do częstszego stosowania oznakowania Natura 2000 w stosunku do niedrzewnych produktów leśnych; |
| --- | --- |

42.

z zadowoleniem przyjmuje opublikowany przez Komisję strategiczny plan prac dotyczący oznakowania ekologicznego UE na lata 2020–2024; przypomina, że oznakowanie ekologiczne UE jest dobrowolnym oznakowaniem doskonałości środowiskowej; zauważa, że system oznakowania ekologicznego propaguje unijną gospodarkę o obiegu zamkniętym i przyczynia się do praktyk zrównoważonej konsumpcji i produkcji; wzywa do wprowadzenia rygorystycznych norm oraz do monitorowania i propagowania częstszego stosowania oznakowania ekologicznego w sektorze leśnym UE; podkreśla wagę rozszerzenia zakresu stosowania oznakowania ekologicznego w odniesieniu do produktów z drewna, tak aby uwzględniać poziom zrównoważoności tych produktów; wzywa państwa członkowskie, aby zachęcały producentów do częstszego stosowania oznakowania Natura 2000 w stosunku do niedrzewnych produktów leśnych;

| 43. | podkreśla, że aby osiągnąć cele w zakresie różnorodności biologicznej i uwolnić pełen potencjał lasów w zakresie przyczyniania się do realizacji celów UE dotyczących klimatu i gospodarki o obiegu zamkniętym, konieczne są dalsze badania, innowacje i rozwój, do których należy zachęcać w dziedzinie zrównoważonej gospodarki leśnej, w szczególności w dziedzinie przystosowania się do zmiany klimatu oraz bioproduktów alternatywnych dla produktów opartych na paliwach kopalnych i innych produktów o dużym śladzie węglowym; zachęca do dalszego wspierania zrównoważonych innowacji związanych z drewnem, takich jak tekstylia drewnopochodne, które odznaczają się dużym potencjałem zastąpienia włókien syntetycznych i bawełny, oraz inne materiały drewnopochodne, które uzyskały pozytywną ocenę cyklu życia w zakresie środowiska i klimatu; podkreśla, że takie biologiczne alternatywy muszą oferować konsumentom produkty po przystępnych cenach, aby mogły być konkurencyjne; zauważa, że cykle rozwojowe w sektorze mogą trwać 10 lat lub dłużej oraz podkreśla, że warunkiem wstępnym niezbędnym do przyciągania inwestycji jest przewidywalne i stabilne otoczenie regulacyjne; podkreśla, że wiele innowacji w sektorze odznacza się wartością dodaną i zapewnia wysokiej jakości zatrudnienie na obszarach wiejskich, a także w łańcuchu wartości związanym z leśnictwem i powiązanych przedsiębiorstwach przemysłowych opartych na surowcach pochodzenia biologicznego, oraz kładzie nacisk na rolę MŚP w tej dziedzinie; |
| --- | --- |

43.

podkreśla, że aby osiągnąć cele w zakresie różnorodności biologicznej i uwolnić pełen potencjał lasów w zakresie przyczyniania się do realizacji celów UE dotyczących klimatu i gospodarki o obiegu zamkniętym, konieczne są dalsze badania, innowacje i rozwój, do których należy zachęcać w dziedzinie zrównoważonej gospodarki leśnej, w szczególności w dziedzinie przystosowania się do zmiany klimatu oraz bioproduktów alternatywnych dla produktów opartych na paliwach kopalnych i innych produktów o dużym śladzie węglowym; zachęca do dalszego wspierania zrównoważonych innowacji związanych z drewnem, takich jak tekstylia drewnopochodne, które odznaczają się dużym potencjałem zastąpienia włókien syntetycznych i bawełny, oraz inne materiały drewnopochodne, które uzyskały pozytywną ocenę cyklu życia w zakresie środowiska i klimatu; podkreśla, że takie biologiczne alternatywy muszą oferować konsumentom produkty po przystępnych cenach, aby mogły być konkurencyjne; zauważa, że cykle rozwojowe w sektorze mogą trwać 10 lat lub dłużej oraz podkreśla, że warunkiem wstępnym niezbędnym do przyciągania inwestycji jest przewidywalne i stabilne otoczenie regulacyjne; podkreśla, że wiele innowacji w sektorze odznacza się wartością dodaną i zapewnia wysokiej jakości zatrudnienie na obszarach wiejskich, a także w łańcuchu wartości związanym z leśnictwem i powiązanych przedsiębiorstwach przemysłowych opartych na surowcach pochodzenia biologicznego, oraz kładzie nacisk na rolę MŚP w tej dziedzinie;

| 44. | uważa, że aby poprawić skoordynowane świadczenie środowiskowych, społecznych i gospodarczych usług leśnych, należy lepiej dostosować odpowiednie programy ramowe UE, w tym program „Horyzont Europa”, LIFE, europejskie partnerstwo innowacyjne na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa (EIP-AGRI), LEADER oraz Europejski Instytut Innowacji i Technologii; z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący wzmocnienia współpracy UE przez zaproponowanie partnerstwa na rzecz badań naukowych i innowacji w dziedzinie leśnictwa oraz wzywa Komisję, aby opracowała kompleksowe, ukierunkowane na lasy programy uwzględniające poszczególne funkcje i części łańcucha wartości w sektorze leśnym, a także obejmujące żywe laboratoria służące badaniu i demonstrowaniu rozwiązań dla kluczowych wyzwań, bazujące na istniejących i sprawdzonych platformach, takich jak sieć Integrate, Platforma Technologiczna Sektora Leśno-Drzewnego i Europejski Instytut Leśnictwa oraz włączające partnerów ogólnoeuropejskich i międzynarodowych; |
| --- | --- |

44.

uważa, że aby poprawić skoordynowane świadczenie środowiskowych, społecznych i gospodarczych usług leśnych, należy lepiej dostosować odpowiednie programy ramowe UE, w tym program „Horyzont Europa”, LIFE, europejskie partnerstwo innowacyjne na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa (EIP-AGRI), LEADER oraz Europejski Instytut Innowacji i Technologii; z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący wzmocnienia współpracy UE przez zaproponowanie partnerstwa na rzecz badań naukowych i innowacji w dziedzinie leśnictwa oraz wzywa Komisję, aby opracowała kompleksowe, ukierunkowane na lasy programy uwzględniające poszczególne funkcje i części łańcucha wartości w sektorze leśnym, a także obejmujące żywe laboratoria służące badaniu i demonstrowaniu rozwiązań dla kluczowych wyzwań, bazujące na istniejących i sprawdzonych platformach, takich jak sieć Integrate, Platforma Technologiczna Sektora Leśno-Drzewnego i Europejski Instytut Leśnictwa oraz włączające partnerów ogólnoeuropejskich i międzynarodowych;

| 45. | przypomina, że 60 % lasów w UE jest własnością prywatną, a znaczna część właścicieli lasów to właściciele niewielkich obszarów leśnych; podkreśla, że aby osiągnąć cele strategii, jej wdrażanie musi koncentrować się na umożliwieniu wszystkim rodzajom właścicieli i zarządców lasów, a w szczególności posiadaczom niewielkich obszarów leśnych, realizacji różnorodnych funkcji lasów; przyznaje, że dla właścicieli i zarządców lasów niezbędna jest duża elastyczność w ramach opierających się o solidną wspólną podstawę praktyk gospodarki leśnej, aby mogli zapewniać wszystkie wymagane usługi ekosystemowe, oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, by programy wsparcia, dobrowolne systemy płatności za usługi ekosystemowe i finansowanie badań były atrakcyjne, zrozumiałe i łatwo dostępne dla drobnych właścicieli lasów; |
| --- | --- |

45.

przypomina, że 60 % lasów w UE jest własnością prywatną, a znaczna część właścicieli lasów to właściciele niewielkich obszarów leśnych; podkreśla, że aby osiągnąć cele strategii, jej wdrażanie musi koncentrować się na umożliwieniu wszystkim rodzajom właścicieli i zarządców lasów, a w szczególności posiadaczom niewielkich obszarów leśnych, realizacji różnorodnych funkcji lasów; przyznaje, że dla właścicieli i zarządców lasów niezbędna jest duża elastyczność w ramach opierających się o solidną wspólną podstawę praktyk gospodarki leśnej, aby mogli zapewniać wszystkie wymagane usługi ekosystemowe, oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, by programy wsparcia, dobrowolne systemy płatności za usługi ekosystemowe i finansowanie badań były atrakcyjne, zrozumiałe i łatwo dostępne dla drobnych właścicieli lasów;

| 46. | podkreśla, że dostępność usług doradczych jest istotnym czynnikiem upowszechniania praktyk zrównoważonej gospodarki leśnej; zachęca państwa członkowskie, aby zapewniły dostępność usług doradczych, przy zwróceniu szczególnej uwago na posiadaczy niewielkich obszarów leśnych; |
| --- | --- |

46.

podkreśla, że dostępność usług doradczych jest istotnym czynnikiem upowszechniania praktyk zrównoważonej gospodarki leśnej; zachęca państwa członkowskie, aby zapewniły dostępność usług doradczych, przy zwróceniu szczególnej uwago na posiadaczy niewielkich obszarów leśnych;

| 47. | zauważa, że około 40 % lasów w UE jest własnością publiczną gmin oraz rządów regionalnych lub krajowych, podczas gdy w niektórych państwach członkowskich własność publiczna lasów jest procentowo znacznie wyższa i w Europie Południowo-Wschodniej wynosi średnio 90 %; podkreśla, że lasy publiczne mogą odgrywać kluczową rolę w ochronie ekosystemów leśnych, zapewnianiu ochrony różnorodności biologicznej, łagodzeniu zmiany klimatu, wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz dostarczaniu drewna oraz niedrzewnych towarów i usług, oraz że państwowe agencje leśne mogą odgrywać ważną rolę w zapewnianiu prywatnym właścicielom lasów bardzo potrzebnej wiedzy fachowej w zakresie leśnictwa bliskiego naturze i przystosowania się do skutków zmiany klimatu; wzywa do zwiększenia w razie potrzeby zasobów ludzkich i finansowych dla państwowych agencji leśnych; w tym kontekście wzywa państwa członkowskie, aby dla dobra publicznego dawały przykład zrównoważonej gospodarki leśnej w swoich lasach publicznych, w szczególności w odniesieniu do aspektów środowiskowych, gospodarczych i społecznych; |
| --- | --- |

47.

zauważa, że około 40 % lasów w UE jest własnością publiczną gmin oraz rządów regionalnych lub krajowych, podczas gdy w niektórych państwach członkowskich własność publiczna lasów jest procentowo znacznie wyższa i w Europie Południowo-Wschodniej wynosi średnio 90 %; podkreśla, że lasy publiczne mogą odgrywać kluczową rolę w ochronie ekosystemów leśnych, zapewnianiu ochrony różnorodności biologicznej, łagodzeniu zmiany klimatu, wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz dostarczaniu drewna oraz niedrzewnych towarów i usług, oraz że państwowe agencje leśne mogą odgrywać ważną rolę w zapewnianiu prywatnym właścicielom lasów bardzo potrzebnej wiedzy fachowej w zakresie leśnictwa bliskiego naturze i przystosowania się do skutków zmiany klimatu; wzywa do zwiększenia w razie potrzeby zasobów ludzkich i finansowych dla państwowych agencji leśnych; w tym kontekście wzywa państwa członkowskie, aby dla dobra publicznego dawały przykład zrównoważonej gospodarki leśnej w swoich lasach publicznych, w szczególności w odniesieniu do aspektów środowiskowych, gospodarczych i społecznych;

| 48. | z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji pt. „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE – W kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r.” oraz uznanie roli lasów i zrównoważonej gospodarki leśnej w zapewnianiu godnej pracy i źródeł utrzymania na obszarach wiejskich; podkreśla znaczenie leśnictwa i przemysłu opartego na drewnie jako sektorów zapewniających miejsca pracy w społecznościach wiejskich, a także na obszarach miejskich oraz na dalszych etapach użytkowania; zwraca uwagę na znaczenie pobudzania niedrzewnej działalności gospodarczej związanej z lasami w celu dywersyfikacji lokalnych gospodarek i miejsc pracy oraz odwrócenia tendencji wyludniania się obszarów wiejskich i oddalonych; odnotowuje z dużym zaniepokojeniem stały spadek zatrudnienia w sektorze leśnictwa i pozyskiwania drewna, przy czym według Eurostatu zatrudnienie to spadło o 7 % w latach 2000–2019 (41), oraz dużą liczbę wypadków w tym sektorze (42); wzywa Komisję i państwa członkowskie do monitorowania wpływu środków podjętych w ramach strategii na zatrudnienie i bezpieczeństwo pracy w świetle zmieniających się praktyk zarządzania, biorąc pod uwagę, że omawiane opcje często idą ręka w rękę z większą intensywnością pracy (fizycznej), co niesie ze sobą także różnego rodzaju ryzyko dla pracowników i wymaga zapewnienia wysokiej jakości szkolenia zawodowego oraz możliwości podnoszenia i zmiany kwalifikacji; podkreśla, że istotne jest uatrakcyjnienia tego rodzaju zatrudnienia, a także stworzenie możliwości prowadzenia bardziej zrównoważonej gospodarki leśnej w tym celu; podkreśla w związku z tym potrzebę przyjęcia środków mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa pracy i odpowiednie przeszkolenie pracowników oraz wsparcie modernizacji narzędzi i wyposażenia wykorzystywanych w leśnictwie; wzywa państwa członkowskie, aby oceniły swoje usługi doradcze w tym zakresie i wzmocniły je w razie potrzeby, a także nadały priorytet stałemu i wysokiej jakości szkoleniu zawodowemu w zakresie ekobudownictwa i handlu drewnem; ponownie wzywa Komisję do podejmowania, w porozumieniu z producentami maszyn leśnych, inicjatyw mających na celu poprawę ekoprojektowania w dziedzinie maszyn leśnych umożliwiającego pogodzenie wysokiego poziomu ochrony bezpieczeństwa pracowników i minimalnego oddziaływania na gleby i wody w lasach; |
| --- | --- |

48.

z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji pt. „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE – W kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r.” oraz uznanie roli lasów i zrównoważonej gospodarki leśnej w zapewnianiu godnej pracy i źródeł utrzymania na obszarach wiejskich; podkreśla znaczenie leśnictwa i przemysłu opartego na drewnie jako sektorów zapewniających miejsca pracy w społecznościach wiejskich, a także na obszarach miejskich oraz na dalszych etapach użytkowania; zwraca uwagę na znaczenie pobudzania niedrzewnej działalności gospodarczej związanej z lasami w celu dywersyfikacji lokalnych gospodarek i miejsc pracy oraz odwrócenia tendencji wyludniania się obszarów wiejskich i oddalonych; odnotowuje z dużym zaniepokojeniem stały spadek zatrudnienia w sektorze leśnictwa i pozyskiwania drewna, przy czym według Eurostatu zatrudnienie to spadło o 7 % w latach 2000–2019 (41

42

| 49. | podkreśla, jak ważne jest przyciąganie osób młodych i kobiet-przedsiębiorców do sektora, zwłaszcza w kontekście cyfrowej i ekologicznej transformacji działalności związanej z lasami; zwraca jednak uwagę, że w związku ze złymi warunkami pracy w sektorze leśnym w niektórych częściach Europy sektor ten nie jest obecnie atrakcyjnym wyborem kariery; podkreśla, że należy inwestować w ten sektor w całym łańcuchu wartości oraz zapewnić korzystne środowisko na obszarach wiejskich, w tym infrastrukturę cyfrową, transportową i wspólnotową; z zadowoleniem przyjmuje wnioski Komisji w sprawie promowania ustanowienia partnerstwa na rzecz umiejętności w ramach paktu na rzecz umiejętności, a także w sprawie wykorzystania Europejskiego Funduszu Społecznego Plus do współpracy w celu zwiększenia możliwości podnoszenia i zmiany kwalifikacji w sektorze leśnictwa, przy jednoczesnym tworzeniu wysokiej jakości miejsc pracy oraz zapewnieniu pracownikom możliwości i odpowiednich warunków pracy w biogospodarce opartej na drewnie, dzięki czemu stanie się ona atrakcyjnym wyborem kariery; |
| --- | --- |

49.

podkreśla, jak ważne jest przyciąganie osób młodych i kobiet-przedsiębiorców do sektora, zwłaszcza w kontekście cyfrowej i ekologicznej transformacji działalności związanej z lasami; zwraca jednak uwagę, że w związku ze złymi warunkami pracy w sektorze leśnym w niektórych częściach Europy sektor ten nie jest obecnie atrakcyjnym wyborem kariery; podkreśla, że należy inwestować w ten sektor w całym łańcuchu wartości oraz zapewnić korzystne środowisko na obszarach wiejskich, w tym infrastrukturę cyfrową, transportową i wspólnotową; z zadowoleniem przyjmuje wnioski Komisji w sprawie promowania ustanowienia partnerstwa na rzecz umiejętności w ramach paktu na rzecz umiejętności, a także w sprawie wykorzystania Europejskiego Funduszu Społecznego Plus do współpracy w celu zwiększenia możliwości podnoszenia i zmiany kwalifikacji w sektorze leśnictwa, przy jednoczesnym tworzeniu wysokiej jakości miejsc pracy oraz zapewnieniu pracownikom możliwości i odpowiednich warunków pracy w biogospodarce opartej na drewnie, dzięki czemu stanie się ona atrakcyjnym wyborem kariery;

Monitorowanie, sprawozdawczość i gromadzenie danych

Monitorowanie, sprawozdawczość i gromadzenie danych

| 50. | podkreśla znaczenie dokładnych, zintegrowanych, wysokiej jakości, dostarczanych na czas i aktualnych danych na temat lasów europejskich i przyjmuje do wiadomości inicjatywę dotyczącą wniosku ustawodawczego w sprawie ram obserwacji lasów, sprawozdawczości i gromadzenia danych, przy pełnym poszanowaniu zasady pomocniczości; przypomina o znaczeniu zweryfikowanych danych, zwłaszcza tych gromadzonych na szczeblu lokalnym, ponieważ wiele cech lasów można zweryfikować jedynie na miejscu; podkreśla, że szeroka dostępność, wysoka jakość, przejrzystość, kompletność i harmonizacja danych i sprawozdań są niezbędne do osiągnięcia celów strategii, i uważa, że aby zapewnić rzeczywistą wartość dodaną, należy opracować te ramy w oparciu o istniejące mechanizmy i procesy, takie jak krajowe inwentaryzacje stanu lasu, System Informacji o Lasach w Europie, sieć ENFIN, Forest Europe i FAO i przyjąć podejście oddolne, aby jak najlepiej wykorzystać wiedzę fachową i doświadczenie zgromadzone w państwach członkowskich, oraz należy je opracować zgodnie z zobowiązaniami uzgodnionymi na szczeblu międzynarodowym i powiązanymi kompetencjami państw członkowskich, przy jednoczesnym unikaniu powielania prac, nadmiernych obciążeń administracyjnych i nadmiernych kosztów; podkreśla, że ramy te powinny obejmować mechanizmy służące unikaniu błędów, takich jak podwójne liczenie; apeluje do Komisji i państw członkowskich o zapewnienie odpowiedniego finansowania i zasobów ludzkich do celów wsparcia operacyjnego tych ram; |
| --- | --- |

50.

podkreśla znaczenie dokładnych, zintegrowanych, wysokiej jakości, dostarczanych na czas i aktualnych danych na temat lasów europejskich i przyjmuje do wiadomości inicjatywę dotyczącą wniosku ustawodawczego w sprawie ram obserwacji lasów, sprawozdawczości i gromadzenia danych, przy pełnym poszanowaniu zasady pomocniczości; przypomina o znaczeniu zweryfikowanych danych, zwłaszcza tych gromadzonych na szczeblu lokalnym, ponieważ wiele cech lasów można zweryfikować jedynie na miejscu; podkreśla, że szeroka dostępność, wysoka jakość, przejrzystość, kompletność i harmonizacja danych i sprawozdań są niezbędne do osiągnięcia celów strategii, i uważa, że aby zapewnić rzeczywistą wartość dodaną, należy opracować te ramy w oparciu o istniejące mechanizmy i procesy, takie jak krajowe inwentaryzacje stanu lasu, System Informacji o Lasach w Europie, sieć ENFIN, Forest Europe i FAO i przyjąć podejście oddolne, aby jak najlepiej wykorzystać wiedzę fachową i doświadczenie zgromadzone w państwach członkowskich, oraz należy je opracować zgodnie z zobowiązaniami uzgodnionymi na szczeblu międzynarodowym i powiązanymi kompetencjami państw członkowskich, przy jednoczesnym unikaniu powielania prac, nadmiernych obciążeń administracyjnych i nadmiernych kosztów; podkreśla, że ramy te powinny obejmować mechanizmy służące unikaniu błędów, takich jak podwójne liczenie; apeluje do Komisji i państw członkowskich o zapewnienie odpowiedniego finansowania i zasobów ludzkich do celów wsparcia operacyjnego tych ram;

| 51. | uważa, że aby zapewnić dostępność wiarygodnych i przejrzystych danych wysokiej jakości, nowe innowacyjne podejścia, takie jak technologie teledetekcji muszą być zweryfikowane i połączone z danymi uzyskanymi w wyniku monitorowania naziemnego oraz muszą być interpretowane w ścisłej współpracy z naukowcami, a także z niezależnymi lokalnymi ekspertami, w tym właściwymi organami i zarządzającymi lasami; uważa, że podejścia te mogą również odegrać rolę pod względem zapewnienia pomocy w równoważeniu wielofunkcyjności lasów, a także w rozwijaniu i udostępnianiu nowych podejść i praktyk, oraz powinny obejmować środki finansowe umożliwiające uzyskanie dostępu do danych oraz przyczyniające się do ich pozyskania; uważa, że synergia i komplementarność między obrazami satelitarnymi a danymi o pozycji i lokalizacji mogą stać się kluczowymi czynnikami zwiększającymi zdolności zarządców lasów i jednostek rządowych; podkreśla znaczenie programu Copernicus pod względem umożliwiania zdalnego monitorowania i oceny zdrowia w ramach inwentaryzacji lasów, a także wykrywania problemów, takich jak nielegalne pozyskiwanie drewna i wylesianie; z zadowoleniem przyjmuje także zamiar, by w ramach Systemu Informacji o Lasach w Europie wzmocnić istniejące monitorowanie skutków klimatycznych i innych zaburzeń naturalnych i wywołanych przez człowieka dla lasów; zwraca uwagę na kluczową rolę, jaką analiza takich danych odgrywa we wspieraniu zrównoważonej gospodarki leśnej i ochrony lasów, w tym w zapobieganiu nielegalnemu pozyskiwaniu drewna oraz przewidywaniu i łagodzeniu skutków zjawisk katastrofalnych, takich jak burze, pożary lasów i szkodniki; |
| --- | --- |

51.

uważa, że aby zapewnić dostępność wiarygodnych i przejrzystych danych wysokiej jakości, nowe innowacyjne podejścia, takie jak technologie teledetekcji muszą być zweryfikowane i połączone z danymi uzyskanymi w wyniku monitorowania naziemnego oraz muszą być interpretowane w ścisłej współpracy z naukowcami, a także z niezależnymi lokalnymi ekspertami, w tym właściwymi organami i zarządzającymi lasami; uważa, że podejścia te mogą również odegrać rolę pod względem zapewnienia pomocy w równoważeniu wielofunkcyjności lasów, a także w rozwijaniu i udostępnianiu nowych podejść i praktyk, oraz powinny obejmować środki finansowe umożliwiające uzyskanie dostępu do danych oraz przyczyniające się do ich pozyskania; uważa, że synergia i komplementarność między obrazami satelitarnymi a danymi o pozycji i lokalizacji mogą stać się kluczowymi czynnikami zwiększającymi zdolności zarządców lasów i jednostek rządowych; podkreśla znaczenie programu Copernicus pod względem umożliwiania zdalnego monitorowania i oceny zdrowia w ramach inwentaryzacji lasów, a także wykrywania problemów, takich jak nielegalne pozyskiwanie drewna i wylesianie; z zadowoleniem przyjmuje także zamiar, by w ramach Systemu Informacji o Lasach w Europie wzmocnić istniejące monitorowanie skutków klimatycznych i innych zaburzeń naturalnych i wywołanych przez człowieka dla lasów; zwraca uwagę na kluczową rolę, jaką analiza takich danych odgrywa we wspieraniu zrównoważonej gospodarki leśnej i ochrony lasów, w tym w zapobieganiu nielegalnemu pozyskiwaniu drewna oraz przewidywaniu i łagodzeniu skutków zjawisk katastrofalnych, takich jak burze, pożary lasów i szkodniki;

| 52. | uważa, że dane z programu Copernicus należy wykorzystać jako dowody do celów egzekwowania prawa oraz kształtowania polityki w drodze certyfikacji danych i pozyskanych z nich produktów informacyjnych, oraz apeluje, aby certyfikację danych z programu Copernicus przeprowadzono w kontekście przygotowywanego wniosku ustawodawczego w sprawie ram obserwacji lasów, sprawozdawczości i gromadzenia danych; podkreśla, że takie certyfikowane dane mogłyby odgrywać zasadniczą rolę pod względem monitorowania różnorodnych zjawisk (lesistość, nielegalne pozyskiwane drewna, zdrowie lasu, charakterystyka drzew, wzorce wzrostu, wpływ pożarów lasu itp.), a także zapewnienia zgodności z przepisami; |
| --- | --- |

52.

uważa, że dane z programu Copernicus należy wykorzystać jako dowody do celów egzekwowania prawa oraz kształtowania polityki w drodze certyfikacji danych i pozyskanych z nich produktów informacyjnych, oraz apeluje, aby certyfikację danych z programu Copernicus przeprowadzono w kontekście przygotowywanego wniosku ustawodawczego w sprawie ram obserwacji lasów, sprawozdawczości i gromadzenia danych; podkreśla, że takie certyfikowane dane mogłyby odgrywać zasadniczą rolę pod względem monitorowania różnorodnych zjawisk (lesistość, nielegalne pozyskiwane drewna, zdrowie lasu, charakterystyka drzew, wzorce wzrostu, wpływ pożarów lasu itp.), a także zapewnienia zgodności z przepisami;

| 53. | zwraca uwagę na pomysł wprowadzenia planów strategicznych dla lasów w ramach obserwacji lasów, sprawozdawczości i gromadzenia danych; zauważa ponadto, że kilka państw członkowskich wprowadziło już krajowe strategie na rzecz lasów, których Komisja nie może ocenić w jednolity sposób, oraz że strategie takie należy ustanawiać lub dalej rozwijać w sposób wspierający cele strategii leśnej UE; podkreśla, że we wniosku tym należy unikać nadmiernego wzrostu obciążeń administracyjnych i kosztów; podkreśla, że należy wyjaśnić dokładny cel i potrzebę takich planów oraz podkreśla obowiązek poszanowania kompetencji państw członkowskich w sprawach leśnictwa; wzywa Komisję do dopilnowania, by wniosek ustawodawczy był w pełni zgodny z istniejącymi strategiami krajowymi na szczeblu państw członkowskich, a także w stosownych przypadkach, na szczeblu lokalnym, oraz podkreśla, że planowanie strategiczne na szczeblu UE powinno współgrać z istniejącymi strategiami krajowymi oraz unikać sprzeczności z nimi lub ich powielania; wzywa Komisję do oceny, w jaki sposób można by wykorzystać to narzędzie do wspierania w szczególności tych państw członkowskich, które nie posiadają jeszcze strategii krajowych; |
| --- | --- |

53.

zwraca uwagę na pomysł wprowadzenia planów strategicznych dla lasów w ramach obserwacji lasów, sprawozdawczości i gromadzenia danych; zauważa ponadto, że kilka państw członkowskich wprowadziło już krajowe strategie na rzecz lasów, których Komisja nie może ocenić w jednolity sposób, oraz że strategie takie należy ustanawiać lub dalej rozwijać w sposób wspierający cele strategii leśnej UE; podkreśla, że we wniosku tym należy unikać nadmiernego wzrostu obciążeń administracyjnych i kosztów; podkreśla, że należy wyjaśnić dokładny cel i potrzebę takich planów oraz podkreśla obowiązek poszanowania kompetencji państw członkowskich w sprawach leśnictwa; wzywa Komisję do dopilnowania, by wniosek ustawodawczy był w pełni zgodny z istniejącymi strategiami krajowymi na szczeblu państw członkowskich, a także w stosownych przypadkach, na szczeblu lokalnym, oraz podkreśla, że planowanie strategiczne na szczeblu UE powinno współgrać z istniejącymi strategiami krajowymi oraz unikać sprzeczności z nimi lub ich powielania; wzywa Komisję do oceny, w jaki sposób można by wykorzystać to narzędzie do wspierania w szczególności tych państw członkowskich, które nie posiadają jeszcze strategii krajowych;

Zarządzanie i wdrażanie

Zarządzanie i wdrażanie

| 54. | uważa, że ze względu na wielofunkcyjny wkład lasów w realizację różnorodnych unijnych celów oraz na to, że w proces ten zaangażowane są różne poziomy administracji i grupy zainteresowanych stron, podstawą wdrażania strategii musi być ścisła współpraca i wymiana najlepszych praktyk z ekspertami krajowymi i regionalnymi, zainteresowanymi stronami, zwłaszcza publicznymi i prywatnymi właścicielami i zarządcami lasów, naukowcami, systemami certyfikacji i społeczeństwem obywatelskim, w tym z odpowiednimi reprezentantami ludów tubylczych Europy, przy jednoczesnym przestrzeganiu zasady pomocniczości; podkreśla, że przy sprawowaniu rządów uwzględniać należy zaangażowanie UE i państw członkowskich w Forest Europe i procesy na szczeblu międzynarodowym, takie jak prace FAO, a także że przy wdrażaniu strategii należy dążyć do osiągania synergii z wkładem w realizację międzynarodowych zobowiązań i współpracy, w tym w obszarze ciągłego rozwoju terminologii i definicji; przypomina o znaczeniu współpracy transgranicznej, by zapewnić długoterminowe przetrwanie najcenniejszych i najbardziej zagrożonych gatunków i siedlisk w Europie; wzywa zainteresowane strony zajmujące się ochroną środowiska i leśnictwem do docierania do szerszych grup ludności za pomocą różnych narzędzi i programów edukacyjnych; |
| --- | --- |

54.

uważa, że ze względu na wielofunkcyjny wkład lasów w realizację różnorodnych unijnych celów oraz na to, że w proces ten zaangażowane są różne poziomy administracji i grupy zainteresowanych stron, podstawą wdrażania strategii musi być ścisła współpraca i wymiana najlepszych praktyk z ekspertami krajowymi i regionalnymi, zainteresowanymi stronami, zwłaszcza publicznymi i prywatnymi właścicielami i zarządcami lasów, naukowcami, systemami certyfikacji i społeczeństwem obywatelskim, w tym z odpowiednimi reprezentantami ludów tubylczych Europy, przy jednoczesnym przestrzeganiu zasady pomocniczości; podkreśla, że przy sprawowaniu rządów uwzględniać należy zaangażowanie UE i państw członkowskich w Forest Europe i procesy na szczeblu międzynarodowym, takie jak prace FAO, a także że przy wdrażaniu strategii należy dążyć do osiągania synergii z wkładem w realizację międzynarodowych zobowiązań i współpracy, w tym w obszarze ciągłego rozwoju terminologii i definicji; przypomina o znaczeniu współpracy transgranicznej, by zapewnić długoterminowe przetrwanie najcenniejszych i najbardziej zagrożonych gatunków i siedlisk w Europie; wzywa zainteresowane strony zajmujące się ochroną środowiska i leśnictwem do docierania do szerszych grup ludności za pomocą różnych narzędzi i programów edukacyjnych;

| 55. | podkreśla znaczenie Stałego Komitetu ds. Leśnictwa jako forum wymiany kompleksowej wiedzy fachowej i dyskusji na temat działań w ramach omawianej strategii i innych strategii politycznych UE mających wpływ na sektor leśny; uważa, że aby doprowadzić do spójności polityki, Komisja powinna zintensyfikować dialog między Stałym Komitetem ds. Leśnictwa a innymi grupami ekspertów, takimi jak grupa robocza ds. lasów i przyrody, grupa dialogu obywatelskiego w dziedzinie gospodarki leśnej i korka, która odgrywa istotną rolę, angażując odpowiednio zainteresowane strony w rozwój i wdrażanie unijnych strategii politycznych dotyczących lasów, oraz grupa ekspercka UE ds. przemysłu związanego z leśnictwem; |
| --- | --- |

55.

podkreśla znaczenie Stałego Komitetu ds. Leśnictwa jako forum wymiany kompleksowej wiedzy fachowej i dyskusji na temat działań w ramach omawianej strategii i innych strategii politycznych UE mających wpływ na sektor leśny; uważa, że aby doprowadzić do spójności polityki, Komisja powinna zintensyfikować dialog między Stałym Komitetem ds. Leśnictwa a innymi grupami ekspertów, takimi jak grupa robocza ds. lasów i przyrody, grupa dialogu obywatelskiego w dziedzinie gospodarki leśnej i korka, która odgrywa istotną rolę, angażując odpowiednio zainteresowane strony w rozwój i wdrażanie unijnych strategii politycznych dotyczących lasów, oraz grupa ekspercka UE ds. przemysłu związanego z leśnictwem;

| 56. | dostrzega, że wdrożenie strategii może prowadzić do istotnych zmian systemowych w sektorze leśnictwa w związku z przejściem od strumieni dochodów bazujących głównie na drewnie do bardziej złożonych strumieni dochodów, w coraz większej mierze opartych na świadczeniu innych usług ekosystemowych, a także podkreśla potrzebę monitorowania i rozumienia konsekwencji tego przejścia; zwraca uwagę, że znacznie się na siebie nakładające i niekiedy sprzeczne strategie polityczne i przepisy, a niekiedy wykluczające się cele, mają wpływ na lasy i sektor leśny i mogą doprowadzić do fragmentacji ustawodawczej; podkreśla znaczenie zapewnienia ich spójności; wzywa Komisję i państwa członkowskie do ciągłej oceny skumulowanych skutków różnych inicjatyw podejmowanych w ramach strategii, łącznie z innymi odpowiednimi przepisami i strategiami politycznymi UE, aby zapewnić spójność wszelkich prac związanych z leśnictwem i wzmocnić zrównoważoną gospodarkę leśną, przy pełnym poszanowaniu zasady pomocniczości; podkreśla, że w ramach tych ocen należy dokładnie oszacować wpływ systemu ochrony lasów pierwotnych i starodrzewów na społeczności lokalne we współpracy z podmiotami lokalnymi, przy czym 90 % tych lasów znajduje się w zaledwie czterech państwach członkowskich (43); apeluje do Komisji o przedstawianie informacji na ten temat w sprawozdaniu z wdrożenia; |
| --- | --- |

56.

dostrzega, że wdrożenie strategii może prowadzić do istotnych zmian systemowych w sektorze leśnictwa w związku z przejściem od strumieni dochodów bazujących głównie na drewnie do bardziej złożonych strumieni dochodów, w coraz większej mierze opartych na świadczeniu innych usług ekosystemowych, a także podkreśla potrzebę monitorowania i rozumienia konsekwencji tego przejścia; zwraca uwagę, że znacznie się na siebie nakładające i niekiedy sprzeczne strategie polityczne i przepisy, a niekiedy wykluczające się cele, mają wpływ na lasy i sektor leśny i mogą doprowadzić do fragmentacji ustawodawczej; podkreśla znaczenie zapewnienia ich spójności; wzywa Komisję i państwa członkowskie do ciągłej oceny skumulowanych skutków różnych inicjatyw podejmowanych w ramach strategii, łącznie z innymi odpowiednimi przepisami i strategiami politycznymi UE, aby zapewnić spójność wszelkich prac związanych z leśnictwem i wzmocnić zrównoważoną gospodarkę leśną, przy pełnym poszanowaniu zasady pomocniczości; podkreśla, że w ramach tych ocen należy dokładnie oszacować wpływ systemu ochrony lasów pierwotnych i starodrzewów na społeczności lokalne we współpracy z podmiotami lokalnymi, przy czym 90 % tych lasów znajduje się w zaledwie czterech państwach członkowskich (43

| 57. | wyraża poważne zaniepokojenie doniesieniami o nielegalnym pozyskiwaniu drewna i zmianie sposobu użytkowania gruntów w niektórych państwach członkowskich, w tym w lasach państwowych i na obszarach chronionych, a także powiązanymi postępowaniami w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, które są w toku (44); podkreśla, że nielegalne pozyskiwanie drewna może mieć trudne lub niemożliwe do odwrócenia skutki, może przyczynić się do utraty różnorodności biologicznej, przyspieszenia zmiany klimatu i utraty uzyskiwanych z lasów zasobów naturalnych, od których zależą społeczności związane z ekosystemami leśnymi, i może prowadzić do naruszeń praw człowieka; zdecydowanie potępia będące konsekwencją nielegalnego pozyskiwania drewna przypadki morderstw i przemocy, których ofiarami są leśnicy, dziennikarze i działacze, i wyraża głębokie ubolewanie z powodu tych ofiar, a także oczekuje, że państwa członkowskie pociągną sprawców do odpowiedzialności i położą kres prześladowaniom leśników; wzywa Komisję i państwa członkowskie do pełnego i skutecznego wdrożenia odpowiednich przepisów krajowych i unijnych, w szczególności poprzez zdefiniowanie nielegalnego pozyskiwania drewna, zwiększenie ścisłego monitorowania, w razie potrzeby przewidzenie dodatkowych wydatków na egzekwowanie przepisów, zwalczanie korupcji oraz poprawę zarządzania lasami i gruntami; podkreśla, jak ważne jest zwiększenie roli właściwych organów państw członkowskich w zwalczaniu nielegalnego pozyskiwania drewna w oparciu o wnioski wyciągnięte z wdrażania i egzekwowania rozporządzenia UE w sprawie drewna; zauważa, że pozyskiwanie drewna z naruszeniem środków ochrony przyrody, w tym planów zarządzania siecią Natura 2000 oraz dyrektyw ptasiej i siedliskowej, można również zakwalifikować jako nielegalne pozyskiwanie drewna; podkreśla, że nielegalne pozyskiwanie drewna ma poważne niekorzystne skutki gospodarcze, społeczne i środowiskowe oraz powoduje utratę dochodów przez społeczności lokalne; zwraca uwagę na związek między nielegalnym pozyskiwaniem drewna a złymi warunkami życia; ubolewa nad długim czasem prowadzenia przez Komisję postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, gdyż pociąga to za sobą znaczne ryzyko dalszego nielegalnego pozyskiwania drewna oraz powoduje, że będzie za późno na odwrócenie i naprawienie ogromnych szkód w ten sposób powstałych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia pilnych działań, by powstrzymać nielegalne pozyskiwanie drewna i dokładniej kontrolować nielegalny handel drewnem dzięki ścisłemu monitorowaniu i egzekwowaniu obowiązujących przepisów oraz stosowaniu technologii geoprzestrzennych i teledetekcji; |
| --- | --- |

57.

wyraża poważne zaniepokojenie doniesieniami o nielegalnym pozyskiwaniu drewna i zmianie sposobu użytkowania gruntów w niektórych państwach członkowskich, w tym w lasach państwowych i na obszarach chronionych, a także powiązanymi postępowaniami w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, które są w toku (44

| 58. | wzywa Komisję do propagowania na arenie międzynarodowej norm i ambicji UE w zakresie ochrony lasów; |
| --- | --- |

58.

wzywa Komisję do propagowania na arenie międzynarodowej norm i ambicji UE w zakresie ochrony lasów;

| 59. | apeluje do Komisji o podjęcie negocjacji dotyczących międzynarodowej prawnie wiążącej konwencji leśnej, która przyczyniłaby się do gospodarowania lasami, do ich ochrony i zrównoważonego rozwoju oraz uwzględniłaby ich liczne i uzupełniające się funkcje i możliwości wykorzystania, w tym działania na rzecz zalesiania i ponownego zalesiania oraz ochrony lasów, a zarazem uwzględniłaby społeczne, gospodarcze, ekologiczne, kulturowe i duchowe potrzeby obecnych i przyszłych pokoleń, uznałaby kluczową rolę wszystkich rodzajów lasów pod względem utrzymania procesów ekologicznych i równowagi ekologicznej, a także wsparłaby tożsamość, kulturę i prawa ludów tubylczych, ich społeczności oraz innych społeczności i mieszkańców lasów; |
| --- | --- |

59.

apeluje do Komisji o podjęcie negocjacji dotyczących międzynarodowej prawnie wiążącej konwencji leśnej, która przyczyniłaby się do gospodarowania lasami, do ich ochrony i zrównoważonego rozwoju oraz uwzględniłaby ich liczne i uzupełniające się funkcje i możliwości wykorzystania, w tym działania na rzecz zalesiania i ponownego zalesiania oraz ochrony lasów, a zarazem uwzględniłaby społeczne, gospodarcze, ekologiczne, kulturowe i duchowe potrzeby obecnych i przyszłych pokoleń, uznałaby kluczową rolę wszystkich rodzajów lasów pod względem utrzymania procesów ekologicznych i równowagi ekologicznej, a także wsparłaby tożsamość, kulturę i prawa ludów tubylczych, ich społeczności oraz innych społeczności i mieszkańców lasów;

| 60. | wzywa Unię do przestrzegania zasady spójności polityki na rzecz rozwoju oraz do zapewnienia spójności między polityką rozwojową, handlową, rolną, energetyczną i klimatyczną; dostrzega pozytywny wkład gospodarczy, społeczny i środowiskowy przemysłu leśnego oraz domaga się dalszych inwestycji w badania naukowe, innowacje i rozwój technologiczny; |
| --- | --- |

60.

wzywa Unię do przestrzegania zasady spójności polityki na rzecz rozwoju oraz do zapewnienia spójności między polityką rozwojową, handlową, rolną, energetyczną i klimatyczną; dostrzega pozytywny wkład gospodarczy, społeczny i środowiskowy przemysłu leśnego oraz domaga się dalszych inwestycji w badania naukowe, innowacje i rozwój technologiczny;

| 61. | apeluje do Komisji o promowanie klauzul „lustrzanych” na międzynarodowych rynkach biogospodarki oraz o wykorzystywanie ogólnoeuropejskich i międzynarodowych partnerstw, a także umów o handlu zagranicznym w celu promowania ambitnych celów klimatycznych UE oraz zrównoważonego korzystania z lasów poza UE; |
| --- | --- |

61.

apeluje do Komisji o promowanie klauzul „lustrzanych” na międzynarodowych rynkach biogospodarki oraz o wykorzystywanie ogólnoeuropejskich i międzynarodowych partnerstw, a także umów o handlu zagranicznym w celu promowania ambitnych celów klimatycznych UE oraz zrównoważonego korzystania z lasów poza UE;

o

o o

| 62. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

62.

zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

---

(1)  Dz.U. C 395 z 29.9.2021, s. 37.

1

(2)  Dz.U. C 346 z 21.9.2016, s. 17.

2

(3)  Dz.U. L 243 z 9.7.2021, s. 1.

3

(4)  Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 1.

4

(5)  Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82.

5

(6)  Dz.U. L 206 z 22.7.1992, s. 7.

6

(7)  Dz.U. L 60 z 22.2.2021, s. 21.

7

(8)  Dz.U. L 189 z 10.5.2022, s. 1.

8

(9)  Dz.U. C 152 z 6.4.2022, s. 169.

9

(10)  Wyrok Trybunału z dnia 17 kwietnia 2018 r. w sprawie Komisja Europejska przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, C-441/17, ECLI:EU:C:2018:255 (Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Środowisko naturalne – Dyrektywa 92/43/EWG – Ochrona siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory – Artykuł 6 ust. 1 i 3 – Artykuł 12 ust. 1 – Dyrektywa 2009/147/WE – Ochrona dzikiego ptactwa – Artykuły 4 i 5 – Obszar Natura 2000 Puszcza Białowieska – Zmiana planu urządzenia lasu – Zwiększenie etatu pozyskania drewna – Plan lub przedsięwzięcie, które nie są bezpośrednio związane z zagospodarowaniem obszaru lub do tego zagospodarowania konieczne, ale mogą na te obszary w istotny sposób oddziaływać – Odpowiednia ocena oddziaływania na obszar – Naruszenie integralności terenu – Rzeczywista realizacja środków ochronnych – Skutki dla terenów rozrodu lub odpoczynku gatunków chronionych).

10

(11)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej.

11

(12)  Sprawozdanie Europejskiej Agencji Środowiska nr 5/2016 pt. „European forest ecosystems – State and trends” [Europejskie ekosystemy leśne – stan i tendencje].

12

(13)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/841 z 30 maja 2018 r. w sprawie włączenia emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych w wyniku działalności związanej z użytkowaniem gruntów, zmianą użytkowania gruntów i leśnictwem do ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030 (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 1).

13

(14)  Komunikat Komisji z dnia 16 lipca 2021 r. pt. „Nowa strategia leśna UE 2030” (COM(2021)0572).

14

(15)  W całej Europie większość gospodarstw prywatnych ma powierzchnię do 10 ha, „State of Europe’s Forests 2020” [Stan lasów Europy w 2020 r.]; w Niemczech 50 % gospodarstw leśnych należących do prywatnych właścicieli jest mniejszych niż 20 ha, https://www.bmel.de/SharedDocs/Downloads/DE/Broschueren/bundeswaldinventur3.pdf;jsessionid=972A5297B9463D98948E787D1AA78F19.live921?__blob=publicationFile&v=3; we Francji około 2/3 właścicieli prywatnych posiada mniej niż 1 ha, https://franceboisforet.fr/wp-content/uploads/2021/04/Brochure_chiffresClesForetPrivee_2021_PageApage_BD.pdf; w Finlandii około 45 % właścicieli posiada mniej niż 10 ha, https://www.luke.fi/en/statistics/ownership-of-forest-land; na Łotwie 50 % właścicieli posiada mniej niż 5 ha, https://www.zm.gov.lv/public/ck/files/MAF_parskats_Silava_privat_meza_apsaimn_monitorings.pdf

15

(16)  Science for Environment Policy (2021), European Forests for biodiversity, climate change mitigation and adaptation [Europejskie lasy na rzecz różnorodności biologicznej oraz łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej], Future Brief 25, Zespół ds. Komunikacji Naukowej, UWE Bristol, 2021,https://ec.europa.eu/environment/integration/research/newsalert/.

16

(17)  Europejska Agencja Środowiska, The European environment – state and outlook 2020: knowledge for transition to a sustainable Europe [Środowisko Europy 2020 – stan i prognozy: wiedza na rzecz transformacji w kierunku zrównoważonej Europy], 11 maja 2020 r., s. 83, https://www.eea.europa.eu/soer-2020/

17

(18)  Komunikat Komisji z dnia 16 lipca 2021 r. pt. „Nowa strategia leśna UE 2030” (COM(2021)0572).

18

(19)  Wspólne Centrum Badawcze, „Mapping and Assessment of Ecosystems and their Services: An EU ecosystem assessment”, [Mapowanie i ocena ekosystemów i usług ekosystemowych: ocena ekosystemów UE], 2020 r.; dla tendencji dotyczących stanu zob. również sprawozdanie Forest Europe z 2020 r. pt. „State of Europe’s Forests 2020” [Stan lasów Europy w 2020].

19

(20)  Sprawozdanie Forest Europe z 2020 r. pt. „State of Europe’s Forests 2020” [Stan lasów Europy w 2020 r.].

20

(21)  Wspólne Centrum Badawcze, „Mapping and Assessment of Ecosystems and their Services: An EU ecosystem assessment”, [Mapowanie i ocena ekosystemów i usług ekosystemowych: ocena ekosystemów UE], 2020 r.; dla tendencji dotyczących stanu zob. również sprawozdanie Forest Europe z 2020 r. pt. „State of Europe’s Forests 2020” [Stan lasów Europy w 2020].

21

(22)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 995/2010 z dnia 20 października 2010 r. ustanawiające obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna (Dz.U. L 295 z 12.11.2010, s. 23).

22

(23)  Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Środowiska, „Study on certification and verification schemes in the forest sector and for wood-based products: report” [Badanie na temat systemów certyfikacji i weryfikacji w sektorze leśnym i dla produktów drzewnych: sprawozdanie], Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2021, https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/afa5e0df-fb19-11eb-b520-01aa75ed71a1/language-en

23

(24)  Wspólne Centrum Badawcze, „Mapping and assessment of primary and old-growth forests in Europe” [Mapowanie i ocena lasów pierwotnych i starodrzewów w Europie], 2021 r.

24

(25)  https://www.wur.nl/en/research-results/research-institutes/environmental-research/show-wenr/does-the-eu-depend-on-russia-for-its-wood.htm

25

(26)  https://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR21_21/SR_Forestry_PL.pdf

26

(27)  Forest Europe, „State of Europe’s Forests 2020” [Stan lasów Europy w 2020 r.], 2020 r.

27

(28)  Science for Environment Policy (2021), European Forests for biodiversity, climate change mitigation and adaptation [Europejskie lasy na rzecz różnorodności biologicznej oraz łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej], Future Brief 25, Zespół ds. Komunikacji Naukowej, UWE Bristol, 2021,https://ec.europa.eu/environment/integration/research/newsalert/.

28

(29)  Komunikat Komisji z 17 listopada 2021 r. zatytułowany „Strategia UE na rzecz ochrony gleb 2030 – Korzyści ze zdrowych gleb dla ludzi, żywności, przyrody i klimatu” (COM(2021)0699).

29

(30)  Pickles, B. J. i Simard, S. W., „Mycorrhizal Networks and Forest Resilience to Drought – Mycorrhizal Mediation of Soil – Fertility, Structure, and Carbon Storage”, [Sieci mikoryzowe a odporność lasów na suszę, rola mikoryzy w glebie – żyzność, struktura i składowanie dwutlenku węgla] Elsevier, Amsterdam, 2017, s. 319-339.

30

(31)  Gorzelak, M. A. i in., „Inter-plant communication through mycorrhizal networks mediates complex adaptive behaviour in plant communities” [Komunikacja między roślinami z wykorzystaniem sieci mikoryzowych umożliwia złożone zachowania adaptacyjne w społecznościach roślinnych], AoB Plants, 2015.

31

(32)  Usman, M. i in., „Mycorrhizal Symbiosis for Better Adaptation of Trees to Abiotic Stress Caused by Climate Change in Temperate and Boreal Forests” [Symbioza mikoryzowa umożliwia lepsze przystosowanie się drzew do stresu abiotycznego spowodowanego zmianą klimatu w lasach strefy umiarkowanej i borealnej], Frontiers in Forests and Global Change, 2021.

32

(33)  Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Rynku Wewnętrznego, Przemysłu, Przedsiębiorczości i MŚP, „Guidance on cascading use of biomass with selected good practice examples on woody biomass” [Wytyczne dotyczące kaskadowego wykorzystania biomasy wraz z wybranymi przykładami dobrych praktyk dotyczących biomasy drzewnej], Urząd Publikacji, 2019 r.

33

(34)  Hetemäki, L., Palahí, M. i Nasi, R., „Seeing the wood in the forests. Knowledge to Action 1” [Dostrzec drewno w lesie. Od wiedzy do działania 01], European Forest Institute, 2020; zob. również dokument WWF pt. „Living Forests Report” [Raport dotyczący żywych lasów], rozdz. 5, https://wwf.panda.org/discover/our_focus/forests_practice/forest_publications_news_and_reports/living_forests_report/.

34

(35)  Na obszarze Forest Europe; zob. Forest Europe, „State of Europe’s Forests 2020” [Stan lasów Europy w 2020 r.], 2020 r.

35

(36)  Dokument roboczy służb Komisji z dnia 16 lipca 2021 r. pt. „The 3 Billion Tree Planting Pledge for 2030” [Zobowiązanie do nasadzenia 3 mld drzew do 2030 r.] (SWD(2021)0651).

36

(37)  Wspólne Centrum Badawcze, „Mapping and assessment of primary and old-growth forests in Europe” [Mapowanie i ocena lasów pierwotnych i starodrzewów w Europie], 2021 r.

37

(38)  https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Forests,_forestry_and_logging#Employment_and_apparent_labour_productivity_in_forestry_and_logging

38

(39)  Komunikat Komisji z 15 grudnia 2021 r. w sprawie zrównoważonego obiegu węgla (COM(2021)0800).

39

(40)  Dz.U. C 229 z 15.6.2021, s. 6.

40

(41)  https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Forests,_forestry_and_logging#Employment_and_apparent_labour_productivity_in_forestry_and_logging

41

(42)  Forest Europe, „State of Europe’s Forests 2020” [Stan lasów Europy w 2020 r.], 2020 r.

42

(43)  Wspólne Centrum Badawcze, „Mapping and assessment of primary and old-growth forests in Europe” [Mapowanie i ocena lasów pierwotnych i starodrzewów w Europie], 2021 r.

43

(44)  Pięć toczących się postępowań przeciwko czterem państwom członkowskim (sprawy 2016/2072, 2018/2208, 2018/4076, 2020/2033 i 2021/4029).

44

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/44 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/44

---

P9_TA(2022)0314

Wpływ zawieszenia działalności edukacyjnej, kulturalnej, młodzieżowej i sportowej w związku z COVID-19 na dzieci i młodzież w UE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wpływu zawieszenia działalności edukacyjnej, kulturalnej, młodzieżowej i sportowej w związku z COVID-19 na dzieci i młodzież w UE (2022/2004(INI))

(2023/C 125/03)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 2, 3 i art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 2, 3 i art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 165, 166 i 167 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 165, 166 i 167 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 14, 15 i 32 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 14, 15 i 32 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając Europejski filar praw socjalnych, w szczególności jego zasady 1, 3 i 4, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Europejski filar praw socjalnych, w szczególności jego zasady 1, 3 i 4,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami (1),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 października 2020 r. w sprawie gwarancji dla młodzieży (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 października 2020 r. w sprawie gwarancji dla młodzieży (2),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 lutego 2021 r. w sprawie wpływu COVID-19 na młodzież i sport (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 lutego 2021 r. w sprawie wpływu COVID-19 na młodzież i sport (3),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 lutego 2022 r. w sprawie wzmocnienia pozycji młodzieży w Europie: zatrudnienie i odbudowa społeczna po pandemii (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 lutego 2022 r. w sprawie wzmocnienia pozycji młodzieży w Europie: zatrudnienie i odbudowa społeczna po pandemii (4),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie prawa Parlamentu do informacji na temat bieżącej oceny krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie prawa Parlamentu do informacji na temat bieżącej oceny krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności (5),

| — | uwzględniając sprawozdanie z Europejskiego Spotkania Młodzieży z 2021 r. zawierające pomysły młodzieży na Konferencję w sprawie przyszłości Europy, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie z Europejskiego Spotkania Młodzieży z 2021 r. zawierające pomysły młodzieży na Konferencję w sprawie przyszłości Europy,

| — | uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2316 z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie Europejskiego Roku Młodzieży (2022) (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2316 z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie Europejskiego Roku Młodzieży (2022) (6),

| — | uwzględniając wniosek z dnia 10 grudnia 2021 r. dotyczący zalecenia Rady w sprawie europejskiego podejścia do mikropoświadczeń na potrzeby uczenia się przez całe życie i zdolności do zatrudnienia (COM(2021)0770) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji (SWD(2021)0367), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek z dnia 10 grudnia 2021 r. dotyczący zalecenia Rady w sprawie europejskiego podejścia do mikropoświadczeń na potrzeby uczenia się przez całe życie i zdolności do zatrudnienia (COM(2021)0770) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji (SWD(2021)0367),

| — | uwzględniając artykuł informacyjny z dnia 7 kwietnia 2020 r. zatytułowany „COVID-19: how can VET respond?” [COVID-19: jak może zareagować kształcenie i szkolenie zawodowe?], opublikowany przez Dyrekcję Generalną Komisji ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając artykuł informacyjny z dnia 7 kwietnia 2020 r. zatytułowany „COVID-19: how can VET respond?” [COVID-19: jak może zareagować kształcenie i szkolenie zawodowe?], opublikowany przez Dyrekcję Generalną Komisji ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego (7),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 30 września 2020 r. zatytułowany „Plan działania w dziedzinie edukacji cyfrowej na lata 2021–2027: Nowe podejście do kształcenia i szkolenia w epoce cyfrowej” (COM(2020)0624), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 30 września 2020 r. zatytułowany „Plan działania w dziedzinie edukacji cyfrowej na lata 2021–2027: Nowe podejście do kształcenia i szkolenia w epoce cyfrowej” (COM(2020)0624),

| — | uwzględniając badanie Erasmus+ i Europejskiego Korpusu Solidarności dotyczące wpływu COVID-19 na mobilność edukacyjną (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie Erasmus+ i Europejskiego Korpusu Solidarności dotyczące wpływu COVID-19 na mobilność edukacyjną (8),

| — | uwzględniając mający się ukazać komunikat Komisji w sprawie opieki długoterminowej oraz wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem, |
| --- | --- |

—

uwzględniając mający się ukazać komunikat Komisji w sprawie opieki długoterminowej oraz wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem,

| — | uwzględniając badanie zatytułowane „Education and youth in post-COVID-19 Europe – crisis effects and policy recommendations” [Edukacja i młodzież w Europie po COVID-19 – skutki kryzysu i zalecenia], opublikowane przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej 4 maja 2021 r. (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie zatytułowane „Education and youth in post-COVID-19 Europe – crisis effects and policy recommendations” [Edukacja i młodzież w Europie po COVID-19 – skutki kryzysu i zalecenia], opublikowane przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej 4 maja 2021 r. (9),

| — | uwzględniając badanie zatytułowane „Youth in Europe: Effects of COVID-19 on their economic and social situation” [Młodzież w Europie: wpływ pandemii COVID-19 na sytuację gospodarczą i społeczną młodzieży], opublikowane przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej 24 września 2021 r. (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie zatytułowane „Youth in Europe: Effects of COVID-19 on their economic and social situation” [Młodzież w Europie: wpływ pandemii COVID-19 na sytuację gospodarczą i społeczną młodzieży], opublikowane przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej 24 września 2021 r. (10),

| — | uwzględniając badanie zatytułowane. „Cultural and creative sectors in post-COVID-19 Europe – crisis effects and policy recommendations” [Sektor kultury i sektor kreatywny w Europie po COVID-19 – skutki kryzysu i zalecenia], opublikowane przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej 18 lutego 2021 r. (11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie zatytułowane. „Cultural and creative sectors in post-COVID-19 Europe – crisis effects and policy recommendations” [Sektor kultury i sektor kreatywny w Europie po COVID-19 – skutki kryzysu i zalecenia], opublikowane przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej 18 lutego 2021 r. (11),

| — | uwzględniając sprawozdanie ad hoc NESET nr 3/2021 zatytułowane „Distance learning from a student perspective” [Kształcenie na odległość z perspektywy ucznia] (12), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie ad hoc NESET nr 3/2021 zatytułowane „Distance learning from a student perspective” [Kształcenie na odległość z perspektywy ucznia] (12),

| — | uwzględniając sprawozdanie ad hoc NESET nr 2/2021 zatytułowane „The impact of COVID-19 on student learning outcomes across Europe: the challenges of distance education for all” [Wpływ COVID-19 na efekty nauczania w Europie: wyzwania związane z kształceniem zdalnym dla wszystkich] (13), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie ad hoc NESET nr 2/2021 zatytułowane „The impact of COVID-19 on student learning outcomes across Europe: the challenges of distance education for all” [Wpływ COVID-19 na efekty nauczania w Europie: wyzwania związane z kształceniem zdalnym dla wszystkich] (13),

| — | uwzględniając sprawozdanie analityczne Sieci Europejskich Specjalistów w zakresie Ekonomiki Edukacji (EENEE) i NESET zatytułowane „The impact of COVID-19 on the education of disadvantaged children and the socio-economic consequences thereof” [Wpływ COVID-19 na kształcenie dzieci znajdujących się w niekorzystnej sytuacji oraz jego społeczno-ekonomiczne konsekwencje] (14), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie analityczne Sieci Europejskich Specjalistów w zakresie Ekonomiki Edukacji (EENEE) i NESET zatytułowane „The impact of COVID-19 on the education of disadvantaged children and the socio-economic consequences thereof” [Wpływ COVID-19 na kształcenie dzieci znajdujących się w niekorzystnej sytuacji oraz jego społeczno-ekonomiczne konsekwencje] (14),

| — | uwzględniając sprawozdanie techniczne Wspólnego Centrum Badawczego zatytułowane „The likely impact of COVID-19 on education: Reflections based on the existing literature and recent international datasets” [Prawdopodobny wpływ COVID-19 na edukację: refleksje oparte na istniejącej literaturze i najnowszych międzynarodowych zbiorach danych] (15), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie techniczne Wspólnego Centrum Badawczego zatytułowane „The likely impact of COVID-19 on education: Reflections based on the existing literature and recent international datasets” [Prawdopodobny wpływ COVID-19 na edukację: refleksje oparte na istniejącej literaturze i najnowszych międzynarodowych zbiorach danych] (15),

| — | uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Forum Młodzieży z dnia 17 czerwca 2021 r. zatytułowane „Beyond Lockdown: the »pandemic scar« on young people” [Po lockdownie: „pandemiczna blizna” u młodych ludzi] (16), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Forum Młodzieży z dnia 17 czerwca 2021 r. zatytułowane „Beyond Lockdown: the »pandemic scar« on young people” [Po lockdownie: „pandemiczna blizna” u młodych ludzi] (16),

| — | uwzględniając raport UNICEF z dnia 4 października 2021 r. zatytułowany „The State of the World's Children 2021: On My Mind: promoting, protecting and caring for children’s mental health” [Sytuacja dzieci na świecie 2021: w moich myślach: promowanie i ochrona zdrowia psychicznego dzieci oraz opieka nad zdrowiem psychicznym dzieci] (17), |
| --- | --- |

—

uwzględniając raport UNICEF z dnia 4 października 2021 r. zatytułowany „The State of the World's Children 2021: On My Mind: promoting, protecting and caring for children’s mental health” [Sytuacja dzieci na świecie 2021: w moich myślach: promowanie i ochrona zdrowia psychicznego dzieci oraz opieka nad zdrowiem psychicznym dzieci] (17),

| — | uwzględniając raport OECD z dnia 12 maja 2021 r. zatytułowany „Supporting young people’s mental health through the COVID-19 crisis” [Wspieranie zdrowia psychicznego młodzieży w czasie kryzysu COVID-19] (18), |
| --- | --- |

—

uwzględniając raport OECD z dnia 12 maja 2021 r. zatytułowany „Supporting young people’s mental health through the COVID-19 crisis” [Wspieranie zdrowia psychicznego młodzieży w czasie kryzysu COVID-19] (18),

| — | uwzględniając badanie organizacji Young Minds z lutego 2021 r. zatytułowane „Coronavirus: Impact on young people with mental health needs” [Koronawirus: wpływ na młodzież z potrzebami w zakresie zdrowia psychicznego] (19), |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie organizacji Young Minds z lutego 2021 r. zatytułowane „Coronavirus: Impact on young people with mental health needs” [Koronawirus: wpływ na młodzież z potrzebami w zakresie zdrowia psychicznego] (19),

| — | uwzględniając projekt programu „Horyzont 2020” zatytułowany „Prevention of child mental health problems in Southeastern Europe – Adapt, Optimise, Test, and Extend Parenting for Lifelong Health” [Zapobieganie problemom ze zdrowiem psychicznym u dzieci w Europie Południowo-Wschodniej – dostosowanie, optymalizacja, przetestowanie i poszerzenie rodzicielstwa na rzecz zdrowia przez całe życie] (20), |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt programu „Horyzont 2020” zatytułowany „Prevention of child mental health problems in Southeastern Europe – Adapt, Optimise, Test, and Extend Parenting for Lifelong Health” [Zapobieganie problemom ze zdrowiem psychicznym u dzieci w Europie Południowo-Wschodniej – dostosowanie, optymalizacja, przetestowanie i poszerzenie rodzicielstwa na rzecz zdrowia przez całe życie] (20),

| — | uwzględniając sprawozdanie szkockiej Fundacji Zdrowia Psychicznego (Mental Health Foundation Scotland) z września 2020 r. zatytułowane „Impacts of lockdown on the mental health and well-being of children and young people” [Wpływ lockdownu na zdrowie i dobrostan psychiczny dzieci i młodzieży] (21), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie szkockiej Fundacji Zdrowia Psychicznego (Mental Health Foundation Scotland) z września 2020 r. zatytułowane „Impacts of lockdown on the mental health and well-being of children and young people” [Wpływ lockdownu na zdrowie i dobrostan psychiczny dzieci i młodzieży] (21),

| — | uwzględniając sprawozdanie z badania Europejskiej Fundacji na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound) z dnia 9 listopada 2021 r. zatytułowane „Impact of COVID-19 on young people in the EU” [Wpływ COVID-19 na młodych ludzi w UE] (22), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie z badania Europejskiej Fundacji na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound) z dnia 9 listopada 2021 r. zatytułowane „Impact of COVID-19 on young people in the EU” [Wpływ COVID-19 na młodych ludzi w UE] (22),

| — | uwzględniając kampanię YouMoveEurope w sprawie petycji International Youth Work Trainers Guild zatytułowanej „Responding to the Impact of COVID-19 on International Youth Work Mobility” [Reakcja na skutki COVID-19 dla mobilności międzynarodowej w zakresie pracy z młodzieżą] (23), |
| --- | --- |

—

uwzględniając kampanię YouMoveEurope w sprawie petycji International Youth Work Trainers Guild zatytułowanej „Responding to the Impact of COVID-19 on International Youth Work Mobility” [Reakcja na skutki COVID-19 dla mobilności międzynarodowej w zakresie pracy z młodzieżą] (23),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 listopada 2021 r. w sprawie polityki UE w dziedzinie sportu: ocena i możliwe kierunki dalszych działań (24), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 listopada 2021 r. w sprawie polityki UE w dziedzinie sportu: ocena i możliwe kierunki dalszych działań (24),

| — | uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka, w szczególności jej art. 12, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka, w szczególności jej art. 12,

| — | uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka z dnia 20 listopada 1989 r., w szczególności jej art. 30, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka z dnia 20 listopada 1989 r., w szczególności jej art. 30,

| — | uwzględniając zalecenie Rady (UE) 2021/1004 z dnia 14 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia europejskiej gwarancji dla dzieci (25), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Rady (UE) 2021/1004 z dnia 14 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia europejskiej gwarancji dla dzieci (25),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 lipca 2020 r. w sprawie praw osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz ich rodzin w dobie kryzysu związanego z pandemią COVID-19 (26), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 lipca 2020 r. w sprawie praw osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz ich rodzin w dobie kryzysu związanego z pandemią COVID-19 (26),

| — | uwzględniając europejskie cele młodzieżowe, w szczególności cele 5, 9 i 11, |
| --- | --- |

—

uwzględniając europejskie cele młodzieżowe, w szczególności cele 5, 9 i 11,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 września 2020 r. w sprawie odbudowy życia kulturalnego w Europie (27), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 września 2020 r. w sprawie odbudowy życia kulturalnego w Europie (27),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 października 2020 r. w sprawie przyszłości europejskiej edukacji w kontekście COVID-19 (28), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 października 2020 r. w sprawie przyszłości europejskiej edukacji w kontekście COVID-19 (28),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 marca 2021 r. w sprawie kształtowania polityki edukacji cyfrowej (29), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 marca 2021 r. w sprawie kształtowania polityki edukacji cyfrowej (29),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 października 2021 r. w sprawie sytuacji artystów i odbudowy życia kulturalnego w UE (30), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 października 2021 r. w sprawie sytuacji artystów i odbudowy życia kulturalnego w UE (30),

| — | uwzględniając projekt OECD „Student Agency for 2030” [Sprawczość osób uczących się na 2030 r.], |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt OECD „Student Agency for 2030” [Sprawczość osób uczących się na 2030 r.],

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Kultury i Edukacji (A9-0216/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Kultury i Edukacji (A9-0216/2022),

| A. | mając na uwadze, że zamknięcie placówek wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem, szkół, wyższych uczelni, ośrodków pomocy dla młodzieży i ośrodków pracy z młodzieżą, ośrodków kultury i obiektów sportowych oraz zaprzestanie zajęć pozalekcyjnych uniemożliwiło dzieciom i młodzieży uczestniczenie w zajęciach, które są niezbędne dla ich ogólnego rozwoju, ich postępów w nauce, ich zdrowia i dobrostanu intelektualnego, fizycznego, emocjonalnego i psychicznego, a także dla ich włączenia społecznego i zawodowego; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że zamknięcie placówek wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem, szkół, wyższych uczelni, ośrodków pomocy dla młodzieży i ośrodków pracy z młodzieżą, ośrodków kultury i obiektów sportowych oraz zaprzestanie zajęć pozalekcyjnych uniemożliwiło dzieciom i młodzieży uczestniczenie w zajęciach, które są niezbędne dla ich ogólnego rozwoju, ich postępów w nauce, ich zdrowia i dobrostanu intelektualnego, fizycznego, emocjonalnego i psychicznego, a także dla ich włączenia społecznego i zawodowego;

| B. | mając na uwadze, że dzieci i młodzież stanowią jedną z najbardziej wrażliwych grup w obrębie społeczeństwa, a zamknięcie placówek związane z pandemią COVID-19 wywarło na nie wpływ w kluczowym i krytycznym momencie życia; mając na uwadze, że zdrowie psychiczne stanowi jeden z niezbędnych warunków i jedną z podstaw istnienia zdrowego społeczeństwa i prawidłowego funkcjonowania demokracji; mając na uwadze, że dostęp do usług w zakresie zdrowia psychicznego jest zatem nierozerwalnie związany z innymi prawami podstawowymi; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że dzieci i młodzież stanowią jedną z najbardziej wrażliwych grup w obrębie społeczeństwa, a zamknięcie placówek związane z pandemią COVID-19 wywarło na nie wpływ w kluczowym i krytycznym momencie życia; mając na uwadze, że zdrowie psychiczne stanowi jeden z niezbędnych warunków i jedną z podstaw istnienia zdrowego społeczeństwa i prawidłowego funkcjonowania demokracji; mając na uwadze, że dostęp do usług w zakresie zdrowia psychicznego jest zatem nierozerwalnie związany z innymi prawami podstawowymi;

| C. | mając na uwadze, że odwoływanie zajęć i imprez edukacyjnych, kulturalnych, młodzieżowych i sportowych nasiliło transformację cyfrową do tego stopnia, że raptem zmianie uległ codzienny rozkład zajęć, a także sposób, w jaki dzieci i młodzież wchodzą w interakcje i komunikują się między sobą, bez kontaktu społecznego lub fizycznego; mając na uwadze, że zamknięcie szkół, ośrodków kultury i obiektów sportowych, w których odbywają się takie zajęcia i imprezy, obniżyło poziom sprawności fizycznej młodych ludzi do tego stopnia, że obecnie tylko jeden na czterech 11-latków jest w wystarczającym stopniu aktywny fizycznie; mając na uwadze, że doprowadziło to do nadwagi lub otyłości u co trzeciego dziecka, co zwiększa ryzyko wystąpienia niepełnosprawności i większej podatności na choroby (31); |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że odwoływanie zajęć i imprez edukacyjnych, kulturalnych, młodzieżowych i sportowych nasiliło transformację cyfrową do tego stopnia, że raptem zmianie uległ codzienny rozkład zajęć, a także sposób, w jaki dzieci i młodzież wchodzą w interakcje i komunikują się między sobą, bez kontaktu społecznego lub fizycznego; mając na uwadze, że zamknięcie szkół, ośrodków kultury i obiektów sportowych, w których odbywają się takie zajęcia i imprezy, obniżyło poziom sprawności fizycznej młodych ludzi do tego stopnia, że obecnie tylko jeden na czterech 11-latków jest w wystarczającym stopniu aktywny fizycznie; mając na uwadze, że doprowadziło to do nadwagi lub otyłości u co trzeciego dziecka, co zwiększa ryzyko wystąpienia niepełnosprawności i większej podatności na choroby (31);

| D. | mając na uwadze, że edukacja została zaliczona do sektorów, w których praca była najbardziej wyczerpująca emocjonalnie w czasie pandemii COVID-19 (32), i że badania wskazują na wyraźny związek między zdrowiem psychicznym nauczycieli i uczniów (33); mając na uwadze, że kształcenie na odległość nieodłącznie wiąże się z ograniczeniami w organizacji zajęć laboratoryjnych i zajęć plastycznych, a także zajęć kształcących w zawodzie i wychowania fizycznego; mając na uwadze, że kształcenie na odległość jest w wielu przypadkach nieodpowiednie pod względem pedagogicznym, zwłaszcza w przypadku młodszych uczniów, którzy bardziej potrzebują kontaktu interpersonalnego z nauczycielem, oraz ze względu na brak możliwości odpowiedniego przeszkolenia nauczycieli w zakresie skutecznego korzystania z narzędzi cyfrowych w szkołach; mając na uwadze, że w większości przypadków uczenie się na odległość nie uwzględniało potrzeb uczniów, którzy uczą się w językach regionalnych lub mniejszościowych; mając na uwadze, że podejście to można uznać za dyskryminujące i rodzi stres, lęk i poczucie braku bezpieczeństwa u uczniów; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że edukacja została zaliczona do sektorów, w których praca była najbardziej wyczerpująca emocjonalnie w czasie pandemii COVID-19 (32), i że badania wskazują na wyraźny związek między zdrowiem psychicznym nauczycieli i uczniów (33); mając na uwadze, że kształcenie na odległość nieodłącznie wiąże się z ograniczeniami w organizacji zajęć laboratoryjnych i zajęć plastycznych, a także zajęć kształcących w zawodzie i wychowania fizycznego; mając na uwadze, że kształcenie na odległość jest w wielu przypadkach nieodpowiednie pod względem pedagogicznym, zwłaszcza w przypadku młodszych uczniów, którzy bardziej potrzebują kontaktu interpersonalnego z nauczycielem, oraz ze względu na brak możliwości odpowiedniego przeszkolenia nauczycieli w zakresie skutecznego korzystania z narzędzi cyfrowych w szkołach; mając na uwadze, że w większości przypadków uczenie się na odległość nie uwzględniało potrzeb uczniów, którzy uczą się w językach regionalnych lub mniejszościowych; mając na uwadze, że podejście to można uznać za dyskryminujące i rodzi stres, lęk i poczucie braku bezpieczeństwa u uczniów;

| E. | mając na uwadze, że wskutek braku stałego rozkładu dnia zapewniającego pokrzepiającą rutynę oraz z racji odzwyczajenia się w niektórych państwach członkowskich od uczęszczania do szkoły przez długi czas obecnie, po ponownym otwarciu szkół, wielu uczniów wydaje się zdystansowanych i niezainteresowanych życiem szkolnym lub doświadcza trudności w znalezieniu własnego rytmu pracy, w koncentracji oraz w odzyskaniu poczucia przynależności i współdzielenia celów społeczności szkolnej; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że wskutek braku stałego rozkładu dnia zapewniającego pokrzepiającą rutynę oraz z racji odzwyczajenia się w niektórych państwach członkowskich od uczęszczania do szkoły przez długi czas obecnie, po ponownym otwarciu szkół, wielu uczniów wydaje się zdystansowanych i niezainteresowanych życiem szkolnym lub doświadcza trudności w znalezieniu własnego rytmu pracy, w koncentracji oraz w odzyskaniu poczucia przynależności i współdzielenia celów społeczności szkolnej;

| F. | mając na uwadze, że zamknięcie instytucji kulturalnych z powodu pandemii COVID-19 – które zamknięto jako pierwsze, a ponownie otwarto jako ostatnie – uniemożliwiło młodym twórcom kultury, a zwłaszcza młodym wykonawcom, rozpoczęcie i rozwój kariery na kluczowym wczesnym etapie; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że zamknięcie instytucji kulturalnych z powodu pandemii COVID-19 – które zamknięto jako pierwsze, a ponownie otwarto jako ostatnie – uniemożliwiło młodym twórcom kultury, a zwłaszcza młodym wykonawcom, rozpoczęcie i rozwój kariery na kluczowym wczesnym etapie;

| G. | mając na uwadze, że negatywne skutki pandemii wywarły poważny wpływ na sport masowy w związku z długotrwałym całkowitym zamknięciem wielu związanych z nim zajęć; mając na uwadze, że od zawodowych klubów sportowych, zwłaszcza na szczeblu lokalnym i regionalnym, wciąż oczekuje się, że stawią czoła poważnym wyzwaniom związanym z ich odbudową finansową w dłuższej perspektywie; mając na uwadze, że trwały zanik sportu masowego miałby bezpośredni wpływ na młodych sportowców, zarówno pod względem ich rozwoju społecznego, jak i potencjalnej przyszłej kariery zawodowej w sporcie; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że negatywne skutki pandemii wywarły poważny wpływ na sport masowy w związku z długotrwałym całkowitym zamknięciem wielu związanych z nim zajęć; mając na uwadze, że od zawodowych klubów sportowych, zwłaszcza na szczeblu lokalnym i regionalnym, wciąż oczekuje się, że stawią czoła poważnym wyzwaniom związanym z ich odbudową finansową w dłuższej perspektywie; mając na uwadze, że trwały zanik sportu masowego miałby bezpośredni wpływ na młodych sportowców, zarówno pod względem ich rozwoju społecznego, jak i potencjalnej przyszłej kariery zawodowej w sporcie;

| H. | mając na uwadze, że ogólny stan zdrowia i dobrostanu psychicznego młodzieży znacznie się pogorszył podczas pandemii, a problemy związane ze zdrowiem psychicznym w kilku państwach członkowskich uległy podwojeniu w porównaniu z poziomami sprzed kryzysu (34), co skłoniło ekspertów do nazwania tego „cichą pandemią” lub „blizną pandemiczną”; mając na uwadze, że pandemia obnażyła brak wsparcia dla młodych ludzi doświadczających problemów ze zdrowiem psychicznym; mając na uwadze większe ryzyko wystąpienia zaburzeń zdrowia psychicznego w przypadku zmarginalizowanych grup, takich jak LGBTIQ+, mniejszości rasowe i etniczne czy młodzi ludzie o szczególnych potrzebach; mając na uwadze, że faktyczne konsekwencje problemów związanych ze zdrowiem psychicznym w przypadku młodych ludzi są często trudne do zidentyfikowania i do tej pory nie są jeszcze w pełni widoczne; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że ogólny stan zdrowia i dobrostanu psychicznego młodzieży znacznie się pogorszył podczas pandemii, a problemy związane ze zdrowiem psychicznym w kilku państwach członkowskich uległy podwojeniu w porównaniu z poziomami sprzed kryzysu (34), co skłoniło ekspertów do nazwania tego „cichą pandemią” lub „blizną pandemiczną”; mając na uwadze, że pandemia obnażyła brak wsparcia dla młodych ludzi doświadczających problemów ze zdrowiem psychicznym; mając na uwadze większe ryzyko wystąpienia zaburzeń zdrowia psychicznego w przypadku zmarginalizowanych grup, takich jak LGBTIQ+, mniejszości rasowe i etniczne czy młodzi ludzie o szczególnych potrzebach; mając na uwadze, że faktyczne konsekwencje problemów związanych ze zdrowiem psychicznym w przypadku młodych ludzi są często trudne do zidentyfikowania i do tej pory nie są jeszcze w pełni widoczne;

| I. | mając na uwadze, że nadmierna presja wywierana na uczniów, by osiągali lepsze wyniki, nawet od najmłodszych lat, stanowi dodatkowe obciążenie dla zdrowia i dobrostanu psychicznego uczniów; mając na uwadze, że problemy związane ze zdrowiem psychicznym silnie stygmatyzują w naszych społeczeństwach, co sprawia, że młodzi ludzie z problemami ze zdrowiem psychicznym padają również ofiarą uprzedzeń, izolacji społecznej, znęcania się słownego lub nękania, a także postrzegają placówkę edukacyjną jako miejsce, gdzie nie czują się bezpieczni i gdzie trudno jest szukać pomocy lub leczenia; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że nadmierna presja wywierana na uczniów, by osiągali lepsze wyniki, nawet od najmłodszych lat, stanowi dodatkowe obciążenie dla zdrowia i dobrostanu psychicznego uczniów; mając na uwadze, że problemy związane ze zdrowiem psychicznym silnie stygmatyzują w naszych społeczeństwach, co sprawia, że młodzi ludzie z problemami ze zdrowiem psychicznym padają również ofiarą uprzedzeń, izolacji społecznej, znęcania się słownego lub nękania, a także postrzegają placówkę edukacyjną jako miejsce, gdzie nie czują się bezpieczni i gdzie trudno jest szukać pomocy lub leczenia;

| J. | mając na uwadze, że istnieją ogromne rozbieżności między specyficznymi sytuacjami poszczególnych państw członkowskich ze względu na różny charakter i czas trwania wprowadzonych środków, a także ze względu na różnice w dostępie do technologii i narzędzi cyfrowych, które uwydatniają nierówności między obszarami wiejskimi a miejskimi; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że istnieją ogromne rozbieżności między specyficznymi sytuacjami poszczególnych państw członkowskich ze względu na różny charakter i czas trwania wprowadzonych środków, a także ze względu na różnice w dostępie do technologii i narzędzi cyfrowych, które uwydatniają nierówności między obszarami wiejskimi a miejskimi;

| K. | mając na uwadze, że przymusowe przejście na zdalną naukę nie tylko pogłębiło już istniejące nierówności, ale również stworzyło nowe, pozostawiając dzieci ze środowisk w niekorzystnej sytuacji społecznej w tyle ze względu na trudne warunki mieszkaniowe, brak infrastruktury cyfrowej lub sprzętu cyfrowego oraz problemy związane z łącznością, przez co wzrosło ryzyko słabych wyników w nauce, a w konsekwencji przedwczesnego kończenia nauki przez uczniów o mniejszych możliwościach; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że przymusowe przejście na zdalną naukę nie tylko pogłębiło już istniejące nierówności, ale również stworzyło nowe, pozostawiając dzieci ze środowisk w niekorzystnej sytuacji społecznej w tyle ze względu na trudne warunki mieszkaniowe, brak infrastruktury cyfrowej lub sprzętu cyfrowego oraz problemy związane z łącznością, przez co wzrosło ryzyko słabych wyników w nauce, a w konsekwencji przedwczesnego kończenia nauki przez uczniów o mniejszych możliwościach;

| L. | mając na uwadze, że zamknięcie placówek oświatowych spowodowało częściową utratę nabytej wiedzy, utratę metod nabywania nowej wiedzy i faktyczne ubytki w nauce; mając na uwadze, że te ubytki, które prawdopodobnie będą miały długoterminowy negatywny wpływ na przyszły dobrostan dzieci i młodzieży, są większe wśród uczniów z gospodarstw domowych znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej, którzy otrzymali mniejsze wsparcie w nauce podczas pandemii; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że zamknięcie placówek oświatowych spowodowało częściową utratę nabytej wiedzy, utratę metod nabywania nowej wiedzy i faktyczne ubytki w nauce; mając na uwadze, że te ubytki, które prawdopodobnie będą miały długoterminowy negatywny wpływ na przyszły dobrostan dzieci i młodzieży, są większe wśród uczniów z gospodarstw domowych znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej, którzy otrzymali mniejsze wsparcie w nauce podczas pandemii;

| M. | mając na uwadze, że – jak zaobserwowano – wiosną 2021 r. 64 % młodych ludzi w wieku 18–34 lat było zagrożonych depresją (35) i że samobójstwo jest drugą najczęstszą przyczyną śmierci wśród młodych ludzi (36) wskutek stresu, samotności, izolacji, depresji, cierpienia psychicznego, braku perspektyw edukacyjnych, zawodowych i finansowych oraz wzrostu bezrobocia wśród młodych ludzi, a także odczuwanej przez młodych ludzi ogólnej niepewności co do przyszłości; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że – jak zaobserwowano – wiosną 2021 r. 64 % młodych ludzi w wieku 18–34 lat było zagrożonych depresją (35) i że samobójstwo jest drugą najczęstszą przyczyną śmierci wśród młodych ludzi (36) wskutek stresu, samotności, izolacji, depresji, cierpienia psychicznego, braku perspektyw edukacyjnych, zawodowych i finansowych oraz wzrostu bezrobocia wśród młodych ludzi, a także odczuwanej przez młodych ludzi ogólnej niepewności co do przyszłości;

| N. | mając na uwadze istotne różnice pod względem dostępu do usług w zakresie zdrowia psychicznego na szczeblu regionalnym w UE, przy czym dostęp pacjentów ze środowisk w niekorzystnej sytuacji społecznej, w tym dzieci, dodatkowo utrudniają istniejące w niektórych państwach członkowskich ograniczenia w zwrocie kosztów sesji psychoterapeutycznych ze środków publicznych przeznaczonych na zdrowie; mając na uwadze, że zdecydowanie potrzebne jest europejskie podejście do zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, ze zwróceniem szczególnej uwagi na edukowanie w tych kwestiach oraz na poradnictwo w szkołach i na poradnictwo skierowane do młodzieży; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze istotne różnice pod względem dostępu do usług w zakresie zdrowia psychicznego na szczeblu regionalnym w UE, przy czym dostęp pacjentów ze środowisk w niekorzystnej sytuacji społecznej, w tym dzieci, dodatkowo utrudniają istniejące w niektórych państwach członkowskich ograniczenia w zwrocie kosztów sesji psychoterapeutycznych ze środków publicznych przeznaczonych na zdrowie; mając na uwadze, że zdecydowanie potrzebne jest europejskie podejście do zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, ze zwróceniem szczególnej uwagi na edukowanie w tych kwestiach oraz na poradnictwo w szkołach i na poradnictwo skierowane do młodzieży;

| O. | mając na uwadze, że ograniczenia w przemieszczaniu się podczas pandemii miały szczególnie niekorzystny wpływ na osoby z niepełnosprawnościami lub ze specjalnymi potrzebami; mając na uwadze, że wszelkie środki podejmowane przez państwa członkowskie w wyjątkowych okolicznościach powinny w każdym wypadku gwarantować poszanowanie praw podstawowych tych osób oraz ich równy i niedyskryminacyjny dostęp do opieki zdrowotnej i edukacji oraz do zajęć dla młodzieży, zajęć kulturalnych i sportowych; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że ograniczenia w przemieszczaniu się podczas pandemii miały szczególnie niekorzystny wpływ na osoby z niepełnosprawnościami lub ze specjalnymi potrzebami; mając na uwadze, że wszelkie środki podejmowane przez państwa członkowskie w wyjątkowych okolicznościach powinny w każdym wypadku gwarantować poszanowanie praw podstawowych tych osób oraz ich równy i niedyskryminacyjny dostęp do opieki zdrowotnej i edukacji oraz do zajęć dla młodzieży, zajęć kulturalnych i sportowych;

| P. | mając na uwadze, że różnice związane z płcią wpływają na to, jak dzieci i młodzi ludzie odczuli skutki pandemii, gdyż dziewczęta i młode kobiety częściej cierpią z powodu przemocy domowej, chorób psychosomatycznych i zaburzeń nastroju (37); mając na uwadze, że w czasie pandemii pogłębiła się luka płacowa między kobietami a mężczyznami, co negatywnie wpłynęło na równowagę między życiem zawodowym a prywatnym kobiet oraz zwiększyło ich finansową zależność od partnera, krewnych lub przyjaciół; mając na uwadze, że kolejne ograniczenia w przemieszczaniu się zwiększyły ciężar spoczywający na rodzicach i opiekunach, co pogłębiło ryzyko nadużywania substancji psychoaktywnych przez rodziców i ryzyko przemocy w rodzinie ze skutkiem dla zdrowia i dobrostanu psychicznego osób najbardziej wrażliwych oraz dzieci i młodzieży; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że różnice związane z płcią wpływają na to, jak dzieci i młodzi ludzie odczuli skutki pandemii, gdyż dziewczęta i młode kobiety częściej cierpią z powodu przemocy domowej, chorób psychosomatycznych i zaburzeń nastroju (37); mając na uwadze, że w czasie pandemii pogłębiła się luka płacowa między kobietami a mężczyznami, co negatywnie wpłynęło na równowagę między życiem zawodowym a prywatnym kobiet oraz zwiększyło ich finansową zależność od partnera, krewnych lub przyjaciół; mając na uwadze, że kolejne ograniczenia w przemieszczaniu się zwiększyły ciężar spoczywający na rodzicach i opiekunach, co pogłębiło ryzyko nadużywania substancji psychoaktywnych przez rodziców i ryzyko przemocy w rodzinie ze skutkiem dla zdrowia i dobrostanu psychicznego osób najbardziej wrażliwych oraz dzieci i młodzieży;

| Q. | mając na uwadze, że problemy ze zdrowiem psychicznym na wczesnym etapie rozwoju osobistego zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia problemów ze zdrowiem psychicznym w wieku dorosłym, co ma daleko idące konsekwencje dla rozwoju osobistego, społecznego i zawodowego oraz jakości życia; mając na uwadze, że dzieci i młodzież przechodzą przez krytyczne etapy rozwoju neurologicznego i są szczególnie podatne na skutki korzystania na szeroką skalę z narzędzi cyfrowych w nauce na odległość; mając na uwadze, że ta intensywna cyfryzacja edukacji rodzi pytania co do wpływu technologii na kwestie związane z uczeniem się; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że problemy ze zdrowiem psychicznym na wczesnym etapie rozwoju osobistego zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia problemów ze zdrowiem psychicznym w wieku dorosłym, co ma daleko idące konsekwencje dla rozwoju osobistego, społecznego i zawodowego oraz jakości życia; mając na uwadze, że dzieci i młodzież przechodzą przez krytyczne etapy rozwoju neurologicznego i są szczególnie podatne na skutki korzystania na szeroką skalę z narzędzi cyfrowych w nauce na odległość; mając na uwadze, że ta intensywna cyfryzacja edukacji rodzi pytania co do wpływu technologii na kwestie związane z uczeniem się;

| R. | mając na uwadze, że zamknięcie placówek i obiektów obniżyło poziom sprawności fizycznej młodych ludzi do tego stopnia, że obecnie tylko jeden na czterech 11-latków jest w wystarczającym stopniu aktywny fizycznie; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że zamknięcie placówek i obiektów obniżyło poziom sprawności fizycznej młodych ludzi do tego stopnia, że obecnie tylko jeden na czterech 11-latków jest w wystarczającym stopniu aktywny fizycznie;

| S. | mając na uwadze, że rok 2022 ogłoszono Europejskim Rokiem Młodzieży; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że rok 2022 ogłoszono Europejskim Rokiem Młodzieży;

| T. | mając na uwadze, że każda strategia UE w zakresie zdrowia psychicznego ukierunkowana na dzieci i młodzież musi przede wszystkim zapewniać im możliwość bycia wysłuchanym, a przy opracowywaniu rozwiązań sprzyjających włączeniu musi być brane pod uwagę ich zdanie; mając na uwadze, że skuteczna strategia musi angażować rodziców, rodziny, przyjaciół, organizacje młodzieżowe i służby opieki nad młodzieżą, osoby pracujące z młodzieżą, instytucje kulturalne i kluby sportowe, a także szkoły i nauczycieli, oferując im odpowiednie szkolenia dotyczące sposobów radzenia sobie z problemami z zakresu zdrowia psychicznego, aby z jednej strony zastosować całościowe podejście, a z drugiej zapewnić dotarcie do młodych ludzi ze środowisk w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej i do grup zmarginalizowanych; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że każda strategia UE w zakresie zdrowia psychicznego ukierunkowana na dzieci i młodzież musi przede wszystkim zapewniać im możliwość bycia wysłuchanym, a przy opracowywaniu rozwiązań sprzyjających włączeniu musi być brane pod uwagę ich zdanie; mając na uwadze, że skuteczna strategia musi angażować rodziców, rodziny, przyjaciół, organizacje młodzieżowe i służby opieki nad młodzieżą, osoby pracujące z młodzieżą, instytucje kulturalne i kluby sportowe, a także szkoły i nauczycieli, oferując im odpowiednie szkolenia dotyczące sposobów radzenia sobie z problemami z zakresu zdrowia psychicznego, aby z jednej strony zastosować całościowe podejście, a z drugiej zapewnić dotarcie do młodych ludzi ze środowisk w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej i do grup zmarginalizowanych;

| U. | mając na uwadze, że dane naukowe sugerują, iż wśród członków młodszych pokoleń spadł poziom zaufania do instytucji; mając na uwadze, że jest to spowodowane stresem i niepewnością związanymi z samą pandemią, lecz także ograniczoną skutecznością oficjalnych kanałów komunikacji państw członkowskich w dotarciu do młodszego pokolenia, a także wzrostem dezinformacji i fałszywych informacji dotyczących pandemii; mając na uwadze, że szczególną uwagę należy poświęcić odzyskaniu tego zaufania, co można osiągnąć poprzez uczestnictwo dostosowane do wieku, w tym poprzez oferowanie młodym ludziom możliwości podejmowania inicjatyw i decyzji kształtujących świat, w którym żyją, oraz promowanie sprawczości młodych ludzi, aby umożliwić im decydowanie o sobie i rozwijanie odporności; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że dane naukowe sugerują, iż wśród członków młodszych pokoleń spadł poziom zaufania do instytucji; mając na uwadze, że jest to spowodowane stresem i niepewnością związanymi z samą pandemią, lecz także ograniczoną skutecznością oficjalnych kanałów komunikacji państw członkowskich w dotarciu do młodszego pokolenia, a także wzrostem dezinformacji i fałszywych informacji dotyczących pandemii; mając na uwadze, że szczególną uwagę należy poświęcić odzyskaniu tego zaufania, co można osiągnąć poprzez uczestnictwo dostosowane do wieku, w tym poprzez oferowanie młodym ludziom możliwości podejmowania inicjatyw i decyzji kształtujących świat, w którym żyją, oraz promowanie sprawczości młodych ludzi, aby umożliwić im decydowanie o sobie i rozwijanie odporności;

| V. | mając na uwadze, że pandemia stworzyła nam okazję do rozwiązania istniejących od lat problemów związanych ze zdrowiem psychicznym, których wcześniej nie traktowano kompleksowo; mając na uwadze, że zdrowie psychiczne zostało włączone do celów szczegółowych Programu UE dla zdrowia, który ma się przyczynić do stworzenia europejskiej unii zdrowotnej opartej na silniejszych, bardziej dostępnych i odpornych systemach opieki zdrowotnej gotowych do radzenia sobie z ewentualnymi przyszłymi kryzysami; |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że pandemia stworzyła nam okazję do rozwiązania istniejących od lat problemów związanych ze zdrowiem psychicznym, których wcześniej nie traktowano kompleksowo; mając na uwadze, że zdrowie psychiczne zostało włączone do celów szczegółowych Programu UE dla zdrowia, który ma się przyczynić do stworzenia europejskiej unii zdrowotnej opartej na silniejszych, bardziej dostępnych i odpornych systemach opieki zdrowotnej gotowych do radzenia sobie z ewentualnymi przyszłymi kryzysami;

| W. | mając na uwadze, że wojna w Ukrainie i jej druzgocące skutki ludzkie, żywnościowe, energetyczne i finansowe, a także inne globalne zagrożenia poskutkują niepewnością, która, jak można się spodziewać, będzie miała dalszy negatywny wpływ na zdrowie i dobrostan psychiczny dzieci i młodzieży; |
| --- | --- |

W.

mając na uwadze, że wojna w Ukrainie i jej druzgocące skutki ludzkie, żywnościowe, energetyczne i finansowe, a także inne globalne zagrożenia poskutkują niepewnością, która, jak można się spodziewać, będzie miała dalszy negatywny wpływ na zdrowie i dobrostan psychiczny dzieci i młodzieży;

| X. | mając na uwadze, że wojna w Ukrainie doprowadziła do przemieszczenia milionów dzieci i młodych ludzi i doznania przez nich głębokich traum; |
| --- | --- |

X.

mając na uwadze, że wojna w Ukrainie doprowadziła do przemieszczenia milionów dzieci i młodych ludzi i doznania przez nich głębokich traum;

| 1. | zwraca uwagę na rolę, jaką odgrywają szkoły oraz placówki wczesnej edukacji i opieki, a także placówki nauczania pozaformalnego i nieformalnego w udzielaniu młodym ludziom i ich rodzinom niezbędnego wsparcia materialnego i psychologicznego, oraz wzywa państwa członkowskie i regiony do udzielenia wystarczającego wsparcia finansowego placówkom oświatowym, by nadać im należytą wagę, zwłaszcza poprzez znaczne inwestycje w publiczną edukację, oraz do rekrutowania i zatrzymywania wysoko wykwalifikowanych nauczycieli i pracowników oświaty, aby w dostatecznym stopniu sprzyjać rozwojowi wychowawczemu, psychologicznemu, fizycznemu, emocjonalnemu, poznawczemu i społecznemu młodych ludzi; |
| --- | --- |

1.

| 2. | w tym kontekście wzywa państwa członkowskie do znacznego zwiększenia wydatków publicznych na kształcenie i szkolenie do poziomu powyżej średniej UE (5 % PKB w 2020 r.); podkreśla w szczególności rolę nauczycieli, edukatorów i osób pracujących z młodzieżą w zapewnianiu wsparcia psychologicznego i w przyczynianiu się do rozwoju psychicznego dzieci i młodzieży; podkreśla w tym względzie, że konieczne jest dostrzeżenie wagi propagowania wiedzy na temat zdrowia psychicznego wśród nauczycieli, pracowników oświaty, dyrektorów szkół, pracowników socjalnych i osób pracujących z młodzieżą, jak również wśród samych uczniów; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wzywa państwa członkowskie i Komisję do przerwania zmowy milczenia wokół problemów ze zdrowiem psychicznym i wyeliminowania w ramach całościowego podejścia związanej z nimi dyskryminującej stygmatyzacji społecznej; wzywa w związku z tym Komisję i państwa członkowskie do zainicjowania w placówkach oświatowych i w placówkach kształcenia zawodowego ogólnounijnej kampanii uświadamiającej na temat zdrowia psychicznego, aby zwalczyć obecną stygmatyzację, zapewnić młodym ludziom dostęp do informacji o zdrowiu psychicznym i umożliwić społeczeństwu jasne i szersze zrozumienie kwestii związanych ze zdrowiem psychicznym; zachęca państwa członkowskie do włączenia pierwszej pomocy psychologicznej i obowiązkowej edukacji w zakresie zdrowia psychicznego wolnej od stygmatyzacji do programów nauczania, tak aby uczniowie, nauczyciele, wykładowcy, szkoleniowcy i liderzy środowisk akademickich byli lepiej przygotowani do reagowania w przypadku osób uczących się i młodych ludzi doświadczających problemów ze zdrowiem psychicznym, co zapewni jednakowe promowanie zdrowia i dobrostanu psychicznego obywateli w całej UE; wzywa państwa członkowskie do dostosowania treści programów nauczania, do podjęcia wszelkich niezbędnych środków, by zlikwidować luki poznawcze powstałe w trakcie nauki zdalnej oraz do zapobieżenia ewentualnemu wzrostowi niepowodzenia szkolnego i przedwczesnego kończenia nauki; nalega, aby państwa członkowskie zapewniły każdemu dziecku w Europie dostęp do włączającej i sprawiedliwej edukacji wysokiej jakości; |
| --- | --- |

3.

| 4. | podkreśla znaczenie przeciwdziałania zjawisku niedoraportowania problemów związanych ze zdrowiem i dobrostanem psychicznym oraz niedostatecznej reprezentacji dzieci i młodzieży w badaniach naukowych dotyczących zdrowia psychicznego; apeluje zatem do Komisji o przeprowadzenie badania wraz z pełną oceną długoterminowych skutków, jakie miały dla dzieci i młodzieży wszystkie środki zapobiegawcze podjęte przez państwa członkowskie w związku z pandemią COVID-19, w trosce o złagodzenie skutków wszelkich przyszłych kryzysów zdrowotnych; |
| --- | --- |

4.

| 5. | zwraca uwagę na trudności związane z pomiarem stanu zdrowia i dobrostanu psychicznego oraz apeluje do Komisji i do państw członkowskich o całościowe postrzeganie zdrowia i bezpieczeństwa obejmujące ogólny dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny oraz domaga się kompleksowych strategii profilaktyki i leczenia, w tym opracowania obiektywnych wskaźników w celu pomiaru stanu zdrowia i dobrostanu psychicznego, narzędzi oceny ryzyka i systemów sprawozdawczych w porozumieniu z nauczycielami, uczniami, rodzicami i ekspertami oraz naukowcami odpowiednich specjalizacji, a także włączenia do tych strategii zajęć kulturalnych, ludycznych i sportowych, oraz promowania rozwoju umiejętności twórczych i społecznych; |
| --- | --- |

5.

| 6. | podkreśla potrzebę trwałego i szybkiego przywrócenia oraz wzmocnienia struktury europejskiej pracy z młodzieżą, którą osłabiła lub nawet zniszczyła pandemia; podkreśla, że samą pracę z młodzieżą należy postrzegać we właściwych kategoriach: jako narzędzie wsparcia zapewniające istotny wkład w rozwój osobisty, dobrostan i samorealizację młodzieży; wzywa w związku z tym państwa członkowskie do wdrożenia konkretnych usprawnień w pracy z młodzieżą, aby zapewnić wsparcie najbardziej potrzebującym go osobom; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wzywa do uznania otwartej pracy z młodzieżą w całej UE za główny środek socjalizacji młodych ludzi oraz do świadomego i coraz powszechniejszego tworzenia wolnych przestrzeni dla młodych ludzi, często w tym samym wieku, poza domem rodzicielskim i miejscami nauki w ramach kształcenia formalnego, co stworzy im możliwość organizowania się i uczestniczenia w inicjatywach społecznościowych; |
| --- | --- |

7.

| 8. | wzywa w związku z tym państwa członkowskie do udoskonalenia i do dalszego rozwijania ram zdrowia i bezpieczeństwa w środowiskach edukacyjnych, aby zapewnić uczniom, nauczycielom, młodym ludziom i pracownikom wsparcie wystarczającej liczby wykwalifikowanych specjalistów, takich jak wyspecjalizowani psychologowie lub inni znawcy kwestii zdrowia psychicznego, którzy mogą odegrać kluczową rolę nie tylko w przypadkach poszczególnych osób, ale również w tworzeniu ogólnego klimatu szkolnego, aby stworzyć dzieciom i młodzieży bezpieczne środowisko we wszystkich rodzajach placówek oświatowych, gdzie osoby uczące się mogą szukać pomocy psychologicznej na wczesnych etapach występowania problemów psychicznych; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia personelu wspierającego nauczanie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, dzięki któremu sale lekcyjne i przestrzenie socjalne staną się przyjaznymi i atrakcyjnymi miejscami, w których można się rozwijać, uczyć, w atmosferze zaufania wymieniać poglądy, dyskutować i konstruktywnie przezwyciężać różnice zdań; podkreśla, że ważne jest łatwo dostępne, półprofesjonalne wsparcie psychologiczne dla uczniów; apeluje o stworzenie aktywnej europejskiej sieci umożliwiającej wymianę najlepszych praktyk i sposobów przezwyciężania takich trudności; |
| --- | --- |

8.

| 9. | uważa, że danie młodym ludziom głosu w procesie podejmowania decyzji, tak by mogli wyrazić swoje potrzeby i uczestniczyć w ich uwzględnianiu, ma kluczowe znaczenie dla większej skuteczności realizowanych strategii politycznych i programów; wzywa w związku z tym placówki oświatowe do rozszerzenia prawa uczniów i młodzieży do uczestnictwa i współdecydowania w szkołach, na uniwersytetach, w placówkach szkolenia zawodowego, w miejscu pracy i w instytucjach społecznych, a także do angażowania młodych ludzi, zwłaszcza młodych kobiet, w badania i projektowanie programów, aby jak najlepiej zrozumieć ich doświadczenia życiowe, priorytety i sposób percepcji oraz lepiej je uwzględniać, a tym samym zadbać o ich uczestnictwo; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wzywa państwa członkowskie do promowania międzysektorowych inwestycji mających na celu zaradzenie zaburzeniom zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży oraz do opracowania krajowych planów działania z myślą o ich wdrożeniu na szczeblu regionalnym i lokalnym, by zaspokoić rzeczywiste potrzeby dzieci i młodzieży, ze zwróceniem szczególnej uwagi na grupy znajdujące się w najbardziej niekorzystnej sytuacji; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania, w tym też do wspierania finansowego, w bardziej systematyczny sposób pracy organizacji młodzieżowych i pracy z młodzieżą w organizacjach pozarządowych, przede wszystkim ze względu na ich znaczenie dla uczenia się pozaformalnego i nieformalnego, a tym samym do uczynienia ich struktur transgranicznej wymiany i współpracy bardziej odpornymi na kryzysy w perspektywie długoterminowej; |
| --- | --- |

10.

| 11. | ze względu na ważną rolę socjalizacji w edukacji podkreśla kluczowe znaczenie niewirtualnych działań i relacji interpersonalnych w codziennym życiu dzieci i młodzieży dla ich ogólnego dobrostanu, gdyż stanowią one podstawę procesu socjalizacji i przyspieszają doświadczenie poczucia przynależności; wzywa w związku z tym państwa członkowskie do podjęcia odpowiednich środków ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w trosce o to, by w razie przyszłych pandemii lub innych bezprecedensowych sytuacji wszystkie placówki nauczania, zarówno o charakterze formalnym, nieformalnym, jak i pozaformalnym, mogły pozostać otwarte z zachowaniem zasad bezpieczeństwa; |
| --- | --- |

11.

| 12. | zachęca państwa członkowskie, by w przypadkach, w których specjalne środki są absolutnie niezbędne, zasięgnęły opinii pracowników zajmujących się zdrowiem i bezpieczeństwem, szkół, nauczycieli, organizacji młodzieżowych i służb opieki nad młodzieżą oraz rodziców, aby odpowiednio uwzględnić potrzeby różnych grup wiekowych, wrażliwych grup i młodych ludzi o szczególnych potrzebach, z trudnościami w poruszaniu się i z niepełnosprawnościami oraz grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji i zmarginalizowanych, a tym samym nie pozostawić nikogo w tyle, a jednocześnie nie stosować takiego samego rozwiązania dla wszystkich; podkreśla znaczenie zapewnienia ciągłości językowej, aby umożliwić uczniom, którzy uczą się w językach regionalnych lub mniejszościowych, kontynuowanie tej nauki w ramach nauki zdalnej lub kształcenia mieszanego; apeluje zatem do państw członkowskich o uwzględnianie różnych cech i potrzeb związanych z zajęciami edukacyjnymi, kulturalnymi, sportowymi i skierowanymi do młodzieży; |
| --- | --- |

12.

| 13. | podkreśla pozytywną rolę mentoringu w niektórych państwach w czasie pandemii jako sposobu wspierania młodzieży w rozwiązywaniu problemów i sprzyjania tym samym jej zdrowiu psychicznemu oraz sposobu podtrzymania więzi międzyludzkich dających możliwość nabrania dystansu i wsparcia psychologicznego w czasie izolacji; zachęca Komisję do rozważenia wspierania i finansowania takich programów mentoringu na szczeblu europejskim, aby zachęcić do ich wprowadzenia we wszystkich państwach członkowskich; |
| --- | --- |

13.

| 14. | dostrzega, że kryzys związany z COVID-19 pogłębił już wcześniej istniejące nierówności edukacyjne, ograniczając szanse w przypadku wielu dzieci i młodych ludzi w najbardziej niekorzystnej sytuacji, w tym zamieszkałych na obszarach dotkniętych ubóstwem lub obszarach wiejskich, dziewcząt, uchodźców oraz osób z niepełnosprawnościami; apeluje o wzmożenie wysiłków zmierzających do zidentyfikowania i wsparcia dzieci, młodzieży i rodzin niewspółmiernie odczuwających negatywne skutki pandemii, z uwzględnieniem czynników kulturowych i kontekstowych mających na to wpływ, aby zidentyfikować istniejące już przed pandemią luki pod względem świadczenia usług w dziedzinie zdrowia psychicznego i usprawnić systemy publiczne; wzywa państwa członkowskie do przeanalizowania skutków pandemii COVID-19 z perspektywy płci oraz do kontynuowania edukacji seksualnej niezależnie od okoliczności; |
| --- | --- |

14.

| 15. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do poświęcenia szczególnej uwagi najbardziej wrażliwym dzieciom i młodym ludziom, w tym młodym osobom LGBTQ+ oraz dzieciom i młodym ludziom, którzy doświadczają dyskryminacji na tle rasowym, a także tym o specjalnych potrzebach wynikających z wcześniej istniejących problemów związanych ze zdrowiem psychicznym; |
| --- | --- |

15.

| 16. | podkreśla istotną rolę zdrowej i zrównoważonej diety w zdrowiu psychicznym dzieci i młodzieży; zwraca w związku z tym uwagę na istotne wsparcie socjalne zapewniane przez szkoły, w tym w postaci codziennych zbilansowanych posiłków, których niektóre dzieci nie mogłyby dostać w domu; wzywa państwa członkowskie do wdrożenia zawartego w gwarancji dla dzieci zalecenia nr 4, w którym wzywa się m.in. do zapewnienia bezpłatnie co najmniej jednego zdrowego posiłku w każdym dniu szkolnym; |
| --- | --- |

16.

| 17. | podkreśla, że trzeba zwiększyć finansowanie i odpowiednie promowanie możliwości oferowanych przez programy takie jak Erasmus+, Kreatywna Europa i Europejski Korpus Solidarności, aby pomnożyć okazje do mobilności, które przyczyniają się do rozwoju przydatnych kompetencji społecznych niezbędnych do przyszłego rozwoju osobistego i zawodowego młodszych pokoleń, a także zwiększyć ich dostępność dla wszystkich; w tym kontekście wzywa Komisję i państwa członkowskie do promowania szkolenia zawodowego i do uczynienia programów nauczania bardziej odpornymi na wypadek przyszłych możliwych ograniczeń przemieszczania się oraz do bardziej systematycznego udostępniania wyników projektów, by zwiększyć ich widoczność, skalę i długoterminowe oddziaływanie; wzywa Komisję do zwiększenia finansowania na potrzeby tych programów unijnych w ramach kolejnego przeglądu wieloletnich ram finansowych; |
| --- | --- |

17.

| 18. | wyraża zaniepokojenie, że efekty Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) w przypadku dzieci i młodzieży mogą być często ograniczone i mogą nie przynieść rezultatów ani reform strukturalnych, które umożliwiłyby dzieciom i młodzieży dostęp do wysokiej jakości edukacji lub złagodziłyby negatywny wpływ zamykania ośrodków kultury w związku z COVID-19 oraz braku dostępu do twórców kultury, w szczególności dla młodych wykonawców, którym nie było dane rozpocząć i rozwinąć karierę na kluczowym wczesnym etapie; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia odpowiedniego finansowania oraz sprawiedliwych warunków umownych i warunków pracy wszystkim młodym autorom, wykonawcom, artystom i wszystkim innym twórcom kultury, pracownikom i specjalistom pracującym w sektorze kultury i sektorze kreatywnym, w tym w mediach społecznościowych, którzy ucierpieli wskutek pandemii, do wzmożenia ogólnych wysiłków na rzecz wspierania młodych artystów i osób zawodowo związanych z kulturą, do promowania przedsiębiorczości młodych ludzi i przedsiębiorczości społecznej oraz do zapisania tego celu w osobnej sekcji „Europejskiego statutu artysty” poświęconej młodym artystom; ponawia swoje zalecenie, by 10 % krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności przeznaczyć na edukację, a 2 % na sektor kultury i sektor kreatywny; apeluje do Komisji o przeprowadzenie gruntownej oceny projektów i reform dotyczących edukacji, młodzieży oraz sektora kultury i sektora kreatywnego wdrożonych przez państwa członkowskie dzięki wsparciu z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz podkreśla, że należy położyć większy nacisk na te kwestie w sprawozdaniach krajowych opracowywanych w ramach oceny europejskiego semestru; |
| --- | --- |

18.

| 19. | zwraca uwagę na znaczenie doświadczeń związanych z mobilnością i wymiany dobrych praktyk między nauczycielami, edukatorami, wykładowcami, szkoleniowcami, wolontariuszami i osobami zawodowo pracującymi z młodzieżą oraz organizacjami młodzieżowymi, twórcami kultury i trenerami sportowymi dla poszerzania ich wiedzy w kwestii tego, jak docierać do młodzieży, oraz dla wzmacniania wymiaru międzynarodowego i wielojęzycznego, zwłaszcza w kontekście europejskiego obszaru edukacji, który ma powstać do 2025 r.; |
| --- | --- |

19.

| 20. | apeluje o całościowe postrzeganie zdrowia jako obejmującego ogólny dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny oraz domaga się kompleksowych strategii profilaktyki i leczenia, w tym zajęć kulturalnych i sportowych, oraz promowania rozwoju umiejętności twórczych i społecznych; |
| --- | --- |

20.

| 21. | podkreśla potrzebę sprzyjania opracowywaniu i świadczeniu ukierunkowanych, międzypokoleniowych usług łączących doświadczenie osób starszych z animuszem młodych z obopólną korzyścią; |
| --- | --- |

21.

| 22. | podkreśla zasadnicze znaczenie kultury dla rozwoju tożsamości osobowej dzieci i młodzieży, a także dla ich wychowania, w tym zrozumienia zasad funkcjonowania społeczeństwa, oraz dla ich ogólnego dobrostanu; |
| --- | --- |

22.

| 23. | podkreśla pilną potrzebę stworzenia integracyjnego, kreatywnego, dynamicznego i zdrowego środowiska nauczania od najmłodszych lat, by zmniejszyć ryzyko zaburzeń psychofizycznych w wieku dorosłym; w tym kontekście wzywa państwa członkowskie, aby zadbały o uwzględnienie i rozszerzenie zakresu wszystkich form wyrazu artystycznego – tj. muzyki, teatru, kina, filmu dokumentalnego, animacji, sztuk wizualnych, tańca i nowych eksperymentalnych form sztuki – w programie nauczania oraz w formie zajęć pozalekcyjnych i sportowych, co pobudzi swobodne wyrażanie siebie i kreatywność oraz umożliwi uczniom aktywne uczestnictwo i rozwój talentów; podkreśla, że sztuka może być idealnym komponentem projektów interdyscyplinarnych i może promować krytyczne myślenie, w związku z czym nie powinna ograniczać się do zajęć plastycznych; |
| --- | --- |

23.

| 24. | apeluje do państw członkowskich i organów publicznych o rozwijanie infrastruktury sportowej oraz o kompleksowe zwiększenie liczby zajęć wychowania fizycznego i pozalekcyjnych zajęć sportowych w szkołach, w tym zajęć skierowanych do dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami; podkreśla, że sport, podobnie jak sztuka, może być skutecznym narzędziem integracji dzieci zagrożonych wykluczeniem; przypomina, że sztuka i sport w programach nauczania mogą bez wątpienia przyczynić się do walki z globalnymi problemami dotyczącymi młodzieży i edukacji, w tym z trudnościami w nauce i z zaburzeniami uczenia się, a także z nękaniem, mową nienawiści i używaniem substancji psychotropowych; |
| --- | --- |

24.

| 25. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, by wspierały i odpowiednio finansowały małe lokalne inicjatywy kulturalne, kluby sportowe, obiekty rekreacyjne, organizacje młodzieżowe i instytucje pomocy dla młodzieży, co pozwoli im prowadzić zajęcia rekreacyjne oraz nauczanie pozaformalne i nieformalne i tym samym istotnie się przyczynić do rozwoju i dobrostanu młodych ludzi i ich rodzin, poprzez zapewnienie zasobów stanowiących wsparcie materialne i psychologiczne, w tym dla osób o mniejszych szansach ekonomicznych lub doświadczających dyskryminacji; podkreśla, że na obszarach w niekorzystnej sytuacji oraz na obszarach wiejskich i oddalonych zajęcia te stanowią dla dzieci i młodzieży jedyną okazję do socjalizacji, zwiększają ich poczucie obywatelstwa i podtrzymują dobry stan zdrowia psychicznego; |
| --- | --- |

25.

| 26. | apeluje o wspieranie sportu masowego i zajęć pozalekcyjnych, ponieważ nieproporcjonalnie ucierpiały one z powodu szkodliwych skutków pandemii COVID-19; podkreśla, że sport amatorski stanowi bazę dla sportu zawodowego i przyczynia się zarówno do rozwoju osobistego i dobrostanu jednostek, jak i do rozwoju regionalnego obszarów wiejskich; podkreśla, jak ważne jest, by zawodowe kluby sportowe i organizacje sportowe pozostały otwarte oraz by wesprzeć ich odbudowę, a także by wspierać sportowców; apeluje do Komisji o odpowiednie wsparcie tych klubów i organizacji, ponieważ odgrywają one kluczową rolę w dobrostanie i socjalizacji młodych ludzi; |
| --- | --- |

26.

| 27. | apeluje o lepszą koordynację na szczeblu europejskim między państwami członkowskimi, władzami regionalnymi i lokalnymi przedstawicielami drużyn i klubów sportowych, stowarzyszeniami kulturalnymi, organizacjami młodzieżowymi i studenckimi, organami oświaty i organami uniwersyteckimi, partnerami społecznymi zaangażowanymi w edukację i sektorem prywatnym, by wzmocnić dialog i zacieśnić współpracę oraz stworzyć dynamiczną, wielopoziomową sieć społeczną, która będzie w stanie reagować na przyszłe wyzwania i dostosowywać się do nich; |
| --- | --- |

27.

| 28. | wzywa Komisję, by podjęła działania, dzięki którym UE jako całość stanie się silniejsza i bardziej samodzielna, nie pozostawiając nikogo w tyle; zwraca uwagę, że musi ona zająć się poważnymi lukami strukturalnymi pod względem geograficznym, płciowym, społecznym, wiekowym i innymi, pogłębionymi przez brak infrastruktury cyfrowej, łączności i narzędzi cyfrowych we wszystkich państwach członkowskich, zwłaszcza na obszarach wiejskich, oddalonych, wyspiarskich i górskich, a także na obszarach pod szczególną presją migracyjną lub innych obszarach znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społeczno-gospodarczej; wzywa Komisję do rozszerzenia zakresu i wzmocnienia niezależnych niekomercyjnych platform edukacyjnych – unijnych i finansowanych przez UE, które spełniają unijne normy ochrony danych, takich jak eTwinning, EPALE, Erasmus+ i School Education Gateway, tak aby unijne szkoły państwowe, nauczyciele, szkoleniowcy i edukatorzy mogli znaleźć się w centrum procesu edukacji cyfrowej i nie zależeli od platform przynoszących zyski; ponadto zwraca uwagę na potrzebę uwzględnienia ewentualnych potrzeb tych obszarów w razie przyszłych pandemii lub wszelkich innych bezprecedensowych sytuacji; |
| --- | --- |

28.

| 29. | podkreśla, że należy podjąć wysiłki na rzecz upowszechnienia umiejętności cyfrowych na wszystkich poziomach społeczeństwa, dzięki czemu narzędzia cyfrowe i infrastruktura cyfrowa będą właściwe wykorzystywane; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do włączenia umiejętności cyfrowych do programów nauczania wszystkich placówek oświatowych oraz do zapewnienia niezbędnych szkoleń i sprzętu nauczycielom i edukatorom; podkreśla, że szczególny nacisk należy położyć na osoby wykluczone cyfrowo; zwraca uwagę na trudną sytuację uczniów pochodzących z rodzin wielodzietnych oraz rodziców, którzy są z zawodu nauczycielami, dla których obowiązek pracy, nauczania i nauki zdalnej wiąże się z wysokimi, często nieosiągalnymi wydatkami na zakup – ze skromnych środków własnych – kolejnych urządzeń w celu spełnienia wymogów nauki lub pracy zdalnej; |
| --- | --- |

29.

| 30. | podkreśla, że z punktu widzenia nauczycieli, szkoleniowców, edukatorów i uczniów w technologiach cyfrowych tkwi znaczny potencjał, gdyż są one dostępne, otwarte, włączające i spersonalizowane, dzięki czemu ścieżki uczenia się mogą stać się bardziej inkluzywne; wyraża przekonanie, że poparte innowacyjnymi metodami nauczania inteligentne wykorzystywanie technologii cyfrowych, które wzmacnia pozycję osób uczących się, może zapewnić obywatelom podstawowe kompetencje na całe życie; zwraca jednak uwagę, że brak nadzoru nad cyfrowym uczeniem się młodzieży, zwłaszcza pochodzącej ze środowisk znajdujących się w niekorzystnej sytuacji i z obszarów oddalonych, może rodzić wyższe ryzyko uzależnienia i zaburzeń zdrowia psychicznego; |
| --- | --- |

30.

| 31. | wzywa państwa członkowskie do inwestowania w konkretne strategie polityczne, również w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, które odpowiadają lokalnym potrzebom w celu (i) zlikwidowania wszystkich istniejących luk, w tym nierówności między kobietami i mężczyznami, nierówności gospodarczych, technologicznych i społecznych w regionach; (ii) zadbania o to, aby placówki edukacyjne i placówki szkolenia zawodowego, organizacje i struktury młodzieżowe oraz uczniowie i ogólnie młodzież, a także szkoły z dużym odsetkiem uczniów ubogich i pochodzących z mniejszości otrzymali wystarczające wsparcie finansowe, ze szczególnym naciskiem na uczniów znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, którzy pozostają w tyle i potrzebują dodatkowego wsparcia, aby udało się im osiągnąć przewidziane cele nauczania; (iii) zapewnienia dostępności niezbędnych technologii, innowacji, udogodnień i narzędzi wspierających uczenie się, w tym narzędzi cyfrowych, aby utrwalić, dalej rozwijać i zapewnić wszystkim wysokiej jakości kształcenie i szkolenie, jak również możliwości uczenia się nieformalnego i pozaformalnego; oraz (iv) wspierania inicjatyw kulturalnych skupiających dzieci i młodzież w ramach odbudowy kulturowej społeczności lokalnych; |
| --- | --- |

31.

| 32. | podkreśla, że stereotypowe normy płciowe i oczekiwania wobec płci mogą być istotnymi czynnikami wywierającymi negatywny wpływ na zdrowie psychiczne i fizyczne oraz na możliwości kształcenia; zwraca uwagę, jak ważne jest rozwijanie umiejętności edukatorów za pomocą odpowiednich zasobów i wsparcia, aby lepiej identyfikowali i eliminowali zróżnicowane w zależności od płci konsekwencje zamknięcia placówek oświatowych, kulturalnych i sportowych ogólnie dla zdrowia i dobrostanu dzieci i młodzieży; wzywa państwa członkowskie do sprzyjania odpornym, sprawiedliwym i ukierunkowanym na aspekt płci systemom edukacyjnym dbającym o zaspokojenie potrzeb poszczególnych płci, takim jak kompleksowa edukacja seksualna oraz zapobieganie przemocy motywowanej płcią i reagowanie na nią; |
| --- | --- |

32.

| 33. | ponownie podkreśla, że ważne jest inwestowanie w innowacje i badania w dziedzinie edukacji, co umożliwi państwowemu systemowi edukacji dostęp do „kultury innowacji” w całej UE oraz zaoferowanie wysokiej jakości materiałów edukacyjnych, podejść i narzędzi pedagogicznych, które będą do dyspozycji i bezpłatnie dostępne dla wszystkich; w tym kontekście zwraca uwagę na konieczność powstania ram finansowych umożliwiających zwrot kosztów zakupu lub wypożyczenia odpowiednich narzędzi cyfrowych, w tym sprzętu komputerowego, oraz kosztów dostępu do wydajnej sieci internetowej; |
| --- | --- |

33.

| 34. | podkreśla, że niezbędne jest przyspieszenie cyfryzacji zasobów kultury i dziedzictwa oraz bibliotek audiowizualnych, a także wprowadzenie systemów zniżek umożliwiających powszechny dostęp do zasobów kultury, w tym osobom zmarginalizowanym i szkołom położonym na obszarach peryferyjnych, które nie są w stanie wykupić abonamentów po preferencyjnych stawkach; |
| --- | --- |

34.

| 35. | podkreśla, że trzeba monitorować postęp technologiczny i cyfrowy oraz jego konsekwencje pod względem pedagogicznym, zdrowotnym i pod względem bezpieczeństwa poprzez współpracę i dialog bezpośrednio z młodymi ludźmi, jak również z ekspertami, edukatorami, partnerami społecznymi z dziedziny edukacji i innymi przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego; zwraca uwagę na pilną potrzebę krytycznego przeglądu potencjalnych zagrożeń związanych z postępem cyfrowym i jego nieprzewidywalnych skutków, mając na uwadze, że ich nadrzędnym celem jest służenie potrzebom obywateli; |
| --- | --- |

35.

| 36. | wzywa państwa członkowskie do promowania nauki i badań w zakresie zdrowia psychicznego młodzieży oraz do oceny długoterminowego wpływu zamknięcia placówek, w szczególności przedłużonego nauczania zdalnego, izolacji i poczucia niepewności, na zdobywanie wiedzy, rozwój neurologiczny i zdobywanie umiejętności społeczno-emocjonalnych, oraz do opracowania ukierunkowanych środków mających na celu wsparcie osób najbardziej dotkniętych skutkami tej sytuacji, by walczyć z problemami związanymi ze zdrowiem psychicznym i zapobiegać im; wzywa Komisję i państwa członkowskie do systematycznego gromadzenia i porównywania wyników badań, doświadczeń i wiedzy w dziedzinie radzenia sobie z problemami związanymi ze zdrowiem psychicznym młodzieży w UE; ponadto wzywa Komisję do ułatwienia wymiany dobrych praktyk i wzajemnego uczenia się między państwami członkowskimi w tych kwestiach; |
| --- | --- |

36.

| 37. | wzywa Komisję, by uświadamiała młodych ludzi co do korzyści i zagrożeń związanych z technologiami cyfrowymi nie tylko poprzez udostępnienie im narzędzi technologicznych, ale także poprzez zadbanie o ich umiejętność bezpiecznego i prawidłowego korzystania z nich, tak aby służyły one za wartościowe narzędzia socjalizacji i demokracji; |
| --- | --- |

37.

| 38. | podkreśla, że długi czas spędzany w środowisku cyfrowym może mieć daleko idący wpływ na zdrowie psychiczne i bezpieczeństwo dzieci i młodzieży, taki jak zmęczenie ekranem lub uzależnienie od internetu, a także narażenie na przemoc i nękanie w internecie oraz na fałszywe informacje, co może prowadzić nie tylko do depresji, lęków i wykluczenia społecznego, ale również do samobójstw wśród młodych ludzi; wzywa Komisję do sprzyjania nasileniu opartych na współpracy i systematycznych działań prewencyjnych mających na celu ochronę młodych ludzi przed takim szkodliwym wpływem; |
| --- | --- |

38.

| 39. | wzywa Komisję do ogłoszenia Europejskiego Roku Zdrowia Psychicznego oraz do opracowania europejskiego planu ochrony zdrowia psychicznego w systemach kształcenia, szkolenia zawodowego oraz uczenia się nieformalnego i pozaformalnego; jest zdania, że każdy taki plan powinien opierać się na ustaleniach grupy roboczej ds. strategicznych ram europejskiego obszaru edukacji i zawierać kompleksowe wytyczne, proponować przykłady dobrych praktyk i stworzyć skierowane do państw członkowskich zachęty do wprowadzania specjalnych działań i modułów szkoleniowych, które wyposażą nauczycieli, szkoleniowców, edukatorów, osoby pracujące z młodzieżą i pracodawców w niezbędne umiejętności umożliwiające rozpoznawanie wczesnych oznak wypalenia, lęków i stresu psychologicznego u osób uczących się, młodych ludzi i młodych stażystów lub młodych ludzi szkolących się w zawodzie, by zdążyć uruchomić ukierunkowane środki prewencyjne; |
| --- | --- |

39.

| 40. | uważa, że w ramach tego planu należy zalecić udzielanie bezpłatnego i regularnego wsparcia psychologicznego nauczycielom, edukatorom i opiekunom małych dzieci, a także poświęcić szczególną uwagę grupom zmarginalizowanym i defaworyzowanym oraz osobom z niepełnosprawnościami, aby uwzględnić ich szczególne potrzeby i zapewnić im równy dostęp do wszystkich działań i możliwości; podkreśla, że plan ten powinien również zachęcać do zacieśniania powiązań między instytucjami edukacyjnymi a organizacjami kulturalnymi, młodzieżowymi i sportowymi, aby oferować zajęcia pozalekcyjne zakorzenione w szerszej społeczności w trosce o wzmocnienie u osób uczących się poczucia przynależności do społeczności, o promowanie sprawczości młodych ludzi i o zwiększenie ich zaangażowania społecznego; |
| --- | --- |

40.

| 41. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do zastosowania się do sformułowanych podczas Konferencji w sprawie przyszłości Europy zaleceń dotyczących minimalizacji wpływu poważnego kryzysu na młodzież i na jej zdrowie psychiczne oraz do uwzględniania perspektywy przyszłych pokoleń we wszystkich wydawanych przez Komisję i państwa członkowskie zaleceniach i wnioskach; |
| --- | --- |

41.

| 42. | wzywa Komisję do dalszego opracowywania w ciągu 2023 r. środków łagodzących negatywne skutki zamknięcia placówek związanego z pandemią COVID-19, na czym ucierpiały dzieci i młodzież, oraz do wykorzystania tego roku do zaproponowania solidnej spuścizny po Europejskim Roku Młodzieży 2022 z myślą o przyszłości; |
| --- | --- |

42.

| 43. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

43.

---

(1)  Dz.U. C 316 z 6.8.2021, s. 2.

(2)  Dz.U. C 395 z 29.9.2021, s. 101.

(3)  Dz.U. C 465 z 17.11.2021, s. 82.

(4)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0045.

(5)  Dz.U. C 15 z 12.1.2022, s. 184.

(6)  Dz.U. L 462 z 28.12.2021, s. 1.

(7)  https://ec.europa.eu/social/vocational-skills-week/covid-19-how-can-vet-respond_en

(8)  https://erasmus-plus.ec.europa.eu/sites/default/files/2021-09/coronavirus-mobility-impact-results-may2020_en.pdf

(9)  Badanie – „Education and youth in post-COVID-19 Europe – crisis effects and policy recommendations”, Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej, Departament Tematyczny B ds. Polityki Strukturalnej i Polityki Spójności, 4 maja 2021 r.

(10)  Badanie – „Youth in Europe: Effects of COVID-19 on their economic and social situation”, Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej, Departament Tematyczny A ds. Polityki Gospodarczej, Naukowej i Jakości Życia, 24 września 2021 r.

(11)  Badanie – „Cultural and creative sectors in post-COVID-19 Europe: Crisis effects and policy recommendations”, Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej, Departament Tematyczny B ds. Polityki Strukturalnej i Polityki Spójności, 18 lutego 2021 r.

(12)  Diez-Palomar, J., Pulido, C. i Villarejo, B., „Distance learning from pupil perspective”, sprawozdanie ad hoc NESET nr 3/2021.

(13)  Sternadel, D., „The impact of COVID-19 on student learning effects across Europe: the challenges of distance education for all”, sprawozdanie ad hoc NESET nr 2/2021.

(14)  Koehler, C., Psacharopoulos, G. i Van der Graaf, L., „The impact of COVID-19 on the education of disadvantaged children and the socio-economic consequences thereof”, sprawozdanie NESET-EENEE, Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg, 2022.

(15)  Di Pietro G., Biagi F., Costa P., Karpiński Z. i Mazza J., „The likely impact of COVID-19 on education: Reflections based on the existing literature and recent international datasets”, Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg, 2020.

(16)  Moxon D., Bacaiso C. i Șerban A., „Beyond the pandemic: The impact of COVID-19 on young people in Europe” [Po pandemii: wpływ COVID-19 na młodzież w Europie], Europejskie Forum Młodzieży, Bruksela, 2022.

(17)  https://www.unicef.org/press-releases/impact-covid-19-poor-mental-health-children-and-young-people-tip-iceberg

(18)  Takino S., Hewlett E., Nishina Y. i Prinz C., „Supporting young people’s mental health through the COVID-19 crisis”, OECD Policy Responses to Coronavirus (COVID-19) [Reakcje polityczne OECD na koronawirusa (COVID-19)], 2021.

(19)  https://www.youngminds.org.uk/about-us/reports-and-impact/coronavirus-impact-on-young-people-with-mental-health-needs/#main-content

(20)  https://cordis.europa.eu/project/id/779318/results

(21)  https://www.mentalhealth.org.uk/sites/default/files/2022-08/MHF-Scotland-Impacts-of-lockdown.pdf

(22)  https://www.eurofound.europa.eu/publications/report/2021/impact-of-covid-19-on-young-people-in-the-eu

(23)  https://you.wemove.eu/campaigns/responding-to-the-impact-of-covid-19-on-international-youth-work-mobility

(24)  Dz.U. C 224 z 8.6.2022, s. 2.

(25)  Dz.U. L 223 z 22.6.2021, s. 14.

(26)  Dz.U. C 371 z 15.9.2021, s. 6.

(27)  Dz.U. C 385 z 22.9.2021, s. 152.

(28)  Dz.U. C 404 z 6.10.2021, s. 152.

(29)  Dz.U. C 494 z 8.12.2021, s. 2.

(30)  Dz.U. C 184 z 5.5.2022, s. 88.

(31)  Raport WHO dotyczący otyłości w regionie europejskim 2022.

(32)  https://www.eurofound.europa.eu/pl/publications/report/2020/living-working-and-covid-19

(33)  https://op.europa.eu/webpub/eac/education-and-training-monitor-2021/en/chapters/chapter1.html#ch1-1

(34)  https://www.oecd-ilibrary.org/sites/1e1ecb53-en/1/2/2/index.html?itemId=/content/publication/1e1ecb53-en&_csp_=c628cf9bcf7362d2dc28c912508045f6&itemIGO=oecd&itemContentType=book

(35)  https://www.statista.com/statistics/1287356/risk-of-depression-in-europe-2021-by-age

(36)  Artykuł UNICEF „The Mental Health Burden Affecting Europe’s Children” [Pogorszenie stanu zdrowia psychicznego u dzieci w Europie] (4 października 2021 r.).

(37)  Badanie Flash Eurobarometr Parlamentu Europejskiego: Kobiety w czasach COVID-19.

---

Środa, 14 września 2022 r.

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/56 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/56

---

P9_TA(2022)0319

Nowy europejski Bauhaus

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 września 2022 r. w sprawie nowego europejskiego Bauhausu (2021/2255(INI))

(2023/C 125/04)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając Agendę na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i cele zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, w szczególności cel nr 4 „Dobra jakość edukacji”, cel nr 11 „Zrównoważone miasta i społeczności” oraz cel nr 13 „Działania w dziedzinie klimatu”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Agendę na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i cele zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, w szczególności cel nr 4 „Dobra jakość edukacji”, cel nr 11 „Zrównoważone miasta i społeczności” oraz cel nr 13 „Działania w dziedzinie klimatu”,

| — | uwzględniając sprawozdanie Międzyrządowego Zespołu ONZ ds. Zmian Klimatu z 4 kwietnia 2022 r. zatytułowane „Climate change 2022: Mitigation of Climate Change” [Zmiana klimatu 2022: łagodzenie zmiany klimatu], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Międzyrządowego Zespołu ONZ ds. Zmian Klimatu z 4 kwietnia 2022 r. zatytułowane „Climate change 2022: Mitigation of Climate Change” [Zmiana klimatu 2022: łagodzenie zmiany klimatu],

| — | uwzględniając porozumienie przyjęte podczas 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP21) w Paryżu 12 grudnia 2015 r. (porozumienie paryskie), |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie przyjęte podczas 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP21) w Paryżu 12 grudnia 2015 r. (porozumienie paryskie),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 15 września 2021 r. zatytułowany „Nowy europejski Bauhaus: piękno, zrównoważoność, wspólnota” (COM(2021)0573), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 15 września 2021 r. zatytułowany „Nowy europejski Bauhaus: piękno, zrównoważoność, wspólnota” (COM(2021)0573),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 10 czerwca 2016 r. zatytułowany „Nowy europejski program na rzecz umiejętności – Wspólne działania na rzecz wzmocnienia kapitału ludzkiego, zwiększania szans na zatrudnienie i konkurencyjności” (COM(2016)0381), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 10 czerwca 2016 r. zatytułowany „Nowy europejski program na rzecz umiejętności – Wspólne działania na rzecz wzmocnienia kapitału ludzkiego, zwiększania szans na zatrudnienie i konkurencyjności” (COM(2016)0381),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 22 maja 2018 r. zatytułowany „Nowy europejski program na rzecz kultury” (COM(2018)0267), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 22 maja 2018 r. zatytułowany „Nowy europejski program na rzecz kultury” (COM(2018)0267),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 14 października 2020 r. zatytułowany „Fala renowacji na potrzeby Europy – ekologizacja budynków, tworzenie miejsc pracy, poprawa jakości życia” (COM(2020)0662), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 14 października 2020 r. zatytułowany „Fala renowacji na potrzeby Europy – ekologizacja budynków, tworzenie miejsc pracy, poprawa jakości życia” (COM(2020)0662),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 30 czerwca 2021 r. zatytułowany „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE – W kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r.” (COM(2021)0345), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 30 czerwca 2021 r. zatytułowany „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE – W kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r.” (COM(2021)0345),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 14 lipca 2021 r. zatytułowany „»Gotowi na 55«: osiągnięcie unijnego celu klimatycznego na 2030 r. w drodze do neutralności klimatycznej” (COM(2021)0550), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 14 lipca 2021 r. zatytułowany „»Gotowi na 55«: osiągnięcie unijnego celu klimatycznego na 2030 r. w drodze do neutralności klimatycznej” (COM(2021)0550),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 8 marca 2022 r. pt. „REPowerEU: Wspólne europejskie działania w kierunku bezpiecznej i zrównoważonej energii po przystępnej cenie” (COM(2022)0108), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 8 marca 2022 r. pt. „REPowerEU: Wspólne europejskie działania w kierunku bezpiecznej i zrównoważonej energii po przystępnej cenie” (COM(2022)0108),

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 30 listopada 2021 r. w sprawie kultury, wysokiej jakości architektury i środowiska zbudowanego jako kluczowych elementów inicjatywy „nowy europejski Bauhaus” (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 30 listopada 2021 r. w sprawie kultury, wysokiej jakości architektury i środowiska zbudowanego jako kluczowych elementów inicjatywy „nowy europejski Bauhaus” (1),

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 15 listopada 2018 r. w sprawie planu prac w dziedzinie kultury na lata 2019–2022 (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 15 listopada 2018 r. w sprawie planu prac w dziedzinie kultury na lata 2019–2022 (2),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 20 października 2021 r. w sprawie sytuacji artystów i odbudowy życia kulturalnego w UE (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 20 października 2021 r. w sprawie sytuacji artystów i odbudowy życia kulturalnego w UE (3),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 8 marca 2022 r. w sprawie roli kultury, edukacji, mediów i sportu w walce z rasizmem (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 8 marca 2022 r. w sprawie roli kultury, edukacji, mediów i sportu w walce z rasizmem (4),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 17 września 2020 r. w sprawie odbudowy życia kulturalnego w Europie (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 17 września 2020 r. w sprawie odbudowy życia kulturalnego w Europie (5),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 17 września 2020 r. w sprawie maksymalizacji potencjału w zakresie efektywności energetycznej zasobów budowlanych w UE (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 17 września 2020 r. w sprawie maksymalizacji potencjału w zakresie efektywności energetycznej zasobów budowlanych w UE (6),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 17 grudnia 2020 r. w sprawie strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 17 grudnia 2020 r. w sprawie strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu (7),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 20 stycznia 2021 r. w sprawie zapewnienia długotrwałych efektów politycznych Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 20 stycznia 2021 r. w sprawie zapewnienia długotrwałych efektów politycznych Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego (8),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 11 listopada 2021 r. w sprawie Europejskiego obszaru edukacji: wspólne całościowe podejście (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 11 listopada 2021 r. w sprawie Europejskiego obszaru edukacji: wspólne całościowe podejście (9),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 25 marca 2021 r. w sprawie polityki spójności i regionalnych strategii środowiskowych w walce ze zmianą klimatu (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 25 marca 2021 r. w sprawie polityki spójności i regionalnych strategii środowiskowych w walce ze zmianą klimatu (10),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające Program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie (11)
  (rozporządzenie w sprawie programu „Horyzont Europa”), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające Program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie (11)
  (rozporządzenie w sprawie programu „Horyzont Europa”),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/783 z dnia 29 kwietnia 2021 r. ustanawiające Program działań na rzecz środowiska i klimatu (LIFE) (12), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/783 z dnia 29 kwietnia 2021 r. ustanawiające Program działań na rzecz środowiska i klimatu (LIFE) (12),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności (13), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności (13),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/690 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program na rzecz rynku wewnętrznego, konkurencyjności przedsiębiorstw, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, dziedziny roślin, zwierząt, żywności i paszy, oraz statystyk europejskich (Program na rzecz jednolitego rynku) (14), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/690 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program na rzecz rynku wewnętrznego, konkurencyjności przedsiębiorstw, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, dziedziny roślin, zwierząt, żywności i paszy, oraz statystyk europejskich (Program na rzecz jednolitego rynku) (14),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/694 z dnia 29 kwietnia 2021 r. ustanawiające program „Cyfrowa Europa” (15), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/694 z dnia 29 kwietnia 2021 r. ustanawiające program „Cyfrowa Europa” (15),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/817 z dnia 20 maja 2021 r. ustanawiające „Erasmus+”: unijny program na rzecz kształcenia i szkolenia, młodzieży i sportu (16), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/817 z dnia 20 maja 2021 r. ustanawiające „Erasmus+”: unijny program na rzecz kształcenia i szkolenia, młodzieży i sportu (16),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/818 z dnia 20 maja 2021 r. ustanawiające program „Kreatywna Europa” (2021–2027) (17), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/818 z dnia 20 maja 2021 r. ustanawiające program „Kreatywna Europa” (2021–2027) (17),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/888 z dnia 20 maja 2021 r. ustanawiające program „Europejski Korpus Solidarności” (18), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/888 z dnia 20 maja 2021 r. ustanawiające program „Europejski Korpus Solidarności” (18),

| — | uwzględniając dokument „New Leipzig Charter – The transformative power of cities for the common good” [„Nowa karta lipska – transformacyjna siła miast dla wspólnego dobra”], przyjęty 30 listopada 2020 r. podczas nieformalnego posiedzenia ministerialnego w sprawie obszarów miejskich, |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument „New Leipzig Charter – The transformative power of cities for the common good” [„Nowa karta lipska – transformacyjna siła miast dla wspólnego dobra”], przyjęty 30 listopada 2020 r. podczas nieformalnego posiedzenia ministerialnego w sprawie obszarów miejskich,

| — | uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ds. otwartej metody koordynacji, skupiającej ekspertów wyznaczonych przez państwa członkowskie, z 6 października 2021 r., zatytułowane „Towards a Shared Culture of Architecture: investing in a high-quality living environment for everyone” [„W stronę wspólnej kultury architektury: inwestycje w środowisko życia wysokiej jakości dla wszystkich”], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ds. otwartej metody koordynacji, skupiającej ekspertów wyznaczonych przez państwa członkowskie, z 6 października 2021 r., zatytułowane „Towards a Shared Culture of Architecture: investing in a high-quality living environment for everyone” [„W stronę wspólnej kultury architektury: inwestycje w środowisko życia wysokiej jakości dla wszystkich”],

| — | uwzględniając deklarację z Davos przyjętą 22 stycznia 2018 r. przez Konferencję Ministrów Kultury, zatytułowaną „Ku wysokiej jakości Baukultur dla Europy”, jak również opracowany następnie system jakości Baukultur z Davos „Osiem kryteriów wysokiej jakości Baukultur”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację z Davos przyjętą 22 stycznia 2018 r. przez Konferencję Ministrów Kultury, zatytułowaną „Ku wysokiej jakości Baukultur dla Europy”, jak również opracowany następnie system jakości Baukultur z Davos „Osiem kryteriów wysokiej jakości Baukultur”,

| — | uwzględniając sprawozdanie końcowe komisji rządu Zjednoczonego Królestwa „Building Better, Building Beautiful” [Budować lepiej, budować pięknie] z 30 stycznia 2020 r., zatytułowane „Living with beauty” [Mieszkać pięknie], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie końcowe komisji rządu Zjednoczonego Królestwa „Building Better, Building Beautiful” [Budować lepiej, budować pięknie] z 30 stycznia 2020 r., zatytułowane „Living with beauty” [Mieszkać pięknie],

| — | uwzględniając art. 167 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 167 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności art. 17 „Prawo własności”, art. 18 „Prawo do azylu”, art. 19 „Ochrona w przypadku usunięcia z terytorium państwa, wydalenia lub ekstradycji”, art. 26 „Integracja osób niepełnosprawnych”, art. 34 „Zabezpieczenie społeczne i pomoc społeczna”, art. 36 „Dostęp do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym” i art. 37 „Ochrona środowiska”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności art. 17 „Prawo własności”, art. 18 „Prawo do azylu”, art. 19 „Ochrona w przypadku usunięcia z terytorium państwa, wydalenia lub ekstradycji”, art. 26 „Integracja osób niepełnosprawnych”, art. 34 „Zabezpieczenie społeczne i pomoc społeczna”, art. 36 „Dostęp do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym” i art. 37 „Ochrona środowiska”,

| — | uwzględniając Europejski filar praw socjalnych, w szczególności rozdział III „Ochrona socjalna i integracja społeczna”, zasady nr 19 „Mieszkalnictwo i pomoc dla bezdomnych” i nr 20 „Dostęp do podstawowych usług”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Europejski filar praw socjalnych, w szczególności rozdział III „Ochrona socjalna i integracja społeczna”, zasady nr 19 „Mieszkalnictwo i pomoc dla bezdomnych” i nr 20 „Dostęp do podstawowych usług”,

| — | uwzględniając prace Wspólnego Centrum Badawczego Komisji nad nowym europejskim Bauhausem, |
| --- | --- |

—

uwzględniając prace Wspólnego Centrum Badawczego Komisji nad nowym europejskim Bauhausem,

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinie Komisji Rozwoju Regionalnego, Komisji Budżetowej oraz Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinie Komisji Rozwoju Regionalnego, Komisji Budżetowej oraz Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych,

| — | uwzględniając wspólne sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz Komisji Kultury i Edukacji (A9-0213/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólne sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz Komisji Kultury i Edukacji (A9-0213/2022),

| A. | mając na uwadze, że Europa stoi obecnie w obliczu transformacji ekologicznej, cyfrowej i społecznej, którą przyspieszają gospodarcze i społeczne skutki pandemii COVID-19; mając na uwadze, że sytuacja geopolityczna Europy zmienia się w wyniku rosyjskiej napaści na Ukrainę; mając na uwadze, że nasilają się populizm, ekstremizm i nastroje antyeuropejskie; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że Europa stoi obecnie w obliczu transformacji ekologicznej, cyfrowej i społecznej, którą przyspieszają gospodarcze i społeczne skutki pandemii COVID-19; mając na uwadze, że sytuacja geopolityczna Europy zmienia się w wyniku rosyjskiej napaści na Ukrainę; mając na uwadze, że nasilają się populizm, ekstremizm i nastroje antyeuropejskie;

| B. | mając na uwadze, że UE reaguje na wyzwania w postaci degradacji środowiska, zmiany klimatu i postępującego niedoboru zasobów naturalnych, wymagające dalekosiężnych i ambitnych działań politycznych, by zrealizować Europejski Zielony Ład, będący siłą napędową dążenia do odnowy i innowacji w granicach możliwości naszej planety; mając na uwadze, że nowy europejski Bauhaus, będący „duszą” Europejskiego Zielonego Ładu, ma zaspokajać potrzeby przestrzenne i środowiskowe Europy międzydyscyplinarnie, estetycznie, w sposób zrównoważony i sprzyjający włączeniu społecznemu; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że UE reaguje na wyzwania w postaci degradacji środowiska, zmiany klimatu i postępującego niedoboru zasobów naturalnych, wymagające dalekosiężnych i ambitnych działań politycznych, by zrealizować Europejski Zielony Ład, będący siłą napędową dążenia do odnowy i innowacji w granicach możliwości naszej planety; mając na uwadze, że nowy europejski Bauhaus, będący „duszą” Europejskiego Zielonego Ładu, ma zaspokajać potrzeby przestrzenne i środowiskowe Europy międzydyscyplinarnie, estetycznie, w sposób zrównoważony i sprzyjający włączeniu społecznemu;

| C. | mając na uwadze, że przejście do 2050 r. na gospodarkę neutralną dla klimatu jest zarówno wielką szansą, jak i wyzwaniem dla Unii, jej państw członkowskich i przedsiębiorstw z każdego sektora; mając na uwadze, że nowy europejski Bauhaus wymaga zreinterpretowania pierwotnego Bauhausu w świetle kryzysu klimatycznego, wojny, pandemii i klęsk żywiołowych, gdyż wszystkie one pogłębiają nierówności społeczne; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że przejście do 2050 r. na gospodarkę neutralną dla klimatu jest zarówno wielką szansą, jak i wyzwaniem dla Unii, jej państw członkowskich i przedsiębiorstw z każdego sektora; mając na uwadze, że nowy europejski Bauhaus wymaga zreinterpretowania pierwotnego Bauhausu w świetle kryzysu klimatycznego, wojny, pandemii i klęsk żywiołowych, gdyż wszystkie one pogłębiają nierówności społeczne;

| D. | mając na uwadze, że kultura i wolność sztuki znacznie przyczyniają się do dynamiki społeczeństwa, gdyż pozwalają nam lepiej żyć razem, budować demokratyczne, integracyjne i wolne społeczeństwa oraz odzyskać poczucie wspólnej tożsamości i przynależności; mając na uwadze, że każdy powinien mieć prawo dostępu do kultury i uczestniczenia w niej; mając na uwadze, że kultura ma również zasadnicze znaczenie w analizie złożonych wyzwań społecznych, a obiekty kultury to kluczowe miejsca wolności słowa i debaty; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że kultura i wolność sztuki znacznie przyczyniają się do dynamiki społeczeństwa, gdyż pozwalają nam lepiej żyć razem, budować demokratyczne, integracyjne i wolne społeczeństwa oraz odzyskać poczucie wspólnej tożsamości i przynależności; mając na uwadze, że każdy powinien mieć prawo dostępu do kultury i uczestniczenia w niej; mając na uwadze, że kultura ma również zasadnicze znaczenie w analizie złożonych wyzwań społecznych, a obiekty kultury to kluczowe miejsca wolności słowa i debaty;

| E. | mając na uwadze, że kultura to dla UE sektor strategiczny, pomagający stymulować gospodarkę dzięki znacznemu wkładowi w PKB i zatrudnienie oraz pośredniemu wkładowi w inne sektory i gałęzie przemysłu; mając na uwadze, że sektor kultury i sektor kreatywny należą do obszarów najbardziej dotkniętych pandemią i odbudowujących się wolniej niż reszta gospodarki UE, dlatego trzeba je dalej promować i wspierać; mając na uwadze, że nowy europejski Bauhaus może pozwolić na dalsze inwestycje w tym sektorze i włączyć różne podmioty w ich realizację w terenie; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że kultura to dla UE sektor strategiczny, pomagający stymulować gospodarkę dzięki znacznemu wkładowi w PKB i zatrudnienie oraz pośredniemu wkładowi w inne sektory i gałęzie przemysłu; mając na uwadze, że sektor kultury i sektor kreatywny należą do obszarów najbardziej dotkniętych pandemią i odbudowujących się wolniej niż reszta gospodarki UE, dlatego trzeba je dalej promować i wspierać; mając na uwadze, że nowy europejski Bauhaus może pozwolić na dalsze inwestycje w tym sektorze i włączyć różne podmioty w ich realizację w terenie;

| F. | mając na uwadze, że architektura, planowanie przestrzenne i urbanistyka, mobilność, projektowanie, sztuka, socjologia i inżyniera uzupełniają się wzajemnie i mają zasadnicze znaczenie dla tworzenia integracyjnego, zrównoważonego i pięknego społeczeństwa; mając na uwadze, że w sektory te – odgrywające kluczową rolę we wspieraniu badań naukowych i innowacji na rzecz zrównoważonego rozwoju, zrównoważonej kultury budowlanej oraz innowacyjnych, racjonalnie wykorzystujących przestrzeń rozwiązań zgodnych z zasadami transformacji ekologicznej i cyfrowej – uderzył kryzys spowodowany przez COVID-19; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że architektura, planowanie przestrzenne i urbanistyka, mobilność, projektowanie, sztuka, socjologia i inżyniera uzupełniają się wzajemnie i mają zasadnicze znaczenie dla tworzenia integracyjnego, zrównoważonego i pięknego społeczeństwa; mając na uwadze, że w sektory te – odgrywające kluczową rolę we wspieraniu badań naukowych i innowacji na rzecz zrównoważonego rozwoju, zrównoważonej kultury budowlanej oraz innowacyjnych, racjonalnie wykorzystujących przestrzeń rozwiązań zgodnych z zasadami transformacji ekologicznej i cyfrowej – uderzył kryzys spowodowany przez COVID-19;

| G. | mając na uwadze pilną potrzebę opracowania bardziej zrównoważonych modeli gospodarczych w budownictwie i energetyce, które umożliwią rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym oraz pomogą walczyć z ubóstwem energetycznym i osiągać cele klimatyczne Unii; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze pilną potrzebę opracowania bardziej zrównoważonych modeli gospodarczych w budownictwie i energetyce, które umożliwią rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym oraz pomogą walczyć z ubóstwem energetycznym i osiągać cele klimatyczne Unii;

| H. | mając na uwadze, że w UE budynki odpowiadają za 40 % zużycia energii i 36 % emisji gazów cieplarnianych z działalności energetycznej (19); |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że w UE budynki odpowiadają za 40 % zużycia energii i 36 % emisji gazów cieplarnianych z działalności energetycznej (19);

| I. | mając na uwadze, że inicjatywa „Fala renowacji” ma podwoić w Europie liczbę budynków poddawanych renowacji, by docelowo odnowić ponad 35 mln budynków i stworzyć nawet 160 000 miejsc pracy w sektorze budowlanym; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że inicjatywa „Fala renowacji” ma podwoić w Europie liczbę budynków poddawanych renowacji, by docelowo odnowić ponad 35 mln budynków i stworzyć nawet 160 000 miejsc pracy w sektorze budowlanym;

| J. | mając na uwadze, że dostęp do mieszkania jest prawem podstawowym; mając na uwadze, że bezdomność i brak dostępu do mieszkań dobrej jakości po przystępnej cenie przybierają w niektórych częściach UE rozmiary kryzysu; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że dostęp do mieszkania jest prawem podstawowym; mając na uwadze, że bezdomność i brak dostępu do mieszkań dobrej jakości po przystępnej cenie przybierają w niektórych częściach UE rozmiary kryzysu;

| K. | mając na uwadze, że miasta są miejscami pluralizmu, kreatywności i solidarności; mając na uwadze, że złe planowanie i projektowanie w przestrzeni publicznej oraz coraz szybsze niekontrolowane rozrastanie się miast doprowadziły do spadku jakości budynków w całej Europie; mając na uwadze, że nowy europejski Bauhaus może pomóc znaleźć możliwości wykorzystania ograniczonej przestrzeni miejskiej w sposób zrównoważony, estetyczny i sprzyjający włączeniu społecznemu, lepiej połączyć obszary miejskie i wiejskie oraz zapewnić mieszkańcom udział w planowaniu przestrzennym i dać im poczucia, że odzyskują miasto jako przestrzeń stworzoną do interakcji i działalności kulturalnej; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że miasta są miejscami pluralizmu, kreatywności i solidarności; mając na uwadze, że złe planowanie i projektowanie w przestrzeni publicznej oraz coraz szybsze niekontrolowane rozrastanie się miast doprowadziły do spadku jakości budynków w całej Europie; mając na uwadze, że nowy europejski Bauhaus może pomóc znaleźć możliwości wykorzystania ograniczonej przestrzeni miejskiej w sposób zrównoważony, estetyczny i sprzyjający włączeniu społecznemu, lepiej połączyć obszary miejskie i wiejskie oraz zapewnić mieszkańcom udział w planowaniu przestrzennym i dać im poczucia, że odzyskują miasto jako przestrzeń stworzoną do interakcji i działalności kulturalnej;

| L. | mając na uwadze, że tworzenie lepszej przyszłości zaczyna się od wysokiej jakości kształcenia i szkolenia, w tym edukacji ekologicznej, szkolenia zawodowego i uczenia się przez całe życie, m.in. dzięki możliwościom uczenia się online, które powinno być dostępne dla wszystkich, a także od podnoszenia i zmiany kwalifikacji; mając na uwadze, że dostęp do edukacji wysokiej jakości jest prawem podstawowym; mając na uwadze, że edukacja i kultura mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju osobistego oraz odgrywają kluczową rolę w demokratycznej i obywatelskiej partycypacji obywateli; mając na uwadze, że wysokiej jakości środowisko zbudowane wymaga przeszkolenia wykwalifikowanych specjalistów, rzemieślników i pracowników sektora kultury; mając na uwadze, że osiągnięcie strategicznej autonomii Unii zależy od jej zdolności do doskonałości w dziedzinie edukacji, badań naukowych i innowacji; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że tworzenie lepszej przyszłości zaczyna się od wysokiej jakości kształcenia i szkolenia, w tym edukacji ekologicznej, szkolenia zawodowego i uczenia się przez całe życie, m.in. dzięki możliwościom uczenia się online, które powinno być dostępne dla wszystkich, a także od podnoszenia i zmiany kwalifikacji; mając na uwadze, że dostęp do edukacji wysokiej jakości jest prawem podstawowym; mając na uwadze, że edukacja i kultura mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju osobistego oraz odgrywają kluczową rolę w demokratycznej i obywatelskiej partycypacji obywateli; mając na uwadze, że wysokiej jakości środowisko zbudowane wymaga przeszkolenia wykwalifikowanych specjalistów, rzemieślników i pracowników sektora kultury; mając na uwadze, że osiągnięcie strategicznej autonomii Unii zależy od jej zdolności do doskonałości w dziedzinie edukacji, badań naukowych i innowacji;

| M. | mając na uwadze, że na dziedzictwo kulturowe, które odzwierciedla wartości danej społeczności, w coraz większym stopniu wpływa zmiana klimatu i degradacja środowiska oraz że stoi ono przed innymi wyzwaniami, takimi jak niedoinwestowanie, złe planowanie i źle zarządzane przepływy turystyczne; mając na uwadze, że nowy europejski Bauhaus może pomóc zachować to dziedzictwo, przywrócić je, dostosować i chronić dla przyszłości; mając na uwadze, że specjaliści w sektorze budowlanym muszą współtworzyć wspólne dobro przez poszanowanie dziedzictwa kulturowego; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że na dziedzictwo kulturowe, które odzwierciedla wartości danej społeczności, w coraz większym stopniu wpływa zmiana klimatu i degradacja środowiska oraz że stoi ono przed innymi wyzwaniami, takimi jak niedoinwestowanie, złe planowanie i źle zarządzane przepływy turystyczne; mając na uwadze, że nowy europejski Bauhaus może pomóc zachować to dziedzictwo, przywrócić je, dostosować i chronić dla przyszłości; mając na uwadze, że specjaliści w sektorze budowlanym muszą współtworzyć wspólne dobro przez poszanowanie dziedzictwa kulturowego;

| N. | mając na uwadze, że projekty nowego europejskiego Bauhausu wymagają zarówno wspierających ram regulacyjnych, zgodnych z sektorowym prawodawstwem UE, jak i zrównoważonych praktyk w zakresie zamówień publicznych; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że projekty nowego europejskiego Bauhausu wymagają zarówno wspierających ram regulacyjnych, zgodnych z sektorowym prawodawstwem UE, jak i zrównoważonych praktyk w zakresie zamówień publicznych;

| O. | mając na uwadze, że rosyjskie działania wojenne umyślnie uderzają w infrastrukturę publiczną, zasoby mieszkaniowe, dziedzictwo kulturowe i inną infrastrukturę cywilną w Ukrainie; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że rosyjskie działania wojenne umyślnie uderzają w infrastrukturę publiczną, zasoby mieszkaniowe, dziedzictwo kulturowe i inną infrastrukturę cywilną w Ukrainie;

Główne cele

| 1. | przypomina, że historyczny Bauhaus zmienił paradygmat w projektowaniu, architekturze i sztuce, pozostawiając po sobie ważne dziedzictwo w postaci optymalizacji stosunku między formą a funkcją i za cel stawiając sobie demokratyzację kultury, oraz przyniósł radykalną zmianę w myśleniu i innowacje, a także odzwierciedlił prawdziwe przemiany kulturowe i społeczne w postępowym środowisku artystycznym i edukacyjnym po pierwszej wojnie światowej, jednocześnie przynosząc ludziom korzyści w realnym życiu; zauważa, że nowy europejski Bauhaus może tak samo pozytywnie wpłynąć na nasze życie codzienne, wprowadzając rzeczywiste zmiany w terenie i przyczyniając się do sprawiedliwej transformacji; |
| --- | --- |

1.

| 2. | z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę nowego europejskiego Bauhausu, aspirującą do stworzenia paneuropejskiego ruchu kulturalnego, który przyczyni się do bardziej inteligentnego, zrównoważonego, sprzyjającego włączeniu społecznemu i przyjemnego środowiska życia oraz do rozwoju wiedzy na poziomie lokalnym i globalnym; podkreśla, że trzeba skupić się przede wszystkim na poprawie jakości życia ludzi, przez tworzenie zdrowych i przystępnych cenowo miejsc do życia, przemyślenie status quo i przekształcenie przestrzeni, budynków, miast i terytoriów, gdzie mieszkają ludzie, w tym na obszarach i regionach słabiej rozwiniętych, podmiejskich, wiejskich, oddalonych lub transgranicznych, zgodnie z agendą miejską dla UE oraz na bazie sukcesów URBACT, a jednocześnie przez poprawę współistnienia i przestrzeni publicznej na rzecz spójności społecznej i terytorialnej oraz życia demokratycznego, rozwiązanie problemu segregacji przestrzennej i historycznego wykluczenia grup społecznych oraz przez ochronę środowiska w czasie planowania i tworzenia budynków i otaczających je przestrzeni; |
| --- | --- |

2.

| 3. | uznaje nowy europejski Bauhaus za kreatywną oraz inter- i transdyscyplinarną inicjatywę, łączącą w sobie architekturę, projektowanie, sztukę i naukę, a także po raz pierwszy stawiającą je na pierwszym miejscu w polityce UE, a jednocześnie mającą przyczynić się do innych programów i inicjatyw Unii, w tym do transformacji cyfrowej i zielonej transformacji, by Europejski Zielony Ład stał się dla wszystkich odczuwalnym i pozytywnym doświadczeniem sprzyjającym włączeniu społecznemu i by zyskał wymiar kreatywny i kulturalny, co zainicjuje kolejną falę innowacji; podkreśla, że nowy europejski Bauhaus musi również chronić obywateli przed klęskami żywiołowymi i katastrofami związanymi z klimatem, uwzględniając w swoich celach element bezpieczeństwa; zauważa, że będzie to stymulować nowe metody budowania oraz wykorzystanie innowacyjnych, dobrych jakościowo, zrównoważonych i odpornych materiałów budowlanych, w tym w odbudowie po klęskach; |
| --- | --- |

3.

| 4. | potwierdza, że nowy europejski Bauhaus może zmienić metody kształtowania polityki, w tym dzięki współpracy ze społecznościami, wspierać rozwój polityki i zmiany legislacyjne mające wpływ na środowisko zbudowane i dobrostan pracowników, a także kształtować środowisko przyszłości przez zaspokajanie zapotrzebowania na przestrzenie dostępne i dostosowane do nowych zmieniających się stylów życia, na przykład przestrzenie dla nietradycyjnych konfiguracji gospodarstw domowych, wielopokoleniowe mieszkania, elastyczne miejsca (współ)pracy, przyjazne dzieciom środowiska miejskie oraz bezpieczniejsze przestrzenie dla kobiet i osób znajdujących się w trudnej sytuacji; podkreśla, że w nowym europejskim Bauhausie trzeba wykazać się poziomem ambicji zgodnym z zobowiązaniami Unii w dziedzinie klimatu i opracować wytyczne dla państw członkowskich, w tym dla władz lokalnych i regionalnych, dotyczące jego wdrażania; |
| --- | --- |

4.

| 5. | podkreśla, że aby odnieść sukces, nowy europejski Bauhaus musi być dostępny, przejrzysty, przystępny cenowo, sprawiedliwy społecznie i geograficznie oraz sprzyjający włączeniu społecznemu, a także musi włączać obywateli UE i organizacje społeczności lokalnej oraz mieszkańców, przy zapewnieniu różnorodności społecznej i terytorialnej oraz przy wsparciu dla projektów w każdej skali, dzięki podejściu oddolnemu – od opracowania projektu, przez wdrożenie go, po jego ocenę – przy tym aktywnie unikając elitaryzmu lub niekorzystnych skutków gentryfikacji, a także rozwijając zasięganie opinii obywateli i ich uczestnictwo; podkreśla, że trzeba włączyć w tę inicjatywę młodych ludzi, zwłaszcza młodych architektów, artystów i pracowników sektora kultury i sektora kreatywnego; |
| --- | --- |

5.

| 6. | podkreśla, że trzeba zapewnić dostępność dla osób z niepełnosprawnością lub o ograniczonej sprawności ruchowej, osób o specjalnych potrzebach i grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, dając wszystkim dostęp do usług publicznych oraz życia kulturalnego, społecznego i gospodarczego; dlatego zwraca uwagę na znaczenie dobrego projektowania; podkreśla, że zasoby muszą być skierowane również do społeczności wykluczonych, zmarginalizowanych i znajdujących się w niekorzystnej sytuacji; |
| --- | --- |

6.

| 7. | uważa, że ten innowacyjny ruch kulturalny może dać Europie pozycję światowego lidera w dziedzinie zrównoważonej architektury, planowania terytorialnego i przestrzennego, projektowania, kultury, zrównoważonej mobilności i logistyki, technologii, gospodarki o obiegu zamkniętym, efektywności energetycznej i energii ze źródeł odnawialnych dzięki propagowaniu sposobów na lepsze wspólne życie, pracę i rekreację, możliwe do zastosowania także poza UE; uważa, że innowacje społeczne i technologiczne trzeba odpowiednio wspierać, w tym przez publiczne i prywatne inwestycje w działalność badawczo-rozwojową; |
| --- | --- |

7.

| 8. | wzywa Komisję, by dalej rozszerzała zasięg nowego europejskiego Bauhausu, włączając w tę inicjatywę kraje stowarzyszone i partnerskie spoza UE, w tym przez stały dialog na temat nowego europejskiego Bauhausu; przyznaje, że nowy europejski Bauhaus może pomóc w powojennej odbudowie miast, społeczeństw i gospodarki, zwłaszcza w kontekście trwającej wojny w Ukrainie oraz z udziałem ukraińskich sektorów kultury i kreatywności oraz ukraińskich specjalistów; |
| --- | --- |

8.

Finansowanie i zarządzanie

| 9. | podkreśla, że w pierwszych latach swojego istnienia nowy europejski Bauhaus nie był w stanie dotrzeć do wszystkich państw UE i zainteresowanych stron w tych państwach; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by upowszechniały wiedzę o tej inicjatywie i poprawiały koordynację działań wszystkich szczebli władzy, które powinny mieć szybki i równy dostęp do informacji, możliwości i finansowania; zachęca Komisję do organizowania regularnych spotkań z państwami członkowskimi i krajami partnerskimi oraz do utworzenia w państwach członkowskich punktów kontaktowych, które ułatwią realizację nowego europejskiego Bauhausu oraz dostęp do finansowania; podkreśla znaczenie wystarczających zasobów na szczeblu unijnym i krajowym dla wspierania realizacji krajowych nowych Bauhausów w terenie oraz dla dostosowanych do potrzeb modeli i procedur finansowania, a także dla zminimalizowania obciążeń administracyjnych; |
| --- | --- |

9.

| 10. | zachęca państwa członkowskie do wdrożenia nowego europejskiego Bauhausu w polityce krajowej; podkreśla, że nowy europejski Bauhaus może pomóc rozwiązać problem znacznych różnic między państwami członkowskimi pod względem zdolności do osiągania jego celów, a tym samym przyczynić się do równych warunków działania; zachęca wszystkie władze publiczne, w tym instytucje Unii, do włączenia zasad nowego europejskiego Bauhausu do zarządzania ich własnym środowiskiem zbudowanym i procedurami zamówień publicznych; |
| --- | --- |

10.

| 11. | wzywa Komisję, by stworzyła zintegrowany, niedyskryminacyjny, przejrzysty, rozliczalny i terytorialnie ustrukturyzowany model zarządzania dla nowego europejskiego Bauhausu, obejmujący udział społeczeństwa i poczucie odpowiedzialności za własny rozwój, dzięki odpowiedniemu planowaniu terytorialnemu i w oparciu o nadrzędne ramy zarządzania; |
| --- | --- |

11.

| 12. | zwraca się do Komisji o terminowe informowanie, jak uczestniczyć w nowym europejskim Bauhausie, w tym przez pomoc techniczną dla zainteresowanych stron i najlepsze praktyki, a także o wyjaśnienie ogólnych kryteriów wyboru i oceny projektów i inicjatyw nowego europejskiego Bauhausu oraz przyznawania funduszy, w szczególności:






  — | wspieranie realizacji najważniejszych strategii politycznych (np. Europejski Zielony Ład, polityka środowiskowa, przemysłowa, społeczna i kulturalna); |
| --- | --- | --- |

12.

—

wspieranie realizacji najważniejszych strategii politycznych (np. Europejski Zielony Ład, polityka środowiskowa, przemysłowa, społeczna i kulturalna);

| — | kierowanie się zasadami przewodnimi nowego europejskiego Bauhausu: zrównoważonością, włączeniem społecznym i estetyką, oraz czerpanie inspiracji z systemu jakości Baukultur z Davos; |
| --- | --- |

—

kierowanie się zasadami przewodnimi nowego europejskiego Bauhausu: zrównoważonością, włączeniem społecznym i estetyką, oraz czerpanie inspiracji z systemu jakości Baukultur z Davos;

| — | tworzenie nowych miejsc pracy oferujących wysokiej jakości warunki pracy i możliwości biznesowe, wnoszących dodaną wartość ekonomiczną i zwiększających konkurencyjność Europy, zgodnie z zasadami zrównoważonego finansowania, ze szczególnym naciskiem na usprawnienie procedur ubiegania się o znak nowego europejskiego Bauhausu i finansowanie ze środków UE, a także na zwiększenie rentowności małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz przyczynianie się do obiegu zamkniętego i zrównoważoności w gospodarce europejskiej; |
| --- | --- |

—

tworzenie nowych miejsc pracy oferujących wysokiej jakości warunki pracy i możliwości biznesowe, wnoszących dodaną wartość ekonomiczną i zwiększających konkurencyjność Europy, zgodnie z zasadami zrównoważonego finansowania, ze szczególnym naciskiem na usprawnienie procedur ubiegania się o znak nowego europejskiego Bauhausu i finansowanie ze środków UE, a także na zwiększenie rentowności małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz przyczynianie się do obiegu zamkniętego i zrównoważoności w gospodarce europejskiej;

| — | wspieranie dostępności przez stosowanie konkretnych kryteriów projektowych, a także przystępności cenowej, inkluzywności, uwzględniania aspektu płci, różnorodności, pluralizmu, bezpieczeństwa i rozwoju obywatelskiego kapitału społecznego; |
| --- | --- |

—

wspieranie dostępności przez stosowanie konkretnych kryteriów projektowych, a także przystępności cenowej, inkluzywności, uwzględniania aspektu płci, różnorodności, pluralizmu, bezpieczeństwa i rozwoju obywatelskiego kapitału społecznego;

| — | wspieranie udziału i kontaktów między wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym władzami lokalnymi i regionalnymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i organizacjami kierowanymi przez społeczność, zainteresowanymi osobami, specjalistami i ich organizacjami przedstawicielskimi; |
| --- | --- |

—

wspieranie udziału i kontaktów między wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym władzami lokalnymi i regionalnymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i organizacjami kierowanymi przez społeczność, zainteresowanymi osobami, specjalistami i ich organizacjami przedstawicielskimi;

| — | zaangażowanie sektora kultury i sektora kreatywnego, w tym twórców kultury; |
| --- | --- |

—

zaangażowanie sektora kultury i sektora kreatywnego, w tym twórców kultury;

| — | zapewnienie dostosowania nowego europejskiego Bauhausu do celów zrównoważonego rozwoju ONZ zgodnie ze wskaźnikami Agendy 2030, do zobowiązań Unii wynikających z porozumienia paryskiego, do polityki UE w zakresie klimatu, środowiska, różnorodności biologicznej i energetyki, do europejskiego filaru praw socjalnych i do podstawowych wartości europejskich; |
| --- | --- |

—

zapewnienie dostosowania nowego europejskiego Bauhausu do celów zrównoważonego rozwoju ONZ zgodnie ze wskaźnikami Agendy 2030, do zobowiązań Unii wynikających z porozumienia paryskiego, do polityki UE w zakresie klimatu, środowiska, różnorodności biologicznej i energetyki, do europejskiego filaru praw socjalnych i do podstawowych wartości europejskich;

| 13. | wzywa Komisję, by włączyła zasady nowego europejskiego Bauhausu do odnośnego przyszłego prawodawstwa jako jego nieodłączny element, jednocześnie podkreślając potrzebę synchronizacji nowego europejskiego Bauhausu z istniejącym prawodawstwem, programami i inicjatywami Unii oraz zapewniając, by dotychczasowe przepisy, na przykład dyrektywa o charakterystyce energetycznej budynków i dyrektywa o efektywności energetycznej, wspierały ambicje i realizację nowego europejskiego Bauhausu; |
| --- | --- |

13.

| 14. | apeluje ponadto o szczegółowe kryteria dla poszczególnych sektorów, zwłaszcza dla budownictwa i architektury, energetyki, mobilności, projektowania, turystyki, edukacji i umiejętności, rzemiosła i sztuki oraz dziedzictwa kulturowego, w ścisłej współpracy z zainteresowanymi stronami w tych sektorach, z uwzględnieniem certyfikacji i norm sektorowych, a także apeluje o wspieranie synergii między tymi sektorami; przypomina, że należy koniecznie wziąć pod uwagę równowagę geograficzną, aby umożliwić równomierne rozprzestrzenianie się nowego europejskiego Bauhausu w UE i poza nią; ponadto podkreśla, że projekty nie muszą mieć charakteru ponadnarodowego, by uzyskać znak jakości nowego europejskiego Bauhausu; |
| --- | --- |

14.

| 15. | wyraża ubolewanie z powodu braku jasności co do finansowania nowego europejskiego Bauhausu począwszy od 2023 r.; apeluje, by podczas przeglądu śródokresowego obecnych wieloletnich ram finansowych (WRF) zmienić rozporządzenie w sprawie programu „Horyzont Europa”, zapisując w nim misję nowego europejskiego Bauhausu finansowaną kwotą 500 mln EUR; podkreśla, że należy wspierać ten program również przy wykorzystaniu innych właściwych programów, aby osiągnąć dodatkowe skutki, i zaznacza, że dotychczasowe programy Unii mogą pomóc w osiąganiu celów nowego europejskiego Bauhausu; wzywa Komisję do zapewnienia, że nowy europejski Bauhaus będzie uzupełniał inne obszary polityki UE, w tym politykę spójności, oraz do ujęcia wsparcia dla nowego europejskiego Bauhausu w umowach i programach partnerskich wspieranych ze środków polityki strukturalnej i polityki spójności UE; |
| --- | --- |

15.

| 16. | wzywa Komisję, by jak najszybciej przedstawiła wniosek, który pozwoli przed przyjęciem kolejnych WRF uznać nowy europejski Bauhaus za pełnoprawny program unijny, w którym konkretnym pomysłom i celom towarzyszyć będzie wystarczające finansowanie; odnotowuje starania Komisji o ogłoszenie pierwszych zaproszeń do składania projektów dzięki wykorzystaniu środków z istniejących programów, ale uważa, że ich wpływ nie jest współmierny do ambicji projektu; podkreśla, że będzie to wymagało nowych zasobów oraz specjalnej, stabilnej linii budżetowej; zwraca uwagę, że nowy program nie może ani zmniejszać finansowania innych niedofinansowanych programów, zwłaszcza programów „Kreatywna Europa”, Erasmus+ i Europejski Korpus Solidarności, niezależnie od powiązań i synergii, jakie może z nimi stworzyć, ani odwracać uwagi od ich ustalonych priorytetów politycznych; podkreśla, że zasoby na nowy europejski Bauhaus należy przeznaczyć głównie na działalność badawczą i innowacje; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wzywa Komisję, aby opracowała jasny plan przyciągania inwestycji publicznych i etycznych inwestycji prywatnych, w tym finansowania społecznościowego, z naciskiem na wspieranie przywództwa kobiet w przedsięwzięciach kapitału wysokiego ryzyka i w przedsiębiorstwach typu start-up; zachęca państwa członkowskie, by stosownie do swoich możliwości budżetowych przeznaczyły wystarczające środki ze swoich planów odbudowy i zwiększania odporności oraz z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na przedsięwzięcia zgodne z zasadami i celami nowego europejskiego Bauhausu, by stymulować zrównoważony rozwój i objąć zasięgiem programu partnerstwa z udziałem podmiotów publicznych i prywatnych; zauważa, że przyniesie to wymierne rezultaty w terenie; podkreśla, że nowy europejski Bauhaus powinien również pomóc tworzyć przestrzenie i budynki ułatwiające przedsiębiorczość; |
| --- | --- |

17.

| 18. | jest zdania, że trzeba wyjść poza fazy współprojektowania, realizacji i upowszechniania i zapewnić kontynuację twórczego myślenia we wszystkich fazach; wzywa Komisję, by opracowała przejrzysty i bazujący na dowodach mechanizm monitorowania i oceny z udziałem wszystkich zainteresowanych stron, który powinien służyć do ciągłego przeglądu wszelkich działań nowego europejskiego Bauhausu na szczeblu unijnym i krajowym, w tym wpływu jego działań na społeczeństwo i klimat oraz na rozwój regionów, a także ich rzeczywistej wartości tworzonej przez te działania z biegiem czasu, a także by regularnie składała Parlamentowi i Radzie sprawozdania na ten temat; oczekuje, że pierwsze sprawozdanie monitorujące otrzyma w 2022 r.; |
| --- | --- |

18.

Osiągnięcia i obszary priorytetowe

| 19. | uważa, że nowy europejski Bauhaus powinien wspierać bardziej zrównoważone, sprzyjające włączeniu społecznemu i innowacyjne style życia dzięki nowym, holistycznym modelom planowania, budownictwa i mieszkania w środowisku zbudowanym, z merytorycznym udziałem mieszkańców w procesach podejmowania decyzji, by zaspokoić powstające potrzeby oraz zmienić wzorce konsumpcji i mobilności, a także pomóc zapewnić wszystkim godne, dobre jakościowo i przystępne cenowo warunki mieszkaniowe, zwłaszcza dla grup będących w trudnej sytuacji, w tym przez zwalczanie wykluczenia mieszkaniowego i bezdomności; |
| --- | --- |

19.

| 20. | uważa, że nowy europejski Bauhaus to okazja, by stworzyć wizję dobrze zaprojektowanej ekologicznej rewitalizacji przestrzeni publicznych z myślą o osiągnięciu celów dekarbonizacji, a także by zmodernizować i przebudować przestarzałe budynki, przekształcić obszary poprzemysłowe w nowe zielone przestrzenie miejskie i publiczne oraz zbudować odpowiednią infrastrukturę sprzyjającą aktywności fizycznej, wiedzy i wymianie kulturalnej; |
| --- | --- |

20.

| 21. | apeluje, by w nowym europejskim Bauhausie propagować „15-minutowe miasta” dające obywatelom dostęp do wszystkich podstawowych usług i udogodnień w odległości możliwej do pokonania pieszo oraz by oferować innowacyjne rozwiązania w dziedzinie rozwoju zrównoważonych obszarów miejskich, w tym zrównoważonej mobilności; podkreśla, że nowy europejski Bauhaus musi prezentować przystępne cenowo, sprzyjające włączeniu społecznemu i energooszczędne budynki oraz pomagać w przechodzeniu na transport publiczny i zbiorowy oraz na mniej zanieczyszczające środki transportu; |
| --- | --- |

21.

| 22. | podkreśla, że trzeba przekształcić, zmodernizować i ulepszyć istniejące zasoby budowlane, w tym źle zaplanowane i źle wzniesione budynki z czasu reżimów totalitarnych, a także wprowadzać rozwiązania bazujące na zasobach przyrody, takich jak drewno, oraz zmniejszyć ilość odpadów, a zwiększyć trwałość i upowszechniać ponowne wykorzystanie i obieg zamknięty w środowisku zbudowanym; podkreśla, że w stosownych przypadkach powinno to obejmować sprzyjanie renowacji i adaptacyjnemu ponownemu użyciu zamiast rozbiórki i nowych budów oraz usuwanie barier w gospodarowaniu odpadami i ich transporcie, a także podnoszenie świadomości obywateli na temat emisji wbudowanych i węgla składowanego w materiałach, aby pozwolić im podejmowanie świadomych decyzji; |
| --- | --- |

22.

| 23. | podkreśla, że nowy europejski Bauhaus powinien również wspierać inicjatywy na rzecz budowy i renowacji przystępnych cenowo, dobrych jakościowo i energooszczędnych mieszkań socjalnych; |
| --- | --- |

23.

| 24. | wzywa państwa członkowskie, by opracowały innowacyjne programy nauczania zgodne z zasadami i celami nowego europejskiego Bauhausu, służące edukacji kulturalnej i rozwojowi umiejętności przestrzennych, kreatywności, zmysłowi orientacji i umiejętności rysunku, oraz by włączyły zasady nowego europejskiego Bauhausu i umiejętności ekologiczne i cyfrowe do edukacji nieformalnej i pozaformalnej oraz do szkolnictwa wyższego, kształcenia zawodowego i uczenia się przez całe życie, w tym przez przeszkolenie i podnoszenie kwalifikacji odpowiednich specjalistów, co przyczyni się także do realizacji europejskiego programu na rzecz umiejętności; podkreśla znaczenie podnoszenia świadomości dzięki uczeniu szacunku dla środowiska i dziedzictwa kulturowego, w porozumieniu z koalicją na rzecz edukacji dla klimatu; apeluje do UE, by wspierała takie inicjatywy; apeluje do Komisji, by możliwości mobilności były nieodłącznym elementem nowego europejskiego Bauhausu, zwłaszcza w kształceniu i szkoleniu zawodowym oraz w szkolnictwie wyższym w powiązanych dyscyplinach i szkoleniu wykwalifikowanych specjalistów w sektorze kultury i sektorze kreatywnym; |
| --- | --- |

24.

| 25. | apeluje do państw członkowskich i Komisji, by połączyły wszystkie aspekty trójkąta wiedzy – innowacje, badania naukowe i kształcenie – przez wspieranie partnerstw między uczelniami (w tym przez sojusze europejskich szkół wyższych), instytucjami badawczymi (w tym ośrodkami badań w dziedzinie architektury u kultury) i przemysłem (w tym właściwymi mikroprzedsiębiorstwami i MŚP, przedsiębiorstwami społecznymi i przedsiębiorstwami typu strat-up)), w ścisłej współpracy z Europejskim Instytutem Innowacji i Technologii (EIT) oraz Wspólnym Centrum Badawczym; uważa, że wspólnota wiedzy i innowacji EIT ds. sektorów i przemysłów kultury i kreatywnych powinna udostępnić swoją wiedzę fachową do celów nowego europejskiego Bauhausu, zwłaszcza w państwach członkowskich i regionach o umiarkowanym potencjale innowacji; |
| --- | --- |

25.

| 26. | podkreśla, że nowy europejski Bauhaus może wspierać bezpieczeństwo energetyczne i efektywność energetyczną, zachęcając do inwestycji i stosowania nieenergochłonnych oraz bezemisyjnych i niskoemisyjnych materiałów i rozwiązań, w tym dzięki opartym na współpracy i kierowanym przez społeczność modelom wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych oraz dzięki przedsięwzięciom wykorzystującym ciepło odpadowe i zintegrowane systemy energetyczne; |
| --- | --- |

26.

| 27. | zwraca uwagę na palący problem wzrostu cen energii i wynikające stąd zwiększenie ubóstwa energetycznego wśród gospodarstw domowych w UE; podkreśla, że projekty nowego europejskiego Bauhausu mają do odegrania centralną rolę w zwalczaniu ubóstwa energetycznego i ochronie gospodarstw domowych będących w trudnej sytuacji, dzięki innowacyjnym rozwiązaniom w budownictwie, sektorze konstrukcyjnym, przemyśle i produkcji materiałów, oraz uważa, że jest to warunek osiągnięcia sprawiedliwej i uczciwej transformacji energetycznej; |
| --- | --- |

27.

| 28. | podkreśla, że nowy europejski Bauhaus może ułatwić transformację cyfrową, poprawiając łączność w celu zmniejszenia przepaści cyfrowej, osiągnięcia skuteczniejszych, bardziej sprzyjających włączeniu społecznemu, dostępnych i zrównoważonych ekologicznie rozwiązań oraz większego wykorzystania lokalnych zasobów i umiejętności; |
| --- | --- |

28.

| 29. | uznaje nowy europejski Bauhaus za katalizator transformacyjnych zmian w ekosystemach kreatywnych, budowlanych i biznesowych oraz nowego rozumienia i nowej jakości planowania, projektowania i budowania, w tym dzięki stosowaniu technologii cyfrowych w całym cyklu życia budynku, budowaniu zdolności tworzenia innowacyjnych modeli i technologii cyfrowych w urbanistyce, m.in. przez wspieranie współpracy transgranicznej w zakresie wymiany danych i stosowanie zasad obiegu zamkniętego i efektywnego gospodarowania zasobami w dążeniu do neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla; |
| --- | --- |

29.

| 30. | apeluje, by nowy europejski Bauhaus tworzył zachęty do stosowania zrównoważonych i trwałych technologii i materiałów, propagował rozwiązania inteligentne energetycznie i środowiskowo oraz innowacje dotyczące materiałów, procesów, automatyzacji i technik odnawialnych, umożliwiających recykling i racjonalnych pod względem kosztów, zmniejszających emisje gazów cieplarnianych, w rodzaju elementów prefabrykowanych z materiałów zrównoważonych, infrastruktury fotowoltaicznej lub infrastruktury ładowania, materiałów pochodzenia biologicznego i geologicznego oraz lokalnie sprawdzonych technik budowlanych; w tym kontekście podkreśla, że trzeba ułatwić dostawy środków – w tym surowców – niezbędnych do produkcji takich materiałów budowlanych, a jednocześnie zagwarantować równe warunki działania przez unikanie zakłóceń na rynku; |
| --- | --- |

30.

| 31. | przyznaje, że kulturowy aspekt nowego europejskiego Bauhausu ma kluczowe znaczenie dla jego wymiaru społecznego i demokratycznego; jednocześnie wzywa Komisję, by określiła i rozwinęła opartą na dowodach metodykę projektowania dla nowego europejskiego Bauhausu i zapewniła, że procesy przekształcania przestrzeni, budynków, miast i terytoriów będą bazować na badaniach naukowych, by osiągać jak najlepsze rezultaty; |
| --- | --- |

31.

| 32. | z zadowoleniem przyjmuje innowacyjne, zintegrowane podejście zalecane przez nowy europejski Bauhaus, zakładające efektywne wykorzystanie przestrzeni, ochronę, odnowę, uwypuklanie, promowanie i ponowne wykorzystywanie dziedzictwa historycznego, kulturowego i naturalnego; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by wykorzystały nowy europejski Bauhaus jako okazję do lepszej ochrony bogatego dziedzictwa kulturowego Europy przed wpływem degradacji środowiska, źle zarządzanej turystyki i innych wyzwań; podkreśla, że dzięki inteligentnej renowacji, w tym poprawie efektywności energetycznej, transformacji i adaptacyjnemu ponownemu wykorzystaniu, możemy znaleźć nowe, rozszerzone sposoby na korzystanie z obiektów kultury i dziedzictwa kulturowego; uznaje cyfryzację za metodę waloryzacji dziedzictwa kulturowego; |
| --- | --- |

32.

Wdrażanie

| 33. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, by powiązały nowy europejski Bauhaus z inicjatywą „Fala renowacji”, korzystając z innowacyjnych rozwiązań, jakie oferuje to przedsięwzięcie, jeśli chodzi o całościową, dobrą jakościowo i optymalną kosztowo renowację naszych zasobów budowlanych; podkreśla, że należy przy tym bazować na dokładnej analizie cyklu życia budynku i pamiętać o specyfice miejsca, w tym o lokalnej estetyce i architekturze, wykraczając poza efektywność energetyczną i uwzględniając poprawę jakości środowiska w pomieszczeniach, odnawialne źródła energii, trwałość, dostępność, bezpieczeństwo i eliminację szkodliwych substancji; wzywa Komisję i państwa członkowskie do szybkiego zwiększenia tempa renowacji, m.in. przez unikanie dodatkowych barier utrudniających renowację; |
| --- | --- |

33.

| 34. | uważa, że skutki środowiskowe i społeczne wszystkich projektów nowego europejskiego Bauhausu należy oceniać w całym cyklu ich życia; |
| --- | --- |

34.

| 35. | wzywa Komisję do dalszej integracji nowo ustanowionych unijnych ram zrównoważonego budownictwa, Level(s), w celu poprawy zrównoważenia w tym sektorze; podkreśla, że ramy te trzeba optymalizować, by były bardziej dostępne dla specjalistów z sektora budowlanego; zaznacza z naciskiem, że należy je stale aktualizować, by uwzględnić nowe ustalenia i wnioski z projektów nowego europejskiego Bauhausu; |
| --- | --- |

35.

| 36. | popiera utworzenie znaku jakości nowego europejskiego Bauhausu, we współpracy z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, na podstawie jasnych kryteriów stosowanych całościowo i z myślą o włączeniu społecznym, by ocenić wartość projektu pod względem zasad zrównoważonego rozwoju, a także jego wartość gospodarczą, ekologiczną i społeczną oraz wspierać synergie z już istniejącymi znakami jakości i narzędziami, chcąc wyróżnić projekty i produkty służące osiągnięciu kluczowych celów nowego europejskiego Bauhausu i pomóc im uzyskać dostęp do finansowania; wzywa Komisję do zapewnienia w unijnych systemach finansowania zachęt do składania wniosków o przyznanie znaku jakości, w tym dla projektów obywatelskich i społecznościowych; apeluje o zbadanie, na ile rynek przyjmie ten znak jakości za swój; podkreśla, że projekty nowego europejskiego Bauhausu w budownictwie powinny bazować na dokładnej analizie cyklu życia budynku i analizie kosztów całego cyklu życia; |
| --- | --- |

36.

| 37. | zwraca się do Komisji i państw członkowskich, by zachęcały władze lokalne i regionalne do bezpośredniego udziału w tworzeniu i realizacji projektów, w tym przez opracowanie szczegółowych wytycznych dotyczących stosowania i przez budowanie zdolności do wdrażania nowego europejskiego Bauhausu; wzywa władze regionalne i lokalne do przeanalizowania, jak lokalne instytucje kulturalne mogą skorzystać na zastosowaniu zasad nowego europejskiego Bauhausu, zwłaszcza w celu zmniejszenia ich śladu klimatycznego; |
| --- | --- |

37.

| 38. | podkreśla w tym względzie, że działanie przygotowawcze dotyczące platformy zarządzania wiedzą dla nowego europejskiego Bauhausu w budżecie na 2022 r. może pomóc w uproszczeniu wytycznych i w wymianie informacji o możliwościach finansowania dla przyszłych wnioskodawców oraz że od 2023 r. można będzie je dalej rozwijać; |
| --- | --- |

38.

| 39. | podkreśla, że władze lokalne i regionalne potrzebują większej elastyczności w eksperymentowaniu z projektami nowego europejskiego Bauhausu, oraz wskazuje na potencjał tkwiący w dopuszczeniu tzw. piaskownicy regulacyjnej dla pobudzenia innowacji w gospodarce o obiegu zamkniętym i nowym europejskim Bauhausie; |
| --- | --- |

39.

| 40. | uważa, że nowy europejski Bauhaus powinien być elementem większego Ładu Kulturalnego dla Europy; podkreśla, że nowy europejski Bauhaus powinien uwzględniać i wspierać niewykorzystany potencjał sektora kultury i kreatywności, w tym twórców kultury, jako siłę napędową zrównoważonego wzrostu gospodarczego oraz źródło innowacyjnych usług i produktów wysokiej jakości, gwarantując udział sektora kultury i kreatywności, ze wsparciem ukierunkowanych wytycznych, i dając nowe możliwości współpracy, wzajemnego uczenia się, budowania zdolności i wymiany kulturalnej, a jednocześnie zapewniając uczciwe warunki pracy i wynagrodzenie uczestników; podkreśla, że należy wspierać zrównoważenie środowiskowe wydarzeń kulturalnych związanych z nowym europejskim Bauhausem; |
| --- | --- |

40.

| 41. | wzywa Komisję, by umożliwiła Parlamentowi większe zaangażowanie w działanie odpowiednich organów nowego europejskiego Bauhausu, takich jak okrągły stół wysokiego szczebla; |
| --- | --- |

41.

| 42. | apeluje do przyszłego laboratorium NEB Lab o wkład w badania i innowacje w obszarach zainteresowania nowego europejskiego Bauhausu; wzywa przyszłe NEB Lab do przedstawiania innowacyjnych zaleceń, współpracy z innymi instytucjami, władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi oraz zainteresowanymi stronami, w tym społeczeństwem obywatelskim i grupami społeczności, oraz o przedstawienie jasnych zasad działania i sprawozdawczości w zgodzie z inicjatywą; wzywa Komisję, by przyspieszyła uruchamianie NEB Lab i zapewniła mu wystarczające zasoby; |
| --- | --- |

42.

| 43. | z zadowoleniem przyjmuje powstanie festiwalu oraz ufundowanie przyznawanej corocznie nagrody nowego europejskiego Bauhausu, które powinny odzwierciedlać bogatą różnorodność kulturową Unii i dążyć do synergii z innymi odpowiednimi nagrodami i wydarzeniami europejskimi; podkreśla, że w całej Europie trzeba organizować wydarzenia związane z nowym europejskim Bauhausem, by dotrzeć do większej liczby osób i szerzyć wiedzę o tej inicjatywie, w tym przez konkretne wydarzenia i festiwale oraz przez ogłoszenie Europejskiego Roku nowego europejskiego Bauhausu; |
| --- | --- |

43.

| 44. | apeluje do Komisji, by wybierała miejsca corocznych edycji festiwalu nowego europejskiego Bauhausu, pamiętając o europejskich miastach, którym UNESCO przyznało tytuł Światowej Stolicy Architektury; sugeruje, by festiwal odbywał się właśnie w tych miastach, co pozwoli lepiej propagować europejską architekturę i europejskie innowacje; |
| --- | --- |

44.

| 45. | wzywa Komisję, by utworzyła i regularnie aktualizowała publiczną i łatwo dostępną cyfrową bazę danych o projektach i działaniach nowego europejskiego Bauhausu, aby eksponować wyniki inicjatywy i dalej rozwijać nowy europejski Bauhaus na bazie najlepszych praktyk, w tym w sektorze kultury, a także usprawnić dzielenie się wiedzą, badania i rozwój; |
| --- | --- |

45.

| 46. | apeluje o wzmożenie działań komunikacyjnych i informacyjnych oraz eksponowania nowego europejskiego Bauhausu, z poszanowaniem wielojęzyczności, by zwiększać wiedzę obywateli o tej inicjatywie, wsparcie dla niej i udział w niej, zwłaszcza przez partycypacyjne działania informacyjne – w tym w mediach społecznościowych i publikacjach cyfrowych, np. w postaci kampanii uświadamiających, platformy informacyjnej, najlepszych praktyk w projektach nowego europejskiego Bauhausu ze wszystkich państw członkowskich oraz w postaci treści edukacyjnych, w tym modułu poświęconego nowemu europejskiemu Bauhausowi – a także przez tworzenie narzędzi i przestrzeni ułatwiających partnerskie uczenie się, wymianę pomysłów i wiedzy oraz ankiet służących ocenie wpływu projektów nowego europejskiego Bauhausu; |
| --- | --- |

46.

o

o o

| 47. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

47.

---

(1)  Dz.U. C 501 I z 13.12.2021, s. 13.

(2)  Dz.U. C 460 z 21.12.2018, s. 12.

(3)  Dz.U. C 184 z 5.5.2022, s. 88.

(4)  Teksty przyjęte: P9_TA(2022)0057.

(5)  Dz.U. C 385 z 22.9.2021, s. 152.

(6)  Dz.U. C 385 z 22.9.2021, s. 68.

(7)  Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 156.

(8)  Dz.U. C 456 z 10.11.2021, s. 24.

(9)  Dz.U. C 205 z 20.5.2022, s. 17.

(10)  Dz.U. C 494 z 8.12.2021, s. 26.

(11)  Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1.

(12)  Dz.U. L 172 z 17.5.2021, s. 53.

(13)  Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 60.

(14)  Dz.U. L 153 z 3.5.2021, s. 1.

(15)  Dz.U. L 166 z 11.5.2021, s. 1.

(16)  Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 1.

(17)  Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 34.

(18)  Dz.U. L 202 z 8.6.2021, s. 32.

(19)  Komisja, „W centrum uwagi: Efektywność energetyczna budynków”, 17 lutego 2020 r.

---

Czwartek, 15 września 2022 r.

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/67 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/67

---

P9_TA(2022)0320

Łamanie praw człowieka w związku z przymusową wywózką cywilów ukraińskich i przymusową adopcją dzieci ukraińskich w Rosji

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie łamania praw człowieka w związku z przymusową wywózką cywilów ukraińskich i przymusową adopcją dzieci ukraińskich w Rosji (2022/2825(RSP))

(2023/C 125/05)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Ukrainy i Rosji, w szczególności rezolucje z 7 kwietnia (1), 5 maja (2) i 19 maja (3) 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Ukrainy i Rosji, w szczególności rezolucje z 7 kwietnia (1), 5 maja (2) i 19 maja (3) 2022 r.,

| — | uwzględniając Kartę Narodów Zjednoczonych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Kartę Narodów Zjednoczonych,

| — | uwzględniając europejską konwencję praw człowieka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając europejską konwencję praw człowieka,

| — | uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych,

| — | uwzględniając konwencje haskie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konwencje haskie,

| — | uwzględniając konwencje genewskie i towarzyszące im protokoły dodatkowe, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konwencje genewskie i towarzyszące im protokoły dodatkowe,

| — | uwzględniając Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK),

| — | uwzględniając Międzynarodową konwencję o ochronie wszystkich osób przed wymuszonym zaginięciem, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Międzynarodową konwencję o ochronie wszystkich osób przed wymuszonym zaginięciem,

| — | uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka z dnia 20 listopada 1989 r. i protokoły dodatkowe do niej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka z dnia 20 listopada 1989 r. i protokoły dodatkowe do niej,

| — | uwzględniając Konwencję w sprawie zapobiegania zbrodniom ludobójstwa i karania takich zbrodni, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję w sprawie zapobiegania zbrodniom ludobójstwa i karania takich zbrodni,

| — | uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej w sprawie Ukrainy z dnia 30 maja 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej w sprawie Ukrainy z dnia 30 maja 2022 r.,

| — | uwzględniając sprawozdania Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) z 13 kwietnia i 14 lipca 2022 r. w sprawie naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego i praw człowieka, zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości popełnionych w Ukrainie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdania Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) z 13 kwietnia i 14 lipca 2022 r. w sprawie naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego i praw człowieka, zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości popełnionych w Ukrainie,

| — | uwzględniając sprawozdania komisarza parlamentu Ukrainy ds. praw człowieka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdania komisarza parlamentu Ukrainy ds. praw człowieka,

| — | uwzględniając dyskusję na forum Rady Bezpieczeństwa ONZ w dniu 7 września 2022 r. na temat przymusowych wysiedleń i deportacji obywateli Ukrainy, a także przymusowych adopcji ukraińskich dzieci w Rosji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyskusję na forum Rady Bezpieczeństwa ONZ w dniu 7 września 2022 r. na temat przymusowych wysiedleń i deportacji obywateli Ukrainy, a także przymusowych adopcji ukraińskich dzieci w Rosji,

| — | uwzględniając sprawozdanie organizacji Human Rights Watch pt. „We Had No Choice: Filtration and the Crime of Forcibly Transferring Ukrainian Civilians to Russia” [Nie mieliśmy wyboru – filtracja i zbrodnia przymusowego wysiedlania ukraińskich cywilów do Rosji] z dnia 1 września 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie organizacji Human Rights Watch pt. „We Had No Choice: Filtration and the Crime of Forcibly Transferring Ukrainian Civilians to Russia” [Nie mieliśmy wyboru – filtracja i zbrodnia przymusowego wysiedlania ukraińskich cywilów do Rosji] z dnia 1 września 2022 r.,

| — | uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że 24 lutego 2022 r. Federacja Rosyjska rozpoczęła niesprowokowaną, nieuzasadnioną i bezprawną wojnę napastniczą przeciwko Ukrainie; mając na uwadze, że od początku inwazji na Ukrainę na pełną skalę Rosja dopuściła się masowych i poważnych naruszeń praw człowieka i zbrodni wojennych, w tym masowych zabójstw cywilów i jeńców wojennych, tortur, przemocy seksualnej, wymuszonych zaginięć, przymusowych deportacji, grabieży oraz utrudniania ewakuacji i konwojów humanitarnych, które to czyny są zakazane na mocy prawa międzynarodowego i muszą być ścigane; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że 24 lutego 2022 r. Federacja Rosyjska rozpoczęła niesprowokowaną, nieuzasadnioną i bezprawną wojnę napastniczą przeciwko Ukrainie; mając na uwadze, że od początku inwazji na Ukrainę na pełną skalę Rosja dopuściła się masowych i poważnych naruszeń praw człowieka i zbrodni wojennych, w tym masowych zabójstw cywilów i jeńców wojennych, tortur, przemocy seksualnej, wymuszonych zaginięć, przymusowych deportacji, grabieży oraz utrudniania ewakuacji i konwojów humanitarnych, które to czyny są zakazane na mocy prawa międzynarodowego i muszą być ścigane;

| B. | mając na uwadze, że według szacunków ukraińskiego komisarza ds. praw człowieka (Rzecznik Praw Obywatelskich) od 24 lutego 2022 r. ponad milion Ukraińców przymusowo deportowano do Federacji Rosyjskiej, często aż na daleki wschód Rosji; mając na uwadze, że różne źródła podają, iż liczby te są niedoszacowane, przy czym najwyższe szacunki mówią o liczbie 2,5 mln i liczba ta stale rośnie; mając na uwadze, że przymusowe deportacje z Ukrainy, organizowane przez tzw. obozy filtracyjne, wykazują silne historyczne podobieństwo do przymusowych masowych deportacji z czasów Związku Radzieckiego i do obozów koncentracyjnych Gułagu; mając na uwadze, że przymusowe przesiedlenie jest zbrodnią wojenną i może być uznane za zbrodnię przeciwko ludzkości; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że według szacunków ukraińskiego komisarza ds. praw człowieka (Rzecznik Praw Obywatelskich) od 24 lutego 2022 r. ponad milion Ukraińców przymusowo deportowano do Federacji Rosyjskiej, często aż na daleki wschód Rosji; mając na uwadze, że różne źródła podają, iż liczby te są niedoszacowane, przy czym najwyższe szacunki mówią o liczbie 2,5 mln i liczba ta stale rośnie; mając na uwadze, że przymusowe deportacje z Ukrainy, organizowane przez tzw. obozy filtracyjne, wykazują silne historyczne podobieństwo do przymusowych masowych deportacji z czasów Związku Radzieckiego i do obozów koncentracyjnych Gułagu; mając na uwadze, że przymusowe przesiedlenie jest zbrodnią wojenną i może być uznane za zbrodnię przeciwko ludzkości;

| C. | mając na uwadze, że organizacje międzynarodowe, takie jak OBWE i ONZ, uznały wymuszone deportacje ukraińskich cywilów do Federacji Rosyjskiej na dużą skalę za jedno z najpoważniejszych naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego, jakich dopuściła się Federacja Rosyjska w czasie wojny napastniczej przeciwko Ukrainie; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że organizacje międzynarodowe, takie jak OBWE i ONZ, uznały wymuszone deportacje ukraińskich cywilów do Federacji Rosyjskiej na dużą skalę za jedno z najpoważniejszych naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego, jakich dopuściła się Federacja Rosyjska w czasie wojny napastniczej przeciwko Ukrainie;

| D. | mając na uwadze, że Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka (OHCHR) sprawdziło istnienie zjawiska tzw. filtracji, obejmującej szeroko zakrojone, obowiązkowe, represyjne i stanowiące nadużycie postępowanie sprawdzające, które doprowadziło do licznych naruszeń praw człowieka wobec obywateli Ukrainy; mając na uwadze, że ukraińscy cywile byli faktycznie internowani, kiedy czekali na przeprowadzenie tego procesu, którego czas trwania wahał się od kilku godzin do prawie miesiąca; mając na uwadze, że podczas tzw. filtracji obywatele ukraińscy są poddawani szczegółowym przesłuchaniom i kontroli osobistej, czemu niekiedy towarzyszy przymusowe pozbawianie odzienia i tortury; mając na uwadze, że w takich okolicznościach ukraińskie kobiety i dziewczęta są narażone na wykorzystywanie seksualne; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka (OHCHR) sprawdziło istnienie zjawiska tzw. filtracji, obejmującej szeroko zakrojone, obowiązkowe, represyjne i stanowiące nadużycie postępowanie sprawdzające, które doprowadziło do licznych naruszeń praw człowieka wobec obywateli Ukrainy; mając na uwadze, że ukraińscy cywile byli faktycznie internowani, kiedy czekali na przeprowadzenie tego procesu, którego czas trwania wahał się od kilku godzin do prawie miesiąca; mając na uwadze, że podczas tzw. filtracji obywatele ukraińscy są poddawani szczegółowym przesłuchaniom i kontroli osobistej, czemu niekiedy towarzyszy przymusowe pozbawianie odzienia i tortury; mając na uwadze, że w takich okolicznościach ukraińskie kobiety i dziewczęta są narażone na wykorzystywanie seksualne;

| E. | mając na uwadze, że proces filtracji ma charakter systematyczny i stanowi masowe nielegalne gromadzenie danych, dzięki czemu władze rosyjskie gromadzą ogromne ilości danych osobowych o ukraińskich cywilach, w tym ich dane biometryczne; mając na uwadze, że stanowi to wyraźne naruszenie prawa do prywatności i może narażać osoby poddawane temu procederowi na ataki w przyszłości; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że proces filtracji ma charakter systematyczny i stanowi masowe nielegalne gromadzenie danych, dzięki czemu władze rosyjskie gromadzą ogromne ilości danych osobowych o ukraińskich cywilach, w tym ich dane biometryczne; mając na uwadze, że stanowi to wyraźne naruszenie prawa do prywatności i może narażać osoby poddawane temu procederowi na ataki w przyszłości;

| F. | mając na uwadze, że w trakcie tego procesu władze rosyjskie często konfiskują ukraińskie paszporty i zmuszają Ukraińców do podpisania umów o pozostaniu w Rosji, co ogranicza ich możliwości powrotu do domu i najwyraźniej ma na celu zmianę struktury demograficznej Ukrainy; mając na uwadze, że oprócz przymusowych deportacji i adopcji Rosja w swojej geopolitycznej koncepcji tzw. rosyjskiego świata (ruskij mir) na okupowanych terytoriach Ukrainy prowadzi przyspieszoną rusyfikację; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że w trakcie tego procesu władze rosyjskie często konfiskują ukraińskie paszporty i zmuszają Ukraińców do podpisania umów o pozostaniu w Rosji, co ogranicza ich możliwości powrotu do domu i najwyraźniej ma na celu zmianę struktury demograficznej Ukrainy; mając na uwadze, że oprócz przymusowych deportacji i adopcji Rosja w swojej geopolitycznej koncepcji tzw. rosyjskiego świata (ruskij mir) na okupowanych terytoriach Ukrainy prowadzi przyspieszoną rusyfikację;

| G. | mając na uwadze, że obywatele Ukrainy, którzy nie przejdą procesu filtracji, są przetrzymywani i przenoszeni do rosyjskich ośrodków detencyjnych i kolonii karnych oraz są narażeni na poważną krzywdę, w tym tortury i złe traktowanie, lub padają ofiarą wymuszonego zaginięcia; mając na uwadze, że OHCHR udokumentowało wiarygodne doniesienia o oddzielaniu dzieci od rodzin, gdy towarzysząca im osoba dorosła nie przeszła procesu filtracji; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że obywatele Ukrainy, którzy nie przejdą procesu filtracji, są przetrzymywani i przenoszeni do rosyjskich ośrodków detencyjnych i kolonii karnych oraz są narażeni na poważną krzywdę, w tym tortury i złe traktowanie, lub padają ofiarą wymuszonego zaginięcia; mając na uwadze, że OHCHR udokumentowało wiarygodne doniesienia o oddzielaniu dzieci od rodzin, gdy towarzysząca im osoba dorosła nie przeszła procesu filtracji;

| H. | mając na uwadze, że dzieci uciekające przed wojną, zwłaszcza bez opieki, są narażone na większe ryzyko przemocy, nadużyć i wykorzystywania, a także mogą zaginąć i paść ofiarą handlarzy ludźmi, zwłaszcza podczas przekraczania granic, natomiast dziewczęta są szczególnie narażone na przemoc ze względu na płeć; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że dzieci uciekające przed wojną, zwłaszcza bez opieki, są narażone na większe ryzyko przemocy, nadużyć i wykorzystywania, a także mogą zaginąć i paść ofiarą handlarzy ludźmi, zwłaszcza podczas przekraczania granic, natomiast dziewczęta są szczególnie narażone na przemoc ze względu na płeć;

| I. | mając na uwadze, że 3 września 2022 r. ukraiński Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, iż już ponad 200 tys. dzieci przymusowo zabrano do Federacji Rosyjskiej z zamiarem przekazania ich do adopcji rodzinom rosyjskim, a także był w stanie zweryfikować okoliczności przymusowej deportacji 7 tys. ukraińskich dzieci; mając na uwadze, że władze rosyjskie celowo oddzielają ukraińskie dzieci od rodziców i uprowadzają dzieci z sierocińców, innych placówek dla dzieci i szpitali w celu przekazania ich do adopcji w Rosji; mając na uwadze, że to działanie Federacji Rosyjskiej ma charakter systematyczny, jest prowadzone na dużą skalę i obejmuje m.in. likwidację akt osobowych deportowanych osób; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że 3 września 2022 r. ukraiński Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, iż już ponad 200 tys. dzieci przymusowo zabrano do Federacji Rosyjskiej z zamiarem przekazania ich do adopcji rodzinom rosyjskim, a także był w stanie zweryfikować okoliczności przymusowej deportacji 7 tys. ukraińskich dzieci; mając na uwadze, że władze rosyjskie celowo oddzielają ukraińskie dzieci od rodziców i uprowadzają dzieci z sierocińców, innych placówek dla dzieci i szpitali w celu przekazania ich do adopcji w Rosji; mając na uwadze, że to działanie Federacji Rosyjskiej ma charakter systematyczny, jest prowadzone na dużą skalę i obejmuje m.in. likwidację akt osobowych deportowanych osób;

| J. | mając na uwadze, że Ukraina stworzyła portal „Dzieci wojny”, aby umożliwić rodzicom zagubionych, wysiedlonych i deportowanych dzieci dzielenie się wszystkimi dostępnymi danymi; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że Ukraina stworzyła portal „Dzieci wojny”, aby umożliwić rodzicom zagubionych, wysiedlonych i deportowanych dzieci dzielenie się wszystkimi dostępnymi danymi;

| K. | mając na uwadze, że kiedy dzieci przebywają już na terytoriach okupowanych przez Rosję lub w samej Rosji, proces powrotu lub połączenia się z opiekunami jest niezwykle złożony; mając na uwadze, że w sytuacji braku formalnych procedur dotyczących powrotu ukraińskich dzieci na Ukrainę lub ponownego łączenia ich z rodzicami lub opiekunami odpowiedzialność za ten proces w dużej mierze spoczywa na zainteresowanych osobach, które otrzymują wsparcie od lokalnych wolontariuszy i organizacji pozarządowych oraz dzięki zakulisowym negocjacjom; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że kiedy dzieci przebywają już na terytoriach okupowanych przez Rosję lub w samej Rosji, proces powrotu lub połączenia się z opiekunami jest niezwykle złożony; mając na uwadze, że w sytuacji braku formalnych procedur dotyczących powrotu ukraińskich dzieci na Ukrainę lub ponownego łączenia ich z rodzicami lub opiekunami odpowiedzialność za ten proces w dużej mierze spoczywa na zainteresowanych osobach, które otrzymują wsparcie od lokalnych wolontariuszy i organizacji pozarządowych oraz dzięki zakulisowym negocjacjom;

| L. | mając na uwadze, że 25 i 30 maja 2022 r. prezydent Władimir Putin podpisał dekrety upraszczające procedurę przyznawania obywatelstwa rosyjskiego obywatelom ukraińskim, w tym dzieciom pozbawionym opieki rodzicielskiej, oraz dotyczące adopcji ukraińskich dzieci przez rosyjskie rodziny, co jeszcze bardziej komplikuje ich powrót na Ukrainę i ułatwia proces przymusowej asymilacji ukraińskich dzieci; mając na uwadze, że do tej pory setki ukraińskich dzieci otrzymały rosyjskie obywatelstwo i zostały wysłane do nowych rodziców w różnych regionach Rosji; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że 25 i 30 maja 2022 r. prezydent Władimir Putin podpisał dekrety upraszczające procedurę przyznawania obywatelstwa rosyjskiego obywatelom ukraińskim, w tym dzieciom pozbawionym opieki rodzicielskiej, oraz dotyczące adopcji ukraińskich dzieci przez rosyjskie rodziny, co jeszcze bardziej komplikuje ich powrót na Ukrainę i ułatwia proces przymusowej asymilacji ukraińskich dzieci; mając na uwadze, że do tej pory setki ukraińskich dzieci otrzymały rosyjskie obywatelstwo i zostały wysłane do nowych rodziców w różnych regionach Rosji;

| M. | mając na uwadze, że prawo międzynarodowe jednoznacznie zakazuje deportacji na terytorium okupowanym lub z terytorium okupowanego na terytorium sił okupacyjnych, co stanowi poważne naruszenie konwencji genewskich i zbrodnię wojenną na mocy statutu rzymskiego; mając na uwadze, że prawo międzynarodowe i praktyka międzynarodowa zabraniają adopcji w sytuacjach nadzwyczajnych lub bezpośrednio po nich; mając na uwadze, że Ukraina przyjęła moratorium na transgraniczne adopcje na wczesnym etapie wojny; mając na uwadze, że Konwencja ONZ o prawach dziecka i czwarta konwencja genewska zakazują siłom okupacyjnym zmiany statusu osobistego dzieci, w tym ich obywatelstwa; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że prawo międzynarodowe jednoznacznie zakazuje deportacji na terytorium okupowanym lub z terytorium okupowanego na terytorium sił okupacyjnych, co stanowi poważne naruszenie konwencji genewskich i zbrodnię wojenną na mocy statutu rzymskiego; mając na uwadze, że prawo międzynarodowe i praktyka międzynarodowa zabraniają adopcji w sytuacjach nadzwyczajnych lub bezpośrednio po nich; mając na uwadze, że Ukraina przyjęła moratorium na transgraniczne adopcje na wczesnym etapie wojny; mając na uwadze, że Konwencja ONZ o prawach dziecka i czwarta konwencja genewska zakazują siłom okupacyjnym zmiany statusu osobistego dzieci, w tym ich obywatelstwa;

| N. | mając na uwadze, że zgodnie z art. II Konwencji ONZ w sprawie zapobiegania zbrodniom ludobójstwa i karania ich ludobójstwem jest przymusowe przenoszenie dzieci z jednej grupy do innej grupy w zamiarze zniszczenia w całości lub w części grup narodowych, etnicznych, rasowych lub religijnych; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że zgodnie z art. II Konwencji ONZ w sprawie zapobiegania zbrodniom ludobójstwa i karania ich ludobójstwem jest przymusowe przenoszenie dzieci z jednej grupy do innej grupy w zamiarze zniszczenia w całości lub w części grup narodowych, etnicznych, rasowych lub religijnych;

| O. | mając na uwadze, że osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami i inne grupy szczególnie wrażliwe są bardziej narażone na uwięzienie na okupowanych przez Rosję obszarach lub w Rosji, ponieważ często są umieszczane wbrew ich woli w obiektach takich jak placówki opiekuńczo-pielęgnacyjne znajdujące się w Rosji lub na obszarach okupowanych przez Rosję; mając na uwadze, że obiekty te są instytucjami zamkniętymi, a umieszczanie tam osób znajdujących się w trudnej sytuacji zasadniczo narusza ich prawo do swobodnego przemieszczania się; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami i inne grupy szczególnie wrażliwe są bardziej narażone na uwięzienie na okupowanych przez Rosję obszarach lub w Rosji, ponieważ często są umieszczane wbrew ich woli w obiektach takich jak placówki opiekuńczo-pielęgnacyjne znajdujące się w Rosji lub na obszarach okupowanych przez Rosję; mając na uwadze, że obiekty te są instytucjami zamkniętymi, a umieszczanie tam osób znajdujących się w trudnej sytuacji zasadniczo narusza ich prawo do swobodnego przemieszczania się;

| P. | mając na uwadze, że obywatele Ukrainy w Rosji i na terenach okupowanych przez Rosję, napotykają poważne trudności, takie jak brak środków utrzymania, brak możliwości wymiany ukraińskiej waluty lub wypłacania środków pieniężnych przy użyciu kart bankowych, brak odzieży i artykułów higienicznych oraz brak możliwości kontaktu z krewnymi; mając na uwadze, że ukraińska ludność cywilna jest przymusowo przesiedlana na obszary w Rosji znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarczej lub odizolowane, często na Syberii, i nie ma możliwości powrotu; mając na uwadze, że osoby próbujące opuścić Rosję często napotykają trudności w przekraczaniu granicy z Rosji, ponieważ nie posiadają odpowiednich dokumentów tożsamości, które zostały w Ukrainie podczas ucieczki przed wojną lub zostały skonfiskowane przez władze rosyjskie; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że obywatele Ukrainy w Rosji i na terenach okupowanych przez Rosję, napotykają poważne trudności, takie jak brak środków utrzymania, brak możliwości wymiany ukraińskiej waluty lub wypłacania środków pieniężnych przy użyciu kart bankowych, brak odzieży i artykułów higienicznych oraz brak możliwości kontaktu z krewnymi; mając na uwadze, że ukraińska ludność cywilna jest przymusowo przesiedlana na obszary w Rosji znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarczej lub odizolowane, często na Syberii, i nie ma możliwości powrotu; mając na uwadze, że osoby próbujące opuścić Rosję często napotykają trudności w przekraczaniu granicy z Rosji, ponieważ nie posiadają odpowiednich dokumentów tożsamości, które zostały w Ukrainie podczas ucieczki przed wojną lub zostały skonfiskowane przez władze rosyjskie;

| Q. | mając na uwadze, że zniekształcona narracja o II wojnie światowej leży u podstaw propagandy Kremla uzasadniającej wojnę napastniczą prowadzoną obecnie przez Rosję przeciwko Ukrainie; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że zniekształcona narracja o II wojnie światowej leży u podstaw propagandy Kremla uzasadniającej wojnę napastniczą prowadzoną obecnie przez Rosję przeciwko Ukrainie;

| 1. | z całą stanowczością potępia wojnę napastniczą Federacji Rosyjskiej przeciw Ukrainie, a także aktywny udział w niej Białorusi, i domaga się, aby Rosja natychmiast zakończyła wszystkie działania wojskowe w Ukrainie i bezwarunkowo wycofała wszystkie siły zbrojne i sprzęt wojskowy z całego terytorium Ukrainy uznanego przez społeczność międzynarodową; wyraża jednomyślnie solidarność z narodem ukraińskim, w pełni popiera niepodległość, suwerenność i integralność terytorialną Ukrainy w granicach uznanych przez społeczność międzynarodową oraz podkreśla, że wojna ta stanowi poważne naruszenie prawa międzynarodowego; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zdecydowanie potępia sygnalizowane akty okrucieństwa popełniane przez rosyjskie siły zbrojne, ich pełnomocników i różne władze okupacyjne, w szczególności przymusową deportację ukraińskich cywilów, w tym dzieci, do Rosji, a także odrażające praktyki Rosji w tzw. obozach filtracyjnych, w których rodziny są rozdzielane, a osoby uznane za „niepewne” znikają; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wzywa Rosję, aby w pełni przestrzegała zobowiązań wynikających z prawa międzynarodowego oraz natychmiast zaprzestała przymusowych deportacji i przymusowego przenoszenia ukraińskich cywilów do Rosji i na terytoria okupowane przez Rosję, wszelkich przymusowych przesiedleń dzieci na terytoria okupowane przez Rosję i do Federacji Rosyjskiej, a także wszelkich międzynarodowych adopcji dzieci przeniesionych z całego uznanego przez społeczność międzynarodową terytorium Ukrainy; wzywa Rosję, aby uchyliła wszystkie przepisy ułatwiające adopcję ukraińskich dzieci; |
| --- | --- |

3.

| 4. | podkreśla, że organizacje międzynarodowe i europejskie, w tym Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża, Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców, Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji i OHCHR, muszą mieć nieograniczoną możliwość wizytowania obozów filtracyjnych i innych miejsc, w których umieszczani są obywatele Ukrainy po przeniesieniu do Rosji i na terytoria okupowane przez Rosję, muszą być w stanie monitorować te obiekty i udzielać pomocy zarówno tym obywatelom ukraińskim, którzy chcą wrócić na terytorium Ukrainy, jak i tym, którzy – bez przejeżdżania przez terytorium Ukrainy – chcą udać się do państwa trzeciego i ubiegać się o azyl lub status uchodźcy, lub o połączenie rodzin; |
| --- | --- |

4.

| 5. | domaga się, aby Federacja Rosyjska niezwłocznie podała nazwiska i informacje o miejscu pobytu i dobrostanie wszystkich zatrzymanych lub deportowanych Ukraińców oraz zezwoliła na bezpieczny powrót i – poprzez ustanowienie bezpiecznych kanałów komunikacji i podróży – umożliwiła bezpieczny powrót wszystkich ukraińskich cywilów, w tym dzieci, w szczególności tych, którzy zostali przymusowo deportowani na terytorium Federacji Rosyjskiej lub na terytoria ukraińskie okupowane obecnie przez Federację Rosyjską; |
| --- | --- |

5.

| 6. | wzywa wszystkie państwa i organizacje międzynarodowe, aby wywierały nacisk na Rosję, żeby przestrzegała zakazu przymusowych przesiedleń, m.in. przymusowej ewakuacji ludności cywilnej do miejsc, do których nie chce jechać, oraz żeby ułatwiała bezpieczny przejazd ludności cywilnej, w szczególności grup szczególnie wrażliwych, do wybranych miejsc; |
| --- | --- |

6.

| 7. | domaga się, aby Rosja w pełni wywiązywała się ze swoich zobowiązań i zaprzestała systematycznej filtracji, aby wstrzymała wszelkie trwające gromadzenie i zatrzymywanie danych biometrycznych, usunęła nielegalnie zgromadzone dane oraz zadbała o to, by ludność cywilna mogła bezpiecznie i pod międzynarodowym nadzorem dobrowolnie wyjechać na terytorium kontrolowane przez Ukrainę; wzywa Rosję do zaprzestania wszelkich prób rusyfikacji i pozbawiania Ukraińców ich tożsamości narodowej; |
| --- | --- |

7.

| 8. | podkreśla, że dzieci odseparowanych od rodziców w czasie wojny lub w nadzwyczajnej sytuacji humanitarnej nie można uznawać za sieroty i trzeba im zezwolić na szybki powrót i ponowne połączenie z rodzicami lub opiekunami prawnymi oraz trzeba im dać taką możliwość; |
| --- | --- |

8.

| 9. | wzywa władze Federacji Rosyjskiej, aby natychmiast przyznały organizacjom międzynarodowym, takim jak OHCHR i UNICEF, dostęp do wszystkich ukraińskich dzieci, które zostały przymusowo deportowane na terytoria okupowane przez Rosję i do Rosji; wzywa władze rosyjskie, aby zapewniły ukraińskim dzieciom przebywającym w Rosji i na terytoriach okupowanych przez Rosję bezpieczeństwo i dobrostan oraz aby chroniły je przed niebezpieczeństwem wynikającym z wojny i jej skutkami; |
| --- | --- |

9.

| 10. | apeluje o natychmiastowe utworzenie unijnego pakietu ochrony dzieci, aby chronić dzieci i młodzież uciekające przed wojną w Ukrainie i pomagać im, obejmującego bezpieczną podróż, ochronę przed przemocą, niegodziwym traktowaniem, wykorzystywaniem i handlem ludźmi, a także pomoc doraźną, działania zmierzające do łączenia rodzin i długoterminową pomoc w rehabilitacji; |
| --- | --- |

10.

| 11. | wzywa wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz państwa członkowskie, aby mówili o trudnym położeniu grup szczególnie wrażliwych, w tym dzieci, osób starszych i osób z niepełnosprawnościami, w publicznych oświadczeniach UE na temat przymusowych przesiedleń, a także aby wspierali na miejscu aktywistów i organizacje pozarządowe, którzy starają się opiekować takimi osobami i ułatwiać im bezpieczny powrót; |
| --- | --- |

11.

| 12. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do współpracy z władzami Ukrainy, organizacjami międzynarodowymi i społeczeństwem obywatelskim, aby ustanowić mechanizmy dokumentowania przypadków przymusowych przesiedleń (liczba i tożsamość osób, w tym dzieci, miejsce pobytu osób, które nie przeszły procesu filtracji, warunki ich pobytu w Rosji itp.), m.in. w celu stwierdzenia miejsca pobytu tych osób, ich repatriacji, w szczególności zaginionych dzieci, oraz pomocy w łączeniu i odszukiwaniu rodzin; podkreśla, że trzeba gromadzić informacje, takie jak imiona i nazwiska osób, które zaginęły podczas procesu filtracji, informacje o ich przymusowym przetrzymywaniu lub przeniesieniu do Rosji; |
| --- | --- |

12.

| 13. | wzywa państwa członkowskie, aby za pośrednictwem swoich misji dyplomatycznych w Rosji pomagały w wydawaniu tymczasowych dokumentów podróży umożliwiających obywatelom Ukrainy, którzy utknęli w Rosji bez dokumentów tożsamości lub dokumentów podróży, opuszczenie kraju, jeżeli sobie tego życzą, oraz, w razie potrzeby, zapewniały im tymczasowe schronienie w UE; |
| --- | --- |

13.

| 14. | zdecydowanie potępia rosyjskie dekrety prezydenckie z 25 i 30 maja 2022 r.; |
| --- | --- |

14.

| 15. | wzywa Rosję, aby zrezygnowała z polityki paszportyzacji i umożliwiła Ukraińcom zachowanie oryginalnych dokumentów tożsamości; |
| --- | --- |

15.

| 16. | podkreśla z mocą, że sprawcy zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości oraz, być może, ludobójstwa lub aktów popełnianych z zamiarem ludobójstwa, a także odpowiedzialni za nie urzędnicy rządowi i dowódcy wojskowi muszą zostać pociągnięci do odpowiedzialności; zauważa, że przymusowa relokacja i deportacja ukraińskich dzieci, w tym dzieci z placówek opieki, do Federacji Rosyjskiej i na terytoria okupowane przez Rosję oraz ich przymusowa adopcja przez rosyjskie rodziny stanowią naruszenie prawa ukraińskiego i międzynarodowego, w szczególności art. II Konwencji ONZ w sprawie zapobiegania zbrodniom ludobójstwa i karania ich; w związku z tym wzywa państwa członkowskie, aby wspierały działania władz ukraińskich i międzynarodowych na rzecz gromadzenia, dokumentowania i przechowywania dowodów naruszeń praw człowieka popełnionych podczas rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wzywa rząd Ukrainy do ratyfikowania Rzymskiego Statutu MTK, aby ułatwić ściganie zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości, w tym przymusowych deportacji, oraz wzywa wszystkie kraje europejskie do podpisania lub ratyfikowania Międzynarodowej konwencji ONZ o ochronie wszystkich osób przed wymuszonym zaginięciem; |
| --- | --- |

17.

| 18. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wspierały wszystkie zasadne procesy międzynarodowe i krajowe, w tym na zasadzie jurysdykcji uniwersalnej, oraz prowadziły postępowania w sprawie zarzutów zbrodni przeciwko ludzkości i zbrodni wojennych w celu pociągnięcia wszystkich sprawców do odpowiedzialności przed sądem, w tym w sprawie przymusowych przesiedleń, przymusowych adopcji i wymuszonych zaginięć; z dużym zadowoleniem przyjmuje toczące się postępowania przygotowawcze MTK w tej sprawie; |
| --- | --- |

18.

| 19. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby udzieliły wsparcia politycznego, prawnego, technicznego, finansowego i każdego innego rodzaju, niezbędnego do ustanowienia specjalnego trybunału zajmującego się zbrodnią agresji ze strony Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie; |
| --- | --- |

19.

| 20. | wyraża zadowolenie z szybkiego przyjęcia sankcji przez Radę i apeluje o nieustanną jedność instytucji UE i państw członkowskich w obliczu napaści Rosji na Ukrainę, a także o wysoki poziom koordynacji w grupie G-7; wzywa wszystkich partnerów, w szczególności kraje kandydujące do UE i potencjalne kraje kandydujące, do dostosowania się do tych pakietów sankcji; apeluje o rozszerzenie listy osób objętych sankcjami, w szczególności o wszystkie podmioty i osoby wskazane jako odpowiedzialne za przygotowanie i organizację przymusowych deportacji i przymusowych adopcji lub za funkcjonowanie tzw. obozów filtracyjnych; |
| --- | --- |

20.

| 21. | zauważa silne historyczne podobieństwa między zbrodniami popełnianymi przez Rosję w Ukrainie a zbrodniami sowieckimi na terytoriach okupowanych przez Związek Radziecki; uznaje masowe deportacje sowieckie, nakazane, planowane i wykonane przez radziecki reżim komunistyczny oraz cały system Gułagu za zbrodnie przeciwko ludzkości; podkreśla znaczenie, jakie pamięć o przeszłości, badania historyczne i edukacja na temat totalitarnej przeszłości ma dla zwiększenia świadomości obywatelskiej i budowania odporności na dezinformację; apeluje o dogłębną ocenę historyczną i prawną oraz przejrzystą debatę publiczną na temat zbrodni sowieckich, przede wszystkim w samej Rosji, aby uniemożliwić powtórzenie się podobnych przestępstw w przyszłości; |
| --- | --- |

21.

| 22. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich, Radzie Europy, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Biuru Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka, Biuru Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców, Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji, Międzynarodowemu Komitetowi Czerwonego Krzyża, Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu, Funduszowi Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci, prezydentowi, rządowi i parlamentowi Ukrainy, władzom białoruskim oraz prezydentowi, rządowi i parlamentowi Federacji Rosyjskiej. |
| --- | --- |

22.

---

(1)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 kwietnia 2022 r. w sprawie ochrony w UE dzieci i młodzieży uciekających przed wojną w Ukrainie, Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0120.

(2)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 maja 2022 r. w sprawie wpływu wojny w Ukrainie na kobiety, Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0206.

(3)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 19 maja 2022 r. w sprawie zwalczania bezkarności za zbrodnie wojenne w Ukrainie, Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0218.

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/72 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/72

---

P9_TA(2022)0321

Łamanie praw człowieka w Ugandzie i Tanzanii w związku z inwestycjami w przedsięwzięcia dotyczące paliw kopalnych

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie naruszeń praw człowieka w Ugandzie i Tanzanii w związku z inwestycjami w przedsięwzięcia dotyczące paliw kopalnych (2022/2826(RSP))

(2023/C 125/06)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Ugandy i Tanzanii, |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Ugandy i Tanzanii,

| — | uwzględniając Wytyczne UE w sprawie obrońców praw człowieka oraz Wytyczne UE w sprawie praw człowieka dotyczące wolności wypowiedzi w internecie i poza nim, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Wytyczne UE w sprawie obrońców praw człowieka oraz Wytyczne UE w sprawie praw człowieka dotyczące wolności wypowiedzi w internecie i poza nim,

| — | uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka ONZ z 1948 r., której Uganda jest sygnatariuszem, a w szczególności jej art. 9, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka ONZ z 1948 r., której Uganda jest sygnatariuszem, a w szczególności jej art. 9,

| — | uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 16 grudnia 1966 r., ratyfikowany przez Ugandę 21 czerwca 1995 r., a w szczególności jego art. 9 gwarantujący prawo do wolności od arbitralnych aresztowań i zatrzymań, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 16 grudnia 1966 r., ratyfikowany przez Ugandę 21 czerwca 1995 r., a w szczególności jego art. 9 gwarantujący prawo do wolności od arbitralnych aresztowań i zatrzymań,

| — | uwzględniając Deklarację o przynależnych jednostkom, grupom i podmiotom społecznym prawie i obowiązku propagowania i ochrony powszechnie uznanych praw człowieka oraz podstawowych wolności, znaną również jako deklaracja ONZ o obrońcach praw człowieka, przyjętą 9 grudnia 1998 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Deklarację o przynależnych jednostkom, grupom i podmiotom społecznym prawie i obowiązku propagowania i ochrony powszechnie uznanych praw człowieka oraz podstawowych wolności, znaną również jako deklaracja ONZ o obrońcach praw człowieka, przyjętą 9 grudnia 1998 r.,

| — | uwzględniając porozumienie paryskie przyjęte na 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu w Paryżu 12 grudnia 2015 r. i podpisane 22 kwietnia 2016 r. między innymi przez wszystkie państwa UE, Ugandę i Tanzanię, |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie paryskie przyjęte na 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu w Paryżu 12 grudnia 2015 r. i podpisane 22 kwietnia 2016 r. między innymi przez wszystkie państwa UE, Ugandę i Tanzanię,

| — | uwzględniając wspólną strategię Afryka-UE, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólną strategię Afryka-UE,

| — | uwzględniając rezolucję przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 28 lipca 2022 r., za którą głosowało 161 państw, w tym wszystkie państwa członkowskie UE, w której uznano dostęp do czystego i zdrowego środowiska za powszechne prawo człowieka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 28 lipca 2022 r., za którą głosowało 161 państw, w tym wszystkie państwa członkowskie UE, w której uznano dostęp do czystego i zdrowego środowiska za powszechne prawo człowieka,

| — | uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że w projekcie „Rozwój Jeziora Alberta” bierze udział kilku partnerów, przy czym głównym inwestorem jest francuskie wielonarodowe konsorcjum naftowe TotalEnergies (Total), a także China National Offshore Oil Corporation, Uganda National Oil Company oraz Tanzania Petroleum Development Corporation; mając na uwadze, że ropa naftowa wydobywana w ramach tego projektu zostanie dostarczona do portu Tanga w Tanzanii za pośrednictwem transgranicznego rurociągu ropy naftowej Afryki Wschodniej (EACOP); mając na uwadze, że EACOP został uruchomiony 1 lutego 2022 r., a jego budowa ma zostać zakończona do 2025 r.; mając na uwadze, że Total rozpoczął dwa duże projekty poszukiwania ropy naftowej w Ugandzie, a jednym z nich jest projekt Tilenga, który będzie obejmował odwierty ropy naftowej na naturalnym obszarze chronionym Murchison Falls; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że w projekcie „Rozwój Jeziora Alberta” bierze udział kilku partnerów, przy czym głównym inwestorem jest francuskie wielonarodowe konsorcjum naftowe TotalEnergies (Total), a także China National Offshore Oil Corporation, Uganda National Oil Company oraz Tanzania Petroleum Development Corporation; mając na uwadze, że ropa naftowa wydobywana w ramach tego projektu zostanie dostarczona do portu Tanga w Tanzanii za pośrednictwem transgranicznego rurociągu ropy naftowej Afryki Wschodniej (EACOP); mając na uwadze, że EACOP został uruchomiony 1 lutego 2022 r., a jego budowa ma zostać zakończona do 2025 r.; mając na uwadze, że Total rozpoczął dwa duże projekty poszukiwania ropy naftowej w Ugandzie, a jednym z nich jest projekt Tilenga, który będzie obejmował odwierty ropy naftowej na naturalnym obszarze chronionym Murchison Falls;

| B. | mając na uwadze, że fazy budowy i eksploatacji prawdopodobnie spowodują dalsze poważne negatywne skutki dla społeczności żyjących na obszarach wydobycia ropy naftowej i rurociągów, zagrażają zasobom wodnym i nieodwracalnie szkodzą źródłom utrzymania rolników, rybaków i właścicieli przedsiębiorstw turystycznych, którzy są zależni od bogatych zasobów naturalnych regionu; mając na uwadze, że instalacje EACOP na wybrzeżu tanzańskim zostaną zbudowane w strefie wysokiego ryzyka tsunami, co zagraża chronionym obszarom morskim; mając na uwadze, że ryzyko to zostało odnotowane przez niderlandzką komisję ds. oceny oddziaływania na środowisko w jej „Przeglądzie doradczym ponownie przedłożonej oceny oddziaływania na środowisko i oddziaływania społecznego na potrzeby EACOP”, w którym podkreślono w szczególności, że proponowana technika przepraw wodnych i przez tereny podmokłe (otwarty wykop) może mieć znaczący negatywny wpływ, zwłaszcza na terenach podmokłych; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że fazy budowy i eksploatacji prawdopodobnie spowodują dalsze poważne negatywne skutki dla społeczności żyjących na obszarach wydobycia ropy naftowej i rurociągów, zagrażają zasobom wodnym i nieodwracalnie szkodzą źródłom utrzymania rolników, rybaków i właścicieli przedsiębiorstw turystycznych, którzy są zależni od bogatych zasobów naturalnych regionu; mając na uwadze, że instalacje EACOP na wybrzeżu tanzańskim zostaną zbudowane w strefie wysokiego ryzyka tsunami, co zagraża chronionym obszarom morskim; mając na uwadze, że ryzyko to zostało odnotowane przez niderlandzką komisję ds. oceny oddziaływania na środowisko w jej „Przeglądzie doradczym ponownie przedłożonej oceny oddziaływania na środowisko i oddziaływania społecznego na potrzeby EACOP”, w którym podkreślono w szczególności, że proponowana technika przepraw wodnych i przez tereny podmokłe (otwarty wykop) może mieć znaczący negatywny wpływ, zwłaszcza na terenach podmokłych;

| C. | mając na uwadze, że zagrożenia i wpływ pól naftowych i rozwoju infrastruktury rurociągów są już opisywane jako ogromne i zostały wyczerpująco udokumentowane w licznych wspólnotowych ocenach skutków i niezależnych badaniach ekspertów; mając na uwadze prognozy, że projekt ten będzie stanowił zagrożenie dla rezerwatów przyrody i siedlisk; mając na uwadze, że pomimo ogłoszenia przez partnerów projektu korzyści gospodarczych i w zakresie zatrudnienia wielu mieszkańców i wiele organizacji społeczeństwa obywatelskiego Afryki Wschodniej nadal zdecydowanie sprzeciwia się budowie rurociągu i powiązanym projektom, twierdząc, że ich wpływ na społeczności lokalne i środowisko nie jest wart ryzyka; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że zagrożenia i wpływ pól naftowych i rozwoju infrastruktury rurociągów są już opisywane jako ogromne i zostały wyczerpująco udokumentowane w licznych wspólnotowych ocenach skutków i niezależnych badaniach ekspertów; mając na uwadze prognozy, że projekt ten będzie stanowił zagrożenie dla rezerwatów przyrody i siedlisk; mając na uwadze, że pomimo ogłoszenia przez partnerów projektu korzyści gospodarczych i w zakresie zatrudnienia wielu mieszkańców i wiele organizacji społeczeństwa obywatelskiego Afryki Wschodniej nadal zdecydowanie sprzeciwia się budowie rurociągu i powiązanym projektom, twierdząc, że ich wpływ na społeczności lokalne i środowisko nie jest wart ryzyka;

| D. | mając na uwadze, że większość planowanej produkcji w ramach tego wielkoskalowego projektu wydobycia ropy naftowej będzie wydobywana i sprzedawana po 2030 r.; mając na uwadze, że wydobycie ropy naftowej w Ugandzie wygenerowałoby nawet 34 mln ton dwutlenku węgla rocznie; mając na uwadze, że Międzynarodowa Agencja Energetyczna (MAE) ostrzegła w sprawozdaniu z 2021 r., że ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5 oC, aby zapobiec najbardziej niszczącym skutkom zmiany klimatu, wymagałoby natychmiastowego zaprzestania rozwoju nowej infrastruktury wydobycia ropy naftowej i gazu; mając na uwadze, że wielu ekspertów ds. środowiska i klimatu zwróciło uwagę na szereg kluczowych niedociągnięć w tych ocenach oddziaływania na środowisko i społeczeństwo, uznając za nieuniknione, że „w czasie trwania projektu dojdzie do wycieków ropy naftowej z rurociągu EACOP”; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że większość planowanej produkcji w ramach tego wielkoskalowego projektu wydobycia ropy naftowej będzie wydobywana i sprzedawana po 2030 r.; mając na uwadze, że wydobycie ropy naftowej w Ugandzie wygenerowałoby nawet 34 mln ton dwutlenku węgla rocznie; mając na uwadze, że Międzynarodowa Agencja Energetyczna (MAE) ostrzegła w sprawozdaniu z 2021 r., że ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5 oC, aby zapobiec najbardziej niszczącym skutkom zmiany klimatu, wymagałoby natychmiastowego zaprzestania rozwoju nowej infrastruktury wydobycia ropy naftowej i gazu; mając na uwadze, że wielu ekspertów ds. środowiska i klimatu zwróciło uwagę na szereg kluczowych niedociągnięć w tych ocenach oddziaływania na środowisko i społeczeństwo, uznając za nieuniknione, że „w czasie trwania projektu dojdzie do wycieków ropy naftowej z rurociągu EACOP”;

| E. | mając na uwadze, że w komunikacie z 24 stycznia 2022 r. czterech specjalnych sprawozdawców ONZ ds. sytuacji obrońców praw człowieka wyraziło zaniepokojenie aresztowaniami, zastraszaniem i prześladowaniem sądowym obrońców praw człowieka i organizacji pozarządowych działających w sektorze ropy naftowej i gazu w Ugandzie; mając na uwadze, że według doniesień różni obrońcy praw człowieka, dziennikarze i przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego są traktowani jak przestępcy, padają ofiarą zastraszania i nękania, w tym Maxwell Atuhura, obrońca praw środowiskowych i urzędnik terenowy organizacji pozarządowej Afrykański Instytut ds. Zarządzania Kwestiami Energii w Bulisie, do której siedziby włamano się i której pracownicy zostali arbitralnie aresztowani; Federica Marsi, włoska dziennikarka, która została arbitralnie aresztowana 25 maja 2021 r.; Joss Kaheero Mugisa, przewodniczący organizacji pozarządowej Stowarzyszenie Obrońców Praw Człowieka w Sektorze Ropy Naftowej i Gazu, który spędził 56 nocy w więzieniu bez wyroku sądu; Robert Birimuye, przywódca społeczności dotkniętej skutkami projektu EACOP w dystrykcie Kyotera, który został arbitralnie aresztowany; Yisito Kayinga Muddu, koordynator Sieci Fundacji na rzecz Przekształceń Społecznych – COTFONE, do którego domu i biura włamano się tego samego dnia; oraz Fred Mwesigwa, który zeznawał w sprawie przeciwko TotalEnergies we Francji, po czym grożono mu śmiercią; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że w komunikacie z 24 stycznia 2022 r. czterech specjalnych sprawozdawców ONZ ds. sytuacji obrońców praw człowieka wyraziło zaniepokojenie aresztowaniami, zastraszaniem i prześladowaniem sądowym obrońców praw człowieka i organizacji pozarządowych działających w sektorze ropy naftowej i gazu w Ugandzie; mając na uwadze, że według doniesień różni obrońcy praw człowieka, dziennikarze i przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego są traktowani jak przestępcy, padają ofiarą zastraszania i nękania, w tym Maxwell Atuhura, obrońca praw środowiskowych i urzędnik terenowy organizacji pozarządowej Afrykański Instytut ds. Zarządzania Kwestiami Energii w Bulisie, do której siedziby włamano się i której pracownicy zostali arbitralnie aresztowani; Federica Marsi, włoska dziennikarka, która została arbitralnie aresztowana 25 maja 2021 r.; Joss Kaheero Mugisa, przewodniczący organizacji pozarządowej Stowarzyszenie Obrońców Praw Człowieka w Sektorze Ropy Naftowej i Gazu, który spędził 56 nocy w więzieniu bez wyroku sądu; Robert Birimuye, przywódca społeczności dotkniętej skutkami projektu EACOP w dystrykcie Kyotera, który został arbitralnie aresztowany; Yisito Kayinga Muddu, koordynator Sieci Fundacji na rzecz Przekształceń Społecznych – COTFONE, do którego domu i biura włamano się tego samego dnia; oraz Fred Mwesigwa, który zeznawał w sprawie przeciwko TotalEnergies we Francji, po czym grożono mu śmiercią;

| F. | mając na uwadze, że od 2019 r. przeciwko spółce Total toczy się postępowanie przed sądem we Francji w związku z zarzutami, że spółka nie wdrożyła odpowiedniego planu zachowania czujności obejmującego zagrożenia dla zdrowia, bezpieczeństwa, środowiska i praw człowieka, zgodnie z wymogami francuskiego prawa dotyczącego „obowiązku zachowania czujności”, w odniesieniu do projektów Tilenga i EACOP oraz ich wpływu na prawa człowieka; mając na uwadze, że ze względu na fakt, iż francuski Sąd Kasacyjny odrzucił w grudniu 2021 r. odwołania wniesione przez spółkę Total, sprawa ma zostać rozpatrzona co do istoty, a wyrok wciąż nie zapadł; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że od 2019 r. przeciwko spółce Total toczy się postępowanie przed sądem we Francji w związku z zarzutami, że spółka nie wdrożyła odpowiedniego planu zachowania czujności obejmującego zagrożenia dla zdrowia, bezpieczeństwa, środowiska i praw człowieka, zgodnie z wymogami francuskiego prawa dotyczącego „obowiązku zachowania czujności”, w odniesieniu do projektów Tilenga i EACOP oraz ich wpływu na prawa człowieka; mając na uwadze, że ze względu na fakt, iż francuski Sąd Kasacyjny odrzucił w grudniu 2021 r. odwołania wniesione przez spółkę Total, sprawa ma zostać rozpatrzona co do istoty, a wyrok wciąż nie zapadł;

| G. | mając na uwadze, że 9 listopada 2021 r. misja delegatury UE i ambasad Francji, Belgii, Danii, Norwegii i Niderlandów nie została wpuszczona do strefy wydobycia ropy naftowej; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że 9 listopada 2021 r. misja delegatury UE i ambasad Francji, Belgii, Danii, Norwegii i Niderlandów nie została wpuszczona do strefy wydobycia ropy naftowej;

| H. | mając na uwadze, że wymienione projekty związane z ropą naftową wpłynęły na życie prawie 118 000 osób: niektórym z nich zniszczono domy, by ułatwić budowę dróg dojazdowych lub zakładu przetwórczego, innym zajęto całość lub część gruntów i utraciły one prawo do swobodnego użytkowania swoich nieruchomości, będących ich źródłem utrzymania, bez uprzedniego otrzymania sprawiedliwego i odpowiedniego odszkodowania; mając na uwadze, że wypłacane odszkodowania są często zbyt niskie, aby pozwolić rolnikom, których grunty zostały wywłaszczone, na zakup podobnych terenów, na których mogliby kontynuować działalność rolniczą, oraz ponieważ te niskie odszkodowania poważnie i, z założenia, ostatecznie pogarszają ich dochody i warunki życia, tak że wysiedlone osoby nie mogą już uzyskiwać dochodów wystarczających dla wyżywienia rodzin, wysyłania dzieci do szkoły lub dostępu do opieki zdrowotnej; mając na uwadze, że prawa społeczności tubylczych do dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody nie są przestrzegane zgodnie z normami międzynarodowymi; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że wymienione projekty związane z ropą naftową wpłynęły na życie prawie 118 000 osób: niektórym z nich zniszczono domy, by ułatwić budowę dróg dojazdowych lub zakładu przetwórczego, innym zajęto całość lub część gruntów i utraciły one prawo do swobodnego użytkowania swoich nieruchomości, będących ich źródłem utrzymania, bez uprzedniego otrzymania sprawiedliwego i odpowiedniego odszkodowania; mając na uwadze, że wypłacane odszkodowania są często zbyt niskie, aby pozwolić rolnikom, których grunty zostały wywłaszczone, na zakup podobnych terenów, na których mogliby kontynuować działalność rolniczą, oraz ponieważ te niskie odszkodowania poważnie i, z założenia, ostatecznie pogarszają ich dochody i warunki życia, tak że wysiedlone osoby nie mogą już uzyskiwać dochodów wystarczających dla wyżywienia rodzin, wysyłania dzieci do szkoły lub dostępu do opieki zdrowotnej; mając na uwadze, że prawa społeczności tubylczych do dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody nie są przestrzegane zgodnie z normami międzynarodowymi;

| 1. | wyraża głębokie zaniepokojenie naruszeniami praw człowieka w Ugandzie i Tanzanii w związku z inwestycjami w projekty dotyczące paliw kopalnych, w tym bezprawnym uwięzieniem obrońców praw człowieka, arbitralnym zawieszaniem organizacji pozarządowych, arbitralnymi wyrokami więzienia i eksmisją setek osób z ich ziemi bez sprawiedliwego i odpowiedniego odszkodowania; wyraża zaniepokojenie aresztowaniami, zastraszaniem i nękaniem sądowym obrońców praw człowieka i organizacji pozarządowych działających w sektorze ropy naftowej i gazu w Ugandzie; zwraca się do władz o zapewnienie obrońcom praw człowieka, dziennikarzom i grupom społeczeństwa obywatelskiego swobody wykonywania pracy w zagrożonych społecznościach oraz wzywa do natychmiastowego uwolnienia wszystkich arbitralnie aresztowanych obrońców praw człowieka; |
| --- | --- |

1.

| 2. | wzywa rządy Ugandy i Tanzanii do podjęcia konkretnych środków, aby zagwarantować, że władze, siły bezpieczeństwa i strategie polityczne będą respektować i przestrzegać standardów praw człowieka; nalega, aby UE i inne podmioty międzynarodowe utrzymały i wzmacniały zintegrowane i skoordynowane podejście do Ugandy, które obejmuje propagowanie dobrych rządów, demokracji i praw człowieka oraz wzmocnienie systemu wymiaru sprawiedliwości i praworządności, a także wzywa UE i jej państwa członkowskie, aby zgłaszały te obawy drogą publiczną i dyplomatyczną; wzywa rząd Ugandy do ponownego zalegalizowania działalności 54 organizacji pozarządowych, które zostały arbitralnie zamknięte lub zawieszone, oraz do przyznania dostępu do ziemi osobom, które zostały przesiedlone, bez sprawiedliwego i stosownego odszkodowania; |
| --- | --- |

2.

| 3. | przypomina, że w wyniku projektu EACOP ponad 100 000 osób jest bezpośrednio zagrożonych przesiedleniami bez odpowiednich gwarancji odpowiedniego odszkodowania; domaga się, aby osoby eksmitowane lub osoby, którym odmówiono dostępu do swoich gruntów, otrzymywały szybką, sprawiedliwą i odpowiednią rekompensatę, jak przewidziano w konstytucji Ugandy i zgodnie z obietnicą przedsiębiorstw; zwraca się do władz o podjęcie dalszych kroków, aby odpowiednio zrekompensować ludziom utracone mienie i ziemię, chronić prawa społeczności lokalnych do zdrowia, ich środowiska, źródeł utrzymania i swobód obywatelskich oraz zapewnić odszkodowania osobom dotkniętym działalnością naftową w ostatnich dziesięcioleciach; wzywa oba rządy do aktualizacji krajowych przepisów dotyczących nabywania i wyceny gruntów oraz przesiedleń, aby zapewnić ich zgodność z normami regionalnymi i międzynarodowymi, w tym z prawem do dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody; |
| --- | --- |

3.

| 4. | ponawia apel do władz Ugandy o umożliwienie organizacjom społeczeństwa obywatelskiego, niezależnym dziennikarzom, obserwatorom międzynarodowym i badaczom swobodnego, znaczącego i niezakłóconego dostępu do strefy naftowej; |
| --- | --- |

4.

| 5. | ponawia swój apel o stanowczą i ambitną dyrektywę w sprawie obowiązkowej należytej staranności przedsiębiorstw oraz ambitny prawnie wiążący międzynarodowy instrument egzekwujący przestrzeganie zobowiązań w zakresie praw człowieka, środowiska i klimatu, jak określono w rezolucji z 10 marca 2021 r. zawierającej zalecenia dla Komisji w sprawie należytej staranności i odpowiedzialności przedsiębiorstw (1); |
| --- | --- |

5.

| 6. | wzywa UE i społeczność międzynarodową do wywierania jak największej presji na władze Ugandy i Tanzanii, a także promotorów projektów i zainteresowanych stron, aby chronili środowisko i zakończyli działalność wydobywczą w chronionych i wrażliwych ekosystemach, w tym na wybrzeżach Jeziora Alberta, oraz zobowiązali się do wykorzystania najlepszych dostępnych środków w celu zachowania kultury, zdrowia i przyszłości dotkniętych społeczności oraz do zbadania alternatyw zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami w zakresie klimatu i różnorodności biologicznej; wzywa promotorów projektu EACOP w Ugandzie i Tanzanii do rozwiązania wszystkich sporów, które należało rozstrzygnąć przed rozpoczęciem projektu, oraz do uwzględnienia wszystkich wyżej wymienionych zagrożeń związanych z tym projektem; wzywa TotalEnergies do poświęcenia jednego roku przed uruchomieniem projektu na zbadanie wykonalności alternatywnej trasy, aby lepiej zabezpieczyć chronione i wrażliwe ekosystemy oraz zasoby wodne Ugandy i Tanzanii, ograniczając podatność na zniszczenie działów wodnych w regionie Wielkich Jezior Afrykańskich, które są zasobem krytycznym dla regionu, oraz do zbadania alternatywnych projektów opartych na energii odnawialnej w celu lepszego rozwoju gospodarczego; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wyraża zaniepokojenie rosnącym wpływem gospodarczym Chin i Rosji, zwłaszcza w sektorze energetycznym; w związku z tym wyraża zaniepokojenie zainteresowaniem władz Ugandy rozwojem elektrowni jądrowej przy wsparciu ze strony Rosji; przypomina, że w odpowiedzi na agresję wobec Ukrainy świat demokratyczny nałożył ukierunkowane środki ograniczające na rosyjskie przedsiębiorstwa i podmioty, w tym na przedsiębiorstwa i podmioty z sektora energetycznego; |
| --- | --- |

7.

| 8. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Specjalnemu Przedstawicielowi UE ds. Praw Człowieka, prezydentowi Republiki Ugandy, prezydentowi Republiki Tanzanii, przewodniczącemu parlamentu Ugandy i przewodniczącemu parlamentu Tanzanii. |
| --- | --- |

8.

---

(1)  Dz.U. C 474 z 24.11.2021, s. 11.

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/76 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/76

---

P9_TA(2022)0322

Nikaragua, zwłaszcza aresztowanie biskupa Rolanda Álvareza

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie Nikaragui, zwłaszcza aresztowania biskupa Rolanda Álvareza (2022/2827(RSP))

(2023/C 125/07)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Nikaragui, a w szczególności rezolucję z 16 grudnia 2021 r. w sprawie sytuacji w Nikaragui (1) oraz rezolucję z 9 czerwca 2022 r. w sprawie instrumentalizacji wymiaru sprawiedliwości jako narzędzia represji w Nikaragui (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Nikaragui, a w szczególności rezolucję z 16 grudnia 2021 r. w sprawie sytuacji w Nikaragui (1) oraz rezolucję z 9 czerwca 2022 r. w sprawie instrumentalizacji wymiaru sprawiedliwości jako narzędzia represji w Nikaragui (2),

| — | uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka ONZ, w szczególności jej art. 18 dotyczący wolności opinii i wypowiedzi, Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 10 dotyczący wolności myśli, sumienia i religii, a także Amerykańską konwencję praw człowieka, w szczególności jej art. 12 dotyczący wolności sumienia i religii, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka ONZ, w szczególności jej art. 18 dotyczący wolności opinii i wypowiedzi, Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 10 dotyczący wolności myśli, sumienia i religii, a także Amerykańską konwencję praw człowieka, w szczególności jej art. 12 dotyczący wolności sumienia i religii,

| — | uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych oraz Wzorcowe reguły minimum NZ postępowania z więźniami (Reguły Nelsona Mandeli), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych oraz Wzorcowe reguły minimum NZ postępowania z więźniami (Reguły Nelsona Mandeli),

| — | uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2019/1720 z dnia 14 października 2019 r. w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Nikaragui (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2019/1720 z dnia 14 października 2019 r. w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Nikaragui (3),

| — | uwzględniając oświadczenie rzecznika wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 14 marca 2022 r. w sprawie skazywania więźniów politycznych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając oświadczenie rzecznika wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 14 marca 2022 r. w sprawie skazywania więźniów politycznych,

| — | uwzględniając oświadczenie rzecznika Biura Praw Człowieka ONZ z 9 maja 2022 r. w sprawie represji wobec społeczeństwa obywatelskiego w Nikaragui oraz sprawozdanie Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka z 24 lutego 2022 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w Nikaragui, a także oświadczenie Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka przed 49. sesją Rady Praw Człowieka ONZ 7 marca 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając oświadczenie rzecznika Biura Praw Człowieka ONZ z 9 maja 2022 r. w sprawie represji wobec społeczeństwa obywatelskiego w Nikaragui oraz sprawozdanie Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka z 24 lutego 2022 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w Nikaragui, a także oświadczenie Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka przed 49. sesją Rady Praw Człowieka ONZ 7 marca 2022 r.,

| — | uwzględniając rezolucję nr 49/3 Rady Praw Człowieka ONZ z 31 marca 2022 r. w sprawie wspierania i ochrony praw człowieka w Nikaragui, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję nr 49/3 Rady Praw Człowieka ONZ z 31 marca 2022 r. w sprawie wspierania i ochrony praw człowieka w Nikaragui,

| — | uwzględniając Umowę ustanawiającą stowarzyszenie między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ameryką Środkową, z drugiej strony (4) (umowa o stowarzyszeniu między UE a Ameryką Środkową), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Umowę ustanawiającą stowarzyszenie między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ameryką Środkową, z drugiej strony (4) (umowa o stowarzyszeniu między UE a Ameryką Środkową),

| — | uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że 19 sierpnia 2022 r. nikaraguańska policja krajowa wtargnęła na teren kurii biskupiej w Matagalpie i po dwutygodniowym oblężeniu arbitralnie aresztowała biskupa Rolanda Álvareza oraz pięciu księży, dwóch seminarzystów i fotografa, którzy są obecnie przetrzymywani w więzieniu El Chipote; mając na uwadze, że biskup Álvarez odegrał ważną rolę jako mediator w dialogu na szczeblu krajowym w 2018 r. i stale wzywał do pokojowego i rozważnego dialogu w Nikaragui, krytykując zamknięcie 1 sierpnia 2022 r. siedmiu katolickich stacji radiowych prowadzonych przez diecezję Matagalpa; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że 19 sierpnia 2022 r. nikaraguańska policja krajowa wtargnęła na teren kurii biskupiej w Matagalpie i po dwutygodniowym oblężeniu arbitralnie aresztowała biskupa Rolanda Álvareza oraz pięciu księży, dwóch seminarzystów i fotografa, którzy są obecnie przetrzymywani w więzieniu El Chipote; mając na uwadze, że biskup Álvarez odegrał ważną rolę jako mediator w dialogu na szczeblu krajowym w 2018 r. i stale wzywał do pokojowego i rozważnego dialogu w Nikaragui, krytykując zamknięcie 1 sierpnia 2022 r. siedmiu katolickich stacji radiowych prowadzonych przez diecezję Matagalpa;

| B. | mając na uwadze, że w oświadczeniu policji nie podano przyczyny aresztowań, ale stwierdzono, że są one częścią śledztwa wszczętego 5 sierpnia 2022 r. w sprawie „destabilizujących i prowokacyjnych” działań w kraju; mając na uwadze, że policja potwierdziła później, że prowadzone jest „dochodzenie prawne”; mając na uwadze, że kilka godzin później wiceprezydent Nikaragui Rosario Murillo stwierdził w przemówieniu, że policja przywróciła porządek w Matagalpie, a aresztowanie biskupa było „konieczne”; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że w oświadczeniu policji nie podano przyczyny aresztowań, ale stwierdzono, że są one częścią śledztwa wszczętego 5 sierpnia 2022 r. w sprawie „destabilizujących i prowokacyjnych” działań w kraju; mając na uwadze, że policja potwierdziła później, że prowadzone jest „dochodzenie prawne”; mając na uwadze, że kilka godzin później wiceprezydent Nikaragui Rosario Murillo stwierdził w przemówieniu, że policja przywróciła porządek w Matagalpie, a aresztowanie biskupa było „konieczne”;

| C. | mając na uwadze, że nuncjusz apostolski w Nikaragui, arcybiskup Waldemar Stanisław Sommertag, został wydalony w marcu 2022 r., ojciec Manuel Salvador García został zatrzymany w czerwcu 2022 r., Zgromadzenie Sióstr Misjonarek Miłości Zakonu św. Teresy z Kalkuty zostało uznane za nielegalne i wydalone w lipcu 2022 r., a policja krajowa podobno zakazała procesji religijnych zaplanowanych na 13 i 14 sierpnia 2022 r.; mając na uwadze, że pięciu innych księży, Uriel Vallejos, Vicente Martínez, Sebastián López, Mangel Hernández i Dani García, udało się na wygnanie po aresztowaniu biskupa Álvareza; mając na uwadze, że biskup Silvio Báez musiał udać się na wygnanie w 2019 r. po otrzymaniu potwierdzonych przez Watykan gróźb śmierci; mając na uwadze, że 1 września 2022 r. władze Nikaragui skazały Monsignora Leonarda José Urbinę Rodrígueza na 30 lat więzienia; mając na uwadze, że to tylko kilka przykładów aktów represji wymierzonych w członków Kościoła rzymskokatolickiego w Nikaragui; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że nuncjusz apostolski w Nikaragui, arcybiskup Waldemar Stanisław Sommertag, został wydalony w marcu 2022 r., ojciec Manuel Salvador García został zatrzymany w czerwcu 2022 r., Zgromadzenie Sióstr Misjonarek Miłości Zakonu św. Teresy z Kalkuty zostało uznane za nielegalne i wydalone w lipcu 2022 r., a policja krajowa podobno zakazała procesji religijnych zaplanowanych na 13 i 14 sierpnia 2022 r.; mając na uwadze, że pięciu innych księży, Uriel Vallejos, Vicente Martínez, Sebastián López, Mangel Hernández i Dani García, udało się na wygnanie po aresztowaniu biskupa Álvareza; mając na uwadze, że biskup Silvio Báez musiał udać się na wygnanie w 2019 r. po otrzymaniu potwierdzonych przez Watykan gróźb śmierci; mając na uwadze, że 1 września 2022 r. władze Nikaragui skazały Monsignora Leonarda José Urbinę Rodrígueza na 30 lat więzienia; mając na uwadze, że to tylko kilka przykładów aktów represji wymierzonych w członków Kościoła rzymskokatolickiego w Nikaragui;

| D. | mając na uwadze, że od 2018 r. reżim w Nikaragui systematycznie i wielokrotnie więził, nękał i zastraszał potencjalnych kandydatów na prezydenta, przywódców opozycji i przywódców religijnych – zwłaszcza z Kościoła rzymskokatolickiego – a także przywódców studenckich i wiejskich, dziennikarzy, obrońców praw człowieka, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, osób LGBTI i przedstawicieli biznesu; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że od 2018 r. reżim w Nikaragui systematycznie i wielokrotnie więził, nękał i zastraszał potencjalnych kandydatów na prezydenta, przywódców opozycji i przywódców religijnych – zwłaszcza z Kościoła rzymskokatolickiego – a także przywódców studenckich i wiejskich, dziennikarzy, obrońców praw człowieka, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, osób LGBTI i przedstawicieli biznesu;

| E. | mając na uwadze, że od tego czasu w Nikaragui wprowadzono ramy represji ze strony państwa, charakteryzujące się systemową bezkarnością za łamanie praw człowieka, pogarszaniem się sytuacji instytucji i praworządności oraz współdziałaniem władzy wykonawczej i sądowniczej; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że od tego czasu w Nikaragui wprowadzono ramy represji ze strony państwa, charakteryzujące się systemową bezkarnością za łamanie praw człowieka, pogarszaniem się sytuacji instytucji i praworządności oraz współdziałaniem władzy wykonawczej i sądowniczej;

| F. | mając na uwadze, że nasiliły się ataki na wolność słowa, sumienia i religii, a także mając na uwadze, że groźby ze strony prokuratury wobec kilku dziennikarzy, obrońców praw człowieka jako krytyków reżimu i członków Kościoła katolickiego – ze względu na ich wysiłki mediacyjne w rozmowach na szczeblu krajowym w 2018 r. i potępienie naruszeń praw człowieka popełnionych w kontekście trwającego kryzysu w Nikaragui – skłoniły wielu z nich do opuszczenia Nikaragui w celu ubiegania się o ochronę; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że nasiliły się ataki na wolność słowa, sumienia i religii, a także mając na uwadze, że groźby ze strony prokuratury wobec kilku dziennikarzy, obrońców praw człowieka jako krytyków reżimu i członków Kościoła katolickiego – ze względu na ich wysiłki mediacyjne w rozmowach na szczeblu krajowym w 2018 r. i potępienie naruszeń praw człowieka popełnionych w kontekście trwającego kryzysu w Nikaragui – skłoniły wielu z nich do opuszczenia Nikaragui w celu ubiegania się o ochronę;

| G. | mając na uwadze, że Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka oraz mandatariusze specjalnej procedury Rady Praw Człowieka ONZ również jasno stwierdzili, że zatrzymani zostali uwięzieni z powodów niezgodnych z międzynarodowymi standardami praw człowieka i konstytucją Nikaragui; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka oraz mandatariusze specjalnej procedury Rady Praw Człowieka ONZ również jasno stwierdzili, że zatrzymani zostali uwięzieni z powodów niezgodnych z międzynarodowymi standardami praw człowieka i konstytucją Nikaragui;

| H. | mając na uwadze, że zamknięcie z użyciem nadmiernej siły katolickich rozgłośni radiowych, a wkrótce potem dwóch innych społecznych stacji radiowych i telewizyjnych, to tylko najnowsze przykłady z długiej listy obejmującej ponad 1700 organizacji społeczeństwa obywatelskiego i co najmniej 40 organizacji kobiecych, kilka partii politycznych, stowarzyszeń medialnych i uniwersytetów, które stały się celem ataku reżimu w Nikaragui; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że zamknięcie z użyciem nadmiernej siły katolickich rozgłośni radiowych, a wkrótce potem dwóch innych społecznych stacji radiowych i telewizyjnych, to tylko najnowsze przykłady z długiej listy obejmującej ponad 1700 organizacji społeczeństwa obywatelskiego i co najmniej 40 organizacji kobiecych, kilka partii politycznych, stowarzyszeń medialnych i uniwersytetów, które stały się celem ataku reżimu w Nikaragui;

| I. | mając na uwadze, że w tym roku reżim Nikaragui zezwolił na obecność wojskową Rosji w tym kraju, co jest wyraźnym dowodem na silne związki i wspólne poparcie między reżimami Ortegi-Murillo i Putina; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że w tym roku reżim Nikaragui zezwolił na obecność wojskową Rosji w tym kraju, co jest wyraźnym dowodem na silne związki i wspólne poparcie między reżimami Ortegi-Murillo i Putina;

| 1. | z całą stanowczością potępia represje i aresztowania członków Kościoła rzymskokatolickiego w Nikaragui, w szczególności aresztowanie biskupa Rolanda Álvareza; wzywa reżim w Nikaragui do natychmiastowego zaprzestania represji i przywrócenia pełnego poszanowania wszystkich praw człowieka, w tym wolności słowa, religii i przekonań; wzywa do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich arbitralnie zatrzymanych osób, w tym biskupa Álvareza i osób przetrzymywanych wraz z nim, oraz do unieważnienia wszystkich postępowań sądowych przeciwko nim, w tym wyroków; |
| --- | --- |

1.

| 2. | ubolewa nad ciągłym pogarszaniem się sytuacji w Nikaragui i stanowczo potępia eskalację represji wobec Kościoła rzymskokatolickiego, opozycjonistów, społeczeństwa obywatelskiego, obrońców praw człowieka, dziennikarzy, chłopów, studentów i ludności tubylczej, a także ich arbitralne zatrzymania za samo korzystanie z podstawowych wolności, nieludzkie i poniżające traktowanie oraz fakt, że stan ich zdrowia uległ pogorszeniu; |
| --- | --- |

2.

| 3. | potępia mające miejsce w Nikaragui bezprawne zatrzymania, brak gwarancji rzetelnego procesu sądowego i nielegalne wyroki skazujące wobec więźniów politycznych; podkreśla, że wymiar sprawiedliwości nie jest niezależny od władzy wykonawczej; wyraża zaniepokojenie manipulowaniem prawem karnym i wykorzystywaniem systemu wymiaru sprawiedliwości jako narzędzia kryminalizacji korzystania z praw obywatelskich i politycznych; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wyraża zaniepokojenie pogarszającą się sytuacją ponad 206 więźniów politycznych przetrzymywanych w Nikaragui od kwietnia 2018 r., zgodnie z danymi specjalnego mechanizmu monitorowania dla Nikaragui (MESENI), i wzywa do ich natychmiastowego uwolnienia, do unieważnienia postępowań sądowych toczących się przeciwko nim oraz do umożliwienia wszystkim uchodźcom i wypędzonym bezpiecznego powrotu do domów; wzywa reżim nikaraguański do zaprzestania stosowania okrutnego i nieludzkiego traktowania oraz do poszanowania integralności fizycznej, godności, wolności i prawa do dostępu do opieki medycznej osób uwięzionych, a także ich rodzin; uważa, że reżim odpowiada za dopilnowanie, by warunki przetrzymywania były zgodne z jego międzynarodowymi zobowiązaniami prawnymi w zakresie praw człowieka i standardami, takimi jak oenzetowskie wzorcowe reguły minimalne traktowania więźniów; |
| --- | --- |

4.

| 5. | ubolewa nad faktem, że 7 września 2022 r. zamknięto kolejnych 100 organizacji pozarządowych, wskutek czego łączna liczba organizacji pozarządowych zamkniętych w Nikaragui wzrosła do 1 850 w tym roku; wzywa reżim Nikaragui do zaprzestania arbitralnego zamykania organizacji pozarządowych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz do przywrócenia legitymacji prawnej wszystkim organizacjom, partiom politycznym, organizacjom religijnym, stowarzyszeniom i placówkom medialnym, uniwersytetom i organizacjom praw człowieka, które zostały arbitralnie zamknięte, jak również do zwrotu całego majątku, aktywów, dokumentów i wyposażenia, które zostały bezpodstawnie zajęte, oraz do przywrócenia im legalnego statusu prawnego; |
| --- | --- |

5.

| 6. | potępia likwidację opozycyjnych partii politycznych i brak swobody organizowania się i udziału w wyborach samorządowych 6 listopada 2022 r.; wzywa do przywrócenia prawowitej administracji w okręgach El Cuá, San Sebastián de Yalí, Santa María de Pantasma, Murra i El Almendro; |
| --- | --- |

6.

| 7. | stanowczo wzywa Nikaraguę do uchylenia przepisów uchwalonych od 2018 r., które nadmiernie ograniczają przestrzeń obywatelską i demokratyczną; ponawia apel do UE o dalsze wspieranie organizacji społeczeństwa obywatelskiego, obrońców praw człowieka i krewnych więźniów politycznych zarówno w Nikaragui, jak i na emigracji, w tym m.in. księży Uriela Vallejosa, Vicente Martíneza, Sebastiána Lópeza, Mangela Hernándeza i Daniego Garcíi; |
| --- | --- |

7.

| 8. | podkreśla kluczową rolę, jaką odgrywa społeczeństwo obywatelskie, obrońcy praw człowieka, dziennikarze i członkowie Kościoła rzymskokatolickiego w Nikaragui; |
| --- | --- |

8.

| 9. | wzywa reżim nikaraguański, aby w trybie pilnym zezwolił na powrót do kraju organizacjom międzynarodowym, w tym Międzyamerykańskiej Komisji Praw Człowieka i Biuru Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka, w celu monitorowania sytuacji w zakresie praw człowieka w kraju; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wzywa reżim nikaraguański do wdrożenia rezolucji nr 49/3 Rady Praw Człowieka ONZ, która ustanawia na okres jednego roku grupę ekspertów ds. praw człowieka w celu nadzorowania wiarygodnych, bezstronnych i wyczerpujących dochodzeń, zachowania dowodów i zapewnienia odpowiedzialności za poważne naruszenia, które miały miejsce od 2018 r.; wzywa nikaraguańskie instytucje do dopilnowania, aby nie utrzymywała się bezkarność w odniesieniu do poważnych naruszeń i nadużyć praw człowieka, które miały miejsce, oraz zapewnienia ofiarom dostępu do sprawiedliwości i pełnego zadośćuczynienia; |
| --- | --- |

10.

| 11. | wzywa Nikaraguę do rozpoczęcia inkluzywnego dialogu narodowego w celu zapewnienia pokojowego i demokratycznego rozwiązania kryzysu politycznego, społecznego i związanego z prawami człowieka; |
| --- | --- |

11.

| 12. | wzywa UE, aby w dalszym ciągu w swoich działaniach zewnętrznych i dialogu priorytetowo traktowała wspieranie demokracji, praworządności, równości i wolności mediów, oraz aby współpracowała ze społecznością międzynarodową w celu obrony dialogu, demokracji i praw człowieka w Nikaragui; apeluje do delegatury UE w Nikaragui o ścisłe monitorowanie wydarzeń w tym kraju, w tym monitorowanie procesów sądowych i odwiedzanie przywódców opozycji i krytyków rządu przebywających w więzieniach lub w areszcie domowym; wzywa Komisję do zapewnienia, że jej pomoc w zakresie współpracy zwiększy wsparcie dla społeczeństwa obywatelskiego, zwłaszcza obrońców praw człowieka, i że nie przyczyni się w żaden sposób do represyjnej polityki prowadzonej obecnie przez władze Nikaragui; |
| --- | --- |

12.

| 13. | przypomina, że w świetle układu o stowarzyszeniu między UE a krajami Ameryki Środkowej Nikaragua musi przestrzegać zasad praworządności, demokracji i praw człowieka oraz umacniać je, zwłaszcza w odniesieniu do postanowień wymienionych w tytule I; ponawia swój apel o uruchomienie – w świetle obecnych okoliczności – klauzuli demokratycznej układu o stowarzyszeniu; |
| --- | --- |

13.

| 14. | ponawia apel o szybkie umieszczenie nikaraguańskich sędziów i prokuratorów na liście osób objętych sankcjami UE oraz do rozszerzenia listy osób i podmiotów objętych sankcjami o Daniela Ortegę i jego najbliższe otoczenie; |
| --- | --- |

14.

| 15. | zgodnie z art. 13 i 14 statutu rzymskiego apeluje do państw członkowskich i Rady Bezpieczeństwa ONZ o wszczęcie formalnego postępowania Międzynarodowego Trybunału Karnego przeciw Nikaragui i Danielowi Ortedze za zbrodnie przeciwko ludzkości; |
| --- | --- |

15.

| 16. | ponawia apel o natychmiastową ekstradycję Alessia Casimirriego do Włoch; |
| --- | --- |

16.

| 17. | zwraca się do Konferencji Przewodniczących o zezwolenie na wysłanie misji informacyjnej w celu monitorowania sytuacji w Nikaragui; |
| --- | --- |

17.

| 18. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, sekretarzowi generalnemu Organizacji Państw Amerykańskich, Europejsko-Latynoamerykańskiemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu, Parlamentowi Środkowoamerykańskiemu, Grupie z Limy, Watykanowi, a także rządowi i parlamentowi Republiki Nikaragui. |
| --- | --- |

18.

---

(1)  Dz.U. C 251 z 30.6.2022, s. 134.

(2)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0238.

(3)  Dz.U. L 262 z 15.10.2019, s. 58

(4)  Dz.U. L 346 z 15.12.2012, s. 3.

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/80 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/80

---

P9_TA(2022)0325

Sytuacja w zakresie praw podstawowych w Unii Europejskiej w latach 2020–2021

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw podstawowych w Unii Europejskiej w latach 2020–2021 (2021/2186(INI))

(2023/C 125/08)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej (TUE), w szczególności jego art. 2, który stanowi, że „Unia opiera się na wartościach poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności i poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej (TUE), w szczególności jego art. 2, który stanowi, że „Unia opiera się na wartościach poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności i poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości”,

| — | uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

| — | uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 2 ust. 1 oraz art. 20 i 21 (zwaną dalej ,, Kartą, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 2 ust. 1 oraz art. 20 i 21 (zwaną dalej ,, Kartą,

| — | uwzględniając zalecenie Komisji (UE) 2021/1534 z dnia 16 września 2021 r. w sprawie zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa dziennikarzom i innym pracownikom sektora mediów oraz wzmocnienia ich pozycji w Unii Europejskiej (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Komisji (UE) 2021/1534 z dnia 16 września 2021 r. w sprawie zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa dziennikarzom i innym pracownikom sektora mediów oraz wzmocnienia ich pozycji w Unii Europejskiej (1),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 9 grudnia 2021 r. w sprawie bardziej inkluzywnej i bezpiecznej Europy: rozszerzenie wykazu przestępstw UE o nawoływanie do nienawiści i przestępstwa z nienawiści (COM(2021)0777), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 9 grudnia 2021 r. w sprawie bardziej inkluzywnej i bezpiecznej Europy: rozszerzenie wykazu przestępstw UE o nawoływanie do nienawiści i przestępstwa z nienawiści (COM(2021)0777),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 5 marca 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (COM(2020)0152), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 5 marca 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (COM(2020)0152),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 24 czerwca 2020 r. pt. „Strategia UE w zakresie praw ofiar (2020–2025)” (COM(2020)0258), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 24 czerwca 2020 r. pt. „Strategia UE w zakresie praw ofiar (2020–2025)” (COM(2020)0258),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 12 listopada 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równości osób LGBTIQ na lata 2020–2025” (COM(2020)0698), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 12 listopada 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równości osób LGBTIQ na lata 2020–2025” (COM(2020)0698),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 11 marca 2021 r. w sprawie ogłoszenia UE strefą wolności osób LGBTIQ (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 11 marca 2021 r. w sprawie ogłoszenia UE strefą wolności osób LGBTIQ (2),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 24 czerwca 2021 r. w sprawie sytuacji w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tej dziedzinie w UE w kontekście zdrowia kobiet (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 24 czerwca 2021 r. w sprawie sytuacji w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tej dziedzinie w UE w kontekście zdrowia kobiet (3),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 8 lipca 2021 r. w sprawie naruszeń prawa UE i praw obywateli LGBTIQ na Węgrzech w wyniku zmian prawnych wprowadzonych przez parlament węgierski (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 8 lipca 2021 r. w sprawie naruszeń prawa UE i praw obywateli LGBTIQ na Węgrzech w wyniku zmian prawnych wprowadzonych przez parlament węgierski (4),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 14 września 2021 r. w sprawie praw osób LGBTIQ w UE (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 14 września 2021 r. w sprawie praw osób LGBTIQ w UE (5),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 7 października 2020 r. w sprawie ustanowienia unijnego mechanizmu na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 7 października 2020 r. w sprawie ustanowienia unijnego mechanizmu na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych (6),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 18 grudnia 2019 r. w sprawie dyskryminacji osób LGBTI i nawoływania do nienawiści do nich w sferze publicznej, w tym stref wolnych od LGBTI (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 18 grudnia 2019 r. w sprawie dyskryminacji osób LGBTI i nawoływania do nienawiści do nich w sferze publicznej, w tym stref wolnych od LGBTI (7),

| — | uwzględniając zalecenia grupy roboczej Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych ds. kontroli Fronteksu zawarte w sprawozdaniu komisji z 14 lipca 2021 r. z dochodzenia dotyczącego Fronteksu i domniemanych naruszeń praw podstawowych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenia grupy roboczej Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych ds. kontroli Fronteksu zawarte w sprawozdaniu komisji z 14 lipca 2021 r. z dochodzenia dotyczącego Fronteksu i domniemanych naruszeń praw podstawowych,

| — | uwzględniając opinię Komitetu Regionów z 14 października 2021 r. zatytułowaną „Unia równości: strategia na rzecz równości osób LGBTIQ na lata 2020–2025” (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Komitetu Regionów z 14 października 2021 r. zatytułowaną „Unia równości: strategia na rzecz równości osób LGBTIQ na lata 2020–2025” (8),

| — | uwzględniając debatę w Komisji Spraw Bieżących Kongresu Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy, a także jej późniejsze sprawozdania pt. „The role of local authorities with regard to the situation and rights of LGBTIQ people in Poland” [Rola władz lokalnych w odniesieniu do sytuacji i praw osób LGBTIQ w Polsce] z 17 maja 2021 r. oraz pt. „Protecting LGBTI people in the context of rising anti-LGBTI hate speech and discrimination” [Ochrona osób LGBTIQ w kontekście narastającego nawoływania do nienawiści i dyskryminacji skierowanej przeciwko osobom LGBTIQ: rola władz lokalnych i regionalnych] z 17 czerwca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając debatę w Komisji Spraw Bieżących Kongresu Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy, a także jej późniejsze sprawozdania pt. „The role of local authorities with regard to the situation and rights of LGBTIQ people in Poland” [Rola władz lokalnych w odniesieniu do sytuacji i praw osób LGBTIQ w Polsce] z 17 maja 2021 r. oraz pt. „Protecting LGBTI people in the context of rising anti-LGBTI hate speech and discrimination” [Ochrona osób LGBTIQ w kontekście narastającego nawoływania do nienawiści i dyskryminacji skierowanej przeciwko osobom LGBTIQ: rola władz lokalnych i regionalnych] z 17 czerwca 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdania Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności sprawozdania na temat praw podstawowych z 2020 i 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdania Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności sprawozdania na temat praw podstawowych z 2020 i 2021 r.,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 2 grudnia 2020 r. pt. „Strategia na rzecz wzmocnienia stosowania Karty praw podstawowych w UE” (COM(2020)0711), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 2 grudnia 2020 r. pt. „Strategia na rzecz wzmocnienia stosowania Karty praw podstawowych w UE” (COM(2020)0711),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z 10 grudnia 2021 r. pt. „Ochrona praw podstawowych w erze cyfrowej – roczne sprawozdanie za 2021 r. dotyczące stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej” (COM(2021)0819), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z 10 grudnia 2021 r. pt. „Ochrona praw podstawowych w erze cyfrowej – roczne sprawozdanie za 2021 r. dotyczące stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej” (COM(2021)0819),

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Petycji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Petycji,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A9-0224/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A9-0224/2022),

| A. | mając na uwadze, że zgodnie z art. 2 TUE Unia Europejska opiera się na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, państwa prawnego, jak również poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości; mając na uwadze, że instytucje UE i poszczególne państwa członkowskie muszą przestrzegać wartości zapisanych w art. 2 TUE we wszystkich swoich strategiach politycznych; mając na uwadze, że za zagwarantowanie poszanowania praworządności jako jednej z głównych wartości Unii oraz za zapewnienie przestrzegania i stosowania prawa, wartości i zasad UE odpowiedzialna jest – na mocy traktatów – Komisja wraz z Parlamentem i Radą; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że zgodnie z art. 2 TUE Unia Europejska opiera się na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, państwa prawnego, jak również poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości; mając na uwadze, że instytucje UE i poszczególne państwa członkowskie muszą przestrzegać wartości zapisanych w art. 2 TUE we wszystkich swoich strategiach politycznych; mając na uwadze, że za zagwarantowanie poszanowania praworządności jako jednej z głównych wartości Unii oraz za zapewnienie przestrzegania i stosowania prawa, wartości i zasad UE odpowiedzialna jest – na mocy traktatów – Komisja wraz z Parlamentem i Radą;

| B. | mając na uwadze, że art. 151 TFUE odnosi się do podstawowych praw socjalnych, w tym praw określonych w Europejskiej karcie społecznej; mając na uwadze, że Unia wciąż nie przystąpiła do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, mimo że ma obowiązek to uczynić na podstawie art. 6 ust. 2 TUE; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że art. 151 TFUE odnosi się do podstawowych praw socjalnych, w tym praw określonych w Europejskiej karcie społecznej; mając na uwadze, że Unia wciąż nie przystąpiła do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, mimo że ma obowiązek to uczynić na podstawie art. 6 ust. 2 TUE;

| C. | mając na uwadze, że w latach 2020 i 2021 restrykcyjne środki zwalczania pandemii COVID-19 ingerowały w wiele praw podstawowych, takich jak swoboda przemieszczania się i zgromadzeń, prawo do życia prywatnego i rodzinnego, w tym prawo do ochrony danych osobowych, oraz prawo do nauki, pracy i zabezpieczenia społecznego; mając na uwadze, że pandemia pogłębiła istniejące problemy i nierówności we wszystkich dziedzinach życia, dotykając zwłaszcza słabsze grupy społeczne, oraz spowodowała wzrost liczby incydentów rasistowskich; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że w latach 2020 i 2021 restrykcyjne środki zwalczania pandemii COVID-19 ingerowały w wiele praw podstawowych, takich jak swoboda przemieszczania się i zgromadzeń, prawo do życia prywatnego i rodzinnego, w tym prawo do ochrony danych osobowych, oraz prawo do nauki, pracy i zabezpieczenia społecznego; mając na uwadze, że pandemia pogłębiła istniejące problemy i nierówności we wszystkich dziedzinach życia, dotykając zwłaszcza słabsze grupy społeczne, oraz spowodowała wzrost liczby incydentów rasistowskich;

| D. | mając na uwadze, że prawo do równego traktowania i niedyskryminacji jest prawem podstawowym zapisanym w art. 2 i art. 3 ust. 3 TUE, art. 8, 10, 19 i 157 TFUE oraz w art. 21 i 23 Karty; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że prawo do równego traktowania i niedyskryminacji jest prawem podstawowym zapisanym w art. 2 i art. 3 ust. 3 TUE, art. 8, 10, 19 i 157 TFUE oraz w art. 21 i 23 Karty;

| E. | mając na uwadze, że termin „społeczności romskie” obejmuje wszystkich dorosłych i dzieci wywodzące się z grup takich jak Roma, Kalè, Manusze, Lowarzy, Rissende, Bojasze, Domowie, Kełderasze i Sinti; mając na uwadze, że nowa definicja społeczności romskich poprawniej obejmuje nawet osoby stygmatyzowane jako Cyganie, które nie mają takiego pochodzenia etnicznego, np. Egipcjan, Aszkali czy Trawelerów; mając na uwadze, że społeczności romskie pozostają jedną z najbardziej słabych i uciśnionych grup w UE; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że termin „społeczności romskie” obejmuje wszystkich dorosłych i dzieci wywodzące się z grup takich jak Roma, Kalè, Manusze, Lowarzy, Rissende, Bojasze, Domowie, Kełderasze i Sinti; mając na uwadze, że nowa definicja społeczności romskich poprawniej obejmuje nawet osoby stygmatyzowane jako Cyganie, które nie mają takiego pochodzenia etnicznego, np. Egipcjan, Aszkali czy Trawelerów; mając na uwadze, że społeczności romskie pozostają jedną z najbardziej słabych i uciśnionych grup w UE;

| F. | mając na uwadze, że kryzys zdrowotny często służył za pretekst do atakowania mniejszości – w tym migrantów, osób ze środowisk imigranckich i Romów – które już wcześniej doświadczały dyskryminacji rasowej i etnicznej, mowy nienawiści i przestępstw z nienawiści; mając na uwadze, że kobiety i dzieci romskie – często narażone na dyskryminację z wielu przyczyn jednocześnie lub dyskryminację krzyżową – należą do najbardziej zagrożonych grup i jednostek w państwach członkowskich oraz krajach przystępujących i kandydujących; napotykają oni jeszcze większe przeszkody niż romscy mężczyźni w całej populacji: często mieszkają w ubogich, wiejskich lub miejskich – często nieformalnych – osiedlach ze słabym dostępem do edukacji, pracy i świadczeń zdrowotnych, bez kanalizacji i dostępu do czystej wody, i statystycznie żyją krócej, a ich sytuację pogorszyła jeszcze pandemia COVID-19; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że kryzys zdrowotny często służył za pretekst do atakowania mniejszości – w tym migrantów, osób ze środowisk imigranckich i Romów – które już wcześniej doświadczały dyskryminacji rasowej i etnicznej, mowy nienawiści i przestępstw z nienawiści; mając na uwadze, że kobiety i dzieci romskie – często narażone na dyskryminację z wielu przyczyn jednocześnie lub dyskryminację krzyżową – należą do najbardziej zagrożonych grup i jednostek w państwach członkowskich oraz krajach przystępujących i kandydujących; napotykają oni jeszcze większe przeszkody niż romscy mężczyźni w całej populacji: często mieszkają w ubogich, wiejskich lub miejskich – często nieformalnych – osiedlach ze słabym dostępem do edukacji, pracy i świadczeń zdrowotnych, bez kanalizacji i dostępu do czystej wody, i statystycznie żyją krócej, a ich sytuację pogorszyła jeszcze pandemia COVID-19;

| G. | mając na uwadze, że 20 maja 2022 r. Komitet Ministrów Rady Europy przyjął zalecenie w sprawie zwalczania nawoływania do nienawiści, które zawiera niewiążące wytyczne dotyczące sposobów radzenia sobie z tym zjawiskiem; mając na uwadze, że nowo powołany Komitet Ekspertów ds. Zwalczania Przestępstw z Nienawiści ma za zadanie przygotować do końca 2023 r. projekt rekomendacji Komitetu Ministrów w sprawie przestępstw z nienawiści; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że 20 maja 2022 r. Komitet Ministrów Rady Europy przyjął zalecenie w sprawie zwalczania nawoływania do nienawiści, które zawiera niewiążące wytyczne dotyczące sposobów radzenia sobie z tym zjawiskiem; mając na uwadze, że nowo powołany Komitet Ekspertów ds. Zwalczania Przestępstw z Nienawiści ma za zadanie przygotować do końca 2023 r. projekt rekomendacji Komitetu Ministrów w sprawie przestępstw z nienawiści;

| H. | mając na uwadze, że celowe działania ukierunkowane na prawa niektórych grup mniejszościowych w kilku państwach członkowskich przyczyniły się do stworzenia i utrwalenia klimatu sprzyjającego takim działaniom w innych państwach, czego dowodem jest regres w kwestii praw kobiet i osób LGBTIQ; mając na uwadze, że są to strategie mające na celu rozmyślne osłabienie ochrony praw podstawowych UE zapisanych w art. 2 TUE; mając na uwadze, że Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy przyjął rezolucję, w której przypomniał o obowiązkach władz lokalnych w zakresie ochrony praw osób LGBTIQ i zwrócił się do nich o powołanie „lokalnych ekspertów ds. równości i różnorodności”; mając na uwadze, że Komitet Regionów przedstawił liczne propozycje dotyczące aktywnej roli władz lokalnych i regionalnych w ochronie osób LGBTIQ przed dyskryminacją i w jej zapobieganiu; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że celowe działania ukierunkowane na prawa niektórych grup mniejszościowych w kilku państwach członkowskich przyczyniły się do stworzenia i utrwalenia klimatu sprzyjającego takim działaniom w innych państwach, czego dowodem jest regres w kwestii praw kobiet i osób LGBTIQ; mając na uwadze, że są to strategie mające na celu rozmyślne osłabienie ochrony praw podstawowych UE zapisanych w art. 2 TUE; mając na uwadze, że Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy przyjął rezolucję, w której przypomniał o obowiązkach władz lokalnych w zakresie ochrony praw osób LGBTIQ i zwrócił się do nich o powołanie „lokalnych ekspertów ds. równości i różnorodności”; mając na uwadze, że Komitet Regionów przedstawił liczne propozycje dotyczące aktywnej roli władz lokalnych i regionalnych w ochronie osób LGBTIQ przed dyskryminacją i w jej zapobieganiu;

| I. | mając na uwadze, że w czasie izolacji związanej z COVID-19 osoby LGBTIQ, w szczególności młodzież, były narażone na większą niż przeciętnie przemoc domową i przemoc motywowaną płcią w związku z dyskryminacją jako osoby LGBTIQ; mając na uwadze, że osoby LGBTIQ są bardziej narażone na bezdomność, a izolacja związana z COVID-19 dodatkowo pogorszyła ich sytuację; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że w czasie izolacji związanej z COVID-19 osoby LGBTIQ, w szczególności młodzież, były narażone na większą niż przeciętnie przemoc domową i przemoc motywowaną płcią w związku z dyskryminacją jako osoby LGBTIQ; mając na uwadze, że osoby LGBTIQ są bardziej narażone na bezdomność, a izolacja związana z COVID-19 dodatkowo pogorszyła ich sytuację;

| J. | mając na uwadze, że wolność mediów jest jednym z filarów i gwarancji sprawnie funkcjonującej demokracji i praworządności; mając na uwadze, że wolność, pluralizm, niezależność i bezpieczeństwo dziennikarzy stanowią kluczowe elementy prawa do wolności wypowiedzi i informacji oraz mają zasadnicze znaczenie dla demokratycznego funkcjonowania UE i jej państw członkowskich; mając na uwadze, że władze publiczne powinny przyjąć ramy prawne i regulacyjne sprzyjające rozwojowi wolnych, niezależnych i pluralistycznych mediów; mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich nadal rośnie liczba przypadków nękania, gróźb i postępowań sądowych przeciwko dziennikarzom, zwłaszcza dziennikarzom śledczym, a takich działań dopuszczają się czołowi politycy i osobistości publiczne, w tym członkowie rządu; mając na uwadze, że w państwach członkowskich odnotowano przypadki ingerencji politycznej w media; mając na uwadze, że dziennikarze nadal napotykają przeszkody w uzyskiwaniu dostępu do informacji i dokumentów publicznych; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że wolność mediów jest jednym z filarów i gwarancji sprawnie funkcjonującej demokracji i praworządności; mając na uwadze, że wolność, pluralizm, niezależność i bezpieczeństwo dziennikarzy stanowią kluczowe elementy prawa do wolności wypowiedzi i informacji oraz mają zasadnicze znaczenie dla demokratycznego funkcjonowania UE i jej państw członkowskich; mając na uwadze, że władze publiczne powinny przyjąć ramy prawne i regulacyjne sprzyjające rozwojowi wolnych, niezależnych i pluralistycznych mediów; mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich nadal rośnie liczba przypadków nękania, gróźb i postępowań sądowych przeciwko dziennikarzom, zwłaszcza dziennikarzom śledczym, a takich działań dopuszczają się czołowi politycy i osobistości publiczne, w tym członkowie rządu; mając na uwadze, że w państwach członkowskich odnotowano przypadki ingerencji politycznej w media; mając na uwadze, że dziennikarze nadal napotykają przeszkody w uzyskiwaniu dostępu do informacji i dokumentów publicznych;

| K. | mając na uwadze, że szczególnie poważną kwestią jest penalizowanie pracy dziennikarzy; mając na uwadze, że dziennikarzy nie wolno więzić ani grozić im karą pozbawienia wolności za zniesławienie; mając na uwadze, że państwa członkowskie nie powinny nakładać sankcji karnych za przestępstwa medialne, z wyjątkiem przypadków poważnego naruszenia innych praw podstawowych, oraz powinny pilnować, aby sankcje te nie były stosowane wobec dziennikarzy w dyskryminujący lub arbitralny sposób; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że szczególnie poważną kwestią jest penalizowanie pracy dziennikarzy; mając na uwadze, że dziennikarzy nie wolno więzić ani grozić im karą pozbawienia wolności za zniesławienie; mając na uwadze, że państwa członkowskie nie powinny nakładać sankcji karnych za przestępstwa medialne, z wyjątkiem przypadków poważnego naruszenia innych praw podstawowych, oraz powinny pilnować, aby sankcje te nie były stosowane wobec dziennikarzy w dyskryminujący lub arbitralny sposób;

| L. | mając na uwadze, że doniesienia, iż kilka krajów, w tym państwa członkowskie, wykorzystywało oprogramowanie szpiegowskie Pegasus do inwigilacji dziennikarzy, polityków i innych podmiotów, są niezwykle niepokojące i wydają się potwierdzać zagrożenia związane z nadużywaniem technologii inwigilacji do naruszania praw człowieka i zasad demokracji; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że doniesienia, iż kilka krajów, w tym państwa członkowskie, wykorzystywało oprogramowanie szpiegowskie Pegasus do inwigilacji dziennikarzy, polityków i innych podmiotów, są niezwykle niepokojące i wydają się potwierdzać zagrożenia związane z nadużywaniem technologii inwigilacji do naruszania praw człowieka i zasad demokracji;

| M. | mając na uwadze, że sygnalizowanie nieprawidłowości stanowi podstawowy aspekt wolności wypowiedzi i odgrywa zasadniczą rolę w wykrywaniu i zgłaszaniu nadużyć, a także we wzmacnianiu demokratycznej rozliczalności i przejrzystości; mając na uwadze, że sygnalizowanie nieprawidłowości stanowi kluczowe źródło informacji w walce z przestępczością zorganizowaną oraz w badaniu, identyfikowaniu i nagłaśnianiu przypadków korupcji w sektorach publicznym i prywatnym; mając na uwadze, że odpowiednia ochrona demaskatorów na szczeblu unijnym, krajowym i międzynarodowym, a także uznanie istotnej roli sygnalistów w społeczeństwie są warunkiem koniecznym dla zapewnienia skuteczności takiej roli; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że sygnalizowanie nieprawidłowości stanowi podstawowy aspekt wolności wypowiedzi i odgrywa zasadniczą rolę w wykrywaniu i zgłaszaniu nadużyć, a także we wzmacnianiu demokratycznej rozliczalności i przejrzystości; mając na uwadze, że sygnalizowanie nieprawidłowości stanowi kluczowe źródło informacji w walce z przestępczością zorganizowaną oraz w badaniu, identyfikowaniu i nagłaśnianiu przypadków korupcji w sektorach publicznym i prywatnym; mając na uwadze, że odpowiednia ochrona demaskatorów na szczeblu unijnym, krajowym i międzynarodowym, a także uznanie istotnej roli sygnalistów w społeczeństwie są warunkiem koniecznym dla zapewnienia skuteczności takiej roli;

| N. | mając na uwadze, że niektóre inne państwa członkowskie nie wdrożyły jeszcze wszystkich wymogów dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych (9), a zwłaszcza wymogów dotyczących niezależności krajowego regulatora rynku mediów; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że niektóre inne państwa członkowskie nie wdrożyły jeszcze wszystkich wymogów dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych (9), a zwłaszcza wymogów dotyczących niezależności krajowego regulatora rynku mediów;

| O. | mając na uwadze, że 24 czerwca 2021 r. Parlament przyjął kompleksową rezolucję w sprawie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, w której przedstawił swoją wizję w tym względzie w państwach członkowskich; mając na uwadze, że w rezolucji tej dostrzegł on niedociągnięcia, z zadowoleniem przyjął postępy i przedstawił wiele propozycji, aby zapewnić powszechny dostęp do produktów menstruacyjnych, kompleksową edukację seksualną, nowoczesną antykoncepcję jako strategię osiągnięcia równości kobiet i mężczyzn, bezpieczną i legalną opiekę w dziedzinie zdrowia reprodukcyjnego, dostęp do leczenia bezpłodności oraz opieki położniczej, w trakcie trwania ciąży i okołoporodowej dla wszystkich kobiet; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że 24 czerwca 2021 r. Parlament przyjął kompleksową rezolucję w sprawie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, w której przedstawił swoją wizję w tym względzie w państwach członkowskich; mając na uwadze, że w rezolucji tej dostrzegł on niedociągnięcia, z zadowoleniem przyjął postępy i przedstawił wiele propozycji, aby zapewnić powszechny dostęp do produktów menstruacyjnych, kompleksową edukację seksualną, nowoczesną antykoncepcję jako strategię osiągnięcia równości kobiet i mężczyzn, bezpieczną i legalną opiekę w dziedzinie zdrowia reprodukcyjnego, dostęp do leczenia bezpłodności oraz opieki położniczej, w trakcie trwania ciąży i okołoporodowej dla wszystkich kobiet;

| P. | mając na uwadze, że z badania Agencji Praw Podstawowych UE na temat przemocy wobec kobiet wynika, iż ofiary zgłaszają policji jedynie 14 % najpoważniejszych przypadków przemocy ze strony partnera oraz że dwie trzecie kobiet będących ofiarami przemocy nie zgłasza jej każdorazowo organom ścigania ze strachu lub z braku informacji o prawach ofiar lub z uwagi na ogólne przekonanie, że przemoc ze strony partnera jest sprawą prywatną, której nie należy upubliczniać; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że z badania Agencji Praw Podstawowych UE na temat przemocy wobec kobiet wynika, iż ofiary zgłaszają policji jedynie 14 % najpoważniejszych przypadków przemocy ze strony partnera oraz że dwie trzecie kobiet będących ofiarami przemocy nie zgłasza jej każdorazowo organom ścigania ze strachu lub z braku informacji o prawach ofiar lub z uwagi na ogólne przekonanie, że przemoc ze strony partnera jest sprawą prywatną, której nie należy upubliczniać;

| Q. | mając na uwadze, że przemoc ze względu na płeć stanowi poważne naruszenie podstawowych praw człowieka i podstawową przeszkodę dla osiągnięcia równości płci w społeczeństwie; mając na uwadze, że kobiety i dziewczęta wciąż w nieproporcjonalnym stopniu dotyka przemoc ze względu na płeć, w tym przemoc seksualna, molestowanie i okaleczanie żeńskich narządów płciowych, a także przemoc domowa i przemoc ze strony partnera; mając na uwadze, że te akty przemocy mogą być popełniane zarówno w miejscach publicznych, jak i w przestrzeni prywatnej; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że przemoc ze względu na płeć stanowi poważne naruszenie podstawowych praw człowieka i podstawową przeszkodę dla osiągnięcia równości płci w społeczeństwie; mając na uwadze, że kobiety i dziewczęta wciąż w nieproporcjonalnym stopniu dotyka przemoc ze względu na płeć, w tym przemoc seksualna, molestowanie i okaleczanie żeńskich narządów płciowych, a także przemoc domowa i przemoc ze strony partnera; mając na uwadze, że te akty przemocy mogą być popełniane zarówno w miejscach publicznych, jak i w przestrzeni prywatnej;

| R. | mając na uwadze, że nasila się zjawisko cyberprzemocy ze względu na płeć; w Unii Europejskiej ofiarą molestowania seksualnego w internecie padła już jedna na pięć kobiet w wieku od 18 do 29 lat; mając na uwadze, że cyfrowa sfera publiczna musi stanowić bezpieczne środowisko dla wszystkich, w tym kobiet i dziewcząt; mając na uwadze, że w środowisku internetowym nie może być bezkarności; mając na uwadze, że w dwóch sprawozdaniach ustawodawczych z własnej inicjatywy Parlament Europejski zwrócił się do Komisji o przedłożenie wniosków dotyczących zwalczania przemocy i cyberprzemocy ze względu na płeć oraz dodanie przemocy ze względu na płeć jako nowego przestępstwa do wymienionych w art. 83 ust. 1 TFUE; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że nasila się zjawisko cyberprzemocy ze względu na płeć; w Unii Europejskiej ofiarą molestowania seksualnego w internecie padła już jedna na pięć kobiet w wieku od 18 do 29 lat; mając na uwadze, że cyfrowa sfera publiczna musi stanowić bezpieczne środowisko dla wszystkich, w tym kobiet i dziewcząt; mając na uwadze, że w środowisku internetowym nie może być bezkarności; mając na uwadze, że w dwóch sprawozdaniach ustawodawczych z własnej inicjatywy Parlament Europejski zwrócił się do Komisji o przedłożenie wniosków dotyczących zwalczania przemocy i cyberprzemocy ze względu na płeć oraz dodanie przemocy ze względu na płeć jako nowego przestępstwa do wymienionych w art. 83 ust. 1 TFUE;

| S. | mając na uwadze, że w wielu państwach członkowskich środki izolacji i ograniczenia kontaktów personalnych w czasie pandemii COVID-19 wiązały się z gwałtownym wzrostem liczby i intensywności przypadków przemocy ze strony partnera, przemocy psychicznej, kontroli przemocowej i cyberprzemocy, a także z 60-procentowym wzrostem liczby zgłoszeń alarmowych ofiar przemocy domowej; mając na uwadze, że konieczność pozostania w domu i alarmujący wzrost przemocy ze względu na płeć określany jako „druga pandemia” utrudniły kobietom i dzieciom dostęp do skutecznej ochrony, usług wsparcia i wymiaru sprawiedliwości oraz ujawniły, że zasoby i struktury wsparcia są niewystarczające, a ofiary mają ograniczony dostęp do usług wsparcia, co sprawia, że wiele z nich nie uzyskuje odpowiedniej ochrony we właściwym czasie; mając na uwadze, że państwa członkowskie powinny upowszechniać najlepsze praktyki dotyczące specjalnych środków mających na celu zapewnienia ofiarom pomocy, która byłaby dla nich dostępna i udzielana w odpowiednim czasie, obejmujące wprowadzenie systemu alarmowych wiadomości tekstowych lub utworzenie punktów kontaktowych, do których można zgłosić się po pomoc, w aptekach i supermarketach; mając na uwadze, że pomimo powszechności przemocy ze strony partnera wobec kobiet w UE z różnych powodów ofiary i ich rodziny, przyjaciele, znajomi i sąsiedzi, zwłaszcza w czasie pandemii COVID-19, nie zgłaszali wszystkich takich przypadków przemocy; mając na uwadze, że poważnie brakuje kompleksowych i porównywalnych danych segregowanych według kryterium płci, co utrudnia pełną ocenę skutków kryzysu; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że w wielu państwach członkowskich środki izolacji i ograniczenia kontaktów personalnych w czasie pandemii COVID-19 wiązały się z gwałtownym wzrostem liczby i intensywności przypadków przemocy ze strony partnera, przemocy psychicznej, kontroli przemocowej i cyberprzemocy, a także z 60-procentowym wzrostem liczby zgłoszeń alarmowych ofiar przemocy domowej; mając na uwadze, że konieczność pozostania w domu i alarmujący wzrost przemocy ze względu na płeć określany jako „druga pandemia” utrudniły kobietom i dzieciom dostęp do skutecznej ochrony, usług wsparcia i wymiaru sprawiedliwości oraz ujawniły, że zasoby i struktury wsparcia są niewystarczające, a ofiary mają ograniczony dostęp do usług wsparcia, co sprawia, że wiele z nich nie uzyskuje odpowiedniej ochrony we właściwym czasie; mając na uwadze, że państwa członkowskie powinny upowszechniać najlepsze praktyki dotyczące specjalnych środków mających na celu zapewnienia ofiarom pomocy, która byłaby dla nich dostępna i udzielana w odpowiednim czasie, obejmujące wprowadzenie systemu alarmowych wiadomości tekstowych lub utworzenie punktów kontaktowych, do których można zgłosić się po pomoc, w aptekach i supermarketach; mając na uwadze, że pomimo powszechności przemocy ze strony partnera wobec kobiet w UE z różnych powodów ofiary i ich rodziny, przyjaciele, znajomi i sąsiedzi, zwłaszcza w czasie pandemii COVID-19, nie zgłaszali wszystkich takich przypadków przemocy; mając na uwadze, że poważnie brakuje kompleksowych i porównywalnych danych segregowanych według kryterium płci, co utrudnia pełną ocenę skutków kryzysu;

| T. | mając na uwadze, że nadal w państwach członkowskich łamane są prawa dziecka w rezultacie aktów przemocy, znęcania się, wykorzystywania, a także w związku z ubóstwem, wykluczeniem społecznym i dyskryminacją ze względu na religię, niepełnosprawność, płeć, tożsamość seksualną, wiek, pochodzenie etniczne, status imigranta czy rezydenta; mając na uwadze, że prawie 25 % dzieci poniżej 18 roku życia jest zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w UE; mając na uwadze, że ubóstwo pozbawia dzieci możliwości kształcenia, korzystania z opieki, opieki zdrowotnej, odpowiedniej żywności i warunków mieszkaniowych, wsparcia rodzinnego, a nawet ochrony przed przemocą, i może mieć bardzo długotrwałe skutki; mając na uwadze, że Agencja Praw Podstawowych UE podkreśliła, że zwalczanie ubóstwa wśród dzieci jest również kwestią praw podstawowych i zobowiązań prawnych; mając na uwadze, że promowanie praw dziecka jest wyraźnym celem polityki UE oraz Karty, w której wymaga się, by we wszystkich działaniach unijnych uwzględniać przede wszystkim najlepszy interes dziecka; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że nadal w państwach członkowskich łamane są prawa dziecka w rezultacie aktów przemocy, znęcania się, wykorzystywania, a także w związku z ubóstwem, wykluczeniem społecznym i dyskryminacją ze względu na religię, niepełnosprawność, płeć, tożsamość seksualną, wiek, pochodzenie etniczne, status imigranta czy rezydenta; mając na uwadze, że prawie 25 % dzieci poniżej 18 roku życia jest zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w UE; mając na uwadze, że ubóstwo pozbawia dzieci możliwości kształcenia, korzystania z opieki, opieki zdrowotnej, odpowiedniej żywności i warunków mieszkaniowych, wsparcia rodzinnego, a nawet ochrony przed przemocą, i może mieć bardzo długotrwałe skutki; mając na uwadze, że Agencja Praw Podstawowych UE podkreśliła, że zwalczanie ubóstwa wśród dzieci jest również kwestią praw podstawowych i zobowiązań prawnych; mając na uwadze, że promowanie praw dziecka jest wyraźnym celem polityki UE oraz Karty, w której wymaga się, by we wszystkich działaniach unijnych uwzględniać przede wszystkim najlepszy interes dziecka;

| U. | mając na uwadze, że pandemia COVID-19 wywarła bezprecedensową presję na dzieci i rodziny w całej UE, zwłaszcza te, które już znajdowały się w niekorzystnej sytuacji ekonomicznej lub społecznej; mając na uwadze, że wiele dzieci ze środowisk znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społeczno-gospodarczej nie miało odpowiedniego sprzętu informatycznego, dostępu do internetu oraz odpowiedniego miejsca i warunków do nauki, co pogłębiło istniejące nierówności w nauce; mając na uwadze, że pandemia COVID-19 i środki podjęte w odpowiedzi na nią zwiększyły ryzyko narażenia dzieci na przemoc, w tym na wykorzystywanie seksualne i niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych przy pomocy technologii; mając na uwadze, że chociaż złożono mniej wniosków o udzielenie azylu dzieciom, w kilku państwach członkowskich warunki przyjmowania dzieci pozostają niewystarczające; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że pandemia COVID-19 wywarła bezprecedensową presję na dzieci i rodziny w całej UE, zwłaszcza te, które już znajdowały się w niekorzystnej sytuacji ekonomicznej lub społecznej; mając na uwadze, że wiele dzieci ze środowisk znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społeczno-gospodarczej nie miało odpowiedniego sprzętu informatycznego, dostępu do internetu oraz odpowiedniego miejsca i warunków do nauki, co pogłębiło istniejące nierówności w nauce; mając na uwadze, że pandemia COVID-19 i środki podjęte w odpowiedzi na nią zwiększyły ryzyko narażenia dzieci na przemoc, w tym na wykorzystywanie seksualne i niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych przy pomocy technologii; mając na uwadze, że chociaż złożono mniej wniosków o udzielenie azylu dzieciom, w kilku państwach członkowskich warunki przyjmowania dzieci pozostają niewystarczające;

| V. | mając na uwadze, że zgodnie z art. 47 Karty prawo podstawowe do skutecznego środka prawnego wymaga dostępu do niezależnego sądu; mając na uwadze, że wpływ polityczny lub kontrola sądownictwa oraz podobne bariery dla niezawisłości poszczególnych sędziów często sprawiają, że sądownictwo nie jest w stanie wypełniać swojej roli polegającej na niezależnej kontroli arbitralnego sprawowania władzy przez władzę wykonawczą i ustawodawczą; mając na uwadze, że skuteczny, niezawisły i bezstronny wymiar sprawiedliwości ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia praworządności i ochrony praw podstawowych i wolności obywatelskich mieszkańców UE; |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że zgodnie z art. 47 Karty prawo podstawowe do skutecznego środka prawnego wymaga dostępu do niezależnego sądu; mając na uwadze, że wpływ polityczny lub kontrola sądownictwa oraz podobne bariery dla niezawisłości poszczególnych sędziów często sprawiają, że sądownictwo nie jest w stanie wypełniać swojej roli polegającej na niezależnej kontroli arbitralnego sprawowania władzy przez władzę wykonawczą i ustawodawczą; mając na uwadze, że skuteczny, niezawisły i bezstronny wymiar sprawiedliwości ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia praworządności i ochrony praw podstawowych i wolności obywatelskich mieszkańców UE;

| W. | mając na uwadze, że pandemia COVID-19 wykazała niemożność rozwiązania sytuacji osób tymczasowo aresztowanych; mając na uwadze, że choć praktyki związane ze stosowaniem tymczasowego aresztowania podczas pandemii COVID-19 różniły się w poszczególnych państwach członkowskich, w wielu państwach członkowskich opóźnienia w rozprawach sądowych i postępowaniach przygotowawczych wydłużały areszt tymczasowy; mając na uwadze, że osoby pozbawione wolności były bardziej niż ogół społeczeństwa narażone na skutki pandemii COVID-19 ze względu na ograniczoną przestrzeń, w której przebywały przez dłuższy czas; mając na uwadze, że zamknięcie sądów lub opóźnienia w rozprawach i postępowaniach przygotowawczych spowodowały dezorientację i niepewność osób podejrzanych, zwłaszcza osób zatrzymanych, które miały mgliste pojęcie lub nie wiedziały w ogóle, kiedy odbędzie się rozprawa i jak długo jeszcze będą zatrzymane; |
| --- | --- |

W.

mając na uwadze, że pandemia COVID-19 wykazała niemożność rozwiązania sytuacji osób tymczasowo aresztowanych; mając na uwadze, że choć praktyki związane ze stosowaniem tymczasowego aresztowania podczas pandemii COVID-19 różniły się w poszczególnych państwach członkowskich, w wielu państwach członkowskich opóźnienia w rozprawach sądowych i postępowaniach przygotowawczych wydłużały areszt tymczasowy; mając na uwadze, że osoby pozbawione wolności były bardziej niż ogół społeczeństwa narażone na skutki pandemii COVID-19 ze względu na ograniczoną przestrzeń, w której przebywały przez dłuższy czas; mając na uwadze, że zamknięcie sądów lub opóźnienia w rozprawach i postępowaniach przygotowawczych spowodowały dezorientację i niepewność osób podejrzanych, zwłaszcza osób zatrzymanych, które miały mgliste pojęcie lub nie wiedziały w ogóle, kiedy odbędzie się rozprawa i jak długo jeszcze będą zatrzymane;

| X. | mając na uwadze, że prawo międzynarodowe potwierdza, że samo ubieganie się o azyl nie może być powodem zatrzymania; mając na uwadze, że zatrzymanie należy stosować wyłącznie w ostateczności i wyłącznie w uzasadnionym celu; mając na uwadze, że zarówno w przypadku bezpaństwowców de jure, jak i bezpaństwowców de facto brak statusu prawnego lub dokumentów oznacza, że istnieje ryzyko, iż będą oni przetrzymywani bezterminowo, co jest niezgodne z prawem międzynarodowym; |
| --- | --- |

X.

mając na uwadze, że prawo międzynarodowe potwierdza, że samo ubieganie się o azyl nie może być powodem zatrzymania; mając na uwadze, że zatrzymanie należy stosować wyłącznie w ostateczności i wyłącznie w uzasadnionym celu; mając na uwadze, że zarówno w przypadku bezpaństwowców de jure, jak i bezpaństwowców de facto brak statusu prawnego lub dokumentów oznacza, że istnieje ryzyko, iż będą oni przetrzymywani bezterminowo, co jest niezgodne z prawem międzynarodowym;

| Y. | mając na uwadze, że strategia UE w zakresie praw ofiar (2020–2025) musi stanowić ramy dla działań, które służą zapobieganiu bezkarności prawnej i społecznej, zwiększając bezpieczeństwo i ochronę praw podstawowych wszystkich obywateli Unii; |
| --- | --- |

Y.

mając na uwadze, że strategia UE w zakresie praw ofiar (2020–2025) musi stanowić ramy dla działań, które służą zapobieganiu bezkarności prawnej i społecznej, zwiększając bezpieczeństwo i ochronę praw podstawowych wszystkich obywateli Unii;

| Z. | mając na uwadze, że ochrona różnorodności biologicznej i ekosystemów ma zasadnicze znaczenie dla rozwoju odpornego na zmianę klimatu, a lata 2021–2030 ogłoszono oenzetowską dekadą odbudowy ekosystemów; mając na uwadze, że Komisja ogłosiła, iż przyjęcie kluczowych inicjatyw ustawodawczych dotyczących ochrony środowiska, w tym sztandarowej ustawy o odbudowie przyrody, trzeba było przesunąć o kilka miesięcy; mając na uwadze, że celem Europejskiego Zielonego Ładu jest ochrona, zachowanie i poprawa kapitału naturalnego UE oraz ochrona zdrowia i dobrostanu obywateli przed zagrożeniami i negatywnymi skutkami związanymi ze środowiskiem; mając na uwadze, że szereg proponowanych inicjatyw ustawodawczych będzie miało pozytywny wpływ na poziom ochrony środowiska, zgodnie z zasadą zapisaną w art. 37 Karty; |
| --- | --- |

Z.

mając na uwadze, że ochrona różnorodności biologicznej i ekosystemów ma zasadnicze znaczenie dla rozwoju odpornego na zmianę klimatu, a lata 2021–2030 ogłoszono oenzetowską dekadą odbudowy ekosystemów; mając na uwadze, że Komisja ogłosiła, iż przyjęcie kluczowych inicjatyw ustawodawczych dotyczących ochrony środowiska, w tym sztandarowej ustawy o odbudowie przyrody, trzeba było przesunąć o kilka miesięcy; mając na uwadze, że celem Europejskiego Zielonego Ładu jest ochrona, zachowanie i poprawa kapitału naturalnego UE oraz ochrona zdrowia i dobrostanu obywateli przed zagrożeniami i negatywnymi skutkami związanymi ze środowiskiem; mając na uwadze, że szereg proponowanych inicjatyw ustawodawczych będzie miało pozytywny wpływ na poziom ochrony środowiska, zgodnie z zasadą zapisaną w art. 37 Karty;

Praworządność i prawa podstawowe

| 1. | podkreśla, że praworządność stanowi podstawę demokracji, zachowuje podział władzy, zapewnia rozliczalność, przyczynia się do budowania zaufania do instytucji publicznych i gwarantuje zasady legalności, pewności prawa, zakazu arbitralnego działania władz wykonawczych, niezależności sądów, bezstronności i równości wobec prawa; podkreśla, że praworządność, a w szczególności niezależność sądów, istotnie wpływa na możliwość korzystania przez obywateli z ich podstawowych praw i wolności; |
| --- | --- |

1.

| 2. | powtarza, że praworządność, wolność i pluralizm mediów oraz skuteczna walka z korupcją leżą u podstaw naszych społeczeństw i stanowią podstawowe wartości UE, które mają wpływ na wszystkie prawa podstawowe; z ubolewaniem zauważa jednak, że w niektórych państwach członkowskich stale dochodzi do naruszania tych zasad, co stanowi poważne zagrożenie dla sprawiedliwego, zgodnego z prawem i bezstronnego podziału unijnych środków finansowych; |
| --- | --- |

2.

| 3. | uważa, że praworządność jest ściśle powiązana z poszanowaniem demokracji i praw podstawowych, oraz podkreśla, że osłabienie którejkolwiek z tych wartości stanowi atak na filary Unii ustanowione w TUE; ponawia liczne apele o rozszerzenie zakresu sprawozdań rocznych Komisji na temat praworządności, tak aby obejmowały one wszystkie wartości określone w art. 2 TUE i dawały całościowy ogląd sytuacji we wszystkich państwach członkowskich; wzywa Komisję, by wykorzystała wszystkie dostępne jej narzędzia, w tym procedurę przewidzianą w mechanizmie warunkowości w zakresie praworządności, do zwalczania tych naruszeń praworządności, zasad demokracji i praw podstawowych; |
| --- | --- |

3.

| 4. | zdecydowanie potępia poważne naruszenia praworządności w niektórych państwach członkowskich, które poważnie zagrażają podstawowym prawom i wolnościom; uważa, że w niektórych przypadkach naruszenia te mają charakter systemowy; podkreśla związek między pogarszającymi się standardami praworządności a naruszeniami praw podstawowych, takimi jak naruszenia popełniane w sądownictwie, ataki na niezależne dziennikarstwo i wolne media, w tym używanie nadmiernej siły przez organy ścigania podczas protestów i na granicach UE, brak gwarancji i sprawiedliwości proceduralnej dla osób zatrzymanych, podburzanie do nienawiści przez działaczy politycznych, zwiększenie uprawnień organów do prowadzenia masowej inwigilacji i masowego gromadzenia przechwyconych danych oraz ograniczenia nakładane na organizacje społeczeństwa obywatelskiego otrzymujące finansowanie z zagranicy lub z racji ich przynależności religijnej; ponownie potępia próby rządów niektórych państw członkowskich dążące do osłabienia podziału władzy i niezależności wymiaru sprawiedliwości; wyraża w szczególności głębokie zaniepokojenie decyzjami, które kwestionują nadrzędność prawa europejskiego, oraz wzywa Komisję do zastosowania wszystkich dostępnych środków, aby podjąć działania przeciwko tym atakom; |
| --- | --- |

4.

| 5. | podkreśla, że zgodnie z art. 2 TUE Unia Europejska opiera się na praworządności i że egzekwowanie prawa unijnego ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia obywatelom rzeczywistej możliwości korzystania z ich praw podstawowych; ubolewa w związku z tym, że Komisja w mniejszym stopniu korzysta ze swoich narzędzi egzekwowania prawa, a w szczególności wszczyna coraz mniej postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; zauważa, że w związku z tym obywatele UE muszą coraz częściej uciekać się do sporów sądowych, aby móc korzystać ze swoich praw podstawowych; wzywa Komisję do wspierania tego rodzaju sporów poprzez utworzenie specjalnego funduszu na rzecz pomocy finansowej w przypadku strategicznych sporów sądowych dotyczących praw wynikających z Karty; |
| --- | --- |

5.

| 6. | podkreśla, że – pomimo licznych rezolucji i sprawozdań oraz mimo szeregu postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i decyzji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) w 2020 i 2021 r. – sytuacja w zakresie praworządności w Unii Europejskiej nadal się pogarsza; ubolewa nad niezdolnością Komisji do właściwego zareagowania na liczne obawy Parlamentu dotyczące zasad demokracji, praworządności i praw podstawowych w kilku państwach członkowskich; podkreśla potrzebę kompleksowego monitorowania i egzekwowania przestrzegania wszystkich wartości określonych w art. 2 TUE; wzywa Komisję, by uwzględniła kompleksowe monitorowanie w rocznym sprawozdaniu na temat demokracji, praworządności i praw podstawowych w ramach unijnego mechanizmu na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych; |
| --- | --- |

6.

| 7. | podkreśla, że niezbędne jest wykonywanie wyroków sądowych zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym; potępia niestosowanie się władz publicznych do wyroków TSUE i sądów krajowych, które tych władz dotyczą; podkreśla, że orzecznictwo TSUE trzeba wykonywać terminowo i jak najszybciej, zgodnie z Traktatami, w szczególności te wyroki, które mają na celu zapobieganie dyskryminacji ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, opinie polityczne lub wszelkie inne opinie, przynależność do mniejszości narodowej, stan posiadania, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną; |
| --- | --- |

7.

| 8. | ponownie podkreśla, że korupcja poważnie zagraża demokracji, praworządności i równemu traktowaniu wszystkich obywateli; podkreśla związek między korupcją a naruszeniami praw podstawowych w wielu dziedzinach, takich jak niezależność sądów, wolność mediów i wolność wypowiedzi dziennikarzy i sygnalistów, ośrodki detencyjne, dostęp do praw socjalnych czy handel ludźmi; wzywa unijne instytucje i państwa członkowskie do zdecydowanego zwalczania korupcji i opracowania skutecznych narzędzi zapobiegania korupcji, jej zwalczania i karania oraz zwalczania nadużyć finansowych, a także do systematycznego monitorowania wykorzystywania funduszy publicznych; wzywa Komisję, aby niezwłocznie wznowiła prowadzone w trybie rocznym monitorowanie i sprawozdawczość w zakresie zwalczania korupcji w odniesieniu do instytucji i państw członkowskich UE; |
| --- | --- |

8.

| 9. | podkreśla, że bezczynność i pobłażliwe podejście do struktur oligarchicznych oraz systemowe naruszanie praworządności osłabiają całą Unię Europejską i podważają zaufanie jej obywateli; podkreśla, że należy dopilnować, by pieniądze podatników nigdy nie trafiały do kieszeni tych, którzy podważają wspólne wartości UE; |
| --- | --- |

9.

| 10. | podkreśla, że środki nadzwyczajne, które prowadziły do kumulacji uprawnień i odstępstw od praw podstawowych, zwiększyły ryzyko korupcji; wzywa państwa członkowskie do zwiększenia wysiłków w celu zapewnienia skutecznego stosowania w praktyce odpowiednich przepisów i ram instytucjonalnych służących zwalczaniu korupcji oraz przejrzystości i rozliczalności działań rządów; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do ścisłego przestrzegania wytycznych wydanych przez Grupę Państw przeciwko Korupcji (GRECO) w Radzie Europy w 2020 r. w celu zapobiegania zagrożeniom korupcyjnym w kontekście pandemii; |
| --- | --- |

10.

| 11. | ubolewa nad tym, że problemy strukturalne w niektórych państwach członkowskich związane z niezależnością sądownictwa i autonomią prokuratury utrudniają obywatelom dostęp do wymiaru sprawiedliwości i mają negatywny wpływ na ich prawa i wolności; przypomina, że problemy z praworządnością w jednym państwie członkowskim mają wpływ na całą Unię i prawa wszystkich osób w UE; wzywa państwa członkowskie i instytucje UE do ochrony sędziów i prokuratorów przed atakami politycznymi i wywieraniem na nich presji w celu utrudnienia im pracy; |
| --- | --- |

11.

| 12. | zaznacza, że zgodnie z art. 47 Karty prawo podstawowe do skutecznego środka prawnego wymaga dostępu do niezależnego sądu; zwraca uwagę na rosnące wyzwania stojące przed krajowymi trybunałami konstytucyjnymi i niektórymi politykami; nalega, aby państwa członkowskie w pełni przestrzegały prawa unijnego i międzynarodowego, a także wyroków TSUE i orzeczeń ETPC, w tym tych związanych z niezawisłością sądów; potępia nieprzestrzeganie przez szereg państw członkowskich, w tym Polskę i Węgry, wielu przepisów UE i wyroków sądów europejskich; wzywa państwa członkowskie do poszanowania kluczowej roli TSUE i ETPC oraz do przestrzegania ich orzecznictwa; |
| --- | --- |

12.

| 13. | ponownie potępia praktykę ścigania i nękania sędziów krytycznych wobec rządu polskiego; wzywa polski rząd do gruntownej reformy systemu dyscyplinarnego sędziów zgodnie z orzeczeniami TSUE oraz do przywrócenia wszystkich sędziów, którzy zostali odwołani ze stanowiska przez nielegalną Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego, w tym sędziów, którzy nadal nie mogą orzekać mimo skutecznego odwołania się od zawieszenia ich przez Izbę w sądzie; wzywa polskie władze, by zastosowały się do wyroków TSUE i ETPC dotyczących składu i organizacji nielegalnego „trybunału konstytucyjnego” i Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, co pozwoli spełnić standardy niezawisłości sędziowskiej, do których stosowania Polska się zobowiązała; |
| --- | --- |

13.

| 14. | z zadowoleniem przyjmuje postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczęte przez Komisję przeciwko Węgrom i Polsce w ramach cyklu dotyczącego postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom z lipca 2021 r., dotyczące poszanowania praw człowieka osób LGBTIQ i naruszeń prawa UE, które stanowią pierwszy przypadek wszczęcia przez Komisję postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w celu ochrony praw tych osób; odnotowuje uzasadnioną opinię Komisji skierowaną do rządu Węgier w sprawie ustawy anty-LGBTIQ i odpowiedź rządu oraz wzywa Komisję do kontynuowania postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego poprzez wniesienie sprawy do TSUE; odnotowuje decyzję Sądu Najwyższego w Budapeszcie unieważniającą obowiązek umieszczania wyjaśnienia w książkach dla dzieci na Węgrzech i wzywa Komisję do monitorowania rozwoju sytuacji w tej sprawy, aby rozważyć dalsze niezbędne kroki dotyczące procedury uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; wyraża zaniepokojenie brakiem działań następczych w odniesieniu do postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego dotyczących polskich stref „wolnych od LGBT” i brakiem lojalnej współpracy ze strony polskich władz oraz wzywa Komisję do przesłania polskiemu rządowi uzasadnionej opinii; |
| --- | --- |

14.

| 15. | zauważa, że w październiku 2021 r., zgodnie z art. 265 TFUE, Parlament wniósł do TSUE skargę przeciwko Komisji w związku z niepodjęciem przez nią działań i niestosowaniem rozporządzenia w sprawie warunkowości (10), o co zaapelował do niej w dwóch rezolucjach z 2021 r., na które Komisja nie udzieliła zadowalających odpowiedzi, próbując grać na zwłokę; ubolewa nad faktem, że do końca 2021 r. Komisja nie odpowiedziała jeszcze na apel Parlamentu o uruchomienie art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia, a do Polski i Węgier zwróciła się jedynie o udzielenie informacji; |
| --- | --- |

15.

| 16. | potwierdza swoje stanowisko w sprawie rozporządzenia dotyczącego warunkowości w zakresie praworządności, które weszło w życie 1 stycznia 2021 r. i ma bezpośrednie zastosowanie w całości w Unii Europejskiej i we wszystkich jej państwach członkowskich w odniesieniu do wszystkich środków z budżetu UE, w tym środków przyznanych od tego czasu w ramach puli 800 mln EUR z NextGenerationEU – czasowego Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności; przypomina, że w rozporządzeniu dotyczącym warunkowości w zakresie praworządności zapisano jasną definicję praworządności, którą należy rozumieć w powiązaniu z innymi wartościami Unii, w tym z prawami podstawowymi i zasadą niedyskryminacji; jest zdania, że inspirowana przez państwo dyskryminacja mniejszości ma bezpośredni wpływ na decyzje o tym, na które projekty państwa członkowskie przeznaczą środki unijne, a zatem ma bezpośredni związek z ochroną interesów finansowych Unii; wzywa Komisję do niezwłocznego wszczęcia postępowania przewidzianego w art. 6 ust. 1 rozporządzenia dotyczącego warunkowości w zakresie praworządności; |
| --- | --- |

16.

| 17. | przypomina, że jak dotąd nie zareagowano odpowiednio na inicjatywę Parlamentu w sprawie wprowadzenia unijnego mechanizmu na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych, regulowanego porozumieniem międzyinstytucjonalnym między Parlamentem, Komisją i Radą; wzywa Komisję i Radę do niezwłocznego rozpoczęcia negocjacji z Parlamentem w sprawie porozumienia międzyinstytucjonalnego zgodnie z art. 295 TFUE; |
| --- | --- |

17.

| 18. | uznaje kluczową rolę, jaką społeczeństwo obywatelskie odgrywa w ochronie i propagowaniu wartości UE zapisanych w art. 2 TUE i w Karcie; podkreśla ich kluczowy wkład w utrzymanie w mocy praworządności w państwach członkowskich, w udzielanie głosu osobom znajdującym się w trudnej sytuacji i zmarginalizowanym oraz w zapewnianie dostępu do kluczowych usług socjalnych; przyznaje, że zdrowa przestrzeń obywatelska jest zasadniczym warunkiem demokracji, praworządności i praw podstawowych; podkreśla, że w związku z tym Unia powinna zobowiązać się do ochrony i umacniania przestrzeni obywatelskiej na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim, w tym przez przyjęcie specjalnej strategii w tym zakresie; |
| --- | --- |

18.

| 19. | z zadowoleniem przyjmuje sprawne ustanowienie skutecznej, niezależnej i w pełni operacyjnej Prokuratury Europejskiej, by lepiej zwalczać nadużycia finansowe w Unii Europejskiej; podkreśla znaczenie wspierania i umacniania współpracy między instytucjami UE, państwami członkowskimi, Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych i Prokuraturą Europejską; |
| --- | --- |

19.

| 20. | przypomina, że pandemia COVID-19, zwłaszcza na początku, spowodowała poważne naruszenia swobody przemieszczania się i swobody pracy oraz pogorszenie warunków pracy i życia, w tym pracowników sezonowych i przygranicznych, w całej Unii; wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania, że ograniczenia praw podstawowych wynikające z pandemii zostaną zniesione, gdy tylko pozwoli na to sytuacja w zakresie zdrowia publicznego, oraz że wszystkie prawa i wolności zostaną w pełni przywrócone; |
| --- | --- |

20.

| 21. | podkreśla, że w wielu państwach członkowskich dochodziło do regresu praworządności w różnych okresach i na różnych szczeblach władzy, począwszy od szczebla wykonawczego, poprzez takie procedury, jak uchwalanie ustaw w trybie przyspieszonym w okresie stanów nadzwyczajnych, aż po szczebel lokalny, poprzez wszechobecne nadużycia ze strony organów policji; przypomina, że wykorzystywanie uprawnień dyskrecjonalnych powinno podlegać kontroli sądowej lub innej niezależnej kontroli oraz że istniejące środki odwoławcze – w tym dostęp do rzecznika praw obywatelskich lub innej formy postępowania nieprocesowego – powinny być przejrzyste i łatwo dostępne, zwłaszcza w przypadku nadużyć; wzywa państwa członkowskie do ustanowienia mechanizmów zapobiegania nadużywaniu uprawnień dyskrecjonalnych, jego korygowania i karania oraz do odpowiedniego uzasadniania swoich decyzji, zwłaszcza gdy mają one wpływ na prawa jednostek; |
| --- | --- |

21.

| 22. | wyraża zaniepokojenie, że pandemia COVID-19 i reakcje na nią wywarły bezprecedensowy wpływ na funkcjonowanie sądów i na zdolność korzystania z prawa do obrony, ponieważ prawnicy stracili w znacznym stopniu możliwość kontaktu z klientami; podkreśla, że dostęp do posterunków policji i sądów został poważnie ograniczony, a wiele rozpraw sądowych odroczono lub przeniesiono online; podkreśla, że środki te miały poważny wpływ na możliwość korzystania przez osoby aresztowane, ścigane lub zatrzymane z prawa do rzetelnego procesu sądowego; |
| --- | --- |

22.

| 23. | podkreśla, że pandemia COVID-19 nie zwalnia organów ścigania z obowiązku starannego wyważenia wchodzących w grę interesów oraz z korzystania ze swoich uprawnień w sposób zgodny ze zobowiązaniami w zakresie praw człowieka; przypomina, że w przypadku naruszeń praw człowieka związanych z działaniami policji i użyciem siły państwa członkowskie muszą przeprowadzić szybkie, dokładne, skuteczne i niezależne dochodzenia oraz dopilnować, aby wszystkie osoby odpowiedzialne zostały pociągnięte do odpowiedzialności w rzetelnych procesach sądowych; |
| --- | --- |

23.

| 24. | wyraża zaniepokojenie wpływem kryzysu COVID-19 na osoby pozbawione wolności; podkreśla, że niektóre państwa członkowskie przedsięwzięły środki mające na celu zmniejszenie liczby więźniów, jednak często były one tylko tymczasowe; podkreśla, że UE stoi w obliczu długotrwałego kryzysu związanego z przepełnieniem więzień, którego główną przyczyną jest nadmierne stosowanie tymczasowego aresztowania (11); jest zaniepokojony rosnącą liczbą problemów ze zdrowiem psychicznym wśród osób aresztowanych; przypomina, że przetrzymywanie osób niewinnych w świetle prawa w areszcie tymczasowym jest dopuszczalne jedynie jako wyjątkowy środek ostateczny; wzywa także państwa członkowskie do ograniczenia stosowania aresztowania tymczasowego i do zbadania alternatyw dla tego środka; podkreśla potrzebę wprowadzenia norm unijnych dotyczących tymczasowego aresztowania, w których określono by minimalny wymiar kary niezbędny do zastosowania tymczasowego aresztowania, tak aby nieletni przestępcy byli wyłączeni z możliwości objęcia tymczasowym aresztowaniem; jest zdania, że osoby fizyczne nie powinny być przetrzymywane w więzieniu w oczekiwaniu na proces dłużej niż przez okres przewidziany prawem oraz że sprawy należy kierować do sądu w rozsądnym terminie; wzywa Komisję do zaproponowania minimalnych norm dotyczących warunków w więzieniach i aresztach w UE; |
| --- | --- |

24.

Prawo do równego traktowania

| 25. | z niepokojem podkreśla, że nadal mają miejsce praktyki dyskryminacyjne ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, poglądy polityczne lub wszelkie inne poglądy, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek, orientację seksualną lub tożsamość płciową; wzywa Komisję, aby propagowała politykę publiczną mającą na celu wyeliminowanie takiej dyskryminacji oraz aby zapewniła właściwe i pełne wdrożenie decyzji ramowej Rady 2008/913/WSiSW w sprawie zwalczania rasizmu i ksenofobii (12); uważa, że Komisja powinna wszcząć postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko tym państwom członkowskim, które tego nie uczyniły; |
| --- | --- |

25.

| 26. | podkreśla, że zgodnie ze sprawozdaniami rocznymi Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej na temat praw podstawowych wiele państw członkowskich stosuje dyskryminujące praktyki instytucjonalne, strategie polityczne i przepisy; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia pełnego wdrożenia i egzekwowania przepisów antydyskryminacyjnych, do wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko tym państwom członkowskim, które nie transponują lub nie w pełni wdrażają prawodawstwo UE w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji, a także do zaostrzenia środków zapobiegających dyskryminacji instytucjonalnej, zwłaszcza ze strony organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, która może mieć poważniejszy wpływ na osoby należące do grup społecznych w trudnej sytuacji; zwraca uwagę, że należy pilnie zwiększyć ochronę przed dyskryminacją, która nie ogranicza się tylko do zatrudnienia, dzięki horyzontalnemu i przekrojowemu podejściu; wzywa Komisję i Radę, by niezwłocznie odblokowały dyrektywę w sprawie równego traktowania bez obniżania standardów; |
| --- | --- |

26.

| 27. | podkreśla, że zgodnie ze sprawozdaniem Agencji Praw Podstawowych na temat praw podstawowych z 2021 r. państwa członkowskie powinny znacznie zwiększyć skuteczność środków i rozwiązań instytucjonalnych na rzecz pełnego i prawidłowego stosowania dyrektywy w sprawie równości rasowej (13), w szczególności poprzez zwiększenie niezależności organów ds. równości, zapewniając im odpowiednie uprawnienia i zasoby, aby mogły skutecznie wypełniać zadania powierzone im na mocy prawodawstwa UE dotyczącego niedyskryminacji; |
| --- | --- |

27.

| 28. | wzywa Komisję, aby zaostrzyła walkę z rasizmem, między innymi dzięki ustanowieniu ambitnych przepisów; ponadto wzywa Komisję, by zagwarantowała, że zostaną podjęte odpowiednie działania następcze w związku z unijnym planem działania przeciwko rasizmowi na lata 2020–2025 (14), oraz aby wprowadziła skuteczne mechanizmy monitorowania i oceny poczynionych postępów; |
| --- | --- |

28.

| 29. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja powołała koordynatora ds. praw ofiar, przyjęła pierwszą strategię w zakresie praw ofiar i utworzyła platformę ds. praw ofiar; podkreśla jednak, że w kilku państwach członkowskich utrzymują się trudności w dostępie do wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w przypadku ofiar znajdujących się w trudnej sytuacji, oraz problemy związane z niezawisłością sądów; |
| --- | --- |

29.

| 30. | apeluje o utworzenie mechanizmu uwzględniania kwestii związanych ze współpracą i koordynacją unijnych i krajowych strategii politycznych na rzecz równości, tak aby wszystkie formy dyskryminacji, w szczególności dyskryminacja krzyżowa, były uwzględniane w przeglądzie i przyjmowaniu strategii politycznych, w tym poprzez systematyczne i przejrzyste oceny wpływu na równość, zgodnie z jasno określonymi celami i harmonogramem, w oparciu o dowody i za pomocą wskaźników skuteczności działania; apeluje o nawiązanie ścisłej współpracy z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, organizacjami wsparcia, społecznościami i osobami, które doświadczają dyskryminacji, przy zapewnieniu odpowiednich zasobów pozwalających na podejmowanie działania i środki monitorowania; |
| --- | --- |

30.

| 31. | potępia nasilające się ataki na osoby LGBTIQ i wzywa państwa członkowskie oraz Komisję, by podjęły działania mające na celu położenie kresu tym atakom oraz zagwarantowanie rzeczywistej równości osób LGBTIQ we wszystkich obszarach; |
| --- | --- |

31.

| 32. | potępia podejście niektórych rządów UE do przyjmowania przepisów w ramach procedur przyspieszonych bez konsultacji społecznych, a nawet – w wyjątkowych przypadkach – poprzez zmianę konstytucji, jako sposobu na usankcjonowanie dyskryminacyjnej polityki, która w przeciwnym razie nie mogłaby być przedmiotem ustawodawstwa, np. przepisów wymierzonych konkretnie w osoby LGBTIQ; odnotowuje, że zatwierdzone zmiany konstytucji Węgier czy projekt ustawy anty-LGBTIQ, które węgierski parlament przyjął w czerwcu 2021 r., to znamienne przykłady naruszania prawa do równego traktowania i zasady niedyskryminacji; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że 18 państw członkowskich opublikowało wspólne oświadczenie potępiające zmiany w węgierskiej ustawie o ochronie dzieci wymierzone w osoby LGBT; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że 16 państw członkowskich potwierdziło swoje poparcie dla walki z dyskryminacją osób LGBTIQ; podkreśla, że propagowanie europejskiego stylu życia bezspornie obejmuje promowanie tolerancji, akceptacji, niedyskryminacji i równego traktowania; |
| --- | --- |

32.

| 33. | jest zaniepokojony doniesieniami o nadużywaniu siły, brutalności policji i naruszeniach wobec Romów, do których dochodzi w całej UE, jak wynika z ustaleń Agencji Praw Podstawowych UE opublikowanych w 2020 r.; wskazano w nich również, że Romowie doświadczają powszechnego ubóstwa, nieodpowiednich warunków życia, złego stany zdrowia, wykluczenia z rynku pracy i prześladowania; potępia utrzymujące się wykluczenie społeczne i antycyganizm, które prowadzą do nieproporcjonalnej karalności Romów; wzywa także Komisję do przedstawienia lepszych przepisów i konkretnych środków politycznych w celu zapobieżenia takim incydentom i zapewnienia sprawiedliwości ofiarom, a także wpisania walki z antycyganizmem w główny nurt polityki unijnej; |
| --- | --- |

33.

| 34. | ubolewa nad faktem, że wielu Romów w UE nadal żyje w zmarginalizowanych osiedlach, w skrajnie niepewnych warunkach i w bardzo złej sytuacji społeczno-ekonomicznej, często bez dostępu do czystej wody pitnej, elektryczności, bezpiecznych i odpowiednich mieszkań, kształcenia, zatrudnienia, opieki zdrowotnej, kanalizacji i wywozu śmieci; przypomina, że sytuacja w osiedlach romskich stanowi jawne pogwałcenie praw człowieka i praw podstawowych oraz ma poważne konsekwencje, zwłaszcza dla dzieci romskich; wzywa państwa członkowskie do przestrzegania zalecenia Rady w sprawie równouprawnienia, włączenia i partycypacji Romów (15), a także unijnych ram strategicznych na rzecz równouprawnienia, włączenia społecznego i udziału Romów na lata 2020–2030 (16), oraz do pełnego wykorzystania do tego celu funduszy unijnych i krajowych; wzywa Komisję do lepszego monitorowania postępów państw członkowskich i do podjęcia odpowiednich działań następczych; |
| --- | --- |

34.

| 35. | wyraża ubolewanie, że praktyka segregacji dzieci z grup mniejszościowych w szkołach pozostaje w Europie istotnym problemem; podkreśla, że takie praktyki często wynikają z błędnego diagnozowania u dzieci niepełnosprawności intelektualnej ze względu na ich sytuację społeczną lub osobistą; wzywa państwa członkowskie do wzmocnienia polityki integracyjnej, aby zapobiec takim dyskryminującym praktykom, zarówno zamierzonym, jak i niezamierzonym, oraz do wprowadzenia mechanizmów nadzoru w celu weryfikacji, a w razie potrzeby zmiany decyzji diagnostycznych; |
| --- | --- |

35.

| 36. | wzywa państwa członkowskie do zapewnienia odpowiedniego zaangażowania organów ochrony społeczno-prawnej w odniesieniu do dzieci i opieki społecznej w zmarginalizowanych społecznościach romskich, aby zagwarantować dzieciom ochronę i opiekę niezbędną dla ich dobrostanu i rozwoju, przy jednoczesnym zabezpieczeniu ich najlepszego interesu, oraz do wprowadzenia procedur dostosowanych do różnych potrzeb zmarginalizowanych społeczności romskich, pozwalających organom ochrony społeczno-prawnej na wypełnianie obowiązków w taki sam sposób, jak w przypadku dzieci z populacji większościowej; |
| --- | --- |

36.

| 37. | podkreśla, żenowe unijne ramy strategiczne na rzecz równouprawnienia, włączenia społecznego i udziału Romów wyznaczają ambitne cele w siedmiu kluczowych obszarach, do których należą: niedyskryminacja, włączenie, uczestnictwo, edukacja, zatrudnienie, opieka zdrowotna i mieszkalnictwo; umożliwiają one skuteczniejsze monitorowanie, gdyż zawierają szereg wymiernych i mierzalnych celów służących do śledzenia postępów; wzywa Komisję, by zapewniła odpowiednie działania następcze w odniesieniu do strategii i postępów; ponadto wzywa Komisję i państwa członkowskie, by egzekwowały zakaz profilowania rasowego lub etnicznego w ramach egzekwowania prawa, środków zwalczania terroryzmu i kontroli migracji, a także zakaz stosowania przemocy przez policję, oraz by zapewniły rozliczalność; |
| --- | --- |

37.

| 38. | jest zaniepokojony tym, że terroryzm i polityka antyterrorystyczna mogły poskutkować dyskryminacją i wrogością wobec niektórych grup, w tym wobec społeczności o innym kolorze skóry, społeczności muzułmańskich oraz ruchów, działaczy i organizacji antyrasistowskich; ubolewa, że w niektórych przypadkach polityka ta obejmuje delegitymizację, penalizację lub próby penalizacji dyskursów politycznych, religijnych i innych, co może prowadzić do dyskryminujących praktyk egzekwowania prawa, takich jak profilowanie rasowe i religijne, oraz do szerszych skutków społecznych, takich jak autocenzura i ograniczanie przestrzeni społeczeństwa obywatelskiego; |
| --- | --- |

38.

| 39. | z zadowoleniem przyjmuje decyzję Komisji o zorganizowaniu konsultacji publicznych w sprawie aktualizacji dyrektywy 2012/29/UE ustanawiającej normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw (17), będącej częścią strategii UE w zakresie praw ofiar (na lata 2020–2025), w trosce o skuteczniejszą pomoc ofiarom, w tym ofiarom terroryzmu, i w trosce o ich ochronę oraz o uznanie wagi poszanowania ich godności; domaga się, by właściwe instytucje zapewniły środki chroniące przed dalszą wiktymizacją wskutek poniżenia i ataków na wizerunek ofiar pochodzących z grup społecznych powiązanych z napastnikiem; |
| --- | --- |

39.

| 40. | ponownie zwraca się do instytucji UE i państw członkowskich o skuteczne stawianie czoła takich wyzwaniom jak wykorzystywanie seksualne dzieci, pornografia dziecięca, ochrona dzieci-migrantów pozbawionych opieki, sytuacja dzieci z niepełnosprawnościami w domach dziecka, ochrona dzieci, które padły ofiarą przemocy domowej i wykorzystywania w miejscu pracy, oraz problemu dzieci zaginionych; |
| --- | --- |

40.

| 41. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja uwzględniła zalecenia Parlamentu i przyjęła ambitną strategię na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030 (18); ponownie podkreśla fundamentalne znaczenie wdrożenia zaproponowanych środków i dalszego opracowywania środków krajowych, aby zadbać o to, by osoby z niepełnosprawnościami nie były szykanowane ani dyskryminowane pod względem zatrudnienia, edukacji i włączenia społecznego, a prawa przewidziane w Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych były im w pełni zagwarantowane; |
| --- | --- |

41.

| 42. | jest głęboko zaniepokojony wzrostem ubóstwa i wykluczenia społecznego, zwłaszcza w wyniku pandemii COVID-19, oraz wzrostem liczby przypadków nawoływania do nienawiści i przestępstw z nienawiści; wyraża ponadto zaniepokojenie szczególną i bezprecedensową presją, jaką pandemia wywarła zwłaszcza na osoby znajdujące się w trudnej sytuacji, w tym kobiety, osoby z mniejszości rasowych, migrantów i osoby z niepełnosprawnościami; wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że kryzys związany z COVID-19 był coraz powszechniej wykorzystywany jako pretekst do atakowania grup w trudnej sytuacji – w tym migrantów, osób ze środowisk imigranckich i społeczności romskich – które już i tak padają ofiarą dyskryminacji rasowej i etnicznej, nawoływania do nienawiści i przestępstw z nienawiści; |
| --- | --- |

42.

| 43. | podkreśla, że pandemia COVID-19 ukazała poważne braki w zdolnościach i gotowości systemów opieki zdrowotnej, oświaty, zatrudnienia i ochrony socjalnej państw członkowskich; jest głęboko przekonany, że państwa członkowskie muszą znacznie usprawnić systemy opieki zdrowotnej, opieki społecznej i pomocy społecznej, aby zapewnić pełne wsparcie wszystkim obywatelom, a zwłaszcza osobom bardziej narażonym na zagrożenia, nawet w czasie kryzysu, a tym samym odpowiednio chronić zdrowie oraz prawa gospodarcze i społeczne wszystkich obywateli; |
| --- | --- |

43.

| 44. | ubolewa, że pandemia COVID-19 w nieproporcjonalny sposób dotknęła zmarginalizowane społeczności romskie ze względu na złe warunki mieszkaniowe, ograniczony dostęp do wody, elektryczności i urządzeń sanitarnych oraz brak dostępu do internetu i odpowiedniego sprzętu informatycznego, co sprawia, że młodsi Romowie jeszcze gorzej radzą sobie z nauką w szkole; jest szczególnie zaniepokojony wpływem, jaki pandemia COVID-19 wywarła na Romów, pogłębiając nierówności i podsycając uprzedzenia, w tym przypadkami stosowania przemocy przez policję; zauważa z ubolewaniem, że podczas pandemii Romowie wielokrotnie stawali się kozłem ofiarnym; zauważa, że byli oni narażeni na stygmatyzację, dyskryminację i nienawistne wypowiedzi wiążące wirusa z ich pochodzeniem etnicznym; ubolewa, że niektóre media i portale społecznościowe często przedstawiały Romów jako czynnik zagrażający zdrowiu publicznemu, odpowiedzialny za rozprzestrzenianie się wirusa; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zintensyfikowania polityki przeciwdziałania doświadczanemu przez społeczności romskie ubóstwu i wykluczeniu społecznemu, ze szczególnym uwzględnieniem praw romskich kobiet i dzieci; |
| --- | --- |

44.

| 45. | podkreśla, że mieszkanie jest podstawową potrzebą, a dostęp do mieszkania, a w szczególności pomoc mieszkaniowa, jest prawem podstawowym, ponieważ obywatele pozbawieni mieszkania nie mogą w pełni uczestniczyć w życiu społecznym ani korzystać ze wszystkich swoich praw podstawowych; wzywa państwa członkowskie do bezzwłocznego uznania, że powinny być związane art. 31 zmienionej Europejskiej karty społecznej dotyczącym prawa do mieszkania; wyraża szczególne zaniepokojenie faktem, że młodzi ludzie są pozbawieni mieszkań z powodu ogromnego wzrostu ich cen, zwłaszcza na obszarach miejskich; |
| --- | --- |

45.

| 46. | uznaje, że ubóstwo jest kolejną formą dyskryminacji, która prowadzi do naruszenia praw podstawowych, zwłaszcza tych grup, których prawa są już i tak najbardziej zagrożone, takich jak kobiety, migranci, osoby ciemnoskóre i należące do mniejszości rasowych oraz mniejszości etnicznych, społeczność LGBTIQ i dzieci; podkreśla szczególną podatność dzieci na zagrożenia oraz wpływ, jaki ubóstwo wywiera na nie oraz na ich rozwój fizyczny i psychiczny; wzywa Komisję, Radę i państwa członkowskie do opracowania strategii politycznych mających na celu ograniczenie ubóstwa, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci; wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania wszystkim równego dostępu do opieki zdrowotnej, kształcenia na wysokim poziomie i mieszkań oraz do zakończenia ograniczania usług publicznych, które doprowadziło do wzrostu wskaźników ubóstwa, a przede wszystkim nierówności; przypomina, że prawa gospodarcze i społeczne stanowią prawa podstawowe; ponownie wzywa Radę i Komisję do uwzględniania praw podstawowych przy opracowywaniu wniosków dotyczących polityki gospodarczej; |
| --- | --- |

46.

| 47. | podkreśla, że państwa członkowskie powinny podjąć działania, by zagwarantować prawo do wysokiej jakości zatrudnienia, które można pogodzić z życiem osobistym i rodzinnym oraz z rozwojem osobistym, ponieważ jest to najlepszy sposób na wyeliminowanie ubóstwa; uznaje, że wyzysk pracowników i nadużycia w miejscu pracy stanowią wyraźne naruszenie tego prawa; wzywa państwa członkowskie do poprawy inspekcji pracy oraz do wprowadzenia środków mających na celu eliminację nadużyć w pracy; wzywa Komisję, by przeanalizowała działania niezbędne do przystąpienia przez UE do Europejskiej karty społecznej oraz by zaproponowała harmonogram tych działań; |
| --- | --- |

47.

| 48. | jest zaniepokojony brakiem postępów w kwestii niepewnych warunków zatrudnienia w sektorze opieki, co ma dramatyczne konsekwencje dla osób starszych, które potrzebują takich usług do godnego życia i dalszego funkcjonowania w społeczeństwie; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wzmożenia wysiłków, by zwalczać wszelkie formy dyskryminacji osób starszych oraz by zaspokajać ich potrzeby i gwarantować ich prawa; podkreśla, jak ważne jest wspieranie inicjatyw związanych z aktywnym starzeniem się; |
| --- | --- |

48.

| 49. | podkreśla, że dostępność usług internetowych w całej UE jest jednym z podstawowych warunków wstępnych pełnego włączenia społecznego w Europie; zauważa, że w niektórych częściach UE, najczęściej na obszarach wiejskich, nadal nie ma dostępu do dobrej jakości usług internetowych, co może prowadzić do dalszego pogłębiania się nierówności wśród Europejczyków; zachęca Komisję i państwa członkowskie do przyspieszenia transformacji cyfrowej UE, która powinna koncentrować się jednakowo na dobrostanie wszystkich pokoleń i zapewniać bezpieczeństwo w sieci; |
| --- | --- |

49.

| 50. | przypomina, jak ważne jest systematyczne gromadzenie obowiązkowych i zdezagregowanych danych dotyczących równości oraz opracowanie wskaźników, które posłużą do mierzenia postępów unijnych strategii w zakresie zwalczania rasizmu i dyskryminacji oraz do sprawozdawczości z tych postępów; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wzmożenia działań w tym zakresie; wzywa Komisję i państwa członkowskie do gromadzenia danych na temat równości zdezagregowanych według pochodzenia rasowego i etnicznego oraz innych cech prawnie chronionych, by dokumentować przejawy rasizmu i opracować politykę publiczną, która w rzeczywisty i skuteczny sposób zaspokoi potrzeby doświadczających go osób, przy pełnym poszanowaniu podstawowego prawa do prywatności, ochrony danych osobowych oraz stosownych przepisów unijnych i krajowych; |
| --- | --- |

50.

Rasizm strukturalny

| 51. | dostrzega i potępia istnienie w UE rasizmu strukturalnego wynikającego ze stereotypów utrwalanych dyskursami, które prowadzą do dyskryminacji mniejszości etnicznych we wszystkich dziedzinach życia; jest głęboko zaniepokojony indywidualnymi, strukturalnymi i instytucjonalnymi formami rasizmu i ksenofobii w UE oraz coraz większą dyskryminacją Arabów, czarnych Europejczyków, osób pochodzenia azjatyckiego, Żydów, muzułmanów i Romów; wzywa państwa członkowskie, by położyły kres dyskryminacyjnym praktykom instytucjonalnym, strategiom politycznym i przepisom; |
| --- | --- |

51.

| 52. | podkreśla fakt, że ruch Black Lives Matter zmobilizował społeczeństwa na całym świecie do walki z przejawami rasizmu i dyskryminacją, których dopuszczają się organy ścigania; przypomina swoją rezolucję z dnia 19 czerwca 2020 r. w sprawie protestów antyrasistowskich po śmierci George’a Floyda (19), w której Parlament potwierdził, że życie osób ciemnoskórych się liczy („Black Lives Matter”); ponownie wyraża poparcie dla powszechnych protestów przeciwko rasizmowi i dyskryminacji, które odbyły się w europejskich stolicach i miastach na całym świecie po śmierci George’a Floyda w 2020 r.; popiera apel protestujących o zajęcie stanowiska przeciw opresji i rasizmowi strukturalnemu w Europie; z zadowoleniem przyjmuje mianowanie w maju 2021 r. koordynatora UE ds. przeciwdziałania rasizmowi, organizację szczytu UE w sprawie walki z rasizmem, utworzenie stałego forum konsultacji ze społeczeństwem obywatelskim w sprawie przeciwdziałania rasizmowi oraz konkluzje Rady z dnia 4 marca 2022 r. o zwalczaniu rasizmu i antysemityzmu; ponadto z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja po raz pierwszy przyznała w swoim unijnym planie działania przeciwko rasizmowi na lata 2020–2025, iż rasizm strukturalny istnieje, oraz określiła konkretne środki służące zwalczaniu rasizmu i dyskryminacji etnicznej w UE; |
| --- | --- |

52.

| 53. | wzywa instytucje UE i państwa członkowskie do wyeliminowania podstawowych przyczyn rasizmu strukturalnego; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by wdrożyły środki mające na celu rozwiązanie problemu utrzymujących się nierówności strukturalnych w kluczowych obszarach, takich jak system sądownictwa karnego, oświata, mieszkalnictwo, zatrudnienie, opieka zdrowotna, towary i usługi; podkreśla istotną rolę edukacji i mediów w przeciwdziałaniu rasistowskim narracjom oraz w obalaniu uprzedzeń i stereotypów; wzywa Komisję i państwa członkowskie do promowania szkoleń antyrasistowskich; |
| --- | --- |

53.

| 54. | wzywa państwa członkowskie do przyjęcia do końca 2022 r. krajowych planów działania przeciwko rasizmowi i nadania priorytetu działaniom mającym na celu rozwiązanie problemu braku dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz utrzymujących się nierówności społeczno-gospodarczych w obszarach takich jak mieszkalnictwo, opieka zdrowotna, zatrudnienie i oświata, które to kwestie należy uznać za podstawowe przeszkody w pełnym korzystaniu z praw podstawowych oraz za kluczowe bariery utrudniające włączenie i równość; zwraca się do Komisji o monitorowanie realizacji tych krajowych planów działania i planu działania UE oraz o zapewnienie odpowiednich działań następczych w związku z tymi planami; wzywa ponadto Komisję, by monitorowała przejawy rasizmu i dyskryminacji w państwach członkowskich oraz przeciwdziałała tym zjawiskom, między innymi poprzez wszczynanie postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, by skutecznie wpłynąć na stosowanie prawa; |
| --- | --- |

54.

| 55. | podkreśla szerzące się nastroje rasistowskie i ksenofobiczne podchwytywane przez niektórych liderów opinii, polityków i media, co rodzi wrogą atmosferę, w której muszą funkcjonować aktywiści i organizacje walczące z rasizmem; zwraca się do państw członkowskich o pełną transpozycję i stosowanie decyzji ramowej Rady 2008/913/WSiSW w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych; zachęca państwa członkowskie do przyjęcia niezbędnych środków, aby zagwarantować, że pobudki rasistowskie lub ksenofobiczne będą stanowić okoliczność obciążającą lub że pobudki takie będą uwzględniane przez sądy przy określaniu wymiaru kary; |
| --- | --- |

55.

| 56. | jest głęboko zaniepokojony istnieniem i stałym rozprzestrzenianiem się w UE ruchów skrajnie prawicowych, zwłaszcza grup neofaszystowskich i neonazistowskich; wzywa państwa członkowskie, by podjęły pilne środki w celu skutecznego zakazania działalności tych grup; apeluje w międzyczasie o dalsze badanie podstaw tworzenia, bazy członkowskiej, a zwłaszcza źródeł finansowania takich grup w celu zidentyfikowania ewentualnej ingerencji zagranicznej; podkreśla, że w programach nauczania historii trzeba poświęcić więcej miejsca obiektywnemu i opartemu na faktach uczeniu o różnych ideologiach rasowych lub etnicznych, takich jak niewolnictwo, kolonializm czy faszyzm, ich formach i źródłach, w tym o niewłaściwym wykorzystywaniu nauki do ich uzasadnienia, a także o ich konsekwencjach i ewentualnych pozostałościach w obecnych czasach, by przeciwdziałać ciągłemu odradzaniu się tych ideologii; |
| --- | --- |

56.

| 57. | przypomina, że trzeba poświęcić szczególną uwagę cyfryzacji i ewentualnym uprzedzeniom społecznym, które mogą być wprowadzane do nowych technologii; podkreśla potrzebę zajęcia się potencjalnymi zagrożeniami związanymi ze sztuczną inteligencją nie jako problemem technicznym, lecz społecznym, zwłaszcza w przypadku osób z grup rasowych; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by wprowadziły środki uniemożliwiające potęgowanie dyskryminacji, istniejących nierówności i ubóstwa za pośrednictwem nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji; wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, by systemy sztucznej inteligencji opierały się na zasadach przejrzystości, wyjaśnialności, uczciwości i rozliczalności oraz by były przeprowadzane niezależne kontrole, co pozwoli uniknąć potęgowania rasizmu przez te systemy; ponownie wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zajęły się problemem różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn oraz problemem braku różnorodności w sektorze ICT oraz w dziedzinach nauk przyrodniczych, technologii, inżynierii i matematyki (STEM), zwłaszcza w obszarze rozwoju nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji, a w szczególności na stanowiskach wymagających podejmowania decyzji; |
| --- | --- |

57.

| 58. | wzywa państwa członkowskie, by zapewniły pełne wdrożenie dyrektywy w sprawie równości rasowej i dyrektywy w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia (20) w celu zwalczania utrzymującego się rasizmu wobec osób o różnym pochodzeniu, pochodzeniu etnicznym lub kolorze skóry; potępia fakt, że mniejszości rasowe, etniczne, językowe i religijne nadal doświadczają głęboko zakorzenionego rasizmu strukturalnego i instytucjonalnego, dyskryminacji, przestępstw z nienawiści i nawoływania do nienawiści, braku dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz utrzymujących się nierówności społeczno-gospodarczych, co należy uznać za główne przeszkody w pełnym korzystaniu przez członków tych mniejszości, jako obywateli UE, z praw podstawowych oraz za kluczowe bariery utrudniające włączenie i równość we wszystkich sferach życia, w tym w mieszkalnictwie, oświacie, opiece zdrowotnej i zatrudnieniu; |
| --- | --- |

58.

Przemoc ze względu na płeć, prawa kobiet i prawa osób LGBTIQ+

| 59. | potępia fakt, że przemoc ze względu na płeć jest jedną z najbardziej rozpowszechnionych form przemocy w UE, gdyż z badań unijnych wynika, że co trzecia kobieta w Unii – łącznie 62 mln kobiet – doświadczyła przemocy fizycznej lub seksualnej po ukończeniu 15. roku życia oraz że ponad połowa kobiet (55 %) padła ofiarą molestowania seksualnego; zwraca uwagę, że przemoc ze względu na płeć jest formą dyskryminacji i naruszeniem praw podstawowych, a także skutkiem stereotypów dotyczących płci, struktur heteropatriarchalnych i asymetrii władzy oraz nierówności o charakterze strukturalnym i instytucjonalnym; podkreśla, jak ważne we wszystkich strategiach politycznych i środkach, które mają na celu zwalczanie przemocy ze względu na płeć, jest stosowanie podejścia przekrojowego i skoncentrowanego na ofiarach; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wzmożenia wysiłków w tym kierunku; |
| --- | --- |

59.

| 60. | podkreśla znaczenie walki z przemocą ze względu na płeć we wszystkich jej formach oraz poszerzania równości płci i praw kobiet; z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji z dnia 8 marca 2022 r. dotyczący dyrektywy w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (21), w którym zaproponowano środki dotyczące penalizacji niektórych form przemocy, w tym penalizacji zgwałcenia ze względu na brak zgody i niektórych form cyberprzemocy, a także środki mające na celu ochronę ofiar, ułatwienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości, udzielanie wsparcia ofiarom i zapobieganie przemocy, a także zawarto przepisy dotyczące intersekcjonalności; podkreśla transgraniczny wymiar przemocy ze względu na płeć i podkreśla, że przemoc ze względu na płeć musi być zwalczana na szczeblu europejskim; wzywa Komisję do ujęcia przemocy ze względu na płeć w zestawieniu szczególnie poważnych przestępstw zawartym w art. 83 ust. 1 TFUE; |
| --- | --- |

60.

| 61. | wzywa Radę do zakończenia unijnej ratyfikacji Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencji stambulskiej); ubolewa nad tym, że Bułgaria, Czechy, Węgry, Łotwa, Litwa i Słowacja nie ratyfikowały jeszcze konwencji i ponawia swój apel do tych krajów o jej ratyfikację; zwraca uwagę, że konwencję stambulską należy rozumieć jako minimalną normę na rzecz wyeliminowania przemocy ze względu na płeć; zdecydowanie potępia podejmowane przez niektóre państwa członkowskie, w szczególności Polskę, próby uchylenia już wprowadzonych środków służących wdrożeniu konwencji stambulskiej i zwalczaniu przemocy oraz próby wycofania się z konwencji; |
| --- | --- |

61.

| 62. | potępia działania ruchów antygenderowych i antyfeministycznych, które systematycznie naruszają prawa kobiet i osób LGBTIQ; wzywa Komisję do dopilnowania, by organizacje społeczeństwa obywatelskiego otrzymujące wsparcie i finansowanie z Unii nie promowały dyskryminacji ze względu na płeć; z zadowoleniem przyjmuje pierwszą w historii strategię UE na rzecz równości osób LGBTIQ, a ponadto potępia coraz częstsze przypadki dyskryminacji, przestępstw z nienawiści i przemocy wobec osób LGBTIQ; zwraca się do Komisji o zapewnienie odpowiednich działań następczych w odniesieniu do tej strategii; |
| --- | --- |

62.

| 63. | potępia stałe i uporczywe działania przeciwko prawom kobiet, w tym prawom i zdrowiu seksualnemu i reprodukcyjnemu, podejmowane w niektórych państwach członkowskich, zwłaszcza w Polsce, na Słowacji, w Chorwacji i na Litwie; przypomina, że przymus reprodukcyjny i odmowa bezpiecznej i legalnej aborcji są również formami przemocy ze względu na płeć; podkreśla fakt, że Europejski Trybunał Praw Człowieka kilkakrotnie orzekł, że restrykcyjne przepisy aborcyjne i niewdrażanie stosownych przepisów naruszają przynależne kobietom i dziewczętom prawa człowieka oraz ich autonomię cielesną; wyraża ubolewanie z powodu braku dostępu kobiet do aborcji w wielu krajach i potępia śmierć co najmniej czterech kobiet w Polsce z powodu stosowania przepisów zakazujących aborcji praktycznie we wszystkich okolicznościach; wzywa państwa członkowskie do podjęcia skutecznych kroków w celu rozwiązania problemu tego rodzaju naruszeń praw człowieka i praw kobiet oraz do wprowadzenia niezbędnych mechanizmów zapobiegających ich występowaniu w przyszłości; wzywa Komisję do uznania aborcji za prawo podstawowe, do usunięcia wszelkich przeszkód w dostępie do niej oraz do zadbania o to, by była ona dokonywana w ramach publicznych systemów opieki zdrowotnej, a także do położenia większego nacisku na zdrowie i prawa seksualne i reprodukcyjne w rocznych sprawozdaniach na temat praworządności; |
| --- | --- |

63.

| 64. | zdecydowanie potępia dyskryminację i segregację kobiet romskich w placówkach opieki zdrowotnej nad matkami; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Czechy przyjęły ustawę w sprawie odszkodowań dla ofiar przymusowej i nielegalnej sterylizacji, oraz zauważa, że rząd Słowacji uczynił krok naprzód i w 2021 r. złożył przeprosiny, lecz jak na razie nie przedstawił żadnego projektu ustawy dotyczącej odszkodowań; uważa, że prawo dostępu do ochrony zdrowia, a w szczególności zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, stanowi podstawowe prawo kobiet; prawo to należy wzmocnić i w żadnym wypadku nie można go ograniczać ani odbierać; |
| --- | --- |

64.

| 65. | wzywa wszystkie państwa członkowskie do poszanowania autonomii cielesnej wszystkich ludzi, w szczególności poprzez zakazanie okaleczania narządów płciowych u osób interseksualnych, tzw. terapii konwersyjnej oraz przymusowej sterylizacji osób transseksualnych jako niezbędnego warunku prawnego uzgodnienia płci; ponownie podkreśla, że przepisy dotyczące uzgodnienia płci powinny być przyjmowane zgodnie z międzynarodowymi standardami praw człowieka, a zatem uzgodnienie płci powinno być dostępne, przystępne cenowo i administracyjnie, szybkie i oparte na samookreśleniu; |
| --- | --- |

65.

| 66. | podkreśla, że trzeba uznać wszystkie związki partnerskie do celów swobody przemieszczania się, w tym w przypadku partnerów obywateli UE spoza Unii; jest zaniepokojony, że wciąż nie został wykonany wyrok TSUE w sprawie C-673/16 – Coman i Hamilton, w którym uznano, że na podstawie unijnych przepisów dotyczących swobody przemieszczania się pojęcie „współmałżonka” obejmuje współmałżonka tej samej płci; zwraca uwagę na złożoną do Komisji skargę dotyczącą identycznego przypadku (A.B. i K.V. przeciw Rumunii – skarga nr 17816/21); podkreśla, że bezczynność Komisji doprowadziła do tego, że skarżący w sprawie Coman i Hamilton, próbując dochodzić swoich roszczeń, wnieśli sprawę do ETPC (Coman i inni przeciw Rumunii – skarga nr 2663/21); ponownie wzywa Komisję do wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w związku z niewykonaniem wyroku w sprawie Coman i Hamilton; |
| --- | --- |

66.

| 67. | z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Komisji do przedstawienia w 2022 r. rozporządzenia w sprawie wzajemnego uznawania rodzicielstwa przez państwa członkowskie, którego celem będzie stworzenie pewności prawa dla tęczowych rodzin w całej UE; |
| --- | --- |

67.

| 68. | zwraca uwagę na niepokojący wzrost przemocy ze względu na płeć i przemocy domowej podczas pandemii COVID-19; wyraża uznanie wobec szybkich reakcji niektórych władz krajowych, regionalnych i lokalnych, które wprowadziły środki mające na celu pomoc ofiarom przemocy domowej, takie jak zwiększenie liczby telefonów zaufania i wzmożenie wymiany informacji oraz wprowadzenie systemu kodów w aptekach, doraźnych punktów doradztwa w sklepach spożywczych lub zamaskowanych aplikacji umożliwiających zgłaszanie przypadków przemocy domowej i znęcania się; zwraca jednak uwagę na ogólny brak schronisk lub innych możliwości bezpiecznego zakwaterowania dla osób, które doświadczyły przemocy ze względu na płeć; wzywa zatem państwa członkowskie do przyznania odpowiedniego finansowania istniejącym schroniskom w celu zwiększenia liczby miejsc, a także do ułatwienia tworzenia dodatkowych schronisk i bezpiecznych miejsc zamieszkania dla osób, które doświadczyły przemocy domowej, w tym dla towarzyszących im małoletnich; ponadto wzywa państwa członkowskie do zadbania o to, by usługi dla osób, które doświadczyły przemocy domowej, były postrzegane jako niezbędne i pozostały dostępne oraz aby te usługi uzupełniono odpowiednimi i specjalistycznymi szkoleniami dla służb policyjnych, a także ukierunkowanymi działaniami wymiaru sprawiedliwości w trosce o lepsze przygotowanie na przyszłość; |
| --- | --- |

68.

| 69. | wyraża ubolewanie z powodu regresu dotyczącego praw kobiet i dziewcząt, jako że niektóre państwa członkowskie starały się cofnąć osiągnięcia w kwestii zdrowia i praw seksualnych i reprodukcyjnych, wykorzystując pandemię COVID-19 jako pretekst do ograniczenia dostępu do aborcji, antykoncepcji i usług ginekologicznych; podkreśla, że niezależnie od pandemii w niektórych państwach członkowskich podjęto próby ograniczenia istniejącej ochrony prawnej w zakresie dostępu kobiet do opieki aborcyjnej, w tym wprowadzono regresywne warunki, które muszą być spełnione przed przeprowadzeniem aborcji, takie jak obowiązkowe i stronnicze doradztwo lub tzw. czas refleksji; szczególnie potępia ponad 20 parlamentarnych prób ograniczenia dostępu do aborcji podjętych w tym okresie na Słowacji; zdecydowanie podkreśla, że usługi związane ze zdrowiem i prawami seksualnymi i reprodukcyjnymi trzeba uznać za niezbędne i powinny one być dostępne nawet podczas globalnych kryzysów zdrowotnych, zważywszy na pilny charakter tych usług; |
| --- | --- |

69.

| 70. | podkreśla, jak ważne jest zadbanie o to, by reakcja na kryzys związany z COVID-19 uwzględniała perspektywę płci i sporządzanie budżetu z uwzględnieniem aspektu płci, a także ocenę ex post wpływu w aspekcie płci, jak zaproponowano w strategii Komisji na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025; wzywa instytucje UE do dopilnowania, aby wszystkie polityki i działania UE uwzględniały aspekt płci; |
| --- | --- |

70.

Wolności

| 71. | przypomina o znaczeniu obrony wolności, pluralizmu i niezależności mediów, utrzymania przejrzystości własności mediów i regulacji koncentracji rynku oraz zapewnienia ochrony dziennikarzy; uważa, że trzeba koniecznie wprowadzić w UE wiążące unijne przepisy zapewniające solidną i spójną ochronę niezależnych mediów i dziennikarzy przed uciążliwymi pozwami mającymi ich uciszyć lub zastraszyć, aby pomóc położyć kres temu procederowi; wzywa Komisję do wzmożenia wysiłków w tym względzie, w tym poprzez zaproponowanie wiążących środków oraz poprzez ochronę dziennikarstwa śledczego i wspieranie jego finansowania; |
| --- | --- |

71.

| 72. | potępia wykorzystywanie strategicznych powództw zmierzających do stłumienia debaty publicznej (SLAPP), które są wnoszone w celu uciszenia i zastraszenia obrońców praw człowieka, w tym obrońców praw osób LGBTI krytykujących naruszanie praw człowieka; podkreśla, że powództwa typu SLAPP to tylko jedno z zagrożeń dla wolnych i pluralistycznych mediów wśród takich jak naciski i imperatywy handlowe, naciski polityczne, autocenzura dziennikarska w kwestiach budzących szczególne kontrowersje, niepewny charakter kariery dziennikarskiej i duże obciążenie pracą, z którym borykają się dziennikarze, presja, którą czują, aby zachować dostęp do elitarnych źródeł dzięki niekrytycznym relacjom, a także perspektywa zrujnowania sobie kariery zawodowej w przypadku naruszenia milczących i zinternalizowanych założeń dotyczących właściwej „linii”, którą należy przyjąć w odniesieniu do szczególnie kontrowersyjnych kwestii, zwłaszcza dotyczących polityki zagranicznej; wzywa państwa członkowskie do ochrony i tworzenia niezależnych, pluralistycznych i wolnych mediów; potępia w tym względzie wszelkie środki mające na celu uciszenie krytycznych mediów i ograniczenie wolności i pluralizmu mediów; podkreśla, że konieczne jest pilne przeciwdziałanie wszystkim powództwom typu SLAPP; z zadowoleniem przyjmuje niedawną inicjatywę Komisji polegającą na opublikowaniu zalecenia w sprawie zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa dziennikarzom oraz wzmocnienia ich pozycji w Unii Europejskiej; wzywa Komisję, by niezwłocznie przedstawiła projekt europejskiego aktu o wolności mediów; |
| --- | --- |

72.

| 73. | jest zaniepokojony doniesieniami, że organy niektórych państw członkowskich korzystały z oprogramowania szpiegowskiego Pegasus w celach politycznych lub w innych nieuzasadnionych celach, by inwigilować dziennikarzy, polityków, prawników, działaczy organizacji społeczeństwa obywatelskiego lub inne osoby, co stanowi naruszenie prawa UE i wartości zapisanych w art. 2 TUE oraz w Karcie; jest zaniepokojony wykorzystywaniem Pegasusa wobec dziennikarzy, działaczy na rzecz praw człowieka, opozycjonistów i prawników w UE i poza nią; przypomina, że Pegasus jest tylko jednym z wielu programów wykorzystywanych przez organy państwowe do prowadzenia niezgodnej z prawem masowej inwigilacji niewinnych obywateli; z zadowoleniem przyjmuje powołanie komisji śledczej Parlamentu Europejskiego ds. Pegasusa, która zbada domniemane niewłaściwe wykorzystywanie narzędzi inwigilacji oraz zakres domniemanych naruszeń praw i wolności zapisanych w art. 2 TUE i w Karcie, a także zaproponuje zabezpieczenia i wyda zalecenia; |
| --- | --- |

73.

| 74. | podkreśla, że kampanie oszczerstw przeciwko osobom LGBTIQ i szerzej pojętemu społeczeństwu obywatelskiemu są bardziej rozpowszechnione w państwach członkowskich, w których atakowana jest wolność mediów; zdecydowanie potępia prowadzone nieustannie w publicznych mediach kampanie oszczerstw wymierzone w sędziów, dziennikarzy i polityków krytycznych wobec rządu u władzy, w tym powództwa typu SLAPP wnoszone przez agencje i urzędników rządowych, przedsiębiorstwa państwowe lub osoby blisko powiązane z koalicjami rządzącymi w całej Europie; wzywa Komisję do wykorzystania wszelkich dostępnych jej instrumentów legislacyjnych i wykonawczych, aby zapobiec tego rodzaju działaniom zastraszającym, które zagrażają wolności słowa; wzywa Komisję, by we współpracy z organizacjami zrzeszającymi dziennikarzy monitorowała i zgłaszała ataki na nich oraz powództwa sądowe służące uciszeniu lub zastraszeniu niezależnych mediów, a także by zagwarantowała dostęp do odpowiednich środków prawnych; |
| --- | --- |

74.

| 75. | ubolewa nad faktem, że bezpieczeństwo dziennikarzy nie jest powszechnie zagwarantowane; podkreśla znaczenie pluralizmu mediów oraz potrzebę ochrony dziennikarzy przed groźbami i atakami, aby zapobiegać samocenzurze, zapewnić wolność wypowiedzi i prawo do informacji oraz chronić zawód dziennikarza; wzywa Komisję, aby ulepszyła narzędzia oceny środków podjętych przez rządy, mogących osłabić wolność informacji i pluralizm; |
| --- | --- |

75.

| 76. | potępia ataki i przemoc wobec dziennikarzy oraz ich zatrzymania podczas protestów, przez co uniemożliwiono im relacjonowanie wydarzeń, a tym samym normalne wykonywanie pracy; wyraża głębokie zaniepokojenie przypadkami brutalności policji podczas protestów, przede wszystkim wobec dziennikarzy, i wzywa do pociągnięcia policjantów do odpowiedzialności; apeluje do Komisji i państw członkowskich o zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony dziennikarzy, zwłaszcza podczas protestów; |
| --- | --- |

76.

| 77. | podkreśla, że zgodnie z prawem międzynarodowym praw człowieka można legalnie nałożyć pewne ograniczenia na wolność pokojowego zgromadzania się w celu ochrony zdrowia publicznego lub innych uzasadnionych interesów, jednak muszą one być przewidziane prawem oraz konieczne i proporcjonalne do konkretnego celu; wyraża głębokie zaniepokojenie z powodu niektórych całkowitych zakazów protestów, a także pewnych zakazów i ograniczeń dotyczących protestów nałożonych podczas pandemii COVID-19, podczas gdy inne zgromadzenia publiczne o podobnej wielkości pozostały dozwolone, a także z powodu używania siły wobec pokojowych demonstrantów; wyraża zaniepokojenie faktem, że w państwach członkowskich obowiązują różne progi, po przekroczeniu których możliwe jest użycie siły i broni przez organy ścigania w celu utrzymania porządku publicznego; wzywa państwa członkowskie do ochrony praw podstawowych przy przyjmowaniu środków ograniczających wolność wypowiedzi, zgromadzeń i zrzeszania się oraz przepisów dotyczących tej kwestii, a także do stworzenia atmosfery, w której krytyka jest elementem zdrowej debaty na temat wszelkich kwestii niepokojących społeczeństwo; |
| --- | --- |

77.

| 78. | jest głęboko zaniepokojony atakami, nękaniem, przemocą i groźbami wobec dziennikarzy, obrońców praw człowieka i innych osób demaskujących zagraniczne ingerencje i kampanie dezinformacyjne; wzywa państwa członkowskie, by w kontekście coraz powszechniejszej dezinformacji, mistyfikacji i propagandy politycznej włączyły do swoich programów nauczania ukierunkowane, dostosowane do wieku zajęcia nastawione na rozwijanie krytycznego myślenia, umiejętności korzystania z mediów i umiejętności cyfrowych; apeluje o położenie większego nacisku na edukację obywatelską, ze szczególnym uwzględnieniem praw podstawowych, zasad demokracji i udziału w życiu publicznym; |
| --- | --- |

78.

| 79. | zauważa, że kilka państw członkowskich spadło na dalsze pozycje w międzynarodowych rankingach wolności prasy; podkreśla niezastąpioną rolę mediów publicznych i zwraca uwagę, że zapewnienie i utrzymanie ich niezależności od wpływów politycznych ma zasadnicze znaczenie; zdecydowanie potępia zagrożenia wymierzone w wolność mediów, w tym nękanie dziennikarzy i sygnalistów oraz wymierzone w nich ataki, nierespektowanie zapisanej w prawie ochrony oraz zawłaszczanie mediów lub motywowane politycznie działania w sektorze mediów; |
| --- | --- |

79.

| 80. | jest głęboko zaniepokojony dalszym pogarszaniem się sytuacji w zakresie wolności mediów na Węgrzech, w Polsce i w Słowenii oraz rozmaitymi reformami wprowadzanymi przez rządzące koalicje, by ograniczyć różnorodność i uciszyć krytyczne głosy w mediach; jest ponadto zaniepokojony brakiem przejrzystego i jasnego zbioru zasad dotyczących zamieszczania reklam w mediach przez władze krajowe, regionalne i lokalne w niektórych państwach członkowskich; głęboko ubolewa z powodu pogorszenia się sytuacji ekonomicznej mediów podczas pandemii COVID-19 i uważa, że należy podjąć konkretne działania, by złagodzić wpływ pandemii na media; |
| --- | --- |

80.

| 81. | wyraża zaniepokojenie tworzeniem organów kontrolowanych przez rząd, które zarządzają znaczną częścią mediów, oraz wykorzystywaniem mediów publicznych do realizacji partyjnych interesów; przypomina, że jeżeli media są w posiadaniu niewielkiej liczby podmiotów, zarówno rządowych, jak i prywatnych, stanowi to poważne zagrożenie dla różnorodności informacji i poglądów reprezentowanych w treściach medialnych; przypomina, że wolność wypowiedzi i informacji, w tym wolność wypowiedzi artystycznej, oraz wolność mediów mają podstawowe znaczenie dla demokracji i praworządności, a także wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania niezależności ich organów ds. mediów; przypomina, że prawo do poszukiwania, otrzymywania i przekazywania informacji i idei ustnie, w formie pisemnej lub drukowanej, w formie artystycznej lub za pośrednictwem wszelkich innych środków przekazu jest elementem wolności wypowiedzi artystycznej; |
| --- | --- |

81.

| 82. | wzywa Komisję, by dopilnowała prawidłowego wdrożenia dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych, zwłaszcza pod kątem niezależności organów regulacyjnych ds. mediów, przejrzystej struktury własnościowej mediów i umiejętności korzystania z mediów; wzywa Komisję, by wszczynała postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, gdy państwa członkowskie wdrażają te przepisy nieprawidłowo lub nie w pełni; |
| --- | --- |

82.

| 83. | zauważa, że niektóre środki przyjęte przez państwa członkowskie w reakcji na COVID-19 istotnie wpłynęły na prawo do prywatności i prawo do ochrony danych osobowych, że nie przeprowadzono pełnych konsultacji z organami ochrony danych, że konieczność i proporcjonalność tych środków nie zawsze były oczywiste oraz że w wielu przypadkach brakowało solidnej podstawy prawnej i nie dokonano odpowiedniej oceny; wzywa Komisję, Europejskiego Inspektora Ochrony Danych i Europejską Radę Ochrony Danych do bezzwłocznej oceny sytuacji; |
| --- | --- |

83.

| 84. | wyraża głębokie zaniepokojenie niedostatecznym i nierównym egzekwowaniem ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (22), w związku z czym istnieje ryzyko, że stanie się ono fikcją, która nie zapewnia obywatelom rzeczywistej ochrony; ubolewa, że Komisja zignorowała wezwanie Parlamentu do wszczęcia wobec Irlandii postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w związku z nieodpowiednim wdrożeniem tego rozporządzenia; |
| --- | --- |

84.

| 85. | jest zaniepokojony wewnętrznymi wytycznymi Komisji dotyczącymi zarządzania zapisami i materiałami archiwalnymi, które opierają się na błędnej interpretacji rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 w sprawie dostępu do dokumentów (23), oraz wyłączeniem wiadomości tekstowych z zakresu stosowania przepisów dotyczących dostępu do dokumentów, co Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich nazwał „niewłaściwym administrowaniem”; ubolewa, że niektóre państwa członkowskie utrudniają obywatelom skuteczne korzystanie z prawa dostępu do dokumentów, niepotrzebnie opóźniając lub nawet unieważniając terminy składania wniosków o udzielenie dostępu do dokumentów; podkreśla, że doprowadziło to nie tylko do braku zaufania obywateli UE do władz, ale także do osłabienia pluralizmu mediów w UE; |
| --- | --- |

85.

Sytuacja i przypadki łamania praw podstawowych na zewnętrznych granicach UE

| 86. | podkreśla, że zgodnie z prawem międzynarodowym i prawem UE ratowanie życia stanowi obowiązek prawny; zdecydowanie potępia postępowania karne wszczęte przez niektóre państwa członkowskie przeciwko organizacjom społeczeństwa obywatelskiego i osobom indywidualnym za udzielanie pomocy humanitarnej migrantom; wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania, aby nie ścigano osób i organizacji społeczeństwa obywatelskiego pomagających migrantom z powodów humanitarnych; |
| --- | --- |

86.

| 87. | potępia fakt, że w niektórych państwach członkowskich przyjęto przepisy, strategie polityczne i praktyki uniemożliwiające skuteczną ochronę praw człowieka uchodźców, osób ubiegających się o azyl i migrantów zarówno na lądzie, jak i na morzu; apeluje do Komisji i państw członkowskich, aby prawa człowieka migrantów, osób ubiegających się o azyl i uchodźców oraz zasada współodpowiedzialności stały się podstawą polityki w dziedzinie migracji i azylu; |
| --- | --- |

87.

| 88. | zdecydowanie potępia przypadki zawracania migrantów, uchodźców i osób ubiegających się o azyl, naruszania ich praw podstawowych oraz stosowania wobec nich przemocy na zewnętrznych granicach UE, o czym donoszą takie instytucje jak Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji (24), a także kryminalizowanie pracowników i działaczy organizacji humanitarnych oraz przeznaczanie nieproporcjonalnie dużych kwot finansowania UE na budowę zamkniętych obiektów i uszczelnianie granic zewnętrznych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do stworzenia prawdziwego systemu monitorowania praw podstawowych, w ramach którego będą badane wszelkie zarzuty zawracania migrantów i łamania ich praw podstawowych, oraz do zwiększenia przejrzystości środków podejmowanych na granicach zewnętrznych, do czego wezwała Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (25); wzywa Komisję do wszczynania postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, gdy istnieją przesłanki wskazujące na przypadki zawracania i przemocy; |
| --- | --- |

88.

| 89. | wyraża głębokie zaniepokojenie informacjami opublikowanymi na temat Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Fronteksu) potwierdzającymi jej udział w zawracaniu migrantów i jej wiedzę o tym; wzywa Frontex do zastosowania art. 46 dotyczącego go rozporządzenia (26) i do zawieszenia wszystkich operacji w państwach członkowskich, w ramach których dochodzi do takich sytuacji, oraz do zapewnienia pełnej przejrzystości swoich działań operacyjnych i do wzięcia odpowiedzialności za nie; wzywa Komisję do przeprowadzenia dochodzenia i do podjęcia niezbędnych kroków, aby położyć kres tym praktykom we Fronteksie; |
| --- | --- |

89.

| 90. | wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia właściwych procedur gwarantujących wysłuchanie osób przed zawróceniem ich do sąsiedniego państwa członkowskiego oraz formalne powiadomienie ich o podjętej decyzji; potępia fakt, że migranci i osoby ubiegające się o azyl zatrzymani po przekroczeniu wewnętrznej lub zewnętrznej granicy UE nie są systematycznie wysłuchiwani przed zawróceniem ich do sąsiedniego państwa członkowskiego ani nie są o takim zawróceniu każdorazowo informowani; przypomina, że państwa członkowskie są zobowiązane do skutecznego zagwarantowania wszystkim osobom prawa do rzetelnego procesu sądowego i prawa do równości wobec prawa; |
| --- | --- |

90.

| 91. | wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że małoletni bez opieki przekraczają zewnętrzne granice UE, w szczególności jej wschodnie i południowe granice, i wzywa państwa członkowskie do zwrócenia szczególnej uwagi na sytuację małoletnich bez opieki na tych przejściach granicznych; |
| --- | --- |

91.

| 92. | jest zaniepokojony coraz częstszym stosowaniem na granicach technologii, przy czym niektóre z nich mogą być niezwykle inwazyjne; wzywa Komisję i państwa członkowskie do ustanowienia niezależnych mechanizmów monitorowania granic, które powinny obejmować również monitorowanie działań związanych z ochroną granic, oraz do zapewnienia przestrzegania praw podstawowych; |
| --- | --- |

92.

Przestępstwa z nienawiści i nawoływanie do nienawiści

| 93. | jest zaniepokojony nasileniem się w państwach członkowskich nawoływania do nienawiści i kampanii oszczerstw, których często dopuszczają się wysocy rangą urzędnicy publiczni lub czołowi politycy i które wymierzone są w szczególności w media, organizacje pozarządowe i niektóre grupy społeczne lub mniejszości, takie jak osoby LGBTIQ; podkreśla niezaprzeczalny wpływ takich zachowań na przestrzeń obywatelską, co rodzi atmosferę braku bezpieczeństwa, w której muszą funkcjonować społeczeństwo obywatelskie i obrońcy praw człowieka; jest zaniepokojony licznymi przykładami ataków na biura i pracowników organizacji LGBTIQ w kilku państwach członkowskich w samym tylko 2021 r.; |
| --- | --- |

93.

| 94. | potępia wszelkie rodzaje przestępstw z nienawiści, mowy nienawiści i oskarżeń pozbawionych podstaw lub sformułowanych w złej wierze, zarówno w internecie, jak i poza nim, motywowanych dyskryminacją z jakichkolwiek względów, takich jak płeć, rasa, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religia lub przekonania, poglądy polityczne lub wszelkie inne poglądy, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientacja seksualna; wyraża zaniepokojenie przestępstwami z nienawiści i przestępstwami związanymi z zachęcaniem do dyskryminacji lub przemocy, które popełniano w trakcie pandemii COVID-19, co doprowadziło do stygmatyzacji niektórych szczególnie narażonych osób; przypomina, żerasizm i ksenofobia to przestępstwa, a nie opinie; |
| --- | --- |

94.

| 95. | z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący decyzji Rady w sprawie rozszerzenia wykazu przestępstw UE o „nawoływanie do nienawiści i przestępstwa z nienawiści” oraz wzywa Radę, by z zaangażowaniem dążyła do jednomyślnego przyjęcia tego wniosku; przypomina o potrzebie współpracy Komisji i państw członkowskich z przedsiębiorstwami internetowymi, by zapewnić odpowiednie zabezpieczenia i odpowiednio wdrożyć Kodeks postępowania w zakresie zwalczania nielegalnego nawoływania do nienawiści w internecie; |
| --- | --- |

95.

Ochrona środowiska

| 96. | wskazuje na art. 37 Karty, zgodnie z którym środki służące zagwarantowaniu wysokiego poziomu ochrony środowiska i poprawie jego jakości muszą być zintegrowane z politykami Unii; |
| --- | --- |

96.

| 97. | wzywa Komisję do niezwłocznego przyjęcia odnośnych inicjatyw legislacyjnych oraz do zakończenia procedur przyjmowania dalszych planowanych aktów prawnych zgodnie z pierwotnym harmonogramem; podkreśla, że w procesie podejmowania decyzji co do wszystkich strategii politycznych i inicjatyw trzeba pilnie uwzględnić istotne kwestie środowiskowe; uważa, że zrównoważony rozwój musi stanowić nadrzędną zasadę wszystkich polityk makroekonomicznych, aby zapewnić sprawiedliwe przejście na gospodarkę zrównoważoną środowiskowo przy jednoczesnej ochronie i tworzeniu trwałego zatrudnienia, aby stawić czoła jednemu z najpoważniejszych zagrożeń, z którymi kiedykolwiek borykała się ludzkość; |
| --- | --- |

97.

| 98. | wzywa do ogólnounijnego wdrożenia konwencji z Aarhus, która łączy prawa środowiskowe z prawami człowieka; podkreśla, że szkody w środowisku oraz nieprzekazywanie przez niektóre organy publiczne informacji na temat istotnego ryzyka środowiskowego, na jakie narażeni są ludzie, mogą mieć poważne konsekwencje dla ich zdrowia; wzywa do ochrony działających w tych obszarach dziennikarzy, działaczy, organizacji pozarządowych, obrońców praw, sygnalistów i podmiotów pełniących rolę strażników interesu publicznego; |
| --- | --- |

98.

o

o o

| 99. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich. |
| --- | --- |

99.

---

(1)  Dz.U. L 331 z 20.9.2021, s. 8.

(2)  Dz.U. C 474 z 24.11.2021, s. 140.

(3)  Dz.U. C 81 z 18.2.2022, s. 43.

(4)  Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 218.

(5)  Dz.U. C 117 z 11.3.2022, s. 2.

(6)  Dz.U. C 395 z 29.9.2021, s. 2.

(7)  Dz.U. C 255 z 29.6.2021, s. 7.

(8)  Dz.U. C 61 z 4.2.2022, s. 36.

(9)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/13/UE z dnia 10 marca 2010 r. w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (Dz.U. L 95 z 15.4.2010, s. 1).

(10)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 1).

(11)  Fair Trials, „Europe: Increase in pre-trail detention rates erodes rule of law”’ [Uczciwe postępowania, Europa: przedłużanie okresu aresztowania wpływa negatywnie na praworządność], 28 kwietnia 2021 r.

(12)  Decyzja ramowa Rady 2008/913/WSiSW z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych (Dz.U. L 328 z 6.12.2008, s. 55).

(13)  Dyrektywa Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (Dz.U. L 180 z 19.7.2000, s. 22).

(14)  Komunikat Komisji z dnia 18 września 2020 r. zatytułowany „Unia równości: unijny plan działania przeciwko rasizmowi na lata 2020–2025” (COM(2020)0565).

(15)  Zalecenie Rady z dnia 12 marca 2021 r. w sprawie równouprawnienia, włączenia i partycypacji Romów (Dz.U. C 93 z 19.3.2021, s. 1).

(16)  Komunikat Komisji z dnia 7 października 2020 r. pt. „Unia równości: unijne ramy strategiczne na rzecz równouprawnienia, włączenia społecznego i udziału Romów” (COM(2020)0620).

(17)  Dyrektywa 2012/29/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 października 2012 r. ustanawiająca normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw (Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 57).

(18)  Komunikat Komisji z 3 marca 2021 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030” (COM(2021)0101).

(19)  Dz.U. C 362 z 8.9.2021, s. 63.

(20)  Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz.U. L 303 z 2.12.2000, s. 16).

(21)  COM(2022)0105.

(22)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych (Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1).

(23)  Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz.U. L 145 z 31.5.2001, s. 43).

(24)  Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji, „IOM wzywa do zaprzestania zawracania migrantów i stosowania przemocy wobec migrantów na granicach zewnętrznych UE”, 9 lutego 2021 r.

(25)  Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Sprawozdanie na temat praw podstawowych za 2021 r., kwiecień 2021 r.

(26)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1896 z dnia 13 listopada 2019 r. w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Dz.U. L 295 z 14.11.2019, s. 1).

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/100 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/100

---

P9_TA(2022)0326

Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna w UE: 8. sprawozdanie na temat spójności

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w UE: 8. sprawozdanie na temat spójności (2022/2032(INI))

(2023/C 125/09)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 4, art. 162, art. 174–178 i art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 4, art. 162, art. 174–178 i art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (1) (rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (1) (rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności (2),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1056 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1056 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (3),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1059 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących celu „Europejska współpraca terytorialna” (Interreg) wspieranego w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz instrumentów finansowania zewnętrznego (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1059 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących celu „Europejska współpraca terytorialna” (Interreg) wspieranego w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz instrumentów finansowania zewnętrznego (4),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1057 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1296/2013 (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1057 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1296/2013 (5),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/460 z dnia 30 marca 2020 r. zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013 oraz (UE) nr 508/2014 w odniesieniu do szczególnych środków w celu uruchomienia inwestycji w systemach ochrony zdrowia państw członkowskich oraz w innych sektorach ich gospodarek w odpowiedzi na epidemię COVID-19 (Inicjatywa inwestycyjna w odpowiedzi na koronawirusa) (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/460 z dnia 30 marca 2020 r. zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013 oraz (UE) nr 508/2014 w odniesieniu do szczególnych środków w celu uruchomienia inwestycji w systemach ochrony zdrowia państw członkowskich oraz w innych sektorach ich gospodarek w odpowiedzi na epidemię COVID-19 (Inicjatywa inwestycyjna w odpowiedzi na koronawirusa) (6),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (7),

| — | uwzględniając pakiet „Gotowi na 55” przyjęty przez Komisję 14 lipca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając pakiet „Gotowi na 55” przyjęty przez Komisję 14 lipca 2021 r.,

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (8),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1306/2013 (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1306/2013 (9),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/562 z dnia 6 kwietnia 2022 r. zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 i (UE) nr 223/2014 w odniesieniu do działań polityki spójności na rzecz uchodźców w Europie (CARE) (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/562 z dnia 6 kwietnia 2022 r. zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 i (UE) nr 223/2014 w odniesieniu do działań polityki spójności na rzecz uchodźców w Europie (CARE) (10),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1755 z dnia 6 października 2021 r. ustanawiające pobrexitową rezerwę dostosowawczą (11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1755 z dnia 6 października 2021 r. ustanawiające pobrexitową rezerwę dostosowawczą (11),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/461 z dnia 30 marca 2020 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 w celu zapewnienia pomocy finansowej państwom członkowskim i państwom prowadzącym negocjacje w sprawie przystąpienia do Unii znacząco dotkniętym w związku z poważnym stanem zagrożenia zdrowia publicznego (12) (Fundusz Solidarności Unii Europejskiej – FSUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/461 z dnia 30 marca 2020 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 w celu zapewnienia pomocy finansowej państwom członkowskim i państwom prowadzącym negocjacje w sprawie przystąpienia do Unii znacząco dotkniętym w związku z poważnym stanem zagrożenia zdrowia publicznego (12) (Fundusz Solidarności Unii Europejskiej – FSUE),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii (13) („rozporządzenie dotyczące mechanizmu warunkowości w zakresie praworządności”), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii (13) („rozporządzenie dotyczące mechanizmu warunkowości w zakresie praworządności”),

| — | uwzględniając wniosek Komisji z dnia 29 maja 2018 r. dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie mechanizmu eliminowania barier prawnych i administracyjnych w kontekście transgranicznym (COM(2018)0373), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji z dnia 29 maja 2018 r. dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie mechanizmu eliminowania barier prawnych i administracyjnych w kontekście transgranicznym (COM(2018)0373),

| — | uwzględniając komunikat Komisji Europejskiej z 4 lutego 2022 r. zatytułowany „8. sprawozdanie na temat spójności: spójność w Europie do 2050 r.” (COM(2022)0034), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji Europejskiej z 4 lutego 2022 r. zatytułowany „8. sprawozdanie na temat spójności: spójność w Europie do 2050 r.” (COM(2022)0034),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 3 maja 2022 r. pt. „Postawienie ludzi na pierwszym miejscu, zapewnienie trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, uwolnienie potencjału regionów najbardziej oddalonych UE” (COM(2022)0198), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 3 maja 2022 r. pt. „Postawienie ludzi na pierwszym miejscu, zapewnienie trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, uwolnienie potencjału regionów najbardziej oddalonych UE” (COM(2022)0198),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 30 czerwca 2021 r. zatytułowany „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE – W kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r.” (COM(2021)0345), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 30 czerwca 2021 r. zatytułowany „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE – W kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r.” (COM(2021)0345),

| — | uwzględniając pakt amsterdamski ustanawiający agendę miejską dla UE, uzgodniony podczas nieformalnego spotkania ministrów finansów UE odpowiedzialnych za kwestie miejskie, które odbyło się 30 maja 2016 r. w Amsterdamie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając pakt amsterdamski ustanawiający agendę miejską dla UE, uzgodniony podczas nieformalnego spotkania ministrów finansów UE odpowiedzialnych za kwestie miejskie, które odbyło się 30 maja 2016 r. w Amsterdamie,

| — | uwzględniając Europejski filar praw socjalnych ustanowiony 17 listopada 2017 r. w Göteborgu przez Parlament, Radę i Komisję, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Europejski filar praw socjalnych ustanowiony 17 listopada 2017 r. w Göteborgu przez Parlament, Radę i Komisję,

| — | uwzględniając sprawozdanie Międzyrządowego Zespołu ONZ ds. Zmian Klimatu zatytułowane „Climate change 2022: Mitigation of Climate Change” [Zmiana klimatu 2022: łagodzenie zmiany klimatu], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Międzyrządowego Zespołu ONZ ds. Zmian Klimatu zatytułowane „Climate change 2022: Mitigation of Climate Change” [Zmiana klimatu 2022: łagodzenie zmiany klimatu],

| — | uwzględniając opinię Komitetu Regionów z 10 grudnia 2020 r. pt. „Strategia UE na rzecz odnowy obszarów wiejskich” (14), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Komitetu Regionów z 10 grudnia 2020 r. pt. „Strategia UE na rzecz odnowy obszarów wiejskich” (14),

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES) z 18 września 2020 r. pt. „Rola polityki strukturalnej i polityki spójności EU we wspieraniu transformacji gospodarki w innowacyjny i inteligentny sposób” (15), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES) z 18 września 2020 r. pt. „Rola polityki strukturalnej i polityki spójności EU we wspieraniu transformacji gospodarki w innowacyjny i inteligentny sposób” (15),

| — | uwzględniając opinię EKES-u z 25 września 2021 r. pt. „Rola polityki spójności w zwalczaniu nierówności w nowym okresie programowania w następstwie kryzysu związanego z COVID-19. Komplementarność i możliwe dublowanie się z Instrumentem na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) oraz krajowymi planami odbudowy” (16), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię EKES-u z 25 września 2021 r. pt. „Rola polityki spójności w zwalczaniu nierówności w nowym okresie programowania w następstwie kryzysu związanego z COVID-19. Komplementarność i możliwe dublowanie się z Instrumentem na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) oraz krajowymi planami odbudowy” (16),

| — | uwzględniając opinię EKES-u z 27 kwietnia 2021 r. pt. „Rola gospodarki społecznej w tworzeniu miejsc pracy i wdrażaniu Europejskiego filaru praw socjalnych” (17), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię EKES-u z 27 kwietnia 2021 r. pt. „Rola gospodarki społecznej w tworzeniu miejsc pracy i wdrażaniu Europejskiego filaru praw socjalnych” (17),

| — | uwzględniając zalecenie Komisji (UE) 2021/402 z 4 marca 2021 r. w sprawie skutecznego aktywnego wspierania zatrudnienia w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (EASE) (18), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Komisji (UE) 2021/402 z 4 marca 2021 r. w sprawie skutecznego aktywnego wspierania zatrudnienia w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (EASE) (18),

| — | uwzględniając nowy europejski Bauhaus – inicjatywę Komisji uruchomioną 14 października 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając nowy europejski Bauhaus – inicjatywę Komisji uruchomioną 14 października 2020 r.,

| — | uwzględniając inicjatywę na rzecz zmniejszania dystansu rozwojowego (znaną również jako inicjatywa dotycząca regionów słabiej rozwiniętych) uruchomioną przez Komisję w 2015 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając inicjatywę na rzecz zmniejszania dystansu rozwojowego (znaną również jako inicjatywa dotycząca regionów słabiej rozwiniętych) uruchomioną przez Komisję w 2015 r.,

| — | uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju ONZ ustanowione we wrześniu 2015 r. w ramach Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, |
| --- | --- |

—

uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju ONZ ustanowione we wrześniu 2015 r. w ramach Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030,

| — | uwzględniając porozumienie przyjęte podczas 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP21) w Paryżu 12 grudnia 2015 r. (porozumienie paryskie), |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie przyjęte podczas 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP21) w Paryżu 12 grudnia 2015 r. (porozumienie paryskie),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 8 marca 2022 r. w sprawie polityki spójności jako instrumentu zmniejszania różnic w opiece zdrowotnej i zacieśniania transgranicznej współpracy w dziedzinie zdrowia (19), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 8 marca 2022 r. w sprawie polityki spójności jako instrumentu zmniejszania różnic w opiece zdrowotnej i zacieśniania transgranicznej współpracy w dziedzinie zdrowia (19),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 8 marca 2022 r. w sprawie roli polityki spójności w promowaniu innowacyjnej i inteligentnej transformacji oraz regionalnych połączeń teleinformatycznych (20), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 8 marca 2022 r. w sprawie roli polityki spójności w promowaniu innowacyjnej i inteligentnej transformacji oraz regionalnych połączeń teleinformatycznych (20),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 15 lutego 2022 r. w sprawie wyzwań stojących przed obszarami miejskimi w okresie po pandemii COVID-19 (21), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 15 lutego 2022 r. w sprawie wyzwań stojących przed obszarami miejskimi w okresie po pandemii COVID-19 (21),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 14 września 2021 r. pt. „W kierunku silniejszego partnerstwa z regionami najbardziej oddalonymi UE” (22), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 14 września 2021 r. pt. „W kierunku silniejszego partnerstwa z regionami najbardziej oddalonymi UE” (22),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 9 czerwca 2021 r. w sprawie aspektu płci w polityce spójności (23), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 9 czerwca 2021 r. w sprawie aspektu płci w polityce spójności (23),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 20 maja 2021 r. w sprawie odwrócenia tendencji demograficznych w regionach UE za pomocą instrumentów polityki spójności (24), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 20 maja 2021 r. w sprawie odwrócenia tendencji demograficznych w regionach UE za pomocą instrumentów polityki spójności (24),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 25 marca 2021 r. w sprawie polityki spójności i regionalnych strategii środowiskowych w walce ze zmianą klimatu (25), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 25 marca 2021 r. w sprawie polityki spójności i regionalnych strategii środowiskowych w walce ze zmianą klimatu (25),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 13 marca 2018 r. w sprawie słabiej rozwiniętych regionów UE (26), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 13 marca 2018 r. w sprawie słabiej rozwiniętych regionów UE (26),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 13 czerwca 2018 r. w sprawie polityki spójności i gospodarki o obiegu zamkniętym (27), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 13 czerwca 2018 r. w sprawie polityki spójności i gospodarki o obiegu zamkniętym (27),

| — | uwzględniając sprawozdanie końcowe Konferencji w sprawie przyszłości Europy i zawarte w nim zalecenia, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie końcowe Konferencji w sprawie przyszłości Europy i zawarte w nim zalecenia,

| — | uwzględniając badanie pt. „Regiony słabiej rozwinięte w UE: aktualna sytuacja i wyzwania na przyszłość”, opublikowane we wrześniu 2020 r. przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej (28), |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie pt. „Regiony słabiej rozwinięte w UE: aktualna sytuacja i wyzwania na przyszłość”, opublikowane we wrześniu 2020 r. przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej (28),

| — | uwzględniając przegląd Trybunału Obrachunkowego nr 01/2020 pt. „Monitorowanie wydatków na rzecz klimatu z budżetu UE”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając przegląd Trybunału Obrachunkowego nr 01/2020 pt. „Monitorowanie wydatków na rzecz klimatu z budżetu UE”,

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Budżetową oraz Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Budżetową oraz Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego (A9-0210/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego (A9-0210/2022),

| A. | mając na uwadze, że w ostatnim okresie finansowym, tj. w latach 2014–2020, dzięki polityce spójności, będącej główną polityką inwestycji publicznych, zapewniono wsparcie ponad 1,4 mln przedsiębiorstw, oddanie do użytku 1 544 km linii kolejowych i bezpieczniejszych dróg, pomoc 45,5 mln osób w integracji na rynku pracy i wzrost PKB w regionach najsłabiej rozwiniętych o nawet 5 %; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że w ostatnim okresie finansowym, tj. w latach 2014–2020, dzięki polityce spójności, będącej główną polityką inwestycji publicznych, zapewniono wsparcie ponad 1,4 mln przedsiębiorstw, oddanie do użytku 1 544 km linii kolejowych i bezpieczniejszych dróg, pomoc 45,5 mln osób w integracji na rynku pracy i wzrost PKB w regionach najsłabiej rozwiniętych o nawet 5 %;

| B. | mając na uwadze, że w czasie pandemii ryzyko bezrobocia i wzrostu ubóstwa oraz zróżnicowanie sytuacji kobiet i mężczyzn były szczególnie widoczne w słabiej rozwiniętych regionach UE; mając na uwadze, że luka w zatrudnieniu między kobietami a mężczyznami była tam prawie dwukrotnie większa niż w regionach lepiej rozwiniętych; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że w czasie pandemii ryzyko bezrobocia i wzrostu ubóstwa oraz zróżnicowanie sytuacji kobiet i mężczyzn były szczególnie widoczne w słabiej rozwiniętych regionach UE; mając na uwadze, że luka w zatrudnieniu między kobietami a mężczyznami była tam prawie dwukrotnie większa niż w regionach lepiej rozwiniętych;

| C. | mając na uwadze, że chociaż polityka spójności nie jest instrumentem kryzysowym, wielokrotnie i skutecznie pomagała regionom skutecznie reagować w sytuacjach nadzwyczajnych i na asymetryczne wstrząsy, takie jak kryzys związany z COVID-19, brexit i obecny kryzys uchodźczy spowodowany napaścią Rosji na Ukrainę, np. przez wspieranie państw członkowskich przyjmujących uchodźców na pierwszej linii; mając na uwadze, że ta pomoc nadzwyczajna nie powinna jednak zagrażać strategicznemu podejściu do całego okresu finansowania, ponieważ polityka spójności sama w sobie jest długoterminową polityką inwestycyjną; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że chociaż polityka spójności nie jest instrumentem kryzysowym, wielokrotnie i skutecznie pomagała regionom skutecznie reagować w sytuacjach nadzwyczajnych i na asymetryczne wstrząsy, takie jak kryzys związany z COVID-19, brexit i obecny kryzys uchodźczy spowodowany napaścią Rosji na Ukrainę, np. przez wspieranie państw członkowskich przyjmujących uchodźców na pierwszej linii; mając na uwadze, że ta pomoc nadzwyczajna nie powinna jednak zagrażać strategicznemu podejściu do całego okresu finansowania, ponieważ polityka spójności sama w sobie jest długoterminową polityką inwestycyjną;

| D. | mając na uwadze, że przyszła polityka spójności musi opierać się na strategii stosowanej w całym okresie finansowania, którą można by jednak poddać ponownej ocenie i dostosować podczas przeglądu śródokresowego; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że przyszła polityka spójności musi opierać się na strategii stosowanej w całym okresie finansowania, którą można by jednak poddać ponownej ocenie i dostosować podczas przeglądu śródokresowego;

| E. | mając na uwadze, że rozwinięte wschodnie regiony UE doganiają resztę UE, ale kilka regionów o średnich dochodach i regionów słabiej rozwiniętych znajduje się w sytuacji stagnacji gospodarczej lub pogorszenia sytuacji gospodarczej, co sugeruje, że znajdują się w pułapce ograniczenia rozwoju; mając na uwadze, że podział funduszy powinien uwzględniać rozwój różnic nie tylko między państwami członkowskimi, ale również w ich obrębie; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że rozwinięte wschodnie regiony UE doganiają resztę UE, ale kilka regionów o średnich dochodach i regionów słabiej rozwiniętych znajduje się w sytuacji stagnacji gospodarczej lub pogorszenia sytuacji gospodarczej, co sugeruje, że znajdują się w pułapce ograniczenia rozwoju; mając na uwadze, że podział funduszy powinien uwzględniać rozwój różnic nie tylko między państwami członkowskimi, ale również w ich obrębie;

| F. | mając na uwadze, że silny wzrost w regionach słabiej rozwiniętych napędza konwergencję, ale korzyści płynące z niższych kosztów i zwrotów z poczynionych przez nie inwestycji prawdopodobnie z czasem się zmniejszą; mając na uwadze, że regiony słabiej rozwinięte będą musiały wspierać kształcenie i szkolenie, zwiększyć inwestycje w badania naukowe i innowacje oraz poprawić jakość swoich instytucji, a przy tym dalej inwestować w infrastrukturę, aby utrzymać stały wzrost, nie wpaść w pułapkę ograniczenia rozwoju, zniwelować lukę w sieci połączeń, a także zapewnić dostęp do wysokiej jakości usług i godnych warunków życia; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że silny wzrost w regionach słabiej rozwiniętych napędza konwergencję, ale korzyści płynące z niższych kosztów i zwrotów z poczynionych przez nie inwestycji prawdopodobnie z czasem się zmniejszą; mając na uwadze, że regiony słabiej rozwinięte będą musiały wspierać kształcenie i szkolenie, zwiększyć inwestycje w badania naukowe i innowacje oraz poprawić jakość swoich instytucji, a przy tym dalej inwestować w infrastrukturę, aby utrzymać stały wzrost, nie wpaść w pułapkę ograniczenia rozwoju, zniwelować lukę w sieci połączeń, a także zapewnić dostęp do wysokiej jakości usług i godnych warunków życia;

| G. | mając na uwadze, że chociaż liczba osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym spadła w latach 2012–2019, 20 % ogółu ludności UE jest nadal zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że chociaż liczba osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym spadła w latach 2012–2019, 20 % ogółu ludności UE jest nadal zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym;

| H. | mając na uwadze, że istnieją znaczne różnice między regionami miejskimi i wiejskimi, jeżeli chodzi o jakość infrastruktury, świadczenie usług, dostęp do opieki zdrowotnej i transportu oraz rozwiązania w zakresie mobilności; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że istnieją znaczne różnice między regionami miejskimi i wiejskimi, jeżeli chodzi o jakość infrastruktury, świadczenie usług, dostęp do opieki zdrowotnej i transportu oraz rozwiązania w zakresie mobilności;

| I. | mając na uwadze, że miasta i funkcjonalne powiązania między obszarami miejskimi i wiejskimi są ważną siłą napędową rozwoju lokalnego i regionalnego, spójności i sprawiedliwej transformacji; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że miasta i funkcjonalne powiązania między obszarami miejskimi i wiejskimi są ważną siłą napędową rozwoju lokalnego i regionalnego, spójności i sprawiedliwej transformacji;

| J. | mając na uwadze, że rosnące koszty surowców i materiałów budowlanych negatywnie wpływają bezpośrednio na wiele projektów infrastrukturalnych finansowanych przez UE i zagrażają ich realizacji; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że rosnące koszty surowców i materiałów budowlanych negatywnie wpływają bezpośrednio na wiele projektów infrastrukturalnych finansowanych przez UE i zagrażają ich realizacji;

| K. | mając na uwadze, że spadkowe tendencje demograficzne są wyraźniej widoczne w regionach wiejskich, a do 2050 r. 50 % ludności UE będzie mieszkać w regionach, w których liczba ludności zmniejsza się, a społeczeństwo się starzeje; mając na uwadze, że zmiany te mogą mieć wpływ na potencjał wzrostu i dostęp do usług na obszarach wiejskich; mając na uwadze, że ze względu na starzenie się społeczeństwa kluczowe znaczenie ma zaangażowanie młodszych pokoleń w przyszły rozwój ich regionów; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że spadkowe tendencje demograficzne są wyraźniej widoczne w regionach wiejskich, a do 2050 r. 50 % ludności UE będzie mieszkać w regionach, w których liczba ludności zmniejsza się, a społeczeństwo się starzeje; mając na uwadze, że zmiany te mogą mieć wpływ na potencjał wzrostu i dostęp do usług na obszarach wiejskich; mając na uwadze, że ze względu na starzenie się społeczeństwa kluczowe znaczenie ma zaangażowanie młodszych pokoleń w przyszły rozwój ich regionów;

| L. | mając na uwadze, że drenaż mózgów w nadmiernym stopniu dotyka regiony słabiej rozwinięte, a jeśli problem ten nie zostanie rozwiązany, będzie miał długotrwały, ciągły wpływ na przyszłość Unii; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że drenaż mózgów w nadmiernym stopniu dotyka regiony słabiej rozwinięte, a jeśli problem ten nie zostanie rozwiązany, będzie miał długotrwały, ciągły wpływ na przyszłość Unii;

| M. | mając na uwadze, że polityka spójności ma kluczowe znaczenie dla rządowych inwestycji kapitałowych, ponieważ zapewnia ponad połowę całkowitego finansowania inwestycji publicznych w niektórych państwach członkowskich; mając na uwadze, że wsparcie z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (funduszy ESI) powinno stanowić uzupełnienie wydatków publicznych państw członkowskich, a nie je zastępować; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że polityka spójności ma kluczowe znaczenie dla rządowych inwestycji kapitałowych, ponieważ zapewnia ponad połowę całkowitego finansowania inwestycji publicznych w niektórych państwach członkowskich; mając na uwadze, że wsparcie z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (funduszy ESI) powinno stanowić uzupełnienie wydatków publicznych państw członkowskich, a nie je zastępować;

| N. | mając na uwadze, że cel neutralności Europy pod względem emisji dwutlenku węgla najpóźniej do 2050 r. powinien być powiązany z celem sprawiedliwej i uczciwej transformacji; mając na uwadze, że zanieczyszczenie powietrza i wody na ogół jest zbyt wysokie w wielu słabiej rozwiniętych regionach; mając na uwadze, że wszystkie regiony UE muszą odgrywać ważną rolę w stawianiu czoła wyzwaniom związanym ze zmianą klimatu za pomocą środków skoordynowanych z otaczającymi je regionami; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że cel neutralności Europy pod względem emisji dwutlenku węgla najpóźniej do 2050 r. powinien być powiązany z celem sprawiedliwej i uczciwej transformacji; mając na uwadze, że zanieczyszczenie powietrza i wody na ogół jest zbyt wysokie w wielu słabiej rozwiniętych regionach; mając na uwadze, że wszystkie regiony UE muszą odgrywać ważną rolę w stawianiu czoła wyzwaniom związanym ze zmianą klimatu za pomocą środków skoordynowanych z otaczającymi je regionami;

| O. | mając na uwadze, że pogłębiła się regionalna przepaść innowacyjna, a różnice w poziomie wykształcenia, szkoleń i umiejętności między regionami lepiej i słabiej rozwiniętymi są często znaczne; mając na uwadze, że potencjał umiejętności koncentruje się zwłaszcza w regionach stołecznych i że pojawiła się duża przepaść między obszarami miejskimi a wiejskimi; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że pogłębiła się regionalna przepaść innowacyjna, a różnice w poziomie wykształcenia, szkoleń i umiejętności między regionami lepiej i słabiej rozwiniętymi są często znaczne; mając na uwadze, że potencjał umiejętności koncentruje się zwłaszcza w regionach stołecznych i że pojawiła się duża przepaść między obszarami miejskimi a wiejskimi;

| P. | mając na uwadze, że dzięki transformacji środowiska zbudowanego nowy europejski Bauhaus łączy Europejski Zielony Ład z przestrzenią mieszkalną zarówno na obszarach miejskich, jak i wiejskich; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że dzięki transformacji środowiska zbudowanego nowy europejski Bauhaus łączy Europejski Zielony Ład z przestrzenią mieszkalną zarówno na obszarach miejskich, jak i wiejskich;

| Q. | mając na uwadze, że w całej Europie utrzymują się różnice w szybkości transformacji cyfrowej; mając na uwadze, że bardzo szybkie połączenia internetowe są dostępne tylko dla dwóch trzecich mieszkańców miast i dla co szóstego mieszkańca obszarów wiejskich; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że w całej Europie utrzymują się różnice w szybkości transformacji cyfrowej; mając na uwadze, że bardzo szybkie połączenia internetowe są dostępne tylko dla dwóch trzecich mieszkańców miast i dla co szóstego mieszkańca obszarów wiejskich;

| R. | mając na uwadze, że ceny mieszkań i energii rosną, a zatem potrzebne są tańsze lokale socjalne i przyspieszone remonty budynków mieszkalnych w celu zwalczania ubóstwa energetycznego; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że ceny mieszkań i energii rosną, a zatem potrzebne są tańsze lokale socjalne i przyspieszone remonty budynków mieszkalnych w celu zwalczania ubóstwa energetycznego;

| S. | mając na uwadze, że poczyniono znaczne postępy w poprawie zatrudnienia i integracji społecznej, ale różnice regionalne są nadal większe niż przed kryzysem finansowym z 2008 r.; mając na uwadze, że polityka spójności powinna zapewniać skuteczne rozwiązania w zakresie walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym, tworzenia miejsc pracy i wzrostu gospodarczego, zwiększenia konkurencyjności, promowania inwestycji w edukację, w tym edukację cyfrową, zdrowie, badania naukowe i innowacje, przeciwdziałania zmianie klimatu i stawiania czoła wyzwaniom demograficznym; mając na uwadze, że polityka spójności może wypełniać wszystkie te zadania tylko wtedy, gdy będzie poparta solidnym finansowaniem; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że poczyniono znaczne postępy w poprawie zatrudnienia i integracji społecznej, ale różnice regionalne są nadal większe niż przed kryzysem finansowym z 2008 r.; mając na uwadze, że polityka spójności powinna zapewniać skuteczne rozwiązania w zakresie walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym, tworzenia miejsc pracy i wzrostu gospodarczego, zwiększenia konkurencyjności, promowania inwestycji w edukację, w tym edukację cyfrową, zdrowie, badania naukowe i innowacje, przeciwdziałania zmianie klimatu i stawiania czoła wyzwaniom demograficznym; mając na uwadze, że polityka spójności może wypełniać wszystkie te zadania tylko wtedy, gdy będzie poparta solidnym finansowaniem;

| T. | mając na uwadze, że szczególnego traktowania wymagają regiony i obszary wymienione w art. 174 TFUE; mając na uwadze, że należy kontynuować specjalne środki i dodatkowe finansowanie dla słabo zaludnionych obszarów najbardziej oddalonych i najbardziej wysuniętych na północ, aby zrekompensować im poważne i trwałe niekorzystne warunki przyrodnicze i demograficzne; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że szczególnego traktowania wymagają regiony i obszary wymienione w art. 174 TFUE; mając na uwadze, że należy kontynuować specjalne środki i dodatkowe finansowanie dla słabo zaludnionych obszarów najbardziej oddalonych i najbardziej wysuniętych na północ, aby zrekompensować im poważne i trwałe niekorzystne warunki przyrodnicze i demograficzne;

| U. | mając na uwadze, że politykę spójności należy wdrażać zgodnie z zasadami dobrych rządów i z pełnym poszanowaniem wspólnych wartości UE określonych w art. 2 TFUE, Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej i europejskim kodeksie postępowania w zakresie partnerstwa; mając na uwadze, że z biegiem czasu stan praworządności w kilku państwach członkowskich pogorszył się; mając na uwadze, że polityka spójności powinna przyczyniać się do wzmocnienia demokracji i praworządności; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że politykę spójności należy wdrażać zgodnie z zasadami dobrych rządów i z pełnym poszanowaniem wspólnych wartości UE określonych w art. 2 TFUE, Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej i europejskim kodeksie postępowania w zakresie partnerstwa; mając na uwadze, że z biegiem czasu stan praworządności w kilku państwach członkowskich pogorszył się; mając na uwadze, że polityka spójności powinna przyczyniać się do wzmocnienia demokracji i praworządności;

| V. | mając na uwadze, że pandemia COVID-19 i obecne napięcia geopolityczne potwierdziły potrzebę zastanowienia się nad ramami zarządzania gospodarczego, w tym tymczasowego zawieszenia (do 2023 r.) i przeglądu paktu stabilności i wzrostu, a także rozważenia, czy nie należałoby uznawać wydatków publicznych w ramach polityki spójności dokonywanych przez państwa członkowskie oraz władze regionalne i lokalne w ramach funduszy ESI za krajowe lub równoważne wydatki strukturalne określone w pakcie stabilności i wzrostu; |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że pandemia COVID-19 i obecne napięcia geopolityczne potwierdziły potrzebę zastanowienia się nad ramami zarządzania gospodarczego, w tym tymczasowego zawieszenia (do 2023 r.) i przeglądu paktu stabilności i wzrostu, a także rozważenia, czy nie należałoby uznawać wydatków publicznych w ramach polityki spójności dokonywanych przez państwa członkowskie oraz władze regionalne i lokalne w ramach funduszy ESI za krajowe lub równoważne wydatki strukturalne określone w pakcie stabilności i wzrostu;

| W. | mając na uwadze, że budżet FSUE absolutnie nie wystarczy, by odpowiednio reagować na poważne klęski żywiołowe i solidarnie pomagać regionom dotkniętym klęskami żywiołowymi; mając na uwadze, że rozbieżności te będą się pogłębiać ze względu na spodziewany wzrost liczby klęsk żywiołowych wynikających ze zmiany klimatu i prowadzących do drastycznych zmian w życiu ludzi; mając na uwadze, że wkłady z funduszy UE pokrywają jedynie koszty odbudowy infrastruktury i sprzętu, natomiast dodatkowe koszty przebudowy struktur na bardziej odporne na zmianę klimatu muszą być (współ)finansowane przez państwa członkowskie z ich własnych zasobów; |
| --- | --- |

W.

mając na uwadze, że budżet FSUE absolutnie nie wystarczy, by odpowiednio reagować na poważne klęski żywiołowe i solidarnie pomagać regionom dotkniętym klęskami żywiołowymi; mając na uwadze, że rozbieżności te będą się pogłębiać ze względu na spodziewany wzrost liczby klęsk żywiołowych wynikających ze zmiany klimatu i prowadzących do drastycznych zmian w życiu ludzi; mając na uwadze, że wkłady z funduszy UE pokrywają jedynie koszty odbudowy infrastruktury i sprzętu, natomiast dodatkowe koszty przebudowy struktur na bardziej odporne na zmianę klimatu muszą być (współ)finansowane przez państwa członkowskie z ich własnych zasobów;

| 1. | jest przekonany, że polityka spójności może nadal odgrywać swoją obecną rolę jako wektor inwestycji i tworzenia miejsc pracy, instrument służący zmniejszaniu dysproporcji między regionami i w regionach oraz mechanizm solidarności dla wszystkich regionów UE jedynie wówczas, gdy będzie dysponować solidnym finansowaniem opartym na zasadach partnerstwa i wielopoziomowego zarządzania; podkreśla, że wymaga to zapewnienia co najmniej takiego samego poziomu finansowania jak w latach 2021–2027, również w świetle spodziewanej recesji, uzupełnionego zasobami budżetowymi Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) II; przypomina, że nowe wyzwania wymagają nowych środków, i domaga się, by zasilić politykę spójności nowymi zasobami budżetowymi, aby państwa członkowskie i władze regionalne mogły sprostać wyzwaniom i kryzysom, z którymi mierzy się Unia; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zauważa, że państwa członkowskie mogą złożyć należycie uzasadniony wniosek o większą elastyczność w obecnych ramach paktu stabilności i wzrostu w odniesieniu do publicznych lub równoważnych wydatków strukturalnych wspieranych przez administrację publiczną w postaci współfinansowania inwestycji uruchomionych w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Funduszu Spójności i Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji; przypomina, że określając korektę budżetową w ramach części zapobiegawczej lub naprawczej paktu stabilności i wzrostu, Komisja musi dokładnie ocenić odnośny wniosek i uwzględnić strategiczne znaczenie inwestycji współfinansowanych z EFRR, Funduszu Spójności i FST; |
| --- | --- |

2.

| 3. | potwierdza swoje zdecydowane zaangażowanie na rzecz polityki spójności, która stanowi część wspólnotowego dorobku prawnego, przez co jest nierozerwalnie związana z projektem europejskim, i opiera się na zasadzie solidarności między państwami członkowskimi i regionami; podkreśla, że polityka spójności okazała się nowoczesnym i elastycznym narzędziem, które można szybko zastosować w sytuacjach nadzwyczajnych; podkreśla, że pierwotny cel polityki spójności polegający na promowaniu i wspieraniu „ogólnego harmonijnego rozwoju” państw członkowskich i regionów powinien pozostać kluczową rolą programów polityki spójności; podkreśla jednak, że polityka spójności nie powinna stać się źródłem finansowania rekompensującym niedociągnięcia w zakresie elastyczności budżetowej, że nie należy obcinać przeznaczonych na nią środków budżetowych w reakcji na kryzys oraz że jako długofalowa polityka inwestycyjna powinna ona pomagać regionom przygotować się na przyszłe wyzwania; |
| --- | --- |

3.

| 4. | ubolewa, że opóźnienia w negocjacjach w sprawie wieloletnich ram finansowych (WRF) doprowadziły do znacznych opóźnień w okresie programowania, czego skutki odczuwają instytucje zarządzające i beneficjenci; wzywa Komisję i państwa członkowskie do szybszego przyjmowania umów partnerstwa i programów, ponieważ przedłużające się niepełne wykonanie polityki spójności prowadzi do nadmiernych zaległości w płatnościach w drugiej połowie okresu obowiązywania obecnych WRF, a to może zwiększać presję w zakresie płatności podczas negocjacji w sprawie WRF na okres po 2027 r.; w związku z tym wzywa Komisję, aby oceniła prawną możliwość utworzenia dwóch odrębnych części rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, a mianowicie części tematycznej (politycznej) i części dotyczącej WRF (zasobów finansowych) na okres programowania po 2027 r.; uważa, że część tematyczną należy wynegocjować i zamknąć przed częścią dotyczącą WRF, aby umożliwić instytucjom zarządzającym terminowe rozpoczęcie przygotowań; podkreśla w tym kontekście potrzebę szybkiego przyjęcia kolejnych WRF, tak aby państwa członkowskie oraz władze regionalne i lokalne miały jasną wizję swoich pul środków finansowych oraz były w stanie dokonywać wyborów politycznych i ustalać priorytety inwestycyjne; |
| --- | --- |

4.

| 5. | z zadowoleniem przyjmuje Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) jako ważne narzędzie, które ma na celu złagodzenie gospodarczych i społecznych skutków pandemii koronawirusa oraz uczynienie europejskich gospodarek i społeczeństw bardziej zrównoważonymi, odpornymi i lepiej przygotowanymi na wyzwania i możliwości związane z transformacją ekologiczną i cyfrową; podkreśla, że trzeba zapewnić jego komplementarność i synergię z polityką spójności; ubolewa nad brakiem wymiaru terytorialnego w RRF oraz ponownie podkreśla znaczenie zasady partnerstwa w polityce terytorialnej UE; ubolewa, że wdrażanie RRF jest wysoce scentralizowane i brakuje w nim konsultacji z regionami i gminami, oraz podkreśla, że przy opracowywaniu i wdrażaniu strategii politycznych i działań Unii należy uwzględniać cele określone w art. 174 TFUE i przyczyniać się do ich realizacji; uważa ponadto, że krajowe plany odbudowy finansowane z RRF nie powinny wpływać na zdolność do uruchomienia funduszy ESI; |
| --- | --- |

5.

| 6. | podkreśla, że Europejski Trybunał Obrachunkowy skrytykował brak rozróżnienia między łagodzeniem zmiany klimatu a przystosowaniem się do niej; zaznacza, że przyszła polityka spójności powinna uwzględniać takie rozróżnienie przy monitorowaniu wydatków i koncentracji tematycznej; podkreśla, że zmiana klimatu stanowi najpoważniejsze zagrożenie dla społeczności ludzkich na całym świecie i wpływa na wszystkie regiony; w związku z tym podkreśla, że należy zwiększyć wysiłki na rzecz przeciwdziałania zmianie klimatu i skuteczniejszego jej łagodzenia; podkreśla, że polityka spójności musi sprzyjać zdecydowanemu włączaniu kwestii klimatu do głównego nurtu polityki; |
| --- | --- |

6.

| 7. | z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie przez Komisję FST w celu wspierania regionów borykających się z wyzwaniami przy przechodzeniu na neutralność emisyjną; wzywa niechętne państwa członkowskie do dalszego wdrażania FST i apeluje do Komisji o wyciągnięcie wniosków z jego wdrażania; apeluje o ustanowienie nowego funduszu – FST II – w okresie programowania po 2027 r. na poziomie NUTS 3 i o zmianę metody alokacji; uważa, że fundusz ten powinien być w pełni umocowany w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów oraz objęty zasadami zarządzania dzielonego i partnerstwa; uważa, że regiony o wysokim poziomie emisji CO2 na mieszkańca oraz gałęzie przemysłu w okresie transformacji powinny mieć dostęp do tego funduszu, dlatego powinien on dysponować większymi środkami finansowymi niż obecny FST i mieć szerszy zakres; wzywa do wprowadzenia w FST II rozróżnienia między łagodzeniem zmiany klimatu a przystosowaniem się do niej oraz podkreśla potrzebę opracowania prostej struktury przyszłej polityki spójności; |
| --- | --- |

7.

| 8. | z zadowoleniem przyjmuje ideę zasady „nie szkodzić spójności”, która oznacza, że żadne działanie nie powinno utrudniać procesu konwergencji ani przyczyniać się do powstawania dysproporcji regionalnych; uważa, że Europejski Komitet Regionów powinien uczestniczyć w opracowywaniu tej zasady oraz że trzeba ją ująć w prawodawstwie, aby jasno określić zakres i warunki jej stosowania, tak aby miała ona charakter przekrojowej zasady w polityce UE; |
| --- | --- |

8.

| 9. | zauważa, że chociaż polityka spójności nie jest instrumentem kryzysowym, do czasu po przeglądzie śródokresowym należy utrzymać stopień elastyczności wykorzystania nieprzydzielonych kwot na poziomie obecnego okresu programowania, aby wzmocnić odporność i zdolność reagowania regionów, a tym samym umożliwić im stawienie czoła nowym i przyszłym wyzwaniom oraz amortyzację wstrząsów asymetrycznych; utrzymuje, że w WRF na okres po 2027 r. należy zapewnić silną politykę spójności o zwiększonym finansowaniu, ale nie należy jej wykorzystywać do stawiania czoła wszystkim nowym wyzwaniom; zwraca się do Komisji, aby zaproponowała uruchomienie niewykorzystanych środków na politykę spójności na 2021 r. w celu zapewnienia większej elastyczności od 2022 r., aby znaleźć rozwiązania w kwestii zwiększonych kosztów projektów infrastrukturalnych (transport, energia, technologie cyfrowe itp.) finansowanych przez UE; przypomina, że ceny surowców i materiałów budowlanych zagrażają realizacji wielu projektów infrastrukturalnych finansowanych przez UE; |
| --- | --- |

9.

| 10. | podkreśla, że zmiana klimatu stanowi w nadchodzących dziesięcioleciach najpoważniejsze zagrożenie dla społeczności ludzkich na całym świecie; przypomina, że widocznym i namacalnym skutkiem zmiany klimatu jest już wzrost liczby i intensywności klęsk żywiołowych i ekstremalnych zjawisk klimatycznych (powodzie, burze, cyklony, susze, fale upałów, pożary lasów itp.); uważa, że koszty dla Unii, dla każdego państwa i dla każdego regionu wynikające z braku przewidywania zmiany klimatu oraz z nieprzystosowywania się do niej będą niezwykle wysokie; wzywa do znacznego zwiększenia budżetu FSUE, aby pomóc regionom przewidywać i łagodzić skutki zmiany klimatu, oraz do rozszerzenia zakresu FSUE, aby można było wspierać z niego również odbudowę lub budowę infrastruktury publicznej i prywatnej, bardziej odpornej na zmianę klimatu; zwraca się do Komisji o sprawdzenie, czy budżet FSUE można zwiększyć za pomocą swego rodzaju ubezpieczenia, w ramach którego państwa członkowskie uiszczałyby roczną opłatę zależną od liczby mieszkańców, a środki te inwestowano by w bezpieczne aktywa i udostępniano w razie kryzysu; |
| --- | --- |

10.

| 11. | uważa, że stopa dofinansowania dla celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” na poziomie każdego priorytetu nie powinna w normalnych okolicznościach przekraczać:






  a) | 85 % dla regionów słabiej rozwiniętych i regionów najbardziej oddalonych; |
| --- | --- | --- |

11.

a)

85 % dla regionów słabiej rozwiniętych i regionów najbardziej oddalonych;

| b) | 75 % dla regionów w okresie przejściowym, w przypadku ich utrzymania; |
| --- | --- |

b)

75 % dla regionów w okresie przejściowym, w przypadku ich utrzymania;

| c) | 70 % dla regionów lepiej rozwiniętych; |
| --- | --- |

c)

70 % dla regionów lepiej rozwiniętych;

uważa, że wszystkie trzy stawki zwiększać w sytuacjach nadzwyczajnych, z wykorzystaniem kwot przewidzianych na mechanizm elastyczności;

| 12. | jest zdania, że Fundusz Spójności powinien wspierać państwa członkowskie, w których DNB na mieszkańca, mierzony według standardów siły nabywczej (SSN) i obliczany na podstawie danych liczbowych Unii za okres 2025–2027, wynosi mniej niż 90 % średniego DNB na mieszkańca UE w tym samym okresie odniesienia; |
| --- | --- |

12.

| 13. | podkreśla, że uznanie PKB za jedyny wskaźnik rozwoju nie uwzględnia zrównoważenia środowiskowego, efektywnego gospodarowania zasobami, integracji i postępu społecznego; przypomina, że oprócz kwestii gospodarczych integralną częścią unijnego modelu rozwoju są zdrowie, edukacja, zrównoważony rozwój, sprawiedliwość i włączenie społeczne; apeluje, aby uzupełnić PKB o nowe kryteria (np. społeczne, środowiskowe, demograficzne), aby mieć lepszy obraz sytuacji społeczno-gospodarczej regionów, realizować bieżące priorytety Unii, takie jak Europejski Zielony Ład czy Europejski filar praw socjalnych, oraz lepiej odzwierciedlić transformację ekologiczną i cyfrową oraz dobrostan ludzi; |
| --- | --- |

13.

| 14. | proponuje, aby rozważyć wkład polityki spójności w osiągnięcie długoterminowych celów strategicznych UE, zwłaszcza w świetle nowych wyzwań; uważa, że transformacja ekologiczna i cyfrowa pozostają głównymi wyzwaniami, na których powinniśmy skoncentrować nasze inwestycje, aby zapobiec pojawieniu się nowych rozbieżności; zwraca się do Komisji, państw członkowskich i instytucji zarządzających o zacieśnienie dialogu i połączenie sił przy określaniu celów strategicznych, do których osiągnięcia ma się przyczynić przyszła spójność; |
| --- | --- |

14.

| 15. | zauważa, że w większości państw członkowskich nadal istnieją „pasy rdzy”; wzywa do działania na rzecz transformacji przemysłowej, społecznej i środowiskowej tych regionów oraz uważa, że aby zaradzić potencjalnie negatywnym skutkom transformacji starych gałęzi przemysłu, takich jak przemysł stalowy i aluminiowy, oraz aby wspierać takie gałęzie przemysłu, zasoby FST II należy ukierunkować w miarę możliwości na ich modernizację, tworzenie strategii inteligentnej specjalizacji dostosowanych do potrzeb każdego z regionów w okresie transformacji przemysłowej, wspieranie wzrostu opartego na innowacjach i zapewnienie rozpowszechniania korzyści ze wzrostu; |
| --- | --- |

15.

| 16. | uważa, że podczas gdy niektóre regiony przechodzące transformację przemysłową stoją w obliczu szczególnych wyzwań, takich jak deindustrializacja ze względu na przenoszenie produkcji przemysłowej do państw zaliczanych do gospodarek wschodzących, niski poziom wydajności i brak rzeczywistej strategii w zakresie przyszłościowych zawodów, inne regiony mają stosunkowo duży potencjał, taki jak tradycja produkcji i zaawansowane działania innowacyjne w lokalnych niszowych gałęziach przemysłu; zauważa, że bardziej uprzemysłowione regiony są bardziej odporne na różne wstrząsy gospodarcze i społeczne, i wzywa Komisję do opracowania ambitnej polityki reindustrializacji regionów UE; podkreśla znaczenie lokalnej i regionalnej produkcji oraz konsumpcji; dlatego apeluje o specjalną inicjatywę UE wspierającą unijne regiony o niskim wzroście gospodarczym i uboższe regiony, które odbiegają od średniej unijnej zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie, oraz o wykorzystanie w tym celu wniosków wyciągniętych z inicjatywy na rzecz zmniejszania dystansu rozwojowego; ponownie podkreśla potrzebę kształtowania polityki ukierunkowanej na konkretny obszar poprzez odpowiednią analizę modeli niskiego wzrostu i narzędzi niezbędnych do poprawy sytuacji; |
| --- | --- |

16.

| 17. | zauważa, że w 2019 r. ponad jedna czwarta ludności UE mieszkała w regionach, w których realny PKB nadal nie wrócił do poziomu sprzed kryzysu finansowego, czyli z 2007 r., w szczególności w Grecji, na Cyprze, we Włoszech i w Hiszpanii; podkreśla, że te same państwa w większym stopniu dotknął ponownie kryzys gospodarczy i społeczny spowodowany pandemią COVID-19; |
| --- | --- |

17.

| 18. | podkreśla znaczenie wspierania obszarów wiejskich przez docenianie ich różnorodności i potencjału, poprawę połączeń transportowych, szybkich łączy szerokopasmowych, świadczenie usług, dywersyfikację gospodarki oraz tworzenie miejsc pracy, a także pomaganie im w sprostaniu wyzwaniom, takim jak pustynnienie obszarów wiejskich, starzenie się populacji, wyludnianie, porzucanie obszarów wiejskich, ogólne zmniejszanie się społeczności, w tym centrów miast, niewystarczająca opieka zdrowotna i możliwości edukacyjne, a także podkreśla znaczenie powiązań między obszarami miejskimi i wiejskimi w kontekście miejskich obszarów funkcjonalnych; zwraca w szczególności uwagę na często niepewną sytuację młodych kobiet na obszarach wiejskich; jest zdania, że nowy europejski Bauhaus przyczyniłby się do zwiększenia atrakcyjności obszarów wiejskich; zauważa, że wszystkie te środki pomogłyby również rosnącym miastom sprostać stojącym przed nimi wyzwaniom; |
| --- | --- |

18.

| 19. | podkreśla znaczenie bardziej zrównoważonych rozwiązań w zakresie mobilności w całej UE; wzywa Komisję do promowania inteligentnej i ekologicznej mobilności oraz stopniowego wycofywania paliw kopalnych, aby przyczynić się do realizacji Europejskiego Zielonego Ładu i pakietu „Gotowi na 55”; podkreśla znaczenie Europejskiego Zielonego Ładu i pakietu „Gotowi na 55” oraz zauważa, że inwestycje regionalne i lokalne mają zasadnicze znaczenie dla ich powodzenia; wzywa Komisję, aby dalej wspierała wydatki związane z klimatem i wzmocniła zasadę „nie czyń poważnych szkód”; |
| --- | --- |

19.

| 20. | podkreśla wielowymiarowy charakter rozwoju obszarów wiejskich, który wykracza poza samo rolnictwo; nalega, aby wdrożyć mechanizm weryfikacji wpływu polityki na rozwój obszarów wiejskich, aby móc ocenić, jak inicjatywy ustawodawcze UE wpływają na obszary wiejskie; zauważa jednak, że tylko 11,5 % mieszkańców obszarów wiejskich pracuje w rolnictwie, leśnictwie i rybołówstwie; apeluje zatem, aby ponownie włączyć EFRROW do strategicznych ram rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów jako odrębnego funduszu; podkreśla, że bycie częścią funduszy polityki spójności zwiększa możliwości i synergie – dzięki zintegrowanemu podejściu wielofunduszowemu – pod względem inwestycji na obszarach wiejskich wykraczających poza rolnictwo i pod względem rozwoju regionalnego; podkreśla cenny wkład w rozwój obszarów wiejskich programu LEADER, którego celem jest zaangażowanie podmiotów lokalnych w opracowywanie i realizację strategii, podejmowanie decyzji i przydzielanie środków dla ich obszarów wiejskich; |
| --- | --- |

20.

| 21. | wzywa do wzmocnienia znaczenia art. 174 i 349 TFUE we wszystkich dziedzinach polityki Unii, aby ułatwić osiąganie celów określonych w tych artykułach; ubolewa, że w ósmym sprawozdaniu na temat spójności nie zwrócono szczególnej uwagi na postępy w osiąganiu spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w regionach o poważnych i trwałych niekorzystnych uwarunkowaniach przyrodniczych i demograficznych, takich jak regiony najbardziej oddalone, słabo zaludnione regiony wysunięte najbardziej na północ, wyspy, obszary górzyste i regiony transgraniczne; przypomina o kluczowej roli polityki spójności w regionach najbardziej oddalonych; podkreśla, że ważne jest opracowanie programów i środków dostosowanych do potrzeb tych regionów, i zwraca uwagę na potrzebę utrzymania wszystkich specjalnie zaprojektowanych dla nich środków, ponieważ większość regionów najbardziej oddalonych nadal należy do regionów słabiej rozwiniętych, tj. 6 z 30 regionów UE o najniższym PKB na mieszkańca; przypomina w tym kontekście o znaczeniu dynamicznej współpracy regionalnej dla uwolnienia potencjału regionów najbardziej oddalonych; |
| --- | --- |

21.

| 22. | jest przekonany, że należy wzmocnić rolę małych miast, miasteczek i wsi, aby wspierać lokalną gospodarkę i stawić czoła wyzwaniom demograficznym i klimatycznym; potwierdza znaczenie powiązań między obszarami miejskimi i wiejskimi oraz opracowania strategii opartych na obszarach funkcjonalnych, ze szczególnym uwzględnieniem małych i średnich miast, aby zapobiegać kurczeniu się obszarów wiejskich; podkreśla, jak ważne jest wdrożenie dostosowanego do potrzeb podejścia terytorialnego i inwestowania w szczególności w inicjatywę „Inteligentne wsie” w celu ożywienia usług na obszarach wiejskich przez innowacje cyfrowe i społeczne; podkreśla znaczenie synergii między różnymi narzędziami finansowania, takimi jak EFRROW, EFRR, EFS+ i Europejski Fundusz Morski, Rybacki i Akwakultury, dla przekazania odpowiedniego poziomu finansowania na rzecz obszarów wiejskich przy zastosowaniu podejścia zakładającego finansowanie z kilku funduszy; |
| --- | --- |

22.

| 23. | ponownie podkreśla rolę polityki spójności w harmonizacji i poprawie warunków życia w całej Unii; zauważa jednak, że zwiększa się liczba obszarów zubożonych i znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, w tym w obrębie regionów i obszarów lepiej rozwiniętych; podkreśla, że chociaż miasta są regionalnymi motorami wzrostu i transformacji, a życie i praca w nich mają wiele zalet, duża koncentracja ludności i ponadprzeciętny wzrost liczby ludności na niektórych obszarach miejskich mogą też negatywnie wpływać na przystępność cenową mieszkań, poziom zanieczyszczenia i jakość życia; w związku z tym zwraca się do Komisji o przedstawienie wniosku dotyczącego nowego europejskiego Bauhausu, który ma stać się unijnym programem objętym WRF na okres po 2027 r. ze specjalnym budżetem opartym na nowych zasobach, który zapewniłby rozwiązania w zakresie rozwoju zrównoważonych i innowacyjnych obszarów miejskich; uważa, że władze miejskie powinny mieć w przyszłości bezpośredni dostęp do finansowania UE; ponownie podkreśla znaczenie zabezpieczeń, które zapobiegałyby niesprawiedliwemu karaniu władz regionalnych i lokalnych w krajach, wobec których może zostać uruchomiony mechanizm praworządności, i zwraca się do Komisji o znalezienie kanałów, którymi mogłaby przekazywać fundusze bezpośrednio beneficjentom końcowym; |
| --- | --- |

23.

| 24. | podkreśla potrzebę wzmocnienia oddolnego podejścia do rozwoju obszarów wiejskich i rozwoju lokalnego, będącego motorem innowacji społecznych i budowania zdolności, co wzmacnia pozycję mieszkańców obszarów wiejskich, aby mogli wziąć na siebie odpowiedzialność za rozwój swoich społeczności; dlatego domaga się, aby w pełni włączać władze lokalne i regionalne, a także organizacje pozarządowe i obywateli w proces podejmowania decyzji i wdrażania, aby należycie uwzględniać ich potrzeby; zauważa, że potencjał, jaki istnieje na szczeblu lokalnym, można lepiej wykorzystać przez wzmocnienie i ułatwienie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (RLKS); jest zdania, że RLKS powinien być obowiązkowy dla państw członkowskich; |
| --- | --- |

24.

| 25. | podkreśla, że społeczeństwa i gospodarki powinny uwolnić swój potencjał twórczy, a jednocześnie stawić czoła wyzwaniom związanym z przejściem na neutralność emisyjną, jak ma to miejsce w przypadku starych regionów przemysłowych, które powinny wykorzystywać sektor kreatywny jako multidyscyplinarny katalizator procesów transformacji, wykorzystując w procesach administracyjnych pomysły z branży kultury i sektora kreatywnego; uważa, że instytucje zarządzające mogą pomóc starym regionom przemysłowym; podkreśla w związku z tym potrzebę wspierania współpracy multidyscyplinarnej; podkreśla ponadto znaczenie kultury w polityce spójności, która przyczynia się do ożywienia regionów i zwiększenia ich atrakcyjności, wymiany kulturalnej oraz promowania różnorodności i solidarności; |
| --- | --- |

25.

| 26. | z zaniepokojeniem odnotowuje wyzwania demograficzne, przed którymi stoi UE, zwłaszcza niektóre regiony, takie jak starzenie się społeczeństwa, wyludnianie się obszarów wiejskich i oddalonych, presja demograficzna na inne obszary, takie jak obszary przybrzeżne i miejskie, przepływy migracyjne i napływ uchodźców; zaznacza, że trzeba podjąć natychmiastowe działania w odpowiedzi na napływ uchodźców, by zapewnić ich szybką i łatwą integrację; ponadto zachęca państwa członkowskie, by opracowały i wdrożyły konkretne środki promujące szkolenie i zatrudnienie oraz chroniące prawa podstawowe; podkreśla, że władze lokalne i regionalne, stowarzyszenia branżowe i organizacje pozarządowe mają zasadnicze znaczenie dla określenia i oceny konkretnych potrzeb inwestycyjnych i podstawowych usług w zakresie mobilności i dostępności terytorialnej na obszarach wiejskich i miejskich oraz że powinny one odgrywać decydującą rolę jako aktywni uczestnicy prac nad strategiami terytorialnymi opartymi na społecznościach lokalnych; podkreśla, że trzeba uwzględnić w odpowiednich programach UE specjalne środki budżetowe dla obszarów wiejskich, m.in. w celu odwrócenia negatywnych tendencji demograficznych; |
| --- | --- |

26.

| 27. | podkreśla potrzebę poprawy relacji między polityką spójności a zarządzaniem gospodarczym UE oraz unikania podejścia represyjnego; podkreśla, że europejski semestr powinien być zgodny z celami polityki spójności określonymi w art. 174 i 175 TFUE; wzywa do udziału regionów w realizacji tych celów i do bardziej zdecydowanego podejścia terytorialnego; apeluje o rozpoczęcie przeglądu koncepcji warunkowości makroekonomicznej i o zbadanie możliwości zastąpienia jej nowymi formami warunkowości w celu lepszego odzwierciedlenia nowych wyzwań, które nas czekają; uważa, że sytuacja społeczno-gospodarcza w UE, pogorszona konsekwencjami kryzysu związanego z COVID-19 i napaści Rosji na Ukrainę, wymaga zawieszenia paktu stabilności do 2023 r. i dokonania jego przeglądu; |
| --- | --- |

27.

| 28. | zauważa, że niektóre regiony o średnich dochodach wpadają w „pułapkę średniego dochodu” i często cierpią z powodu kurczącej się i starzejącej populacji, trudności w przemyśle wytwórczym, niskiego wzrostu gospodarczego, słabej innowacyjności, konkurencyjności i produktywności, niskiej jakości instytucji i zarządzania, braku postępu na drodze do sprawiedliwej transformacji oraz podatności na wstrząsy spowodowane globalizacją; zwraca uwagę na niepokojące nasilenie się tej tendencji i wzywa Komisję i państwa członkowskie do poczynienia zdecydowanych kroków w celu sprostania temu wyzwaniu i znalezienia rozwiązań dla tych regionów, tak aby nie pozostały one w tyle na długi czas, oraz wspierania ich w rozwijaniu ich szczególnych atutów; |
| --- | --- |

28.

| 29. | zauważa, że wiele czynników wzrostu gospodarczego nadal koncentruje się na obszarach miejskich i w regionach lepiej rozwiniętych; jest przekonany, że istotnym wyzwaniem w ramach przyszłej polityki spójności będzie zapewnienie odpowiedniego wsparcia słabiej rozwiniętym regionom oraz że polityka spójności powinna zarówno zmniejszać dysproporcje, jak i zapobiegać pozostaniu tych regionów w tyle przez uwzględnienie różnych tendencji i dynamiki zmian oraz przez udzielanie konkretnego wsparcia budżetowego obszarom wiejskim, m.in. w celu odwrócenia negatywnych tendencji demograficznych za pomocą odpowiednich programów UE; |
| --- | --- |

29.

| 30. | z zaniepokojeniem odnotowuje poważny spadek w ostatnich latach finansowania biedniejszych regionów przez państwa członkowskie; przypomina o znaczeniu przestrzegania zasady UE dotyczącej dodatkowości; wzywa Komisję do dopilnowania, aby organy krajowe należycie uwzględniały spójność wewnętrzną przy opracowywaniu i wdrażaniu projektów w ramach funduszy ESI; |
| --- | --- |

30.

| 31. | podkreśla, że regiony znajdujące się w pułapce średnich dochodów lub zagrożone wpadnięciem w nią mają różne cechy i potrzebują rozwiązań dostosowanych do ich potrzeb w celu pobudzenia inwestycji w wysokiej jakości edukację, kapitał ludzki, badania i rozwój, szkolenia pracowników, usługi społeczne i strategie łagodzące; wzywa Komisję do zdefiniowania tych regionów w celu lepszego zrozumienia czynników strukturalnych, które prowadzą do pułapki średnich dochodów, do wspierania ich za pomocą zróżnicowanego podejścia ukierunkowanego na konkretny obszar oraz do przydzielenia im większych kwot z EFS+ w następnym okresie programowania; |
| --- | --- |

31.

| 32. | jest zdania, że jedną z głównych sił napędowych przyszłej polityki spójności powinno być jej uproszczenie; zwraca się do Komisji i państw członkowskich, aby nie nakładały dodatkowych obciążeń administracyjnych na instytucje zarządzające i przypomina o potrzebie zminimalizowania obciążeń administracyjnych dla władz regionalnych i lokalnych oraz beneficjentów; zwraca się do państw członkowskich o unikanie nadmiernej regulacji, sprawienie, by programy były strategiczne i zwięzłe a instrumenty elastyczne, oraz uczynienie umów o finansowaniu między instytucjami zarządzającymi a beneficjentami narzędziem upraszczającym; popiera stosowanie uproszczonych metod rozliczania kosztów przez ewentualne podniesienie progów, poniżej których stosowanie takich uproszczonych metod rozliczania kosztów powinno być obowiązkowe; wzywa państwa członkowskie do szybszego wdrażania e-spójności; zwraca uwagę na potencjał digitalizacji w dziedzinie kontroli i sprawozdawczości; zwraca się ponadto do Komisji o poprawę przejrzystości jej zasad kontroli i rozszerzenie stosowania zasady jednego audytu, aby uniknąć powielania audytów i weryfikacji zarządzania tymi samymi wydatkami; uważa, że stosunki między Komisją a instytucjami zarządzającymi powinny ewoluować w kierunku „paktu zaufania” opartego na opracowaniu i ustanowieniu obiektywnych kryteriów, oraz uważa, że konieczne jest wprowadzenie znaku przyznawanego instytucjom zarządzającym, które wykazały się zdolnością do przestrzegania przepisów i zmniejszenia poziomu błędu; |
| --- | --- |

32.

| 33. | uważa, że utrzymanie odpowiedniego przydziału środków z Funduszu Spójności jest szczególnie konieczne dla państw członkowskich borykających się z poważnym niedoborem infrastruktury transportowej i środowiskowej, pod warunkiem że fundusz ten podlega zarządzaniu dzielonemu; |
| --- | --- |

33.

| 34. | uważa, że unijna, krajowa i regionalna polityka strukturalna powinna iść w parze z podejściem ukierunkowanym na konkretny obszar, aby przyczynić się do spójności terytorialnej, zająć się różnymi szczeblami zarządzania, zapewnić współpracę i koordynację oraz uwolnić wyjątkowy potencjał regionów, uznając jednocześnie potrzebę rozwiązań dostosowanych do potrzeb; uważa ponadto, że polityka spójności powinna w większym stopniu koncentrować się na inwestowaniu w ludzi, ponieważ gospodarkę regionów można rozwijać przez skuteczne łączenie inwestycji w innowacje, kapitał ludzki, dobre rządy i zdolności instytucjonalne; |
| --- | --- |

34.

| 35. | zauważa, że europejska współpraca terytorialna jest jednym z kluczowych celów polityki spójności; podkreśla wartość dodaną współpracy terytorialnej w ujęciu ogólnym, a w szczególności współpracy transgranicznej; zauważa, że regiony przygraniczne zostały szczególnie dotknięte pandemią, a ich ożywienie jest zazwyczaj wolniejsze niż w regionach metropolitalnych; dlatego podkreśla znaczenie usunięcia przeszkód we współpracy transgranicznej i zaznacza, że zaproponowany przez Komisję europejski mechanizm transgraniczny przyczyniłby się do usunięcia ponad 50 % barier; głęboko ubolewa, że Rada zablokowała proces legislacyjny dotyczący europejskiego mechanizmu transgranicznego; zachęca Komisję do podjęcia wszelkich niezbędnych inicjatyw, w tym do wznowienia mechanizmu współpracy transgranicznej, aby zwiększyć jej dynamikę i skuteczność z korzyścią dla obywateli; podkreśla, że trzeba zwiększyć środki na Interreg w celu wspierania współpracy regionów ponad granicami; w związku z tym zwraca uwagę, że projekty na małą skalę i projekty transgraniczne są ważne z punktu widzenia zbliżania ludzi; podkreśla znaczenie inwestycji transgranicznych we wzmacnianiu innowacji, transferu technologii, wspólnych rozwiązań i synergii; |
| --- | --- |

35.

| 36. | podkreśla kluczową rolę, jaką inwestycje w wysokiej jakości usługi publiczne odgrywają w budowaniu odporności społecznej i radzeniu sobie z kryzysami gospodarczymi, zdrowotnymi i społecznymi; |
| --- | --- |

36.

| 37. | zauważa, że reforma polityki spójności na lata 2021–2027 przyczyniła się do uproszczonego i elastycznego wykorzystania środków finansowych przez beneficjentów i instytucje zarządzające; z zadowoleniem przyjmuje elastyczność zaproponowaną w ramach działań spójności na rzecz uchodźców w Europie (CARE) oraz we wnioskach dotyczących inicjatyw inwestycyjnych w odpowiedzi na koronawirusa (CRII+), które dowiodły, że polityka spójności doskonale sprawdza się w sytuacjach kryzysowych; przypomina jednak, że polityka spójności jest długofalową polityką inwestycyjną i dlatego w następnych WRF należy utworzyć specjalny mechanizm reagowania kryzysowego; wzywa Komisję do zbadania praktycznych skutków uproszczeń oraz do promowania dalszego uproszczenia, np. w postaci rozwiązań cyfrowych, elastyczności i zaangażowania obywateli; w związku z tym zwraca się do państw członkowskich, aby pomagały beneficjentom, zwłaszcza beneficjentom projektów na małą skalę, wspierały prywatne inicjatywy jako źródła miejsc pracy, badań naukowych, rozwoju i innowacji oraz przybliżyły politykę spójności wszystkim obywatelom UE; |
| --- | --- |

37.

| 38. | podkreśla, że rozporządzenie w sprawie warunkowości w zakresie praworządności ustanawia poszanowanie praworządności jako warunek finansowania w ramach polityki spójności; uważa, że należy koniecznie zwiększyć poszanowanie praworządności i praw podstawowych przy wdrażaniu polityki spójności; wzywa Komisję, aby w związku z tym wykorzystała wszystkie dostępne narzędzia w celu zagwarantowania, że obywatele państw członkowskich, wobec których zostanie zastosowany art. 7 ust. 1 TFUE, nie zostaną pozbawieni korzyści z funduszy UE z powodu działań ich rządów, a władze regionalne i lokalne tych państw nie będą na tym cierpieć w przypadku uruchomienia mechanizmu praworządności; oczekuje zatem, że Komisja w pełni uwzględni aspekty praworządności w całym procesie przygotowywania i wdrażania programów polityki spójności; |
| --- | --- |

38.

| 39. | wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia odważnych strategii w celu odblokowania publicznych i prywatnych inwestycji w transformację ekologiczną, cyfrową i demograficzną, aby zrestrukturyzować swój model społecznej gospodarki rynkowej z korzyścią dla społeczeństwa; |
| --- | --- |

39.

| 40. | zachęca do zmniejszenia liczby instytucji pośredniczących, zaangażowanych w zarządzanie funduszami spójności i ich kontrolę, przez wzmocnienie koordynacji i kompetencji instytucji pośredniczących o krytycznym rozmiarze oraz wskazanie, w miarę możliwości, punktów kompleksowej obsługi beneficjentów; |
| --- | --- |

40.

| 41. | podkreśla konieczność stworzenia ram gwarantujących stabilność prawa dzięki prostym, jasnym i przewidywalnym zasadom, w szczególności w dziedzinie zarządzania i audytu; apeluje, aby w miarę możliwości unikać stosowania i interpretowania przepisów z mocą wsteczną; sugeruje rozpoczęcie refleksji nad progiem całkowitego poziomu błędu dla każdego roku, w którym uznaje się, że system zarządzania i kontroli programu funkcjonuje skutecznie, oraz nad zdolnością instytucji zarządzających do przestrzegania tego przepisu rozporządzenia bez karania beneficjentów; jest zdania, że próg ten należy podnieść do 5 %; |
| --- | --- |

41.

| 42. | ubolewa, że wydaje się, iż cele zrównoważonego rozwoju ONZ stopniowo tracą rangę w narracji UE, zwłaszcza w odniesieniu do wysiłków na rzecz łagodzenia skutków kryzysów, co zagraża ich wdrożeniu do 2030 r.; opowiada się za dalszym aktywnym wykorzystywaniem funduszy polityki spójności UE do realizacji celów zrównoważonego rozwoju na szczeblu regionalnym i lokalnym, np. w gospodarce o obiegu zamkniętym; podkreśla w tym kontekście, że w rozwoju regionalnym należy jeszcze bardziej wzmocnić aspekty równości i włączenia społecznego; przypomina o znaczeniu uwzględniania aspektu płci w polityce spójności i podkreśla szczególną rolę kobiet, w szczególności na oddalonych obszarach wiejskich, ponieważ odgrywają one ważną rolę w społeczeństwie obywatelskim i trwałym wzroście gospodarczym, a jednocześnie napotykają trudności w dostępie do rynku pracy, a także o znaczeniu równości wynagrodzeń i usług publicznych, takich jak opieka zdrowotna i opieka nad dziećmi; |
| --- | --- |

42.

| 43. | popiera zwiększenie budżetu przydzielonego na lata 2021–2027 na nową politykę spójności, która – zgodnie z silnym ukierunkowaniem na inteligentne, ekologiczne i społeczne działania – zapewni wystarczającą pewność dla nowych innowacyjnych projektów; apeluje o ścisłą koordynację między tymi funduszami a programami i działaniami podejmowanymi w ramach nowego europejskiego Bauhausu; |
| --- | --- |

43.

| 44. | podkreśla, że inwestowanie w ludzi ma kluczowe znaczenie dla rozwoju ich umiejętności, zachęcania ich do kreatywności i pobudzania innowacyjności, do czego mógłby się z pewnością przyczynić wolontariat; uważa, że należy utrzymać lub tworzyć wysokiej jakości, płatne miejsca pracy i wspierać jednocześnie szkolenie i przekwalifikowanie, aby zwalczać ubóstwo, ułatwiać integrację migrantów i uchodźców, wzmocnić spójność społeczną i zagwarantować, że nikt nie zostanie pominięty; |
| --- | --- |

44.

| 45. | podkreśla, że trzeba utrzymać zasadę partnerstwa w programowaniu, wdrażaniu i monitorowaniu polityki spójności UE oraz nawiązać solidną współpracę między władzami regionalnymi i lokalnymi, organizacjami pozarządowymi i innymi zainteresowanymi stronami; podkreśla, że Komisja powinna aktywniej chronić fundusze polityki spójności przed zagrożeniami wynikającymi z presji na demokrację i jej wartości w niektórych państwach członkowskich; |
| --- | --- |

45.

| 46. | przypomina, że brexit przyczynił się do zakłóceń w gospodarce, współpracy międzyregionalnej, ekosystemach badawczych oraz systemach kształcenia i szkolenia w regionach UE; zachęca wszystkie zainteresowane strony do dalszego wspierania władz regionalnych i lokalnych dotkniętych wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z UE; uważa, że refleksja nad polityką spójności po 2027 r. wymaga dalszego uwzględniania trwałych konsekwencji gospodarczych i społecznych brexitu dla regionów UE; ponadto zachęca rząd Zjednoczonego Królestwa do finansowania udziału Zjednoczonego Królestwa w programach Interreg; |
| --- | --- |

46.

| 47. | przypomina, że art. 175 TFUE zobowiązuje Komisję do przedstawiania co trzy lata sprawozdania z postępów w osiąganiu spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej; uważa, że połączenie skutków kryzysu związanego z COVID-19 i wojny w Ukrainie trzeba będzie poddać szczegółowej ocenie w dziewiątym sprawozdaniu najpóźniej w maju 2025 r.; |
| --- | --- |

47.

| 48. | apeluje o lepszy dostęp do finansowania, aby umożliwić inwestycje w lokalną transformację energetyczną, w tym efektywność energetyczną, zdecentralizowaną dystrybucję energii oraz silne ukierunkowanie na energię ze źródeł odnawialnych; podkreśla w tym kontekście, że polityka spójności musi wspierać remonty zwiększające efektywność energetyczną, tak aby oszczędzać zasoby i zapewnić wszystkim mieszkania; ponadto podkreśla potrzebę zachowania i przekształcenia budynków o znaczeniu historycznym i społeczno-gospodarczym; |
| --- | --- |

48.

| 49. | wzywa Komisję, aby rozważyła możliwość nieuznawania wydatków publicznych na politykę spójności dokonywanych przez państwa członkowskie oraz władze regionalne i lokalne w ramach funduszy ESI za krajowe lub równoważne wydatki strukturalne określone w pakcie stabilności i wzrostu, zwłaszcza jeżeli nie odbiegają one od realizacji celów porozumienia paryskiego; |
| --- | --- |

49.

| 50. | podkreśla, że zasady pomocy państwa powinny być dostosowane do polityki UE, tak aby programy polityki spójności, które muszą być zgodne z wszystkimi zasadami pomocy państwa, nie znalazły się w niekorzystnej sytuacji w porównaniu z innymi strategiami politycznymi UE, które są z niej wyłączone; ponadto wzywa do wprowadzenia, w miarę możliwości, domniemania zgodności z systemem pomocy państwa, aby zapewnić równe traktowanie wszystkich unijnych polityk inwestycyjnych i uniknąć konkurencji między nimi; |
| --- | --- |

50.

| 51. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do dalszych wysiłków na rzecz usprawnienia komunikacji i zwiększenia widoczności przez poprawę wymiany informacji na temat działań o strategicznym znaczeniu i przyszłych zaproszeń do składania wniosków; z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie nowej bazy danych Kohesio i apeluje o jak najszybsze udostępnienie tej strony internetowej we wszystkich językach urzędowych UE; podkreśla, że Kohesio powinna dostarczać danych o wszystkich projektach spójności i projektach terytorialnych, w tym projektach związanych z rozwojem obszarów wiejskich, współfinansowanych przez EFRROW i w ramach programu LEADER, a także umożliwiać użytkownikom wyszukiwanie projektów związanych z ich obszarami tematycznymi, aby oferować platformę, która pozwala dzielić się dobrymi praktykami i promować wzorcowe projekty; |
| --- | --- |

51.

| 52. | podkreśla, że inne strategie polityczne UE mogą ograniczać spójność; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje pogląd Komisji, że polityka horyzontalna powinna obejmować weryfikację wpływu polityki na rozwój regionalny, i zachęca Komisję do oceny wpływu innych strategii politycznych na skuteczność polityki spójności; |
| --- | --- |

52.

| 53. | podkreśla, że w przypadku wydatków w ramach polityki spójności, tak jak wszystkich innych wydatków ze środków UE, może dochodzić do nieprawidłowości związanych z korupcją i nadużyciami finansowymi; apeluje o zapewnienie wystarczających środków finansowych i kadrowych odpowiednim agencjom i organom, zwłaszcza Prokuraturze Europejskiej i Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, aby mogły odpowiednio prowadzić dochodzenia i odzyskiwać niewłaściwie wykorzystane środki; wzywa Komisję, aby przed zatwierdzaniem umów partnerstwa i programów polityki spójności przeprowadzała dogłębną ocenę pozwalającą zapobiec nadużyciom funduszy UE i naruszeniom praworządności oraz zapewniającą zgodność z Kartą praw podstawowych; |
| --- | --- |

53.

| 54. | wyraża zaniepokojenie tym, że wniosek Komisji w sprawie REPowerEU zakłada większą możliwość przenoszenia środków budżetowych z polityki spójności do RRF; podkreśla, że do 2030 r. w transformację energetyczną, dekarbonizację i odnawialne źródła energii zostanie zainwestowane ponad 100 mld euro ze środków polityki spójności; apeluje w związku z tym o szybszą realizację polityki spójności; |
| --- | --- |

54.

| 55. | zwraca uwagę na potrzebę skutecznego i zharmonizowanego wdrożenia na szczeblu UE planu awaryjnego, aby zapewnić dostawy żywności i bezpieczeństwo żywnościowe w czasach kryzysu, jak określono w komunikacie Komisji w tej sprawie (COM(2021)0689); |
| --- | --- |

55.

| 56. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Europejskiemu Komitetowi Regionów oraz parlamentom narodowym i regionalnym państw członkowskich. |
| --- | --- |

56.

---

(1)  Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 159.

(2)  Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 60.

(3)  Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 1.

(4)  Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 94.

(5)  Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 21.

(6)  Dz.U. L 99 z 31.3.2020, s. 5.

(7)  Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 487.

(8)  Dz.U. L 243 z 9.7.2021, s. 1.

(9)  Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 187.

(10)  Dz.U. L 109 z 8.4.2022, s. 1.

(11)  Dz.U. L 357 z 8.10.2021, s. 1.

(12)  Dz.U. L 99 z 31.3.2020, s. 9.

(13)  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 1.

(14)  Dz.U. C 37 z 2.2.2021, s. 16.

(15)  Dz.U. C 429 z 11.12.2020, s. 153.

(16)  Dz.U. C 517 z 22.12.2021, s. 1.

(17)  Dz.U. C 286 z 16.7.2021, s. 13.

(18)  Dz.U. L 80 z 8.3.2021, s. 1.

(19)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0058.

(20)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0059.

(21)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0022.

(22)  Dz.U. C 117 z 11.3.2022, s. 18.

(23)  Dz.U. C 67 z 8.2.2022, s. 16.

(24)  Dz.U. C 15 z 12.1.2022, s. 125.

(25)  Dz.U. C 494 z 8.12.2021, s. 26.

(26)  Dz.U. C 162 z 10.5.2019, s. 24.

(27)  Dz.U. C 28 z 27.1.2020, s. 40.

(28)  Badanie – „EU lagging regions: state of play and future challenges” [Regiony słabiej rozwinięte w UE: aktualna sytuacja i wyzwania na przyszłość], Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej, wrzesień 2020 r.

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/114 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/114

---

P9_TA(2022)0327

Regiony przygraniczne UE: „żywe laboratoria” dla integracji europejskiej

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie regionów przygranicznych UE: „żywych laboratoriów” dla integracji europejskiej (2021/2202(INI))

(2023/C 125/10)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 4, 162, 174, 175, 176, 177, 178 i 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 4, 162, 174, 175, 176, 177, 178 i 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

| — | uwzględniając dyrektywę Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (1) („dyrektywa siedliskowa”) |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (1) („dyrektywa siedliskowa”)

| — | uwzględniając dyrektywę 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim (2),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (3) (dyrektywa ptasia), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (3) (dyrektywa ptasia),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (4),

| — | uwzględniając porozumienie przyjęte podczas 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP21) w Paryżu 12 grudnia 2015 r. (porozumienie paryskie), |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie przyjęte podczas 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP21) w Paryżu 12 grudnia 2015 r. (porozumienie paryskie),

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów z dnia 8 lutego 2017 r. zatytułowaną „Brakujące połączenia transportowe w regionach przygranicznych” (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów z dnia 8 lutego 2017 r. zatytułowaną „Brakujące połączenia transportowe w regionach przygranicznych” (5),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 września 2017 r. pt. „Zwiększanie wzrostu gospodarczego i spójności w regionach przygranicznych UE” (COM(2017)0534), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 września 2017 r. pt. „Zwiększanie wzrostu gospodarczego i spójności w regionach przygranicznych UE” (COM(2017)0534),

| — | uwzględniając wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie mechanizmu eliminowania barier prawnych i administracyjnych w kontekście transgranicznym (europejski mechanizm transgraniczny) (COM(2018)0373), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie mechanizmu eliminowania barier prawnych i administracyjnych w kontekście transgranicznym (europejski mechanizm transgraniczny) (COM(2018)0373),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 13 czerwca 2018 r. w sprawie polityki spójności i gospodarki o obiegu zamkniętym (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 13 czerwca 2018 r. w sprawie polityki spójności i gospodarki o obiegu zamkniętym (6),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 września 2018 r. w sprawie zwiększania wzrostu gospodarczego i spójności w regionach przygranicznych UE (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 września 2018 r. w sprawie zwiększania wzrostu gospodarczego i spójności w regionach przygranicznych UE (7),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 kwietnia 2020 r. zatytułowany „Wytyczne w sprawie pomocy UE w sytuacji nadzwyczajnej dotyczące współpracy transgranicznej w zakresie opieki zdrowotnej związanej z kryzysem wywołanym epidemią COVID-19” (C(2020)2153), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 kwietnia 2020 r. zatytułowany „Wytyczne w sprawie pomocy UE w sytuacji nadzwyczajnej dotyczące współpracy transgranicznej w zakresie opieki zdrowotnej związanej z kryzysem wywołanym epidemią COVID-19” (C(2020)2153),

| — | uwzględniając konsultacje społeczne Komisji Europejskiej prowadzone w dniach od 22 lipca do 11 października 2020 r. w sprawie usuwania przeszkód transgranicznych (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając konsultacje społeczne Komisji Europejskiej prowadzone w dniach od 22 lipca do 11 października 2020 r. w sprawie usuwania przeszkód transgranicznych (8),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 30 września 2020 r. w sprawie utworzenia europejskiego obszaru edukacji do 2025 r. (COM(2020)0625), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 30 września 2020 r. w sprawie utworzenia europejskiego obszaru edukacji do 2025 r. (COM(2020)0625),

| — | uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2228 z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie Europejskiego Roku Kolei (2021) (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2228 z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie Europejskiego Roku Kolei (2021) (9),

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów z dnia 5 lutego 2021 r. w sprawie transgranicznych usług publicznych w Europie (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów z dnia 5 lutego 2021 r. w sprawie transgranicznych usług publicznych w Europie (10),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 2 czerwca 2021 r. zatytułowany „Strategia na rzecz w pełni funkcjonującej i odpornej strefy Schengen” (COM(2021)0277), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 2 czerwca 2021 r. zatytułowany „Strategia na rzecz w pełni funkcjonującej i odpornej strefy Schengen” (COM(2021)0277),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności (11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności (11),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1059 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących celu „Europejska współpraca terytorialna” (Interreg) wspieranego w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz instrumentów finansowania zewnętrznego (12) (zwane dalej „rozporządzeniem w sprawie Interreg”), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1059 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących celu „Europejska współpraca terytorialna” (Interreg) wspieranego w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz instrumentów finansowania zewnętrznego (12) (zwane dalej „rozporządzeniem w sprawie Interreg”),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 lipca 2021 r. zatytułowany „Regiony przygraniczne UE: »żywe laboratoria« dla integracji europejskiej” (COM(2021)0393), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 lipca 2021 r. zatytułowany „Regiony przygraniczne UE: »żywe laboratoria« dla integracji europejskiej” (COM(2021)0393),

| — | uwzględniając raport specjalny Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) zatytułowany „Zmiany klimatu 2021: podstawy fizyczne. Wkład Grupy Roboczej I do Szóstego Raportu Oceniającego Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu”, opublikowany 7 sierpnia 2021 r. (13), |
| --- | --- |

—

uwzględniając raport specjalny Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) zatytułowany „Zmiany klimatu 2021: podstawy fizyczne. Wkład Grupy Roboczej I do Szóstego Raportu Oceniającego Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu”, opublikowany 7 sierpnia 2021 r. (13),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1755 z dnia 6 października 2021 r. ustanawiające pobrexitową rezerwę dostosowawczą (14), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1755 z dnia 6 października 2021 r. ustanawiające pobrexitową rezerwę dostosowawczą (14),

| — | uwzględniając rezolucję Europejskiego Komitetu Regionów z dnia 29 października 2021 r. w sprawie wizji dla Europy: przyszłość współpracy transgranicznej (15), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję Europejskiego Komitetu Regionów z dnia 29 października 2021 r. w sprawie wizji dla Europy: przyszłość współpracy transgranicznej (15),

| — | uwzględniając trzy publikacje Komisji i Stowarzyszenia Europejskich Regionów Granicznych z 9 grudnia 2021 r. na temat przeszkód i rozwiązań we współpracy transgranicznej w UE zatytułowane „Więcej transgranicznych usług publicznych lepszej jakości” (16), „Dynamiczne transgraniczne rynki pracy” (17) oraz „Regiony transgraniczne na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu” (18), |
| --- | --- |

—

uwzględniając trzy publikacje Komisji i Stowarzyszenia Europejskich Regionów Granicznych z 9 grudnia 2021 r. na temat przeszkód i rozwiązań we współpracy transgranicznej w UE zatytułowane „Więcej transgranicznych usług publicznych lepszej jakości” (16), „Dynamiczne transgraniczne rynki pracy” (17) oraz „Regiony transgraniczne na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu” (18),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji i Stowarzyszenia Europejskich Regionów Granicznych z 9 grudnia 2021 r. zatytułowane „B-solutions: Solving Border Obstacles. A Compendium 2020–2021” [B-solutions: rozwiązywanie problemów transgranicznych. Kompendium 2020–2021] (19), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji i Stowarzyszenia Europejskich Regionów Granicznych z 9 grudnia 2021 r. zatytułowane „B-solutions: Solving Border Obstacles. A Compendium 2020–2021” [B-solutions: rozwiązywanie problemów transgranicznych. Kompendium 2020–2021] (19),

| — | uwzględniając wniosek Komisji w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 grudnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie (UE) 2016/399 w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (COM(2021)0891), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 grudnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie (UE) 2016/399 w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (COM(2021)0891),

| — | uwzględniając sprawozdanie Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) z dnia 4 kwietnia 2022 r. zatytułowane „Climate Change 2022: Mitigation of Climate Change” [Zmiana klimatu 2022: łagodzenie zmiany klimatu], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) z dnia 4 kwietnia 2022 r. zatytułowane „Climate Change 2022: Mitigation of Climate Change” [Zmiana klimatu 2022: łagodzenie zmiany klimatu],

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego (A9-0222/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego (A9-0222/2022),

| A. | mając na uwadze, że liczba wewnętrznych granic lądowych i wewnętrznych regionów przygranicznych UE i jej sąsiadów w ramach Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) wynosi 40, oraz że regiony te obejmują 40 % terytorium Unii, mieszka w nich 30 % ludności UE, wytwarzają niemal jedną trzecią unijnego PKB oraz mogą znacząco i jeszcze bardziej pobudzić gospodarki; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że liczba wewnętrznych granic lądowych i wewnętrznych regionów przygranicznych UE i jej sąsiadów w ramach Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) wynosi 40, oraz że regiony te obejmują 40 % terytorium Unii, mieszka w nich 30 % ludności UE, wytwarzają niemal jedną trzecią unijnego PKB oraz mogą znacząco i jeszcze bardziej pobudzić gospodarki;

| B. | mając na uwadze, że regiony przygraniczne, a w szczególności regiony o niskiej gęstości zaludnienia, w tym zwłaszcza obszary wiejskie, doświadczają zazwyczaj mniej sprzyjających warunków rozwoju i ogólnie osiągają gorsze wyniki gospodarcze w porównaniu z innymi regionami państw członkowskich, a ich potencjał gospodarczy nie jest w pełni wykorzystany; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że regiony przygraniczne, a w szczególności regiony o niskiej gęstości zaludnienia, w tym zwłaszcza obszary wiejskie, doświadczają zazwyczaj mniej sprzyjających warunków rozwoju i ogólnie osiągają gorsze wyniki gospodarcze w porównaniu z innymi regionami państw członkowskich, a ich potencjał gospodarczy nie jest w pełni wykorzystany;

| C. | mając na uwadze, że pomimo podjętych wysiłków utrzymują się liczne przeszkody administracyjne, językowe i prawne, które utrudniają zrównoważony wzrost, rozwój społeczno-gospodarczy i spójność między regionami przygranicznymi oraz w ich obrębie; mając na uwadze, że niezbędna jest ściślejsza i głębsza współpraca między organami w sąsiadujących państwach członkowskich; mając na uwadze, że regiony przygraniczne skorzystałyby z ponadnarodowego instrumentu prawnego zdolnego zapobiec negatywnym skutkom zewnętrznym, które mogłyby wyniknąć z działań państw członkowskich zmierzających do rozdrobnienia rynku wewnętrznego; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że pomimo podjętych wysiłków utrzymują się liczne przeszkody administracyjne, językowe i prawne, które utrudniają zrównoważony wzrost, rozwój społeczno-gospodarczy i spójność między regionami przygranicznymi oraz w ich obrębie; mając na uwadze, że niezbędna jest ściślejsza i głębsza współpraca między organami w sąsiadujących państwach członkowskich; mając na uwadze, że regiony przygraniczne skorzystałyby z ponadnarodowego instrumentu prawnego zdolnego zapobiec negatywnym skutkom zewnętrznym, które mogłyby wyniknąć z działań państw członkowskich zmierzających do rozdrobnienia rynku wewnętrznego;

| D. | mając na uwadze, że uznaje się, iż prawdziwe podejście oddolne stosowane w ramach europejskiej polityki spójności wciąż wymaga umocnienia, a instytucjom i podmiotom, które są blisko obywateli, takim jak europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej, należy powierzać bardziej bezpośrednie zarządzanie środkami z budżetu unijnej polityki spójności; mając na uwadze, że projekty transgraniczne na małą skalę mają ważną rolę do odegrania w tym względzie, gdyż zbliżają ludzi i dzięki temu otwierają nowe możliwości zrównoważonego rozwoju lokalnego i współpracy transgranicznej; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że uznaje się, iż prawdziwe podejście oddolne stosowane w ramach europejskiej polityki spójności wciąż wymaga umocnienia, a instytucjom i podmiotom, które są blisko obywateli, takim jak europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej, należy powierzać bardziej bezpośrednie zarządzanie środkami z budżetu unijnej polityki spójności; mając na uwadze, że projekty transgraniczne na małą skalę mają ważną rolę do odegrania w tym względzie, gdyż zbliżają ludzi i dzięki temu otwierają nowe możliwości zrównoważonego rozwoju lokalnego i współpracy transgranicznej;

| E. | mając na uwadze, że niektóre sektory napotykają bardzo specyficzne przeszkody, które wymagałyby lepszej koordynacji na szczeblu europejskim, jak w przypadku sektorów wina i napojów spirytusowych podlegających dużym obciążeniom administracyjnym w celu wprowadzenia wyrobów na rynek w sąsiednim kraju; mając na uwadze, że podmiotom gospodarczym powinny być w miarę możliwości udostępniane praktyczne rozwiązania, takie jak dostęp do punktów kompleksowej obsługi; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że niektóre sektory napotykają bardzo specyficzne przeszkody, które wymagałyby lepszej koordynacji na szczeblu europejskim, jak w przypadku sektorów wina i napojów spirytusowych podlegających dużym obciążeniom administracyjnym w celu wprowadzenia wyrobów na rynek w sąsiednim kraju; mając na uwadze, że podmiotom gospodarczym powinny być w miarę możliwości udostępniane praktyczne rozwiązania, takie jak dostęp do punktów kompleksowej obsługi;

| F. | mając na uwadze, że pandemia COVID-19 spotęgowała te przeszkody, a pracownicy transgraniczni borykają się na co dzień z odmiennymi i przynoszącymi odwrotne skutki przepisami sanitarnymi po obu stronach granic; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że pandemia COVID-19 spotęgowała te przeszkody, a pracownicy transgraniczni borykają się na co dzień z odmiennymi i przynoszącymi odwrotne skutki przepisami sanitarnymi po obu stronach granic;

| G. | mając na uwadze, że zamykanie granic krajowych spowodowane pandemią COVID-19 ujawniło wyjątkową podatność i współzależność regionów transgranicznych w Europie; mając na uwadze, że zakłócenie swobodnego przepływu towarów, usług, osób i niezbędnego sprzętu medycznego pociągnęło za sobą szkodliwe skutki gospodarcze; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że zamykanie granic krajowych spowodowane pandemią COVID-19 ujawniło wyjątkową podatność i współzależność regionów transgranicznych w Europie; mając na uwadze, że zakłócenie swobodnego przepływu towarów, usług, osób i niezbędnego sprzętu medycznego pociągnęło za sobą szkodliwe skutki gospodarcze;

| H. | mając na uwadze, że tymczasowe zamknięcie transgranicznych usług publicznych i usług opieki zdrowotnej zagrażało źródłom utrzymania pracowników transgranicznych i spowodowało trudności finansowe dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w regionach przygranicznych; mając na uwadze, że kryzys związany z COVID-19 był przyczyną pojawienia się w regionach przygranicznych nowych wyzwań prawnych i administracyjnych takich jak telepraca oraz mając na uwadze, że telepracownicy napotykają problemy związane z ochroną socjalną i przepisami podatkowymi; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że tymczasowe zamknięcie transgranicznych usług publicznych i usług opieki zdrowotnej zagrażało źródłom utrzymania pracowników transgranicznych i spowodowało trudności finansowe dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w regionach przygranicznych; mając na uwadze, że kryzys związany z COVID-19 był przyczyną pojawienia się w regionach przygranicznych nowych wyzwań prawnych i administracyjnych takich jak telepraca oraz mając na uwadze, że telepracownicy napotykają problemy związane z ochroną socjalną i przepisami podatkowymi;

| I. | mając na uwadze, że pandemia COVID-19 była również przyczynkiem do wspaniałych aktów solidarności między sąsiadującymi państwami członkowskimi, zarówno na szczeblu krajowym, jak i lokalnym; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że pandemia COVID-19 była również przyczynkiem do wspaniałych aktów solidarności między sąsiadującymi państwami członkowskimi, zarówno na szczeblu krajowym, jak i lokalnym;

| J. | mając na uwadze, że niektóre regiony przygraniczne mierzą się z niespotykanymi dotąd krytycznymi wyzwaniami infrastrukturalnymi, które mają związek z kryzysem uchodźczym spowodowanym przez trwającą agresję militarną Rosji na Ukrainę; mając na uwadze, że na podatność tych regionów na wstrząsy wpływa również nowa sytuacja po pandemii COVID-19; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że niektóre regiony przygraniczne mierzą się z niespotykanymi dotąd krytycznymi wyzwaniami infrastrukturalnymi, które mają związek z kryzysem uchodźczym spowodowanym przez trwającą agresję militarną Rosji na Ukrainę; mając na uwadze, że na podatność tych regionów na wstrząsy wpływa również nowa sytuacja po pandemii COVID-19;

| K. | mając na uwadze, że granice państwowe wciąż zbyt często powodują rozdrobnienie obszarów naturalnych, co sprawia, że zarządzanie nimi i ich ochrona są mniej skuteczne, zwłaszcza ze względu na fakt, że do obszarów tych mają zastosowanie różne systemy prawne; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że granice państwowe wciąż zbyt często powodują rozdrobnienie obszarów naturalnych, co sprawia, że zarządzanie nimi i ich ochrona są mniej skuteczne, zwłaszcza ze względu na fakt, że do obszarów tych mają zastosowanie różne systemy prawne;

| L. | mając na uwadze, że masowy odpływ ludności z regionów przygranicznych, szczególnie młodzieży i wykwalifikowanej siły roboczej, wskazuje na brak perspektyw gospodarczych w tych regionach, a nawet sprawia, że są one mniej atrakcyjne pod względem zatrudnienia i zrównoważonego rozwoju gospodarczego; mając na uwadze, że brakuje możliwości nauki języków oraz inicjatyw podnoszących świadomość w kwestii korzyści wynikających dla mieszkańców strefy przygranicznej z nauki języka kraju sąsiadującego; mając na uwadze, że nie wszystkie dokumenty administracyjne przetłumaczono na języki państwa członkowskiego leżącego po drugiej stronie granicy; mając na uwadze, że państwa członkowskie powinny podjąć kroki, aby zaradzić tej sytuacji, a Komisja powinna im w tym doradzać; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że masowy odpływ ludności z regionów przygranicznych, szczególnie młodzieży i wykwalifikowanej siły roboczej, wskazuje na brak perspektyw gospodarczych w tych regionach, a nawet sprawia, że są one mniej atrakcyjne pod względem zatrudnienia i zrównoważonego rozwoju gospodarczego; mając na uwadze, że brakuje możliwości nauki języków oraz inicjatyw podnoszących świadomość w kwestii korzyści wynikających dla mieszkańców strefy przygranicznej z nauki języka kraju sąsiadującego; mając na uwadze, że nie wszystkie dokumenty administracyjne przetłumaczono na języki państwa członkowskiego leżącego po drugiej stronie granicy; mając na uwadze, że państwa członkowskie powinny podjąć kroki, aby zaradzić tej sytuacji, a Komisja powinna im w tym doradzać;

| M. | mając na uwadze, że dzięki nowemu rozporządzeniu Interreg na lata 2021–2027 regiony przygraniczne objęte są obecnie przejrzystym systemem wsparcia finansowego na rzecz lepszego zarządzania transgranicznego w celu pobudzenia ożywienia gospodarczego, tworzenia wspólnych działań na rzecz środowiska i łagodzenia skutków zmian klimatu; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że dzięki nowemu rozporządzeniu Interreg na lata 2021–2027 regiony przygraniczne objęte są obecnie przejrzystym systemem wsparcia finansowego na rzecz lepszego zarządzania transgranicznego w celu pobudzenia ożywienia gospodarczego, tworzenia wspólnych działań na rzecz środowiska i łagodzenia skutków zmian klimatu;

| N. | mając na uwadze, że zawarcie umów o partnerstwie w ramach polityki spójności na lata 2021–2027 jest opóźnione, co wywiera negatywny wpływ na przydział istotnych środków na terytoriach, które środków tych potrzebują; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że zawarcie umów o partnerstwie w ramach polityki spójności na lata 2021–2027 jest opóźnione, co wywiera negatywny wpływ na przydział istotnych środków na terytoriach, które środków tych potrzebują;

| O. | mając na uwadze, że fragmentaryczna i niewystarczająca współpraca transgraniczna może doprowadzić do zwiększenia podatności regionów przygranicznych na klęski żywiołowe oraz do nasilenia się ekstremalnych zjawisk pogodowych w tych regionach; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że fragmentaryczna i niewystarczająca współpraca transgraniczna może doprowadzić do zwiększenia podatności regionów przygranicznych na klęski żywiołowe oraz do nasilenia się ekstremalnych zjawisk pogodowych w tych regionach;

| P. | mając na uwadze, że w skład Unii wchodzą również morskie regiony transgraniczne, w szczególności wyspy na Morzu Śródziemnym, a także regiony najbardziej oddalone, położone na Oceanie Atlantyckim i Oceanie Indyjskim; mając na uwadze, że oddalenie geograficzne niektórych wysp europejskich, w połączeniu z ich uwarunkowaniami jako regiony przygraniczne, naraża je na szereg ograniczeń na rynku pracy oraz w obszarze transportu i opieki zdrowotnej, co znacznie ogranicza ich potencjał rozwoju; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że w skład Unii wchodzą również morskie regiony transgraniczne, w szczególności wyspy na Morzu Śródziemnym, a także regiony najbardziej oddalone, położone na Oceanie Atlantyckim i Oceanie Indyjskim; mając na uwadze, że oddalenie geograficzne niektórych wysp europejskich, w połączeniu z ich uwarunkowaniami jako regiony przygraniczne, naraża je na szereg ograniczeń na rynku pracy oraz w obszarze transportu i opieki zdrowotnej, co znacznie ogranicza ich potencjał rozwoju;

| Q. | mając na uwadze, że ze względu na wyjątkowo trudną sytuację regionów przygranicznych uznaje się, że konieczne są zmiany metod finansowania stosowanych w regionach przygranicznych, aby zapewnić wreszcie równe szanse dla regionów przygranicznych względem obszarów centralnych; mając na uwadze, że zaleca się ponadto, aby zmiany te objęły odjęcie skorygowanego o inflację „miliarda dla regionów przygranicznych” z unijnego budżetu na rzecz spójności i zarezerwowanie go konkretnie dla regionów przygranicznych; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że ze względu na wyjątkowo trudną sytuację regionów przygranicznych uznaje się, że konieczne są zmiany metod finansowania stosowanych w regionach przygranicznych, aby zapewnić wreszcie równe szanse dla regionów przygranicznych względem obszarów centralnych; mając na uwadze, że zaleca się ponadto, aby zmiany te objęły odjęcie skorygowanego o inflację „miliarda dla regionów przygranicznych” z unijnego budżetu na rzecz spójności i zarezerwowanie go konkretnie dla regionów przygranicznych;

| R. | mając na uwadze, że zgodnie z szacunkami przyjęcie wniosku rozporządzenia w sprawie Europejskiego Mechanizmu Transgranicznego (ECBM), który został opublikowany w maju 2018 r. przez Komisję na podstawie zalecenia byłej luksemburskiej prezydencji Rady, pomogłoby w przezwyciężeniu co najmniej 30 %, a prawdopodobnie nawet 50 % stwierdzonych problemów związanych ze współpracą transgraniczną; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że zgodnie z szacunkami przyjęcie wniosku rozporządzenia w sprawie Europejskiego Mechanizmu Transgranicznego (ECBM), który został opublikowany w maju 2018 r. przez Komisję na podstawie zalecenia byłej luksemburskiej prezydencji Rady, pomogłoby w przezwyciężeniu co najmniej 30 %, a prawdopodobnie nawet 50 % stwierdzonych problemów związanych ze współpracą transgraniczną;

1.

Z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji (2021) „Regiony przygraniczne UE: »żywe laboratoria« dla integracji europejskiej”, który dokładnie wskazuje na przeszkody, jakie napotykają regiony przygraniczne Unii;

Specyfika regionów przygranicznych

Specyfika regionów przygranicznych

| 2. | przypomina, że w art. 174 TFUE uznano wyzwania, z którymi borykają się regiony przygraniczne, i stwierdzono, że Unia powinna poświęcić tym regionom szczególną uwagę w ramach działań na rzecz wzmacniania swojej spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej; |
| --- | --- |

2.

przypomina, że w art. 174 TFUE uznano wyzwania, z którymi borykają się regiony przygraniczne, i stwierdzono, że Unia powinna poświęcić tym regionom szczególną uwagę w ramach działań na rzecz wzmacniania swojej spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej;

| 3. | podkreśla, że wyzwania, z którymi mierzą się regiony przygraniczne, zwłaszcza regiony posiadające wyłącznie granice morskie, które to granice charakteryzują się własnymi potrzebami, a także obszary wiejskie i obszary o niskiej gęstości zaludnienia, różnią się w zależności od regionu i jego specyfiki prawnej, administracyjnej, językowej, kulturowej, społeczno-gospodarczej, środowiskowej, demograficznej i geograficznej; podkreśla, że niezbędne jest skuteczne wykorzystywanie i lepsze koordynowanie środków UE w celu zapewnienia bardziej kompleksowego podejścia do wspomnianych wyzwań; apeluje o zaangażowanie władz i społeczności lokalnych oraz o przyjęcie zindywidualizowanych, zintegrowanych oraz dostosowanych do potrzeb i miejscowych uwarunkowań podejść w ramach wielopoziomowego sprawowania rządów; podkreśla, że niezbędne jest zastanowienie się nad wyzwaniami, z którymi mierzą się niektóre regiony przygraniczne w związku z trwającą agresją Rosji na Ukrainę; |
| --- | --- |

3.

podkreśla, że wyzwania, z którymi mierzą się regiony przygraniczne, zwłaszcza regiony posiadające wyłącznie granice morskie, które to granice charakteryzują się własnymi potrzebami, a także obszary wiejskie i obszary o niskiej gęstości zaludnienia, różnią się w zależności od regionu i jego specyfiki prawnej, administracyjnej, językowej, kulturowej, społeczno-gospodarczej, środowiskowej, demograficznej i geograficznej; podkreśla, że niezbędne jest skuteczne wykorzystywanie i lepsze koordynowanie środków UE w celu zapewnienia bardziej kompleksowego podejścia do wspomnianych wyzwań; apeluje o zaangażowanie władz i społeczności lokalnych oraz o przyjęcie zindywidualizowanych, zintegrowanych oraz dostosowanych do potrzeb i miejscowych uwarunkowań podejść w ramach wielopoziomowego sprawowania rządów; podkreśla, że niezbędne jest zastanowienie się nad wyzwaniami, z którymi mierzą się niektóre regiony przygraniczne w związku z trwającą agresją Rosji na Ukrainę;

| 4. | zaleca, by opracować inicjatywę UE oferującą przystępne cenowo kursy nauki języków krajów sąsiadujących dla uczestników we wszystkich regionach NUTS-3, których terytoria graniczą z państwem członkowskim; nalega, aby takiej inicjatywie UE towarzyszyło również podnoszenie świadomości na temat korzyści płynących z nauki języka kraju sąsiadującego; |
| --- | --- |

4.

zaleca, by opracować inicjatywę UE oferującą przystępne cenowo kursy nauki języków krajów sąsiadujących dla uczestników we wszystkich regionach NUTS-3, których terytoria graniczą z państwem członkowskim; nalega, aby takiej inicjatywie UE towarzyszyło również podnoszenie świadomości na temat korzyści płynących z nauki języka kraju sąsiadującego;

| 5. | podkreśla, że nieproporcjonalne obciążenia, takie jak nieodłączne ograniczenia strukturalne, z którymi mierzą się wszystkie regiony przygraniczne, należy zrekompensować osobnym systemem pomocy regionalnej przeznaczonej specjalnie dla regionów przygranicznych; |
| --- | --- |

5.

podkreśla, że nieproporcjonalne obciążenia, takie jak nieodłączne ograniczenia strukturalne, z którymi mierzą się wszystkie regiony przygraniczne, należy zrekompensować osobnym systemem pomocy regionalnej przeznaczonej specjalnie dla regionów przygranicznych;

| 6. | domaga się, aby na początku każdego nowego okresu programowania przeznaczano 0,26 % budżetu polityki spójności UE wyłącznie na rozwój regionów przygranicznych, rozpoczynając od okresu 2028–2034 („miliard dla regionów przygranicznych”); sugeruje ponadto, że jeżeli funduszy tych nie wykorzysta się w regionach przygranicznych, pozostała kwota powinna wrócić do budżetu spójności UE; |
| --- | --- |

6.

domaga się, aby na początku każdego nowego okresu programowania przeznaczano 0,26 % budżetu polityki spójności UE wyłącznie na rozwój regionów przygranicznych, rozpoczynając od okresu 2028–2034 („miliard dla regionów przygranicznych”); sugeruje ponadto, że jeżeli funduszy tych nie wykorzysta się w regionach przygranicznych, pozostała kwota powinna wrócić do budżetu spójności UE;

| 7. | proponuje, by „miliard dla regionów przygranicznych” powierzyć europejskim ugrupowaniom współpracy terytorialnej (EUWT) lub regionom przygranicznym, w których działają porównywalne struktury; wzywa, aby przyznano EUWT lub porównywalnym strukturom wysoki stopień autonomii w wykorzystaniu środków i wyborze projektów; |
| --- | --- |

7.

proponuje, by „miliard dla regionów przygranicznych” powierzyć europejskim ugrupowaniom współpracy terytorialnej (EUWT) lub regionom przygranicznym, w których działają porównywalne struktury; wzywa, aby przyznano EUWT lub porównywalnym strukturom wysoki stopień autonomii w wykorzystaniu środków i wyborze projektów;

| 8. | zwraca się do państw członkowskich, aby usunęły istniejące bariery i przyznały EUWT większą autonomię w wyborze projektów i wykorzystaniu funduszy, w szczególności przez wskazanie EUWT jako organów zarządzających programami Interreg zgodnie z art. 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie Interreg, przez zwiększenie zdolności instytucjonalnej i finansowej EUWT zgodnie z art. 14 ust. 4 rozporządzenia w sprawie Interreg lub wyznaczenie EUWT jako beneficjentów zarządzających środkami na małe projekty zgodnie z art. 25 ust. 2 rozporządzenia w sprawie Interreg; proponuje, aby Komisja stworzyła zachęty dla państw członkowskich, dzięki czemu będą one korzystać z powyższych opcji, co nada EUWT bardziej istotną rolę w faktycznej realizacji celu politycznego nr 5 polityki spójności UE na lata 2021–2027: Europa bliższa obywatelom; |
| --- | --- |

8.

zwraca się do państw członkowskich, aby usunęły istniejące bariery i przyznały EUWT większą autonomię w wyborze projektów i wykorzystaniu funduszy, w szczególności przez wskazanie EUWT jako organów zarządzających programami Interreg zgodnie z art. 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie Interreg, przez zwiększenie zdolności instytucjonalnej i finansowej EUWT zgodnie z art. 14 ust. 4 rozporządzenia w sprawie Interreg lub wyznaczenie EUWT jako beneficjentów zarządzających środkami na małe projekty zgodnie z art. 25 ust. 2 rozporządzenia w sprawie Interreg; proponuje, aby Komisja stworzyła zachęty dla państw członkowskich, dzięki czemu będą one korzystać z powyższych opcji, co nada EUWT bardziej istotną rolę w faktycznej realizacji celu politycznego nr 5 polityki spójności UE na lata 2021–2027: Europa bliższa obywatelom;

| 9. | zaleca wprowadzenie zmian do wytycznych w sprawie pomocy regionalnej UE; proponuje, aby w ramach tej zasady nadać priorytet regionom przygranicznym z uwagi na fakt, iż mniej niż połowa ludności UE łącznie jest uprawniona do otrzymywania pomocy regionalnej w tym samym czasie; |
| --- | --- |

9.

zaleca wprowadzenie zmian do wytycznych w sprawie pomocy regionalnej UE; proponuje, aby w ramach tej zasady nadać priorytet regionom przygranicznym z uwagi na fakt, iż mniej niż połowa ludności UE łącznie jest uprawniona do otrzymywania pomocy regionalnej w tym samym czasie;

Odporność dzięki pogłębionej współpracy instytucjonalnej

Odporność dzięki pogłębionej współpracy instytucjonalnej

| 10. | z zadowoleniem przyjmuje postępy poczynione do tej pory przez Komisję we wdrażaniu jej planu działania na 2017 r., w szczególności w ramach inicjatywy „b-solutions”, która zapewniła wsparcie prawne i administracyjne władzom regionów przygranicznych i rozwiązała 90 przypadków przeszkód w interakcjach, ale także w ramach wsparcia na rzecz ułatwienia dostępu do zatrudnienia, promowania wielojęzyczności przygranicznej i łączenia placówek opieki zdrowotnej; |
| --- | --- |

10.

z zadowoleniem przyjmuje postępy poczynione do tej pory przez Komisję we wdrażaniu jej planu działania na 2017 r., w szczególności w ramach inicjatywy „b-solutions”, która zapewniła wsparcie prawne i administracyjne władzom regionów przygranicznych i rozwiązała 90 przypadków przeszkód w interakcjach, ale także w ramach wsparcia na rzecz ułatwienia dostępu do zatrudnienia, promowania wielojęzyczności przygranicznej i łączenia placówek opieki zdrowotnej;

| 11. | wzywa instytucje i państwa członkowskie UE, aby szerzej propagowały w regionach transgranicznych możliwość otrzymania wsparcia od Komisji w ramach inicjatywy „b-solutions”; podkreśla, że wymiana wiedzy na temat korzystnych efektów inicjatywy „b-solutions” mogłaby przyczynić się do zlikwidowania przeszkód administracyjnych i prawnych oraz zapobiegania powstawaniu nowych; |
| --- | --- |

11.

wzywa instytucje i państwa członkowskie UE, aby szerzej propagowały w regionach transgranicznych możliwość otrzymania wsparcia od Komisji w ramach inicjatywy „b-solutions”; podkreśla, że wymiana wiedzy na temat korzystnych efektów inicjatywy „b-solutions” mogłaby przyczynić się do zlikwidowania przeszkód administracyjnych i prawnych oraz zapobiegania powstawaniu nowych;

| 12. | podkreśla jednak, że sama inicjatywa „b-solutions” nie może stanowić odpowiedniej i skutecznej odpowiedzi na przeszkody prawne i administracyjne wpływające na regiony przygraniczne; |
| --- | --- |

12.

podkreśla jednak, że sama inicjatywa „b-solutions” nie może stanowić odpowiedniej i skutecznej odpowiedzi na przeszkody prawne i administracyjne wpływające na regiony przygraniczne;

| 13. | uznaje istotność roli makroregionów, euroregionów, organizacji nienastawionych na zysk i stowarzyszeń w promowaniu wspólnego interesu oraz w dziedzinie współpracy transgranicznej; wzywa Komisję, aby zainicjowała dogłębną ocenę strategii makroregionalnych w celu oceny ich spójności z nowymi priorytetami środowiskowymi i cyfrowymi UE; |
| --- | --- |

13.

uznaje istotność roli makroregionów, euroregionów, organizacji nienastawionych na zysk i stowarzyszeń w promowaniu wspólnego interesu oraz w dziedzinie współpracy transgranicznej; wzywa Komisję, aby zainicjowała dogłębną ocenę strategii makroregionalnych w celu oceny ich spójności z nowymi priorytetami środowiskowymi i cyfrowymi UE;

| 14. | przypomina, że pomimo podjętych wysiłków nadal istnieją liczne bariery administracyjne, prawne i językowe hamujące zrównoważony wzrost, rozwój społeczno-gospodarczy i spójność między regionami przygranicznymi i w ich obrębie; |
| --- | --- |

14.

przypomina, że pomimo podjętych wysiłków nadal istnieją liczne bariery administracyjne, prawne i językowe hamujące zrównoważony wzrost, rozwój społeczno-gospodarczy i spójność między regionami przygranicznymi i w ich obrębie;

| 15. | zauważa, że większość przeszkód utrudniających współpracę transgraniczną ma charakter prawny, co wynika z rozbieżności w przepisach krajowych lub z ogólnych przepisów UE; przypomina zatem, że w 2018 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie europejskiego mechanizmu transgranicznego (ECBM) (COM(2018)0373); |
| --- | --- |

15.

zauważa, że większość przeszkód utrudniających współpracę transgraniczną ma charakter prawny, co wynika z rozbieżności w przepisach krajowych lub z ogólnych przepisów UE; przypomina zatem, że w 2018 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie europejskiego mechanizmu transgranicznego (ECBM) (COM(2018)0373);

| 16. | zwraca uwagę, że dostęp do usług publicznych ma kluczowe znaczenie dla 150 milionów mieszkańców wewnętrznych obszarów przygranicznych i jest często utrudniony przez liczne bariery prawne i administracyjne; apeluje zatem do Komisji i państw członkowskich, aby maksymalnie zwiększyły wysiłki na rzecz usunięcia tych barier, szczególnie w odniesieniu do usług zdrowotnych, transportu, edukacji, mobilności pracowników i środowiska; |
| --- | --- |

16.

zwraca uwagę, że dostęp do usług publicznych ma kluczowe znaczenie dla 150 milionów mieszkańców wewnętrznych obszarów przygranicznych i jest często utrudniony przez liczne bariery prawne i administracyjne; apeluje zatem do Komisji i państw członkowskich, aby maksymalnie zwiększyły wysiłki na rzecz usunięcia tych barier, szczególnie w odniesieniu do usług zdrowotnych, transportu, edukacji, mobilności pracowników i środowiska;

| 17. | podkreśla, że zaproponowany przez Komisję ECBM przyczyniłby się do usunięcia ponad 50 % tych przeszkód, w szczególności dotyczących braku transgranicznego transportu publicznego oraz ograniczonego dostępu do zatrudnienia, edukacji, kultury i rekreacji; ubolewa w związku z tym nad zamrożeniem przez Radę procesu legislacyjnego dotyczącego EBCM; przypomina, że celem tego mechanizmu jest ułatwianie współpracy między regionami transgranicznymi w zakresie wspólnych projektów z różnych dziedzin (infrastruktura, opieka zdrowotna, praca itd.) przez umożliwienie jednemu z regionów stosowania przepisów sąsiadującego państwa członkowskiego, jeśli stosowanie jego własnych przepisów stwarza przeszkody prawne; |
| --- | --- |

17.

podkreśla, że zaproponowany przez Komisję ECBM przyczyniłby się do usunięcia ponad 50 % tych przeszkód, w szczególności dotyczących braku transgranicznego transportu publicznego oraz ograniczonego dostępu do zatrudnienia, edukacji, kultury i rekreacji; ubolewa w związku z tym nad zamrożeniem przez Radę procesu legislacyjnego dotyczącego EBCM; przypomina, że celem tego mechanizmu jest ułatwianie współpracy między regionami transgranicznymi w zakresie wspólnych projektów z różnych dziedzin (infrastruktura, opieka zdrowotna, praca itd.) przez umożliwienie jednemu z regionów stosowania przepisów sąsiadującego państwa członkowskiego, jeśli stosowanie jego własnych przepisów stwarza przeszkody prawne;

| 18. | zauważa, że wniosek dotyczący EBCM poparto szeroką większością głosów w Parlamencie w lutym 2019 r. oraz podczas debaty plenarnej na podstawie pytania do Rady wymagającego odpowiedzi ustnej w październiku 2021 r.; przypomina, że stanowisko Parlamentu z pierwszego czytania przedmiotowego rozporządzenia zawierało konkretne sformułowania, które zapewniłyby jego dobrowolne stosowanie, a tym samym uspokoiły obawy państw członkowskich; |
| --- | --- |

18.

zauważa, że wniosek dotyczący EBCM poparto szeroką większością głosów w Parlamencie w lutym 2019 r. oraz podczas debaty plenarnej na podstawie pytania do Rady wymagającego odpowiedzi ustnej w październiku 2021 r.; przypomina, że stanowisko Parlamentu z pierwszego czytania przedmiotowego rozporządzenia zawierało konkretne sformułowania, które zapewniłyby jego dobrowolne stosowanie, a tym samym uspokoiły obawy państw członkowskich;

| 19. | wzywa Komisję, aby wprowadziła zmiany do obecnego wniosku, z uwzględnieniem wniosków służb prawnych Rady i Parlamentu, w celu znalezienia równowagi między stanowiskami współprawodawców; wzywa Komisję do dopilnowania, aby we wniosku uwzględniono wzmocnienie regionów transgranicznych i oszacowano możliwe do przewidzenia szkody w regionach, które zostaną w największym stopniu dotknięte skutkami rosyjskiej agresji na Ukrainę; wzywa Komisję, aby wznowiła negocjacje z państwami członkowskimi w celu szybkiego przyjęcia systemu pokonywania prawnych lub administracyjnych przeszkód transgranicznych, który ułatwiałby życie mieszkańców regionów transgranicznych; |
| --- | --- |

19.

wzywa Komisję, aby wprowadziła zmiany do obecnego wniosku, z uwzględnieniem wniosków służb prawnych Rady i Parlamentu, w celu znalezienia równowagi między stanowiskami współprawodawców; wzywa Komisję do dopilnowania, aby we wniosku uwzględniono wzmocnienie regionów transgranicznych i oszacowano możliwe do przewidzenia szkody w regionach, które zostaną w największym stopniu dotknięte skutkami rosyjskiej agresji na Ukrainę; wzywa Komisję, aby wznowiła negocjacje z państwami członkowskimi w celu szybkiego przyjęcia systemu pokonywania prawnych lub administracyjnych przeszkód transgranicznych, który ułatwiałby życie mieszkańców regionów transgranicznych;

| 20. | z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie projektu pilotażowego „Zintegrowana inicjatywa dotycząca transgranicznego reagowania kryzysowego (CB-CRII)”, którego celem jest zwiększenie odporności regionów przygranicznych na przyszłe kryzysy; wzywa Dyrekcję Generalną KE ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej do wdrożenia tego projektu (20); |
| --- | --- |

20.

z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie projektu pilotażowego „Zintegrowana inicjatywa dotycząca transgranicznego reagowania kryzysowego (CB-CRII)”, którego celem jest zwiększenie odporności regionów przygranicznych na przyszłe kryzysy; wzywa Dyrekcję Generalną KE ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej do wdrożenia tego projektu (20

| 21. | podkreśla, że oprócz szkód wyrządzonych przez COVID-19, a zwłaszcza przez zamknięcie granic spowodowane pandemią, regiony przygraniczne stawiają także czoła skutkom brexitu, które wywołują nowe przeszkody dla wolnego handlu i poważne zakłócenia w handlu transgranicznym między UE a Wielką Brytanią, pogarszając tym samym sytuację przedsiębiorstw i działalności handlowej w regionach przygranicznych; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje osiągnięte porozumienie w sprawie rezerwy na dostosowanie do brexitu (RAB) pozwalającej zapewnić wsparcie finansowe i prawne państwom członkowskim i regionom dotkniętym brexitem; |
| --- | --- |

21.

podkreśla, że oprócz szkód wyrządzonych przez COVID-19, a zwłaszcza przez zamknięcie granic spowodowane pandemią, regiony przygraniczne stawiają także czoła skutkom brexitu, które wywołują nowe przeszkody dla wolnego handlu i poważne zakłócenia w handlu transgranicznym między UE a Wielką Brytanią, pogarszając tym samym sytuację przedsiębiorstw i działalności handlowej w regionach przygranicznych; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje osiągnięte porozumienie w sprawie rezerwy na dostosowanie do brexitu (RAB) pozwalającej zapewnić wsparcie finansowe i prawne państwom członkowskim i regionom dotkniętym brexitem;

Więcej transgranicznych usług publicznych lepszej jakości

Więcej transgranicznych usług publicznych lepszej jakości

| 22. | zauważa z zainteresowaniem, że niedawne konsultacje społeczne Komisji w sprawie usunięcia barier granicznych (prowadzone w 2020 r.) ujawniły, że głównymi problemami mieszkańców regionów przygranicznych są, między innymi, brak niezawodnych usług transgranicznego transportu publicznego, brak usług cyfrowych oraz ich ograniczona interoperacyjność transgraniczna, utrudnienia powodowane bezpośrednio różnicami językowymi oraz przeszkody związane z procesami legislacyjnymi i różnicami ekonomicznymi; |
| --- | --- |

22.

zauważa z zainteresowaniem, że niedawne konsultacje społeczne Komisji w sprawie usunięcia barier granicznych (prowadzone w 2020 r.) ujawniły, że głównymi problemami mieszkańców regionów przygranicznych są, między innymi, brak niezawodnych usług transgranicznego transportu publicznego, brak usług cyfrowych oraz ich ograniczona interoperacyjność transgraniczna, utrudnienia powodowane bezpośrednio różnicami językowymi oraz przeszkody związane z procesami legislacyjnymi i różnicami ekonomicznymi;

| 23. | zauważa, że atrakcyjność obszarów przygranicznych z punktu widzenia życia oraz inwestycji w dużym stopniu zależy od jakości życia, dostępności usług publicznych i komercyjnych dla obywateli i przedsiębiorstw, a także jakości transportu; warunki te można jedynie spełnić i utrzymywać w ścisłej współpracy z władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi oraz przedsiębiorstwami po obu stronach granicy; |
| --- | --- |

23.

zauważa, że atrakcyjność obszarów przygranicznych z punktu widzenia życia oraz inwestycji w dużym stopniu zależy od jakości życia, dostępności usług publicznych i komercyjnych dla obywateli i przedsiębiorstw, a także jakości transportu; warunki te można jedynie spełnić i utrzymywać w ścisłej współpracy z władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi oraz przedsiębiorstwami po obu stronach granicy;

| 24. | podkreśla kluczową rolę, jaką inwestycje w wysokiej jakości usługi publiczne odgrywają w budowaniu odporności społecznej i radzeniu sobie z kryzysami gospodarczymi, zdrowotnymi i społecznymi; |
| --- | --- |

24.

podkreśla kluczową rolę, jaką inwestycje w wysokiej jakości usługi publiczne odgrywają w budowaniu odporności społecznej i radzeniu sobie z kryzysami gospodarczymi, zdrowotnymi i społecznymi;

| 25. | przypomina, że wprowadzenie lepszych transgranicznych usług publicznych poprawiłoby nie tylko jakość życia obywateli przygranicznych, ale także stosunek kosztów do korzyści wynikających z tych usług; |
| --- | --- |

25.

przypomina, że wprowadzenie lepszych transgranicznych usług publicznych poprawiłoby nie tylko jakość życia obywateli przygranicznych, ale także stosunek kosztów do korzyści wynikających z tych usług;

| 26. | podkreśla, że koordynacja usług transportowych w regionach transgranicznych pozostaje niewystarczająca, częściowo z powodu brakujących lub nieobsługiwanych już połączeń, co ogranicza mobilność transgraniczną i perspektywy rozwoju transgranicznego; podkreśla również, że zrównoważony rozwój transgranicznej infrastruktury transportowej jest utrudniony ze względu na złożoność przepisów prawnych i administracyjnych; |
| --- | --- |

26.

podkreśla, że koordynacja usług transportowych w regionach transgranicznych pozostaje niewystarczająca, częściowo z powodu brakujących lub nieobsługiwanych już połączeń, co ogranicza mobilność transgraniczną i perspektywy rozwoju transgranicznego; podkreśla również, że zrównoważony rozwój transgranicznej infrastruktury transportowej jest utrudniony ze względu na złożoność przepisów prawnych i administracyjnych;

| 27. | podkreśla, że ze względu na koszty i wyzwania środowiskowe tworzenie dodatkowej infrastruktury transportu transgranicznego nie zawsze musi być najlepszym rozwiązaniem; w związku z tym podkreśla potencjał miękkich środków na rzecz wzmocnienia transgranicznych połączeń transportowych, takich jak lepsza koordynacja rozkładów jazdy transportu publicznego, integracyjne planowanie i stosowanie dostosowanych do potrzeb innowacji przez transgraniczne władze lokalne i regionalne posiadające wystarczającą autonomię, aby realizować wspólne cele; podkreśla, że rozwój nowej publicznej infrastruktury transportowej powinien spełniać wymagania w zakresie zrównoważoności i efektywności pod względem kosztów; apeluje w związku z tym o terminowy przydział Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w celu zapewnienia aktywnej roli regionów przygranicznych w realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu; |
| --- | --- |

27.

podkreśla, że ze względu na koszty i wyzwania środowiskowe tworzenie dodatkowej infrastruktury transportu transgranicznego nie zawsze musi być najlepszym rozwiązaniem; w związku z tym podkreśla potencjał miękkich środków na rzecz wzmocnienia transgranicznych połączeń transportowych, takich jak lepsza koordynacja rozkładów jazdy transportu publicznego, integracyjne planowanie i stosowanie dostosowanych do potrzeb innowacji przez transgraniczne władze lokalne i regionalne posiadające wystarczającą autonomię, aby realizować wspólne cele; podkreśla, że rozwój nowej publicznej infrastruktury transportowej powinien spełniać wymagania w zakresie zrównoważoności i efektywności pod względem kosztów; apeluje w związku z tym o terminowy przydział Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w celu zapewnienia aktywnej roli regionów przygranicznych w realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu;

| 28. | podkreśla rolę polityki spójności w stawianiu czoła głównym wyzwaniom, przed którymi stoi unijny sektor transportu, w tym w tworzeniu sprawnie funkcjonującego jednolitego europejskiego obszaru transportu, łączeniu Europy za pomocą nowoczesnych, multimodalnych i bezpiecznych sieci infrastruktury transportowej oraz przejściu na mobilność niskoemisyjną, między innymi przez wspieranie ukończenia brakujących drugorzędnych transgranicznych połączeń kolejowych i przyczynienie się w ten sposób do integracji europejskiej regionów przygranicznych; |
| --- | --- |

28.

podkreśla rolę polityki spójności w stawianiu czoła głównym wyzwaniom, przed którymi stoi unijny sektor transportu, w tym w tworzeniu sprawnie funkcjonującego jednolitego europejskiego obszaru transportu, łączeniu Europy za pomocą nowoczesnych, multimodalnych i bezpiecznych sieci infrastruktury transportowej oraz przejściu na mobilność niskoemisyjną, między innymi przez wspieranie ukończenia brakujących drugorzędnych transgranicznych połączeń kolejowych i przyczynienie się w ten sposób do integracji europejskiej regionów przygranicznych;

| 29. | wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia solidniejszych i bardziej przejrzystych ram prawnych w celu poprawy jakości i wydajności usług publicznych; podkreśla w związku z tym, że opracowane przez Komisję mapowanie brakujących połączeń w sektorze kolejowym to narzędzie kluczowe do podejmowania działań w tym kierunku; |
| --- | --- |

29.

wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia solidniejszych i bardziej przejrzystych ram prawnych w celu poprawy jakości i wydajności usług publicznych; podkreśla w związku z tym, że opracowane przez Komisję mapowanie brakujących połączeń w sektorze kolejowym to narzędzie kluczowe do podejmowania działań w tym kierunku;

| 30. | podkreśla, że niezbędne jest zapewnienie długoterminowych efektów politycznych Europejskiego Roku Kolei, zwłaszcza w regionach transgranicznych; przypomina, że europejski i transgraniczny wymiar kolei zbliża obywateli, umożliwia im poznawanie Unii w całej jej różnorodności i sprzyja spójności społeczno-gospodarczej i terytorialnej, zwłaszcza dzięki zapewnieniu lepszych połączeń w obrębie Unii i z jej geograficznymi peryferiami, w tym transgranicznych połączeń regionalnych; z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie partnerstw na rzecz rozwoju wspólnych usług, w tym integracji rozkładów jazdy i biletów, w niektórych regionach transgranicznych; wzywa Komisję do dalszego wspierania tego rodzaju inicjatyw i zwraca się do Komisji o zachęcanie do przewozu rowerów w pociągach transgranicznych; |
| --- | --- |

30.

podkreśla, że niezbędne jest zapewnienie długoterminowych efektów politycznych Europejskiego Roku Kolei, zwłaszcza w regionach transgranicznych; przypomina, że europejski i transgraniczny wymiar kolei zbliża obywateli, umożliwia im poznawanie Unii w całej jej różnorodności i sprzyja spójności społeczno-gospodarczej i terytorialnej, zwłaszcza dzięki zapewnieniu lepszych połączeń w obrębie Unii i z jej geograficznymi peryferiami, w tym transgranicznych połączeń regionalnych; z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie partnerstw na rzecz rozwoju wspólnych usług, w tym integracji rozkładów jazdy i biletów, w niektórych regionach transgranicznych; wzywa Komisję do dalszego wspierania tego rodzaju inicjatyw i zwraca się do Komisji o zachęcanie do przewozu rowerów w pociągach transgranicznych;

| 31. | apeluje o zwiększenie cyfryzacji usług publicznych i wzmocnienie strategii interoperacyjności, aby sprawić, by cyfrowe usługi publiczne były domyślnie interoperacyjne i transgraniczne; podkreśla, że trzeba wspierać innowacje cyfrowe, które usprawnią usługi publiczne i działalność przedsiębiorstw w regionach transgranicznych, oraz z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym europejskie centra innowacji cyfrowych (EDIH); |
| --- | --- |

31.

apeluje o zwiększenie cyfryzacji usług publicznych i wzmocnienie strategii interoperacyjności, aby sprawić, by cyfrowe usługi publiczne były domyślnie interoperacyjne i transgraniczne; podkreśla, że trzeba wspierać innowacje cyfrowe, które usprawnią usługi publiczne i działalność przedsiębiorstw w regionach transgranicznych, oraz z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym europejskie centra innowacji cyfrowych (EDIH);

Dynamiczne transgraniczne rynki pracy

Dynamiczne transgraniczne rynki pracy

| 32. | z zadowoleniem przyjmuje liczne i ważne kroki podjęte w celu rozwiązania problemu asymetrii społeczno-gospodarczych obszarów przygranicznych; ubolewa jednak nad brakiem szczegółowych ocen i statystyk porównawczych pozwalających uzyskać przegląd sytuacji społeczno-gospodarczej transgranicznych MŚP, co jest tym bardziej godne pożałowania zważywszy na fakt, że MŚP reprezentują 67 % całkowitego zatrudnienia i prawie 60 % wartości dodanej UE; |
| --- | --- |

32.

z zadowoleniem przyjmuje liczne i ważne kroki podjęte w celu rozwiązania problemu asymetrii społeczno-gospodarczych obszarów przygranicznych; ubolewa jednak nad brakiem szczegółowych ocen i statystyk porównawczych pozwalających uzyskać przegląd sytuacji społeczno-gospodarczej transgranicznych MŚP, co jest tym bardziej godne pożałowania zważywszy na fakt, że MŚP reprezentują 67 % całkowitego zatrudnienia i prawie 60 % wartości dodanej UE;

| 33. | wzywa Komisję, aby przeprowadziła dogłębną analizę sytuacji społeczno-gospodarczej transgranicznych MŚP dzięki zebraniu szczegółowych ocen i statystyk porównawczych; |
| --- | --- |

33.

wzywa Komisję, aby przeprowadziła dogłębną analizę sytuacji społeczno-gospodarczej transgranicznych MŚP dzięki zebraniu szczegółowych ocen i statystyk porównawczych;

| 34. | zwraca uwagę, że – zgodnie z ósmym sprawozdaniem Komisji w sprawie spójności (21) – wskaźniki Interreg pokazują, że do końca 2020 r. osiągnięto tylko 68 % celów w zakresie transgranicznej mobilności na rynku pracy, które wyznaczono na rok 2023, podczas gdy w innych obszarach cele osiągnięto na poziomie nawet 495 %; zachęca państwa członkowskie do dalszego podążania tą ścieżką w celu osiągnięcia celów wyznaczonych na rok 2023; |
| --- | --- |

34.

zwraca uwagę, że – zgodnie z ósmym sprawozdaniem Komisji w sprawie spójności (21

| 35. | uznaje, jak istotne jest dla państw członkowskich zapewnienie dochodów podatkowych, systemów zabezpieczenia społecznego, a także różnorodności podatków krajowych; popiera i zobowiązuje się do ścisłego monitorowania wdrażania pakietu podatkowego Komisji z dnia 15 lipca 2020 r. mającego na celu zapewnienie sprawiedliwego, wydajnego, zrównoważonego i przyjaznego cyfrowo opodatkowania; |
| --- | --- |

35.

uznaje, jak istotne jest dla państw członkowskich zapewnienie dochodów podatkowych, systemów zabezpieczenia społecznego, a także różnorodności podatków krajowych; popiera i zobowiązuje się do ścisłego monitorowania wdrażania pakietu podatkowego Komisji z dnia 15 lipca 2020 r. mającego na celu zapewnienie sprawiedliwego, wydajnego, zrównoważonego i przyjaznego cyfrowo opodatkowania;

| 36. | podkreśla jednak, że w świetle braku odpowiedniej podaży na rynku pracy lub innych możliwości gospodarczych oraz wobec niskiego poziomu płac dobrze wykształcona siła robocza migruje do regionów oferujących takie możliwości, co dodatkowo utrudnia sytuację w odległych regionach przygranicznych; |
| --- | --- |

36.

podkreśla jednak, że w świetle braku odpowiedniej podaży na rynku pracy lub innych możliwości gospodarczych oraz wobec niskiego poziomu płac dobrze wykształcona siła robocza migruje do regionów oferujących takie możliwości, co dodatkowo utrudnia sytuację w odległych regionach przygranicznych;

| 37. | uważa, że polityka spójności powinna w większym stopniu koncentrować się na inwestowaniu w gospodarkę regionów przygranicznych poprzez skuteczne łączenie inwestycji w innowacje, kapitał ludzki, dobre rządy i zdolności instytucjonalne; |
| --- | --- |

37.

uważa, że polityka spójności powinna w większym stopniu koncentrować się na inwestowaniu w gospodarkę regionów przygranicznych poprzez skuteczne łączenie inwestycji w innowacje, kapitał ludzki, dobre rządy i zdolności instytucjonalne;

| 38. | uważa, że regiony przygraniczne stojące przed specyficznymi wyzwaniami powinny otrzymać wsparcie dostosowane do ich potrzeb (np. przez zwiększenie synergii między Europejskim Funduszem Rozwoju Regionalnego, Funduszem Spójności, Europejskim Funduszem Socjalnym Plus i Europejskim Funduszem Dostosowania do Globalizacji), aby mogły opracować i wdrożyć długoterminowe strategie oparte na dywersyfikacji gospodarczej oraz strategie nabywania nowych kwalifikacji i zmiany kwalifikacji zawodowych przez zwolnionych pracowników; |
| --- | --- |

38.

uważa, że regiony przygraniczne stojące przed specyficznymi wyzwaniami powinny otrzymać wsparcie dostosowane do ich potrzeb (np. przez zwiększenie synergii między Europejskim Funduszem Rozwoju Regionalnego, Funduszem Spójności, Europejskim Funduszem Socjalnym Plus i Europejskim Funduszem Dostosowania do Globalizacji), aby mogły opracować i wdrożyć długoterminowe strategie oparte na dywersyfikacji gospodarczej oraz strategie nabywania nowych kwalifikacji i zmiany kwalifikacji zawodowych przez zwolnionych pracowników;

| 39. | nakłania państwa członkowskie do pełnego udziału w wysiłkach Komisji na rzecz utworzenia Europejskiego Obszaru Edukacji (EOG), który w połączeniu z Europejskim Programem Umiejętności i Europejską Przestrzenią Badawczą (EPB) zagwarantuje dostęp do ukierunkowanego kształcenia i szkolenia po obu stronach granicy, zapewniając wspólne usługi edukacyjne i wzajemne uznawanie dyplomów, umiejętności i kwalifikacji oraz zachęcając do nauki; |
| --- | --- |

39.

nakłania państwa członkowskie do pełnego udziału w wysiłkach Komisji na rzecz utworzenia Europejskiego Obszaru Edukacji (EOG), który w połączeniu z Europejskim Programem Umiejętności i Europejską Przestrzenią Badawczą (EPB) zagwarantuje dostęp do ukierunkowanego kształcenia i szkolenia po obu stronach granicy, zapewniając wspólne usługi edukacyjne i wzajemne uznawanie dyplomów, umiejętności i kwalifikacji oraz zachęcając do nauki;

| 40. | zachęca do realizacji programów na rzecz współpracy między unijnymi regionami przygranicznymi na zewnętrznych granicach Unii oraz w regionach przygranicznych państw sąsiadujących; dostrzega wyzwania związane z tą współpracą z uwagi na różnice w przepisach między tymi regionami; uważa, że współpraca ta jest ważna dla realizacji unijnej polityki rozszerzenia; podkreśla, że propagowanie współpracy transgranicznej między sąsiadującymi regionami może w zasadniczy sposób przyczynić się do sprostania poważnym wyzwaniom, przed którymi stoi Unia (np. zapewnienie zrównoważonej przyszłości regionu Morza Śródziemnego, Morza Bałtyckiego i innych basenów morskich, zapewnienie zrównoważonej przyszłości Alp, Pirenejów, Karpat i innych pasm górskich oraz zapewnienie zrównoważonej przyszłości dorzeczy większych rzek takich jak Ren, Dunaj i Moza); |
| --- | --- |

40.

zachęca do realizacji programów na rzecz współpracy między unijnymi regionami przygranicznymi na zewnętrznych granicach Unii oraz w regionach przygranicznych państw sąsiadujących; dostrzega wyzwania związane z tą współpracą z uwagi na różnice w przepisach między tymi regionami; uważa, że współpraca ta jest ważna dla realizacji unijnej polityki rozszerzenia; podkreśla, że propagowanie współpracy transgranicznej między sąsiadującymi regionami może w zasadniczy sposób przyczynić się do sprostania poważnym wyzwaniom, przed którymi stoi Unia (np. zapewnienie zrównoważonej przyszłości regionu Morza Śródziemnego, Morza Bałtyckiego i innych basenów morskich, zapewnienie zrównoważonej przyszłości Alp, Pirenejów, Karpat i innych pasm górskich oraz zapewnienie zrównoważonej przyszłości dorzeczy większych rzek takich jak Ren, Dunaj i Moza);

| 41. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, by pilnie zapewniły prawidłowe wdrażanie i egzekwowanie odpowiednich przepisów UE dotyczących praw pracowników transgranicznych i przygranicznych, poprawy ich zatrudnienia, warunków pracy, zdrowia i bezpieczeństwa, by zajęły się potrzebą przeglądu istniejących ram legislacyjnych, w tym rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (22), w celu wzmocnienia możliwości przenoszenia praw i zapewnienia odpowiedniej koordynacji zabezpieczenia społecznego, oraz by zweryfikowały rolę agencji pracy tymczasowej, agencji rekrutacyjnych oraz innych pośredników i podwykonawców w celu zbadania luk w ochronie zgodnie z zasadą równego traktowania; wzywa państwa członkowskie i Komisję, aby uznały stan fatyczny i trudności związane z coraz częstszą pracą zdalną, by zagwarantowały, że osoby pracujące zdalnie ze swojego kraju zamieszkania miały dostęp do praw w zakresie zabezpieczenia społecznego, praw pracowniczych i systemów podatkowych, oraz by wskazały właściwy organ w tym zakresie; |
| --- | --- |

41.

wzywa Komisję i państwa członkowskie, by pilnie zapewniły prawidłowe wdrażanie i egzekwowanie odpowiednich przepisów UE dotyczących praw pracowników transgranicznych i przygranicznych, poprawy ich zatrudnienia, warunków pracy, zdrowia i bezpieczeństwa, by zajęły się potrzebą przeglądu istniejących ram legislacyjnych, w tym rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (22

| 42. | uznaje, że w regionach przygranicznych należy szybciej i bardziej kompleksowo uznawać dyplomy i inne kwalifikacje uzyskane po ukończeniu szkolenia, usprawnić opiekę zdrowotną, rozwijać transport lokalny i dalekobieżny oraz zapewnić lepszy dostęp do informacji na temat wolnych miejsc pracy; podkreśla, że niezbędne jest zwiększenie środków, aby ułatwiać ściślejszą współpracę między sąsiadującymi krajowymi systemami prawnymi i administracyjnymi, zwłaszcza z myślą o wymianie informacji na temat przepisów mających zastosowanie do pracowników i gromadzenia danych dotyczących pracowników transgranicznych, w celu zniwelowania luk w praktykach krajowych, uzyskania lepszego dostępu do udostępnianych informacji oraz utworzenia przewidywalnego i dostępnego wewnętrznego rynku pracy; podkreśla, że problemy te stwarzają jeszcze większe zagrożenie dla pracowników transgranicznych, którzy przyjeżdżają do oraz z krajów nienależących do UE; |
| --- | --- |

42.

uznaje, że w regionach przygranicznych należy szybciej i bardziej kompleksowo uznawać dyplomy i inne kwalifikacje uzyskane po ukończeniu szkolenia, usprawnić opiekę zdrowotną, rozwijać transport lokalny i dalekobieżny oraz zapewnić lepszy dostęp do informacji na temat wolnych miejsc pracy; podkreśla, że niezbędne jest zwiększenie środków, aby ułatwiać ściślejszą współpracę między sąsiadującymi krajowymi systemami prawnymi i administracyjnymi, zwłaszcza z myślą o wymianie informacji na temat przepisów mających zastosowanie do pracowników i gromadzenia danych dotyczących pracowników transgranicznych, w celu zniwelowania luk w praktykach krajowych, uzyskania lepszego dostępu do udostępnianych informacji oraz utworzenia przewidywalnego i dostępnego wewnętrznego rynku pracy; podkreśla, że problemy te stwarzają jeszcze większe zagrożenie dla pracowników transgranicznych, którzy przyjeżdżają do oraz z krajów nienależących do UE;

| 43. | uważa, że cyfryzacja stwarza bezprecedensową szansę ułatwienia mobilności pracowników, a jednocześnie przyspiesza i upraszcza kontrolę zgodności z przepisami UE; wzywa Komisję, aby w ścisłej współpracy z Europejskim Urzędem ds. Pracy przedstawiła bez dalszej zwłoki wniosek ustawodawczy dotyczący europejskiego paszportu zabezpieczenia społecznego dla wszystkich pracowników niestacjonarnych i osób spoza UE podlegających przepisom UE dotyczącym mobilności wewnątrz UE, który to paszport byłby dla właściwych organów krajowych i partnerów społecznych instrumentem zapewniającym skuteczne identyfikowanie, śledzenie, agregowanie i przenoszenie praw w zakresie zabezpieczenia społecznego oraz poprawiającym egzekwowanie przepisów UE dotyczących koordynacji mobilności pracowników i zabezpieczenia społecznego na rynku pracy w sprawiedliwy i skuteczny sposób w celu zapewnienia równych szans w UE; |
| --- | --- |

43.

uważa, że cyfryzacja stwarza bezprecedensową szansę ułatwienia mobilności pracowników, a jednocześnie przyspiesza i upraszcza kontrolę zgodności z przepisami UE; wzywa Komisję, aby w ścisłej współpracy z Europejskim Urzędem ds. Pracy przedstawiła bez dalszej zwłoki wniosek ustawodawczy dotyczący europejskiego paszportu zabezpieczenia społecznego dla wszystkich pracowników niestacjonarnych i osób spoza UE podlegających przepisom UE dotyczącym mobilności wewnątrz UE, który to paszport byłby dla właściwych organów krajowych i partnerów społecznych instrumentem zapewniającym skuteczne identyfikowanie, śledzenie, agregowanie i przenoszenie praw w zakresie zabezpieczenia społecznego oraz poprawiającym egzekwowanie przepisów UE dotyczących koordynacji mobilności pracowników i zabezpieczenia społecznego na rynku pracy w sprawiedliwy i skuteczny sposób w celu zapewnienia równych szans w UE;

| 44. | przypomina, że obecnie państwa członkowskie UE nie uznają wzajemnie statusu osoby z niepełnosprawnościami, co stwarza przeszkody dla takich osób, ponieważ ich krajowe karty osoby niepełnosprawnej mogą nie być uznawane w innych państwach członkowskich; uważa, że powoduje to ograniczenia zwłaszcza dla pracowników i studentów transgranicznych z niepełnosprawnościami, a tym samym narusza ich prawo do odpowiednich usług; uznaje wartość unijnej karty osoby niepełnosprawnej, która umożliwia wzajemne uznawanie statusu osoby z niepełnosprawnościami we wszystkich państwach członkowskich uczestniczących obecnie w projekcie; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja zaproponuje wprowadzenie do końca 2023 r. europejskiej karty osoby z niepełnosprawnością, która to karta byłaby uznawana we wszystkich państwach członkowskich; |
| --- | --- |

44.

przypomina, że obecnie państwa członkowskie UE nie uznają wzajemnie statusu osoby z niepełnosprawnościami, co stwarza przeszkody dla takich osób, ponieważ ich krajowe karty osoby niepełnosprawnej mogą nie być uznawane w innych państwach członkowskich; uważa, że powoduje to ograniczenia zwłaszcza dla pracowników i studentów transgranicznych z niepełnosprawnościami, a tym samym narusza ich prawo do odpowiednich usług; uznaje wartość unijnej karty osoby niepełnosprawnej, która umożliwia wzajemne uznawanie statusu osoby z niepełnosprawnościami we wszystkich państwach członkowskich uczestniczących obecnie w projekcie; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja zaproponuje wprowadzenie do końca 2023 r. europejskiej karty osoby z niepełnosprawnością, która to karta byłaby uznawana we wszystkich państwach członkowskich;

Regiony transgraniczne na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu

Regiony transgraniczne na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu

| 45. | przypomina, że istnieją już znaczące ramy prawne UE, w tym dyrektywy ptasia i siedliskowa, ramowa dyrektywa wodna UE (23) oraz unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030, które muszą być w pełni systematycznie i wspólnie wdrażane przez państwa członkowskie w regionach transgranicznych; przypomina, że przyroda, klimat, klęski żywiołowe i choroby nie zatrzymują się na granicach państw, oraz apeluje o skoordynowaną i spójną ochronę obszarów Natura 2000 w celu zapewnienia bardziej zintegrowanych środków wykonawczych; apeluje do rządów krajowych państw członkowskich, aby wdrażały w sposób bardziej jednolity i zharmonizowany tę i inne dyrektywy; podkreśla, że zarządzanie ryzykiem klęsk żywiołowych i związane z tym planowanie to obszar, w którym współpraca transgraniczna ma kluczowe znaczenie; wzywa Komisję do ścisłego monitorowania komponentu dotyczącego obszarów transgranicznych w ramach krajowych lub regionalnych strategii przystosowania się do zmiany klimatu oraz do zapewnienia konkretnych działań zachęcających do odpowiednich reakcji; |
| --- | --- |

45.

przypomina, że istnieją już znaczące ramy prawne UE, w tym dyrektywy ptasia i siedliskowa, ramowa dyrektywa wodna UE (23

| 46. | zwraca uwagę na fakt, że zmiana klimatu ma też poważny wpływ na regiony przygraniczne, także dlatego że zmusza je do opracowania wspólnych, dostosowanych do potrzeb transgranicznych środków zapobiegania klęskom żywiołowym; przypomina, że klęski żywiołowe, które wystąpiły w 2021 r., dotknęły szereg regionów przygranicznych w Belgii, Francji, Luksemburgu, Niderlandach i Niemczech; podkreśla nałożony w unijnym mechanizmie ochrony ludności na państwa członkowskie obowiązek regularnego przeprowadzania ocen ryzyka i analiz scenariuszy katastrof, który obejmuje współpracę transgraniczną oraz zgłaszanie najważniejszych zagrożeń mających wpływ transgraniczny; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zacieśniły współpracę i wymianę informacji w zakresie zarządzania ryzykiem związanym z klęskami żywiołowymi, także z myślą o usprawnieniu systemu wczesnego ostrzegania w regionach przygranicznych; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje projekty Interreg w regionie Ren-Moza dotyczące bezpieczeństwa publicznego, gromadzenia danych, transgranicznego zarządzania rzekami oraz współpracy administracyjnej w obszarze planowania przestrzennego na rzecz zmniejszenia zagrożenia powodziowego; |
| --- | --- |

46.

zwraca uwagę na fakt, że zmiana klimatu ma też poważny wpływ na regiony przygraniczne, także dlatego że zmusza je do opracowania wspólnych, dostosowanych do potrzeb transgranicznych środków zapobiegania klęskom żywiołowym; przypomina, że klęski żywiołowe, które wystąpiły w 2021 r., dotknęły szereg regionów przygranicznych w Belgii, Francji, Luksemburgu, Niderlandach i Niemczech; podkreśla nałożony w unijnym mechanizmie ochrony ludności na państwa członkowskie obowiązek regularnego przeprowadzania ocen ryzyka i analiz scenariuszy katastrof, który obejmuje współpracę transgraniczną oraz zgłaszanie najważniejszych zagrożeń mających wpływ transgraniczny; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zacieśniły współpracę i wymianę informacji w zakresie zarządzania ryzykiem związanym z klęskami żywiołowymi, także z myślą o usprawnieniu systemu wczesnego ostrzegania w regionach przygranicznych; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje projekty Interreg w regionie Ren-Moza dotyczące bezpieczeństwa publicznego, gromadzenia danych, transgranicznego zarządzania rzekami oraz współpracy administracyjnej w obszarze planowania przestrzennego na rzecz zmniejszenia zagrożenia powodziowego;

| 47. | uważa, że wzajemne zaufanie, wola polityczna i elastyczne podejście zainteresowanych stron na wielu szczeblach, w tym społeczeństwa obywatelskiego, mają zasadnicze znaczenie dla przezwyciężenia przeszkód oraz pobudzenia zrównoważonego wzrostu i rozwoju w regionach przygranicznych; apeluje zatem o lepszą koordynację i dialog oraz dalszą wymianę sprawdzonych rozwiązań między władzami; wzywa Komisję i państwa członkowskie do nasilenia takiej współpracy; ponadto wzywa państwa członkowskie, aby zapewniły właściwym władzom lokalnym i regionalnym odpowiedni poziom autonomii finansowej i autonomii działania; podkreśla też, że wszystkie regiony przygraniczne muszą odgrywać decydującą rolę w stawianiu czoła wyzwaniom związanym ze zmianą klimatu dzięki prowadzeniu skoordynowanych działań z otaczającymi je regionami; |
| --- | --- |

47.

uważa, że wzajemne zaufanie, wola polityczna i elastyczne podejście zainteresowanych stron na wielu szczeblach, w tym społeczeństwa obywatelskiego, mają zasadnicze znaczenie dla przezwyciężenia przeszkód oraz pobudzenia zrównoważonego wzrostu i rozwoju w regionach przygranicznych; apeluje zatem o lepszą koordynację i dialog oraz dalszą wymianę sprawdzonych rozwiązań między władzami; wzywa Komisję i państwa członkowskie do nasilenia takiej współpracy; ponadto wzywa państwa członkowskie, aby zapewniły właściwym władzom lokalnym i regionalnym odpowiedni poziom autonomii finansowej i autonomii działania; podkreśla też, że wszystkie regiony przygraniczne muszą odgrywać decydującą rolę w stawianiu czoła wyzwaniom związanym ze zmianą klimatu dzięki prowadzeniu skoordynowanych działań z otaczającymi je regionami;

| 48. | zauważa, że regiony przygraniczne czerpią zbyt małe korzyści z wdrażania gospodarki o obiegu zamkniętym, energii odnawialnej i środków na rzecz efektywności energetycznej; wzywa Komisję, aby korzystała z już poczynionych postępów w dziedzinie regulacji oraz by finansowała większą liczbę projektów transgranicznych dotyczących produkcji energii ze źródeł odnawialnych, dzielenia się nią i magazynowania jej; uważa, że konieczne jest maksymalne wykorzystanie istniejących możliwości współpracy w obowiązujących ramach prawnych UE, i apeluje do państw członkowskich, aby poprawiły koordynację w regionach transgranicznych w celu wdrożenia strategii UE na rzecz integracji systemu energetycznego; podkreśla potencjał słabiej zaludnionych obszarów przygranicznych w rozwoju zrównoważonej i zielonej gospodarki, co może przynieść wartość dodaną rozwojowi lokalnemu dzięki nowo tworzonym zielonym miejscom pracy; |
| --- | --- |

48.

zauważa, że regiony przygraniczne czerpią zbyt małe korzyści z wdrażania gospodarki o obiegu zamkniętym, energii odnawialnej i środków na rzecz efektywności energetycznej; wzywa Komisję, aby korzystała z już poczynionych postępów w dziedzinie regulacji oraz by finansowała większą liczbę projektów transgranicznych dotyczących produkcji energii ze źródeł odnawialnych, dzielenia się nią i magazynowania jej; uważa, że konieczne jest maksymalne wykorzystanie istniejących możliwości współpracy w obowiązujących ramach prawnych UE, i apeluje do państw członkowskich, aby poprawiły koordynację w regionach transgranicznych w celu wdrożenia strategii UE na rzecz integracji systemu energetycznego; podkreśla potencjał słabiej zaludnionych obszarów przygranicznych w rozwoju zrównoważonej i zielonej gospodarki, co może przynieść wartość dodaną rozwojowi lokalnemu dzięki nowo tworzonym zielonym miejscom pracy;

| 49. | podkreśla, że współpraca między sąsiadującymi państwami członkowskimi będzie centralnym elementem realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu, i wzywa państwa członkowskie do maksymalnego wykorzystania istniejących możliwości współpracy w ramach mających zastosowanie unijnych ram prawnych; |
| --- | --- |

49.

podkreśla, że współpraca między sąsiadującymi państwami członkowskimi będzie centralnym elementem realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu, i wzywa państwa członkowskie do maksymalnego wykorzystania istniejących możliwości współpracy w ramach mających zastosowanie unijnych ram prawnych;

o

o o

| 50. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu, Europejskiemu Komitetowi Regionów oraz parlamentom narodowym i regionalnym państw członkowskich. |
| --- | --- |

50.

zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu, Europejskiemu Komitetowi Regionów oraz parlamentom narodowym i regionalnym państw członkowskich.

---

(1)  Dz.U. L 206 z 22.7.1992, s. 7.

1

(2)  Dz.U. L 288 z 6.11.2007, s. 27.

2

(3)  Dz.U. L 20 z 26.1.2010, s. 7.

3

(4)  Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320.

4

(5)  Dz.U. C 207 z 30.6.2017, s. 19.

5

(6)  Dz.U. C 28 z 27.1.2020, s. 40.

6

(7)  Dz.U. C 433 z 23.12.2019, s. 24.

7

(8)  https://ec.europa.eu/regional_policy/pl/newsroom/consultations/border-2020/

8

(9)  Dz.U. L 437 z 28.12.2020, s. 108.

9

(10)  Dz.U. C 106 z 26.3.2021, s. 12.

10

(11)  Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 60.

11

(12)  Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 94.

12

(13)  https://www.ipcc.ch/report/sixth-assessment-report-working-group-i/ https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_Full_Report.pdf.

13

(14)  Dz.U. L 357 z 8.10.2021, s. 1.

14

(15)  Dz.U. C 440 z 29.10.2021, s. 6.

15

(16)  Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej, Brustia G., Dellagiacoma A., Cordes C. i in., „More and better cross-border public services: obstacles and solutions to cross-border cooperation in the EU” [Więcej transgranicznych usług publicznych lepszej jakości: przeszkody i rozwiązania we współpracy transgranicznej w UE], Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2021 r., https://data.europa.eu/doi/10.2776/912236

16

(17)  Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej, Brustia G., Dellagiacoma A., Cordes C. i in., „Vibrant cross-border labour markets: obstacles and solutions to cross-border cooperation in the EU” [Dynamiczne transgraniczne rynki pracy: przeszkody i rozwiązania we współpracy transgranicznej w UE], Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2021 r., https://data.europa.eu/doi/10.2776/094950

17

(18)  Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej, Brustia G., Dellagiacoma A., Cordes C. i in., „Border regions for the European Green Deal: obstacles and solutions to cross-border cooperation in the EU” [Regiony transgraniczne na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu: przeszkody i rozwiązania we współpracy transgranicznej w UE], Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2021 r., https://data.europa.eu/doi/10.2776/475773

18

(19)  Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej, Brustia G., Dellagiacoma A., Cordes C. i in., „B-solutions, solving border obstacles: a Compendium 2020–2021” [B-solutions: rozwiązywanie problemów transgranicznych. Kompendium 2020–2021], Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2021 r., https://data.europa.eu/doi/10.2776/625110

19

(20)  https://www.europarl.europa.eu/cmsdata/214920/budg2021-doc6-tab-en.pdf

20

(21)  Komisja Europejska, „Spójność w Europie do 2050 r. – ósme sprawozdanie na temat spójności”, 9 lutego 2022 r.

21

(22)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. L 166 z 30.4.2004, s. 1).

22

(23)  Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U. L 327 z 22.12.2000, s. 1).

23

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/124 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/124

---

P9_TA(2022)0329

Wdrożenie zaktualizowanej nowej strategii przemysłowej dla Europy: dostosowanie wydatków do polityki

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie wdrożenia zaktualizowanej nowej strategii przemysłowej dla Europy: dostosowanie wydatków do polityki (2022/2008(INI))

(2023/C 125/11)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 9, 151, 152, art. 153 ust. 1 i 2, a także art. 173, który dotyczy polityki przemysłowej UE i odnosi się m.in. do konkurencyjności przemysłu Unii, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 9, 151, 152, art. 153 ust. 1 i 2, a także art. 173, który dotyczy polityki przemysłowej UE i odnosi się m.in. do konkurencyjności przemysłu Unii,

| — | uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 5 ust. 3 i Protokół nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 5 ust. 3 i Protokół nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 11 grudnia 2019 r. zatytułowany „Europejski Zielony Ład” (COM(2019)0640), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 11 grudnia 2019 r. zatytułowany „Europejski Zielony Ład” (COM(2019)0640),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 19 lutego 2020 r. zatytułowany „Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy” (COM(2020)0067), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 19 lutego 2020 r. zatytułowany „Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy” (COM(2020)0067),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 10 marca 2020 r. zatytułowany „Nowa strategia przemysłowa dla Europy” (COM(2020)0102), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 10 marca 2020 r. zatytułowany „Nowa strategia przemysłowa dla Europy” (COM(2020)0102),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 10 marca 2020 r. zatytułowany „Strategia MŚP na rzecz zrównoważonej i cyfrowej Europy” (COM(2020)0103), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 10 marca 2020 r. zatytułowany „Strategia MŚP na rzecz zrównoważonej i cyfrowej Europy” (COM(2020)0103),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 11 marca 2020 r. zatytułowany „Nowy plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym na rzecz czystszej i bardziej konkurencyjnej Europy” (COM(2020)0098), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 11 marca 2020 r. zatytułowany „Nowy plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym na rzecz czystszej i bardziej konkurencyjnej Europy” (COM(2020)0098),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 8 lipca 2020 r. zatytułowany „Strategia w zakresie wodoru na rzecz Europy neutralnej dla klimatu” (COM(2020)0301), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 8 lipca 2020 r. zatytułowany „Strategia w zakresie wodoru na rzecz Europy neutralnej dla klimatu” (COM(2020)0301),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 5 maja 2021 r. zatytułowany „Aktualizacja nowej strategii przemysłowej z 2020 r. – tworzenie silniejszego jednolitego rynku sprzyjającego odbudowie Europy” (COM(2021)0350), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 5 maja 2021 r. zatytułowany „Aktualizacja nowej strategii przemysłowej z 2020 r. – tworzenie silniejszego jednolitego rynku sprzyjającego odbudowie Europy” (COM(2021)0350),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 14 lipca 2021 r. zatytułowany „Gotowi na 55”: osiągnięcie unijnego celu klimatycznego na 2030 r. w drodze do neutralności klimatycznej” (COM(2021)0550), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 14 lipca 2021 r. zatytułowany „Gotowi na 55”: osiągnięcie unijnego celu klimatycznego na 2030 r. w drodze do neutralności klimatycznej” (COM(2021)0550),

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 19 stycznia 2022 r. zatytułowaną „Ekosystemy przemysłowe, strategiczna autonomia i dobrobyt”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 19 stycznia 2022 r. zatytułowaną „Ekosystemy przemysłowe, strategiczna autonomia i dobrobyt”,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów z 2 grudnia 2021 r. zatytułowaną „Aktualizacja nowej strategii przemysłowej z 2020 r. – tworzenie silniejszego jednolitego rynku sprzyjającego odbudowie Europy” (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów z 2 grudnia 2021 r. zatytułowaną „Aktualizacja nowej strategii przemysłowej z 2020 r. – tworzenie silniejszego jednolitego rynku sprzyjającego odbudowie Europy” (1),

| — | uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 5 maja 2021 r. zatytułowany „Roczne sprawozdanie dotyczące jednolitego rynku za 2021 r.” (SWD(2021)0351), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 5 maja 2021 r. zatytułowany „Roczne sprawozdanie dotyczące jednolitego rynku za 2021 r.” (SWD(2021)0351),

| — | uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 5 maja 2021 r. zatytułowany „Strategiczne zależności i zdolności” (SWD(2021)0352), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 5 maja 2021 r. zatytułowany „Strategiczne zależności i zdolności” (SWD(2021)0352),

| — | uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 5 maja 2021 r. zatytułowany „W kierunku konkurencyjnej i czystej stali europejskiej” (SWD(2021)0353), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 5 maja 2021 r. zatytułowany „W kierunku konkurencyjnej i czystej stali europejskiej” (SWD(2021)0353),

| — | uwzględniając sprawozdanie grupy wysokiego szczebla Komisji ds. energochłonnych gałęzi przemysłu z 2019 r. zatytułowane „Plan konkurencyjnej transformacji energochłonnych sektorów przemysłu UE umożliwiającej zapewnienie neutralnej dla klimatu gospodarki o obiegu zamkniętym do 2050 r.”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie grupy wysokiego szczebla Komisji ds. energochłonnych gałęzi przemysłu z 2019 r. zatytułowane „Plan konkurencyjnej transformacji energochłonnych sektorów przemysłu UE umożliwiającej zapewnienie neutralnej dla klimatu gospodarki o obiegu zamkniętym do 2050 r.”,

| — | uwzględniając sprawozdanie specjalne Międzynarodowej Agencji Energetycznej z 2021 r. zatytułowane „Net Zero by 2050 – A Roadmap for the Global Energy Sector” [Zerowe emisje netto do 2050 r. – plan działania dla światowego sektora energii], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie specjalne Międzynarodowej Agencji Energetycznej z 2021 r. zatytułowane „Net Zero by 2050 – A Roadmap for the Global Energy Sector” [Zerowe emisje netto do 2050 r. – plan działania dla światowego sektora energii],

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 21 listopada 2018 r. zatytułowane „Przyszła unijna strategia na rzecz polityki przemysłowej”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 21 listopada 2018 r. zatytułowane „Przyszła unijna strategia na rzecz polityki przemysłowej”,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 27 maja 2019 r. dotyczące unijnej strategii na rzecz polityki przemysłowej – wizja roku 2030, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 27 maja 2019 r. dotyczące unijnej strategii na rzecz polityki przemysłowej – wizja roku 2030,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 16 listopada 2020 r. dotyczące odbudowy przyspieszającej przechodzenie na bardziej dynamiczny, odporny i konkurencyjny przemysł europejski, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 16 listopada 2020 r. dotyczące odbudowy przyspieszającej przechodzenie na bardziej dynamiczny, odporny i konkurencyjny przemysł europejski,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 17 grudnia 2020 r. dotyczące ekologicznej odbudowy opartej na obiegu zamkniętym, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 17 grudnia 2020 r. dotyczące ekologicznej odbudowy opartej na obiegu zamkniętym,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 15 stycznia 2020 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 15 stycznia 2020 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (2),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami (3),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 25 listopada 2020 r. w sprawie nowej strategii przemysłowej dla Europy (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 25 listopada 2020 r. w sprawie nowej strategii przemysłowej dla Europy (4),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 16 grudnia 2020 r. w sprawie nowej strategii dla europejskich MŚP (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 16 grudnia 2020 r. w sprawie nowej strategii dla europejskich MŚP (5),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 10 lutego 2021 r. w sprawie nowego planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 10 lutego 2021 r. w sprawie nowego planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym (6),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 19 maja 2021 r. w sprawie europejskiej strategii w zakresie wodoru (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 19 maja 2021 r. w sprawie europejskiej strategii w zakresie wodoru (7),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 19 maja 2021 r. w sprawie strategii europejskiej na rzecz integracji systemów energetycznych (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 19 maja 2021 r. w sprawie strategii europejskiej na rzecz integracji systemów energetycznych (8),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 24 listopada 2021 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz surowców krytycznych (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 24 listopada 2021 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz surowców krytycznych (9),

| — | uwzględniając porozumienie przyjęte podczas 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP21) w Paryżu 12 grudnia 2015 r. (porozumienie paryskie), |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie przyjęte podczas 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP21) w Paryżu 12 grudnia 2015 r. (porozumienie paryskie),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 30 września 2020 r. pt. „Nowa europejska przestrzeń badawcza na rzecz badań naukowych i innowacji” (COM(2020)0628), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 30 września 2020 r. pt. „Nowa europejska przestrzeń badawcza na rzecz badań naukowych i innowacji” (COM(2020)0628),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 25 listopada 2020 r. w sprawie strategii farmaceutycznej dla Europy (COM(2020)0761), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 25 listopada 2020 r. w sprawie strategii farmaceutycznej dla Europy (COM(2020)0761),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 26 stycznia 2022 r. pt. „Ustanowienie Europejskiej deklaracji praw i zasad cyfrowych w cyfrowej dekadzie” (COM(2022)0027), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 26 stycznia 2022 r. pt. „Ustanowienie Europejskiej deklaracji praw i zasad cyfrowych w cyfrowej dekadzie” (COM(2022)0027),

| — | uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 8 kwietnia 2019 r. pt. „Infrastruktury technologiczne” (SWD(2019)0158), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 8 kwietnia 2019 r. pt. „Infrastruktury technologiczne” (SWD(2019)0158),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 13 grudnia 2016 r. w sprawie spójnej polityki UE dla sektora kultury i sektora kreatywnego (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 13 grudnia 2016 r. w sprawie spójnej polityki UE dla sektora kultury i sektora kreatywnego (10),

| — | uwzględniając zalecenie Komisji (UE) 2021/1749 z 28 września 2021 r. w sprawie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”: od zasad do praktyki – Wytyczne i przykłady dotyczące jej wdrażania w procesie podejmowania decyzji w sektorze energetycznym i w innych sektorach, |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Komisji (UE) 2021/1749 z 28 września 2021 r. w sprawie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”: od zasad do praktyki – Wytyczne i przykłady dotyczące jej wdrażania w procesie podejmowania decyzji w sektorze energetycznym i w innych sektorach,

| — | uwzględniając sprawozdanie Międzyrządowego Zespołu ONZ ds. Zmian Klimatu z 4 kwietnia 2022 r. zatytułowane „Climate change 2022: Mitigation of Climate Change” [Zmiana klimatu 2022: łagodzenie zmiany klimatu], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Międzyrządowego Zespołu ONZ ds. Zmian Klimatu z 4 kwietnia 2022 r. zatytułowane „Climate change 2022: Mitigation of Climate Change” [Zmiana klimatu 2022: łagodzenie zmiany klimatu],

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinie Komisji Handlu Międzynarodowego, Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, Komisji Transportu i Turystyki oraz Komisji Rozwoju Regionalnego, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinie Komisji Handlu Międzynarodowego, Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, Komisji Transportu i Turystyki oraz Komisji Rozwoju Regionalnego,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (A9-0214/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (A9-0214/2022),

| A. | mając na uwadze kluczowe znaczenie umożliwienia przemysłowi wdrażania dwojakiej transformacji, a jednocześnie utrzymania dobrych jakościowo miejsc pracy oraz zapewnienia konkurencyjności i zdolności do opracowywania i wytwarzania czystych produktów, usług i procesów produkcyjnych; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze kluczowe znaczenie umożliwienia przemysłowi wdrażania dwojakiej transformacji, a jednocześnie utrzymania dobrych jakościowo miejsc pracy oraz zapewnienia konkurencyjności i zdolności do opracowywania i wytwarzania czystych produktów, usług i procesów produkcyjnych;

| B. | mając na uwadze, że celem strategii przemysłowej musi być także umacnianie jednolitego rynku i wspieranie przełomów technologicznych, aby UE stała się światowym liderem w dziedzinie technologii ekologicznych i cyfrowych; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że celem strategii przemysłowej musi być także umacnianie jednolitego rynku i wspieranie przełomów technologicznych, aby UE stała się światowym liderem w dziedzinie technologii ekologicznych i cyfrowych;

| C. | mając na uwadze, że procesy przemysłowe i produkcyjne są podstawą rynku pracy w UE i powinny wspierać tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że procesy przemysłowe i produkcyjne są podstawą rynku pracy w UE i powinny wspierać tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy;

| D. | mając na uwadze, że wobec zmieniającej się sytuacji geopolitycznej na świcie kluczowe znaczenie ma zwiększenie autonomii strategicznej, a zmniejszenie zależności UE od kluczowych materiałów, produktów, energii, zdolności produkcyjnych i technologii, a jednocześnie utrzymanie gospodarki tak otwartej, jak to możliwe, i tak zamkniętej, jak to konieczne; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że wobec zmieniającej się sytuacji geopolitycznej na świcie kluczowe znaczenie ma zwiększenie autonomii strategicznej, a zmniejszenie zależności UE od kluczowych materiałów, produktów, energii, zdolności produkcyjnych i technologii, a jednocześnie utrzymanie gospodarki tak otwartej, jak to możliwe, i tak zamkniętej, jak to konieczne;

| E. | mając na uwadze, że – jak ponownie pokazała zbrojna napaść Rosji na Ukrainę – UE jest wysoce uzależniona od dostaw energii z państw trzecich; mając na uwadze, że UE musi przeorientować swoją politykę przemysłową i energetyczną, by jak najszybciej zdywersyfikować źródła energii, zwiększyć oszczędności energii i poprawić środki służące efektywności energetycznej, a także wdrożyć na dużą skalę odnawialne źródła energii i przyjąć podejście znacznie bardziej oparte na zasadach gospodarki o obiegu zamkniętym w sektorach bazujących na odpornych i zrównoważonych łańcuchach dostaw; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że – jak ponownie pokazała zbrojna napaść Rosji na Ukrainę – UE jest wysoce uzależniona od dostaw energii z państw trzecich; mając na uwadze, że UE musi przeorientować swoją politykę przemysłową i energetyczną, by jak najszybciej zdywersyfikować źródła energii, zwiększyć oszczędności energii i poprawić środki służące efektywności energetycznej, a także wdrożyć na dużą skalę odnawialne źródła energii i przyjąć podejście znacznie bardziej oparte na zasadach gospodarki o obiegu zamkniętym w sektorach bazujących na odpornych i zrównoważonych łańcuchach dostaw;

| F. | mając na uwadze, że wysoki poziom uzależnienia od dostaw energii, np. z Rosji, a także wysokie ceny energii mogą być szkodliwe dla zdolności produkcyjnych przedsiębiorstw europejskich; mając na uwadze, że dostępność materiałów i komponentów, a także zdolności produkcyjnych w Europie ma zasadnicze znaczenie, by uniknąć zastąpienia zależności energetycznej UE zwiększoną zależnością od dostaw minerałów ziem rzadkich, innych metali krytycznych czy sprzętu lub od zdolności produkcyjnych; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że wysoki poziom uzależnienia od dostaw energii, np. z Rosji, a także wysokie ceny energii mogą być szkodliwe dla zdolności produkcyjnych przedsiębiorstw europejskich; mając na uwadze, że dostępność materiałów i komponentów, a także zdolności produkcyjnych w Europie ma zasadnicze znaczenie, by uniknąć zastąpienia zależności energetycznej UE zwiększoną zależnością od dostaw minerałów ziem rzadkich, innych metali krytycznych czy sprzętu lub od zdolności produkcyjnych;

| G. | mając na uwadze, że w UE znajdują się przodujące na świecie instytuty badawcze, przedsiębiorstwa i wykwalifikowani pracownicy oraz że może ona stać się światowym liderem w dziedzinie innowacji przemysłowych; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że w UE znajdują się przodujące na świecie instytuty badawcze, przedsiębiorstwa i wykwalifikowani pracownicy oraz że może ona stać się światowym liderem w dziedzinie innowacji przemysłowych;

| H. | mając na uwadze, że po wskazaniu strategicznych zależności w najbardziej newralgicznych ekosystemach przemysłowych Komisja zapowiedziała, że zaproponuje konkretne środki systemowe (ekonomiczne i regulacyjne) mające zmniejszyć te zależności, w tym przez zabezpieczenie i wspieranie produkcji i inwestycji w Europie; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że po wskazaniu strategicznych zależności w najbardziej newralgicznych ekosystemach przemysłowych Komisja zapowiedziała, że zaproponuje konkretne środki systemowe (ekonomiczne i regulacyjne) mające zmniejszyć te zależności, w tym przez zabezpieczenie i wspieranie produkcji i inwestycji w Europie;

| I. | mając na uwadze, że UE musi dążyć do zapewnienia odporności łańcuchów dostaw, zarazem tworząc atrakcyjny, innowacyjny i oferujący wysoką wartość ekosystem produkcji i dostaw, dostosowany do europejskich celów w dziedzinie badań i rozwoju, innowacji, klimatu i ochrony środowiska; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że UE musi dążyć do zapewnienia odporności łańcuchów dostaw, zarazem tworząc atrakcyjny, innowacyjny i oferujący wysoką wartość ekosystem produkcji i dostaw, dostosowany do europejskich celów w dziedzinie badań i rozwoju, innowacji, klimatu i ochrony środowiska;

| J. | mając na uwadze, że w sektorze przemysłowym emisje CO2 spadły od 1990 r. o 35 %, co wynika po części z delokalizacji zakładów; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że w sektorze przemysłowym emisje CO2 spadły od 1990 r. o 35 %, co wynika po części z delokalizacji zakładów;

| K. | mając na uwadze, że szacowane gospodarcze możliwości obniżenia zużycia energii końcowej do 2030 r. w porównaniu z dotychczasowym scenariuszem wynoszą w przypadku przemysłu europejskiego 23,5 % (11); |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że szacowane gospodarcze możliwości obniżenia zużycia energii końcowej do 2030 r. w porównaniu z dotychczasowym scenariuszem wynoszą w przypadku przemysłu europejskiego 23,5 % (11);

| L. | mając na uwadze, że Komisja uznała więcej sektorów gospodarki za kluczowe dla osiągnięcia strategicznej autonomii UE – należy do nich opieka zdrowotna, sektor rolno-spożywczy, górnictwo i wydobycie surowców oraz technologie cyfrowe; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że Komisja uznała więcej sektorów gospodarki za kluczowe dla osiągnięcia strategicznej autonomii UE – należy do nich opieka zdrowotna, sektor rolno-spożywczy, górnictwo i wydobycie surowców oraz technologie cyfrowe;

| M. | mając na uwadze, że w nowej zaktualizowanej strategii przemysłowej Komisja przyznała, iż niezrównoważone praktyki rynkowe, w tym w obszarze zamówień publicznych, mogą prowadzić do konsolidacji rynku; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że w nowej zaktualizowanej strategii przemysłowej Komisja przyznała, iż niezrównoważone praktyki rynkowe, w tym w obszarze zamówień publicznych, mogą prowadzić do konsolidacji rynku;

| 1. | z zadowoleniem przyjmuje aktualizację strategii przemysłowej; podkreśla, że jeśli Zielony Ład ma być prawdziwie zrównoważoną i transformacyjną strategią wzrostu, zmniejszać zależności i utrzymać równe warunki działania dla przemysłu europejskiego podczas dwojakiej transformacji, musi mu towarzyszyć ambitna polityka przemysłowa, by UE stała się konkurencyjnym liderem zerowej emisji gazów cieplarnianych netto i zrównoważonej gospodarki, a także by tworzyć synergie między przedsiębiorstwami, małymi i średnimi przedsiębiorstwami (MŚP) oraz przedsiębiorstwami typu start-up, a ponadto należy go wspierać ambitną polityką badań i rozwoju oraz przepisami przyjaznymi dla MŚP; podkreśla, że potrzeby te znacznie wzrosły w wyniku trwającego kryzysu klimatycznego i energetycznego oraz rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie; podkreśla zatem, że potrzebujemy ukierunkowanych środków pomocy dla odbiorców przemysłowych podatnych na zagrożenia, zwłaszcza MŚP i mikroprzedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji, które również silnie odczuły skutki pandemii COVID-19; |
| --- | --- |

1.

| 2. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, by w obecnych i przyszłych inicjatywach i celach uwzględniły wpływ rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie na przemysł europejski i jego zdolności, a także by przyjęły całościowe podejście, tworząc zachęty wspierające strategiczne sektory przemysłowe i ich łańcuchy dostaw, które zmagają się z gwałtownym wzrostem kosztów energii, transportu i surowców; odnotowuje liczne środki, które mogą pomóc zmniejszyć te skutki, a przy tym zredukować emisje gazów cieplarnianych i zanieczyszczenie powietrza; |
| --- | --- |

2.

| 3. | podkreśla, że dobrze funkcjonujący europejski jednolity rynek to ważny atut wzmacniający odporność przemysłu, atrakcyjność Europy dla inwestorów oraz konkurencyjność UE, a także usprawniający dwojaką transformację jako podstawę nowego wzrostu w przemyśle; |
| --- | --- |

3.

| 4. | podkreśla, że UE nie może być uzależniona od państw trzecich, jeśli chodzi o produkty, energię, zdolności produkcyjne i technologie zasadnicze dla naszej gospodarki i dla przyszłości naszego społeczeństwa; podkreśla, że UE musi odzyskać silną pozycję w kluczowych globalnych łańcuchach wartości i zapewnić dostawy surowców krytycznych w czasach kryzysu, także przez szersze zastosowanie modelu gospodarki o obiegu zamkniętym; podkreśla korzyści płynące z krótszych łańcuchów dostaw dla odporności naszej gospodarki i dla realizacji ambicji klimatycznych UE; |
| --- | --- |

4.

| 5. | podkreśla znaczenie współpracy międzynarodowej, równoprawnego partnerstwa i otwartego handlu światowego dla gospodarki europejskiej, oraz zauważa, że jednym z najefektywniejszych sposobów wzmocnienia odporności przemysłu europejskiego i zmniejszenia zależności jest dywersyfikacja łańcuchów dostaw dzięki ambitnym środkom polityki handlowej, w tym dzięki strategicznym porozumieniom o handlu i inwestycjach; |
| --- | --- |

5.

| 6. | wzywa Komisję, by jak najszybciej przedstawiła jasne i potwierdzone naukowo ścieżki transformacji ekosystemu przemysłowego, w tym przez wskazanie, jakiej infrastruktury oraz jakich technologii i umiejętności potrzeba do udanej transformacji; wzywa Komisję, by zapewniła spójność, koordynację i synergie we wszystkich inicjatywach, celach, źródłach finansowania i instrumentach regulacyjnych, które będą wspierać przemysł w okresie transformacji; podkreśla, że trzeba w pełni dostosować do siebie ścieżki transformacji, plany działania w dziedzinie technologii przemysłowych i Strategiczny program badań i innowacji w partnerstwach europejskich w programie „Horyzont Europa”; wzywa do corocznego monitorowania i sprawozdawczości w zakresie konkurencyjności, postępu technologicznego, szans na zatrudnienie i odporności naszych ekosystemów przemysłowych oraz postępów poszczególnych sektorów na różnych ścieżkach transformacji, w tym ich spójności z celami klimatycznymi UE, tak by w razie potrzeby móc szybko dostosowywać narzędzia; podkreśla, że wszystkie zainteresowane strony w łańcuchu wartości, w tym społeczeństwo obywatelskie, środowisko akademickie, organizacje konsumenckie, związki zawodowe i Europejska Naukowa Rada Konsultacyjna ds. Zmian Klimatu, powinny być zaangażowane w proces ścieżek transformacji z zachowaniem przejrzystości oraz zapewniać stałe, bazujące na podstawach naukowych monitorowanie postępów; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wzywa Komisję, by przedstawiła strategię ukierunkowaną na transformację najbardziej emisyjnych i energochłonnych sektorów, która pozwoli im zachować konkurencyjność, a jednocześnie wesprze większą autonomię strategiczną UE, gdyż sektory te często mają znaczenie strategiczne; |
| --- | --- |

7.

| 8. | przypomina, że konkurencyjność przemysłu europejskiego w dużej mierze zależy od jego zdolności do innowacji; zauważa, że UE ustępuje innym potęgom gospodarczym, jeśli chodzi o wydatki na badania i rozwój wyrażone jako odsetek PKB; ponownie podkreśla znaczenie ambitnego poziomu inwestycji w badania i rozwój dla poprawy pozycji konkurencyjnej UE w świecie; ubolewa, że zdecydowana większość państw członkowskich nadal nie osiągnęła celu, jakim jest przeznaczenie 3 % PKB na inwestycje w badania i rozwój; wzywa Komisję do skoordynowania starań państw członkowskich o podejmowanie dalszych zobowiązań do zwiększenia krajowych celów dotyczących inwestycji w działalność badawczo-rozwojową, zwłaszcza po to, by krajowe publiczne i prywatne finansowanie innowacji przemysłowych i badań bardziej sprzyjało badaniom motywowanym ciekawością i wymagającym tylko niskiego poziomu gotowości technologicznej, z myślą o utrzymaniu i poprawie bazy wiedzy wspierającej innowacje przemysłowe w Europie; podkreśla w związku z tym rolę, jaką mogą odegrać partnerstwa na rzecz otwartej nauki; apeluje do Komisji o zagwarantowanie, aby inwestycje w badania i rozwój były zorientowane również na udział mikroprzedsiębiorstw; |
| --- | --- |

8.

| 9. | zwraca uwagę, że programy prac programu „Horyzont Europa” i partnerstwa publiczno-prywatne muszą uwzględniać nowe okoliczności wynikające z rosyjskiej inwazji na Ukrainę, zwłaszcza jeśli chodzi o klastry 4 i 5 (przemysł, technologie cyfrowe i przestrzeń kosmiczna” oraz „klimat, energia i mobilność”), a w działalności badawczo-rozwojowej ukierunkowanej na przemysł muszą skupiać się na zastępowaniu paliw kopalnych i zmniejszaniu zależności przemysłu UE od importu energii; |
| --- | --- |

9.

| 10. | apeluje do Komisji o wkład w zlikwidowanie niedostatków inwestycji – w porównaniu ze światowymi konkurentami – w dziedzinie kluczowych technologii prorozwojowych; dlatego z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący europejskiego aktu w sprawie chipów oraz utworzenie europejskiego sojuszu na rzecz danych, technologii przetwarzania brzegowego i rozwiązań chmurowych w przemyśle; wzywa Komisję do bezzwłocznego rozpoczęcia opóźnionych prac europejskiego przemysłowego sojuszu na rzecz procesorów i technologii półprzewodnikowych; wzywa Komisję do szybkiego rozszerzenia tych inicjatyw na inne instrumenty badań, rozwoju i innowacji oraz na kluczowe technologie prorozwojowe, takie jak baterie, sztuczna inteligencja, cyberbezpieczeństwo, automatyzacja i robotyka, biotechnologia, obliczenia brzegowe, fotonika oraz obliczenia i technologie kwantowe; |
| --- | --- |

10.

| 11. | z zadowoleniem przyjmuje starania Komisji dotyczące europejskiego ekosystemu półprzewodników, w tym zwiększenia lokalnych zdolności produkcyjnych, linii pilotażowych i pionierskich zakładów produkcji chipów, zaawansowanych technologii chipów i projektowania systemów; podkreśla, że trzeba zagwarantować, że finansowanie europejskiego aktu w sprawie chipów nie spowoduje zmniejszenia finansowania innych istniejących powiązanych programów UE; z zadowoleniem przyjmuje dokument roboczy służb Komisji towarzyszący europejskiemu aktowi w sprawie chipów (SWD(2022)0147); wzywa jednak Komisję do sporządzenia oceny skutków, w tym wpływu na środowisko, oraz całościowej analizy przyszłego zapotrzebowania na chipy, różnego rodzaju przewagi konkurencyjnej i potencjału produkcji chipów w Europie; |
| --- | --- |

11.

| 12. | zwraca uwagę, że trzeba w pełni wdrożyć Strategiczny program badań i innowacji (SRIA) Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Kluczowych Technologii Cyfrowych (KDT JU), gdyż jest to program o zasadniczym znaczeniu dla autonomii strategicznej Unii w odniesieniu do szeregu kluczowych technologii prorozwojowych; uważa, że przekierowanie finansowania ze środków KDT JU na badania w szczególności poświęcone chipom powinno mieć miejsce przede wszystkim w istniejącym SRIA; |
| --- | --- |

12.

| 13. | podkreśla potrzebę wzmocnienia partnerstwa „Made in EU” szybszego przyjmowania technologii czwartej rewolucji przemysłowej, zwłaszcza przez MŚP; wzywa Komisję do silnego umocowania partnerstwa „Made in Europe” w programie „Horyzont Europa” przez wspieranie współpracy MŚP z uczelniami oraz ośrodkami badawczymi i technologicznymi; podkreśla, że program „Made in Europe” powinien służyć nie tylko jakości i innowacjom, ale również powstaniu wysoce zrównoważonych i sprawiedliwych społecznie produktów, procesów i usług przemysłowych, a także wspierać odtwarzanie wysokiej jakości miejsc pracy i możliwości produkcyjnych w całej Unii, by wspierać wyważony i zrównoważony rozwój wszystkich regionów UE; |
| --- | --- |

13.

| 14. | podkreśla znaczenie forum przemysłowego ustanowionego w strategii przemysłowej i zauważa, że spośród pięciu utworzonych grup zadaniowych jedna ma bezpośrednie znaczenie dla jednolitego rynku i analizuje jego horyzontalne aspekty oraz usuwanie barier, a inna skupia się zwłaszcza na zaawansowanej produkcji jako horyzontalnym czynniku umożliwiającym funkcjonowanie wielu ekosystemów; |
| --- | --- |

14.

| 15. | podkreśla znaczenie unijnej ambicji „zero zanieczyszczeń” i pełni zintegrowanej gospodarki o obiegu zamkniętym dla stworzenia wydajnego i zdekarbonizowanego przemysłu; apeluje do Komisji o przeprowadzenie analiz recyklingu i ponownego wprowadzania produktów do cyklu życia; wzywa Komisję do zwrócenia szczególnej uwagi na możliwości finansowania i przetargów na projekty przedsiębiorstw będących innowacyjnymi liderami gospodarki o obiegu zamkniętym, a także na potrzebę stymulowania rozwoju rynków pionierskich; uważa, że zapobieganie powstawaniu odpadów i zmniejszanie zużycia energii i zasobów związanych z odpadami, a także recykling w obiegu zamkniętym w całym sektorze przemysłu są niezbędne dla gospodarki o obiegu zamkniętym; podkreśla ponadto znaczenie norm, uprawnień do zakupu, kontyngentów, projektowania z myślą o zrównoważonym rozwoju i możliwości naprawy, ułatwiającego recykling i ponowne użycie ważnych (krytycznych) surowców, a także szerszego użytkowania i większej długowieczności produktów; |
| --- | --- |

15.

| 16. | z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź Komisji dotyczącą wydania wytycznych w sprawie zamówień publicznych oraz jej dążenie do wzajemności w dostępie do tych zamówień; podkreśla, że zamówienia publiczne są podstawowym instrumentem bezpieczeństwa narodowego i gospodarczego, polityki przemysłowej, zrównoważoności społecznej i ekologicznej oraz wspierania przyjęcia zrównoważonych produktów i usług na rynku i popytu na nie; podkreśla, że mechanizmy zamówień publicznych powinny dodatkowo wspierać transformację przemysłu europejskiego przez sprzyjanie produkcji ekoinnowacyjnych, racjonalnych pod względem kosztów i zrównoważonych towarów i usług oraz zwiększanie zapotrzebowania na surowce wtórne pozyskiwane dzięki wdrożeniu procesów produkcyjnych o zamkniętym cyklu życia; w związku z tym wzywa Komisję, by w razie potrzeby przeprowadziła przegląd przepisów o zamówieniach publicznych i konkurencji, a jednocześnie zapewniała właściwe funkcjonowanie jednolitego rynku; przypomina o znaczeniu opracowanych przez Komisję wytycznych dotyczących tego, jak państwa członkowskie powinny uwzględniać w udzielanych zamówieniach cele dotyczące wyników i kryteria jakości, a także kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie; wzywa Komisję, by zagwarantowała dostęp MŚP oraz by zwalczała kryteria udzielania zamówień ustalające wymogi lub kwalifikacje, które wykraczają poza podstawowe elementy nabywanych usług lub towarów, tak aby MŚP miały równe szanse na udział w znaczącym rynku zamówień publicznych; apeluje o zachowanie najwyższej czujności w kwestii nabywania krytycznej infrastruktury przez podmioty spoza Europy; |
| --- | --- |

16.

| 17. | przypomina o roli, jaką praktyki w zakresie zrównoważonych zamówień odgrywają w zapobieganiu niedoborom leków, zapewniając bezpieczeństwo dostaw i inwestowanie w produkcję; wzywa Komisję, aby wspierała państwa członkowskie przez opracowanie ukierunkowanych unijnych zasad dotyczących zamówień publicznych na leki na podstawie obecnej dyrektywy w sprawie zamówień publicznych, dążąc do zapewnienia długoterminowej zrównoważoności, konkurencji i bezpieczeństwa dostaw oraz stymulowania inwestycji w wytwarzanie. |
| --- | --- |

17.

| 18. | wzywa Komisję, aby poddała ocenie wspólne zamówienia udzielone podczas pandemii COVID-19, aby porównać je z umową zakupu z wyprzedzeniem i wykorzystać wyciągnięte wnioski do udoskonalenia tego narzędzia przez uniknięcie zakłóceń rynku wewnętrznego. |
| --- | --- |

18.

| 19. | podkreśla, że trzeba włączać edukację oraz podnoszenie i zmianę kwalifikacji w ścieżkach transformacji, gdyż są to ważne narzędzia transformacji przemysłu UE oraz staraniach o wyższą wydajność, z uwzględnieniem potrzeb rynku pracy regionów w procesie ożywienia gospodarczego, aby zapobiec ubożeniu regionów; wzywa Komisję i państwa członkowskie do opracowania wraz z partnerami społecznymi strategii kształcenia zawodowego i tworzenia partnerstw między przedsiębiorstwami a edukacją, zwłaszcza w regionalnych klastrach przemysłowych, by podnieść umiejętności i zwiększyć absorpcję innowacji gotowych do wprowadzenia na rynek wśród MŚP, a także do stworzenia zachęt dla MŚP do szkolenia i podnoszenia kwalifikacji personelu i pracowników, zwłaszcza w dziedzinie umiejętności cyfrowych; zwraca uwagę na potrzebę zacieśnienia współpracy między sektorem badawczo-rozwojowym a przemysłem, zwłaszcza w formie transferów technologii do MŚP; podkreśla, że należy wspierać równouprawnienie płci, uwzględnianie aspektu płci, równość szans oraz udział kobiet w rynku pracy i kobiecą przedsiębiorczość; |
| --- | --- |

19.

| 20. | podkreśla znaczenie proaktywnej polityki kształcenia i szkolenia, sprzyjającej rekrutacji i zatrzymywaniu talentów w UE; apeluje do Komisji i państw członkowskich o wspieranie światowej klasy badaczy i nauczycieli w UE, aby stali się oni liderami programu kształcenia, badań, rozwoju i szkolenia przyszłych pracowników z myślą o pogłębieniu współpracy między sektorami edukacji i szkolenia, badań i biznesu; |
| --- | --- |

20.

| 21. | podkreśla, że państwa członkowskie muszą wdrożyć pakt na rzecz umiejętności i inne inicjatywy Unii służące tworzeniu możliwości zmiany i podnoszenia kwalifikacji siły roboczej, wyposażaniu osób w umiejętności wymagane do dywersyfikacji zawodowej, rozwiązaniu problemu niedoboru siły roboczej i umiejętności oraz przyspieszeniu zmieniania i podnoszenia kwalifikacji pracowników i bezrobotnych, zwłaszcza pracowników znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji w związku z transformacją; podkreśla potrzebę realizacji inicjatyw mających wzmacniać europejską przestrzeń badawczą, europejski obszar edukacji i europejskie ekosystemy innowacji, by stworzyć silny europejski rynek wewnętrzny badań i innowacji; |
| --- | --- |

21.

| 22. | zwraca uwagę na szczególnie trudną sytuację najsłabiej wykwalifikowanych pracowników; w tym względzie podkreśla znaczenie Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, choć zauważa, że jego zakres jest ograniczony; |
| --- | --- |

22.

| 23. | podkreśla, że MŚP i przedsiębiorstwa typu start-up odgrywają główną rolę w ekosystemach przemysłowych w UE, a zwłaszcza w cyfryzacji UE, i są ważnym źródłem zrównoważonych i społecznie odpowiedzialnych modeli biznesowych i innowacyjnych produktów; podkreśla, że trzeba poprawić ich dostęp do finansowania krajowego i unijnego, zwłaszcza w sektorach tradycyjnych, gdzie cyfryzacja nie jest jeszcze rozwinięta; ubolewa z powodu niedostatecznego finansowania przedsiębiorców w danych kategoriach płci, orientacji seksualnej lub pochodzenia; podkreśla rolę Europejskiej Rady ds. Innowacji we wspieraniu europejskiego ekosystemu przedsiębiorstw typu start-up i inwestycji bardziej sprzyjającego rozwojowi zaawansowanych technologicznie innowacji o wysokim poziomie ryzyka i potencjalnych korzyści; |
| --- | --- |

23.

| 24. | jest zdania, że inicjatywy cyfrowej dekady przyczynią się do cyfrowej transformacji przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP, które nadal odstają od dużych przedsiębiorstw pod względem umiejętności cyfrowych i cyfryzacji działalności; |
| --- | --- |

24.

| 25. | podkreśla potrzebę wyeliminowania istniejących barier na wspólnym rynku, które utrudniają rozwój MŚP i przedsiębiorstw typu start-up w Europie, a także potrzebę usprawnienia ram prawnych i regulacyjnych, a dzięki temu przyjęcia polityki przyjaznej MŚP; |
| --- | --- |

25.

| 26. | podkreśla potrzebę modernizacji ram regulacyjnych i przygotowania ich na przyszłe wyzwania w celu zapewnienia stabilności i przewidywalności regulacyjnej, co ułatwi zatwierdzanie innowacyjnych produktów i usług oraz umożliwi transformację w kierunku gospodarki neutralnej emisyjnie, a także konkurencyjność Europy i wysokiej jakości miejsca pracy, z uwzględnieniem aspektów gospodarczych, środowiskowych, społecznych i związanych z płcią; wzywa Komisję, by po zakończeniu oceny skutków włączyła plany działania do ścieżek transformacji, z wiążącymi celami ilościowymi i jakościowymi, oraz by zmniejszała zbędne obciążenia administracyjne dla europejskich przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP; zwraca uwagę na zasadę „jedno więcej – jedno mniej”; |
| --- | --- |

26.

| 27. | podkreśla potrzebę zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorstw, zwłaszcza dla MŚP i przedsiębiorstw typu start-up, przy zachowaniu najwyższych standardów dla konsumentów, i pracowników oraz dla zdrowia i ochrony środowiska; podkreśla, że Europa znalazła się w punkcie zwrotnym z powodu rosyjskiej napaści na Ukrainę i konsekwencje pandemii COVID-19; wzywa Komisję, by oceniła, czy nowe wnioski ustawodawcze nakładają na przedsiębiorstwa nadmierne obciążenia regulacyjne lub administracyjne; |
| --- | --- |

27.

| 28. | przypomina o roli administracji publicznej w zapewnianiu przyjaznego dla biznesu otoczenia ekonomicznego, a także zmniejszania obciążenia administracyjnego przedsiębiorstw, przy jednoczesnym zapewnieniu najwyższych standardów przejrzystości i bezpieczeństwa pracowników; uważa, że w sektorze publicznym i wśród jego pracowników należy promować narzędzia administracji elektronicznej, politykę innowacji cyfrowych i podwyższanie umiejętności cyfrowych; |
| --- | --- |

28.

| 29. | podkreśla krajowy i regionalny wymiar polityki przemysłowej oraz rolę regionalnych strategii inteligentnej specjalizacji, zwłaszcza pod względem zatrudnienia oraz rozwoju gospodarki i przemysłu na całym terytorium państw członkowskich; apeluje w związku z tym o analizę osiągnięć strategii inteligentnej specjalizacji jako platformy dla przyszłych środków na szczeblu regionalnym; podkreśla znaczenie przejrzystego udziału wszystkich lokalnych zainteresowanych stron, w tym społeczeństwa obywatelskiego i przedstawicieli społeczności, we przygotowaniu i wdrażaniu regionalnych strategii inteligentnej specjalizacji; wzywa Komisję do uwzględnienia instrumentów zwiększających wykorzystanie programu „Made in EU” na szczeblu regionalnym; |
| --- | --- |

29.

| 30. | apeluje do Komisji, by bazowała na regionalnych ekosystemach działających zgodnie z ich strategią inteligentnej specjalizacji, pomagających niwelować dysproporcje regionalne oraz angażujących administrację publiczną, instytucje szkolnictwa wyższego, naukowców, społeczeństwo obywatelskie i przemysł, by łączyć ich wiedzę oraz wspólnie tworzyć treści, kontekst i doświadczenia w uczeniu się; |
| --- | --- |

30.

| 31. | kładzie nacisk na potrzebę zapewnienia sprawiedliwości społecznej w transformacji przemysłu oraz opracowania odpowiednich środków wspierających reindustrializację regionów przechodzących transformację dzięki strategicznym międzyregionalnym projektom inwestycyjnym i planom restrukturyzacji regionów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, zwłaszcza obszarów wiejskich i oddalonych; |
| --- | --- |

31.

| 32. | podkreśla, że trzeba fundamentalnie zmienić kierunek naszej europejskiej polityki energetycznej w reakcji na brutalną napaść Rosji na Ukrainę; wzywa do znacznego zmniejszenia zależności energetycznej UE, zwłaszcza od rosyjskiego gazu, ropy naftowej, węgla i paliwa jądrowego; wzywa Komisję i państwa członkowskie do szybszego tworzenia zdolności do wytwarzania znacznego wolumenu zrównoważonej, przystępnej cenowo i bezpiecznej bogatej energii odnawialnej i przejściowej energii niskoemisyjnej, a także do zwiększenia oszczędności energii i środków dotyczących efektywności energetycznej; wzywa Komisję do efektywniejszego wspierania rozwoju źródeł energii, które pozwolą zaspokoić zwiększony popyt na energię elektryczną, oraz do lepszej koordynacji planowania i finansowania potrzebnej elektryczności, zwłaszcza niezbędnej infrastruktury elektryczności, energii, inteligentnych sieci, wodoru, CO2 oraz infrastruktury grzewczej i chłodniczej; |
| --- | --- |

32.

| 33. | podkreśla, że dobre funkcjonowanie europejskiego ekosystemu przemysłowego wymaga stabilnych dostaw energii; ostrzega przed szkodliwymi skutkami ograniczenia dostaw energii dla zaplecza produkcyjnego; podkreśla w związku z tym potrzebę systemu koordynacji, który służyłby systematycznemu monitorowaniu dostępności gazu w czasach kryzysu, aby ułatwiać realizację wspólnych europejskich strategii radzenia sobie z kryzysem; |
| --- | --- |

33.

| 34. | zwraca uwagę, że procesy ogrzewania i chłodzenia należą nadal do najistotniejszych sposobów wykorzystania energii w przemyśle; podkreśla, że aby szybciej redukować emisje gazów cieplarnianych w przemyśle, trzeba w pełni wykorzystać potencjał efektywności energetycznej w ogrzewaniu i chłodzeniu przemysłowym; podkreśla, że trzeba lepiej wykorzystywać niemożliwe do uniknięcia ciepło odpadowe i chłód odpadowy, a także klastry przemysłowe i symbiozy oferujące istotne synergie i potencjał oszczędności energii w wielu sektorach, w tym tekstylnym, chemicznym, maszynowym i przetwórstwa żywności; |
| --- | --- |

34.

| 35. | wzywa Komisję do większych starań o odblokowanie potencjału biogospodarki o obiegu zamkniętym, wykorzystującej zrównoważone i odnawialne zasoby, aby promować konkurencyjność i odporność przemysłu w długim terminie, podkreśla w związku z tym, że odpady z biomasy mogą skutecznie zastąpić paliwa kopalne, a ich użycie może jednocześnie zmniejszyć ślad węglowy; apeluje zatem do UE oraz władz krajowych i lokalnych o wspieranie takiego podejścia ukierunkowanego na obieg zamknięty we wszystkich dziedzinach polityki; |
| --- | --- |

35.

| 36. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do znacznego skrócenia czasu wydawania zezwoleń oraz do stworzenia przyspieszonych procedur wydawania pozwoleń dla infrastruktury wspierającej przemysł w transformacji w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki o obiegu zamkniętym, bez uszczerbku dla przejrzystości, zasadności i legalności dotychczasowych procedur; podkreśla w tym kontekście potrzebę rozwoju wodorowej sieci szkieletowej w Europie, dalszego rozwoju połączeń międzysystemowych na naszym kontynencie oraz wspierania upowszechnienia energooszczędnych technologii, takich wysoce wydajne lokalne odnawialne źródła energii oraz kogeneracja, zwłaszcza dla MŚP; |
| --- | --- |

36.

| 37. | ponownie zwraca uwagę, że potrzebujemy ram, które pozwolą rozwijać zrównoważoną mobilność i wspierać łączenie sektorów; |
| --- | --- |

37.

| 38. | wzywa państwa członkowskie i Komisję, by przyspieszyły inteligentne i selektywne wdrażanie wszystkich unijnych programów i instrumentów badań, rozwoju i innowacji, infrastruktury i technologii cyfrowych, w tym ważnych projektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (IPCEI) mających przeciwdziałać niedoskonałościom rynku, a także sojuszy przemysłowych i infrastruktury technologicznej do testowania i walidacji nowych rozwiązań technologicznych oraz wprowadzania ich na większą skalę, zwłaszcza tych, w których powstają innowacyjne przełomowe technologie potrzebne do dwojakiej transformacji, szczególnie związane z wytwarzaniem energii, paliwami i kluczowymi technologiami prorozwojowymi, a także do powstania wydajnej gospodarki o obiegu zamkniętym, np. sektora czystej stali, czystego lotnictwa, e-paliw, czystych nawozów i e-krakingu; |
| --- | --- |

38.

| 39. | podkreśla, że szybkie ocenianie przez Komisję wniosków dotyczących IPCEI ma zasadnicze znaczenie dla odporności przemysłu europejskiego; apeluje do Komisji o jasne, skuteczne, proste i całościowe wytyczne dotyczące projektów IPCEI; przypomina, że trzeba zmniejszać ryzyko finansowania, np. z wykorzystaniem InvestEU lub funduszu innowacyjnego, co ma zasadnicze znaczenie dla zwiększenia zdolności produkcyjnych UE w kluczowych sektorach strategicznych, np. w branży fotowoltaicznej, gdyż umożliwia odbudowę solidnej europejskiej bazy produkcyjnej; |
| --- | --- |

39.

| 40. | podkreśla ogromny potencjał kontraktów na transakcje różnicowe dotyczące dwutlenku węgla jako kluczowego instrumentu redukcji emisji i zmniejszenia zależności od paliw kopalnych w przemyśle; uważa je za istotne zwłaszcza dla sektorów, w których trudno jest obniżyć poziom emisji, dla stosowania technologii na większą skalę oraz dla wspierania ich upowszechniania w sektorach; podkreśla, że kontrakty te powinny być współmierne, zgodne z prawodawstwem UE, zgodne z zasadami WTO i nie powinny prowadzić do nadmiernych zakłóceń na rynku wewnętrznym UE; |
| --- | --- |

40.

| 41. | z zadowoleniem przyjmuje analizę Komisji dotyczącą strategicznych zależności i zdolności zgodnie z celem autonomii strategicznej; wzywa Komisję, by jak najszybciej ukończyła analizy i plany działania dotyczące technologii przemysłowych oraz by zaproponowała działania mające zmniejszyć zależność od wskazanych produktów krytycznych, w tym działania dotyczące recyklingu i zasobooszczędności, oraz od dostaw, w tym od dostawców energii; podkreśla znaczenie nieprzerwanego dostępu podstawowych leków i sprzętu medycznego do wspólnego rynku UE, czego nauczyło nas doświadczenie niedoborów z początku pandemii COVID-19; podkreśla, że potrzebna jest strategia oparta na dogłębniejszej analizie wzajemnych zależności, by zwiększyć zdolności UE w krytycznych łańcuchach wartości i w produkcji, a jednocześnie utrzymać zaangażowanie na rzecz multilateralizmu i wolnego handlu; |
| --- | --- |

41.

| 42. | apeluje do Komisji o przyjęcie całościowego podejścia do łańcucha wartości przy analizie zależności strategicznych w 14 krytycznych ekosystemach przemysłowych wskazanych przez nią w rocznym sprawozdaniu dotyczącym jednolitego rynku z 2021 r.; zaleca objęcie takimi dogłębnymi analizami wszystkich sektorów uważanych za strategiczne; apeluje do Komisji o uwzględnienie wpływu środków eksterytorialnych przyjmowanych przez państwa spoza UE na przemysł UE, zwłaszcza pod względem kontroli eksportu; zaznacza, że chcąc uniknąć nowych zależności i słabości, trzeba ukierunkować zaktualizowaną nową strategię przemysłową, uwzględniając europejskie zasoby i zdolności technologiczne; |
| --- | --- |

42.

| 43. | podkreśla, że recykling ma do odegrania zasadniczą rolę w zwiększaniu podaży surowców pierwotnych i wtórnych, a tym samym może zmniejszyć zależność UE od importu spoza UE; apeluje do Komisji o dalsze wspieranie środków ograniczających wzrost zapotrzebowania na surowce pierwotne, np. o propagowanie gospodarki o obiegu zamkniętym, wspieranie badań i innowacji służących zastępowania materiałów innymi, ujmowanie zrównoważonych dostaw w umowach handlowych, a także nawiązywanie strategicznych partnerstw w dziedzinie surowców pierwotnych; |
| --- | --- |

43.

| 44. | wzywa Komisję do rozszerzenia zakresu działań Obserwatorium Technologii Krytycznych o stałe monitorowanie, ocenę i sprawozdawczość dotyczące wskaźników odporności przemysłu UE, np. wzajemnych zależności w kluczowych technologiach, zdolności produkcyjnych, systemu wczesnego ostrzegania o możliwych brakach, zależności strategicznych czy subsydiów zagranicznych w sektorach strategicznych; |
| --- | --- |

44.

| 45. | zwraca się do Komisji i państw członkowskich z apelem o tworzenie doraźnych zachęt do inwestowania w produkcję dóbr krytycznych, takich jak leki podstawowe, by osiągnąć otwartą autonomię strategiczną, a także w technologie produkcyjne, na wypadek wszelkiego rodzaju kryzysów, w tym wojny, przy jednoczesnym zapewnieniu długoterminowej odporności łańcuchów dostaw; |
| --- | --- |

45.

| 46. | apeluje do Komisji o zapewnienie, by środki proponowane w strategii farmaceutycznej dla Europy gwarantowały Unii miejsce innowatorki w działalności badawczo-rozwojowej, a także konkurencyjność, niezawodne dostawy po przystępnych cenach, dostęp do nowoczesnych leków oraz pobudzanie innowacji oraz inwestycji w działalność badawczo-rozwojową; zauważa, że przyciągnięcie do UE silnego, bazującego na badaniach naukowych przemysłu farmaceutycznego także wesprze odporność UE; podkreśla, że trzeba wspierać ukierunkowane inwestycje w badania i innowacje, produkcję leków i substancji czynnych w UE oraz utrzymanie dynamicznych placówek badawczych i produkcyjnych na terytorium Unii; |
| --- | --- |

46.

| 47. | jest głęboko zaniepokojony występującą na jednolitym rynku nieuczciwą konkurencją ze strony finansowanych przez państwo przedsiębiorstw spoza UE oraz inwestycjami i przejęciami ze strony takich przedsiębiorstw, zwłaszcza w sektorach strategicznych, takich jak dostawy energii niezbędne do zapewnienia niezależności Unii i jej bezpieczeństwa energetycznego; wzywa Komisję do przeanalizowania tych ingerencji w celu zagwarantowania równych warunków działania, zwłaszcza dla MŚP, a także w celu opracowania odpowiednich i prawnie uzasadnionych środków przeciwdziałania ingerencjom, przy jednoczesnym ogólnym zapewnieniu, że ugruntowane ramy polityki konkurencji UE nie będą podważane i że propagowana będzie uczciwa konkurencja między działającymi na jednolitym rynku z UE i spoza UE; |
| --- | --- |

47.

| 48. | z zadowoleniem przyjmuje propozycje Komisji zmierzające do równego traktowania przedsiębiorstw europejskich i pozaeuropejskich; zwraca uwagę, że w powiązaniu z tymi propozycjami trzeba utrzymać konkurencyjność europejskiego eksportu; |
| --- | --- |

48.

| 49. | wzywa Komisję, by z myślą o kolejnym przeglądzie rozszerzyła zakres przepisów o bezpośrednich inwestycjach zagranicznych i zawartych w nich definicji, by uwzględnić wpływ subsydiów zagranicznych na bezpieczeństwo gospodarcze w UE oraz prowadzonych przez przedsiębiorstwa z UE w państwach trzecich transferów technologii w sektorach strategicznych; |
| --- | --- |

49.

| 50. | apeluje do Komisji o wspieranie transferu technologii ekologicznych do krajów rozwijających się, by ułatwić transformację ekologiczną na całym świecie; |
| --- | --- |

50.

| 51. | jest zaniepokojony coraz większą zależnością od pozaunijnych producentów wyposażenia w dziedzinie bezpieczeństwa w kluczowych i newralgicznych dla naszego społeczeństwa sprawach, takich jak bezpieczeństwo (na granicach, cyberbezpieczeństwo, obronność); podkreśla, że trzeba zaliczyć technologie i sprzęt z dziedziny bezpieczeństwa do sektorów strategicznych; wzywa do opracowania planu działań, które pobudzą ten sektor przemysłu UE, w tym przez dostosowanie przepisów o zamówieniach publicznych; |
| --- | --- |

51.

| 52. | zwraca uwagę na wnioski zawarte w sprawozdaniu Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w sprawie opóźnień we wdrażaniu sieci 5G oraz zagrożeń związanych z kontrahentami spoza UE (12); wzywa Komisję, by stymulowała skoordynowane wprowadzanie sieci 5G w UE oraz zmniejszała zależności zewnętrzne i ryzyko zakłóceń w dziedzinie technologii komunikacyjnych 5G i 6G przez koordynowanie wsparcia umożliwiającego podmiotom europejskim budowę zdolności badawczo-rozwojowych w zakresie systemów 6G oraz rozwijanie czołowych rynków infrastruktury 5G jako podstawy transformacji cyfrowej i ekologicznej; wzywa Komisję do zapewnienia odpowiedniego poziomu konkurencyjności w dziedzinie technologii 5G, przy jednoczesnym zagwarantowaniu bezpieczeństwa sieci 5G; |
| --- | --- |

52.

| 53. | podkreśla, że sektor kultury i kreatywności ma zasadnicze znaczenie dla ruchu nowego europejskiego Bauhausu, który będzie inicjatywą kluczową; zauważa, że sektor kultury i kreatywności napędza innowacje i rozwój technologii w Europie; apeluje do Komisji o opracowanie ram całościowej, spójnej i długoterminowej polityki przemysłowej dla sektora kultury i kreatywności; |
| --- | --- |

53.

| 54. | z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący aktu w sprawie danych oraz inicjatywę dotyczącą rozwoju europejskich przestrzeni danych; podkreśla rolę, jaką interoperacyjne, konkurencyjne i ogólnoeuropejskie przestrzenie danych będą odgrywać w wielu sektorach przemysłu, w tym w rozwoju sztucznej inteligencji, mobilności, ochronie środowiska, opiece zdrowotnej i inteligentnej produkcji; podkreśla, że trzeba zróżnicować podejście, uwzględniając charakterystykę poszczególnych sektorów; uważa, że pierwszoplanowa rola przedsiębiorstw spoza UE/EOG w unijnych inicjatywach dotyczących przestrzeni danych może rozmywać cel, jakim jest poprawa suwerenności technologicznej UE; podkreśla znaczenie gospodarki opartej na danych i zwraca się do Komisji, by przyspieszyła realizację wszystkich inicjatyw związanych z danymi i wsparła powstanie ekosystemu europejskich przestrzeni danych bazujących na zaufaniu, konkurencyjności i interoperacyjności, oraz by sprzyjała tworzeniu wspólnej europejskiej infrastruktury ułatwiającej wykorzystywanie i wymianę danych w różnych sektorach przemysłu, wzmacnianie ekosystemu danych, ekosystemu chmury i ekosystemu brzegowego oraz zwiększanie inwestycji w szybką komunikację; podkreśla w związku z tym znaczenie pewności prawa, o kluczowym znaczeniu dla zdolności innowacyjnych przedsiębiorstw z UE; |
| --- | --- |

54.

| 55. | zwraca uwagę na potrzebę odporności sieci komunikacyjnych i bezpieczeństwa przestrzeni danych, a co za tym idzie zachęcania do szybkiego wdrażania sieci światłowodowych, które mogą gwarantować wielość ścieżek i odporność na ataki fizyczne i cybernetyczne; |
| --- | --- |

55.

| 56. | apeluje do Komisji o zapewnienie, by w transformacji cyfrowej wykorzystywano nowoczesne metody i najlepsze praktyki redukcji emisji gazów cieplarnianych i złożoności obliczeniowej oraz zwiększania efektywności energetycznej i efektywności danych w systemach stosowanych w produkcji; podkreśla zatem, że trzeba stosować metodę uwzględniającą ocenę zrównoważenia środowiskowego w transformacji cyfrowej, w tym w odniesieniu do zużycia energii, w całym cyklu życia produktów i systemów; |
| --- | --- |

56.

| 57. | wzywa Komisję, by wprowadziła środki zapobiegające sytuacji, w której podmioty spoza UE będą właścicielami unijnych jednostek notyfikowanych wyznaczonych przez dane państwo UE do oceny zgodności niektórych produktów przed wprowadzeniem ich do obrotu; |
| --- | --- |

57.

| 58. | z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą europejskiej strategii normalizacji, która ma wesprzeć transformację cyfrową i ekologiczną, oraz podziela aspiracje w kwestii przyjęcia bardziej proaktywnego podejścia do strategii ustanawiania norm, w tym na szczeblu międzynarodowym, z głównymi partnerami handlowymi; |
| --- | --- |

58.

| 59. | zauważa, że chcąc uzyskać autonomię strategiczną, trzeba rozwijać europejski potencjał obronny; podkreśla znaczenie ukierunkowania polityki oraz rozwijania ambitnych programów publicznych wspierających i stymulujących inwestycje w przemysł kosmiczny i obronny; uważa, że zasadnicze znaczenie ma uruchomienie wiarygodnego, skromnego i wydajnego europejskiego rynku wyposażenia obronnego, odznaczającego się wysokim stopniem suwerenności technologicznej; |
| --- | --- |

59.

| 60. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

60.

---

(1)  Dz.U. C 97 z 28.2.2022, s. 43.

(2)  Dz.U. C 270 z 7.7.2021, s. 2.

(3)  Dz.U. C 316 z 6.8.2021, s. 2.

(4)  Dz.U. C 425 z 20.10.2021, s. 43.

(5)  Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 2.

(6)  Dz.U. C 465 z 17.11.2021, s. 11.

(7)  Dz.U. C 15 z 12.1.2022, s. 56.

(8)  Dz.U. C 15 z 12.1.2022, s. 45.

(9)  Dz.U. C 224 z 8.6.2022, s. 22.

(10)  Dz.U. C 238 z 6.7.2018, s. 28.

(11)  Sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego 02/2022: „Efektywność energetyczna w przedsiębiorstwach – udało się wypracować pewne oszczędności energii, ale nadal występują uchybienia w kwestii planowania i wyboru projektów”, https://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR22_02/SR_Energy-effic-enterpr_PL.pdf

(12)  Europejski Trybunał Obrachunkowy, „Sprawozdanie specjalne 03/2022: Wprowadzenie sieci 5G w UE – opóźnienia we wdrażaniu i nierozwiązane kwestie związane z bezpieczeństwem”, Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg, 2022 r.

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/135 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/135

---

P9_TA(2022)0330

Konsekwencje suszy, pożarów i innych ekstremalnych zjawisk pogodowych: zwiększenie starań UE w walce ze zmianą klimatu

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie konsekwencji suszy, pożarów i innych ekstremalnych zjawisk pogodowych: zwiększenie starań UE w walce ze zmianą klimatu (2022/2829(RSP))

(2023/C 125/12)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 28 listopada 2019 r. w sprawie alarmującej sytuacji klimatycznej i środowiskowej (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 28 listopada 2019 r. w sprawie alarmującej sytuacji klimatycznej i środowiskowej (1),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640) oraz swoją rezolucję w tej sprawie z 15 stycznia 2020 r. (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640) oraz swoją rezolucję w tej sprawie z 15 stycznia 2020 r. (2),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (3),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 20 maja 2020 r. pt. „»Gotowi na 2030«: przybliżenie natury do naszego życia” (COM(2020)0380) oraz swoją rezolucję w tej sprawie z 9 czerwca 2021 r. (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 20 maja 2020 r. pt. „»Gotowi na 2030«: przybliżenie natury do naszego życia” (COM(2020)0380) oraz swoją rezolucję w tej sprawie z 9 czerwca 2021 r. (4),

| — | uwzględniając strategię „Od pola do stołu” na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego (COM(2020)0381) oraz swoją rezolucję w tej sprawie z 20 października 2021 r. (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając strategię „Od pola do stołu” na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego (COM(2020)0381) oraz swoją rezolucję w tej sprawie z 20 października 2021 r. (5),

| — | uwzględniając Ramową konwencję ONZ w sprawie zmian klimatu (UNFCCC), a w szczególności porozumienie paryskie z 2015 r., które weszło w życie 4 listopada 2016 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Ramową konwencję ONZ w sprawie zmian klimatu (UNFCCC), a w szczególności porozumienie paryskie z 2015 r., które weszło w życie 4 listopada 2016 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie Biura ONZ ds. Zmniejszania Ryzyka Związanego z Klęskami Żywiołowymi (UNDRR) z globalnej oceny zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi – sprawozdanie specjalne w sprawie suszy z 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Biura ONZ ds. Zmniejszania Ryzyka Związanego z Klęskami Żywiołowymi (UNDRR) z globalnej oceny zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi – sprawozdanie specjalne w sprawie suszy z 2021 r.,

| — | uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju ONZ uzgodnione w 2015 r., w szczególności cel 15, |
| --- | --- |

—

uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju ONZ uzgodnione w 2015 r., w szczególności cel 15,

| — | uwzględniając konwencję ONZ w sprawie zwalczania pustynnienia (UNCCD), |
| --- | --- |

—

uwzględniając konwencję ONZ w sprawie zwalczania pustynnienia (UNCCD),

| — | uwzględniając wydanie specjalne „Global Wetland Outlook” z 2021 r., opublikowane przez sekretariat konwencji o obszarach wodno-błotnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wydanie specjalne „Global Wetland Outlook” z 2021 r., opublikowane przez sekretariat konwencji o obszarach wodno-błotnych,

| — | uwzględniając raport Wspólnego Centrum Badawczego Komisji pt. „Drought in Europe – August 2022” [Susza w Europie – sierpień 2022 r.], |
| --- | --- |

—

uwzględniając raport Wspólnego Centrum Badawczego Komisji pt. „Drought in Europe – August 2022” [Susza w Europie – sierpień 2022 r.],

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 16 lipca 2021 r. pt. „Nowa strategia leśna UE 2030” (COM(2021)0572), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 16 lipca 2021 r. pt. „Nowa strategia leśna UE 2030” (COM(2021)0572),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 20 maja 2020 r. zatytułowany „Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 – Przywracanie przyrody do naszego życia” (COM(2020)0380), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 20 maja 2020 r. zatytułowany „Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 – Przywracanie przyrody do naszego życia” (COM(2020)0380),

| — | uwzględniając sprawozdanie z maja 2019 r. na temat globalnej oceny różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych, sporządzone przez Międzyrządową Platformę Naukowo-Polityczną w sprawie Różnorodności Biologicznej i Funkcjonowania Ekosystemów, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie z maja 2019 r. na temat globalnej oceny różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych, sporządzone przez Międzyrządową Platformę Naukowo-Polityczną w sprawie Różnorodności Biologicznej i Funkcjonowania Ekosystemów,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 17 grudnia 2020 r. w sprawie strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 17 grudnia 2020 r. w sprawie strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu (6),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 17 listopada 2021 r. pt. „Strategia UE na rzecz ochrony gleb 2030: korzyści ze zdrowych gleb dla ludzi, żywności, przyrody i klimatu” (COM(2021)0699) oraz swoją rezolucję z 28 kwietnia 2021 r. w sprawie ochrony gleb (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 17 listopada 2021 r. pt. „Strategia UE na rzecz ochrony gleb 2030: korzyści ze zdrowych gleb dla ludzi, żywności, przyrody i klimatu” (COM(2021)0699) oraz swoją rezolucję z 28 kwietnia 2021 r. w sprawie ochrony gleb (7),

| — | uwzględniając Europejską kartę zasobów wodnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Europejską kartę zasobów wodnych,

| — | uwzględniając sprawozdanie Międzyrządowego Zespołu ONZ ds. Zmian Klimatu (IPCC) pt. „Climate change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability” [Zmiana klimatu 2022: wpływ, dostosowanie i podatność], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Międzyrządowego Zespołu ONZ ds. Zmian Klimatu (IPCC) pt. „Climate change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability” [Zmiana klimatu 2022: wpływ, dostosowanie i podatność],

| — | uwzględniając rezolucję 64/292 Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 28 lipca 2010 r. uznającą prawo człowieka do wody i urządzeń sanitarnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję 64/292 Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 28 lipca 2010 r. uznającą prawo człowieka do wody i urządzeń sanitarnych,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 8 września 2015 r. w sprawie dalszych działań w następstwie europejskiej inicjatywy obywatelskiej „Right2Water” (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 8 września 2015 r. w sprawie dalszych działań w następstwie europejskiej inicjatywy obywatelskiej „Right2Water” (8),

| — | uwzględniając sprawozdanie Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) nr 17/2020 pt. „Water and agriculture: towards sustainable solutions” [Woda i rolnictwo: w kierunku zrównoważonych rozwiązań], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) nr 17/2020 pt. „Water and agriculture: towards sustainable solutions” [Woda i rolnictwo: w kierunku zrównoważonych rozwiązań],

| — | uwzględniając sprawozdanie Światowego Instytutu Zasobów z 21 stycznia 2020 r. pt. „Achieving Abundance: Understanding the Cost of a Sustainable Water Future” [Osiągnięcie dostatku: zrozumieć koszty zrównoważonej przyszłości w dziedzinie gospodarki wodnej], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Światowego Instytutu Zasobów z 21 stycznia 2020 r. pt. „Achieving Abundance: Understanding the Cost of a Sustainable Water Future” [Osiągnięcie dostatku: zrozumieć koszty zrównoważonej przyszłości w dziedzinie gospodarki wodnej],

| — | uwzględniając sprawozdanie EEA z 14 października 2021 r. pt. „Water resources across Europe – confronting water stress: an updated assessment” [Zasoby wodne w Europie – w obliczu deficytu wody: zaktualizowana ocena], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie EEA z 14 października 2021 r. pt. „Water resources across Europe – confronting water stress: an updated assessment” [Zasoby wodne w Europie – w obliczu deficytu wody: zaktualizowana ocena],

| — | uwzględniając przeprowadzoną w 2019 r. przez Komisję ocenę adekwatności ramowej dyrektywy wodnej, dyrektywy w sprawie ochrony wód podziemnych, dyrektywy w sprawie środowiskowych norm jakości oraz dyrektywy powodziowej (SWD(2019)0439), |
| --- | --- |

—

uwzględniając przeprowadzoną w 2019 r. przez Komisję ocenę adekwatności ramowej dyrektywy wodnej, dyrektywy w sprawie ochrony wód podziemnych, dyrektywy w sprawie środowiskowych norm jakości oraz dyrektywy powodziowej (SWD(2019)0439),

| — | uwzględniając sprawozdania oceniające i sprawozdania specjalne IPCC, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdania oceniające i sprawozdania specjalne IPCC,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 24 lutego 2021 r. pt. „Budując Europę odporną na zmianę klimatu – nowa Strategia w zakresie przystosowania do zmiany klimatu” (COM(2021)0082), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 24 lutego 2021 r. pt. „Budując Europę odporną na zmianę klimatu – nowa Strategia w zakresie przystosowania do zmiany klimatu” (COM(2021)0082),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (9) (rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (9) (rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 z 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 z 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności (10),

| — | uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 z 11 listopada 2002 r. ustanawiające Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (11) (FSUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 z 11 listopada 2002 r. ustanawiające Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (11) (FSUE),

| — | uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że według Europejskiego Obserwatorium ds. Susz w sierpniu 2022 r. dla 64 % kontynentu wydano ostrzeżenia przed suszą (17 % znalazło się w stanie alertu); mając na uwadze, że według wstępnych danych obecna susza jest najgorszą od co najmniej 500 lat; mając na uwadze, że średnia temperatura w Europie w 2022 r. była najwyższa w historii zarówno w sierpniu, jak i w okresie od czerwca do sierpnia (12); mając na uwadze, że według prognoz w nadchodzących miesiącach w dużej części Europy nadal będą panowały warunki bardzie suche niż normalnie, a fale upałów i susza będą się nasilać; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że według Europejskiego Obserwatorium ds. Susz w sierpniu 2022 r. dla 64 % kontynentu wydano ostrzeżenia przed suszą (17 % znalazło się w stanie alertu); mając na uwadze, że według wstępnych danych obecna susza jest najgorszą od co najmniej 500 lat; mając na uwadze, że średnia temperatura w Europie w 2022 r. była najwyższa w historii zarówno w sierpniu, jak i w okresie od czerwca do sierpnia (12); mając na uwadze, że według prognoz w nadchodzących miesiącach w dużej części Europy nadal będą panowały warunki bardzie suche niż normalnie, a fale upałów i susza będą się nasilać;

| B. | mając na uwadze, że według IPCC oczywiste jest, że w wyniku kryzysu klimatycznego ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak powodzie, burze i upały, są coraz częstsze i intensywniejsze, a to oznacza, że opady i burze stają się coraz silniejsze, fale upałów – coraz gorętsze, a susze – coraz dłuższe i dotkliwsze; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że według IPCC oczywiste jest, że w wyniku kryzysu klimatycznego ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak powodzie, burze i upały, są coraz częstsze i intensywniejsze, a to oznacza, że opady i burze stają się coraz silniejsze, fale upałów – coraz gorętsze, a susze – coraz dłuższe i dotkliwsze;

| C. | mając na uwadze, że kryzys klimatyczny już teraz wywiera dramatyczny wpływ na ekosystemy oraz populacje ludzkie i ich źródła utrzymania; mając na uwadze, że według IPCC kontynent europejski ociepla się szybciej niż inne części świata, a wzrost temperatury w 2019 r. wyniósł 2 oC w porównaniu z epoką przedprzemysłową, podczas gdy wzrost średniej temperatury na świecie wynosi 1,1 oC; mając na uwadze, że tegoroczna rekordowa susza jest najnowszym z serii ekstremalnych zjawisk klimatycznych, które stają się nową normą pod względem ilości i intensywności; mając na uwadze, że susze, burze i powodzie będą coraz częstsze i intensywniejsze, ponieważ cykl hydrologiczny nasila się wraz ze zmianą klimatu; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że kryzys klimatyczny już teraz wywiera dramatyczny wpływ na ekosystemy oraz populacje ludzkie i ich źródła utrzymania; mając na uwadze, że według IPCC kontynent europejski ociepla się szybciej niż inne części świata, a wzrost temperatury w 2019 r. wyniósł 2 oC w porównaniu z epoką przedprzemysłową, podczas gdy wzrost średniej temperatury na świecie wynosi 1,1 oC; mając na uwadze, że tegoroczna rekordowa susza jest najnowszym z serii ekstremalnych zjawisk klimatycznych, które stają się nową normą pod względem ilości i intensywności; mając na uwadze, że susze, burze i powodzie będą coraz częstsze i intensywniejsze, ponieważ cykl hydrologiczny nasila się wraz ze zmianą klimatu;

| D. | mając na uwadze, że we wszystkich sektorach potrzebne są pilne działania mające na celu łagodzenie zmiany klimatu przez ograniczenie emisji gazów cieplarnianych zgodnie z najlepszą dostępną wiedzą naukową i w połączeniu ze znaczną intensyfikacją działań służących przystosowaniu się do zmiany klimatu i odporności na nią, aby ograniczyć i kontrolować krótko-, średnio- i długoterminowe skutki dla gospodarki, środowiska oraz dobrostanu i zdrowia; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że we wszystkich sektorach potrzebne są pilne działania mające na celu łagodzenie zmiany klimatu przez ograniczenie emisji gazów cieplarnianych zgodnie z najlepszą dostępną wiedzą naukową i w połączeniu ze znaczną intensyfikacją działań służących przystosowaniu się do zmiany klimatu i odporności na nią, aby ograniczyć i kontrolować krótko-, średnio- i długoterminowe skutki dla gospodarki, środowiska oraz dobrostanu i zdrowia;

| E. | mając na uwadze, że Światowy Instytut Zasobów stwierdził, iż sześć krajów UE (Cypr, Belgia, Grecja, Hiszpania, Portugalia i Włochy) boryka się z wysokim deficytem wody, i przewiduje, że do 2030 r. wystąpi 56 % różnica między globalną podażą wody ze źródeł odnawialnych a zapotrzebowaniem na nią (13); mając na uwadze, że według szacunków EEA deficyt wody dotyka już 20 % terytorium Europy i 30 % jej ludności, a koszty suszy w Europie ocenia się na 2–9 mld EUR rocznie (14); |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że Światowy Instytut Zasobów stwierdził, iż sześć krajów UE (Cypr, Belgia, Grecja, Hiszpania, Portugalia i Włochy) boryka się z wysokim deficytem wody, i przewiduje, że do 2030 r. wystąpi 56 % różnica między globalną podażą wody ze źródeł odnawialnych a zapotrzebowaniem na nią (13); mając na uwadze, że według szacunków EEA deficyt wody dotyka już 20 % terytorium Europy i 30 % jej ludności, a koszty suszy w Europie ocenia się na 2–9 mld EUR rocznie (14);

| F. | mając na uwadze, że zmiana klimatu zmieniła typ wiatru i pogody w Europie w taki sposób, że utrzymują się układy wysokiego ciśnienia, co skutkuje długimi okresami bez opadów lub z niewielkimi opadami, w wyniku czego okresy wegetacyjne upraw stają się bardziej suche; mając na uwadze, że wilgotność gleby przyczynia się do zasilania wód gruntowych, struktury oraz fauny i flory gleby, a także temperatury gleby, a niedobory wody prowadzą między innymi do erozji gleby i niższej produkcji roślinnej; mając na uwadze, że anomalie wilgotności gleby pozostają wyraźnie negatywne w większości krajów Europy ze względu na brak opadów i fale upałów, które wystąpiły w ostatnich miesiącach, w porównaniu z czerwcem 2022 r.; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że zmiana klimatu zmieniła typ wiatru i pogody w Europie w taki sposób, że utrzymują się układy wysokiego ciśnienia, co skutkuje długimi okresami bez opadów lub z niewielkimi opadami, w wyniku czego okresy wegetacyjne upraw stają się bardziej suche; mając na uwadze, że wilgotność gleby przyczynia się do zasilania wód gruntowych, struktury oraz fauny i flory gleby, a także temperatury gleby, a niedobory wody prowadzą między innymi do erozji gleby i niższej produkcji roślinnej; mając na uwadze, że anomalie wilgotności gleby pozostają wyraźnie negatywne w większości krajów Europy ze względu na brak opadów i fale upałów, które wystąpiły w ostatnich miesiącach, w porównaniu z czerwcem 2022 r.;

| G. | mając na uwadze, że według prognoz dotyczących upraw w UE najbardziej ucierpiały plony kukurydzy, soi i słonecznika; szacuje się, że spadek ten wyniósł odpowiednio - 16 %, - 15 % i - 12 % w porównaniu ze średnią z ostatnich pięciu lat; mając na uwadze, że prawdopodobnie poważnie ucierpią inne uprawy, zwłaszcza pasze; mając na uwadze, że wpływ susz i fal upałów na produkcję rolną zwiększył się około trzykrotnie w ciągu ostatnich 50 lat (15); mając na uwadze, że ten niższy poziom produkcji jest szczególnie niepokojący, biorąc pod uwagę konsekwencje trwającego w Ukrainie konfliktu dla rynków żywności i pasz; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że według prognoz dotyczących upraw w UE najbardziej ucierpiały plony kukurydzy, soi i słonecznika; szacuje się, że spadek ten wyniósł odpowiednio - 16 %, - 15 % i - 12 % w porównaniu ze średnią z ostatnich pięciu lat; mając na uwadze, że prawdopodobnie poważnie ucierpią inne uprawy, zwłaszcza pasze; mając na uwadze, że wpływ susz i fal upałów na produkcję rolną zwiększył się około trzykrotnie w ciągu ostatnich 50 lat (15); mając na uwadze, że ten niższy poziom produkcji jest szczególnie niepokojący, biorąc pod uwagę konsekwencje trwającego w Ukrainie konfliktu dla rynków żywności i pasz;

| H. | mając na uwadze, że niezrównoważone praktyki rolnicze, wylesianie i intensywna urbanizacja zwiększają ryzyko wystąpienia klęsk żywiołowych oraz ich dotkliwość; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że niezrównoważone praktyki rolnicze, wylesianie i intensywna urbanizacja zwiększają ryzyko wystąpienia klęsk żywiołowych oraz ich dotkliwość;

| I. | mając na uwadze, że według najnowszego „Światowego atlasu procesu pustynnienia” ponad 75 % powierzchni lądowej Ziemi uległo już degradacji, a ponad 90 % może ulec degradacji do 2050 r.; mając na uwadze, że pustynnienie dotyka 8 % terytorium UE, głównie w południowej, wschodniej i środkowej Europie, o łącznej powierzchni 14 mln hektarów; mając na uwadze, że 13 państw członkowskich zadeklarowało, że jest dotknięte pustynnieniem w rozumieniu UNCCD; mając na uwadze, że pustynnienie jest powodowane między innymi erozją gleby, nadmiernym wypasem i utratą pokrywy roślinnej, zwłaszcza drzew, zasoleniem, utratą materii organicznej oraz fauny i flory gleby, a także degradacją różnorodności biologicznej; mając na uwadze, że w 2015 r. UE i państwa członkowskie zobowiązały się do osiągnięcia neutralności degradacji gruntów w UE do 2030 r.; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że według najnowszego „Światowego atlasu procesu pustynnienia” ponad 75 % powierzchni lądowej Ziemi uległo już degradacji, a ponad 90 % może ulec degradacji do 2050 r.; mając na uwadze, że pustynnienie dotyka 8 % terytorium UE, głównie w południowej, wschodniej i środkowej Europie, o łącznej powierzchni 14 mln hektarów; mając na uwadze, że 13 państw członkowskich zadeklarowało, że jest dotknięte pustynnieniem w rozumieniu UNCCD; mając na uwadze, że pustynnienie jest powodowane między innymi erozją gleby, nadmiernym wypasem i utratą pokrywy roślinnej, zwłaszcza drzew, zasoleniem, utratą materii organicznej oraz fauny i flory gleby, a także degradacją różnorodności biologicznej; mając na uwadze, że w 2015 r. UE i państwa członkowskie zobowiązały się do osiągnięcia neutralności degradacji gruntów w UE do 2030 r.;

| J. | mając na uwadze, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ramowej dyrektywy wodnej (16)„państwa członkowskie chronią, poprawiają i przywracają wszystkie części wód podziemnych, zapewniają równowagę między poborami a zasilaniem wód podziemnych, w celu osiągnięcia dobrego stanu wód podziemnych najpóźniej w ciągu 15 lat od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy”; mając na uwadze, że 22 lata później tylko 40 % monitorowanych jezior, estuariów, rzek i wód przybrzeżnych jest w „dobrym” lub „bardzo dobrym” stanie ekologicznym wymaganym w ramowej dyrektywie wodnej; mając na uwadze, że ocena adekwatności na podstawie ramowej dyrektywy wodnej wykazała, że prawie 50 % jednolitych części wód jest objętych wyłączeniem, co jest niezadowalające; mając na uwadze, że w przeszłości stosowano złe praktyki i środki zarządzania, które niszczycielsko wpłynęły na retencję wody w glebie, takie jak prostowanie rzek lub betonowanie dna rzecznego, intensywne użytkowanie gruntów oraz osuszanie stawów i terenów podmokłych; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ramowej dyrektywy wodnej (16)„państwa członkowskie chronią, poprawiają i przywracają wszystkie części wód podziemnych, zapewniają równowagę między poborami a zasilaniem wód podziemnych, w celu osiągnięcia dobrego stanu wód podziemnych najpóźniej w ciągu 15 lat od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy”; mając na uwadze, że 22 lata później tylko 40 % monitorowanych jezior, estuariów, rzek i wód przybrzeżnych jest w „dobrym” lub „bardzo dobrym” stanie ekologicznym wymaganym w ramowej dyrektywie wodnej; mając na uwadze, że ocena adekwatności na podstawie ramowej dyrektywy wodnej wykazała, że prawie 50 % jednolitych części wód jest objętych wyłączeniem, co jest niezadowalające; mając na uwadze, że w przeszłości stosowano złe praktyki i środki zarządzania, które niszczycielsko wpłynęły na retencję wody w glebie, takie jak prostowanie rzek lub betonowanie dna rzecznego, intensywne użytkowanie gruntów oraz osuszanie stawów i terenów podmokłych;

| K. | mając na uwadze, że woda jest podstawowym elementem cyklu żywnościowego; mając na uwadze, iż konieczne jest, aby wody gruntowe i powierzchniowe były dobrej jakości i aby były dostępne w wystarczającej ilości z myślą o osiągnięciu sprawiedliwego, zdrowego, przyjaznego dla środowiska i zrównoważonego systemu żywnościowego opisanego w strategii „Od pola do stołu”; mając na uwadze, że czysta woda w wystarczającej ilości ma zasadnicze znaczenie dla wdrożenia i osiągnięcia prawdziwej gospodarki o obiegu zamkniętym w UE; mając na uwadze, że rozporządzenie o planach strategicznych WPR (17) stawia za cel „wspieranie zrównoważonego rozwoju zasobów naturalnych, takich jak woda, gleba i powietrze, i wydajnego gospodarowania nimi, w tym poprzez ograniczanie uzależnienia od środków chemicznych”; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że woda jest podstawowym elementem cyklu żywnościowego; mając na uwadze, iż konieczne jest, aby wody gruntowe i powierzchniowe były dobrej jakości i aby były dostępne w wystarczającej ilości z myślą o osiągnięciu sprawiedliwego, zdrowego, przyjaznego dla środowiska i zrównoważonego systemu żywnościowego opisanego w strategii „Od pola do stołu”; mając na uwadze, że czysta woda w wystarczającej ilości ma zasadnicze znaczenie dla wdrożenia i osiągnięcia prawdziwej gospodarki o obiegu zamkniętym w UE; mając na uwadze, że rozporządzenie o planach strategicznych WPR (17) stawia za cel „wspieranie zrównoważonego rozwoju zasobów naturalnych, takich jak woda, gleba i powietrze, i wydajnego gospodarowania nimi, w tym poprzez ograniczanie uzależnienia od środków chemicznych”;

| L. | mając na uwadze, że rolnictwo zależy od dostępności wody; mając na uwadze, że nawadnianie pomaga chronić rolników przed zmiennością klimatu i zwiększyć plony, ale jednocześnie wywiera znaczną presję na zasoby wodne; mając na uwadze, że w 2016 r. tylko 6 % (18) użytków rolnych w UE było nawadnianych, ale odpowiadało to za 24 % całego poboru wody w UE; mając na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniem specjalnym Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO) w sprawie zrównoważonego wykorzystania zasobów wodnych w sektorze rolnictwa, wdrażanie WPR nie było konsekwentnie dostosowywane do polityki wodnej UE, a brak poprawy w tym zakresie może doprowadzić do zwiększenia presji na zasoby wodne; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że rolnictwo zależy od dostępności wody; mając na uwadze, że nawadnianie pomaga chronić rolników przed zmiennością klimatu i zwiększyć plony, ale jednocześnie wywiera znaczną presję na zasoby wodne; mając na uwadze, że w 2016 r. tylko 6 % (18) użytków rolnych w UE było nawadnianych, ale odpowiadało to za 24 % całego poboru wody w UE; mając na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniem specjalnym Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO) w sprawie zrównoważonego wykorzystania zasobów wodnych w sektorze rolnictwa, wdrażanie WPR nie było konsekwentnie dostosowywane do polityki wodnej UE, a brak poprawy w tym zakresie może doprowadzić do zwiększenia presji na zasoby wodne;

| M. | mając na uwadze, że w nowej WPR, która wejdzie w życie w 2023 r., ograniczono inwestycje w powiększanie nawadnianych powierzchni na obszarach, na których stan zbiorników wodnych jest „mniej niż dobry”; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że w nowej WPR, która wejdzie w życie w 2023 r., ograniczono inwestycje w powiększanie nawadnianych powierzchni na obszarach, na których stan zbiorników wodnych jest „mniej niż dobry”;

| N. | mając na uwadze, że pobór wody z otwartych zbiorników wodnych i wód gruntowych do celów pitnych, przemysłowych i rolniczych, spotęgowany niezwykle wysokimi temperaturami i brakiem opadów, oznacza zwiększone stężenie substancji zanieczyszczających i składników odżywczych, a tym samym częstsze występowanie toksycznych zakwitów glonów i patogenów, czego doświadczają europejskie systemy rzeczne, ujścia rzek i zbiorniki wodne, co prowadzi do masowego obumierania wód słodkich i śmierci ryb, załamania rybołówstwa i utraty źródeł utrzymania; mając na uwadze, że wysoka temperatura wody zmniejsza również zawartość tlenu, co ma dramatyczny wpływ na ryby; mając na uwadze, że zmniejszony przepływ rzeki w połączeniu z pogłębianiem uwalnia skoncentrowane toksyny, które nagromadziły się w osadach, co ma poważny wpływ na życie wodne i rybołówstwo w dolnym biegu rzeki; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że pobór wody z otwartych zbiorników wodnych i wód gruntowych do celów pitnych, przemysłowych i rolniczych, spotęgowany niezwykle wysokimi temperaturami i brakiem opadów, oznacza zwiększone stężenie substancji zanieczyszczających i składników odżywczych, a tym samym częstsze występowanie toksycznych zakwitów glonów i patogenów, czego doświadczają europejskie systemy rzeczne, ujścia rzek i zbiorniki wodne, co prowadzi do masowego obumierania wód słodkich i śmierci ryb, załamania rybołówstwa i utraty źródeł utrzymania; mając na uwadze, że wysoka temperatura wody zmniejsza również zawartość tlenu, co ma dramatyczny wpływ na ryby; mając na uwadze, że zmniejszony przepływ rzeki w połączeniu z pogłębianiem uwalnia skoncentrowane toksyny, które nagromadziły się w osadach, co ma poważny wpływ na życie wodne i rybołówstwo w dolnym biegu rzeki;

| O. | mając na uwadze, że 60 % dorzeczy znajduje się w regionach transnarodowych, co sprawia, że skuteczna współpraca transgraniczna ma kluczowe znaczenie; mając na uwadze, że 20 państw europejskich jest uzależnionych od innych krajów w odniesieniu do ponad 10 % swoich zasobów wodnych, a w pięciu państwach 75 % zasobów pochodzi z rzek płynących z zagranicy (19); mając na uwadze, że nieprzestrzeganie dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (20) w regionach przygranicznych powoduje pogorszenie się stanu transgranicznych jednolitych części wód, co uniemożliwia osiągnięcie celów ramowej dyrektywy wodnej w państwie członkowskim, do którego napływa woda z tych obszarów; mając na uwadze, że chociaż w ramowej dyrektywie wodnej wspomniano o „właściwych ekoregionach”, w praktyce współpraca w kwestiach związanych z wodą jest słaba; biorąc pod uwagę, że złożoność polityki wodnej w odniesieniu do wspólnych dorzeczy będzie się zwiększać ze względu na niedobór zasobów; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że 60 % dorzeczy znajduje się w regionach transnarodowych, co sprawia, że skuteczna współpraca transgraniczna ma kluczowe znaczenie; mając na uwadze, że 20 państw europejskich jest uzależnionych od innych krajów w odniesieniu do ponad 10 % swoich zasobów wodnych, a w pięciu państwach 75 % zasobów pochodzi z rzek płynących z zagranicy (19); mając na uwadze, że nieprzestrzeganie dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (20) w regionach przygranicznych powoduje pogorszenie się stanu transgranicznych jednolitych części wód, co uniemożliwia osiągnięcie celów ramowej dyrektywy wodnej w państwie członkowskim, do którego napływa woda z tych obszarów; mając na uwadze, że chociaż w ramowej dyrektywie wodnej wspomniano o „właściwych ekoregionach”, w praktyce współpraca w kwestiach związanych z wodą jest słaba; biorąc pod uwagę, że złożoność polityki wodnej w odniesieniu do wspólnych dorzeczy będzie się zwiększać ze względu na niedobór zasobów;

| P. | mając na uwadze, że odnawialne zasoby wodne przypadające na mieszkańca zmniejszyły się w UE o 17 % w ciągu ostatnich 60 lat; mając na uwadze, że niektóre państwa UE musiały w ostatnich miesiącach racjonować wodę pitną z powodu suszy, na przykład niektóre społeczności były zależne od wody pitnej dowożonej ciężarówkami; mając na uwadze, że nieszczelności odpowiadają za 24 % całkowitego zużycia wody w Unii; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że odnawialne zasoby wodne przypadające na mieszkańca zmniejszyły się w UE o 17 % w ciągu ostatnich 60 lat; mając na uwadze, że niektóre państwa UE musiały w ostatnich miesiącach racjonować wodę pitną z powodu suszy, na przykład niektóre społeczności były zależne od wody pitnej dowożonej ciężarówkami; mając na uwadze, że nieszczelności odpowiadają za 24 % całkowitego zużycia wody w Unii;

| Q. | mając na uwadze, że 20–40 % wody dostępnej w Europie marnuje się m.in. z powodu wycieków w systemie dystrybucji wody, niewystarczającej liczby instalacji technologii oszczędzających wodę, nadmiernego i niepotrzebnego nawadniania oraz nieszczelnych kranów; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że 20–40 % wody dostępnej w Europie marnuje się m.in. z powodu wycieków w systemie dystrybucji wody, niewystarczającej liczby instalacji technologii oszczędzających wodę, nadmiernego i niepotrzebnego nawadniania oraz nieszczelnych kranów;

| R. | mając na uwadze, że roczne przepływy rzek zmniejszają się w Europie południowej i południowo-wschodniej, a zwiększają w Europie północnej i północno-wschodniej; mając na uwadze, że wytwarzanie energii wodnej i systemy chłodzenia elektrowni są poważnie zagrożone; mając na uwadze, że projekt „Adaptive Management of Barriers in European Rivers” (AMBER) wykazał, że rzeki Europy są zablokowane przez ponad 1 milion struktur poprzecznych, przy czym ponad 85 % małych struktur jest w złym stanie lub nieczynnych; mając na uwadze, że wszystkie bariery mają wpływ na zdrowie rzek i cykl hydrologiczny, zmieniając naturalny przepływ rzek i blokując trasy migracji ryb; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że roczne przepływy rzek zmniejszają się w Europie południowej i południowo-wschodniej, a zwiększają w Europie północnej i północno-wschodniej; mając na uwadze, że wytwarzanie energii wodnej i systemy chłodzenia elektrowni są poważnie zagrożone; mając na uwadze, że projekt „Adaptive Management of Barriers in European Rivers” (AMBER) wykazał, że rzeki Europy są zablokowane przez ponad 1 milion struktur poprzecznych, przy czym ponad 85 % małych struktur jest w złym stanie lub nieczynnych; mając na uwadze, że wszystkie bariery mają wpływ na zdrowie rzek i cykl hydrologiczny, zmieniając naturalny przepływ rzek i blokując trasy migracji ryb;

| S. | mając na uwadze, że obniżenie poziomów i zmniejszenie objętości wód wywarło poważny wpływ na sektory energetyczne oparte na paliwach kopalnych, jądrowych i wodnych oraz na systemy chłodzenia; mając na uwadze, że susze tego lata pogłębiły poważny kryzys na rynku energii, którego doświadcza Europa; mając na uwadze, że dalsze następstwa mogą z kolei dotknąć ekosystemy wodne, które już zmagają się z falami upałów; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że obniżenie poziomów i zmniejszenie objętości wód wywarło poważny wpływ na sektory energetyczne oparte na paliwach kopalnych, jądrowych i wodnych oraz na systemy chłodzenia; mając na uwadze, że susze tego lata pogłębiły poważny kryzys na rynku energii, którego doświadcza Europa; mając na uwadze, że dalsze następstwa mogą z kolei dotknąć ekosystemy wodne, które już zmagają się z falami upałów;

| T. | mając na uwadze, że wiele rodzajów działalności turystycznej zależy od rzek; mając na uwadze, że niedobory wody dotykają obecnie 17 % terytorium UE, natomiast sytuacja jest bardziej niepokojąca w rejonie Morza Śródziemnego, gdzie około 50 % ludności żyje latem w warunkach stałego deficytu wody, a wiele obiektów turystycznych musiało zawiesić swoją działalność z powodu suszy; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że wiele rodzajów działalności turystycznej zależy od rzek; mając na uwadze, że niedobory wody dotykają obecnie 17 % terytorium UE, natomiast sytuacja jest bardziej niepokojąca w rejonie Morza Śródziemnego, gdzie około 50 % ludności żyje latem w warunkach stałego deficytu wody, a wiele obiektów turystycznych musiało zawiesić swoją działalność z powodu suszy;

| U. | mając na uwadze, że brak opadów i masowy pobór wody do nawadniania wpływa na transport rzeczny, powodując trudności w zaopatrzeniu w materiały ciężkie, w szczególności w dolinie Renu, co z kolei negatywnie odbija się na wielu sektorach działalności; mając na uwadze, że na głównych europejskich drogach wodnych, w szczególności Renie, Dunaju i Padzie, odnotowano krytycznie niskie poziomy wody, co wywiera wpływ na rolnictwo, wodę pitną, ekosystemy i handel; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że brak opadów i masowy pobór wody do nawadniania wpływa na transport rzeczny, powodując trudności w zaopatrzeniu w materiały ciężkie, w szczególności w dolinie Renu, co z kolei negatywnie odbija się na wielu sektorach działalności; mając na uwadze, że na głównych europejskich drogach wodnych, w szczególności Renie, Dunaju i Padzie, odnotowano krytycznie niskie poziomy wody, co wywiera wpływ na rolnictwo, wodę pitną, ekosystemy i handel;

| V. | mając na uwadze, że lasy są coraz bardziej narażone na skutki zmiany klimatu, w szczególności na coraz częstsze pożary; mając na uwadze, że lata suszy i degradacji stworzyły idealne warunki do rozprzestrzeniania się pożarów roślinności; mając na uwadze, że Europa doświadcza pożarów lasów o dramatycznych rozmiarach; |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że lasy są coraz bardziej narażone na skutki zmiany klimatu, w szczególności na coraz częstsze pożary; mając na uwadze, że lata suszy i degradacji stworzyły idealne warunki do rozprzestrzeniania się pożarów roślinności; mając na uwadze, że Europa doświadcza pożarów lasów o dramatycznych rozmiarach;

| W. | mając na uwadze, że w ciągu 10 lat między 2011 a 2021 rokiem spłonęło ponad 5 mln hektarów lasów, głównie z powodu suszy; mając na uwadze, że tylko w okresie od 4 czerwca do 3 września 2022 r. z powodu pożarów roślinności spłonęły obszary o całkowite powierzchni ponad 500 000 hektarów (21), a UE osiągnęła swój limit zdolności do zwalczania takich pożarów; mając na uwadze, że na całym terytorium Unii pożary roślinności zniszczyły cenne miejsca, takie jak parki naturalne i geoparki UNESCO, i spowodowały utratę różnorodności biologicznej, upraw i pastwisk; |
| --- | --- |

W.

mając na uwadze, że w ciągu 10 lat między 2011 a 2021 rokiem spłonęło ponad 5 mln hektarów lasów, głównie z powodu suszy; mając na uwadze, że tylko w okresie od 4 czerwca do 3 września 2022 r. z powodu pożarów roślinności spłonęły obszary o całkowite powierzchni ponad 500 000 hektarów (21), a UE osiągnęła swój limit zdolności do zwalczania takich pożarów; mając na uwadze, że na całym terytorium Unii pożary roślinności zniszczyły cenne miejsca, takie jak parki naturalne i geoparki UNESCO, i spowodowały utratę różnorodności biologicznej, upraw i pastwisk;

| X. | mając na uwadze, że susze i fale upałów związane ze zmianą klimatu utrudniają walkę z pożarami, gdyż ułatwiają szybkie rozprzestrzenianie się pożarów i zwiększają ich dotkliwość; mając na uwadze, że zmiana klimatu zwiększy częstotliwość występowania pożarów lasów i ich niszczycielski potencjał, a sezon pożarów roślinności w Europie będzie prawdopodobnie rozpoczynał się wcześniej i kończył później każdego roku; mając na uwadze, że te bezprecedensowe zmiany należy uwzględnić w praktykach zapobiegania pożarom w państwach członkowskich; |
| --- | --- |

X.

mając na uwadze, że susze i fale upałów związane ze zmianą klimatu utrudniają walkę z pożarami, gdyż ułatwiają szybkie rozprzestrzenianie się pożarów i zwiększają ich dotkliwość; mając na uwadze, że zmiana klimatu zwiększy częstotliwość występowania pożarów lasów i ich niszczycielski potencjał, a sezon pożarów roślinności w Europie będzie prawdopodobnie rozpoczynał się wcześniej i kończył później każdego roku; mając na uwadze, że te bezprecedensowe zmiany należy uwzględnić w praktykach zapobiegania pożarom w państwach członkowskich;

| Y. | mając na uwadze, że stabilne, bioróżnorodne lasy mieszane o ciągłej pokrywie leśnej, w których rosną drzewa w różnym wieku i różnych gatunków, przynoszą wiele dodatkowych korzyści, w szczególności pod względem łagodzenia skutków susz i upałów; mając na uwadze, że systemy rolno-leśne i drzewa włączone do ekosystemów rolniczych również przynoszą wiele korzyści, włącznie z poprawą wydajności i odporności; |
| --- | --- |

Y.

mając na uwadze, że stabilne, bioróżnorodne lasy mieszane o ciągłej pokrywie leśnej, w których rosną drzewa w różnym wieku i różnych gatunków, przynoszą wiele dodatkowych korzyści, w szczególności pod względem łagodzenia skutków susz i upałów; mając na uwadze, że systemy rolno-leśne i drzewa włączone do ekosystemów rolniczych również przynoszą wiele korzyści, włącznie z poprawą wydajności i odporności;

| Z. | mając na uwadze, że fale upałów i susze mają negatywny wpływ na dochody rolników, co może prowadzić do porzucania działalności rolniczej; mając ponadto na uwadze, że porzucanie gospodarstw rolnych może stworzyć warunki sprzyjające wybuchowi pożarów środowiskowych; |
| --- | --- |

Z.

mając na uwadze, że fale upałów i susze mają negatywny wpływ na dochody rolników, co może prowadzić do porzucania działalności rolniczej; mając ponadto na uwadze, że porzucanie gospodarstw rolnych może stworzyć warunki sprzyjające wybuchowi pożarów środowiskowych;

| AA. | mając na uwadze, że według szacunków ONZ od 1970 r. na świecie zniknęło 35 % terenów podmokłych, co oznacza, że znikają one trzy razy szybciej niż lasy, mimo że przynoszą wiele korzyści; mając na uwadze, że przybrzeżne tereny podmokłe, np. namorzyny, sekwestrują związki węgla nawet 55 razy szybciej niż tropikalne lasy deszczowe; mając na uwadze, że torfowiska, które zajmują jedynie 3 % lądowej powierzchni Ziemi, mogą magazynować 30 % całego dwutlenku węgla pochłanianego przez grunty tylko, gdy są wilgotne, oraz pochłaniać nadmiar wody, zapobiegając powodziom i suszom; mając na uwadze, że według Komisji w UE utracono około dwóch trzecich terenów podmokłych, które istniały 100 lat temu; |
| --- | --- |

AA.

mając na uwadze, że według szacunków ONZ od 1970 r. na świecie zniknęło 35 % terenów podmokłych, co oznacza, że znikają one trzy razy szybciej niż lasy, mimo że przynoszą wiele korzyści; mając na uwadze, że przybrzeżne tereny podmokłe, np. namorzyny, sekwestrują związki węgla nawet 55 razy szybciej niż tropikalne lasy deszczowe; mając na uwadze, że torfowiska, które zajmują jedynie 3 % lądowej powierzchni Ziemi, mogą magazynować 30 % całego dwutlenku węgla pochłanianego przez grunty tylko, gdy są wilgotne, oraz pochłaniać nadmiar wody, zapobiegając powodziom i suszom; mając na uwadze, że według Komisji w UE utracono około dwóch trzecich terenów podmokłych, które istniały 100 lat temu;

| AB. | mając na uwadze, że 28 lipca 2010 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ uznało prawo do wody i urządzeń sanitarnych za prawo człowieka; mając na uwadze, że czysta woda pitna ma zasadnicze znaczenie dla wszystkich praw człowieka; mając na uwadze, że w 2013 r. 1 884 790 obywateli podpisało europejską inicjatywę obywatelską zatytułowaną „Right2Water” dotyczącą prawa do wody i urządzeń sanitarnych; mając na uwadze, że obecnie milion obywateli UE nie ma dostępu do wody, a 8 mln nie dysponuje urządzeniami sanitarnymi; |
| --- | --- |

AB.

mając na uwadze, że 28 lipca 2010 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ uznało prawo do wody i urządzeń sanitarnych za prawo człowieka; mając na uwadze, że czysta woda pitna ma zasadnicze znaczenie dla wszystkich praw człowieka; mając na uwadze, że w 2013 r. 1 884 790 obywateli podpisało europejską inicjatywę obywatelską zatytułowaną „Right2Water” dotyczącą prawa do wody i urządzeń sanitarnych; mając na uwadze, że obecnie milion obywateli UE nie ma dostępu do wody, a 8 mln nie dysponuje urządzeniami sanitarnymi;

| AC. | mając na uwadze, że susza pogarsza warunki życia ludzi ze względu na upał i brak wody; mając na uwadze, że problem ten dotyka w nieproporcjonalnym stopniu osoby najbardziej potrzebujące; mając na uwadze, że w krajach europejskich najbardziej dotkniętych skutkami suszy odnotowuje się nadmierny wskaźnik umieralności; mając na uwadze, że susza powoduje uszkodzenia w najbardziej zagrożonych budynkach i pogarsza jakość życia ich mieszkańców; |
| --- | --- |

AC.

mając na uwadze, że susza pogarsza warunki życia ludzi ze względu na upał i brak wody; mając na uwadze, że problem ten dotyka w nieproporcjonalnym stopniu osoby najbardziej potrzebujące; mając na uwadze, że w krajach europejskich najbardziej dotkniętych skutkami suszy odnotowuje się nadmierny wskaźnik umieralności; mając na uwadze, że susza powoduje uszkodzenia w najbardziej zagrożonych budynkach i pogarsza jakość życia ich mieszkańców;

| AD. | mając na uwadze, że susza i inne skutki zmiany klimatu wpływają też na zdrowie psychiczne i zwiększają lęk, zwłaszcza wśród młodych ludzi; |
| --- | --- |

AD.

mając na uwadze, że susza i inne skutki zmiany klimatu wpływają też na zdrowie psychiczne i zwiększają lęk, zwłaszcza wśród młodych ludzi;

| AE. | mając na uwadze, że budżet Funduszu Solidarności UE (FSUE) nie wystarczy, by odpowiednio reagować na największe klęski żywiołowe i solidarnie pomagać dotkniętym nimi regionom; |
| --- | --- |

AE.

mając na uwadze, że budżet Funduszu Solidarności UE (FSUE) nie wystarczy, by odpowiednio reagować na największe klęski żywiołowe i solidarnie pomagać dotkniętym nimi regionom;

| AF. | mając na uwadze, że susze mogą wywołać efekt kaskadowy, a straty powodowane nimi w UE szacuje się na 9 mld EUR rocznie; mając na uwadze, że według analizy Wspólnego Centrum Badawczego wpływ susz na gospodarkę europejską może do 2100 r. przekroczyć 65 mld EUR rocznie (22); mając na uwadze, że jeżeli temperatura na świecie przekroczy cele określone w porozumieniu paryskim, przewiduje się, że susze będą zdarzać się dwa razy częściej, a całkowite roczne straty powodowane suszami w Europie wzrosną do 40 mld EUR rocznie (23); mając na uwadze, że koszty bezczynności znacznie przewyższają koszty dzisiejszych inwestycji w ambitne działania na rzecz klimatu (24); |
| --- | --- |

AF.

mając na uwadze, że susze mogą wywołać efekt kaskadowy, a straty powodowane nimi w UE szacuje się na 9 mld EUR rocznie; mając na uwadze, że według analizy Wspólnego Centrum Badawczego wpływ susz na gospodarkę europejską może do 2100 r. przekroczyć 65 mld EUR rocznie (22); mając na uwadze, że jeżeli temperatura na świecie przekroczy cele określone w porozumieniu paryskim, przewiduje się, że susze będą zdarzać się dwa razy częściej, a całkowite roczne straty powodowane suszami w Europie wzrosną do 40 mld EUR rocznie (23); mając na uwadze, że koszty bezczynności znacznie przewyższają koszty dzisiejszych inwestycji w ambitne działania na rzecz klimatu (24);

| AG. | mając na uwadze, że kryzys klimatyczny pogłębia istniejące nierówności; mając na uwadze, że dotyka on zwłaszcza gospodarstwa domowe o niskich dochodach i osoby znajdujące się w trudnej sytuacji i że wymagają one szczególnego wsparcia, aby dostosować się do zmieniającego się klimatu; mając na uwadze, że konieczna jest ochrona pracowników przed negatywnymi skutkami kryzysu klimatycznego w miejscu pracy; |
| --- | --- |

AG.

mając na uwadze, że kryzys klimatyczny pogłębia istniejące nierówności; mając na uwadze, że dotyka on zwłaszcza gospodarstwa domowe o niskich dochodach i osoby znajdujące się w trudnej sytuacji i że wymagają one szczególnego wsparcia, aby dostosować się do zmieniającego się klimatu; mając na uwadze, że konieczna jest ochrona pracowników przed negatywnymi skutkami kryzysu klimatycznego w miejscu pracy;

| 1. | kieruje wyrazy współczucia do rodzin osób, które w tym roku straciły życie z powodu niedawnych ekstremalnych zjawisk pogodowych, i do mieszkańców zniszczonych obszarów oraz wyraża uznanie dla poświęcenia strażaków ochotników i strażaków zawodowych, ratowników, władz krajowych, regionalnych i lokalnych zaangażowanych w reagowanie na klęski oraz dla obywateli, którzy próbowali ratować ludzi i zapobiec rozprzestrzenianiu się ognia, nierzadko narażając własne życie; |
| --- | --- |

1.

| 2. | podkreśla znaczenie zrównoważonej gospodarki wodnej dla zagwarantowania bezpieczeństwa żywnościowego i wzywa Komisję, aby powstrzymała się od proponowania dalszych przepisów unijnych zagrażających lub potencjalnie zagrażających naszemu bezpieczeństwu żywnościowemu; |
| --- | --- |

2.

| 3. | uważa, że ekstremalne warunki pogodowe są oznaką, iż należy podjąć bardziej ambitne działania w zakresie łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej; uważa, że UE powinna odgrywać wiodącą rolę w tym procesie i zintensyfikować wysiłki we wszystkich sektorach; przypomina, że zgodnie z Europejskim prawem o klimacie i z porozumieniem paryskim, a także z najlepszą dostępną wiedzą naukową UE powinna zintensyfikować działania na rzecz klimatu zarówno w dziedzinie łagodzenia zmiany klimatu, aby ograniczyć globalne ocieplenie do najwyżej 1,5 oC w porównaniu z poziomem sprzed epoki przemysłowej, jak i w dziedzinie przystosowania się do niej, aby wspierać odporność; wzywa UE, aby na 27. sesji konferencji stron UNFCCC (COP27) zaktualizowała swój wkład w realizację porozumienia paryskiego ustalony na szczeblu krajowym i zwiększyła swój cel redukcji emisji gazów cieplarnianych, zgodnie z najlepszą dostępną wiedzą naukową; wzywa do jak najambitniejszego podejścia do pakietu „Gotowi na 55”; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wyraża zaniepokojenie ustaleniami zawartymi w sprawozdaniu w sprawie Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska z 2021 r. dotyczącymi rozbieżności między potrzebami a perspektywami w zakresie redukcji emisji, w szczególności faktem, że pomimo bardziej ambitnych zobowiązań klimatycznych podjętych w zeszłym roku przewidywane emisje spowodują wzrost temperatury na świecie o 2,7 oC, nawet jeśli zobowiązania krajowe zostaną w pełni wdrożone, co miałoby poważne skutki na całym świecie; wzywa zatem Komisję i państwa członkowskie, aby nadal zdecydowanie angażowały się na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu oraz zintensyfikowały działania dotyczące łagodzenia zmiany klimatu, przystosowania się do niej i odporności UE, ze szczególnym uwzględnieniem ekstremalnych zjawisk pogodowych; |
| --- | --- |

4.

| 5. | oczekuje, że wniosek Komisji dotyczący unijnego aktu o odbudowie zasobów przyrodniczych (25) stworzy szansę na poprawę synergii między łagodzeniem zmiany klimatu, przystosowaniem się do niej, zapobieganiem klęskom żywiołowym i odtwarzaniem zasobów przyrodniczych; oczekuje, że zapewni on ramy odbudowy ekosystemów odpornych na susze, co obejmuje odbudowę bioróżnorodnych lasów o ciągłej pokrywie leśnej, w których rosną drzewa w różnym wieku i różnych gatunków, odbudowę terenów podmokłych i naturalnej pokrywy roślinnej, poprawę dynamiki obszarów zalewowych, naturalną infiltrację w całym krajobrazie, a także poprawę odporności dorzeczy; |
| --- | --- |

5.

| 6. | popiera Komisję, która zamierza przyczynić się do ogólnego efektu chłodzenia i utworzyć w tym celu unijną platformę na rzecz zazieleniania obszarów miejskich; wzywa Komisję, aby określiła ambitne i konkretne wiążące cele dotyczące różnorodności biologicznej w miastach, rozwiązań opartych na przyrodzie, podejścia ekosystemowego i zielonej infrastruktury, korzystne zarówno dla ludzi, jak i dzikiej fauny i flory oraz przyczyniające się do realizacji ogólnych celów w zakresie różnorodności biologicznej; podkreśla, że trzeba uwzględnić środki takie jak minimalna powierzchnia zielonych dachów na nowych budynkach, wspieranie rolnictwa miejskiego, w tym – w stosownych przypadkach – wykorzystywanie drzew produktywnych, zadbanie o to, by nie stosowano pestycydów chemicznych, i ograniczenie stosowania nawozów na miejskich obszarach zielonych w UE oraz zwiększenie powierzchni terenów zielonych w zależności od liczby mieszkańców; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wzywa państwa członkowskie do ustalenia priorytetów i określenia krótko-, średnio- i długoterminowych środków odtworzenia ekosystemów zdegradowanych w wyniku ekstremalnych zjawisk pogodowych; ponadto wzywa do opracowania wytycznych UE dla planów odbudowy po katastrofach, aby określić obszary priorytetowe dla faz odbudowy, rehabilitacji i rekonstrukcji po klęskach spowodowanych przez powodzie, pożary lasów, fale upałów lub susze, łącznie z zaleceniami dotyczącymi zwiększenia odporności i rewitalizacji źródeł utrzymania, gospodarek i środowiska dotkniętego katastrofą; |
| --- | --- |

7.

| 8. | zwraca się do Komisji o zapewnienie wytycznych, z których zainteresowane strony mogą korzystać, aby zwiększyć odporność zarówno ludzi, jak i ekosystemów na susze; podkreśla, że potrzebne są również działania w dziedzinie badań i monitorowania skoordynowane na szczeblu europejskim między już istniejącymi podmiotami, takimi jak Europejskie Obserwatorium ds. Susz, EEA, usługami programu Copernicus w zakresie zarządzania kryzysowego oraz innymi odpowiednimi zainteresowanymi stronami; podkreśla, że w kwestii finansowania należy określić odpowiednie wsparcie finansowe w kontekście WPR, krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności oraz innych funduszy regionalnych; |
| --- | --- |

8.

| 9. | uznaje szczególną podatność krajów śródziemnomorskich na zagrożenia oraz znaczenie wdrożenia specjalnych mechanizmów i zasobów, by mogły radzić sobie z zagrożeniami i skutkami tych ekstremalnych zdarzeń; podkreśla, że susze i inne zjawiska pogodowe związane z kryzysem klimatycznym nie tylko oddziałują na środowisko, ale również mają skutki społeczne, kulturowe, gospodarcze i polityczne, co zwiększa ryzyko pogłębienia się nierówności społecznych; |
| --- | --- |

9.

| 10. | podkreśla negatywny wpływ klęsk żywiołowych na spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną w UE, utrudniający realizację unijnej polityki spójności; w związku z tym przypomina, że do 2030 r. w transformację energetyczną, dekarbonizację i odnawialne źródła energii zostanie zainwestowane ponad 100 mld EUR ze środków polityki spójności; uznaje szczególną podatność na zagrożenia terytoriów wymienionych w art. 174 TFUE, w szczególności wysp i regionów górskich, oraz w art. 349 TFUE; |
| --- | --- |

10.

| 11. | ponownie wyraża poparcie dla strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu; ubolewa jednak, że w strategii przystosowania się do zmiany klimatu nie określono konkretnych, wymiernych i ograniczonych w czasie celów, aby UE i jej państwa członkowskie stały się odporne na zmianę klimatu, oraz ponawia swój apel o wyznaczenie wiążących i wymiernych celów; w związku z tym wzywa Komisję, aby zaproponowała kompleksowe, ambitne i prawnie wiążące europejskie ramy przystosowania się do zmiany klimatu, w tym odpowiednie narzędzia legislacyjne, ze szczególnym uwzględnieniem regionów znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji; |
| --- | --- |

11.

| 12. | wzywa Komisję, aby pilnie przeprowadziła kompleksową ogólnounijną ocenę ryzyka związanego z klimatem, uwzględniając szczególnie ryzyko susz i pożarów lasów, zagrożenia dla zdrowia, podatność ekosystemów oraz wpływ na infrastrukturę krytycznej i newralgiczne punkty sieci, tak by ukierunkować i traktować priorytetowo krótko-, średnio- i długoterminowe wysiłki na rzecz przystosowania się i odporności; wzywa w szczególności, aby do lata 2023 r. zakończono unijny test warunków skrajnych w zakresie odporności na zmianę klimatu prowadzony w odniesieniu do kluczowej infrastruktury; |
| --- | --- |

12.

| 13. | zwraca uwagę, że kryzys klimatyczny pogłębia istniejące nierówności; podkreśla, że dotyka on zwłaszcza gospodarstwa domowe o niskich dochodach i osoby znajdujące się w trudnej sytuacji oraz że wymagają one szczególnego wsparcia, aby dostosować się do zmieniającego się klimatu; z zadowoleniem przyjmuje politykę społeczną we wszystkich państwach członkowskich, która chroni pracowników przed negatywnymi skutkami kryzysu klimatycznego w miejscu pracy, i zachęca państwa członkowskie, aby włączyły kwestię przystosowania się do zmiany klimatu do polityki zatrudnienia i polityki społecznej; |
| --- | --- |

13.

Ochrona ludności i działania w sytuacjach wyjątkowych

| 14. | podkreśla znaczenie dalszego rozwijania i pełnego wykorzystywania Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności w odniesieniu do pożarów lasów i innych klęsk żywiołowych; wzywa Komisję do gromadzenia i rozpowszechniania wśród państw członkowskich wiedzy na temat sposobów przystosowania lasów do obecnej i przewidywanej zmiany klimatu, zgodnie z nową strategią UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu; zwraca się do Komisji o opracowanie ocen i map ryzyka pożarów lasów na bazie ulepszonych produktów programu Copernicus i innych danych z teledetekcji, aby wspierać działania zapobiegawcze; podkreśla, że należy wzmocnić Unijny Mechanizm Ochrony Ludności, aby zapewnić odpowiednie zdolności UE w zakresie gaszenia pożarów lasów; |
| --- | --- |

14.

| 15. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, by przyspieszyły utworzenie nowej stałej floty rescEU oraz zapewniły wystarczające środki finansowe na ten cel, a także aby jak najszybciej rozszerzyły istniejącą sezonową europejską sieć bezpieczeństwa; |
| --- | --- |

15.

| 16. | z niepokojem zauważa ograniczenia obecnych ram reagowania na klęski żywiołowe na szczeblu UE, opartych na dobrowolnej puli środków reagowania wstępnie zadeklarowanych przez państwa członkowskie; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zbadały możliwość rozszerzenia zdolności i kompetencji UE w zakresie reagowania na klęski żywiołowe w świetle coraz częstszych i poważniejszych katastrof klimatycznych, zwłaszcza poprzez utworzenie stałych sił ochrony ludności UE; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wzywa do rozszerzenia obecnej dobrowolnej rezerwy pożarniczej w ramach rescEU i wzywa wszystkie państwa członkowskie, aby rozważyły umieszczenie części swoich krajowych brygad pożarniczych w europejskiej rezerwie; zwraca się do Komisji o przedstawienie planu działania w celu zwiększenia zdolności reagowania UE; |
| --- | --- |

17.

| 18. | popiera modernizację środków ochrony ludności poprzez nowe wspólne zamówienia publiczne, tak aby sprzęt oraz zasoby naziemne i powietrzne były lepiej dostosowane do warunków geograficznych różnych terytoriów UE; |
| --- | --- |

18.

| 19. | wzywa do sezonowego wzmocnienia rozmieszczenia strażaków w punktach zapalnych pożarów roślinności w oparciu o sukces programu pilotażowego uruchomionego tego lata w Grecji; |
| --- | --- |

19.

| 20. | wzywa państwa członkowskie do zwiększenia inwestycji w badania i innowacje oraz do wspierania utworzenia europejskiego centrum doskonałości w dziedzinie ochrony ludności, w szczególności w celu wspierania szkolenia przedstawicieli w zakresie walki z pożarami i zarządzania kryzysowego oraz zachęcania do wymiany najlepszych praktyk; |
| --- | --- |

20.

| 21. | przypomina, że FSUE kilkakrotnie zmieniano, aby rozszerzyć jego zakres, oraz że linia budżetowa na 2022 r. dotycząca FSUE została już w całości wykorzystana ze względu na wzrost liczby klęsk żywiołowych; wzywa do znacznego zwiększenia budżetu FSUE, co pomoże regionom przewidywać i łagodzić skutki zmiany klimatu, oraz do rozszerzenia zakresu FSUE, aby można było wykorzystać go, by wspierać również odbudowę lub budowę nowej infrastruktury publicznej i prywatnej, bardziej odpornej na zmianę klimatu; podkreśla, że dotkliwość niektórych klęsk żywiołowych jest w niektórych przypadkach efektem działalności człowieka, w tym nierozważnego planowania przestrzennego prowadzącego do budowy mieszkań i infrastruktury na równinach zalewowych rzek lub na obszarach narażonych na osuwanie się ziemi; w tym kontekście przypomina, że refundacje z FSUE powinny propagować zwiększanie odporności i zrównoważenia poprzez finansowanie rozwiązań ekosystemowych (np. ponowne zalesianie, odtwarzanie siedlisk, odbudowa zapewniająca odporność na trzęsienia ziemi); |
| --- | --- |

21.

| 22. | wskazuje, że zasadnicze znaczenie ma możliwie szybkie, sprawne i elastyczne kierowanie pomocy i środków do poszkodowanych regionów, oraz podkreśla, że synergie między FSUE, Unijnym Mechanizmem Ochrony Ludności, komponentem dostosowawczym do zmian klimatu w Europejskim Funduszu Rozwoju Regionalnego i programami współpracy terytorialnej są niezbędne do stworzenia kompleksowego pakietu na rzecz reagowania i zwiększania odporności; |
| --- | --- |

22.

| 23. | zachęca Komisję do propagowania udziału społeczeństwa obywatelskiego w zapobieganiu suszom i zmianie klimatu oraz w radzeniu sobie z ich skutkami; zachęca Komisję do zaproponowania europejskiej inicjatywy na rzecz zaangażowania obywatelskiego oraz do propagowania dobrowolnych inicjatyw w zakresie reagowania na klęski i katastrofy; |
| --- | --- |

23.

Rolnictwo

| 24. | wzywa Komisję, by w pełni oceniła wpływ utrzymującej się suszy na produkcję żywności w UE w bieżącym roku oraz na dostawy żywności dla ludności w nadchodzącym okresie zimowym; wzywa ponadto Komisję i Radę, by rozważyły, jakie działania naprawcze można podjąć i jakiego wsparcia można udzielić, by zapewnić producentom kluczowej żywności, którzy ponieśli straty w produkcji spowodowane wysokimi temperaturami i suszą, możliwość niezwłocznego wznowienia cykli produkcji podstawowych produktów żywnościowych; |
| --- | --- |

24.

| 25. | podkreśla znaczenie wyjścia poza środki krótkoterminowe i poza łagodzenie obecnego kryzysu; podkreśla, że UE musi nadal przystosowywać swoje systemy żywnościowe, aby poprawić ich odporność w dłuższej perspektywie; |
| --- | --- |

25.

| 26. | zachęca UE i jej państwa członkowskie do inwestowania w badania naukowe i innowacje, aby ułatwić wprowadzanie odmian i praktyk bardziej odpornych na susze i zmianę klimatu; |
| --- | --- |

26.

| 27. | wzywa Komisję do dopilnowania, aby wdrażano krajowe plany strategiczne WPR, co ma zwiększyć efektywność wodną rolnictwa w celu zmniejszenia zużycia wody i wspierania większej odporności na suszę, z uwzględnieniem ustaleń zawartych w sprawozdaniu specjalnym ETO w sprawie zrównoważonego wykorzystania wody w rolnictwie; z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie nowych ekoschematów, które powinny ułatwić przejście na bardziej odporne i ekologiczne rolnictwo; |
| --- | --- |

27.

| 28. | zachęca UE i państwa członkowskie do zwiększenia udziału wsparcia dla rolnictwa przeznaczonego na zapobieganie ryzyku w rolnictwie i zarządzanie nim oraz do rozważenia możliwości szerszego stosowania programów publicznych ubezpieczeń klimatycznych; wzywa Komisję do wspierania wymiany dobrych praktyk w tym zakresie oraz innych środków łagodzących; |
| --- | --- |

28.

| 29. | ponadto wzywa Komisję, by określiła środki finansowe mające pomóc gospodarstwom rolnym i zrekompensować im straty spowodowane suszą lub innymi zdarzeniami wynikającymi z kryzysu klimatycznego; apeluje też do Komisji, by zachęcała do zwiększania odporności na zmianę klimatu i bardziej zrównoważonego rozwoju oraz by dopilnowała, żeby kryzys ten nie doprowadził do ostatecznej likwidacji gospodarstw rolnych; |
| --- | --- |

29.

| 30. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, by priorytetowo potraktowały tworzenie buforowych zapasów strategicznych pasz i środków spożywczych jako jednego ze sposobów łagodzenia najbardziej szkodliwych aspektów suszy, w tym dużych wahań plonów z roku na rok, oraz wzywa Komisję, by zajęła się tą kwestią na szczeblu międzynarodowym przez uznanie tworzenia zapasów żywności za jeden ze sposobów na ustabilizowanie sytuacji w obliczu wpływu zmiany klimatu na rolnictwo i dostawy żywności; |
| --- | --- |

30.

| 31. | podkreśla potrzebę wydajniejszych i bardziej ukierunkowanych systemów nawadniania w rolnictwie oraz systemów zatrzymywania wody, a także ogólnej ponownej kalibracji potrzeb związanych z nawadnianiem, aby zapewnić zrównoważone użytkowanie zasobów wodnych; przypomina, że inwestycje w nawadnianie i systemy zatrzymywania wody są wspierane tylko wtedy, gdy prowadzą do oszczędności wody; podkreśla, że należy priorytetowo traktować inwestycje w odbudowę ekosystemów i metody produkcji idące w kierunku agroekologii; |
| --- | --- |

31.

| 32. | odnotowuje decyzję podjętą w ramach nowej reformy WPR dotyczącą inwestycji w nawadnianie na obszarach, gdzie stan zbiorników wodnych jest „mniej niż dobry”; wzywa państwa członkowskie, aby wspierały na tych obszarach inwestycje prowadzące do oszczędności wody w sposób, który rozwiązuje strukturalny niedobór wody i zmniejsza wpływ na wody; |
| --- | --- |

32.

| 33. | wzywa państwa członkowskie i Komisję, by wspierały wprowadzanie systemów nawadniania, które nie wykorzystują wód powierzchniowych lub gruntowych, takich jak magazynowanie wody deszczowej i recykling ścieków, w połączeniu z wysiłkami zmierzającymi do zmniejszenia ogólnego zużycia wody; zwraca się do Komisji o jak najszybsze wyjaśnienie interpretacji nowych przepisów UE dotyczących inwestycji w nawadnianie w ramach WPR w celu wyeliminowania wszelkich niejasności; zwraca się do Komisji o udoskonalenie istniejących wytycznych dla państw członkowskich dotyczących inwestycji w nawadnianie w ramach nowych planów strategicznych WPR; |
| --- | --- |

33.

| 34. | podkreśla pozytywną rolę agroekologii, agroleśnictwa i ekologicznych systemów produkcji w ochronie ilości i jakości wody dzięki zwiększeniu efektywności wykorzystania zasobów i obiegu zamkniętego, poprawę odporności gospodarstw rolnych przez ograniczenie nakładów i dywersyfikację produkcji i tym samym rozproszenie ryzyka, co ma szczególne znaczenie dla unikania całkowitych strat w plonach; przypomina, że sadzenie żywopłotów i drzew, zapewnienie pokrycia gleby, unikanie nadmiernego wypasu, ograniczenie kompakcji gleby oraz tworzenie materii organicznej i próchnicy przynoszą korzyści rolnikom; |
| --- | --- |

34.

| 35. | podkreśla, że w związku z ekstremalnymi zjawiskami klimatycznymi, które miały miejsce w ostatnich miesiącach, trzeba szybciej wdrożyć strategię „Od pola do stołu” i strategię na rzecz różnorodności biologicznej, aby osiągnąć ambitne cele dla bardziej ekologicznego i zrównoważonego sektora rolnictwa, z uwzględnieniem różnorodnego wpływu różnych rodzajów produkcji rolnej na klimat; wzywa zatem Komisję i państwa członkowskie, aby nadal zdecydowanie angażowały się na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu oraz zintensyfikowały działania dotyczące łagodzenia zmiany klimatu, przystosowania się do niej i odporności UE, ze szczególnym uwzględnieniem ekstremalnych zjawisk pogodowych; |
| --- | --- |

35.

| 36. | podkreśla znaczenie zdrowej gleby dla retencji i filtracji wody; wzywa Komisję, aby zdolność wody do retencji i filtracji, a także zawartość wilgoci w glebie stały się kluczowym filarem projektu unijnego prawa dotyczącego zdrowia gleby, który ma zostać opublikowany w 2023 r.; podkreśla, że torfowiska mają ogromny potencjał jako pochłaniacze dwutlenku węgla i odgrywają istotną rolę w filtrowaniu wody i łagodzeniu skutków powodzi, susz i pożarów; |
| --- | --- |

36.

| 37. | wzywa do wyznaczenia unijnego celu neutralności degradacji gruntów w UE do 2030 r., aby zapewnić pełną realizację w UE odpowiedniego celu w ramach celów zrównoważonego rozwoju ONZ, biorąc pod uwagę, że UE nie jest obecnie na dobrej drodze do osiągnięcia wspomnianego celu zrównoważonego rozwoju, co Trybunał Obrachunkowy podkreślił w swoim sprawozdaniu specjalnym z 2018 r. w sprawie pustynnienia; |
| --- | --- |

37.

| 38. | podkreśla odpowiedzialność rolników za utrzymanie gleby i zasobów wodnych w dobrym stanie, jak również konieczność szerszego stosowania rolnictwa regeneracyjnego; wzywa zatem państwa członkowskie i Komisję do propagowania tych praktyk poprzez nowe programy ekologiczne oraz poprzez rozwój rolnictwa regeneracyjnego, co będzie wymagało uwzględnienia również innych elementów środowiskowych, takich jak gospodarka wodna, w celu zwiększenia zachęt dla producentów; z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji dotyczący przedstawienia wniosku w sprawie certyfikacji zrównoważonego obiegu węgla; |
| --- | --- |

38.

| 39. | podkreśla, że należy szybko zmniejszyć zanieczyszczenie wód gruntowych i powierzchniowych, w szczególności azotanami i pestycydami; |
| --- | --- |

39.

| 40. | apeluje, aby we wszystkich inicjatywach i działaniach związanych z zapobieganiem suszom, powodziom i falom upałów oraz z łagodzeniem ich skutków w pełni uwzględniać środowisko naturalne, zwłaszcza lasy, oraz różnorodność biologiczną i usługi ekosystemowe; |
| --- | --- |

40.

Pożary lasów

| 41. | apeluje o zintegrowaną reakcję na pożary lasów, aby chronić lasy UE przed zniszczeniem spowodowanym ekstremalnymi zjawiskami klimatycznymi; podkreśla, że „megapożary” są coraz silniejsze i coraz częstsze na całym świecie; jest zaniepokojony prognozami, zgodnie z którymi w większości regionów europejskich więcej obszarów będzie narażonych na pożary i wydłużą się sezony wysokiego ryzyka wystąpienia pożarów, w szczególności w scenariuszach przewidujących wysoki poziom emisji; przypomina, że zróżnicowany krajobraz o bioróżnorodnym zalesieniu zapewnia większą ochronę lub barierę naturalną zabezpieczającą przed wielkoskalowymi i niekontrolowanymi pożarami lasów; |
| --- | --- |

41.

| 42. | podkreśla, że odbudowa zróżnicowanych lasów i ponowne zalesianie terenów, na których je wycięto, sprzyjałaby zapobieganiu pożarom i ograniczaniu ich zasięgu; podkreśla potrzebę zwiększenia zasobów niezbędnych do rozwoju zarządzania pożarami opartego na podstawach naukowych i wsparcia budowania zdolności za pośrednictwem usług doradczych, aby przeciwdziałać skutkom zmiany klimatu w lasach; wzywa Komisję i państwa członkowskie do większego propagowania i lepszego wykorzystywania koncepcji zintegrowanego zarządzania pożarami oraz zauważa, że w tym celu niezbędne mogą się okazać lepsze zdolności regulacyjne w państwach członkowskich, wzmocnienie usług publicznych oraz specjalne wsparcie i ściślejsza współpraca w zakresie zapobiegania klęskom żywiołowym, gotowości i reagowania na nie; |
| --- | --- |

42.

| 43. | jest zaniepokojony ryzykiem powstawania chmur Cumulonimbus flammagenitus w wyniku pożarów lasów oraz jego negatywnym wpływem na stratosferę i warstwę ozonową; w związku z tym wzywa do jak największego ograniczenia umyślnie powodowanych pożarów i wypalania drzew w lasach; |
| --- | --- |

43.

| 44. | zwraca uwagę na wpływ pożarów roślinności i związanego z nimi zanieczyszczenia powietrza na zdrowie oraz wyraża zaniepokojenie prognozą Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO), która przewiduje, że wpływ ten będzie się zwiększać nawet przy niskich emisjach (26); zauważa, że wraz z ocieplaniem się planety pożary roślinności i związane z nimi zanieczyszczenie powietrza będą się nasilać nawet przy niskich emisjach, oraz zwraca uwagę, że będzie to mieć wpływ nie tylko na zdrowie ludzi, ale i na ekosystemy, ponieważ zanieczyszczenia powietrza przenoszą się z atmosfery na powierzchnię ziemi; zwraca uwagę, że kryzys klimatyczny wpływa na różnorodność biologiczną i zmniejszenie odporności ekosystemów oraz że wynikają z tego skutki dla zdrowia publicznego, w związku z czym podkreśla znaczenie podejścia „jedno zdrowie”; |
| --- | --- |

44.

| 45. | wzywa państwa członkowskie do zapewnienia ciągłej ochrony naszych lasów oraz do ochrony terenów przed przeklasyfikowaniem na grunty nieleśne w następstwie pożaru lasu, ponieważ może to zachęcać do celowego wzniecania pożarów w celu wykorzystania gruntów do innych celów, które nie były dozwolone przed pożarem; wzywa Komitet Regionów i służby Komisji do zapewnienia współpracy z władzami lokalnymi oraz do zbadania historii zmiany klasyfikacji gruntów po pożarach lasów; |
| --- | --- |

45.

| 46. | zwraca się o dokonanie przeglądu dyrektywy Rady 2003/96/WE dotyczącej opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (27) w celu uwzględnienia zwolnienia z wewnętrznego podatku konsumpcyjnego od produktów energetycznych dla strażaków w trakcie pełnienia przez nich obowiązków służbowych; |
| --- | --- |

46.

Woda

| 47. | wzywa Komisję, by przedstawiła kompleksową strategię wodną UE, w tym by zorganizowała z państwami członkowskimi europejską konferencję na temat wody w celu szybkiego opracowania wytycznych dotyczących zarządzania transgranicznymi wspólnymi dorzeczami, zwłaszcza na wypadek wieloletnich susz, oraz w celu ustalenia w sposób zrównoważony priorytetów w zakresie wykorzystania wody; |
| --- | --- |

47.

| 48. | wzywa Komisję do koordynacji opracowywania kompleksowych planów regionalnych lub krajowych od odwiertu do ostatecznego wykorzystania, aby rozwiązać problem wycieków i przecieków wody z powodu niskiej jakości lub niewystarczająco utrzymywanej infrastruktury, w tym na poziomie dorzeczy, miast i gospodarstw, oraz do wymiany najlepszych praktyk w tym zakresie; |
| --- | --- |

48.

| 49. | wzywa Komisję, by wspierała wzmożone wysiłki państw członkowskich na rzecz szerszego stosowania technik ponownego wykorzystania wody, energooszczędnych technologii i praktyk nawadniania, technologii zielonego dachu, inteligentnych pryszniców i toalet w sektorze wodnym, włącznie z dostawami, urządzeniami sanitarnymi i zarządzanie wodą deszczową, a także we wszystkich przemysłowych, mieszkalnych i komercyjnych cyklach wodnych i zastosowaniach związanych z wodą; wzywa do zmiany obowiązujących przepisów, aby zachęcić do ponownego wykorzystywania wody w sektorach, w których zużywa się dużo wody, przy jednoczesnym przestrzeganiu najsurowszych kryteriów jakości, a także w biurach i domach dzięki ponownemu wykorzystaniu wody szarej; przypomina, że gospodarka wodna ma kluczowe znaczenie dla minimalizacji niekorzystnych skutków zmiany klimatu, ochrony bezpieczeństwa wodnego i żywnościowego, ochrony różnorodności biologicznej oraz wsparcia zdrowego stanu gleb; |
| --- | --- |

49.

| 50. | zwraca uwagę, że sektor energetyczny jest bardzo dużym konsumentem wody w Europie oraz że sam sektor wodny zużywa wiele energii do poboru wody, pompowania, ogrzewania, chłodzenia, czyszczenia i odsalania; zwraca uwagę na wpływ niskiego poziomu wody na sektor energetyczny i niektóre gałęzie przemysłu; podkreśla, że oszczędniejsze gospodarowanie wodą może mieć bezpośredni wpływ na zmniejszenie zużycia energii i spowolnienie zmiany klimatu; |
| --- | --- |

50.

| 51. | podkreśla potrzebę angażowania obywateli w gospodarkę wodną; zachęca państwa członkowskie, aby przyjęły środki, które zgodnie z tą dyrektywą zapewniłyby dostęp do wody słabszym i zmarginalizowanym grupom społecznym, oraz aby podejmowały dalsze działania mające zapewnić zaopatrzenie w wodę wodociągową; przypomina o obowiązkach państw dotyczących zapewnienia prawa człowieka do wody pitnej, zwłaszcza podczas fal upałów i susz, co obejmuje na przykład stworzenie mechanizmu partycypacyjnego, w ramach którego konieczne byłoby uzyskanie wcześniejszej, dobrowolnej i świadomej zgody ludności rdzennej i społeczności lokalnych na budowę infrastruktury energetycznej na wielką skalę oraz na działalność przemysłu wydobywczego; podkreśla znaczenie systemowego uznawania zwyczajowych praw do wody pitnej oraz zapewniania środków ochrony prawnej, których można dochodzić na drodze sądowej (za pośrednictwem mechanizmu rozpatrywania skarg) w przypadku naruszeń praw człowieka; |
| --- | --- |

51.

| 52. | podkreśla znaczenie zapobiegania spekulacji wodą, aby zapewnić sprawiedliwy dostęp do tego zasobu i dobre gospodarowanie nim; wzywa do wprowadzenia zakazu handlu wodą jako towarem na rynkach finansowych; |
| --- | --- |

52.

Wymiar międzynarodowy i społeczny

| 53. | podkreśla, że w całej Europie wiele osób mieszka w przestarzałych i zaniedbanych budynkach oraz żyje w niezadowalających warunkach, co zwiększa ich podatność na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych; przypomina, że dostęp do odpowiednich mieszkań jest prawem podstawowym; wzywa do szybkiego przyjęcia ambitnego społecznego funduszu klimatycznego, aby wesprzeć grupy znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji, w szczególności aby zwiększyć efektywność energetyczną ich domów oraz obniżyć emisyjność ich systemów ogrzewania i chłodzenia, w tym dzięki wykorzystaniu energii ze źródeł odnawialnych, co umożliwi im obniżenie rachunków za energię, a także poprawę standardu ich życia; |
| --- | --- |

53.

| 54. | podkreśla, że w trybie pilnym należy zwiększyć skalę globalnych działań, zarówno w celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, jak i zwiększenia zdolności przystosowawczych, wzmocnienia odporności i zmniejszenia podatności na zmianę klimatu, jak podkreślono w Pakcie na rzecz Klimatu z Glasgow przyjętym w 2022 r.; wzywa UE, aby odgrywała aktywną rolę w dalszym określaniu globalnego celu w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu oraz w zapewnianiu osiągnięcia celu międzynarodowego finansowania działań związanych ze zmianą klimatu, w tym w zapewnieniu równowagi między finansowaniem łagodzenia zmiany klimatu a finansowaniem przystosowania się do niej; wzywa ponadto UE, aby aktywnie zaangażowała się w ramy z Sendai dotyczące ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych, co pozwoli na podjęcie konkretnych działań w celu ochrony korzyści rozwojowych przed ryzykiem klęsk żywiołowych; |
| --- | --- |

54.

| 55. | przypomina, że zdrowie i bezpieczeństwo pracowników stanowi kompetencję UE oraz że zgodnie z dyrektywą 89/391/EWG (28) pracowników należy chronić przed wszelkimi zagrożeniami, w tym pojawiającymi się zagrożeniami; wzywa Komisję do dokładnej i pilnej oceny nowych i pojawiających się zagrożeń związanych ze zmianą klimatu dla bezpieczeństwa i higieny pracy, aby lepiej chronić pracowników przed narażeniem na wyższe temperatury, naturalne promieniowanie ultrafioletowe oraz inne powiązane zagrożenia i zagrożenia dla bezpieczeństwa, w szczególności w sektorach budownictwa, rolnictwa i usług publicznych; wskazuje, że role zróżnicowane ze względu na płeć skutkują również zróżnicowaną podatnością kobiet i mężczyzn na skutki zmiany klimatu oraz że zmiana klimatu pogłębia nierówności między kobietami a mężczyznami; |
| --- | --- |

55.

| 56. | przypomina o konieczności podjęcia przez państwa członkowskie działań na rzecz realizacji podejścia „wizja zero” w zakresie zgonów związanych z pracą, zgodnie ze strategicznymi ramami UE dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2021–2027; podkreśla w tym kontekście konieczność zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy wszystkim pracownikom służb ratunkowych, w tym strażakom, którzy w trakcie swojej pracy są szczególnie narażeni na działanie czynników rakotwórczych; podkreśla znaczenie włączenia do krajowych strategii bezpieczeństwa i higieny pracy państw członkowskich regularnych szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i zarządzania ryzykiem dla pracowników służb ratowniczych, a także zapewnienia odpowiedniego sprzętu i materiałów ochronnych; wzywa Komisję, by nadzorowała realizację tych działań; |
| --- | --- |

56.

| 57. | wyraża najgłębsze współczucie dla ludności Pakistanu, która ucierpiała z powodu śmiertelnego w skutkach kryzysu klimatycznego, i zauważa, że Pakistan w bardzo niewielkim stopniu przyczynia się do kryzysu klimatycznego; zauważa, że UE przeznaczyła początkowo 1,8 mln EUR na pomoc humanitarną dla ofiar powodzi, ale przyznaje, że nie jest to kwota wystarczająca, aby odpowiednio zaspokoić potrzeby ludności i społeczności dotkniętych powodzią; |
| --- | --- |

57.

| 58. | podkreśla znaczenie dążenia do pełnego wdrożenia Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030; z zadowoleniem przyjmuje deklarację ministerialną przyjętą tego lata na Forum Politycznym Wysokiego Szczebla ds. Zrównoważonego Rozwoju, w której stwierdzono, że susze i powodzie są wyzwaniami o wymiarze globalnym, których skutki najbardziej odczuwają kraje rozwijające się oraz osoby znajdujące się w trudnej sytuacji, zwłaszcza ludy tubylcze i społeczności lokalne; przypomina krajom rozwiniętym, że powinny być solidarne z krajami rozwijającymi się, a w szczególności z krajami znajdującymi się w najtrudniejszej sytuacji; |
| --- | --- |

58.

| 59. | przypomina, że lata 2021–2030 ogłoszono oenzetowską dekadą odbudowy ekosystemów, i oczekuje, że w UE dekada ta upłynie pod znakiem odbudowy zasobów przyrodniczych; zachęca wszystkie strony Konwencji o różnorodności biologicznej do pilnego wdrożenia środków odbudowy zasobów przyrodniczych na swoich terytoriach; |
| --- | --- |

59.

| 60. | zauważa, że kraje na całym świecie również ucierpiały z powodu poważnych i rekordowych susz, w tym rekordowej suszy w Chinach; wzywa do ściślejszej współpracy z partnerami międzynarodowymi, jeśli chodzi o susze, pożary lasów i inne skutki zmiany klimatu; wzywa UE, aby dążyła do pogłębienia dialogu na ten temat, w tym podczas COP27, w celu wymiany wiedzy i wspólnej poprawy zarządzania ryzykiem suszy; |
| --- | --- |

60.

| 61. | podkreśla, że systemy wczesnego ostrzegania mają kluczowe znaczenie dla skutecznego przystosowania się, zwłaszcza w odniesieniu do pożarów lasów i powodzi, lecz nie są one dostępne dla dużej części świata; popiera inicjatywę WMO dotyczącą systemów wczesnego ostrzegania i ma nadzieję, że zostanie ona szybko wdrożona, aby uratować jak najwięcej żyć przed skutkami kryzysu klimatycznego; zachęca państwa członkowskie do dzielenia się technologią systemu wczesnego ostrzegania; |
| --- | --- |

61.

| 62. | podkreśla, że według ONZ susza w Rogu Afryki naraża na głód 22 mln osób; zauważa, że kryzys klimatyczny i siły geopolityczne pogłębiają problemy z dostępem do żywności i głodem w krajach spoza UE; wzywa UE do priorytetowego traktowania spójnych i opartych na prawach człowieka strategii politycznych w zakresie bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego; zwraca uwagę na to, że kryzys klimatyczny potęguje kryzys humanitarny na całym świecie, zwłaszcza w Afganistanie, gdzie susza jest jednym z czynników pozbawiających żywności 20 mln Afgańczyków; |
| --- | --- |

62.

| 63. | podkreśla, że UE musi być gotowa na wysiedlenia wywołane zmianą klimatu, i uznaje potrzebę podjęcia odpowiednich działań w celu ochrony praw człowieka przysługujących ludności zagrożonej skutkami zmiany klimatu; uważa, że takimi przesiedleniami należy zająć się na szczeblu międzynarodowym; wzywa Komisję i państwa członkowskie do współpracy przy opracowywaniu międzynarodowych ram, które pozwoliłyby zająć się przesiedleniami i migracjami spowodowanymi klimatem zarówno na forach międzynarodowych, jak i w działaniach zewnętrznych UE; zachęca Komisję i państwa członkowskie do współpracy na rzecz wsparcia osób przesiedlonych z powodu zmiany klimatu, które nie mogą już żyć w swoich miejscach zamieszkania; podkreśla, że Komitet Praw Człowieka ONZ orzekł, iż przy rozważaniu deportacji osób ubiegających się o azyl państwa muszą brać pod uwagę wpływ kryzysu klimatycznego na prawa człowieka w kraju pochodzenia; |
| --- | --- |

63.

| 64. | wzywa do zwiększenia inwestycji w edukację i propagowanie wśród obywateli europejskich wiedzy na temat klęsk żywiołowych; wzywa do propagowania Międzynarodowego Dnia Ograniczania Skutków Katastrof Naturalnych za pomocą widocznych inicjatyw UE; |
| --- | --- |

64.

o

o o

| 65. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich. |
| --- | --- |

65.

---

(1)  Dz.U. C 232 z 16.6.2021, s. 28.

(2)  Dz.U. C 270 z 7.7.2021, s. 2.

(3)  Dz.U. L 243 z 9.7.2021, s. 1.

(4)  Dz.U. C 67 z 8.2.2022, s. 25.

(5)  Dz.U. C 184 z 5.5.2022, s. 2.

(6)  Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 156.

(7)  Dz.U. C 506 z 15.12.2021, s. 38.

(8)  Dz.U. C 316 z 22.9.2017, s. 99.

(9)  Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 159.

(10)  Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 60.

(11)  Dz.U. L 311 z 14.11.2002, s. 3.

(12)  Usługa programu Copernicus w zakresie zmiany klimatu, „Surface air temperature for August 2022” [Temperatura powietrza przy powierzchni w sierpniu 2022 r.].

(13)  Światowy Instytut Zasobów, „Achieving abundance: understanding the cost of a sustainable water future” [Osiągnięcie dostatku: zrozumieć koszty zrównoważonej przyszłości w dziedzinie gospodarki wodnej], 21 stycznia 2020 r.

(14)  Europejska Agencja Środowiska „Water resources across Europe — confronting water stress: an updated assessment” [Zasoby wodne w Europie – w obliczu deficytu wody: zaktualizowana ocena], 14 października 2021 r.

(15)  Mekonen, Zelalem A. i in., „Wildfire exacerbates high-latitude soil carbon losses from climate warming”, Environment Research Letters, tom 17, nr 9, wrzesień 2022 r.

(16)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/60/WE z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U. L 327 z 22.12.2000, s. 1).

(17)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 1).

(18)  Europejski Trybunał Obrachunkowy, „Sprawozdanie specjalne nr 20/2021 pt. »Zrównoważone wykorzystanie zasobów wodnych w sektorze rolnictwa – zamiast promować bardziej efektywne korzystanie z wód środki w ramach WPR najprawdopodobniej doprowadzą do wzrostu zużycia«”, 2021 r.

(19)  Baranyai, G., „Transboundary water governance in the European Union: the (unresolved) allocation question”, Dziennik Urzędowy Światowej Rady Wody, tom 21, nr 3, 2019 r.

(20)  Dyrektywa Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych (Dz.U. L 135 z 30.5.1991, s. 40).

(21)  Usługa programu Copernicus w zakresie monitorowania atmosfery, „Europe’s summer wildfire emissions highest in 15 years” [Emisje spowodowane pożarami lasów w Europie najwyższe od 15 lat], 6 września 2022 r.

(22)  Komunikat Wspólnego Centrum Badawczego, „Global warming could more than double costs caused by drought in Europe, study finds” [Wyniki badania – globalne ocieplenie może co najmniej dwukrotnie zwiększyć koszty powodowane przez susze w Europie], 10 maja 2021 r.

(23)  Wyniki badań Wspólnego Centrum Badawczego dotyczące prognozowania skutków gospodarczych zmiany klimatu w sektorach gospodarki UE na podstawie analizy oddolnej.

(24)  Komunikat Komisji z 17 września 2020 r. pt. „Ambitniejszy cel klimatyczny Europy do 2030 r.: inwestowanie w przyszłość neutralną dla klimatu z korzyścią dla obywateli” (COM(2020)0562).

(25)  Komunikat Komisji z dnia 22 czerwca 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych (COM(2022)0304).

(26)  Światowa Organizacja Meteorologiczna, „WMO Air Quality and Climate Bulletin highlights impacts of wildfires” [W biuletynie WMO o jakości powietrza i klimacie podkreśla się skutki pożarów lasów], 7 września 2022 r.

(27)  Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U. L 283 z 31.10.2003, s. 51).

(28)  Dyrektywa Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy (Dz.U. L 183 z 29.6.1989, s. 1).

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/149 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/149

---

P9_TA(2022)0331

Sytuacja w Cieśninie Tajwańskiej

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie sytuacji w Cieśninie Tajwańskiej (2022/2822(RSP))

(2023/C 125/13)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając swoje zalecenie z 21 października 2021 r. dla wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie stosunków politycznych i współpracy między UE a Tajwanem (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje zalecenie z 21 października 2021 r. dla wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie stosunków politycznych i współpracy między UE a Tajwanem (1),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 7 czerwca 2022 r. w sprawie UE wobec zagrożeń bezpieczeństwa w regionie Indo-Pacyfiku (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 7 czerwca 2022 r. w sprawie UE wobec zagrożeń bezpieczeństwa w regionie Indo-Pacyfiku (2),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 5 lipca 2022 r. w sprawie strategii dla Indo-Pacyfiku w dziedzinie handlu i inwestycji (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 5 lipca 2022 r. w sprawie strategii dla Indo-Pacyfiku w dziedzinie handlu i inwestycji (3),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 16 września 2021 r. w sprawie nowej strategii UE–Chiny (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 16 września 2021 r. w sprawie nowej strategii UE–Chiny (4),

| — | uwzględniając szczyt UE-Chiny z 1 kwietnia 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając szczyt UE-Chiny z 1 kwietnia 2022 r.,

| — | uwzględniając unijną politykę „jednych Chin”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając unijną politykę „jednych Chin”,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 16 kwietnia 2021 r. w sprawie unijnej strategii współpracy w regionie Indo-Pacyfiku, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 16 kwietnia 2021 r. w sprawie unijnej strategii współpracy w regionie Indo-Pacyfiku,

| — | uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 16 września 2021 r. pt. „Unijna strategia współpracy w regionie Indo-Pacyfiku” (JOIN(2021)0024), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 16 września 2021 r. pt. „Unijna strategia współpracy w regionie Indo-Pacyfiku” (JOIN(2021)0024),

| — | uwzględniając Strategiczny kompas na rzecz bezpieczeństwa i obrony przyjęty przez Radę 21 marca 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Strategiczny kompas na rzecz bezpieczeństwa i obrony przyjęty przez Radę 21 marca 2022 r.,

| — | uwzględniając koncepcję strategiczną NATO z 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając koncepcję strategiczną NATO z 2022 r.,

| — | uwzględniając wspólny komunikat Komisji oraz wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 1 grudnia 2021 r. w sprawie strategii Global Gateway (JOIN(2021)0030), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Komisji oraz wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 1 grudnia 2021 r. w sprawie strategii Global Gateway (JOIN(2021)0030),

| — | uwzględniając oświadczenie ministrów spraw zagranicznych grupy G-7 z 3 sierpnia 2022 r. w sprawie utrzymania pokoju i stabilności w Cieśninie Tajwańskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając oświadczenie ministrów spraw zagranicznych grupy G-7 z 3 sierpnia 2022 r. w sprawie utrzymania pokoju i stabilności w Cieśninie Tajwańskiej,

| — | uwzględniając przemówienie wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela Josepa Borrella wygłoszone na 29. Forum Regionalnym ASEAN w dniu 5 sierpnia 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając przemówienie wiceprzewodniczącego / wysokiego przedstawiciela Josepa Borrella wygłoszone na 29. Forum Regionalnym ASEAN w dniu 5 sierpnia 2022 r.,

| — | uwzględniając trójstronny dialog strategiczny między USA, Australią i Japonią z dnia 5 sierpnia 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając trójstronny dialog strategiczny między USA, Australią i Japonią z dnia 5 sierpnia 2022 r.,

| — | uwzględniając oświadczenie sekretarza generalnego NATO Jensa Stoltenberga z 4 sierpnia 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając oświadczenie sekretarza generalnego NATO Jensa Stoltenberga z 4 sierpnia 2022 r.,

| — | uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że UE i Tajwan są partnerami o podobnych poglądach, którzy podzielają wspólne wartości, takie jak wolność, demokracja, prawa człowieka i praworządność; mając na uwadze, że UE nadal utrzymuje swoje zasadnicze stanowisko w sprawie polityki „jednych Chin”, |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że UE i Tajwan są partnerami o podobnych poglądach, którzy podzielają wspólne wartości, takie jak wolność, demokracja, prawa człowieka i praworządność; mając na uwadze, że UE nadal utrzymuje swoje zasadnicze stanowisko w sprawie polityki „jednych Chin”,

| B. | mając na uwadze, że w dniach 4–10 sierpnia 2022 r. w następstwie wizyty przewodniczącej Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych Nancy Pelosi, która miała miejsce w dniach 2–3 sierpnia 2022 r., Chińska Republika Ludowa rozszerzyła na bezprecedensową skalę prowadzone już od dawna zbrojne działania mające na celu zastraszenie Tajwanu, a także przeprowadziła ćwiczenia wojskowe na dużą skalę przy użyciu ostrej amunicji na siedmiu wyznaczonych obszarach otaczających Tajwan; mając na uwadze, że ćwiczenia obejmowały użycie maksymalnie 11 pocisków balistycznych, z których co najmniej pięć przemieściło się nad Tajwanem; mając na uwadze, że te ćwiczenia wojskowe stanowiły wirtualną blokadę przestrzeni morskiej i powietrznej Tajwanu; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że w dniach 4–10 sierpnia 2022 r. w następstwie wizyty przewodniczącej Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych Nancy Pelosi, która miała miejsce w dniach 2–3 sierpnia 2022 r., Chińska Republika Ludowa rozszerzyła na bezprecedensową skalę prowadzone już od dawna zbrojne działania mające na celu zastraszenie Tajwanu, a także przeprowadziła ćwiczenia wojskowe na dużą skalę przy użyciu ostrej amunicji na siedmiu wyznaczonych obszarach otaczających Tajwan; mając na uwadze, że ćwiczenia obejmowały użycie maksymalnie 11 pocisków balistycznych, z których co najmniej pięć przemieściło się nad Tajwanem; mając na uwadze, że te ćwiczenia wojskowe stanowiły wirtualną blokadę przestrzeni morskiej i powietrznej Tajwanu;

| C. | mając na uwadze, że pięć pocisków balistycznych Chińskiej Republiki Ludowej wylądowało w japońskiej wyłącznej strefie ekonomicznej (w.s.e.); |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że pięć pocisków balistycznych Chińskiej Republiki Ludowej wylądowało w japońskiej wyłącznej strefie ekonomicznej (w.s.e.);

| D. | mając na uwadze, że ćwiczenia wojskowe na pełną skalę towarzyszyły intensywnym cyberatakom na władze tajwańskie i sektor prywatny; mając na uwadze, że ciągła agresja wojskowa Chińskiej Republiki Ludowej wobec Tajwanu stanowi poważne zagrożenie dla status quo i może prowadzić do niebezpiecznej, nawet niezamierzonej eskalacji, która będzie miała poważny wpływ na stabilność i pokój na świecie, w tym na UE; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że ćwiczenia wojskowe na pełną skalę towarzyszyły intensywnym cyberatakom na władze tajwańskie i sektor prywatny; mając na uwadze, że ciągła agresja wojskowa Chińskiej Republiki Ludowej wobec Tajwanu stanowi poważne zagrożenie dla status quo i może prowadzić do niebezpiecznej, nawet niezamierzonej eskalacji, która będzie miała poważny wpływ na stabilność i pokój na świecie, w tym na UE;

| E. | mając na uwadze, że wydaje się, iż Chińska Republika Ludowa stara się podtrzymać swoje nadmiernie agresywne działania, usiłując podważyć status quo w Cieśninie Tajwańskiej; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że wydaje się, iż Chińska Republika Ludowa stara się podtrzymać swoje nadmiernie agresywne działania, usiłując podważyć status quo w Cieśninie Tajwańskiej;

| F. | mając na uwadze, że od 2019 r. Chińska Republika Ludowa z coraz większą regularnością narusza tajwańską strefę identyfikacyjną obrony powietrznej mając na uwadze, że Chińska Republika Ludowa prowadzi agresywne działania na rozległych obszarach regionu Indo-Pacyfiku i stosuje różne stopnie przymusu wojskowego lub gospodarczego, co doprowadziło do sporów z sąsiadami, takimi jak Japonia, Indie, Filipiny i Australia; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że od 2019 r. Chińska Republika Ludowa z coraz większą regularnością narusza tajwańską strefę identyfikacyjną obrony powietrznej mając na uwadze, że Chińska Republika Ludowa prowadzi agresywne działania na rozległych obszarach regionu Indo-Pacyfiku i stosuje różne stopnie przymusu wojskowego lub gospodarczego, co doprowadziło do sporów z sąsiadami, takimi jak Japonia, Indie, Filipiny i Australia;

| G. | mając na uwadze, że w odpowiedzi na ponowne prowokacje ze strony Chińskiej Republiki Ludowej Tajwan ogłosił, iż zwiększy swój budżet wojskowy o 13,9 % w ujęciu rocznym do rekordowego poziomu 586,3 mld TWD (19,5 mld EUR); |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że w odpowiedzi na ponowne prowokacje ze strony Chińskiej Republiki Ludowej Tajwan ogłosił, iż zwiększy swój budżet wojskowy o 13,9 % w ujęciu rocznym do rekordowego poziomu 586,3 mld TWD (19,5 mld EUR);

| H. | mając na uwadze, że Australia i Japonia wraz ze Stanami Zjednoczonymi we wspólnym oświadczeniu wyraziły „zaniepokojenie niedawnymi działaniami [Chińskiej Republiki Ludowej], które poważnie wpływają na pokój i stabilność na świecie”, a także wezwały Chińską Republikę Ludową „do natychmiastowego zaprzestania ćwiczeń wojskowych”; mając na uwadze, że ministrowie spraw zagranicznych grupy G-7 ostro skrytykowali agresywne działania Chińskiej Republiki Ludowej; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że Australia i Japonia wraz ze Stanami Zjednoczonymi we wspólnym oświadczeniu wyraziły „zaniepokojenie niedawnymi działaniami [Chińskiej Republiki Ludowej], które poważnie wpływają na pokój i stabilność na świecie”, a także wezwały Chińską Republikę Ludową „do natychmiastowego zaprzestania ćwiczeń wojskowych”; mając na uwadze, że ministrowie spraw zagranicznych grupy G-7 ostro skrytykowali agresywne działania Chińskiej Republiki Ludowej;

| I. | mając na uwadze, że po wizycie delegacji Kongresu USA pod przewodnictwem przewodniczącej Pelosi Chińska Republika Ludowa zawiesiła rozmowy i współpracę ze Stanami Zjednoczonymi w ośmiu różnych obszarach, w tym dialog na temat kwestii wojskowych i zmiany klimatu; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że po wizycie delegacji Kongresu USA pod przewodnictwem przewodniczącej Pelosi Chińska Republika Ludowa zawiesiła rozmowy i współpracę ze Stanami Zjednoczonymi w ośmiu różnych obszarach, w tym dialog na temat kwestii wojskowych i zmiany klimatu;

| J. | mając na uwadze, że w ostatnich latach do Tajwanu przybywali z wizytą liczni ustawodawcy, w tym przedstawiciele państw członkowskich UE i jeden wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego; mając na uwadze, że takie wizyty w ramach dyplomacji parlamentarnej są powszechną praktyką w demokracjach; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że w ostatnich latach do Tajwanu przybywali z wizytą liczni ustawodawcy, w tym przedstawiciele państw członkowskich UE i jeden wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego; mając na uwadze, że takie wizyty w ramach dyplomacji parlamentarnej są powszechną praktyką w demokracjach;

| K. | mając na uwadze, że 9 października 2021 r. prezydent Chińskiej Republiki Ludowej Xi Jinping zobowiązał się do „ponownego połączenia” z Tajwanem za pomocą rzekomo pokojowych środków, deklarując niezgodnie z prawdą, że największą przeszkodą w tym procesie są tak zwane „niezależne siły Tajwanu”; mając na uwadze, że retoryka ta nie znajduje odzwierciedlenia w działaniach Chińskiej Republiki Ludowej; mając na uwadze, że dyplomaci z Chińskiej Republiki Ludowej zagrozili nawet tzw. reedukacją ludności Tajwanu po ponownym zjednoczeniu; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że 9 października 2021 r. prezydent Chińskiej Republiki Ludowej Xi Jinping zobowiązał się do „ponownego połączenia” z Tajwanem za pomocą rzekomo pokojowych środków, deklarując niezgodnie z prawdą, że największą przeszkodą w tym procesie są tak zwane „niezależne siły Tajwanu”; mając na uwadze, że retoryka ta nie znajduje odzwierciedlenia w działaniach Chińskiej Republiki Ludowej; mając na uwadze, że dyplomaci z Chińskiej Republiki Ludowej zagrozili nawet tzw. reedukacją ludności Tajwanu po ponownym zjednoczeniu;

| L. | mając na uwadze, że w opublikowanej niedawno białej księdze Chińskiej Republiki Ludowej pt. „The Taiwan Question and China’s Reunification in the New Era” [Kwestia tajwańska a ponowne zjednoczenie Chin w nowej erze] usunięto wcześniejsze gwarancje oferowane Tajwanowi w związku z jego przyszłym statusem po „ponownym zjednoczeniu”, takie jak gwarancja niestacjonowania wojsk czy personelu administracyjnego Chińskiej Republiki Ludowej na wyspie; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że w opublikowanej niedawno białej księdze Chińskiej Republiki Ludowej pt. „The Taiwan Question and China’s Reunification in the New Era” [Kwestia tajwańska a ponowne zjednoczenie Chin w nowej erze] usunięto wcześniejsze gwarancje oferowane Tajwanowi w związku z jego przyszłym statusem po „ponownym zjednoczeniu”, takie jak gwarancja niestacjonowania wojsk czy personelu administracyjnego Chińskiej Republiki Ludowej na wyspie;

| M. | mając na uwadze, że Chińska Republika Ludowa nałożyła potężne sankcje gospodarcze i zaczęła wywierać naciski na Litwę po tym, jak kraj ten zgodził się na otwarcie tajwańskiego przedstawicielstwa na Litwie, a także planuje otwarcie litewskiego przedstawicielstwa handlowego w Tajpej; mając na uwadze, że Parlament zdecydowanie popiera prawo wszystkich państw członkowskich UE do utrzymywania tego typu stosunków z Tajwanem; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że Chińska Republika Ludowa nałożyła potężne sankcje gospodarcze i zaczęła wywierać naciski na Litwę po tym, jak kraj ten zgodził się na otwarcie tajwańskiego przedstawicielstwa na Litwie, a także planuje otwarcie litewskiego przedstawicielstwa handlowego w Tajpej; mając na uwadze, że Parlament zdecydowanie popiera prawo wszystkich państw członkowskich UE do utrzymywania tego typu stosunków z Tajwanem;

| N. | mając na uwadze, że Tajwan przyłączył się do sankcji UE przeciwko Rosji, a także mając na uwadze, że zarówno władze Tajwanu, jak i jego mieszkańcy dokonali znacznych darowizn na rzecz ukraińskich uchodźców; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że Tajwan przyłączył się do sankcji UE przeciwko Rosji, a także mając na uwadze, że zarówno władze Tajwanu, jak i jego mieszkańcy dokonali znacznych darowizn na rzecz ukraińskich uchodźców;

| O. | mając na uwadze, że Tajwan znajduje się w strategicznym położeniu pod względem handlu; mając na uwadze, że Cieśnina Tajwańska jest głównym szlakiem dla statków podróżujących z Chin, Japonii, Korei Południowej i Tajwanu do Europy; mając na uwadze, że UE pozostaje jednym z największych źródeł bezpośrednich inwestycji zagranicznych na Tajwanie; mając na uwadze, że istnieją znaczne możliwości zwiększenia bezpośrednich inwestycji zagranicznych Tajwanu w UE; mając na uwadze, że Tajwan dominuje na rynkach produkcji półprzewodników, ponieważ tamtejsi producenci wytwarzają około 50 % wszystkich półprzewodników na świecie; mając na uwadze, że strategia UE na rzecz Indo-Pacyfiku przemawia za zacieśnieniem współpracy handlowej i inwestycyjnej z Tajwanem oraz opowiada się za stabilizacją napięć na Morzu Południowochińskim i w Cieśninie Tajwańskiej; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że Tajwan znajduje się w strategicznym położeniu pod względem handlu; mając na uwadze, że Cieśnina Tajwańska jest głównym szlakiem dla statków podróżujących z Chin, Japonii, Korei Południowej i Tajwanu do Europy; mając na uwadze, że UE pozostaje jednym z największych źródeł bezpośrednich inwestycji zagranicznych na Tajwanie; mając na uwadze, że istnieją znaczne możliwości zwiększenia bezpośrednich inwestycji zagranicznych Tajwanu w UE; mając na uwadze, że Tajwan dominuje na rynkach produkcji półprzewodników, ponieważ tamtejsi producenci wytwarzają około 50 % wszystkich półprzewodników na świecie; mając na uwadze, że strategia UE na rzecz Indo-Pacyfiku przemawia za zacieśnieniem współpracy handlowej i inwestycyjnej z Tajwanem oraz opowiada się za stabilizacją napięć na Morzu Południowochińskim i w Cieśninie Tajwańskiej;

| P. | mając na uwadze, że na szczycie UE-Chiny 1 kwietnia 2022 r. przypomniano o odpowiedzialności Chińskiej Republiki Ludowej, zarówno jako podmiotu globalnego, jak i stałego członka Rady Bezpieczeństwa ONZ, za działanie na rzecz pokoju i stabilności w regionie, zwłaszcza w Cieśninie Tajwańskiej; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że na szczycie UE-Chiny 1 kwietnia 2022 r. przypomniano o odpowiedzialności Chińskiej Republiki Ludowej, zarówno jako podmiotu globalnego, jak i stałego członka Rady Bezpieczeństwa ONZ, za działanie na rzecz pokoju i stabilności w regionie, zwłaszcza w Cieśninie Tajwańskiej;

| Q. | mając na uwadze, że UE zobowiązała się do wykorzystywania wszystkich dostępnych kanałów do wspierania inicjatyw mających na celu promowanie dialogu, współpracy i budowania zaufania po obu stronach Cieśniny Tajwańskiej; mając na uwadze, że ostatnie wydarzenia zwiększyły pilną potrzebę zaangażowania UE w działania służące zmniejszeniu napięć regionalnych jako czynnika niestabilności; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że UE zobowiązała się do wykorzystywania wszystkich dostępnych kanałów do wspierania inicjatyw mających na celu promowanie dialogu, współpracy i budowania zaufania po obu stronach Cieśniny Tajwańskiej; mając na uwadze, że ostatnie wydarzenia zwiększyły pilną potrzebę zaangażowania UE w działania służące zmniejszeniu napięć regionalnych jako czynnika niestabilności;

| 1. | zdecydowanie potępia ćwiczenia wojskowe, które Chińska Republika Ludowa rozpoczęła w Cieśninie Tajwańskiej 2 sierpnia 2022 r. i które osiągnęły bezprecedensowy poziom intensywności, a także wzywa rząd Chińskiej Republiki Ludowej do powstrzymania się od wszelkich środków, które mogłyby zdestabilizować Cieśninę Tajwańską i bezpieczeństwo regionalne; |
| --- | --- |

1.

| 2. | podkreśla, że status quo w Cieśninie Tajwańskiej nie może być jednostronnie zmieniany i nalega na sprzeciwianie się zastosowaniu groźby użycia siły; |
| --- | --- |

2.

| 3. | potwierdza zaangażowanie społeczności międzynarodowej w utrzymanie opartego na zasadach porządku międzynarodowego, pokoju i stabilności w Cieśninie Tajwańskiej i w regionie; ponownie podkreśla zaangażowanie UE w politykę „jednych Chin” stanowiącą polityczną podstawę stosunków UE-Chiny; przypomina, że w strategii UE wobec Chin podkreśla się, że konstruktywne stosunki po obu stronach Cieśniny Tajwańskiej są częścią promowania pokoju i bezpieczeństwa w całym regionie Azji i Pacyfiku oraz że UE wspiera inicjatywy mające na celu dialog i budowanie zaufania; jest przekonany, że prowokacyjne działania Chińskiej Republiki Ludowej przeciwko Tajwanowi i na Morzu Południowochińskim muszą mieć wpływ na relacje między UE a Chinami oraz że należy rozważyć możliwość planowania awaryjnego; |
| --- | --- |

3.

| 4. | zdecydowanie wyraża solidarność z narodem Tajwanu; wyraża uznanie dla rządu tajwańskiego i przywódców politycznych za ich ostrożną i odpowiedzialną reakcję na prowokacje ze strony Chińskiej Republiki Ludowej; |
| --- | --- |

4.

| 5. | podkreśla, że na demokratycznej wyspie Tajwan to naród decyduje o tym, w jaki sposób chce żyć; |
| --- | --- |

5.

| 6. | podkreśla, jak ważne jest przestrzeganie prawa międzynarodowego, w szczególności Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS) i jej postanowień dotyczących zobowiązania do rozstrzygania sporów środkami pokojowymi, oraz zachowanie wolności żeglugi i przelotu; |
| --- | --- |

6.

| 7. | z zadowoleniem przyjmuje wyraźne potępienie przez państwa członkowskie UE oraz partnerów w regionie ćwiczeń wojskowych Chińskiej Republiki Ludowej oraz podkreśla, że nasza jedność ma kluczowe znaczenie dla powstrzymania wszelkiej agresji ze strony Chińskiej Republiki Ludowej oraz utrzymania pokoju i stabilności w Cieśninie Tajwańskiej; |
| --- | --- |

7.

| 8. | jest głęboko zaniepokojony odpaleniem rakiet balistycznych nad Tajwanem, które wylądowały w wyłącznej strefie ekonomicznej Japonii, zagrażając stabilności regionu i bezpieczeństwu narodowemu Japonii; z zadowoleniem przyjmuje oświadczenia rzecznika rządu japońskiego wzywające do prawdziwego dialogu w celu pokojowego rozwiązania kwestii dotyczących Tajwanu; wyraża solidarność z Japonią i pełne poparcie dla tego kraju, i podkreśla w związku z tym potrzebę dalszego wspierania Tajwanu przez demokracje w regionie w obliczu pokazów siły wojskowej przez Chińską Republikę Ludową, ponieważ pokój i stabilność w regionie leżą w interesie wszystkich; |
| --- | --- |

8.

| 9. | wzywa Chińską Republikę Ludową do natychmiastowego zaprzestania wszelkich działań i wtargnięć do tajwańskiej strefy identyfikacyjnej obrony powietrznej oraz do zaprzestania naruszania przestrzeni powietrznej nad zewnętrznymi wyspami Tajwanu, przywrócenia pełnego poszanowania linii środkowej Cieśniny Tajwańskiej oraz zaprzestania wszelkich innych działań wojskowych w szarej strefie, w tym kampanii cybernetycznych i dezinformacyjnych; |
| --- | --- |

9.

| 10. | potępia decyzję Chińskiej Republiki Ludowej o zawieszeniu różnych dialogów politycznych ze Stanami Zjednoczonymi, w tym dotyczących klimatu i kwestii bezpieczeństwa, oraz wzywa przywódców Chińskiej Republiki Ludowej do powrotu do standardów dyplomatycznych w celu uniknięcia ryzyka błędnych osądów i błędów, które mogłyby mieć katastrofalne konsekwencje; |
| --- | --- |

10.

| 11. | zdecydowanie odrzuca przymus gospodarczy stosowany przez Chińską Republikę Ludową wobec Tajwanu i innych demokracji w tamtym regionie, a także wobec państw członkowskich UE, oraz podkreśla, że takie praktyki są nie tylko nielegalne w świetle zasad Światowej Organizacji Handlu, ale również mają druzgocący wpływ na reputację Chińskiej Republiki Ludowej na świecie i doprowadzą do dalszej utraty zaufania do Chińskiej Republiki Ludowej jako partnera; |
| --- | --- |

11.

| 12. | wzywa UE, aby odgrywała znaczniejszą rolę w odniesieniu do sytuacji w Cieśninie Tajwańskiej i w całym regionie Indo-Pacyfiku, zgodnie z własną strategią dotyczącą tego regionu; wzywa do dalszego pogłębiania naszych strategicznych stosunków z partnerami o podobnych poglądach w regionie, w szczególności z Japonią i Australią; |
| --- | --- |

12.

| 13. | wzywa państwa członkowskie UE do zwiększenia obecności gospodarczej i dyplomatycznej w całym regionie Indo-Pacyfiku, w tym na Tajwanie, i przypomina, że strategiczny i gospodarczy środek ciężkości na świecie przenosi się do tego regionu, w związku z czym w interesie UE wyraźnie leży wypracowanie jasnego i wiarygodnego podejścia do regionu Indo-Pacyfiku na szczeblu ogólnounijnym; |
| --- | --- |

13.

| 14. | ponownie wzywa UE do wzmocnienia istniejącego partnerstwa z Tajwanem w celu promowania wspólnych wartości i zasad, w tym poprzez dążenie do zawarcia umowy w sprawie odpornego łańcucha dostaw i dwustronnej umowy inwestycyjnej, co pomogłoby chronić interesy całej UE i jej państw członkowskich; |
| --- | --- |

14.

| 15. | z zadowoleniem przyjmuje niedawno ogłoszone przez Litwę plany otwarcia biura przedstawicielstwa handlowego w Tajpej jesienią 2022 r.; wzywa inne państwa członkowskie, które nie prowadzą jeszcze biura handlowego na Tajwanie, do pójścia za tym przykładem i zacieśnienia stosunków z Tajwanem; wzywa Chińską Republikę Ludową do uchylenia nieuzasadnionych sankcji wobec litewskich urzędników; potępia ograniczenia handlowe nałożone przez Chińską Republikę Ludową; |
| --- | --- |

15.

| 16. | wzywa Komisję do zmiany nazwy Europejskiego Biura Ekonomicznego i Handlowego w Tajpej w celu odzwierciedlenia szerokiego zakresu naszych relacji; |
| --- | --- |

16.

| 17. | podkreśla, że Tajwan ma kluczowe znaczenie dla globalnego łańcucha dostaw w kluczowych sektorach zaawansowanych technologii, zwłaszcza półprzewodników, oraz wzywa Komisję i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) do opracowania strategii odporności i do sprawnego rozpoczęcia prac nad umową z Tajwanem w sprawie odpornego łańcucha dostaw w celu wyeliminowania poszczególnych słabych punktów w sposób przynoszący korzyści obu stronom, i której celem będzie ochrona bezpieczeństwa Tajwanu poprzez wzmocnienie jego „krzemowej tarczy”; |
| --- | --- |

17.

| 18. | zachęca do intensywniejszej wymiany handlowej, naukowej, kulturalnej i interakcji politycznej między UE a Tajwanem, w tym na możliwie najwyższych szczeblach, aby w pełni odzwierciedlić dynamiczną, wielopłaszczyznową i ścisłą współpracę między UE a Tajwanem jako partnerami o podobnych poglądach; |
| --- | --- |

18.

| 19. | wzywa ESDZ i Komisję do rozważenia projektów z zakresu łączności z wyspiarskimi państwami Pacyfiku i wspólnych inwestycji w partnerstwa między unijną Global Gateway a nową polityką południową Tajwanu w celu wspierania stosunków handlowych i politycznych, a także stabilności w regionie Indo-Pacyfiku; |
| --- | --- |

19.

| 20. | ponawia wcześniejszy apel do Komisji o niezwłoczne rozpoczęcie oceny skutków dwustronnej umowy inwestycyjnej i konsultacji publicznych w jej sprawie, a także o określenie jej zakresu z władzami tajwańskimi w ramach przygotowań do negocjacji mających pogłębić dwustronne powiązania gospodarcze; |
| --- | --- |

20.

| 21. | zaleca dalsze pogłębianie współpracy między UE a Tajwanem w celu zacieśnienia współpracy strukturalnej w zakresie zwalczania dezinformacji i obcej ingerencji; zaleca oddelegowanie urzędnika łącznikowego w Europejskim Biurze Ekonomicznym i Handlowym do koordynowania wspólnych wysiłków na rzecz zwalczania dezinformacji i ingerencji; |
| --- | --- |

21.

| 22. | uznaje, że gesty wsparcia, takie jak wizyty parlamentarne, są cenne, i sądzi, że mogą one mieć efekt odstraszający, jeżeli będą powiązane z konkretną współpracą w innych dziedzinach; podkreśla zamiar wysyłania w przyszłości oficjalnych delegacji parlamentarnych na Tajwan; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że podczas niedawnej wizyty wiceprzewodniczącej N. Beer na Tajwanie przedstawiciele zgromadzenia ustawodawczego Tajwanu (Yuan) zostali oficjalnie zaproszeni do złożenia wizyty w Parlamencie Europejskim; zamierza kontynuować takie działania jak organizacja tygodnia parlamentarnego UE-Tajwan; |
| --- | --- |

22.

| 23. | wyraża uznanie dla solidarności Tajwanu z Ukrainą w obliczu brutalnej i nieuzasadnionej agresji Rosji; |
| --- | --- |

23.

| 24. | przypomina o tym, jak ważne jest wzmocnienie dialogu między UE a Tajwanem poprzez zacieśnienie stosunków z podmiotami lokalnymi, w tym ze społeczeństwem obywatelskim, oraz zwiększenie wymiany z tajwańskimi organizacjami medialnymi, a także podkreśla, że owa wzmocniona wymiana pomoże poprawić profil i widoczność UE na Tajwanie oraz przyczyni się do wspólnych wysiłków na rzecz przeciwdziałania zagrożeniu dezinformacją, z którą coraz częściej borykają się obie strony; |
| --- | --- |

24.

| 25. | zdecydowanie opowiada się za konstruktywnym uczestnictwem Tajwanu w roli obserwatora w posiedzeniach, mechanizmach i działaniach organów międzynarodowych, w tym Światowej Organizacji Zdrowia, Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego, Międzynarodowej Organizacji Policji Kryminalnej (Interpol) i Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu; |
| --- | --- |

25.

| 26. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i zgromadzeniom ustawodawczym Tajwanu, Chińskiej Republiki Ludowej, Stanów Zjednoczonych, Japonii, Korei Południowej, Australii, Indii, Filipin, Rosji i Ukrainy oraz rządom i parlamentom państw członkowskich. |
| --- | --- |

26.

---

(1)  Dz.U. C 184 z 5.5.2022, s. 170.

(2)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0224.

(3)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0276.

(4)  Dz.U. C 117 z 11.3.2022, s. 40.

---

ZALECENIA

Parlament Europejski

Środa, 14 września 2022 r.

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/154 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/154

---

P9_TA(2022)0318

Odnowione partnerstwo z południowym sąsiedztwem – nowy program dla regionu Morza Śródziemnego

Zalecenie Parlamentu Europejskiego z dnia 14 września 2022 r. dla Komisji i wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie odnowionego partnerstwa z południowym sąsiedztwem – nowy program dla regionu Morza Śródziemnego (2022/2007(INI))

(2023/C 125/14)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wspólny komunikat Komisji oraz wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 9 lutego 2021 r. pt. „Odnowione partnerstwo z południowymi sąsiadami – nowy program dla regionu Morza Śródziemnego” (JOIN(2021)0002), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Komisji oraz wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 9 lutego 2021 r. pt. „Odnowione partnerstwo z południowymi sąsiadami – nowy program dla regionu Morza Śródziemnego” (JOIN(2021)0002),

| — | uwzględniając deklarację barcelońską, przyjętą podczas konferencji eurośródziemnomorskiej w dniach 27–28 listopada 1995 r. i ustanawiającą partnerstwo eurośródziemnomorskie wraz ze szczegółowym programem prac, |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację barcelońską, przyjętą podczas konferencji eurośródziemnomorskiej w dniach 27–28 listopada 1995 r. i ustanawiającą partnerstwo eurośródziemnomorskie wraz ze szczegółowym programem prac,

| — | uwzględniając art. 8 Traktatu o Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 8 Traktatu o Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając rezolucję ONZ nr 70/1 pt. „Przekształcamy nasz świat – agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” (Agenda 2030), przyjętą podczas szczytu ONZ w sprawie zrównoważonego rozwoju zorganizowanego w dniu 25 września 2015 r. w Nowym Jorku, a także ustanawiającą cele zrównoważonego rozwoju, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję ONZ nr 70/1 pt. „Przekształcamy nasz świat – agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” (Agenda 2030), przyjętą podczas szczytu ONZ w sprawie zrównoważonego rozwoju zorganizowanego w dniu 25 września 2015 r. w Nowym Jorku, a także ustanawiającą cele zrównoważonego rozwoju,

| — | uwzględniając cel zrównoważonego rozwoju nr 14: „Ochrona i zrównoważone wykorzystywanie oceanów, mórz i zasobów morskich z myślą o zrównoważonym rozwoju”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając cel zrównoważonego rozwoju nr 14: „Ochrona i zrównoważone wykorzystywanie oceanów, mórz i zasobów morskich z myślą o zrównoważonym rozwoju”,

| — | uwzględniając porozumienie paryskie przyjęte decyzją 1/CP.21 podczas 21. Konferencji Stron (COP21) Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) oraz 11. Konferencję Stron (COP11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie paryskie przyjęte decyzją 1/CP.21 podczas 21. Konferencji Stron (COP21) Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) oraz 11. Konferencję Stron (COP11),

| — | uwzględniając 26. konferencję stron (COP 26) konwencji UNFCCC, która miała miejsce w Glasgow (Zjednoczone Królestwo) od 31 października do 13 listopada 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając 26. konferencję stron (COP 26) konwencji UNFCCC, która miała miejsce w Glasgow (Zjednoczone Królestwo) od 31 października do 13 listopada 2021 r.,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640),

| — | uwzględniając Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW),

| — | uwzględniając Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska),

| — | uwzględniając osiem podstawowych konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), tj.: Konwencję dotyczącą wolności związkowej i ochrony praw związkowych z 1948 r., Konwencję dotyczącą stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych z 1949 r., Konwencję dotyczącą pracy przymusowej lub obowiązkowej z 1930 r. (i protokół do niej z 2014 r.), Konwencję dotyczącą zniesienia pracy przymusowej z 1957 r., Konwencję dotyczącą najniższego wieku dopuszczenia do zatrudnienia z 1973 r., Konwencję dotyczącą zakazu i natychmiastowych działań na rzecz eliminowania najgorszych form pracy dzieci z 1999 r., Konwencję dotyczącą jednakowego wynagrodzenia dla pracujących mężczyzn i kobiet za pracę jednakowej wartości z 1951 r. oraz Konwencję dotyczącą dyskryminacji w zakresie zatrudnienia i wykonywania zawodu z 1958 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając osiem podstawowych konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), tj.: Konwencję dotyczącą wolności związkowej i ochrony praw związkowych z 1948 r., Konwencję dotyczącą stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych z 1949 r., Konwencję dotyczącą pracy przymusowej lub obowiązkowej z 1930 r. (i protokół do niej z 2014 r.), Konwencję dotyczącą zniesienia pracy przymusowej z 1957 r., Konwencję dotyczącą najniższego wieku dopuszczenia do zatrudnienia z 1973 r., Konwencję dotyczącą zakazu i natychmiastowych działań na rzecz eliminowania najgorszych form pracy dzieci z 1999 r., Konwencję dotyczącą jednakowego wynagrodzenia dla pracujących mężczyzn i kobiet za pracę jednakowej wartości z 1951 r. oraz Konwencję dotyczącą dyskryminacji w zakresie zatrudnienia i wykonywania zawodu z 1958 r.,

| — | uwzględniając Konwencję o ochronie środowiska morskiego i regionu przybrzeżnego Morza Śródziemnego (zwaną dalej „konwencją barcelońską”) oraz związane z nią protokoły i decyzje UE, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję o ochronie środowiska morskiego i regionu przybrzeżnego Morza Śródziemnego (zwaną dalej „konwencją barcelońską”) oraz związane z nią protokoły i decyzje UE,

| — | uwzględniając deklarację ministerialną państw nadbrzeżnych basenu Morza Śródziemnego przyjętą w ramach inicjatywy MedFish4Ever w Valletcie na Malcie 30 marca 2017 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację ministerialną państw nadbrzeżnych basenu Morza Śródziemnego przyjętą w ramach inicjatywy MedFish4Ever w Valletcie na Malcie 30 marca 2017 r.,

| — | uwzględniając wspólny dokument roboczy służb z 9 lutego 2021 r. pt. „Odnowione partnerstwo z południowym sąsiedztwem – plan gospodarczo-inwestycyjny dla południowych sąsiadów” (SWD(2021)0023), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny dokument roboczy służb z 9 lutego 2021 r. pt. „Odnowione partnerstwo z południowym sąsiedztwem – plan gospodarczo-inwestycyjny dla południowych sąsiadów” (SWD(2021)0023),

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 16 kwietnia 2021 r. pt. „Odnowione partnerstwo z południowym sąsiedztwem – nowy program na rzecz regionu śródziemnomorskiego”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 16 kwietnia 2021 r. pt. „Odnowione partnerstwo z południowym sąsiedztwem – nowy program na rzecz regionu śródziemnomorskiego”,

| — | uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 10 i 11 grudnia 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 10 i 11 grudnia 2020 r.,

| — | uwzględniając oświadczenie członków Rady Europejskiej z 26 lutego 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając oświadczenie członków Rady Europejskiej z 26 lutego 2021 r.,

| — | uwzględniając opinię Komitetu Regionów w sprawie odnowionego partnerstwa UE z południowymi sąsiadami – nowy program na rzecz regionu śródziemnomorskiego, przyjętą na jego 145. sesji plenarnej w dniach 30 czerwca – 1 lipca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Komitetu Regionów w sprawie odnowionego partnerstwa UE z południowymi sąsiadami – nowy program na rzecz regionu śródziemnomorskiego, przyjętą na jego 145. sesji plenarnej w dniach 30 czerwca – 1 lipca 2021 r.,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 27 marca 2019 r. w sprawie okresu po arabskiej wiośnie – perspektywy dla Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 27 marca 2019 r. w sprawie okresu po arabskiej wiośnie – perspektywy dla Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej (1),

| — | uwzględniając opinię Komisji Handlu Międzynarodowego w formie pisma, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Komisji Handlu Międzynarodowego w formie pisma,

| — | uwzględniając art. 118 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 118 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A9-0220/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A9-0220/2022),

| A. | mając na uwadze, że w listopadzie 1995 r. Wspólnota Europejska podpisała wraz z 12 krajami południowego regionu Morza Śródziemnego deklarację barcelońską, w której propagowano utworzenie wspólnego obszaru mającego zapewnić pokój, stabilność i dobrobyt; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że w listopadzie 1995 r. Wspólnota Europejska podpisała wraz z 12 krajami południowego regionu Morza Śródziemnego deklarację barcelońską, w której propagowano utworzenie wspólnego obszaru mającego zapewnić pokój, stabilność i dobrobyt;

| B. | mając na uwadze, że w 2004 r., w wyniku rozszerzenia UE o nowe państwa członkowskie ze Wschodu i Południa, Unia Europejska postanowiła zainicjować europejską politykę sąsiedztwa, obejmującą zarówno wschodni, jak i południowy wymiar UE oraz dążącą do rozwoju dialogu i współpracy z krajami sąsiadującymi; mając na uwadze, że europejska polityka sąsiedztwa została zaktualizowana w 2015 r.; mając na uwadze, że politykę tę przez wiele lat uzupełniał specjalny instrument finansowy na rzecz działań zewnętrznych UE, zapewniający środki i określający ogólne cele, oraz upoważnienie Komisji do przedstawiania propozycji wieloletniego i rocznego programowania pomocy UE; mając na uwadze, że instrument finansowy UE na rzecz europejskiej polityki sąsiedztwa został zastąpiony Instrumentem Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” (ISWMR); |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że w 2004 r., w wyniku rozszerzenia UE o nowe państwa członkowskie ze Wschodu i Południa, Unia Europejska postanowiła zainicjować europejską politykę sąsiedztwa, obejmującą zarówno wschodni, jak i południowy wymiar UE oraz dążącą do rozwoju dialogu i współpracy z krajami sąsiadującymi; mając na uwadze, że europejska polityka sąsiedztwa została zaktualizowana w 2015 r.; mając na uwadze, że politykę tę przez wiele lat uzupełniał specjalny instrument finansowy na rzecz działań zewnętrznych UE, zapewniający środki i określający ogólne cele, oraz upoważnienie Komisji do przedstawiania propozycji wieloletniego i rocznego programowania pomocy UE; mając na uwadze, że instrument finansowy UE na rzecz europejskiej polityki sąsiedztwa został zastąpiony Instrumentem Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” (ISWMR);

| C. | mając na uwadze, że w 2008 r. rozpoczęła działalność Unia dla Śródziemnomorza – organizacja międzyrządowa utworzona w celu kontynuowania procesu barcelońskiego i stanowiąca ważną platformę dialogu i współpracy na szczeblu politycznym, a także na szczeblu organizacji społeczeństwa obywatelskiego i odpowiednich podmiotów politycznych; mając na uwadze, że uzupełnieniem Unii dla Śródziemnomorza jest Zgromadzenie Parlamentarne, które zapewnia zasadniczą możliwość prowadzenia dialogu politycznego i zbliżania stanowisk, a także wielostronnej współpracy między wyłonionymi w wyborach przedstawicielami UE a krajami partnerskimi UE z południowego regionu Morza Śródziemnego; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że w 2008 r. rozpoczęła działalność Unia dla Śródziemnomorza – organizacja międzyrządowa utworzona w celu kontynuowania procesu barcelońskiego i stanowiąca ważną platformę dialogu i współpracy na szczeblu politycznym, a także na szczeblu organizacji społeczeństwa obywatelskiego i odpowiednich podmiotów politycznych; mając na uwadze, że uzupełnieniem Unii dla Śródziemnomorza jest Zgromadzenie Parlamentarne, które zapewnia zasadniczą możliwość prowadzenia dialogu politycznego i zbliżania stanowisk, a także wielostronnej współpracy między wyłonionymi w wyborach przedstawicielami UE a krajami partnerskimi UE z południowego regionu Morza Śródziemnego;

| D. | mając na uwadze, że 9 lutego 2021 r. Komisja i wiceprzewodniczący Komisji / wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa zatwierdzili wspólny komunikat w sprawie ambitnego i odnowionego partnerstwa z południowymi sąsiadami pt. „Nowy program na rzecz regionu śródziemnomorskiego” i towarzyszący mu wspólny dokument roboczy służb ustanawiający plan gospodarczo-inwestycyjny, w którym skoncentrowano się m.in. na następujących pięciu priorytetach: rozwój społeczny, dobre rządy i praworządność, odporność, dobrobyt i transformacja cyfrowa; pokój i bezpieczeństwo; migracja i mobilność i transformacja ekologiczna: odporność na zmianę klimatu, energia i środowisko; mając na uwadze, że nowy program na rzecz regionu Morza Śródziemnego jest pozytywnym krokiem we właściwym kierunku, prowadzącym do pogłębienia integracji gospodarczej i politycznej z krajami południowego sąsiedztwa; mając na uwadze, że w deklaracji w sprawie porozumień abrahamowych potwierdzono te porozumienia podpisane w sierpniu 2020 r. i odniesiono się do zawartych w nich umów mających na celu unormowanie stosunków między Izraelem a innymi państwami arabskimi; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że 9 lutego 2021 r. Komisja i wiceprzewodniczący Komisji / wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa zatwierdzili wspólny komunikat w sprawie ambitnego i odnowionego partnerstwa z południowymi sąsiadami pt. „Nowy program na rzecz regionu śródziemnomorskiego” i towarzyszący mu wspólny dokument roboczy służb ustanawiający plan gospodarczo-inwestycyjny, w którym skoncentrowano się m.in. na następujących pięciu priorytetach: rozwój społeczny, dobre rządy i praworządność, odporność, dobrobyt i transformacja cyfrowa; pokój i bezpieczeństwo; migracja i mobilność i transformacja ekologiczna: odporność na zmianę klimatu, energia i środowisko; mając na uwadze, że nowy program na rzecz regionu Morza Śródziemnego jest pozytywnym krokiem we właściwym kierunku, prowadzącym do pogłębienia integracji gospodarczej i politycznej z krajami południowego sąsiedztwa; mając na uwadze, że w deklaracji w sprawie porozumień abrahamowych potwierdzono te porozumienia podpisane w sierpniu 2020 r. i odniesiono się do zawartych w nich umów mających na celu unormowanie stosunków między Izraelem a innymi państwami arabskimi;

| E. | mając na uwadze, że region śródziemnomorski jest obszarem o zasadniczym i uzupełniającym znaczeniu strategicznym dla Unii Europejskiej; mając na uwadze, że tak zwany proces barceloński, zapoczątkowany w 1995 r., obejmował cele stworzenia wspólnego obszaru pokoju, stabilności i wspólnego dobrobytu, uruchomienie eurośródziemnomorskiej strefy wolnego handlu, działania na rzecz wzmocnienia demokracji i poszanowania praw człowieka oraz rozwój partnerstwa eurośródziemnomorskiego na rzecz większego zrozumienia i zbliżenia między narodami; mając na uwadze, że ponad 25 lat po deklaracji barcelońskiej większość celów nie została w pełni osiągnięta; mając na uwadze, że należy ożywić stosunki między Unią Europejską a jej partnerami śródziemnomorskimi, aby stawić czoła wspólnym wyzwaniom, wykorzystać wspólne możliwości i uwolnić potencjał naszego wspólnego regionu; mając na uwadze, że kraje południowego sąsiedztwa stoją w obliczu wspólnych wyzwań, przy czym każde z nich znajduje się w specyficznej sytuacji politycznej i gospodarczej oraz ma szczególne problemy, które należy uwzględnić w polityce UE wobec poszczególnych regionów; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że region śródziemnomorski jest obszarem o zasadniczym i uzupełniającym znaczeniu strategicznym dla Unii Europejskiej; mając na uwadze, że tak zwany proces barceloński, zapoczątkowany w 1995 r., obejmował cele stworzenia wspólnego obszaru pokoju, stabilności i wspólnego dobrobytu, uruchomienie eurośródziemnomorskiej strefy wolnego handlu, działania na rzecz wzmocnienia demokracji i poszanowania praw człowieka oraz rozwój partnerstwa eurośródziemnomorskiego na rzecz większego zrozumienia i zbliżenia między narodami; mając na uwadze, że ponad 25 lat po deklaracji barcelońskiej większość celów nie została w pełni osiągnięta; mając na uwadze, że należy ożywić stosunki między Unią Europejską a jej partnerami śródziemnomorskimi, aby stawić czoła wspólnym wyzwaniom, wykorzystać wspólne możliwości i uwolnić potencjał naszego wspólnego regionu; mając na uwadze, że kraje południowego sąsiedztwa stoją w obliczu wspólnych wyzwań, przy czym każde z nich znajduje się w specyficznej sytuacji politycznej i gospodarczej oraz ma szczególne problemy, które należy uwzględnić w polityce UE wobec poszczególnych regionów;

| F. | mając na uwadze, że nowy program na rzecz regionu Morza Śródziemnego ma określać nadrzędne ramy polityczne ułatwiające przygotowanie dwustronnych ram politycznych w formie wspólnych dokumentów, priorytetów partnerstwa lub innych równoważnych dokumentów, które ustanawiają wspólnie uzgodnione programy reform politycznych i gospodarczych oraz powiązane narzędzia wykonawcze; mając na uwadze, że spójność polityki państw członkowskich z polityką wobec południowego sąsiedztwa ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia przez UE celów jej polityki zagranicznej w tym regionie; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że nowy program na rzecz regionu Morza Śródziemnego ma określać nadrzędne ramy polityczne ułatwiające przygotowanie dwustronnych ram politycznych w formie wspólnych dokumentów, priorytetów partnerstwa lub innych równoważnych dokumentów, które ustanawiają wspólnie uzgodnione programy reform politycznych i gospodarczych oraz powiązane narzędzia wykonawcze; mając na uwadze, że spójność polityki państw członkowskich z polityką wobec południowego sąsiedztwa ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia przez UE celów jej polityki zagranicznej w tym regionie;

| G. | mając na uwadze, że we wspólnym interesie UE i jej partnerów z południowego sąsiedztwa jest wspieranie ożywionego i dostosowanego do potrzeb systemu wielostronnego, którego trzonem jest ONZ, aby sprostać wspólnym wyzwaniom, takim jak rozwiązywanie konfliktów i zapobieganie im, budowanie pokoju, walka ze zmianą klimatu, korupcją, przestępczością zorganizowaną, terroryzmem i przemocą wobec kobiet; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że we wspólnym interesie UE i jej partnerów z południowego sąsiedztwa jest wspieranie ożywionego i dostosowanego do potrzeb systemu wielostronnego, którego trzonem jest ONZ, aby sprostać wspólnym wyzwaniom, takim jak rozwiązywanie konfliktów i zapobieganie im, budowanie pokoju, walka ze zmianą klimatu, korupcją, przestępczością zorganizowaną, terroryzmem i przemocą wobec kobiet;

| H. | mając na uwadze, że UE musi nadać priorytet inwestycjom w regionie południowego sąsiedztwa; mając na uwadze, że bezpieczeństwo, stabilność i dobrobyt w południowym sąsiedztwie UE oraz jego odporność na zmianę klimatu przełożą się na zwiększenie bezpieczeństwa, stabilności i dobrobytu w UE oraz jej odporności na zmianę klimatu; mając na uwadze, że wznowienie inwestycji w południowym sąsiedztwie oraz nasilenie dialogu politycznego i strategicznego między UE a państwami południowego sąsiedztwa zapewni cenną możliwość ścisłej współpracy i synergii politycznej z korzyścią zarówno dla UE i jej państw członkowskich, jak i dla krajów południowego sąsiedztwa; mając na uwadze, że południowe sąsiedztwo nie powinno być postrzegane w próżni, lecz w ścisłym powiązaniu ze wschodnim sąsiedztwem i z szerszą europejską polityką sąsiedztwa (EPS), jak określono w przeglądzie EPS z 2015 r., i ogólną refleksją na temat sposobów dążenia do zacieśnienia i zrównoważenia wzajemnie korzystnych stosunków między UE a jej sąsiadami; mając na uwadze, że zarówno południowe, jak i wschodnie sąsiedztwo UE ma strategiczne znaczenie dla UE w różnych dziedzinach, takich jak m.in. stabilność i bezpieczeństwo, bezpieczeństwo energetyczne, zarządzanie konfliktami i zagrożeniami terrorystycznymi, walka ze zmianą klimatu, handel, bezpieczeństwo łańcuchów dostaw i zróżnicowany dostęp do rynków oraz zarządzanie migracją, a także w kontekście promowania praw człowieka i reform demokratycznych, co zapewnia bezpieczniejszą i skuteczniejszą przestrzeń dla stosunków gospodarczych i inwestycji, np. krótsze linie dostaw; mając na uwadze, że UE powinna dążyć do stworzenia wspólnej przestrzeni regulacyjnej obejmującej jej południowe i wschodnie sąsiedztwo, a tym samym zapewnić krajom sąsiadującym dostęp do najwyższych standardów politycznych, standardów w obszarze walki z korupcją i standardów w dziedzinie praw człowieka, gdyż jest to nie tylko czynnik sprzyjający inwestycjom gospodarczym oraz uczciwemu i zrównoważonemu wzrostowi gospodarczemu, ale ma również kluczowe znaczenie dla poprawy bezpieczeństwa, dla politycznej stabilności krajów południowego i wschodniego sąsiedztwa i dla UE, a także dla ochrony środowiska; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że UE musi nadać priorytet inwestycjom w regionie południowego sąsiedztwa; mając na uwadze, że bezpieczeństwo, stabilność i dobrobyt w południowym sąsiedztwie UE oraz jego odporność na zmianę klimatu przełożą się na zwiększenie bezpieczeństwa, stabilności i dobrobytu w UE oraz jej odporności na zmianę klimatu; mając na uwadze, że wznowienie inwestycji w południowym sąsiedztwie oraz nasilenie dialogu politycznego i strategicznego między UE a państwami południowego sąsiedztwa zapewni cenną możliwość ścisłej współpracy i synergii politycznej z korzyścią zarówno dla UE i jej państw członkowskich, jak i dla krajów południowego sąsiedztwa; mając na uwadze, że południowe sąsiedztwo nie powinno być postrzegane w próżni, lecz w ścisłym powiązaniu ze wschodnim sąsiedztwem i z szerszą europejską polityką sąsiedztwa (EPS), jak określono w przeglądzie EPS z 2015 r., i ogólną refleksją na temat sposobów dążenia do zacieśnienia i zrównoważenia wzajemnie korzystnych stosunków między UE a jej sąsiadami; mając na uwadze, że zarówno południowe, jak i wschodnie sąsiedztwo UE ma strategiczne znaczenie dla UE w różnych dziedzinach, takich jak m.in. stabilność i bezpieczeństwo, bezpieczeństwo energetyczne, zarządzanie konfliktami i zagrożeniami terrorystycznymi, walka ze zmianą klimatu, handel, bezpieczeństwo łańcuchów dostaw i zróżnicowany dostęp do rynków oraz zarządzanie migracją, a także w kontekście promowania praw człowieka i reform demokratycznych, co zapewnia bezpieczniejszą i skuteczniejszą przestrzeń dla stosunków gospodarczych i inwestycji, np. krótsze linie dostaw; mając na uwadze, że UE powinna dążyć do stworzenia wspólnej przestrzeni regulacyjnej obejmującej jej południowe i wschodnie sąsiedztwo, a tym samym zapewnić krajom sąsiadującym dostęp do najwyższych standardów politycznych, standardów w obszarze walki z korupcją i standardów w dziedzinie praw człowieka, gdyż jest to nie tylko czynnik sprzyjający inwestycjom gospodarczym oraz uczciwemu i zrównoważonemu wzrostowi gospodarczemu, ale ma również kluczowe znaczenie dla poprawy bezpieczeństwa, dla politycznej stabilności krajów południowego i wschodniego sąsiedztwa i dla UE, a także dla ochrony środowiska;

| I. | mając na uwadze, że kryzys związany z COVID-19 i konsekwencje wojny w Ukrainie dla bezpieczeństwa żywnościowego zwiększyły ryzyko dalszej destabilizacji, ponieważ konsekwencje społeczno-gospodarcze są dotkliwie odczuwane przez kraje południowego sąsiedztwa; mając na uwadze, że UE powinna uznać różnorodność i heterogeniczność tego regionu oraz dostosować swoje stosunki do indywidualnego kontekstu każdego z państw; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że kryzys związany z COVID-19 i konsekwencje wojny w Ukrainie dla bezpieczeństwa żywnościowego zwiększyły ryzyko dalszej destabilizacji, ponieważ konsekwencje społeczno-gospodarcze są dotkliwie odczuwane przez kraje południowego sąsiedztwa; mając na uwadze, że UE powinna uznać różnorodność i heterogeniczność tego regionu oraz dostosować swoje stosunki do indywidualnego kontekstu każdego z państw;

| J. | mając na uwadze, że polityka wobec południowego sąsiedztwa powinna zapewnić krajom południowego sąsiedztwa skuteczne ramy polityczne oraz dostęp do zasobów i inwestycji w celu ogólnego wspierania rzeczywistej integracji społeczno-gospodarczej, rozwoju gospodarczego, zatrudnienia i procesu budowania zdolności, w tym w zakresie demokracji, dla odpowiednich instytucji; mając na uwadze, że polityka wobec południowego sąsiedztwa powinna przyczyniać się w perspektywie krótko- i średnioterminowej do deeskalacji konfliktów w sąsiedztwie europejskim i zapobiegania im w przyszłości; mając na uwadze, że konflikty w krajach śródziemnomorskich szczególnie dotkliwie dotykają kobiety i dzieci; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że polityka wobec południowego sąsiedztwa powinna zapewnić krajom południowego sąsiedztwa skuteczne ramy polityczne oraz dostęp do zasobów i inwestycji w celu ogólnego wspierania rzeczywistej integracji społeczno-gospodarczej, rozwoju gospodarczego, zatrudnienia i procesu budowania zdolności, w tym w zakresie demokracji, dla odpowiednich instytucji; mając na uwadze, że polityka wobec południowego sąsiedztwa powinna przyczyniać się w perspektywie krótko- i średnioterminowej do deeskalacji konfliktów w sąsiedztwie europejskim i zapobiegania im w przyszłości; mając na uwadze, że konflikty w krajach śródziemnomorskich szczególnie dotkliwie dotykają kobiety i dzieci;

| K. | mając na uwadze, że według Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) w 2021 r. na środkowym i zachodnim szlaku śródziemnomorskim zginęły lub zaginęły 1 924 osoby, a na szlaku morskim z Afryki Północno-Zachodniej na Wyspy Kanaryjskie kolejne 1 153 osoby; mając na uwadze, że w 2020 r. na tych trzech szlakach zginęło lub zaginęło 1 776 osób; mając na uwadze, że według danych Missing Migrants Project, inicjatywy realizowanej od 2014 r. przez Międzynarodową Organizację ds. Migracji, od 2014 r. na Morzu Śródziemnym zginęło lub zaginęło 23 000 osób; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że według Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) w 2021 r. na środkowym i zachodnim szlaku śródziemnomorskim zginęły lub zaginęły 1 924 osoby, a na szlaku morskim z Afryki Północno-Zachodniej na Wyspy Kanaryjskie kolejne 1 153 osoby; mając na uwadze, że w 2020 r. na tych trzech szlakach zginęło lub zaginęło 1 776 osób; mając na uwadze, że według danych Missing Migrants Project, inicjatywy realizowanej od 2014 r. przez Międzynarodową Organizację ds. Migracji, od 2014 r. na Morzu Śródziemnym zginęło lub zaginęło 23 000 osób;

| L. | mając na uwadze, że UE dąży do przyjęcia kompleksowego podejścia do kwestii migracji i azylu, opartego na unijnych wartościach solidarności i ochrony praw człowieka oraz praworządności; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że UE dąży do przyjęcia kompleksowego podejścia do kwestii migracji i azylu, opartego na unijnych wartościach solidarności i ochrony praw człowieka oraz praworządności;

| M. | mając na uwadze, że w wielu najbardziej narażonych krajach wojna w Ukrainie ma dramatyczne konsekwencje pod względem cen, produkcji, podaży i dostępu do zbóż, zwłaszcza pszenicy; mając na uwadze, że partnerzy z południowego sąsiedztwa są strukturalnie uzależnieni od przywozu zbóż oraz że wojna na Ukrainie ma istotny wpływ na łańcuchy dostaw pszenicy i oleju spożywczego, co ma konsekwencje dla bezpieczeństwa żywnościowego; mając na uwadze, że 24 marca 2022 r., wspólnie z Unią Europejską, grupą G7 i Unią Afrykańską, rozpoczęto międzynarodową inicjatywę misji na rzecz odporności żywnościowej i rolnej (FARM – Food &Agriculture Resilience Mission), której celem jest zapobieżenie katastrofalnym dla światowego bezpieczeństwa żywnościowego skutkom wojny prowadzonej przez Rosję w Ukrainie; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że w wielu najbardziej narażonych krajach wojna w Ukrainie ma dramatyczne konsekwencje pod względem cen, produkcji, podaży i dostępu do zbóż, zwłaszcza pszenicy; mając na uwadze, że partnerzy z południowego sąsiedztwa są strukturalnie uzależnieni od przywozu zbóż oraz że wojna na Ukrainie ma istotny wpływ na łańcuchy dostaw pszenicy i oleju spożywczego, co ma konsekwencje dla bezpieczeństwa żywnościowego; mając na uwadze, że 24 marca 2022 r., wspólnie z Unią Europejską, grupą G7 i Unią Afrykańską, rozpoczęto międzynarodową inicjatywę misji na rzecz odporności żywnościowej i rolnej (FARM – Food &Agriculture Resilience Mission), której celem jest zapobieżenie katastrofalnym dla światowego bezpieczeństwa żywnościowego skutkom wojny prowadzonej przez Rosję w Ukrainie;

| N. | mając na uwadze, że rosyjska agresja na Ukrainę ma i będzie miała katastrofalne skutki dla tego regionu pod względem bezpieczeństwa żywnościowego; mając na uwadze, że wojna na Ukrainie uwypukliła zagrożenie ze strony państw trzecich, które dążą do kontroli politycznej i gospodarczej w regionie Morza Śródziemnego i w sąsiedztwie UE ze szkodą dla demokratycznych aspiracji i integralności terytorialnej krajów docelowych, a także stanowi najnowszą ilustrację tego zagrożenia; mając na uwadze, że południowe sąsiedztwo UE przyciąga zainteresowania głównych mocarstw, w tym m.in. Rosji, Chin i Iranu, które to kraje starają się zwiększyć swoje zdolności i możliwości w zakresie sprawowania kontroli politycznej lub gospodarczej w niektórych krajach południowego sąsiedztwa, co wobec tego stanowi poważne wyzwanie dla UE, jej państw członkowskich i krajów południowego sąsiedztwa w zakresie budowania zdolności w dziedzinie zwalczania dezinformacji i promowania wartości demokratycznych, takich jak wolność prasy, wolność zrzeszania się i zgromadzeń oraz pluralizm mediów, które to elementy mają decydujące i kluczowe znaczenie dla praworządności i należy je umacniać; mając na uwadze, że wolne, silne i niezależne społeczeństwo obywatelskie ma fundamentalne znaczenie dla rozwoju każdego kraju w regionie; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że rosyjska agresja na Ukrainę ma i będzie miała katastrofalne skutki dla tego regionu pod względem bezpieczeństwa żywnościowego; mając na uwadze, że wojna na Ukrainie uwypukliła zagrożenie ze strony państw trzecich, które dążą do kontroli politycznej i gospodarczej w regionie Morza Śródziemnego i w sąsiedztwie UE ze szkodą dla demokratycznych aspiracji i integralności terytorialnej krajów docelowych, a także stanowi najnowszą ilustrację tego zagrożenia; mając na uwadze, że południowe sąsiedztwo UE przyciąga zainteresowania głównych mocarstw, w tym m.in. Rosji, Chin i Iranu, które to kraje starają się zwiększyć swoje zdolności i możliwości w zakresie sprawowania kontroli politycznej lub gospodarczej w niektórych krajach południowego sąsiedztwa, co wobec tego stanowi poważne wyzwanie dla UE, jej państw członkowskich i krajów południowego sąsiedztwa w zakresie budowania zdolności w dziedzinie zwalczania dezinformacji i promowania wartości demokratycznych, takich jak wolność prasy, wolność zrzeszania się i zgromadzeń oraz pluralizm mediów, które to elementy mają decydujące i kluczowe znaczenie dla praworządności i należy je umacniać; mając na uwadze, że wolne, silne i niezależne społeczeństwo obywatelskie ma fundamentalne znaczenie dla rozwoju każdego kraju w regionie;

| O. | mając na uwadze, że UE czyni wysiłki mające na celu przeciwdziałanie próbom destabilizacji regionu podejmowanym przez strony trzecie; mając na uwadze, że UE musi potwierdzić swoją rolę uprzywilejowanego partnera oraz głównej ostoi politycznej, gospodarczej i demokratycznej dla krajów południowego sąsiedztwa w takich kwestiach jak prawa człowieka, demokracja i praworządność, bezpieczeństwo, migracja, walka ze zmianą klimatu oraz badania i rozwój; mając na uwadze, że ta podstawowa rola UE jest i powinna być odzwierciedlona w poziomie zaangażowania i stanowisku politycznym na szczeblu UE w odniesieniu do południowego sąsiedztwa; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że UE czyni wysiłki mające na celu przeciwdziałanie próbom destabilizacji regionu podejmowanym przez strony trzecie; mając na uwadze, że UE musi potwierdzić swoją rolę uprzywilejowanego partnera oraz głównej ostoi politycznej, gospodarczej i demokratycznej dla krajów południowego sąsiedztwa w takich kwestiach jak prawa człowieka, demokracja i praworządność, bezpieczeństwo, migracja, walka ze zmianą klimatu oraz badania i rozwój; mając na uwadze, że ta podstawowa rola UE jest i powinna być odzwierciedlona w poziomie zaangażowania i stanowisku politycznym na szczeblu UE w odniesieniu do południowego sąsiedztwa;

| P. | mając na uwadze, że walka z przestępczością zorganizowaną i wszelkimi formami terroryzmu, w tym z terroryzmem islamskim, jest nadal priorytetem; mając na uwadze, że walka z Państwem Islamskim toczy się w regionie od 2015 r.; mając na uwadze, że niektóre z podstawowych przyczyn powstawania ruchów radykalnych, w tym marginalizacja społeczna i polityczna, nie zostały do dziś wyeliminowane; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że walka z przestępczością zorganizowaną i wszelkimi formami terroryzmu, w tym z terroryzmem islamskim, jest nadal priorytetem; mając na uwadze, że walka z Państwem Islamskim toczy się w regionie od 2015 r.; mając na uwadze, że niektóre z podstawowych przyczyn powstawania ruchów radykalnych, w tym marginalizacja społeczna i polityczna, nie zostały do dziś wyeliminowane;

| Q. | mając na uwadze, że wojna na Ukrainie i wynikająca z niej potrzeba dalszej dywersyfikacji i dekarbonizacji dostaw energii do UE uwidoczniły istotną rolę południowego sąsiedztwa jako kluczowego partnera UE w realizacji Europejskiego Zielonego Ładu oraz w zapewnieniu wystarczających dostaw gazu i ropy naftowej do UE w perspektywie krótkoterminowej, co przynosi obopólne korzyści zarówno UE, jak i krajom południowego sąsiedztwa; mając na uwadze, że odkrycie znacznych zasobów gazu ziemnego i obfitość odnawialnych źródeł energii w krajach południowego i wschodniego regionu Morza Śródziemnego, zwłaszcza na Saharze, która ma znaczny potencjał w zakresie produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, stwarza możliwość rozwoju gospodarczego w tych krajach oraz współpracy z UE w zakresie czystej energii, w tym wodoru ze źródeł odnawialnych; mając na uwadze, że dochody z zasobów naturalnych powinny być sprawiedliwie dzielone i wykorzystywane z korzyścią dla ludności lokalnej; mając na uwadze, że owe złoża i dostawy gazu wymagają partnerstwa, inwestycji i wymiany wiedzy fachowej między krajami południowego regionu Morza Śródziemnego a UE i jej państwami członkowskimi; mając na uwadze, że partnerstwo to już teraz okazuje się okazją do dialogu i współpracy między wszystkimi zainteresowanymi państwami południowego regionu Morza Śródziemnego, co prowadzi do większej stabilności w regionie; mając na uwadze, że w związku z tym południowe sąsiedztwo ma zasadnicze znaczenie nie tylko ze względu na bezpieczeństwo i stabilność w regionie, ale również jako główny partner w zakresie dostępu do niezawodnych źródeł energii, w tym źródeł odnawialnych; mając na uwadze, że prawdziwe partnerstwo przynoszące obopólne korzyści, zwłaszcza mieszkańcom krajów południowego sąsiedztwa, ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia im dostępu do odnawialnej, przystępnej cenowo i lokalnej energii w sposób sprzyjający włączeniu społecznemu; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że wojna na Ukrainie i wynikająca z niej potrzeba dalszej dywersyfikacji i dekarbonizacji dostaw energii do UE uwidoczniły istotną rolę południowego sąsiedztwa jako kluczowego partnera UE w realizacji Europejskiego Zielonego Ładu oraz w zapewnieniu wystarczających dostaw gazu i ropy naftowej do UE w perspektywie krótkoterminowej, co przynosi obopólne korzyści zarówno UE, jak i krajom południowego sąsiedztwa; mając na uwadze, że odkrycie znacznych zasobów gazu ziemnego i obfitość odnawialnych źródeł energii w krajach południowego i wschodniego regionu Morza Śródziemnego, zwłaszcza na Saharze, która ma znaczny potencjał w zakresie produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, stwarza możliwość rozwoju gospodarczego w tych krajach oraz współpracy z UE w zakresie czystej energii, w tym wodoru ze źródeł odnawialnych; mając na uwadze, że dochody z zasobów naturalnych powinny być sprawiedliwie dzielone i wykorzystywane z korzyścią dla ludności lokalnej; mając na uwadze, że owe złoża i dostawy gazu wymagają partnerstwa, inwestycji i wymiany wiedzy fachowej między krajami południowego regionu Morza Śródziemnego a UE i jej państwami członkowskimi; mając na uwadze, że partnerstwo to już teraz okazuje się okazją do dialogu i współpracy między wszystkimi zainteresowanymi państwami południowego regionu Morza Śródziemnego, co prowadzi do większej stabilności w regionie; mając na uwadze, że w związku z tym południowe sąsiedztwo ma zasadnicze znaczenie nie tylko ze względu na bezpieczeństwo i stabilność w regionie, ale również jako główny partner w zakresie dostępu do niezawodnych źródeł energii, w tym źródeł odnawialnych; mając na uwadze, że prawdziwe partnerstwo przynoszące obopólne korzyści, zwłaszcza mieszkańcom krajów południowego sąsiedztwa, ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia im dostępu do odnawialnej, przystępnej cenowo i lokalnej energii w sposób sprzyjający włączeniu społecznemu;

| R. | mając na uwadze, że skutki zmiany klimatu będą powodować dalsze przesiedlenia ludności Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej; mając na uwadze, że Egipt będzie gospodarzem 27. konferencji klimatycznej ONZ (COP27) w listopadzie 2022 r.; mając na uwadze, że według Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska tempo ocieplania się Morza Śródziemnego jest wyższe o 20 % od średniej światowej; mając na uwadze, że oczekuje się, iż do 2080 r. wiosenne i letnie opady deszczu zmniejszą się o 30 %; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że skutki zmiany klimatu będą powodować dalsze przesiedlenia ludności Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej; mając na uwadze, że Egipt będzie gospodarzem 27. konferencji klimatycznej ONZ (COP27) w listopadzie 2022 r.; mając na uwadze, że według Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska tempo ocieplania się Morza Śródziemnego jest wyższe o 20 % od średniej światowej; mając na uwadze, że oczekuje się, iż do 2080 r. wiosenne i letnie opady deszczu zmniejszą się o 30 %;

| S. | mając na uwadze, że w regionie śródziemnomorskim mieszka 510 mln ludzi, a Morze Śródziemne jest najbardziej zanieczyszczonym dużym morzem na świecie, w którym na kilometr kwadratowy przypada 1,25 mln kawałków plastiku; mając na uwadze, że śmieci morskie to ważny czynnik powodujący kryzys w zakresie różnorodności biologicznej i koszty dla sektora turystycznego, rybackiego i morskiego w wysokości ok. 641 mln EUR rocznie; mając na uwadze, że zgodnie z raportem Światowego Funduszu na rzecz Przyrody (WWF) z 2019 r. do Morza Śródziemnego trafia 0,57 mln ton plastiku rocznie, a do 2050 r. ilość ta wzrośnie czterokrotnie; mając na uwadze, że według Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) połowy 75 % zasobów Morza Śródziemnego, dla których dostępne są potwierdzone oceny, dokonuje się na niezrównoważonych biologicznie poziomach; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że w regionie śródziemnomorskim mieszka 510 mln ludzi, a Morze Śródziemne jest najbardziej zanieczyszczonym dużym morzem na świecie, w którym na kilometr kwadratowy przypada 1,25 mln kawałków plastiku; mając na uwadze, że śmieci morskie to ważny czynnik powodujący kryzys w zakresie różnorodności biologicznej i koszty dla sektora turystycznego, rybackiego i morskiego w wysokości ok. 641 mln EUR rocznie; mając na uwadze, że zgodnie z raportem Światowego Funduszu na rzecz Przyrody (WWF) z 2019 r. do Morza Śródziemnego trafia 0,57 mln ton plastiku rocznie, a do 2050 r. ilość ta wzrośnie czterokrotnie; mając na uwadze, że według Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) połowy 75 % zasobów Morza Śródziemnego, dla których dostępne są potwierdzone oceny, dokonuje się na niezrównoważonych biologicznie poziomach;

| T. | mając na uwadze, że rozwój, bezpieczeństwo, stabilność i demokracja w południowym sąsiedztwie są ściśle powiązane z prawdziwą społeczno-ekonomiczną integracją kobiet, młodzieży i dyskryminowanych grup, takich jak osoby LGBTQI+, prawami podstawowymi mniejszości religijnych, kulturowych i etnicznych oraz z otwartą przestrzenią dla obywateli i niezależnego społeczeństwa obywatelskiego, w której można swobodnie wypowiadać się, działać oraz dzielić się pomysłami i opiniami; mając na uwadze, że badania wykazały, iż ich dostęp do edukacji, szkolenia zawodowego, zatrudnienia i odpowiedniego długoterminowego rozwoju zawodowego ma kluczowe znaczenie; mając na uwadze, że prawa obywatelskie, polityczne, społeczne i gospodarcze kobiet i ich propagowanie w południowym sąsiedztwie powinno być priorytetem nowego programu na rzecz regionu Morza Śródziemnego; mając na uwadze, że integracja kobiet na rynku pracy jest nadal znacznie niższa niż w innych częściach świata, gdyż osiąga średnio 19 % według raportu ONZ w sprawie kobiet z 2020 r., który zawiera analizę sytuacji kobiet w regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej (MENA); |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że rozwój, bezpieczeństwo, stabilność i demokracja w południowym sąsiedztwie są ściśle powiązane z prawdziwą społeczno-ekonomiczną integracją kobiet, młodzieży i dyskryminowanych grup, takich jak osoby LGBTQI+, prawami podstawowymi mniejszości religijnych, kulturowych i etnicznych oraz z otwartą przestrzenią dla obywateli i niezależnego społeczeństwa obywatelskiego, w której można swobodnie wypowiadać się, działać oraz dzielić się pomysłami i opiniami; mając na uwadze, że badania wykazały, iż ich dostęp do edukacji, szkolenia zawodowego, zatrudnienia i odpowiedniego długoterminowego rozwoju zawodowego ma kluczowe znaczenie; mając na uwadze, że prawa obywatelskie, polityczne, społeczne i gospodarcze kobiet i ich propagowanie w południowym sąsiedztwie powinno być priorytetem nowego programu na rzecz regionu Morza Śródziemnego; mając na uwadze, że integracja kobiet na rynku pracy jest nadal znacznie niższa niż w innych częściach świata, gdyż osiąga średnio 19 % według raportu ONZ w sprawie kobiet z 2020 r., który zawiera analizę sytuacji kobiet w regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej (MENA);

| 1. | zaleca Komisji i wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, aby w ramach wdrażania odnowionego partnerstwa z południowymi sąsiadami pt. „Nowy program na rzecz regionu Morza Śródziemnego”:






  a) | zapewnili odpowiednie zasoby na potrzeby terminowej i skutecznej realizacji nowego programu na rzecz regionu Morza Śródziemnego w oparciu o cele i priorytety określone wspólnie z krajami partnerskimi z południowego sąsiedztwa, przy wykorzystaniu cennych efektów synergii poprzez przejrzystą współpracę i programowanie działań zewnętrznych dla tego regionu w ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR) i w ramach dążenia do ścisłej koordynacji z programowaniem państw członkowskich, a także poprzez ułatwianie w jak największym stopniu możliwości łączenia instrumentów poprzez partnerstwo między Europejskim Bankiem Inwestycyjnym a Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju oraz innymi odpowiednimi międzynarodowymi instytucjami finansowymi; jest zdania, że nowy program na rzecz regionu Morza Śródziemnego może wprowadzić pozytywną warunkowość, zgodnie z którą aktywne wspieranie przez UE ściślejszego i skutecznego powiązania politycznego z krajami południowego sąsiedztwa może prowadzić do zacieśniania partnerstwa i większej konwergencji w odniesieniu do innych priorytetów politycznych z korzyścią zarówno dla UE, jak i krajów południowego sąsiedztwa i ich obywateli; przedstawiali co roku aktualne informacje na temat realizacji nowego programu na rzecz regionu Morza Śródziemnego i zapewniali widoczność UE we wszystkich unijnych środkach finansowych przydzielanych temu regionowi bezpośrednio lub pośrednio w ramach partnerstwa z ONZ, innymi organizacjami międzynarodowymi oraz innymi tradycyjnymi i nietradycyjnymi partnerami, stosując podejście Drużyny Europy, przy jednoczesnym zapewnieniu rozliczalności finansowej w oparciu o istniejącą metodykę zarządzania wynikami i system sprawozdawczości w odniesieniu do programów UE, w tym podejście oparte na zachętach; uwzględnili ogólny system warunkowości służący ochronie budżetu Unii; podkreślili, że społeczeństwa obywatelskie krajów południowego sąsiedztwa mają wysokie oczekiwania w stosunku do UE i jej państw członkowskich jako głównej politycznej, gospodarczej i kulturalnej podstawy reform politycznych i gospodarczych oraz długoterminowego dobrobytu; ostrzegli, że ze względu na strategiczne znaczenie i potencjał gospodarczy tego regionu, zdolność UE do odgrywania roli głównego partnera nie jest pozbawiona wyzwań, a zatem niezbędna jest odpowiednia widoczność zaangażowania UE na rzecz całego regionu, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem funduszy przekazywanych innym organizacjom, takim jak ONZ; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

zapewnili odpowiednie zasoby na potrzeby terminowej i skutecznej realizacji nowego programu na rzecz regionu Morza Śródziemnego w oparciu o cele i priorytety określone wspólnie z krajami partnerskimi z południowego sąsiedztwa, przy wykorzystaniu cennych efektów synergii poprzez przejrzystą współpracę i programowanie działań zewnętrznych dla tego regionu w ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR) i w ramach dążenia do ścisłej koordynacji z programowaniem państw członkowskich, a także poprzez ułatwianie w jak największym stopniu możliwości łączenia instrumentów poprzez partnerstwo między Europejskim Bankiem Inwestycyjnym a Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju oraz innymi odpowiednimi międzynarodowymi instytucjami finansowymi; jest zdania, że nowy program na rzecz regionu Morza Śródziemnego może wprowadzić pozytywną warunkowość, zgodnie z którą aktywne wspieranie przez UE ściślejszego i skutecznego powiązania politycznego z krajami południowego sąsiedztwa może prowadzić do zacieśniania partnerstwa i większej konwergencji w odniesieniu do innych priorytetów politycznych z korzyścią zarówno dla UE, jak i krajów południowego sąsiedztwa i ich obywateli; przedstawiali co roku aktualne informacje na temat realizacji nowego programu na rzecz regionu Morza Śródziemnego i zapewniali widoczność UE we wszystkich unijnych środkach finansowych przydzielanych temu regionowi bezpośrednio lub pośrednio w ramach partnerstwa z ONZ, innymi organizacjami międzynarodowymi oraz innymi tradycyjnymi i nietradycyjnymi partnerami, stosując podejście Drużyny Europy, przy jednoczesnym zapewnieniu rozliczalności finansowej w oparciu o istniejącą metodykę zarządzania wynikami i system sprawozdawczości w odniesieniu do programów UE, w tym podejście oparte na zachętach; uwzględnili ogólny system warunkowości służący ochronie budżetu Unii; podkreślili, że społeczeństwa obywatelskie krajów południowego sąsiedztwa mają wysokie oczekiwania w stosunku do UE i jej państw członkowskich jako głównej politycznej, gospodarczej i kulturalnej podstawy reform politycznych i gospodarczych oraz długoterminowego dobrobytu; ostrzegli, że ze względu na strategiczne znaczenie i potencjał gospodarczy tego regionu, zdolność UE do odgrywania roli głównego partnera nie jest pozbawiona wyzwań, a zatem niezbędna jest odpowiednia widoczność zaangażowania UE na rzecz całego regionu, zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem funduszy przekazywanych innym organizacjom, takim jak ONZ;

| b) | wzmocnili dialog i współpracę UE z państwami południowego sąsiedztwa w odpowiednich obszarach polityki oraz promowali zapobieganie konfliktom i budowanie pokoju, zwalczanie piractwa, bezpieczeństwo morskie oraz zwalczanie terroryzmu, radykalizacji i ekstremizmu; |
| --- | --- |

b)

wzmocnili dialog i współpracę UE z państwami południowego sąsiedztwa w odpowiednich obszarach polityki oraz promowali zapobieganie konfliktom i budowanie pokoju, zwalczanie piractwa, bezpieczeństwo morskie oraz zwalczanie terroryzmu, radykalizacji i ekstremizmu;

| c) | w pierwszej kolejności opracowali i ustanowili wspólne dokumenty lub priorytety partnerstwa, które zastąpią poprzednie dokumenty, w oparciu o pięć kluczowych priorytetów programu na rzecz regionu Morza Śródziemnego, a w szczególności priorytetów dotyczących rozwoju społecznego, bezpieczeństwa obywateli, dobrych rządów i praworządności; |
| --- | --- |

c)

w pierwszej kolejności opracowali i ustanowili wspólne dokumenty lub priorytety partnerstwa, które zastąpią poprzednie dokumenty, w oparciu o pięć kluczowych priorytetów programu na rzecz regionu Morza Śródziemnego, a w szczególności priorytetów dotyczących rozwoju społecznego, bezpieczeństwa obywateli, dobrych rządów i praworządności;

| d) | przywrócili stanowisko specjalnego przedstawiciela UE ds. południowego sąsiedztwa, który odpowiadałby przed wiceprzewodniczącym / wysokim przedstawicielem i komisarzem ds. sąsiedztwa i rozszerzenia, aby zwiększyć jedność i aktywność UE w tym regionie oraz promować nasze wspólne wartości i interesy oraz bronić ich; |
| --- | --- |

d)

przywrócili stanowisko specjalnego przedstawiciela UE ds. południowego sąsiedztwa, który odpowiadałby przed wiceprzewodniczącym / wysokim przedstawicielem i komisarzem ds. sąsiedztwa i rozszerzenia, aby zwiększyć jedność i aktywność UE w tym regionie oraz promować nasze wspólne wartości i interesy oraz bronić ich;

| e) | zintensyfikowali działania dyplomatyczne i dialog z państwami południowego sąsiedztwa, w tym w ramach Zgromadzenia Ogólnego ONZ, oraz zajęli się w trybie priorytetowym wpływem rosyjskiej agresji na Ukrainę na kraje południowego sąsiedztwa pod względem bezpieczeństwa żywnościowego, ze szczególnym uwzględnieniem krajów najbardziej narażonych ze względu na zależność od importu żywności, brak zabezpieczenia społecznego lub model gospodarczy; współpracowali z Parlamentem w sprawie sposobów zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego krajom południowego regionu Morza Śródziemnego, które mają pod tym względem trudności, oraz o opracowanie w tym celu solidnej, odpornej i zrównoważonej polityki i pomocy bez dalszej zwłoki, również w ramach instrumentu na rzecz żywności i zwiększania odporności, aby rozwiązać problem bezpieczeństwa żywnościowego w regionie, w tym również promować zrównoważone lokalne ustroje rolne oraz praktyki rolnicze wymagające mniejszych nakładów i bardziej dostosowane do klimatu; przypomnieli, że problem braku bezpieczeństwa żywnościowego w tym regionie pogłębiają skutki kryzysu klimatycznego, zwłaszcza susze i wzrost ekstremalnych temperatur; przypomnieli o znaczeniu odpowiedniego wyeksponowania wysiłków i zasobów UE przy przekazywaniu pomocy za pośrednictwem innych organizacji, takich jak Światowy Program Żywnościowy, oraz o znaczeniu stałego monitorowania działań i zasobów w celu dokonywania przeglądu poczynionych postępów; |
| --- | --- |

e)

zintensyfikowali działania dyplomatyczne i dialog z państwami południowego sąsiedztwa, w tym w ramach Zgromadzenia Ogólnego ONZ, oraz zajęli się w trybie priorytetowym wpływem rosyjskiej agresji na Ukrainę na kraje południowego sąsiedztwa pod względem bezpieczeństwa żywnościowego, ze szczególnym uwzględnieniem krajów najbardziej narażonych ze względu na zależność od importu żywności, brak zabezpieczenia społecznego lub model gospodarczy; współpracowali z Parlamentem w sprawie sposobów zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego krajom południowego regionu Morza Śródziemnego, które mają pod tym względem trudności, oraz o opracowanie w tym celu solidnej, odpornej i zrównoważonej polityki i pomocy bez dalszej zwłoki, również w ramach instrumentu na rzecz żywności i zwiększania odporności, aby rozwiązać problem bezpieczeństwa żywnościowego w regionie, w tym również promować zrównoważone lokalne ustroje rolne oraz praktyki rolnicze wymagające mniejszych nakładów i bardziej dostosowane do klimatu; przypomnieli, że problem braku bezpieczeństwa żywnościowego w tym regionie pogłębiają skutki kryzysu klimatycznego, zwłaszcza susze i wzrost ekstremalnych temperatur; przypomnieli o znaczeniu odpowiedniego wyeksponowania wysiłków i zasobów UE przy przekazywaniu pomocy za pośrednictwem innych organizacji, takich jak Światowy Program Żywnościowy, oraz o znaczeniu stałego monitorowania działań i zasobów w celu dokonywania przeglądu poczynionych postępów;

| f) | dostrzegli wielorakie wyzwania, przed jakimi stoi region, takie jak zmiana klimatu, kryzys gospodarczy i ataki terrorystyczne; podkreślili, że deficyt wody wynikający ze zwiększonego zapotrzebowania na wodę słodką w połączeniu ze strategiczną kontrolą rzek może doprowadzić do najpoważniejszego konfliktu; ustanowili strategię polityczną w celu ułatwienia rozwiązań w obszarach o wysokim potencjale destabilizacyjnym; |
| --- | --- |

f)

dostrzegli wielorakie wyzwania, przed jakimi stoi region, takie jak zmiana klimatu, kryzys gospodarczy i ataki terrorystyczne; podkreślili, że deficyt wody wynikający ze zwiększonego zapotrzebowania na wodę słodką w połączeniu ze strategiczną kontrolą rzek może doprowadzić do najpoważniejszego konfliktu; ustanowili strategię polityczną w celu ułatwienia rozwiązań w obszarach o wysokim potencjale destabilizacyjnym;

| g) | w trybie priorytetowym wdrożyli strategie przeciwdziałania ubóstwu, strategie w zakresie programowania na rzecz szerszego dostępu młodzieży i kobiet do edukacji i kształcenia na poziomie wyższym oraz odpowiedniego finansowania dostępu do edukacji dla szerszych grup społecznych, a także strategie wspierające tworzenie i rozwój efektywnych struktur szkolnictwa wyższego i zawodowego w krajach południowego sąsiedztwa; współpracowali z krajami partnerskimi, aby ich programy nauczania były zgodne z normami UNESCO dotyczącymi pokoju, tolerancji i niestosowania przemocy; dążyli do wyeliminowania i powstrzymania nienawistnych wypowiedzi, które nawołują do dyskryminacji i przemocy, oraz wspierali politykę i inicjatywy mające na celu ochronę mniejszości i zwalczanie przejawów nietolerancji, rasizmu, homofobii, ksenofobii i innych form nietolerancji religijnej; podkreślili, że opracowywanie programów nauczania ma kluczowe znaczenie dla wspierania tolerancyjnych społeczeństw; przypomnieli, że migracja młodzieży oraz drenaż mózgów stanowią poważny problem dla naszych partnerów w regionie, a także poważne zagrożenie dla długoterminowej zdolności krajów południowego sąsiedztwa do generowania wzrostu gospodarczego i zapewnienia efektywności gospodarczej; podkreślili zatem, jak ważne jest promowanie inwestycji i przyspieszanie wzrostu gospodarczego w tym regionie równolegle z szerszym dostępem do edukacji, kształcenia zawodowego i możliwości zatrudnienia, tak aby młodzież z krajów południowego sąsiedztwa miała realne możliwości dostępu do zatrudnienia i rzeczywistej integracji społeczno-gospodarczej; podkreślili znaczenie rozszerzenia dostępu do programów Erasmus i Erasmus+ dla uczestników z krajów południowego sąsiedztwa, w tym dla osób, które uciekły z Ukrainy, oraz zwiększenia finansowania takich wymian; zapobiegali negatywnemu wpływowi tych strategii politycznych na kraje południowego sąsiedztwa poprzez zjawisko drenażu mózgów; przypomnieli o znaczeniu mobilności cyrkulacyjnej, w tym wymian Południe–Południe i partnerstwa na rzecz mobilności, aby specjaliści z krajów południowego sąsiedztwa mogli mieć konkretne możliwości dalszego wzbogacania i rozszerzania szkolenia zawodowego i umiejętności w UE i powrotu do kraju pochodzenia w celu dzielenia się wiedzą i budowania wiedzy; |
| --- | --- |

g)

w trybie priorytetowym wdrożyli strategie przeciwdziałania ubóstwu, strategie w zakresie programowania na rzecz szerszego dostępu młodzieży i kobiet do edukacji i kształcenia na poziomie wyższym oraz odpowiedniego finansowania dostępu do edukacji dla szerszych grup społecznych, a także strategie wspierające tworzenie i rozwój efektywnych struktur szkolnictwa wyższego i zawodowego w krajach południowego sąsiedztwa; współpracowali z krajami partnerskimi, aby ich programy nauczania były zgodne z normami UNESCO dotyczącymi pokoju, tolerancji i niestosowania przemocy; dążyli do wyeliminowania i powstrzymania nienawistnych wypowiedzi, które nawołują do dyskryminacji i przemocy, oraz wspierali politykę i inicjatywy mające na celu ochronę mniejszości i zwalczanie przejawów nietolerancji, rasizmu, homofobii, ksenofobii i innych form nietolerancji religijnej; podkreślili, że opracowywanie programów nauczania ma kluczowe znaczenie dla wspierania tolerancyjnych społeczeństw; przypomnieli, że migracja młodzieży oraz drenaż mózgów stanowią poważny problem dla naszych partnerów w regionie, a także poważne zagrożenie dla długoterminowej zdolności krajów południowego sąsiedztwa do generowania wzrostu gospodarczego i zapewnienia efektywności gospodarczej; podkreślili zatem, jak ważne jest promowanie inwestycji i przyspieszanie wzrostu gospodarczego w tym regionie równolegle z szerszym dostępem do edukacji, kształcenia zawodowego i możliwości zatrudnienia, tak aby młodzież z krajów południowego sąsiedztwa miała realne możliwości dostępu do zatrudnienia i rzeczywistej integracji społeczno-gospodarczej; podkreślili znaczenie rozszerzenia dostępu do programów Erasmus i Erasmus+ dla uczestników z krajów południowego sąsiedztwa, w tym dla osób, które uciekły z Ukrainy, oraz zwiększenia finansowania takich wymian; zapobiegali negatywnemu wpływowi tych strategii politycznych na kraje południowego sąsiedztwa poprzez zjawisko drenażu mózgów; przypomnieli o znaczeniu mobilności cyrkulacyjnej, w tym wymian Południe–Południe i partnerstwa na rzecz mobilności, aby specjaliści z krajów południowego sąsiedztwa mogli mieć konkretne możliwości dalszego wzbogacania i rozszerzania szkolenia zawodowego i umiejętności w UE i powrotu do kraju pochodzenia w celu dzielenia się wiedzą i budowania wiedzy;

| h) | zwracali uwagę na istniejącą metodykę zarządzania wynikami i na system sprawozdawczości w odniesieniu do programów UE, w tym na podejście oparte na zachętach, przy uwzględnianiu, w miarę możliwości, społeczno-gospodarczej integracji kobiet w regionie oraz równości płci we wszystkich obszarach polityki UE; kierowali wsparcie UE do kobiet w celu poprawy i zagwarantowania im dostępu do kształcenia, szkolenia i zatrudnienia oraz, bardziej ogólnie, promowania równych szans zawodowych i społeczno-gospodarczych, co będzie sprzyjać ich niezależności finansowej i promowaniu równych praw; zintensyfikowali tworzenie dwustronnych i trójstronnych partnerstw między uniwersytetami z krajów południowego sąsiedztwa a uniwersytetami z UE, w tym przez poszerzanie możliwości nauki na odległość dla studentów z krajów południowego sąsiedztwa oraz szersze możliwości wymiany pracowników akademickich; zapewnili szerszy dostęp do unijnych mediów internetowych, w tym za pośrednictwem publicznych ośrodków cyfrowych, oraz do treści kulturalnych UE dla zainteresowanych odbiorców w krajach południowego sąsiedztwa; |
| --- | --- |

h)

zwracali uwagę na istniejącą metodykę zarządzania wynikami i na system sprawozdawczości w odniesieniu do programów UE, w tym na podejście oparte na zachętach, przy uwzględnianiu, w miarę możliwości, społeczno-gospodarczej integracji kobiet w regionie oraz równości płci we wszystkich obszarach polityki UE; kierowali wsparcie UE do kobiet w celu poprawy i zagwarantowania im dostępu do kształcenia, szkolenia i zatrudnienia oraz, bardziej ogólnie, promowania równych szans zawodowych i społeczno-gospodarczych, co będzie sprzyjać ich niezależności finansowej i promowaniu równych praw; zintensyfikowali tworzenie dwustronnych i trójstronnych partnerstw między uniwersytetami z krajów południowego sąsiedztwa a uniwersytetami z UE, w tym przez poszerzanie możliwości nauki na odległość dla studentów z krajów południowego sąsiedztwa oraz szersze możliwości wymiany pracowników akademickich; zapewnili szerszy dostęp do unijnych mediów internetowych, w tym za pośrednictwem publicznych ośrodków cyfrowych, oraz do treści kulturalnych UE dla zainteresowanych odbiorców w krajach południowego sąsiedztwa;

| i) | wspierali wdrażanie i ratyfikację międzynarodowych konwencji w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet; dążyli do tego, by wszystkie państwa członkowskie i kraje południowego sąsiedztwa podpisały, ratyfikowały i wdrożyły konwencję stambulską i Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet; odnotowując wspólny komunikat Komisji i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 25 listopada 2020 r. dotyczący trzeciego planu działania w sprawie równości płci (GAP III) (JOIN(2020)0017) i planu działania UE na rzecz kobiet, pokoju i bezpieczeństwa, zachęcali wszystkich partnerów z południowego sąsiedztwa do wyeliminowania przemocy i dyskryminacji ze względu na płeć oraz do prowadzenia dochodzeń w ich sprawie i zapobiegania im, a także do zapewnienia znaczącego i równego udziału kobiet we wszystkich sferach życia publicznego i procesach decyzyjnych oraz do propagowania praw kobiet; opowiedzieli się za pełnym wdrożeniem przez wszystkie kraje partnerskie z południowego sąsiedztwa rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ 1325 (2000) w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa, w której analizuje się nieproporcjonalny wpływ konfliktów na kobiety i dziewczęta oraz nadaje kierunek pracom i działaniom na rzecz propagowania równości płci i wzmocnienia udziału kobiet, ich ochrony i praw w całym cyklu konfliktu, od zapobiegania konfliktom po odbudowę pokonfliktową; |
| --- | --- |

i)

wspierali wdrażanie i ratyfikację międzynarodowych konwencji w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet; dążyli do tego, by wszystkie państwa członkowskie i kraje południowego sąsiedztwa podpisały, ratyfikowały i wdrożyły konwencję stambulską i Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet; odnotowując wspólny komunikat Komisji i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 25 listopada 2020 r. dotyczący trzeciego planu działania w sprawie równości płci (GAP III) (JOIN(2020)0017) i planu działania UE na rzecz kobiet, pokoju i bezpieczeństwa, zachęcali wszystkich partnerów z południowego sąsiedztwa do wyeliminowania przemocy i dyskryminacji ze względu na płeć oraz do prowadzenia dochodzeń w ich sprawie i zapobiegania im, a także do zapewnienia znaczącego i równego udziału kobiet we wszystkich sferach życia publicznego i procesach decyzyjnych oraz do propagowania praw kobiet; opowiedzieli się za pełnym wdrożeniem przez wszystkie kraje partnerskie z południowego sąsiedztwa rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ 1325 (2000) w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa, w której analizuje się nieproporcjonalny wpływ konfliktów na kobiety i dziewczęta oraz nadaje kierunek pracom i działaniom na rzecz propagowania równości płci i wzmocnienia udziału kobiet, ich ochrony i praw w całym cyklu konfliktu, od zapobiegania konfliktom po odbudowę pokonfliktową;

| j) | uznali znaczenie uporządkowanej migracji między krajami południowego sąsiedztwa a Europą, którą to migracją zarządza się w oparciu o zasady solidarności, równowagi i wspólnej odpowiedzialności przy jednoczesnym zwalczaniu przemytu i handlu ludźmi; |
| --- | --- |

j)

uznali znaczenie uporządkowanej migracji między krajami południowego sąsiedztwa a Europą, którą to migracją zarządza się w oparciu o zasady solidarności, równowagi i wspólnej odpowiedzialności przy jednoczesnym zwalczaniu przemytu i handlu ludźmi;

| k) | dopilnowali, aby UE, jej państwa członkowskie i partnerzy z południowego sąsiedztwa realizowali politykę migracyjną, która w pełni szanuje prawa człowieka przysługujące migrantom i uchodźcom zapisane w prawie międzynarodowym, regionalnym i krajowym; zwiększyli zaangażowanie UE w państwach, w których obrońcy praw człowieka oraz organizacje społeczeństwa obywatelskiego i organizacje społeczności lokalnej, w tym osoby chroniące życie zagrożonych migrantów i osób ubiegających się o azyl, stoją w obliczu zagrożeń; uznali i odpowiednio finansowali ważną i nieodzowną pracę agencji humanitarnych, dbając o to, by finansowanie UE na ten cel było wystarczająco widoczne; |
| --- | --- |

k)

dopilnowali, aby UE, jej państwa członkowskie i partnerzy z południowego sąsiedztwa realizowali politykę migracyjną, która w pełni szanuje prawa człowieka przysługujące migrantom i uchodźcom zapisane w prawie międzynarodowym, regionalnym i krajowym; zwiększyli zaangażowanie UE w państwach, w których obrońcy praw człowieka oraz organizacje społeczeństwa obywatelskiego i organizacje społeczności lokalnej, w tym osoby chroniące życie zagrożonych migrantów i osób ubiegających się o azyl, stoją w obliczu zagrożeń; uznali i odpowiednio finansowali ważną i nieodzowną pracę agencji humanitarnych, dbając o to, by finansowanie UE na ten cel było wystarczająco widoczne;

| l) | zagwarantowali, aby środki z ISWMR przeznaczone na migrację w południowym sąsiedztwie były w pierwszej kolejności przydzielane na programy służące usunięciu podstawowych przyczyn przymusowym przesiedleniom, w tym również przez podniesienie standardów życia w tym regionie; |
| --- | --- |

l)

zagwarantowali, aby środki z ISWMR przeznaczone na migrację w południowym sąsiedztwie były w pierwszej kolejności przydzielane na programy służące usunięciu podstawowych przyczyn przymusowym przesiedleniom, w tym również przez podniesienie standardów życia w tym regionie;

| m) | wezwali UE i jej partnerów w południowym sąsiedztwie do przyjęcia bardziej skoordynowanego, całościowego i ustrukturyzowanego podejścia do migracji, biorąc pod uwagę, jak ważne jest zajęcie się podstawowymi przyczynami przymusowych wysiedleń; dążyli do ograniczenia nielegalnego wjazdu na terytorium państw członkowskich; priorytetowo traktowali readmisję migrantów nieposiadających prawa do pozostania w UE w stosunkach z państwami trzecimi, z należytym poszanowaniem zobowiązań wynikających z zasady non-refoulement i prawa międzynarodowego; przypominali, że postęp jest możliwy jedynie dzięki połączeniu lokalnego kapitału ludzkiego i zewnętrznego wsparcia na rzecz rozwoju, że migracja nie powinna prowadzić do drenażu mózgów oraz że jest ona wyzwaniem wpływającym na stabilność w krajach południowego regionu Morza Śródziemnego; podkreślili, że określenie „uchodźca” nie jest równoznaczne z określeniem „migrant ekonomiczny” i że w związku z tym UE powinna odmiennie podchodzić do tych dwóch kategorii; podkreślili, że UE powinna ułatwiać osobom ubiegającym się o azyl i uchodźcom bezpieczne przedostanie się do UE; wezwali do dalszej współpracy z partnerami z południowego sąsiedztwa w celu znalezienia trwałych rozwiązań dla uchodźców; przypomnieli, że w południowym regionie Morza Śródziemnego i w tamtejszych młodych demokracjach występują napięcia, takie jak zacofanie gospodarcze, konflikty, brak szans dla osób młodych, bezrobocie strukturalne, a ponadto problem migracji wewnątrzafrykańskiej i wpływ zmiany klimatu; uwzględnili wszystkie te czynniki w stałym dialogu UE z podmiotami lokalnymi; |
| --- | --- |

m)

wezwali UE i jej partnerów w południowym sąsiedztwie do przyjęcia bardziej skoordynowanego, całościowego i ustrukturyzowanego podejścia do migracji, biorąc pod uwagę, jak ważne jest zajęcie się podstawowymi przyczynami przymusowych wysiedleń; dążyli do ograniczenia nielegalnego wjazdu na terytorium państw członkowskich; priorytetowo traktowali readmisję migrantów nieposiadających prawa do pozostania w UE w stosunkach z państwami trzecimi, z należytym poszanowaniem zobowiązań wynikających z zasady non-refoulement i prawa międzynarodowego; przypominali, że postęp jest możliwy jedynie dzięki połączeniu lokalnego kapitału ludzkiego i zewnętrznego wsparcia na rzecz rozwoju, że migracja nie powinna prowadzić do drenażu mózgów oraz że jest ona wyzwaniem wpływającym na stabilność w krajach południowego regionu Morza Śródziemnego; podkreślili, że określenie „uchodźca” nie jest równoznaczne z określeniem „migrant ekonomiczny” i że w związku z tym UE powinna odmiennie podchodzić do tych dwóch kategorii; podkreślili, że UE powinna ułatwiać osobom ubiegającym się o azyl i uchodźcom bezpieczne przedostanie się do UE; wezwali do dalszej współpracy z partnerami z południowego sąsiedztwa w celu znalezienia trwałych rozwiązań dla uchodźców; przypomnieli, że w południowym regionie Morza Śródziemnego i w tamtejszych młodych demokracjach występują napięcia, takie jak zacofanie gospodarcze, konflikty, brak szans dla osób młodych, bezrobocie strukturalne, a ponadto problem migracji wewnątrzafrykańskiej i wpływ zmiany klimatu; uwzględnili wszystkie te czynniki w stałym dialogu UE z podmiotami lokalnymi;

| n) | pilnie zintensyfikowali i rozwijali partnerstwa i współpracę z odpowiednimi państwami południowego sąsiedztwa w celu przeciwdziałania bezpośrednim i długoterminowym negatywnym skutkom zmiany klimatu i zwalczania tych skutków, promowania ochrony środowiska i opracowania rozwiązań mających na celu rozwiązanie problemu niedoboru wody, ze szczególnym uwzględnieniem wysiłków na rzecz budowania odporności, a także działania na rzecz postępów i przyspieszenia transformacji ekologicznej, zgodnie z porozumieniem paryskim, Europejskim Zielonym Ładem i Agendą 2030, poprzez włączenie odpowiednich warunków klimatycznych do całej pomocy UE dla państw trzecich zgodnie z zobowiązaniami klimatycznymi podjętymi przez UE; przypominali, że strategia UE w zakresie działań w dziedzinie klimatu i łagodzenia zmiany klimatu nie będzie tak samo skuteczna bez znacznych inwestycji i wyraźnej poprawy sytuacji w sąsiedztwie UE; popierali inicjatywy przewodnie związane z ochroną klimatu, zawarte w planie gospodarczo-inwestycyjnym na rzecz południowego sąsiedztwa; ostrzegali przed wpływem zmiany klimatu na region Maghrebu, zwłaszcza w Afryce Subsaharyjskiej, oraz problemem zmniejszającego się dostępu do wody w regionach Maghrebu i Maszreku; przypominali, że dostęp do wody, ponowne zalesianie, dekarbonizacja, gospodarka o obiegu zamkniętym oraz przyjęcie modelu biznesowego opartego na odnawialnych źródłach energii i dostępie do takich źródeł będzie miało zasadnicze znaczenie dla neutralności klimatycznej południowego sąsiedztwa i dla jego ochrony przed skutkami zmiany klimatu; przypomnieli ponadto, że to z kolei zwiększy zdolność UE do osiągnięcia celów w zakresie neutralności klimatycznej; wspierali dialog regionalny i współpracę w zakresie zrównoważonej gospodarki wodnej, technologii i dostępu do wody, co obejmuje oszczędzanie wody, odzyskiwanie wody i plany odsalania, a to dzięki odnawialnym źródłom energii, a także wspierali dalsze inwestycje w odnawialne źródła energii, takie jak wiatr, energia słoneczna i zielony wodór w regionie; podkreślili znaczenie partnerstwa z odpowiednimi krajami południowego sąsiedztwa w zakresie ponownego zalesiania i zrównoważonych praktyk rolniczych wymagających mniejszego zużycia wody; podkreślili, że najlepsze praktyki w dziedzinie rolnictwa istnieją nie tylko w UE, lecz także w południowym sąsiedztwie, w związku z czym UE mogłaby odegrać ważną rolę w promowaniu i rozwijaniu dialogu, współpracy i partnerstwa między krajami Południa w zakresie wymiany takich praktyk; |
| --- | --- |

n)

pilnie zintensyfikowali i rozwijali partnerstwa i współpracę z odpowiednimi państwami południowego sąsiedztwa w celu przeciwdziałania bezpośrednim i długoterminowym negatywnym skutkom zmiany klimatu i zwalczania tych skutków, promowania ochrony środowiska i opracowania rozwiązań mających na celu rozwiązanie problemu niedoboru wody, ze szczególnym uwzględnieniem wysiłków na rzecz budowania odporności, a także działania na rzecz postępów i przyspieszenia transformacji ekologicznej, zgodnie z porozumieniem paryskim, Europejskim Zielonym Ładem i Agendą 2030, poprzez włączenie odpowiednich warunków klimatycznych do całej pomocy UE dla państw trzecich zgodnie z zobowiązaniami klimatycznymi podjętymi przez UE; przypominali, że strategia UE w zakresie działań w dziedzinie klimatu i łagodzenia zmiany klimatu nie będzie tak samo skuteczna bez znacznych inwestycji i wyraźnej poprawy sytuacji w sąsiedztwie UE; popierali inicjatywy przewodnie związane z ochroną klimatu, zawarte w planie gospodarczo-inwestycyjnym na rzecz południowego sąsiedztwa; ostrzegali przed wpływem zmiany klimatu na region Maghrebu, zwłaszcza w Afryce Subsaharyjskiej, oraz problemem zmniejszającego się dostępu do wody w regionach Maghrebu i Maszreku; przypominali, że dostęp do wody, ponowne zalesianie, dekarbonizacja, gospodarka o obiegu zamkniętym oraz przyjęcie modelu biznesowego opartego na odnawialnych źródłach energii i dostępie do takich źródeł będzie miało zasadnicze znaczenie dla neutralności klimatycznej południowego sąsiedztwa i dla jego ochrony przed skutkami zmiany klimatu; przypomnieli ponadto, że to z kolei zwiększy zdolność UE do osiągnięcia celów w zakresie neutralności klimatycznej; wspierali dialog regionalny i współpracę w zakresie zrównoważonej gospodarki wodnej, technologii i dostępu do wody, co obejmuje oszczędzanie wody, odzyskiwanie wody i plany odsalania, a to dzięki odnawialnym źródłom energii, a także wspierali dalsze inwestycje w odnawialne źródła energii, takie jak wiatr, energia słoneczna i zielony wodór w regionie; podkreślili znaczenie partnerstwa z odpowiednimi krajami południowego sąsiedztwa w zakresie ponownego zalesiania i zrównoważonych praktyk rolniczych wymagających mniejszego zużycia wody; podkreślili, że najlepsze praktyki w dziedzinie rolnictwa istnieją nie tylko w UE, lecz także w południowym sąsiedztwie, w związku z czym UE mogłaby odegrać ważną rolę w promowaniu i rozwijaniu dialogu, współpracy i partnerstwa między krajami Południa w zakresie wymiany takich praktyk;

| o) | aktywnie wspierali wspólne działania na rzecz zachowania, ochrony, odbudowy i zrównoważonego wykorzystania bogatej różnorodności biologicznej basenu Morza Śródziemnego, jedynego w swoim rodzaju skupiska różnorodnych gatunków fauny i flory, a także zapewnili zrównoważone zarządzanie zasobami, w tym wodą, oraz wzmocnili zrównoważenie systemów żywnościowych; pomogli w usprawnieniu monitorowania i kontroli oraz w skutecznej współpracy regionalnej w zakresie zarządzania żywymi zasobami morza; |
| --- | --- |

o)

aktywnie wspierali wspólne działania na rzecz zachowania, ochrony, odbudowy i zrównoważonego wykorzystania bogatej różnorodności biologicznej basenu Morza Śródziemnego, jedynego w swoim rodzaju skupiska różnorodnych gatunków fauny i flory, a także zapewnili zrównoważone zarządzanie zasobami, w tym wodą, oraz wzmocnili zrównoważenie systemów żywnościowych; pomogli w usprawnieniu monitorowania i kontroli oraz w skutecznej współpracy regionalnej w zakresie zarządzania żywymi zasobami morza;

| p) | przygotowali analizę pozytywnej roli, jaką UE i głębsze relacje UE z krajami południowego sąsiedztwa mogą odegrać w zmniejszaniu emisji dwutlenku węgla, oraz działań, jakie mogą wspólnie podjąć na rzecz dywersyfikacji ich zasobów energetycznych i zwiększenia dostaw energii z odnawialnych i zrównoważonych źródeł energii; przedstawili w odpowiednim czasie strategię dalszego zwiększania roli południowego sąsiedztwa w realizacji Europejskiego Zielonego Ładu w sposób zgodny z zobowiązaniami wynikającymi z porozumienia paryskiego; zapewnili krajom południowego sąsiedztwa wsparcie techniczne i finansowe w związku z ich działaniami podejmowanymi na rzecz dywersyfikacji dostaw energii przez zwiększenie produkcji energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem energii słonecznej i wiatrowej; podkreślili, że rozwój rynku zielonej energii może potencjalnie przyczynić się do tworzenia nowych miejsc pracy, a tym samym do wzrostu wskaźnika zatrudnienia w krajach przechodzących transformację energetyczną; |
| --- | --- |

p)

przygotowali analizę pozytywnej roli, jaką UE i głębsze relacje UE z krajami południowego sąsiedztwa mogą odegrać w zmniejszaniu emisji dwutlenku węgla, oraz działań, jakie mogą wspólnie podjąć na rzecz dywersyfikacji ich zasobów energetycznych i zwiększenia dostaw energii z odnawialnych i zrównoważonych źródeł energii; przedstawili w odpowiednim czasie strategię dalszego zwiększania roli południowego sąsiedztwa w realizacji Europejskiego Zielonego Ładu w sposób zgodny z zobowiązaniami wynikającymi z porozumienia paryskiego; zapewnili krajom południowego sąsiedztwa wsparcie techniczne i finansowe w związku z ich działaniami podejmowanymi na rzecz dywersyfikacji dostaw energii przez zwiększenie produkcji energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem energii słonecznej i wiatrowej; podkreślili, że rozwój rynku zielonej energii może potencjalnie przyczynić się do tworzenia nowych miejsc pracy, a tym samym do wzrostu wskaźnika zatrudnienia w krajach przechodzących transformację energetyczną;

| q) | dbali o to, aby UE odgrywała aktywną rolę w ułatwianiu dialogu i współpracy między wszystkimi krajami południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego w dziedzinie energii, promując w razie potrzeby zdolność do zrozumienia, dialogu i ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii wytyczenia granic morskich zgodnie z prawem międzynarodowym, w tym Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS); dbali o to, by UE odgrywała aktywną rolę w ułatwianiu dialogu i współpracy z myślą o zagwarantowaniu integralności terytorialnej i zabezpieczeniu wyłącznej strefy gospodarczej zainteresowanych krajów, promując poszanowanie prawa międzynarodowego i wynegocjowanych ostatecznych porozumień w sprawie wytyczenia granic morskich; |
| --- | --- |

q)

dbali o to, aby UE odgrywała aktywną rolę w ułatwianiu dialogu i współpracy między wszystkimi krajami południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego w dziedzinie energii, promując w razie potrzeby zdolność do zrozumienia, dialogu i ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii wytyczenia granic morskich zgodnie z prawem międzynarodowym, w tym Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS); dbali o to, by UE odgrywała aktywną rolę w ułatwianiu dialogu i współpracy z myślą o zagwarantowaniu integralności terytorialnej i zabezpieczeniu wyłącznej strefy gospodarczej zainteresowanych krajów, promując poszanowanie prawa międzynarodowego i wynegocjowanych ostatecznych porozumień w sprawie wytyczenia granic morskich;

| r) | w dalszym ciągu promowali i pilnie podejmowali środki w celu wzmocnienia zdolności połączeń międzysystemowych między UE a państwami południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, które produkują gaz ziemny i inne rodzaje energii, za pośrednictwem odpowiednich węzłów w UE; wzięli w szczególności pod uwagę odpowiednie rurociągi, porty i inną infrastrukturę i technologię, które są dostosowane do ekologicznego wodoru, aby uniknąć efektu uzależnienia zarówno w UE, jak i w krajach południowego sąsiedztwa, z korzyścią dla wszystkich państw będących producentami i wszystkich państw członkowskich; ponownie potwierdzili, że w odpowiednim czasie należy zmniejszyć zależność od ropy naftowej i gazu ziemnego w ramach kompleksowej transformacji ekologicznej zgodnej z Europejskim Zielonym Ładem, oraz wspierali transformację ekologiczną także w krajach południowego sąsiedztwa; zwrócili uwagę, że Wschodniośródziemnomorskie Forum Gazowe (WFG) służy jako platforma pozytywnej współpracy regionalnej; |
| --- | --- |

r)

w dalszym ciągu promowali i pilnie podejmowali środki w celu wzmocnienia zdolności połączeń międzysystemowych między UE a państwami południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, które produkują gaz ziemny i inne rodzaje energii, za pośrednictwem odpowiednich węzłów w UE; wzięli w szczególności pod uwagę odpowiednie rurociągi, porty i inną infrastrukturę i technologię, które są dostosowane do ekologicznego wodoru, aby uniknąć efektu uzależnienia zarówno w UE, jak i w krajach południowego sąsiedztwa, z korzyścią dla wszystkich państw będących producentami i wszystkich państw członkowskich; ponownie potwierdzili, że w odpowiednim czasie należy zmniejszyć zależność od ropy naftowej i gazu ziemnego w ramach kompleksowej transformacji ekologicznej zgodnej z Europejskim Zielonym Ładem, oraz wspierali transformację ekologiczną także w krajach południowego sąsiedztwa; zwrócili uwagę, że Wschodniośródziemnomorskie Forum Gazowe (WFG) służy jako platforma pozytywnej współpracy regionalnej;

| s) | promowali również elektroenergetyczne połączenia międzysystemowe w celu dywersyfikacji zasobów energetycznych UE i zwiększenia dostaw energii do UE z odnawialnych źródeł energii; |
| --- | --- |

s)

promowali również elektroenergetyczne połączenia międzysystemowe w celu dywersyfikacji zasobów energetycznych UE i zwiększenia dostaw energii do UE z odnawialnych źródeł energii;

| t) | uwzględnili potencjał niebieskiej gospodarki w zakresie promowania zrównoważonego wzrostu i możliwości gospodarczych po obu stronach Morza Śródziemnego, należycie włączając ją do planowania rozwoju gospodarczego; |
| --- | --- |

t)

uwzględnili potencjał niebieskiej gospodarki w zakresie promowania zrównoważonego wzrostu i możliwości gospodarczych po obu stronach Morza Śródziemnego, należycie włączając ją do planowania rozwoju gospodarczego;

| u) | opierali się na bardzo pozytywnych doświadczeniach niektórych państw członkowskich we wspieraniu przedsiębiorstw typu start-up i dalszych postępach w ich pracy dzięki specjalnym inkubatorom lub akceleratorom, zwłaszcza w kluczowych sektorach, takich jak zdrowie, energia ze źródeł odnawialnych, sztuczna inteligencja, nowe technologie i edukacja; tworzyli i wspierali inkubatory lub akceleratory w odpowiednich krajach południowego sąsiedztwa, a także wspierali tworzenie lokalnych przedsiębiorstw typu start-up, a także zwiększali ich zdolności cyfrowe i ekologiczne; zgodzili się co do znaczenia dalszej modernizacji infrastruktury cyfrowej w odpowiednich krajach południowego sąsiedztwa i włączenia tych krajów do agendy cyfrowej UE; zwrócili uwagę, że jest to warunek rozwoju gospodarczego i integracji społeczno-gospodarczej oraz szerszego dostępu do edukacji; przewodzili w promowaniu inwestycji i partnerstw między przedsiębiorstwami telekomunikacyjnymi z UE a przedsiębiorstwami telekomunikacyjnymi w odpowiednich krajach południowego sąsiedztwa w celu zapewnienia dostępu do nowoczesnej infrastruktury cyfrowej, w szczególności sieci telefonii komórkowej 5G, w oparciu o technologię UE, oraz ostrzegli, że brak takich działań da państwom trzecim dążącym do uzyskania wpływów oraz obecności gospodarczej i politycznej w regionie przewagę konkurencyjną, w tym również pod względem politycznym; przypomnieli o znaczeniu ścisłego dialogu politycznego i współpracy między UE a krajami południowego sąsiedztwa na rzecz opracowania odpowiednich strategii politycznych w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, które będą chronić podstawowe prawa i wolności wszystkich użytkowników, zgodnie z wartościami UE, a także o znaczeniu zawarcia partnerstwa w dziedzinie cyberbezpieczeństwa na forach międzynarodowych zajmujących się normami cyberbezpieczeństwa, aby doprowadzić do powstania otwartej, bezpiecznej i niezawodnej cyberprzestrzeni; opierali się na pracach grupy zadaniowej StratCom „Południe” w celu dalszego opracowywania konkretnej strategii zwalczania dezinformacji, a także przeciwdziałania fałszywym informacjom i propagandzie z Rosji, Chin i innych potęg regionalnych w krajach południowego sąsiedztwa, a także w UE; wyrazili głębokie zaniepokojenie wewnętrznymi skutkami, jakie w państwach członkowskich UE mają agresywne kampanie dezinformacyjne prowadzone przez Rosję i Chiny na platformach mediów społecznościowych i w tradycyjnych mediach; wezwali rządy państw południowego sąsiedztwa do zagwarantowania nieskrępowanego dostępu do internetu i swobody wyrażania głosów sprzeciwu bez obawy przed represjami; wezwali rządy państw południowego sąsiedztwa do poszanowania i ochrony wolności wypowiedzi, informacji i prasy zarówno w internecie, jak i poza nim; finansowali programy wspierające wolność wypowiedzi i prywatność, dostęp do internetu i etykę w internecie; |
| --- | --- |

u)

opierali się na bardzo pozytywnych doświadczeniach niektórych państw członkowskich we wspieraniu przedsiębiorstw typu start-up i dalszych postępach w ich pracy dzięki specjalnym inkubatorom lub akceleratorom, zwłaszcza w kluczowych sektorach, takich jak zdrowie, energia ze źródeł odnawialnych, sztuczna inteligencja, nowe technologie i edukacja; tworzyli i wspierali inkubatory lub akceleratory w odpowiednich krajach południowego sąsiedztwa, a także wspierali tworzenie lokalnych przedsiębiorstw typu start-up, a także zwiększali ich zdolności cyfrowe i ekologiczne; zgodzili się co do znaczenia dalszej modernizacji infrastruktury cyfrowej w odpowiednich krajach południowego sąsiedztwa i włączenia tych krajów do agendy cyfrowej UE; zwrócili uwagę, że jest to warunek rozwoju gospodarczego i integracji społeczno-gospodarczej oraz szerszego dostępu do edukacji; przewodzili w promowaniu inwestycji i partnerstw między przedsiębiorstwami telekomunikacyjnymi z UE a przedsiębiorstwami telekomunikacyjnymi w odpowiednich krajach południowego sąsiedztwa w celu zapewnienia dostępu do nowoczesnej infrastruktury cyfrowej, w szczególności sieci telefonii komórkowej 5G, w oparciu o technologię UE, oraz ostrzegli, że brak takich działań da państwom trzecim dążącym do uzyskania wpływów oraz obecności gospodarczej i politycznej w regionie przewagę konkurencyjną, w tym również pod względem politycznym; przypomnieli o znaczeniu ścisłego dialogu politycznego i współpracy między UE a krajami południowego sąsiedztwa na rzecz opracowania odpowiednich strategii politycznych w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, które będą chronić podstawowe prawa i wolności wszystkich użytkowników, zgodnie z wartościami UE, a także o znaczeniu zawarcia partnerstwa w dziedzinie cyberbezpieczeństwa na forach międzynarodowych zajmujących się normami cyberbezpieczeństwa, aby doprowadzić do powstania otwartej, bezpiecznej i niezawodnej cyberprzestrzeni; opierali się na pracach grupy zadaniowej StratCom „Południe” w celu dalszego opracowywania konkretnej strategii zwalczania dezinformacji, a także przeciwdziałania fałszywym informacjom i propagandzie z Rosji, Chin i innych potęg regionalnych w krajach południowego sąsiedztwa, a także w UE; wyrazili głębokie zaniepokojenie wewnętrznymi skutkami, jakie w państwach członkowskich UE mają agresywne kampanie dezinformacyjne prowadzone przez Rosję i Chiny na platformach mediów społecznościowych i w tradycyjnych mediach; wezwali rządy państw południowego sąsiedztwa do zagwarantowania nieskrępowanego dostępu do internetu i swobody wyrażania głosów sprzeciwu bez obawy przed represjami; wezwali rządy państw południowego sąsiedztwa do poszanowania i ochrony wolności wypowiedzi, informacji i prasy zarówno w internecie, jak i poza nim; finansowali programy wspierające wolność wypowiedzi i prywatność, dostęp do internetu i etykę w internecie;

| v) | zagwarantowali odpowiednie środki na terminową i skuteczną realizację nowego programu na rzecz regionu Morza Śródziemnego, m.in. wspierając w ten sposób długoterminowe inwestycje i partnerstwa przedsiębiorstw z siedzibą w UE w krajach południowego sąsiedztwa; zwrócili uwagę na fakt, że w wyniku pandemii i wojny na Ukrainie wiele przedsiębiorstw z siedzibą w UE decyduje się na repatriację lub bliską delokalizację swoich linii zaopatrzenia i produkcji; dostrzegli, że stwarza to wyjątkową okazję zarówno dla UE, jak i krajów południowego sąsiedztwa – przez terminowe i pełne wdrożenie nowego programu na rzecz regionu Morza Śródziemnego i planu gospodarczego-inwestycyjnego – do stworzenia otoczenia, które będzie w stanie wspierać przedsiębiorstwa z siedzibą w UE planujące bliską delokalizację, oraz do promowania długoterminowych inwestycji w krajach południowego sąsiedztwa, a tym samym do nawiązania bliższych kontaktów politycznych i zacieśnienia współpracy z krajami południowego sąsiedztwa; |
| --- | --- |

v)

zagwarantowali odpowiednie środki na terminową i skuteczną realizację nowego programu na rzecz regionu Morza Śródziemnego, m.in. wspierając w ten sposób długoterminowe inwestycje i partnerstwa przedsiębiorstw z siedzibą w UE w krajach południowego sąsiedztwa; zwrócili uwagę na fakt, że w wyniku pandemii i wojny na Ukrainie wiele przedsiębiorstw z siedzibą w UE decyduje się na repatriację lub bliską delokalizację swoich linii zaopatrzenia i produkcji; dostrzegli, że stwarza to wyjątkową okazję zarówno dla UE, jak i krajów południowego sąsiedztwa – przez terminowe i pełne wdrożenie nowego programu na rzecz regionu Morza Śródziemnego i planu gospodarczego-inwestycyjnego – do stworzenia otoczenia, które będzie w stanie wspierać przedsiębiorstwa z siedzibą w UE planujące bliską delokalizację, oraz do promowania długoterminowych inwestycji w krajach południowego sąsiedztwa, a tym samym do nawiązania bliższych kontaktów politycznych i zacieśnienia współpracy z krajami południowego sąsiedztwa;

| w) | włączyli prawa gospodarcze i pracownicze do nowego programu działań, opracowali i wspierali strategie oparte na dokładnej analizie sytuacji na południowej granicy oraz skupili się na godnej pracy, zrównoważonym rozwoju i międzynarodowych normach pracy; skutecznie włączali związki zawodowe do konsultacji krajowych i zachęcali do dialogu społecznego; działali na rzecz położenia kresu pracy dzieci i zagwarantowania prawa do wynagrodzenia i rekompensaty oraz swobody związkowej, a także na rzecz położenia kresu niewolnictwu i dyskryminacji, uwzględniając przy tym również potrzebę zapewnienia odpowiedniej ochrony uchodźcom w regionie; zachęcali do dialogu społecznego i rokowań zbiorowych oraz promowali włączanie kobiet i młodzieży do struktur związków zawodowych i przestrzeni politycznej; |
| --- | --- |

w)

włączyli prawa gospodarcze i pracownicze do nowego programu działań, opracowali i wspierali strategie oparte na dokładnej analizie sytuacji na południowej granicy oraz skupili się na godnej pracy, zrównoważonym rozwoju i międzynarodowych normach pracy; skutecznie włączali związki zawodowe do konsultacji krajowych i zachęcali do dialogu społecznego; działali na rzecz położenia kresu pracy dzieci i zagwarantowania prawa do wynagrodzenia i rekompensaty oraz swobody związkowej, a także na rzecz położenia kresu niewolnictwu i dyskryminacji, uwzględniając przy tym również potrzebę zapewnienia odpowiedniej ochrony uchodźcom w regionie; zachęcali do dialogu społecznego i rokowań zbiorowych oraz promowali włączanie kobiet i młodzieży do struktur związków zawodowych i przestrzeni politycznej;

| x) | wspierali integrację regionalną, subregionalną i dwustronną w południowym regionie Morza Śródziemnego, zwłaszcza w celu usunięcia wszelkich barier granicznych, transportowych lub handlowych między krajami regionu oraz aktywnego promowania ściślejszych powiązań i partnerstwa; uznali za strategiczny priorytet poprawę stosunków handlowych między UE a krajami południowego sąsiedztwa poprzez dążenie do utworzenia eurośródziemnomorskiej strefy wolnego handlu towarami i usługami; utrzymali koncentrację na wspieraniu inwestycji, usług i zrównoważonego rozwoju; |
| --- | --- |

x)

wspierali integrację regionalną, subregionalną i dwustronną w południowym regionie Morza Śródziemnego, zwłaszcza w celu usunięcia wszelkich barier granicznych, transportowych lub handlowych między krajami regionu oraz aktywnego promowania ściślejszych powiązań i partnerstwa; uznali za strategiczny priorytet poprawę stosunków handlowych między UE a krajami południowego sąsiedztwa poprzez dążenie do utworzenia eurośródziemnomorskiej strefy wolnego handlu towarami i usługami; utrzymali koncentrację na wspieraniu inwestycji, usług i zrównoważonego rozwoju;

| y) | ponownie potwierdzili długotrwałe zaangażowanie UE na rzecz odpowiednich rezolucji ONZ, w szczególności rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ ze stycznia 2022 r., oraz przypomnieli rezolucję Parlamentu z 17 lutego 2022 r. w sprawie realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa w kontekście procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie w oparciu o rozwiązanie dwupaństwowe, z bezpiecznym państwem Izrael oraz sąsiadującym z nim niezależnym, demokratycznym, suwerennym i zdolnym do samostanowienia państwem Palestyna, współistniejącymi obok siebie w pokoju i bezpieczeństwie w granicach z 1967 r., ze wspólnie uzgodnionymi równoważnymi zamianami gruntów i Jerozolimą jako stolicą obu państw; przypomnieli, że izraelskie osiedla na okupowanych terytoriach palestyńskich są nielegalne na mocy prawa międzynarodowego; wezwali do zaprzestania działań, które mogłyby podważyć wprowadzenie rozwiązania dwupaństwowego w terenie, i do wstrzymania budowania osiedli i stosowania terroru, ponieważ stanowi to naruszenie prawa międzynarodowego i nie przyczynia się do trwałego i kompleksowego pokoju; ostrzegli, że w obecnym kontekście geopolitycznym proces pokojowy na Bliskim Wschodzie może postępować jedynie dzięki silnemu zaangażowaniu politycznemu i inwestycjom ze strony UE i USA; promowali bezpośrednie negocjacje między Izraelem a Palestyńczykami; |
| --- | --- |

y)

ponownie potwierdzili długotrwałe zaangażowanie UE na rzecz odpowiednich rezolucji ONZ, w szczególności rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ ze stycznia 2022 r., oraz przypomnieli rezolucję Parlamentu z 17 lutego 2022 r. w sprawie realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa w kontekście procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie w oparciu o rozwiązanie dwupaństwowe, z bezpiecznym państwem Izrael oraz sąsiadującym z nim niezależnym, demokratycznym, suwerennym i zdolnym do samostanowienia państwem Palestyna, współistniejącymi obok siebie w pokoju i bezpieczeństwie w granicach z 1967 r., ze wspólnie uzgodnionymi równoważnymi zamianami gruntów i Jerozolimą jako stolicą obu państw; przypomnieli, że izraelskie osiedla na okupowanych terytoriach palestyńskich są nielegalne na mocy prawa międzynarodowego; wezwali do zaprzestania działań, które mogłyby podważyć wprowadzenie rozwiązania dwupaństwowego w terenie, i do wstrzymania budowania osiedli i stosowania terroru, ponieważ stanowi to naruszenie prawa międzynarodowego i nie przyczynia się do trwałego i kompleksowego pokoju; ostrzegli, że w obecnym kontekście geopolitycznym proces pokojowy na Bliskim Wschodzie może postępować jedynie dzięki silnemu zaangażowaniu politycznemu i inwestycjom ze strony UE i USA; promowali bezpośrednie negocjacje między Izraelem a Palestyńczykami;

| z) | nadal wspierali politycznie i finansowo prace odpowiednich organów ONZ, takich jak Agencja Narodów Zjednoczonych do spraw Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA), gwarantując odpowiednią widoczność pomocy finansowej udzielanej przez UE i wsparcie w tym zakresie, również w trosce o efekty synergii z innymi celami UE; |
| --- | --- |

z)

nadal wspierali politycznie i finansowo prace odpowiednich organów ONZ, takich jak Agencja Narodów Zjednoczonych do spraw Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA), gwarantując odpowiednią widoczność pomocy finansowej udzielanej przez UE i wsparcie w tym zakresie, również w trosce o efekty synergii z innymi celami UE;

| aa) | uznali znaczenie unijnej pomocy finansowej dla Palestyńskiej Władzy Narodowej i palestyńskiego społeczeństwa obywatelskiego w terenie, w szczególności w zakresie wspierania ludności w czasach poważnych kryzysów żywnościowych i niedoborów energii oraz promowania odpowiednich warunków do złagodzenia skutków rosyjskiej agresji na Ukrainę, jak podkreśliła przewodnicząca Ursula von der Leyen podczas ostatniej wizyty w Ramallah 14 czerwca 2022 r.; podkreślili, że nie należy zawieszać finansowania organizacji społeczeństwa obywatelskiego bez dowodów na niewłaściwe wykorzystanie środków; |
| --- | --- |

aa)

uznali znaczenie unijnej pomocy finansowej dla Palestyńskiej Władzy Narodowej i palestyńskiego społeczeństwa obywatelskiego w terenie, w szczególności w zakresie wspierania ludności w czasach poważnych kryzysów żywnościowych i niedoborów energii oraz promowania odpowiednich warunków do złagodzenia skutków rosyjskiej agresji na Ukrainę, jak podkreśliła przewodnicząca Ursula von der Leyen podczas ostatniej wizyty w Ramallah 14 czerwca 2022 r.; podkreślili, że nie należy zawieszać finansowania organizacji społeczeństwa obywatelskiego bez dowodów na niewłaściwe wykorzystanie środków;

| ab) | w dalszym ciągu wspierali współpracę w całym regionie; zwrócili uwagę na porozumienia abrahamowe, które doprowadziły do wzajemnego uznawania się przez Izrael, Bahrajn, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Maroko i Sudan oraz stanowią okazję do zacieśnienia współpracy między tymi państwami; |
| --- | --- |

ab)

w dalszym ciągu wspierali współpracę w całym regionie; zwrócili uwagę na porozumienia abrahamowe, które doprowadziły do wzajemnego uznawania się przez Izrael, Bahrajn, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Maroko i Sudan oraz stanowią okazję do zacieśnienia współpracy między tymi państwami;

| ac) | zachęcali do współpracy regionalnej i wspierali normalizację stosunków między Izraelem a państwami arabskimi, a także propagowali pełne włączenie Palestyńskiej Władzy Narodowej, zgodnie z wysiłkami UE i USA na rzecz osiągnięcia pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w regionie oraz zgodnie z ramami ONZ, arabską inicjatywą pokojową i porozumieniami z Oslo; wykorzystali tę dynamikę z korzyścią dla dialogu i zacieśnienia współpracy w regionie w celu wsparcia procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie i rozwiązania dwupaństwowego, a także poszanowania prawa międzynarodowego; |
| --- | --- |

ac)

zachęcali do współpracy regionalnej i wspierali normalizację stosunków między Izraelem a państwami arabskimi, a także propagowali pełne włączenie Palestyńskiej Władzy Narodowej, zgodnie z wysiłkami UE i USA na rzecz osiągnięcia pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w regionie oraz zgodnie z ramami ONZ, arabską inicjatywą pokojową i porozumieniami z Oslo; wykorzystali tę dynamikę z korzyścią dla dialogu i zacieśnienia współpracy w regionie w celu wsparcia procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie i rozwiązania dwupaństwowego, a także poszanowania prawa międzynarodowego;

| ad) | aktywnie wspierali, w ramach strategii Global Gateway i w synergii z planem gospodarczo-inwestycyjnym dla południowego sąsiedztwa, wstępne plany rozwoju jednolitego połączenia handlowego za pośrednictwem wzajemnych połączeń kolejowych i morskich między Azją Południowo-Wschodnią a krajami Rady Współpracy Państw Zatoki, Jordanią, Izraelem, Palestyną i Grecją jako punktów wejścia towarów będących przedmiotem handlu i zasobów energetycznych do Unii Europejskiej oraz jako alternatywy dla koncepcji „Jeden pas i jeden szlak”; przypomnieli, że ów alternatywny szlak przyczyniłby się do dalszej dywersyfikacji linii dostaw do UE i do poprawy bezpieczeństwa energetycznego UE, a także wzmocniłby potencjał południowego sąsiedztwa w zakresie wzrostu gospodarczego, jeszcze bardziej umocnił proces integracji regionalnej i dialog regionalny oraz promował długotrwałe partnerstwo, współpracę i pokój między wszystkimi krajami w regionie; |
| --- | --- |

ad)

aktywnie wspierali, w ramach strategii Global Gateway i w synergii z planem gospodarczo-inwestycyjnym dla południowego sąsiedztwa, wstępne plany rozwoju jednolitego połączenia handlowego za pośrednictwem wzajemnych połączeń kolejowych i morskich między Azją Południowo-Wschodnią a krajami Rady Współpracy Państw Zatoki, Jordanią, Izraelem, Palestyną i Grecją jako punktów wejścia towarów będących przedmiotem handlu i zasobów energetycznych do Unii Europejskiej oraz jako alternatywy dla koncepcji „Jeden pas i jeden szlak”; przypomnieli, że ów alternatywny szlak przyczyniłby się do dalszej dywersyfikacji linii dostaw do UE i do poprawy bezpieczeństwa energetycznego UE, a także wzmocniłby potencjał południowego sąsiedztwa w zakresie wzrostu gospodarczego, jeszcze bardziej umocnił proces integracji regionalnej i dialog regionalny oraz promował długotrwałe partnerstwo, współpracę i pokój między wszystkimi krajami w regionie;

| ae) | wdrożyli nowy program na rzecz regionu Morza Śródziemnego poprzez wzmocnienie wsparcia UE dla wolnego, silnego i niezależnego społeczeństwa obywatelskiego w całym regionie Morza Śródziemnego oraz poprzez specjalny dialog i konsultacje z władzami i społecznościami lokalnymi i regionalnymi; wzmocnili powiązania między delegaturami UE a Eurośródziemnomorskim Zgromadzeniem Samorządów Lokalnych i Regionalnych (ARLEM); przypomnieli, że są to ważne i zasadnicze czynniki stymulujące zrównoważony i sprawiedliwy rozwój gospodarczy i społeczny bliżej obywateli, tak aby strategie wdrażania mogły dotrzeć do wszystkich społeczności, w tym do społeczności znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji pod względem geograficznym i społeczno-gospodarczym, a także do obrońców praw; domagali się, żeby wsparcie UE dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego nie było uzależnione od zatwierdzenia przez władze krajowe, gdyż ma zasadnicze znaczenie we wszystkich bez wyjątku krajach regionu; upoważnili delegatury w krajach południowego sąsiedztwa co zintensyfikowania kontaktów z władzami lokalnymi i regionalnymi oraz przedstawicielami różnych grup społecznych, które są siłą napędową rozwoju terytorialnego, zwłaszcza w ramach konsultacji dotyczących priorytetów UE w zakresie partnerstwa i inwestycji w krajach południowego sąsiedztwa; ponadto upoważnili delegatury UE w krajach południowego sąsiedztwa do utworzenia komitetów doradczych wysokiego szczebla, które odzwierciedlałyby różnorodność społeczną, gospodarczą i polityczną danego kraju i w których skład wchodziliby przedstawiciele podmiotów gospodarczych, medialnych, kulturalnych i akademickich, przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego i ważni liderzy młodzieży, a także partnerzy społeczni i czołowi obrońcy praw człowieka z danego kraju, oraz które zapewniałyby bardziej przemyślany wkład kluczowych zainteresowanych stron w odniesieniu do priorytetów polityki UE i struktury polityki opracowanej przez UE; |
| --- | --- |

ae)

wdrożyli nowy program na rzecz regionu Morza Śródziemnego poprzez wzmocnienie wsparcia UE dla wolnego, silnego i niezależnego społeczeństwa obywatelskiego w całym regionie Morza Śródziemnego oraz poprzez specjalny dialog i konsultacje z władzami i społecznościami lokalnymi i regionalnymi; wzmocnili powiązania między delegaturami UE a Eurośródziemnomorskim Zgromadzeniem Samorządów Lokalnych i Regionalnych (ARLEM); przypomnieli, że są to ważne i zasadnicze czynniki stymulujące zrównoważony i sprawiedliwy rozwój gospodarczy i społeczny bliżej obywateli, tak aby strategie wdrażania mogły dotrzeć do wszystkich społeczności, w tym do społeczności znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji pod względem geograficznym i społeczno-gospodarczym, a także do obrońców praw; domagali się, żeby wsparcie UE dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego nie było uzależnione od zatwierdzenia przez władze krajowe, gdyż ma zasadnicze znaczenie we wszystkich bez wyjątku krajach regionu; upoważnili delegatury w krajach południowego sąsiedztwa co zintensyfikowania kontaktów z władzami lokalnymi i regionalnymi oraz przedstawicielami różnych grup społecznych, które są siłą napędową rozwoju terytorialnego, zwłaszcza w ramach konsultacji dotyczących priorytetów UE w zakresie partnerstwa i inwestycji w krajach południowego sąsiedztwa; ponadto upoważnili delegatury UE w krajach południowego sąsiedztwa do utworzenia komitetów doradczych wysokiego szczebla, które odzwierciedlałyby różnorodność społeczną, gospodarczą i polityczną danego kraju i w których skład wchodziliby przedstawiciele podmiotów gospodarczych, medialnych, kulturalnych i akademickich, przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego i ważni liderzy młodzieży, a także partnerzy społeczni i czołowi obrońcy praw człowieka z danego kraju, oraz które zapewniałyby bardziej przemyślany wkład kluczowych zainteresowanych stron w odniesieniu do priorytetów polityki UE i struktury polityki opracowanej przez UE;

| af) | zajęli się sytuacją w dziedzinie praw człowieka i wyzwaniami stojącymi przed społeczeństwem obywatelskim oraz wspierali konkretne inicjatywy wzmacniające organizacje społeczeństwa obywatelskiego, obrońców praw człowieka i niezależne media; dopilnowali, aby kraje partnerskie skutecznie wdrażały normy pracy i zajmowały się przypadkami nieprzestrzegania norm MOP; |
| --- | --- |

af)

zajęli się sytuacją w dziedzinie praw człowieka i wyzwaniami stojącymi przed społeczeństwem obywatelskim oraz wspierali konkretne inicjatywy wzmacniające organizacje społeczeństwa obywatelskiego, obrońców praw człowieka i niezależne media; dopilnowali, aby kraje partnerskie skutecznie wdrażały normy pracy i zajmowały się przypadkami nieprzestrzegania norm MOP;

| ag) | zachęcali do reform w dziedzinie demokracji, praworządności i praw człowieka, dobrych rządów i walki z korupcją w ramach polityki wobec południowego sąsiedztwa oraz by wspomagali te reformy z korzyścią dla społeczeństw i stabilności w regionie; |
| --- | --- |

ag)

zachęcali do reform w dziedzinie demokracji, praworządności i praw człowieka, dobrych rządów i walki z korupcją w ramach polityki wobec południowego sąsiedztwa oraz by wspomagali te reformy z korzyścią dla społeczeństw i stabilności w regionie;

| ah) | wezwali wszystkie kraje południowego regionu Morza Śródziemnego do zapewnienia swobodnej, bezpiecznej i ponadnarodowej przestrzeni dla nauki i organizacji społeczeństwa obywatelskiego przed organizowaną przez Egipt konferencją w sprawie zmian klimatu COP 27; |
| --- | --- |

ah)

wezwali wszystkie kraje południowego regionu Morza Śródziemnego do zapewnienia swobodnej, bezpiecznej i ponadnarodowej przestrzeni dla nauki i organizacji społeczeństwa obywatelskiego przed organizowaną przez Egipt konferencją w sprawie zmian klimatu COP 27;

| ai) | przedstawili ambitny plan działania UE na rzecz walki z bezkarnością za zbrodnie przeciwko ludzkości, o co wnioskował Parlament w marcu 2021 r., nadając priorytet Syrii, która doświadczyła najgorszego od dziesięcioleci konfliktu w regionie, oraz podkreślili potrzebę działań na rzecz osiągnięcia stabilnej, bezpiecznej, zjednoczonej i dostatniej Libii, co leży w interesie wszystkich; |
| --- | --- |

ai)

przedstawili ambitny plan działania UE na rzecz walki z bezkarnością za zbrodnie przeciwko ludzkości, o co wnioskował Parlament w marcu 2021 r., nadając priorytet Syrii, która doświadczyła najgorszego od dziesięcioleci konfliktu w regionie, oraz podkreślili potrzebę działań na rzecz osiągnięcia stabilnej, bezpiecznej, zjednoczonej i dostatniej Libii, co leży w interesie wszystkich;

| aj) | przedstawiali coroczne aktualizacje dotyczące realizacji nowego programu na rzecz regionu Morza Śródziemnego, ze szczególnym uwzględnieniem wydatkowania środków finansowych udostępnionych na potrzeby planu gospodarczo-inwestycyjnego; regularnie konsultowali się z Parlamentem w sprawie rocznego i wieloletniego programowania związanego z wdrażaniem nowego programu dla regionu Morza Śródziemnego oraz planu gospodarczo-inwestycyjnego; regularnie informowali Parlament o stanie prac nad nowym programem na rzecz regionu Morza Śródziemnego, w szczególności o realizacji jego pięciu priorytetów oraz o zawarciu i realizacji wspólnych dokumentów i priorytetów partnerstwa, a także informowali go na bieżąco o wspomnianej realizacji i odpowiedzi na jego zalecenia we wszystkich obszarach polityki UE, a także o dodatkowych projektach i programach, które zwiększą potencjał UE w zakresie partnerstwa z krajami południowego sąsiedztwa; |
| --- | --- |

aj)

przedstawiali coroczne aktualizacje dotyczące realizacji nowego programu na rzecz regionu Morza Śródziemnego, ze szczególnym uwzględnieniem wydatkowania środków finansowych udostępnionych na potrzeby planu gospodarczo-inwestycyjnego; regularnie konsultowali się z Parlamentem w sprawie rocznego i wieloletniego programowania związanego z wdrażaniem nowego programu dla regionu Morza Śródziemnego oraz planu gospodarczo-inwestycyjnego; regularnie informowali Parlament o stanie prac nad nowym programem na rzecz regionu Morza Śródziemnego, w szczególności o realizacji jego pięciu priorytetów oraz o zawarciu i realizacji wspólnych dokumentów i priorytetów partnerstwa, a także informowali go na bieżąco o wspomnianej realizacji i odpowiedzi na jego zalecenia we wszystkich obszarach polityki UE, a także o dodatkowych projektach i programach, które zwiększą potencjał UE w zakresie partnerstwa z krajami południowego sąsiedztwa;

| ak) | podjęli odpowiednie wysiłki w celu rozwoju dialogu międzykulturowego i międzyreligijnego jako cennej okazji do propagowania praw i wolności człowieka, wspólnego rozwiązywania problemów fundamentalizmu religijnego, dyskryminacji, nienawiści antymuzułmańskiej i antysemityzmu oraz wspólnej walki z radykalizacją, podburzaniem do nienawiści i przemocy oraz terroryzmem; przypomnieli, że przewodnicząca Parlamentu zamierza wyznaczyć wysłannika ds. dialogu międzyreligijnego i ściśle zaangażować obecnych wysłanników Komisji i Parlamentu ds. dialogu międzyreligijnego we wspólne wysiłki na rzecz dialogu międzyreligijnego z państwami południowego sąsiedztwa; |
| --- | --- |

ak)

podjęli odpowiednie wysiłki w celu rozwoju dialogu międzykulturowego i międzyreligijnego jako cennej okazji do propagowania praw i wolności człowieka, wspólnego rozwiązywania problemów fundamentalizmu religijnego, dyskryminacji, nienawiści antymuzułmańskiej i antysemityzmu oraz wspólnej walki z radykalizacją, podburzaniem do nienawiści i przemocy oraz terroryzmem; przypomnieli, że przewodnicząca Parlamentu zamierza wyznaczyć wysłannika ds. dialogu międzyreligijnego i ściśle zaangażować obecnych wysłanników Komisji i Parlamentu ds. dialogu międzyreligijnego we wspólne wysiłki na rzecz dialogu międzyreligijnego z państwami południowego sąsiedztwa;

| al) | wykorzystali szansę, jaką daje nowy program na rzecz regionu Morza Śródziemnego pod kątem tworzenia silnych ram dialogu i współpracy w całym regionie Morza Śródziemnego na rzecz ochrony i propagowania dziedzictwa kulturowego oraz uświadamiania jego wartości, w tym również w celu dalszego wspierania turystyki i możliwości gospodarczych; wzmacniali ochronę i promocję Europejskich Szlaków Kulturowych, w których uczestniczą również kraje południowego sąsiedztwa, w tym szlaku spuścizny andaluzyjskiej, szlaku Eneasza, szlaku drzew oliwnych, szlaku iter vitis i szlaku Fenicjan; |
| --- | --- |

al)

wykorzystali szansę, jaką daje nowy program na rzecz regionu Morza Śródziemnego pod kątem tworzenia silnych ram dialogu i współpracy w całym regionie Morza Śródziemnego na rzecz ochrony i propagowania dziedzictwa kulturowego oraz uświadamiania jego wartości, w tym również w celu dalszego wspierania turystyki i możliwości gospodarczych; wzmacniali ochronę i promocję Europejskich Szlaków Kulturowych, w których uczestniczą również kraje południowego sąsiedztwa, w tym szlaku spuścizny andaluzyjskiej, szlaku Eneasza, szlaku drzew oliwnych, szlaku iter vitis i szlaku Fenicjan;

| am) | wykorzystali okazję do dalszego zwiększania zdolności UE w zakresie działań informacyjnych i dialogu z rządami i parlamentami krajów południowego sąsiedztwa poprzez długoletni i skuteczny potencjał Parlamentu w zakresie dialogu międzyparlamentarnego, wsparcia demokratycznego i dyplomacji parlamentarnej, ze szczególnym uwzględnieniem delegacji międzyparlamentarnych Parlamentu i ich zdolności do promowania – w ścisłej koordynacji z odpowiednimi komisjami Parlamentu – dialogu demokratycznego i politycznego w ściślejszej współpracy z państwami południowego sąsiedztwa; |
| --- | --- |

am)

wykorzystali okazję do dalszego zwiększania zdolności UE w zakresie działań informacyjnych i dialogu z rządami i parlamentami krajów południowego sąsiedztwa poprzez długoletni i skuteczny potencjał Parlamentu w zakresie dialogu międzyparlamentarnego, wsparcia demokratycznego i dyplomacji parlamentarnej, ze szczególnym uwzględnieniem delegacji międzyparlamentarnych Parlamentu i ich zdolności do promowania – w ścisłej koordynacji z odpowiednimi komisjami Parlamentu – dialogu demokratycznego i politycznego w ściślejszej współpracy z państwami południowego sąsiedztwa;

| an) | zapewnili pozytywne powiązania między nowym programem na rzecz regionu Morza Śródziemnego a zdolnością UE i jej państw członkowskich do budowania koalicji krajów o podobnych poglądach w celu wspierania skutecznego systemu wielostronnego opartego na zasadach, zdolnego zwiększyć możliwości społeczności międzynarodowej do sprostania globalnym wyzwaniom; uwzględnili w nowym programie na rzecz regionu Morza Śródziemnego wzmocniony dialog na temat wartości, jaką dla krajów południowego sąsiedztwa jest zbliżenie z UE nie tylko w odniesieniu do dialogu politycznego, stabilności i wzrostu gospodarczego, ale także w odniesieniu do zdolności promowania pokoju i stabilności, przestrzegania i poszanowania zasad prawa międzynarodowego, jak w przypadku wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, zwalczania ekstremizmu, a także obrony wartości demokratycznych, podstawowych wolności i praw człowieka w systemie ONZ i na odpowiednich forach wielostronnych; |
| --- | --- |

an)

zapewnili pozytywne powiązania między nowym programem na rzecz regionu Morza Śródziemnego a zdolnością UE i jej państw członkowskich do budowania koalicji krajów o podobnych poglądach w celu wspierania skutecznego systemu wielostronnego opartego na zasadach, zdolnego zwiększyć możliwości społeczności międzynarodowej do sprostania globalnym wyzwaniom; uwzględnili w nowym programie na rzecz regionu Morza Śródziemnego wzmocniony dialog na temat wartości, jaką dla krajów południowego sąsiedztwa jest zbliżenie z UE nie tylko w odniesieniu do dialogu politycznego, stabilności i wzrostu gospodarczego, ale także w odniesieniu do zdolności promowania pokoju i stabilności, przestrzegania i poszanowania zasad prawa międzynarodowego, jak w przypadku wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, zwalczania ekstremizmu, a także obrony wartości demokratycznych, podstawowych wolności i praw człowieka w systemie ONZ i na odpowiednich forach wielostronnych;

| ao) | zaangażowali się we współpracę ze wszystkimi partnerami z południowego sąsiedztwa w celu opracowania polityki opartej na Agendzie 2030 i jej celach zrównoważonego rozwoju oraz ukierunkowanej na wzmocnienie praworządności, dobrych rządów oraz poszanowania praw człowieka i prawa międzynarodowego; |
| --- | --- |

ao)

zaangażowali się we współpracę ze wszystkimi partnerami z południowego sąsiedztwa w celu opracowania polityki opartej na Agendzie 2030 i jej celach zrównoważonego rozwoju oraz ukierunkowanej na wzmocnienie praworządności, dobrych rządów oraz poszanowania praw człowieka i prawa międzynarodowego;

| ap) | zachęcali Radę do pełnego wykorzystania globalnego systemu sankcji UE za naruszenia praw człowieka w przypadku poważnych naruszeń praw człowieka w regionie; podjęli starania na rzecz rozszerzenia zakresu stosowania tego ważnego instrumentu na akty korupcji; |
| --- | --- |

ap)

zachęcali Radę do pełnego wykorzystania globalnego systemu sankcji UE za naruszenia praw człowieka w przypadku poważnych naruszeń praw człowieka w regionie; podjęli starania na rzecz rozszerzenia zakresu stosowania tego ważnego instrumentu na akty korupcji;

| aq) | ponownie potępili stosowanie kary śmierci; wezwali właściwych partnerów z południowego sąsiedztwa do niezwłocznego wprowadzenia moratorium na stosowanie kary śmierci, co byłoby krokiem do zniesienia tej kary i złagodzenia wszystkich wyroków śmierci; |
| --- | --- |

aq)

ponownie potępili stosowanie kary śmierci; wezwali właściwych partnerów z południowego sąsiedztwa do niezwłocznego wprowadzenia moratorium na stosowanie kary śmierci, co byłoby krokiem do zniesienia tej kary i złagodzenia wszystkich wyroków śmierci;

| 2. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszego zalecenia Radzie, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Komisji, Komitetowi Regionów, sekretariatowi Unii dla Śródziemnomorza i jego zgromadzeniu parlamentarnemu, a także rządom i parlamentom państw członkowskich Unii Europejskiej oraz państw będących członkami Unii dla Śródziemnomorza i jej wymiaru parlamentarnego. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  Dz.U. C 108 z 26.3.2021, s. 90.

---

III Akty przygotowawcze

Parlament Europejski

Wtorek, 13 września 2022 r.

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/166 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/166

---

P9_TA(2022)0303

Ujednolicone procedury kontroli drogowego transportu towarów niebezpiecznych (tekst jednolity) ***I

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ujednoliconych procedur kontroli drogowego transportu towarów niebezpiecznych (tekst jednolity) (COM(2021)0483 – C9-0347/2021 – 2021/0275(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza – ujednolicenie)

(2023/C 125/15)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedłożony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2021)0483), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedłożony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2021)0483),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 91 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0347/2021), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 91 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0347/2021),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 20 października 2021 r. (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 20 października 2021 r. (1),

| — | uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 20 grudnia 1994 r. – Szybsza metoda pracy nad urzędową kodyfikacją tekstów prawnych (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 20 grudnia 1994 r. – Szybsza metoda pracy nad urzędową kodyfikacją tekstów prawnych (2),

| — | uwzględniając art. 109 i 59 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 109 i 59 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A9-0228/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A9-0228/2022),

| A. | mając na uwadze opinię konsultacyjnej grupy roboczej służb prawnych Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, zgodnie z którą przedmiotowy wniosek ogranicza się do zwykłego ujednolicenia istniejących tekstów, bez zmiany co do istoty; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze opinię konsultacyjnej grupy roboczej służb prawnych Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, zgodnie z którą przedmiotowy wniosek ogranicza się do zwykłego ujednolicenia istniejących tekstów, bez zmiany co do istoty;

| 1. | przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  Dz.U. C 105 z 4.3.2022, s. 148.

(2)  Dz.U. C 102 z 4.4.1996, s. 2.

---

P9_TC1-COD(2021)0275

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie ujednoliconych procedur kontroli drogowego transportu towarów niebezpiecznych (tekst jednolity)

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, dyrektywy (UE) 2022/1999.)

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/167 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/167

---

P9_TA(2022)0304

Przyjęcie zmian do Międzynarodowej umowy w sprawie cukru z 1992 r. ***

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie projektu decyzji Rady dotyczącej przyjęcia zmian do Międzynarodowej umowy w sprawie cukru z 1992 r. (07978/2022 – C9-0181/2022 – 2022/0082(NLE))

(Zgoda)

(2023/C 125/16)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając projekt decyzji Rady (07978/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt decyzji Rady (07978/2022),

| — | uwzględniając projekt zmian do Międzynarodowej umowy w sprawie cukru z 1992 r. (07978/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt zmian do Międzynarodowej umowy w sprawie cukru z 1992 r. (07978/2022),

| — | uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 207 ust. 4 akapit pierwszy i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt (v) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C9-0181/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 207 ust. 4 akapit pierwszy i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt (v) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C9-0181/2022),

| — | uwzględniając art. 105 ust. 1 i 4 oraz art. 114 ust. 7 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 105 ust. 1 i 4 oraz art. 114 ust. 7 Regulaminu,

| — | uwzględniając zalecenie Komisji Handlu Międzynarodowego (A9-0229/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Komisji Handlu Międzynarodowego (A9-0229/2022),

| 1. | wyraża zgodę na zatwierdzenie zmian do umowy; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich. |
| --- | --- |

2.

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/168 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/168

---

P9_TA(2022)0305

Umowa o partnerstwie w sprawie połowów między Unią Europejską a Republiką Mauritiusu: uprawnienia do połowów i rekompensata finansowa w latach 2017-2021. Przedłużenie Protokołu ***

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii, Porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Republiką Mauritiusu w sprawie przedłużenia obowiązywania Protokołu ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie o partnerstwie w sprawie połowów między Unią Europejską a Republiką Mauritiusu (05657/2022 – C9-0166/2022 – 2022/0014(NLE))

(Zgoda)

(2023/C 125/17)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając projekt decyzji Rady (05657/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt decyzji Rady (05657/2022),

| — | uwzględniając projekt Porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Republiką Mauritiusu w sprawie przedłużenia obowiązywania Protokołu ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie o partnerstwie w sprawie połowów między Unią Europejską a Republiką Mauritiusu (05658/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt Porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Republiką Mauritiusu w sprawie przedłużenia obowiązywania Protokołu ustalającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie o partnerstwie w sprawie połowów między Unią Europejską a Republiką Mauritiusu (05658/2022),

| — | uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 43 i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt (v) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C9-0166/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 43 i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt (v) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C9-0166/2022),

| — | uwzględniając art. 105 ust. 1 i 4 oraz art. 114 ust. 7 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 105 ust. 1 i 4 oraz art. 114 ust. 7 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinię Komisji Budżetowej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Komisji Budżetowej,

| — | uwzględniając zalecenie Komisji Rybołówstwa (A9-0211/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Komisji Rybołówstwa (A9-0211/2022),

| 1. | wyraża zgodę na zawarcie porozumienia; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Republiki Mauritiusu. |
| --- | --- |

2.

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/169 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/169

---

P9_TA(2022)0306

Projekt budżetu korygującego nr 2/2022 do budżetu ogólnego na 2022 r. – Zapisanie nadwyżki za rok budżetowy 2021

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie stanowiska Rady dotyczącego projektu budżetu korygującego nr 2/2022 Unii Europejskiej na rok budżetowy 2022 – wprowadzenie nadwyżki z roku budżetowego 2021 (11467/2022 – C9-0297/2022 – 2022/0119(BUD))

(2023/C 125/18)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 314 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 314 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (1), w szczególności jego art. 44, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (1), w szczególności jego art. 44,

| — | uwzględniając budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2022 w formie przyjętej ostatecznie 24 listopada 2021 r. (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2022 w formie przyjętej ostatecznie 24 listopada 2021 r. (2),

| — | uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (3) (rozporządzenie w sprawie WRF), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (3) (rozporządzenie w sprawie WRF),

| — | uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 16 grudnia 2020 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 16 grudnia 2020 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych (4),

| — | uwzględniając decyzję Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylającą decyzję 2014/335/UE, Euratom (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylającą decyzję 2014/335/UE, Euratom (5),

| — | uwzględniając projekt budżetu korygującego nr 2/2022 przyjęty przez Komisję 12 kwietnia 2022 r. (COM(2022)0250), |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt budżetu korygującego nr 2/2022 przyjęty przez Komisję 12 kwietnia 2022 r. (COM(2022)0250),

| — | uwzględniając stanowisko dotyczące projektu budżetu korygującego nr 2/2022 przyjęte przez Radę 18 lipca 2022 r. i przekazane Parlamentowi Europejskiemu 16 sierpnia 2022 r. (11467/2022 – C9-0297/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając stanowisko dotyczące projektu budżetu korygującego nr 2/2022 przyjęte przez Radę 18 lipca 2022 r. i przekazane Parlamentowi Europejskiemu 16 sierpnia 2022 r. (11467/2022 – C9-0297/2022),

| — | uwzględniając art. 94 i 96 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 94 i 96 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej (A9-0226/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej (A9-0226/2022),

| A. | mając na uwadze, że projekt budżetu korygującego nr 2/2022 ma na celu wprowadzenie do budżetu na rok 2022 nadwyżki z roku budżetowego 2021 wynoszącej 3 227,1 mln EUR; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że projekt budżetu korygującego nr 2/2022 ma na celu wprowadzenie do budżetu na rok 2022 nadwyżki z roku budżetowego 2021 wynoszącej 3 227,1 mln EUR;

| B. | mając na uwadze, że główne czynniki tej nadwyżki to dodatni wynik po stronie dochodów w wysokości 2 574,8 mln EUR oraz niepełne wykorzystanie środków przewidzianych na wydatki w wysokości 652,3 mln EUR; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że główne czynniki tej nadwyżki to dodatni wynik po stronie dochodów w wysokości 2 574,8 mln EUR oraz niepełne wykorzystanie środków przewidzianych na wydatki w wysokości 652,3 mln EUR;

| C. | mając na uwadze, że po stronie dochodów nadwyżka wynika głównie z wyższej niż oczekiwano kwoty należności celnych (o 1 688,7 mln EUR) oraz wyższej niż prognozowano kwoty dochodów finansowych, odsetek od zadłużenia i grzywien (o 1 110,8 mln EUR) udostępnionych w budżecie Unii w ostatnich miesiącach roku; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że po stronie dochodów nadwyżka wynika głównie z wyższej niż oczekiwano kwoty należności celnych (o 1 688,7 mln EUR) oraz wyższej niż prognozowano kwoty dochodów finansowych, odsetek od zadłużenia i grzywien (o 1 110,8 mln EUR) udostępnionych w budżecie Unii w ostatnich miesiącach roku;

| D. | mając na uwadze, że po stronie wydatków poziom niepełnego wykorzystania środków przez Komisję wynosi 81 mln EUR za 2021 r. i 250 mln EUR w odniesieniu do środków przeniesionych z 2020 r. (z czego 183 mln EUR pochodzi z instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych), natomiast poziom niepełnego wykorzystania środków przez inne instytucje wynosi 117 mln EUR za 2021 r. i 77 mln EUR w odniesieniu do środków przeniesionych; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że po stronie wydatków poziom niepełnego wykorzystania środków przez Komisję wynosi 81 mln EUR za 2021 r. i 250 mln EUR w odniesieniu do środków przeniesionych z 2020 r. (z czego 183 mln EUR pochodzi z instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych), natomiast poziom niepełnego wykorzystania środków przez inne instytucje wynosi 117 mln EUR za 2021 r. i 77 mln EUR w odniesieniu do środków przeniesionych;

| 1. | odnotowuje przedstawiony przez Komisję projekt budżetu korygującego nr 2/2022 poświęconego wyłącznie rozdysponowaniu nadwyżki środków budżetowych z 2021 r. wynoszącej 3 227,1 mln EUR zgodnie z art. 18 ust. 3 rozporządzenia finansowego; zauważa, że nadwyżka z 2021 r. w kwocie 3 227,1 mln EUR jest szczególnie wysoka; przypomina w związku z tym, że przy wykonywaniu budżetu Komisja musi przestrzegać zasad należytego zarządzania finansami zgodnie z art. 317 TFUE i art. 33 rozporządzenia finansowego; |
| --- | --- |

1.

| 2. | ubolewa, że 183 mln EUR przeznaczone na zakup szczepionek przeciwko COVID-19 w 2021 r. nie zostało wydane zgodnie z planem Komisji ani przekierowane na inne potrzeby; |
| --- | --- |

2.

| 3. | ponownie podkreśla swoje stanowisko, zgodnie z którym należy uruchomić wszelkie dostępne instrumenty budżetowe Unii, w tym nadwyżkę, w celu dalszego zapewniania jak najsilniejszego wsparcia gospodarczego i finansowego Ukrainie i państwom pierwszej linii oraz dalszego wzmacniania zdolności Unii do solidarności w celu zaradzenia społecznym, energetycznym, rolniczym i gospodarczym skutkom rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie dla Unii i jej obywateli; ostrzega, że te pilne potrzeby będą wymagały dodatkowego wsparcia z budżetu Unii, i jest gotów wesprzeć odpowiednie zwiększenie środków w budżecie Unii na 2022 r. za pomocą przyszłych budżetów korygujących, a także wzywa Komisję do przedstawienia, w stosownych przypadkach, budżetów korygujących uruchamiających nowe środki w celu sprostania tym wyzwaniom; w tym kontekście wzywa państwa członkowskie do przeznaczenia znacznych oczekiwanych obniżek ich wkładów opartych na DNB wynikających z nadwyżki z 2021 r. na budżet działań związanych z przeciwdziałaniem tragicznym skutkom tej nielegalnej, niesprowokowanej i nieuzasadnionej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie; |
| --- | --- |

3.

| 4. | odnotowuje, że według Komisji grzywny za naruszenie zasad konkurencji wyniosły w 2021 r. 957 mln EUR; podkreśla raz jeszcze, że poza nadwyżkami wynikającymi z niepełnego wykorzystania środków należy umożliwić budżetowi Unii ponowne wykorzystanie dochodów wynikających z grzywien lub związanych z opóźnieniami w płatnościach bez odpowiedniego zmniejszenia wkładów opartych na DNB; |
| --- | --- |

4.

| 5. | zatwierdza stanowisko Rady dotyczące projektu budżetu korygującego nr 2/2022; |
| --- | --- |

5.

| 6. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do ogłoszenia, że budżet korygujący nr 3/2022 został ostatecznie przyjęty, i do zarządzenia jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej; |
| --- | --- |

6.

| 7. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, jak również innym instytucjom i właściwym organom oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

7.

---

(1)  Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.

(2)  Dz.U. L 45 z 24.2.2022, s. 1.

(3)  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 11.

(4)  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 28.

(5)  Dz.U. L 424 z 15.12.2020, s. 1.

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/171 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/171

---

P9_TA(2022)0307

Zmiana rozporządzenia w sprawie wymogów kapitałowych w obszarze restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (wniosek dotyczący „połączenia łańcuchowego”) ***I

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 575/2013 i dyrektywę 2014/59/UE w odniesieniu do traktowania ostrożnościowego grup globalnych instytucji o znaczeniu systemowym stosujących strategię restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wielokrotnego punktu kontaktowego oraz metodykę pośredniej subskrypcji instrumentów kwalifikujących się do spełnienia minimalnego wymogu w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych (COM(2021)0665 – C9-0398/2021 – 2021/0343(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 125/19)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2021)0665), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2021)0665),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0398/2021), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0398/2021),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego z dnia 13 stycznia 2022 r. (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego z dnia 13 stycznia 2022 r. (1),

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 9 grudnia 2021 r. (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 9 grudnia 2021 r. (2),

| — | uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 74 ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 74 ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 59 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 59 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A9-0020/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A9-0020/2022),

| 1. | przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  Dz.U. C 122 z 17.3.2022, s. 33.

(2)  Dz.U. C 152 z 6.4.2022, s. 111.

---

P9_TC1-COD(2021)0343

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2014/59/UE w odniesieniu do traktowania ostrożnościowego instytucji globalnych o znaczeniu systemowym, które realizują strategię restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wielu punktów kontaktowych oraz w odniesieniu do metod pośredniej subskrypcji instrumentów kwalifikujących się do spełnienia minimalnego wymogu w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/2036.)

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/172 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/172

---

P9_TA(2022)0309

Sprawozdanie okresowe w sprawie wniosku z 2021 r. dotyczącego zmiany wieloletnich ram finansowych

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku z 2021 r. dotyczącego zmiany wieloletnich ram finansowych (COM(2021)0569 – 2021/0429R(APP))

(2023/C 125/20)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 310, 311, 312 i 323 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 310, 311, 312 i 323 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

| — | uwzględniając wniosek Komisji z 22 grudnia 2021 r. dotyczący rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (UE, Euratom) 2020/2093 określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (COM(2021)0569), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji z 22 grudnia 2021 r. dotyczący rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (UE, Euratom) 2020/2093 określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (COM(2021)0569),

| — | uwzględniając wniosek Komisji z 14 lipca 2021 r. dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Społeczny Fundusz Klimatyczny (COM(2021)0568), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji z 14 lipca 2021 r. dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Społeczny Fundusz Klimatyczny (COM(2021)0568),

| — | uwzględniając porozumienie międzyinstytucjonalne między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską z 16 grudnia 2020 r. w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych (1) („PMI”), |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie międzyinstytucjonalne między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską z 16 grudnia 2020 r. w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych (1) („PMI”),

| — | uwzględniając art. 105 ust. 5 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 105 ust. 5 Regulaminu,

| — | uwzględniając okresowe sprawozdanie Komisji Budżetowej (A9-0227/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając okresowe sprawozdanie Komisji Budżetowej (A9-0227/2022),

| A. | mając na uwadze, że wnioski Komisji z 22 grudnia 2021 r. dotyczące ustanowienia kolejnej generacji zasobów własnych dla budżetu Unii i zmiany wieloletnich ram finansowych na lata 2021-2027 są nierozerwalnie związane z pakietem „Gotowi na 55” przedstawionym 14 lipca 2021 r.; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że wnioski Komisji z 22 grudnia 2021 r. dotyczące ustanowienia kolejnej generacji zasobów własnych dla budżetu Unii i zmiany wieloletnich ram finansowych na lata 2021-2027 są nierozerwalnie związane z pakietem „Gotowi na 55” przedstawionym 14 lipca 2021 r.;

| B. | mając na uwadze, że zgodnie z art. 311 TFUE Unia musi pozyskać środki niezbędne do osiągnięcia swoich celów i prowadzenia swojej polityki; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że zgodnie z art. 311 TFUE Unia musi pozyskać środki niezbędne do osiągnięcia swoich celów i prowadzenia swojej polityki;

| C. | mając na uwadze, że zgodnie z wieloletnim stanowiskiem Parlamentu nowe zobowiązania i cele polityczne muszą być dopasowane do nowych środków finansowych i nie mogą być finansowane kosztem innych programów i priorytetów Unii; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że zgodnie z wieloletnim stanowiskiem Parlamentu nowe zobowiązania i cele polityczne muszą być dopasowane do nowych środków finansowych i nie mogą być finansowane kosztem innych programów i priorytetów Unii;

| D. | mając na uwadze, że pełne włączenie Społecznego Funduszu Klimatycznego do budżetu Unii jest wymogiem traktatowym na mocy art. 310 ust. 1 TFUE oraz warunkiem wstępnym m.in. przestrzegania metody wspólnotowej, zagwarantowania odpowiedzialności, nadzoru i kontroli parlamentarnej, zapewnienia przewidywalności finansowania i wieloletniego programowania oraz zagwarantowania przejrzystości decyzji budżetowych podejmowanych na szczeblu Unii; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że pełne włączenie Społecznego Funduszu Klimatycznego do budżetu Unii jest wymogiem traktatowym na mocy art. 310 ust. 1 TFUE oraz warunkiem wstępnym m.in. przestrzegania metody wspólnotowej, zagwarantowania odpowiedzialności, nadzoru i kontroli parlamentarnej, zapewnienia przewidywalności finansowania i wieloletniego programowania oraz zagwarantowania przejrzystości decyzji budżetowych podejmowanych na szczeblu Unii;

| E. | mając na uwadze, że w przypadku wzrostu cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla w porównaniu z pierwotnym założeniem, należy co roku udostępniać dodatkowy przydział środków na Społeczny Fundusz Klimatyczny, proporcjonalnie do tempa wzrostu cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla, w celu dalszego wspierania najbardziej narażonych gospodarstw domowych i użytkowników transportu w transformacji ku neutralności klimatycznej; mając na uwadze, że takie coroczne zwiększenie środków należy uwzględnić w WRF za pomocą automatycznego dostosowania pułapu działu 3 – „Zasoby naturalne i środowisko” oraz pułapu płatności do wahań cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że w przypadku wzrostu cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla w porównaniu z pierwotnym założeniem, należy co roku udostępniać dodatkowy przydział środków na Społeczny Fundusz Klimatyczny, proporcjonalnie do tempa wzrostu cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla, w celu dalszego wspierania najbardziej narażonych gospodarstw domowych i użytkowników transportu w transformacji ku neutralności klimatycznej; mając na uwadze, że takie coroczne zwiększenie środków należy uwzględnić w WRF za pomocą automatycznego dostosowania pułapu działu 3 – „Zasoby naturalne i środowisko” oraz pułapu płatności do wahań cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla;

| F. | mając na uwadze, że zgodnie z art. 312 ust. 5 TFUE oraz zgodnie z dalszymi postanowieniami porozumienia międzyinstytucjonalnego Parlament Europejski, Rada i Komisja są zobowiązane do podejmowania wszelkich środków niezbędnych do ułatwienia przyjęcia nowych lub zmienionych WRF; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że zgodnie z art. 312 ust. 5 TFUE oraz zgodnie z dalszymi postanowieniami porozumienia międzyinstytucjonalnego Parlament Europejski, Rada i Komisja są zobowiązane do podejmowania wszelkich środków niezbędnych do ułatwienia przyjęcia nowych lub zmienionych WRF;

| 1. | wyraża swoje stanowisko wyłącznie w sprawie wniosku Komisji z 22 grudnia 2021 r. dotyczącego zmiany WRF na lata 2021-2027, opowiadając się tym samym za ukierunkowanym podejściem ograniczonym do pakietu „Gotowi na 55” i w pełni zgodnym z jego stanowiskiem; |
| --- | --- |

1.

| 2. | stwierdza jednak, że konieczna jest szersza zmiana obecnych WRF, ponieważ już w pierwszym roku ich realizacji są one bliskie wyczerpania swoich możliwości; zwraca uwagę na liczne kryzysy i wyzwania, z którymi boryka się Unia, w szczególności wojnę w Ukrainie i jej skutki, a także na znaczne potrzeby finansowe, jakie się z tym wiążą; wzywa zatem Komisję, aby przeprowadziła szczegółowy przegląd funkcjonowania obecnych WRF i jak najszybciej, nie później niż w pierwszym kwartale 2023 r., przedstawiła wniosek ustawodawczy w sprawie kompleksowej rewizji WRF; zamierza bardziej szczegółowo przedstawić w specjalnym sprawozdaniu swoje wnioski dotyczące tego przeglądu; |
| --- | --- |

2.

| 3. | w pełni popiera włączenie Społecznego Funduszu Klimatycznego do budżetu Unii i WRF, zgodnie ze swoim długoletnim stanowiskiem, że wszystkie programy i fundusze Unii powinny być uwzględnione w budżecie; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji jako punkt wyjścia w odniesieniu do zwiększenia pułapu środków na zobowiązania w dziale 3 – „Zasoby naturalne i środowisko” oraz pułapu środków na płatności, co jest niezbędnym warunkiem, aby finansowanie Społecznego Funduszu Klimatycznego nie odbywało się ze szkodą dla innych programów i priorytetów Unii; |
| --- | --- |

3.

| 4. | podkreśla jednak, że konieczne są pewne zmiany w celu odzwierciedlenia stanowiska Parlamentu w sprawie pakietu „Gotowi na 55”, w tym w sprawie zmienionej puli środków finansowych Społecznego Funduszu Klimatycznego, która odzwierciedla odpowiednie przepisy zmienionej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/87/WE (2); |
| --- | --- |

4.

| 5. | popiera wniosek dotyczący specjalnego rocznego dostosowania opartego na nowych zasobach własnych; uważa, że jest to zgodne z zasadą określoną w porozumieniu międzyinstytucjonalnym, zgodnie z którą wydatki z budżetu Unii związane ze spłatą Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy nie powinny prowadzić do nieuzasadnionego zmniejszenia wydatków na programy lub instrumentów inwestycyjnych w ramach WRF, przy jednoczesnym przestrzeganiu budżetowej zasady uniwersalności dochodów; potwierdza zatem, że takie roczne dostosowanie zależy od wprowadzenia nowych zasobów własnych zgodnie z harmonogramem określonym w porozumieniu międzyinstytucjonalnym; |
| --- | --- |

5.

| 6. | zwraca się do Rady i Komisji o uwzględnienie poniższych zaleceń i zmian:






  (i) | wpływ zmienionej puli środków finansowych przeznaczonych na Społeczny Fundusz Klimatyczny należy odzwierciedlić w całym niniejszym rozporządzeniu, w tym w załączniku do niego; |
| --- | --- | --- |

6.

(i)

wpływ zmienionej puli środków finansowych przeznaczonych na Społeczny Fundusz Klimatyczny należy odzwierciedlić w całym niniejszym rozporządzeniu, w tym w załączniku do niego;

| (ii) | należy wprowadzić automatyczne dostosowanie techniczne pułapów środków na zobowiązania w dziale 3 – „Zasoby naturalne i środowisko” oraz pułapu środków na płatności, aby zapewnić udostępnienie dodatkowych środków na Społeczny Fundusz Klimatyczny w przypadku wzrostu ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla do poziomu wyższego niż początkowo zakładano; |
| --- | --- |

(ii)

należy wprowadzić automatyczne dostosowanie techniczne pułapów środków na zobowiązania w dziale 3 – „Zasoby naturalne i środowisko” oraz pułapu środków na płatności, aby zapewnić udostępnienie dodatkowych środków na Społeczny Fundusz Klimatyczny w przypadku wzrostu ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla do poziomu wyższego niż początkowo zakładano;

| (iii) | należy zmienić specjalne roczne dostosowanie oparte na nowych zasobach własnych, aby zapewnić możliwość jego przedłużenia w przypadku opóźnienia w przyjęciu kolejnych WRF, zgodnie z art. 312 ust. 4 TFUE; |
| --- | --- |

(iii)

należy zmienić specjalne roczne dostosowanie oparte na nowych zasobach własnych, aby zapewnić możliwość jego przedłużenia w przypadku opóźnienia w przyjęciu kolejnych WRF, zgodnie z art. 312 ust. 4 TFUE;

| (iv) | we wniosku dotyczącym rozporządzenia Rady należy wprowadzić następujące zmiany: |
| --- | --- |

(iv)

we wniosku dotyczącym rozporządzenia Rady należy wprowadzić następujące zmiany:

Zmiana 1

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Zmiana |
| --- | --- |
| (3) | Wprowadzenie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji dla sektorów budynków i transportu drogowego zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (14) może wywołać krótkoterminowe niekorzystne skutki społeczne. Aby sprostać temu wyzwaniu, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) [XXX] final ustanowiono (15) Społeczny Fundusz Klimatyczny, który ma być finansowany z budżetu ogólnego Unii na podstawie wieloletnich ram finansowych. Należy zatem dostosować pułap środków na zobowiązania w dziale 3 „Zasoby naturalne i środowisko” oraz pułap środków na płatności na lata 2025, 2026 i 2027. |

Tekst proponowany przez Komisję

Zmiana

(3)

Wprowadzenie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji dla sektorów budynków i transportu drogowego zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (14) może wywołać krótkoterminowe niekorzystne skutki społeczne. Aby sprostać temu wyzwaniu, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) [XXX] final ustanowiono (15) Społeczny Fundusz Klimatyczny, który ma być finansowany z budżetu ogólnego Unii na podstawie wieloletnich ram finansowych. Należy zatem dostosować pułap środków na zobowiązania w dziale 3 „Zasoby naturalne i środowisko” oraz pułap środków na płatności na lata 2025, 2026 i 2027.

| (3) | Wprowadzenie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji dla sektorów budynków i transportu drogowego zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (14) może wywołać krótkoterminowe niekorzystne skutki społeczne. Aby sprostać temu wyzwaniu, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) [XXX] final ustanowiono (15) Społeczny Fundusz Klimatyczny, który ma być finansowany z budżetu ogólnego Unii na podstawie wieloletnich ram finansowych. Należy zatem dostosować pułap środków na zobowiązania w dziale 3 „Zasoby naturalne i środowisko” oraz pułap środków na płatności na lata
  2024,
  2025, 2026 i 2027.
  W przypadku wyższej ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla w porównaniu z pierwotnym założeniem, należy co roku udostępniać dodatkowy przydział środków na Społeczny Fundusz Klimatyczny, proporcjonalnie do tempa wzrostu cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla, w celu dalszego wspierania najbardziej narażonych gospodarstw domowych i użytkowników transportu w transformacji ku neutralności klimatycznej. Takie coroczne zwiększenie środków należy uwzględnić w Wieloletnich Ramach Finansowych za pomocą automatycznego dostosowania pułapu środków na zobowiązania w dziale 3 – „Zasoby naturalne i środowisko” oraz pułapu środków na płatności do wahań cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla. |
| --- | --- |

(3)

Wprowadzenie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji dla sektorów budynków i transportu drogowego zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (14) może wywołać krótkoterminowe niekorzystne skutki społeczne. Aby sprostać temu wyzwaniu, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) [XXX] final ustanowiono (15) Społeczny Fundusz Klimatyczny, który ma być finansowany z budżetu ogólnego Unii na podstawie wieloletnich ram finansowych. Należy zatem dostosować pułap środków na zobowiązania w dziale 3 „Zasoby naturalne i środowisko” oraz pułap środków na płatności na lata
  2024,
  2025, 2026 i 2027.
  W przypadku wyższej ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla w porównaniu z pierwotnym założeniem, należy co roku udostępniać dodatkowy przydział środków na Społeczny Fundusz Klimatyczny, proporcjonalnie do tempa wzrostu cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla, w celu dalszego wspierania najbardziej narażonych gospodarstw domowych i użytkowników transportu w transformacji ku neutralności klimatycznej. Takie coroczne zwiększenie środków należy uwzględnić w Wieloletnich Ramach Finansowych za pomocą automatycznego dostosowania pułapu środków na zobowiązania w dziale 3 – „Zasoby naturalne i środowisko” oraz pułapu środków na płatności do wahań cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla.

Zmiana 2

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 3 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Zmiana |
| --- | --- |
| | (3a) | Komisja powinna przedstawić wniosek w sprawie nowych wieloletnich ram finansowych przed dniem 1 lipca 2025 r., by umożliwić instytucjom przyjęcie go z wystarczającym wyprzedzeniem przed wejściem w życie kolejnych Wieloletnich Ramach Finansowych. Zgodnie z art. 312 ust. 4 TFUE pułapy i inne przepisy, w tym dostosowania Wieloletnich Ram Finansowych określone w rozdziale 2, odpowiadające ostatniemu rokowi Wieloletnich Ram Finansowych określonemu w niniejszym rozporządzeniu, mają nadal obowiązywać w przypadku, gdy nowe wieloletnie ramy finansowe nie zostaną przyjęte przed końcem okresu obowiązywania Wieloletnich Ram Finansowych określonego w niniejszym rozporządzeniu. |

Tekst proponowany przez Komisję

Zmiana

(3a)

Komisja powinna przedstawić wniosek w sprawie nowych wieloletnich ram finansowych przed dniem 1 lipca 2025 r., by umożliwić instytucjom przyjęcie go z wystarczającym wyprzedzeniem przed wejściem w życie kolejnych Wieloletnich Ramach Finansowych. Zgodnie z art. 312 ust. 4 TFUE pułapy i inne przepisy, w tym dostosowania Wieloletnich Ram Finansowych określone w rozdziale 2, odpowiadające ostatniemu rokowi Wieloletnich Ram Finansowych określonemu w niniejszym rozporządzeniu, mają nadal obowiązywać w przypadku, gdy nowe wieloletnie ramy finansowe nie zostaną przyjęte przed końcem okresu obowiązywania Wieloletnich Ram Finansowych określonego w niniejszym rozporządzeniu.

Poprawka 3

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – punkt 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1) | art. 4
  ust. 4 otrzymuje brzmienie
  : |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

1)

art. 4
  ust. 4 otrzymuje brzmienie
  :

| 1) | w
   art. 4
  wprowadza się następujące zmiany
  : |
| --- | --- |

1)

w
   art. 4
  wprowadza się następujące zmiany
  :

| a) | w ust. 1 dodaje się literę w brzmieniu: |
| --- | --- |

a)

w ust. 1 dodaje się literę w brzmieniu:

| | „f) | obliczenia dodatkowych przydziałów w oparciu o wahania cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla i wynik rocznego dostosowania, o którym mowa w art. 4b.”; |
| --- | --- | --- |

„f)

obliczenia dodatkowych przydziałów w oparciu o wahania cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla i wynik rocznego dostosowania, o którym mowa w art. 4b.”;

| b) | ust. 4 otrzymuje brzmienie: |
| --- | --- |

b)

ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4.   Bez uszczerbku dla art. 4a, 6 i 7, w stosunku do danego roku nie można dokonywać żadnych dalszych dostosowań technicznych ani w ciągu tego roku, ani na zasadzie ex post w latach kolejnych.”;

„4.   Bez uszczerbku dla art. 4a,
  4b,
  6 i 7, w stosunku do danego roku nie można dokonywać żadnych dalszych dostosowań technicznych ani w ciągu tego roku, ani na zasadzie ex post w latach kolejnych.”;

Poprawka 4

Poprawka 4

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – punkt 2

Artykuł 1 – punkt 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Zmiana |
| --- | --- |
| 2) | dodaje się
  art. 4a
  w brzmieniu: |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Zmiana

Zmiana

2)

dodaje się
  art. 4a
  w brzmieniu:

art. 4a

| 2) | dodaje się
  artykuły
  w brzmieniu: |
| --- | --- |

2)

dodaje się
  artykuły
  w brzmieniu:

artykuły

„Artykuł 4a

„Artykuł 4a

Specjalne roczne dostosowanie oparte na nowych zasobach własnych

Specjalne roczne dostosowanie oparte na nowych zasobach własnych

1.   Począwszy od 2024 r., po przedłożeniu wstępnego sprawozdania finansowego za rok n-1 zgodnie z art. 245 ust. 3 rozporządzenia finansowego, dokonuje się dostosowania w górę pułapu wydatków na środki na zobowiązania w poddziale 2b oraz pułapu środków na płatności na bieżący rok.

1.   Począwszy od 2024 r., po przedłożeniu wstępnego sprawozdania finansowego za rok n-1 zgodnie z art. 245 ust. 3 rozporządzenia finansowego, dokonuje się dostosowania w górę pułapu wydatków na środki na zobowiązania w poddziale 2b oraz pułapu środków na płatności na bieżący rok.

2.   To roczne dostosowanie składa się z następujących kwot:

2.   To roczne dostosowanie składa się z następujących kwot:

| a) | na lata 2024, 2025 i 2026: kwota równoważna dochodom wpisanym do wstępnego sprawozdania finansowego, o którym mowa w ust. 1, pochodzącym z zasobów określonych w art. 2 ust. 1 lit. e), f) i g) decyzji w sprawie zasobów własnych; |
| --- | --- |

a)

na lata 2024, 2025 i 2026: kwota równoważna dochodom wpisanym do wstępnego sprawozdania finansowego, o którym mowa w ust. 1, pochodzącym z zasobów określonych w art. 2 ust. 1 lit. e), f) i g) decyzji w sprawie zasobów własnych;

| a) | na lata 2024, 2025 i 2026: kwota równoważna dochodom wpisanym do wstępnego sprawozdania finansowego, o którym mowa w ust. 1, pochodzącym z zasobów określonych w art. 2 ust. 1 lit. e), f) i g) decyzji w sprawie zasobów własnych; |
| --- | --- |

a)

na lata 2024, 2025 i 2026: kwota równoważna dochodom wpisanym do wstępnego sprawozdania finansowego, o którym mowa w ust. 1, pochodzącym z zasobów określonych w art. 2 ust. 1 lit. e), f) i g) decyzji w sprawie zasobów własnych;

| b) | na rok 2027: kwota równoważna dochodom wpisanym do wstępnego sprawozdania finansowego, o którym mowa w ust. 1, pochodzącym z zasobów określonych w art. 2 ust. 1 lit. e), f) i g) decyzji w sprawie zasobów własnych, pomniejszona o kwotę
  8 000
   mln EUR (w cenach z 2018 r.). |
| --- | --- |

b)

na rok 2027: kwota równoważna dochodom wpisanym do wstępnego sprawozdania finansowego, o którym mowa w ust. 1, pochodzącym z zasobów określonych w art. 2 ust. 1 lit. e), f) i g) decyzji w sprawie zasobów własnych, pomniejszona o kwotę
  8 000
   mln EUR (w cenach z 2018 r.).

8 000

| b) | na rok 2027: kwota równoważna dochodom wpisanym do wstępnego sprawozdania finansowego, o którym mowa w ust. 1, pochodzącym z zasobów określonych w art. 2 ust. 1 lit. e), f) i g) decyzji w sprawie zasobów własnych, pomniejszona o kwotę
  2 800
   mln EUR (w cenach z 2018 r.). |
| --- | --- |

b)

na rok 2027: kwota równoważna dochodom wpisanym do wstępnego sprawozdania finansowego, o którym mowa w ust. 1, pochodzącym z zasobów określonych w art. 2 ust. 1 lit. e), f) i g) decyzji w sprawie zasobów własnych, pomniejszona o kwotę
  2 800
   mln EUR (w cenach z 2018 r.).

2 800

Roczne dostosowanie, o którym mowa w akapicie pierwszym, nie przekracza kwoty 15 000  mln EUR (w cenach z 2018 r.) rocznie w latach 2024–2027.

Roczne dostosowanie, o którym mowa w akapicie pierwszym, nie przekracza kwoty 15 000  mln EUR (w cenach z 2018 r.) rocznie w latach 2024–2027.

3.   Komisja przekazuje wyniki rocznego dostosowania, o którym mowa w ust. 2, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w terminie 15 dni od przedłożenia wstępnego sprawozdania finansowego za rok n-1 zgodnie z art. 245 ust. 3 rozporządzenia finansowego.”;

3.   Komisja przekazuje wyniki rocznego dostosowania, o którym mowa w ust. 2, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w terminie 15 dni od przedłożenia wstępnego sprawozdania finansowego za rok n-1 zgodnie z art. 245 ust. 3 rozporządzenia finansowego.”;

„Artykuł 4b

„Artykuł 4b

Specjalne roczne dostosowanie oparte na wahaniach cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla

Specjalne roczne dostosowanie oparte na wahaniach cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla

1.
     
  Począwszy od 2025 r. dokonuje się rocznego dostosowania w górę pułapu wydatków na środki na zobowiązania w dziale 3 – »Zasoby naturalne i środowisko« oraz pułapu środków na płatności na bieżący rok, w przypadku gdy średnia cena uprawnień do emisji dwutlenku węgla obliczona w roku n-1 jest wyższa niż początkowe założenie.

2.
     
  Roczne dostosowanie w górę, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, jest równoważne kwocie obliczonej poprzez pomnożenie rocznego przydziału z puli środków finansowych określonej w art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) [XXX] ustanawiającego Społeczny Fundusz Klimatyczny przez wartość procentową, o którą średnia cena uprawnień do emisji dwutlenku węgla obliczona w roku n-1 przekroczyła początkowe założenie.”;

Poprawka 5

Poprawka 5

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – punkt 3

Artykuł 1 – punkt 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Zmiana |
| --- | --- |
| 3) | art. 11 ust. 3 akapit drugi otrzymuje brzmienie: |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Zmiana

Zmiana

3)

art. 11 ust. 3 akapit drugi otrzymuje brzmienie:

| 3) | art. 11 ust. 3 akapit drugi otrzymuje brzmienie: |
| --- | --- |

3)

art. 11 ust. 3 akapit drugi otrzymuje brzmienie:

„Kwoty odpowiadające dostosowaniom w górę, o których mowa w art. 4a ust. 1 i w art. 5 ust. 2 akapit drugi, mają charakter dodatkowy względem maksymalnych kwot, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu.”;

„Kwoty odpowiadające dostosowaniom w górę, o których mowa w art. 4a ust. 1
  , art. 4b
  i w art. 5 ust. 2 akapit drugi, mają charakter dodatkowy względem maksymalnych kwot, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu.”;

Zmiana 6

Zmiana 6

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – punkt 4

Artykuł 1 – punkt 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Zmiana |
| --- | --- |
| 4) | załącznik I 
  zastępuje się tekstem znajdującym się w załączniku do niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Zmiana

Zmiana

4)

załącznik I 
  zastępuje się tekstem znajdującym się w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

zastępuje się tekstem znajdującym się w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

| 4) | załącznik I 
  otrzymuje brzmienie: |
| --- | --- |

4)

załącznik I 
  otrzymuje brzmienie:

otrzymuje brzmienie:

„ZAŁĄCZNIK I

WIELOLETNIE RAMY FINANSOWE (UE-27)

| (w mln EUR – ceny z 2018 r.) |
| --- |
| ŚRODKI NA ZOBOWIĄZANIA | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | Ogółem w latach 2021–2027 |
| 1. | Jednolity rynek, innowacje i gospodarka cyfrowa |

(w mln EUR – ceny z 2018 r.)

ŚRODKI NA ZOBOWIĄZANIA

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Ogółem w latach 2021–2027

1.

19 712

19 133

18 633

18 518

18 646

18 473

133 326

| 2. | Spójność, odporność i wartości |
| --- | --- |

2.

49 741

51 920

52 194

53 954

55 182

56 787

58 809

378 587

| 2a. | Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna |
| --- | --- |

2a.

Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna

45 411

45 951

46 493

47 130

47 770

48 414

49 066

330 235

| 2b. | Odporność i wartości |
| --- | --- |

2b.

Odporność i wartości

4 330

5 969

5 701

6 824

7 412

8 373

9 743

48 352

| 3. | Zasoby naturalne i środowisko |
| --- | --- |

3.

55 242

52 214

51 489

[50 617 ]

[51 895 ]

[58 064 ]

[56 947 ]

[376 468 ]

z czego: Wydatki związane z rynkiem i płatności bezpośrednie

38 040

37 544

37 604

36 983

36 373

35 772

35 183

257 499

| 4. | Migracja i zarządzanie granicami |
| --- | --- |

4.

2 324

2 947

3 164

3 282

3 672

3 682

3 736

22 807

| 5. | Bezpieczeństwo i obrona |
| --- | --- |

5.

1 700

1 725

1 737

1 754

1 928

2 078

2 263

13 185

| 6. | Sąsiedztwo i świat |
| --- | --- |

6.

15 309

15 522

14 789

14 056

13 323

12 592

12 828

98 419

| 7. | Europejska administracja publiczna |
| --- | --- |

7.

10 021

10 215

10 342

10 454

10 554

10 673

10 843

73 102

z czego: Wydatki administracyjne instytucji

7 742

7 878

7 945

7 997

8 025

8 077

8 188

55 852

ŚRODKI NA ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM

154 049

154 754

152 848

[152 750 ]

[155 072 ]

[162 522 ]

[163 899 ]

[1 095 894 ]

ŚRODKI NA PŁATNOŚCI OGÓŁEM

156 557

156 322

149 936

[149 936 ]

[152 112 ]

[159 068 ]

[158 722 ]

[1 082 652 ]”

| 7. | jest gotowy do podjęcia negocjacji w celu ulepszenia wniosku Komisji; |
| --- | --- |

7.

jest gotowy do podjęcia negocjacji w celu ulepszenia wniosku Komisji;

o

o o

| 8. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

8.

zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

---

(1)  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 28.

1

(2)  Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32).

2

(14)  Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32).

14

(15)  Dz.U. [...] z [...], s. [...].

15

(14)  Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32).

14

(15)  Dz.U. [...] z [...], s. [...].

15

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/180 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/180

---

P9_TA(2022)0311

Rozporządzenie w sprawie wylesiania ***I

Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 13 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010 (COM(2021)0706 – C9-0430/2021 – 2021/0366(COD)) (1)

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 125/21)

Poprawka 1

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (1) | Lasy przynoszą różnorodne korzyści środowisku, gospodarce i społeczeństwu, między innymi dostarczają drewno i inne niedrzewne produkty leśne oraz zapewniają usługi ekosystemowe, które są niezbędne dla ludzkości, ponieważ lasy stanowią siedlisko większości gatunków lądowych będących częścią różnorodność biologiczną na Ziemi. Utrzymują one funkcje ekosystemów, pomagają chronić system klimatyczny, zapewniają czyste powietrze i odgrywają istotną rolę w oczyszczaniu wód i gleb, a także w retencji wody. Ponadto lasy zapewniają utrzymanie i dochód około jednej trzeciej ludności świata, a wylesianie drastycznie ogranicza środki utrzymania osób najbardziej narażonych, w tym społeczności tubylczych i lokalnych, które są w dużym stopniu uzależnione od ekosystemów leśnych (18). Ponadto wylesianie i 
  degradacja
  lasów przyczyniają się do zmniejszenia ilości niezbędnych pochłaniaczy dwutlenku węgla i zwiększają prawdopodobieństwo rozprzestrzeniania się nowych chorób
  ze zwierząt na ludzi
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(1)

Lasy przynoszą różnorodne korzyści środowisku, gospodarce i społeczeństwu, między innymi dostarczają drewno i inne niedrzewne produkty leśne oraz zapewniają usługi ekosystemowe, które są niezbędne dla ludzkości, ponieważ lasy stanowią siedlisko większości gatunków lądowych będących częścią różnorodność biologiczną na Ziemi. Utrzymują one funkcje ekosystemów, pomagają chronić system klimatyczny, zapewniają czyste powietrze i odgrywają istotną rolę w oczyszczaniu wód i gleb, a także w retencji wody. Ponadto lasy zapewniają utrzymanie i dochód około jednej trzeciej ludności świata, a wylesianie drastycznie ogranicza środki utrzymania osób najbardziej narażonych, w tym społeczności tubylczych i lokalnych, które są w dużym stopniu uzależnione od ekosystemów leśnych (18). Ponadto wylesianie i 
  degradacja
  lasów przyczyniają się do zmniejszenia ilości niezbędnych pochłaniaczy dwutlenku węgla i zwiększają prawdopodobieństwo rozprzestrzeniania się nowych chorób
  ze zwierząt na ludzi
  .

| (1) | Lasy przynoszą różnorodne korzyści środowisku, gospodarce i społeczeństwu, między innymi dostarczają drewno i inne niedrzewne produkty leśne oraz zapewniają usługi ekosystemowe, które są niezbędne dla ludzkości, ponieważ lasy stanowią siedlisko większości gatunków lądowych będących częścią różnorodność biologiczną na Ziemi. Utrzymują one funkcje ekosystemów, pomagają chronić system klimatyczny, zapewniają czyste powietrze i odgrywają istotną rolę w oczyszczaniu wód i gleb, a także w retencji wody
  i zasilaniu wód gruntowych, a jednocześnie ponad jedna czwarta nowoczesnych leków jest pozyskiwana z roślin z lasów tropikalnych. Duże obszary leśne stanowią źródło wilgoci i pomagają zapobiegać pustynnieniu regionów kontynentalnych
  . Ponadto lasy zapewniają utrzymanie i dochód około jednej trzeciej ludności świata, a wylesianie drastycznie ogranicza środki utrzymania osób najbardziej narażonych, w tym społeczności tubylczych i lokalnych, które są w dużym stopniu uzależnione od ekosystemów leśnych (18). Ponadto wylesianie
  , degradacja
  i 
  przekształcanie
  lasów przyczyniają się do zmniejszenia ilości niezbędnych pochłaniaczy dwutlenku węgla
  . Wylesianie, degradacja
  i 
  przekształcanie lasów również
  zwiększają
  kontakt zwierząt dzikich ze zwierzętami hodowlanymi i ludźmi, przez co wzrasta
  prawdopodobieństwo rozprzestrzeniania się nowych chorób
  oraz ryzyko nowych epidemii i pandemii
  . |
| --- | --- |

(1)

Lasy przynoszą różnorodne korzyści środowisku, gospodarce i społeczeństwu, między innymi dostarczają drewno i inne niedrzewne produkty leśne oraz zapewniają usługi ekosystemowe, które są niezbędne dla ludzkości, ponieważ lasy stanowią siedlisko większości gatunków lądowych będących częścią różnorodność biologiczną na Ziemi. Utrzymują one funkcje ekosystemów, pomagają chronić system klimatyczny, zapewniają czyste powietrze i odgrywają istotną rolę w oczyszczaniu wód i gleb, a także w retencji wody
  i zasilaniu wód gruntowych, a jednocześnie ponad jedna czwarta nowoczesnych leków jest pozyskiwana z roślin z lasów tropikalnych. Duże obszary leśne stanowią źródło wilgoci i pomagają zapobiegać pustynnieniu regionów kontynentalnych
  . Ponadto lasy zapewniają utrzymanie i dochód około jednej trzeciej ludności świata, a wylesianie drastycznie ogranicza środki utrzymania osób najbardziej narażonych, w tym społeczności tubylczych i lokalnych, które są w dużym stopniu uzależnione od ekosystemów leśnych (18). Ponadto wylesianie
  , degradacja
  i 
  przekształcanie
  lasów przyczyniają się do zmniejszenia ilości niezbędnych pochłaniaczy dwutlenku węgla
  . Wylesianie, degradacja
  i 
  przekształcanie lasów również
  zwiększają
  kontakt zwierząt dzikich ze zwierzętami hodowlanymi i ludźmi, przez co wzrasta
  prawdopodobieństwo rozprzestrzeniania się nowych chorób
  oraz ryzyko nowych epidemii i pandemii
  .

Poprawka 2

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (2) | Wylesianie i 
  degradacja
  lasów postępują w alarmującym tempie. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa szacuje, że w latach 1990–2020 na całym świecie ubyło 420 mln hektarów lasów – co odpowiada około 10 % pozostałych lasów na świecie – który to obszar jest większy niż powierzchnia całej Unii Europejskiej (19). Wylesianie i 
  degradacja
  lasów są z kolei ważnymi czynnikami powodującymi globalne ocieplenie i utratę różnorodności biologicznej – dwa najważniejsze wyzwania środowiskowe naszych czasów. Każdego roku na świecie wciąż ubywa jednak 10 mln hektarów lasów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(2)

Wylesianie i 
  degradacja
  lasów postępują w alarmującym tempie. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa szacuje, że w latach 1990–2020 na całym świecie ubyło 420 mln hektarów lasów – co odpowiada około 10 % pozostałych lasów na świecie – który to obszar jest większy niż powierzchnia całej Unii Europejskiej (19). Wylesianie i 
  degradacja
  lasów są z kolei ważnymi czynnikami powodującymi globalne ocieplenie i utratę różnorodności biologicznej – dwa najważniejsze wyzwania środowiskowe naszych czasów. Każdego roku na świecie wciąż ubywa jednak 10 mln hektarów lasów.

| (2) | Wylesianie
  , degradacja
  i 
  przekształcanie
  lasów postępują w alarmującym tempie. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa szacuje, że w latach 1990–2020 na całym świecie ubyło 420 mln hektarów lasów – co odpowiada około 10 % pozostałych lasów na świecie – który to obszar jest większy niż powierzchnia całej Unii Europejskiej (19). Wylesianie
  , degradacja
  i 
  przekształcanie
  lasów są z kolei ważnymi czynnikami powodującymi globalne ocieplenie i utratę różnorodności biologicznej – dwa najważniejsze wyzwania środowiskowe naszych czasów. Każdego roku na świecie wciąż ubywa jednak 10 mln hektarów lasów.
  Na lasy silnie oddziałuje również zmiana klimatu, dlatego należy podjąć szereg wyzwań, aby zagwarantować zdolność dostosowawczą lasów i ich odporność w nadchodzących dziesięcioleciach. |
| --- | --- |

(2)

Wylesianie
  , degradacja
  i 
  przekształcanie
  lasów postępują w alarmującym tempie. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa szacuje, że w latach 1990–2020 na całym świecie ubyło 420 mln hektarów lasów – co odpowiada około 10 % pozostałych lasów na świecie – który to obszar jest większy niż powierzchnia całej Unii Europejskiej (19). Wylesianie
  , degradacja
  i 
  przekształcanie
  lasów są z kolei ważnymi czynnikami powodującymi globalne ocieplenie i utratę różnorodności biologicznej – dwa najważniejsze wyzwania środowiskowe naszych czasów. Każdego roku na świecie wciąż ubywa jednak 10 mln hektarów lasów.
  Na lasy silnie oddziałuje również zmiana klimatu, dlatego należy podjąć szereg wyzwań, aby zagwarantować zdolność dostosowawczą lasów i ich odporność w nadchodzących dziesięcioleciach.

Poprawka 3

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (3) | Wylesianie i 
  degradacja
  lasów w wieloraki sposób przyczyniają się do globalnego kryzysu klimatycznego. Co najważniejsze, powodują wzrost emisji gazów cieplarnianych wskutek związanych z nimi pożarów lasów, trwale pozbawiając dany obszar zdolności do pochłaniania dwutlenku węgla, zmniejszając jego odporność na zmianę klimatu i znacząco ograniczając jego różnorodność biologiczną. Samo wylesianie odpowiada za 11 % emisji gazów cieplarnianych (20). |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(3)

Wylesianie i 
  degradacja
  lasów w wieloraki sposób przyczyniają się do globalnego kryzysu klimatycznego. Co najważniejsze, powodują wzrost emisji gazów cieplarnianych wskutek związanych z nimi pożarów lasów, trwale pozbawiając dany obszar zdolności do pochłaniania dwutlenku węgla, zmniejszając jego odporność na zmianę klimatu i znacząco ograniczając jego różnorodność biologiczną. Samo wylesianie odpowiada za 11 % emisji gazów cieplarnianych (20).

| (3) | Wylesianie
  , degradacja
  i 
  przekształcanie
  lasów w wieloraki sposób przyczyniają się do globalnego kryzysu klimatycznego. Co najważniejsze, powodują wzrost emisji gazów cieplarnianych wskutek związanych z nimi pożarów lasów, trwale pozbawiając dany obszar zdolności do pochłaniania dwutlenku węgla, zmniejszając jego odporność na zmianę klimatu i znacząco ograniczając jego różnorodność biologiczną
  oraz odporność na choroby i szkodniki
  . Samo wylesianie odpowiada za 11 % emisji gazów cieplarnianych (20). |
| --- | --- |

(3)

Wylesianie
  , degradacja
  i 
  przekształcanie
  lasów w wieloraki sposób przyczyniają się do globalnego kryzysu klimatycznego. Co najważniejsze, powodują wzrost emisji gazów cieplarnianych wskutek związanych z nimi pożarów lasów, trwale pozbawiając dany obszar zdolności do pochłaniania dwutlenku węgla, zmniejszając jego odporność na zmianę klimatu i znacząco ograniczając jego różnorodność biologiczną
  oraz odporność na choroby i szkodniki
  . Samo wylesianie odpowiada za 11 % emisji gazów cieplarnianych (20).

Poprawka 4

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (4) | Kryzys klimatyczny przyczynia się do globalnej utraty różnorodności biologicznej, która z kolei pogłębia zmianę klimatu – są to zjawiska nierozerwalnie ze sobą powiązane, co potwierdzono w ostatnich badaniach. Różnorodność biologiczna
  pomaga łagodzić
  zmianę klimatu. Owady, ptaki i ssaki pełnią funkcję zapylaczy i rozsiewaczy nasion, a także mogą bezpośrednio lub pośrednio przyczynić się do skuteczniejszego składowania dwutlenku węgla. Lasy zapewniają również stałe uzupełnianie zasobów wodnych oraz zapobiegają suszom i ich szkodliwym skutkom dla społeczności lokalnych, w tym ludności rdzennej. Drastyczne ograniczenie wylesiania i 
  degradacji
  lasów oraz systematyczne odtwarzanie lasów i innych ekosystemów to najważniejsze oparte na zasobach przyrody rozwiązanie umożliwiające łagodzenie zmiany klimatu. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(4)

Kryzys klimatyczny przyczynia się do globalnej utraty różnorodności biologicznej, która z kolei pogłębia zmianę klimatu – są to zjawiska nierozerwalnie ze sobą powiązane, co potwierdzono w ostatnich badaniach. Różnorodność biologiczna
  pomaga łagodzić
  zmianę klimatu. Owady, ptaki i ssaki pełnią funkcję zapylaczy i rozsiewaczy nasion, a także mogą bezpośrednio lub pośrednio przyczynić się do skuteczniejszego składowania dwutlenku węgla. Lasy zapewniają również stałe uzupełnianie zasobów wodnych oraz zapobiegają suszom i ich szkodliwym skutkom dla społeczności lokalnych, w tym ludności rdzennej. Drastyczne ograniczenie wylesiania i 
  degradacji
  lasów oraz systematyczne odtwarzanie lasów i innych ekosystemów to najważniejsze oparte na zasobach przyrody rozwiązanie umożliwiające łagodzenie zmiany klimatu.

| (4) | Kryzys klimatyczny przyczynia się do globalnej utraty różnorodności biologicznej, która z kolei pogłębia zmianę klimatu – są to zjawiska nierozerwalnie ze sobą powiązane, co potwierdzono w ostatnich badaniach. Różnorodność biologiczna
  i ekosystemy mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju odpornego na
  zmianę klimatu (1a). Owady, ptaki i ssaki pełnią funkcję zapylaczy i rozsiewaczy nasion, a także mogą bezpośrednio lub pośrednio przyczynić się do skuteczniejszego składowania dwutlenku węgla. Lasy zapewniają również stałe uzupełnianie zasobów wodnych oraz zapobiegają suszom i ich szkodliwym skutkom dla społeczności lokalnych, w tym ludności rdzennej. Drastyczne ograniczenie wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów oraz systematyczne odtwarzanie lasów i innych ekosystemów to najważniejsze oparte na zasobach przyrody rozwiązanie umożliwiające łagodzenie zmiany klimatu. |
| --- | --- |

(4)

Kryzys klimatyczny przyczynia się do globalnej utraty różnorodności biologicznej, która z kolei pogłębia zmianę klimatu – są to zjawiska nierozerwalnie ze sobą powiązane, co potwierdzono w ostatnich badaniach. Różnorodność biologiczna
  i ekosystemy mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju odpornego na
  zmianę klimatu (1a). Owady, ptaki i ssaki pełnią funkcję zapylaczy i rozsiewaczy nasion, a także mogą bezpośrednio lub pośrednio przyczynić się do skuteczniejszego składowania dwutlenku węgla. Lasy zapewniają również stałe uzupełnianie zasobów wodnych oraz zapobiegają suszom i ich szkodliwym skutkom dla społeczności lokalnych, w tym ludności rdzennej. Drastyczne ograniczenie wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów oraz systematyczne odtwarzanie lasów i innych ekosystemów to najważniejsze oparte na zasobach przyrody rozwiązanie umożliwiające łagodzenie zmiany klimatu.

Poprawka 5

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 5

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (5) | Różnorodność biologiczna ma zasadnicze znaczenie dla odporności ekosystemów i świadczonych przez nie usług zarówno na poziomie lokalnym, jak i globalnym. Ponad połowa światowego produktu krajowego brutto zależy od przyrody i jej usług. Trzy kluczowe sektory gospodarki – budownictwo, rolnictwo, żywność i napoje – są w wysokim stopniu powiązane z przyrodą. Utrata różnorodności biologicznej zagraża zrównoważonemu cyklowi hydrologicznemu oraz naszym systemom żywnościowym, narażając na szwank nasze bezpieczeństwo żywnościowe i politykę żywieniową. Ponad 75 % rodzajów upraw roślin spożywczych na świecie jest uzależnione od zapylania przez zwierzęta. Ponadto różnorodność genetyczna i usługi ekosystemowe to krytyczne elementy wykorzystywane przez szereg sektorów przemysłu w procesie produkcji, przede wszystkim leków. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(5)

Różnorodność biologiczna ma zasadnicze znaczenie dla odporności ekosystemów i świadczonych przez nie usług zarówno na poziomie lokalnym, jak i globalnym. Ponad połowa światowego produktu krajowego brutto zależy od przyrody i jej usług. Trzy kluczowe sektory gospodarki – budownictwo, rolnictwo, żywność i napoje – są w wysokim stopniu powiązane z przyrodą. Utrata różnorodności biologicznej zagraża zrównoważonemu cyklowi hydrologicznemu oraz naszym systemom żywnościowym, narażając na szwank nasze bezpieczeństwo żywnościowe i politykę żywieniową. Ponad 75 % rodzajów upraw roślin spożywczych na świecie jest uzależnione od zapylania przez zwierzęta. Ponadto różnorodność genetyczna i usługi ekosystemowe to krytyczne elementy wykorzystywane przez szereg sektorów przemysłu w procesie produkcji, przede wszystkim leków.

| (5) | Różnorodność biologiczna ma zasadnicze znaczenie dla odporności ekosystemów i świadczonych przez nie usług zarówno na poziomie lokalnym, jak i globalnym. Ponad połowa światowego produktu krajowego brutto zależy od przyrody i jej usług. Trzy kluczowe sektory gospodarki – budownictwo, rolnictwo, żywność i napoje – są w wysokim stopniu powiązane z przyrodą. Utrata różnorodności biologicznej zagraża zrównoważonemu cyklowi hydrologicznemu oraz naszym systemom żywnościowym, narażając na szwank nasze bezpieczeństwo żywnościowe i politykę żywieniową. Ponad 75 % rodzajów upraw roślin spożywczych na świecie jest uzależnione od zapylania przez zwierzęta. Ponadto różnorodność genetyczna i usługi ekosystemowe
  obecne w złożonych, naturalnie regenerujących się lasach o trwałych, złożonych relacjach symbiotycznych
  to krytyczne elementy wykorzystywane przez szereg sektorów przemysłu w procesie produkcji, przede wszystkim leków
  , w tym środków przeciwdrobnoustrojowych
  .
  Ponadto transpiracja, czyli proces, w którym drzewa pobierają wodę z ziemi i uwalniają ją do atmosfery ze swoich liści, jest głównym źródłem uwalniania wody do atmosfery i szacuje się, że odpowiada ona za około połowę wszystkich opadów. Wylesianie ma zatem duży wpływ na system opadów i naturalną regulację przepływów wody, zarówno w lasach, jak i na otaczających je obszarach. Wpływ wylesiania na system recyklingu wody na Ziemi może być równie druzgocący jak wpływ wylesiania na zmianę klimatu. |
| --- | --- |

(5)

Różnorodność biologiczna ma zasadnicze znaczenie dla odporności ekosystemów i świadczonych przez nie usług zarówno na poziomie lokalnym, jak i globalnym. Ponad połowa światowego produktu krajowego brutto zależy od przyrody i jej usług. Trzy kluczowe sektory gospodarki – budownictwo, rolnictwo, żywność i napoje – są w wysokim stopniu powiązane z przyrodą. Utrata różnorodności biologicznej zagraża zrównoważonemu cyklowi hydrologicznemu oraz naszym systemom żywnościowym, narażając na szwank nasze bezpieczeństwo żywnościowe i politykę żywieniową. Ponad 75 % rodzajów upraw roślin spożywczych na świecie jest uzależnione od zapylania przez zwierzęta. Ponadto różnorodność genetyczna i usługi ekosystemowe
  obecne w złożonych, naturalnie regenerujących się lasach o trwałych, złożonych relacjach symbiotycznych
  to krytyczne elementy wykorzystywane przez szereg sektorów przemysłu w procesie produkcji, przede wszystkim leków
  , w tym środków przeciwdrobnoustrojowych
  .
  Ponadto transpiracja, czyli proces, w którym drzewa pobierają wodę z ziemi i uwalniają ją do atmosfery ze swoich liści, jest głównym źródłem uwalniania wody do atmosfery i szacuje się, że odpowiada ona za około połowę wszystkich opadów. Wylesianie ma zatem duży wpływ na system opadów i naturalną regulację przepływów wody, zarówno w lasach, jak i na otaczających je obszarach. Wpływ wylesiania na system recyklingu wody na Ziemi może być równie druzgocący jak wpływ wylesiania na zmianę klimatu.

Poprawka 6

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 6

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (6) | Zmiana klimatu, utrata różnorodności biologicznej i wylesianie są problemami o najwyższym znaczeniu globalnym, które wpływają na przetrwanie ludzkości i zrównoważone warunki życia na Ziemi. Przyspieszenie zmiany klimatu, utrata różnorodności biologicznej i degradacja środowiska, w połączeniu z namacalnymi przykładami ich niszczących skutków dla przyrody, warunków życia ludzi i lokalnych gospodarek, doprowadziły do uznania zielonej transformacji za decydujący cel naszych czasów i kwestię sprawiedliwości międzypokoleniowej. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(6)

Zmiana klimatu, utrata różnorodności biologicznej i wylesianie są problemami o najwyższym znaczeniu globalnym, które wpływają na przetrwanie ludzkości i zrównoważone warunki życia na Ziemi. Przyspieszenie zmiany klimatu, utrata różnorodności biologicznej i degradacja środowiska, w połączeniu z namacalnymi przykładami ich niszczących skutków dla przyrody, warunków życia ludzi i lokalnych gospodarek, doprowadziły do uznania zielonej transformacji za decydujący cel naszych czasów i kwestię sprawiedliwości międzypokoleniowej.

| (6) | Zmiana klimatu, utrata różnorodności biologicznej i wylesianie są problemami o najwyższym znaczeniu globalnym, które wpływają na przetrwanie ludzkości i zrównoważone warunki życia na Ziemi. Przyspieszenie zmiany klimatu, utrata różnorodności biologicznej i degradacja środowiska, w połączeniu z namacalnymi przykładami ich niszczących skutków dla przyrody, warunków życia ludzi i lokalnych gospodarek, doprowadziły do uznania zielonej transformacji za decydujący cel naszych czasów i kwestię
  równouprawnienia płci oraz
  sprawiedliwości międzypokoleniowej. |
| --- | --- |

(6)

Zmiana klimatu, utrata różnorodności biologicznej i wylesianie są problemami o najwyższym znaczeniu globalnym, które wpływają na przetrwanie ludzkości i zrównoważone warunki życia na Ziemi. Przyspieszenie zmiany klimatu, utrata różnorodności biologicznej i degradacja środowiska, w połączeniu z namacalnymi przykładami ich niszczących skutków dla przyrody, warunków życia ludzi i lokalnych gospodarek, doprowadziły do uznania zielonej transformacji za decydujący cel naszych czasów i kwestię
  równouprawnienia płci oraz
  sprawiedliwości międzypokoleniowej.

Poprawka 7

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 6 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (6a) | Spośród 227 śmiertelnych ataków na obrońców środowiska i gruntów, zarejestrowanych w 2020 roku, 70 % zamordowanych osób broniło lasów świata przed wylesianiem i rozwojem przemysłowym. Ataki te były wymierzone głównie w ludność rdzenną, która była celem jednej trzeciej zabójstw zarejestrowanych w 2020 r. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(6a)

Spośród 227 śmiertelnych ataków na obrońców środowiska i gruntów, zarejestrowanych w 2020 roku, 70 % zamordowanych osób broniło lasów świata przed wylesianiem i rozwojem przemysłowym. Ataki te były wymierzone głównie w ludność rdzenną, która była celem jednej trzeciej zabójstw zarejestrowanych w 2020 r.

Poprawka 8

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 7

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (7) | Konsumpcja w Unii jest istotnym czynnikiem powodującym wylesianie i degradację lasów w skali globalnej. W ocenie skutków inicjatywy oszacowano, że bez odpowiedniej interwencji regulacyjnej konsumpcja i produkcja w UE sześciu towarów
  objętych zakresem inicjatywy
  (drewna, bydła, soi, oleju palmowego, kakao i kawy) spowoduje do 2030 r. wzrost do około 248 000 hektarów wylesionych obszarów rocznie. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(7)

Konsumpcja w Unii jest istotnym czynnikiem powodującym wylesianie i degradację lasów w skali globalnej. W ocenie skutków inicjatywy oszacowano, że bez odpowiedniej interwencji regulacyjnej konsumpcja i produkcja w UE sześciu towarów
  objętych zakresem inicjatywy
  (drewna, bydła, soi, oleju palmowego, kakao i kawy) spowoduje do 2030 r. wzrost do około 248 000 hektarów wylesionych obszarów rocznie.

| (7) | Konsumpcja w Unii jest istotnym czynnikiem powodującym wylesianie
  , przekształcanie naturalnych ekosystemów
  i degradację
  naturalnych ekosystemów i lasów oraz przekształcanie
  lasów w skali globalnej. W ocenie skutków inicjatywy oszacowano, że bez odpowiedniej interwencji regulacyjnej konsumpcja i produkcja w UE
  tylko
  sześciu towarów (drewna, bydła, soi, oleju palmowego, kakao i kawy) spowoduje do 2030 r. wzrost do około 248 000 hektarów wylesionych obszarów rocznie. |
| --- | --- |

(7)

Konsumpcja w Unii jest istotnym czynnikiem powodującym wylesianie
  , przekształcanie naturalnych ekosystemów
  i degradację
  naturalnych ekosystemów i lasów oraz przekształcanie
  lasów w skali globalnej. W ocenie skutków inicjatywy oszacowano, że bez odpowiedniej interwencji regulacyjnej konsumpcja i produkcja w UE
  tylko
  sześciu towarów (drewna, bydła, soi, oleju palmowego, kakao i kawy) spowoduje do 2030 r. wzrost do około 248 000 hektarów wylesionych obszarów rocznie.

Poprawka 9

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 8

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (8) | Jeśli chodzi o sytuację lasów w UE, w sprawozdaniu „Stan lasów Europy w 2020 r.” (21) stwierdzono, że w latach 1990–2020 powierzchnia lasów w Europie zwiększyła się o 9 %, ilość dwutlenku węgla składowanego w biomasie wzrosła o 50 %, a podaż drewna wzrosła o 40 %.
  Według sprawozdania Europejskiej Agencji Środowiska „Stan środowiska w 2020 r
  .” mniej niż 5 % europejskich obszarów leśnych uznaje się
  jednak
  za niezakłócone ludzką działalnością lub naturalne (22). |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(8)

Jeśli chodzi o sytuację lasów w UE, w sprawozdaniu „Stan lasów Europy w 2020 r.” (21) stwierdzono, że w latach 1990–2020 powierzchnia lasów w Europie zwiększyła się o 9 %, ilość dwutlenku węgla składowanego w biomasie wzrosła o 50 %, a podaż drewna wzrosła o 40 %.
  Według sprawozdania Europejskiej Agencji Środowiska „Stan środowiska w 2020 r
  .” mniej niż 5 % europejskich obszarów leśnych uznaje się
  jednak
  za niezakłócone ludzką działalnością lub naturalne (22).

| (8) | Jeśli chodzi o sytuację lasów w UE, w sprawozdaniu „Stan lasów Europy w 2020 r.” (21) stwierdzono, że w latach 1990–2020 powierzchnia lasów w Europie zwiększyła się o 9 %, ilość dwutlenku węgla składowanego w biomasie wzrosła o 50 %, a podaż drewna wzrosła o 40 %.
  Niemniej jednak lasy naturalne i starodrzewy są również przedmiotem intensyfikacji gospodarki, a ich wyjątkowa różnorodność biologiczna i cechy strukturalne są zagrożone. Dodatkowo
  mniej niż 5 % europejskich obszarów leśnych uznaje się
  obecnie
  za niezakłócone ludzką działalnością lub naturalne
  , a zmiana klimatu wywołuje zagrożenia, począwszy od ekstremalnych zjawisk pogodowych, a skończywszy na chorobach przenoszonych przez owady. Ekosystemy leśne są narażone na wiele presji wynikających z działalności człowieka. Obejmują one działania, które bezpośrednio wpływają na ekosystemy i siedliska, takie jak niektóre praktyki gospodarki leśnej. W szczególności podlegające intensywnej gospodarce drzewostany w jednym wieku mogą wywierać poważny wpływ na całe siedliska ze względu na zrąb zupełny i usuwanie drewna posuszowego

   (22)

  . |
| --- | --- |

(8)

Jeśli chodzi o sytuację lasów w UE, w sprawozdaniu „Stan lasów Europy w 2020 r.” (21) stwierdzono, że w latach 1990–2020 powierzchnia lasów w Europie zwiększyła się o 9 %, ilość dwutlenku węgla składowanego w biomasie wzrosła o 50 %, a podaż drewna wzrosła o 40 %.
  Niemniej jednak lasy naturalne i starodrzewy są również przedmiotem intensyfikacji gospodarki, a ich wyjątkowa różnorodność biologiczna i cechy strukturalne są zagrożone. Dodatkowo
  mniej niż 5 % europejskich obszarów leśnych uznaje się
  obecnie
  za niezakłócone ludzką działalnością lub naturalne
  , a zmiana klimatu wywołuje zagrożenia, począwszy od ekstremalnych zjawisk pogodowych, a skończywszy na chorobach przenoszonych przez owady. Ekosystemy leśne są narażone na wiele presji wynikających z działalności człowieka. Obejmują one działania, które bezpośrednio wpływają na ekosystemy i siedliska, takie jak niektóre praktyki gospodarki leśnej. W szczególności podlegające intensywnej gospodarce drzewostany w jednym wieku mogą wywierać poważny wpływ na całe siedliska ze względu na zrąb zupełny i usuwanie drewna posuszowego

   (22)

  .

Poprawka 10

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 9

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (9) | W 2019 r. Komisja przyjęła szereg inicjatyw mających na celu zaradzenie kryzysowi środowiskowemu na świecie, w tym konkretne działania przeciwdziałające wylesianiu. W swoim komunikacie pt. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów” (23) Komisja wskazała jako priorytet zmniejszenie unijnego śladu gruntowego związanego z konsumpcją i zachęcanie do konsumpcji w Unii produktów z łańcuchów dostaw niepowodujących wylesiania. W komunikacie z dnia 11 grudnia 2019 r. zatytułowanym „Europejski Zielony Ład” (24) Komisja przedstawiła nową strategię na rzecz wzrostu gospodarczego, której celem jest przekształcenie Unii w sprawiedliwe i prosperujące społeczeństwo żyjące w nowoczesnej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarce, która w 2050 r. osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych netto, w ramach której wzrost gospodarczy będzie oddzielony od wykorzystania zasobów naturalnych, a żadna osoba ani miejsce nie zostaną pominięte. Jej celem jest również ochrona, zachowanie i poprawa kapitału naturalnego Unii oraz ochrona zdrowia i dobrostanu obywateli i przyszłych pokoleń przed zagrożeniami i negatywnymi skutkami związanymi ze środowiskiem. Ponadto celem Europejskiego Zielonego Ładu jest zapewnienie obywatelom i przyszłym pokoleniom m.in. świeżego powietrza, czystej wody, zdrowej gleby i różnorodności biologicznej. W tym celu w unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 (25), strategii „Od pola do stołu” (26), strategii leśnej UE (27), planie działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń (28) oraz innych odpowiednich strategiach (29) opracowanych w ramach Europejskiego Zielonego Ładu podkreślono znaczenie działań na rzecz ochrony lasów i ich odporności. W szczególności celem unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności jest ochrona przyrody i odwrócenie procesu degradacji ekosystemów. Ponadto unijna strategia dotycząca biogospodarki (30) przyczynia się do zwiększenia ochrony środowiska i ekosystemów, odpowiadając jednocześnie na rosnące zapotrzebowanie na żywność, paszę, energię, materiały i produkty poprzez poszukiwanie nowych sposobów produkcji i konsumpcji. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(9)

W 2019 r. Komisja przyjęła szereg inicjatyw mających na celu zaradzenie kryzysowi środowiskowemu na świecie, w tym konkretne działania przeciwdziałające wylesianiu. W swoim komunikacie pt. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów” (23) Komisja wskazała jako priorytet zmniejszenie unijnego śladu gruntowego związanego z konsumpcją i zachęcanie do konsumpcji w Unii produktów z łańcuchów dostaw niepowodujących wylesiania. W komunikacie z dnia 11 grudnia 2019 r. zatytułowanym „Europejski Zielony Ład” (24) Komisja przedstawiła nową strategię na rzecz wzrostu gospodarczego, której celem jest przekształcenie Unii w sprawiedliwe i prosperujące społeczeństwo żyjące w nowoczesnej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarce, która w 2050 r. osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych netto, w ramach której wzrost gospodarczy będzie oddzielony od wykorzystania zasobów naturalnych, a żadna osoba ani miejsce nie zostaną pominięte. Jej celem jest również ochrona, zachowanie i poprawa kapitału naturalnego Unii oraz ochrona zdrowia i dobrostanu obywateli i przyszłych pokoleń przed zagrożeniami i negatywnymi skutkami związanymi ze środowiskiem. Ponadto celem Europejskiego Zielonego Ładu jest zapewnienie obywatelom i przyszłym pokoleniom m.in. świeżego powietrza, czystej wody, zdrowej gleby i różnorodności biologicznej. W tym celu w unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 (25), strategii „Od pola do stołu” (26), strategii leśnej UE (27), planie działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń (28) oraz innych odpowiednich strategiach (29) opracowanych w ramach Europejskiego Zielonego Ładu podkreślono znaczenie działań na rzecz ochrony lasów i ich odporności. W szczególności celem unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności jest ochrona przyrody i odwrócenie procesu degradacji ekosystemów. Ponadto unijna strategia dotycząca biogospodarki (30) przyczynia się do zwiększenia ochrony środowiska i ekosystemów, odpowiadając jednocześnie na rosnące zapotrzebowanie na żywność, paszę, energię, materiały i produkty poprzez poszukiwanie nowych sposobów produkcji i konsumpcji.

| (9) | W 2019 r. Komisja przyjęła szereg inicjatyw mających na celu zaradzenie kryzysowi środowiskowemu na świecie, w tym konkretne działania przeciwdziałające wylesianiu. W swoim komunikacie pt. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów” (23) Komisja wskazała jako priorytet zmniejszenie unijnego śladu gruntowego związanego z konsumpcją i zachęcanie do konsumpcji w Unii produktów z łańcuchów dostaw niepowodujących wylesiania. W komunikacie z dnia 11 grudnia 2019 r. zatytułowanym „Europejski Zielony Ład” (24) Komisja przedstawiła nową strategię na rzecz wzrostu gospodarczego, której celem jest przekształcenie Unii w sprawiedliwe i prosperujące społeczeństwo żyjące w nowoczesnej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarce,
  bazującej na zrównoważonym i opartym na zasadach wolnym handlu,
  która w 2050 r. osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych netto, w ramach której wzrost gospodarczy będzie oddzielony od wykorzystania zasobów naturalnych, a żadna osoba ani miejsce nie zostaną pominięte. Jej celem jest również ochrona, zachowanie i poprawa kapitału naturalnego Unii oraz ochrona zdrowia i dobrostanu obywateli i przyszłych pokoleń przed zagrożeniami i negatywnymi skutkami związanymi ze środowiskiem. Ponadto celem Europejskiego Zielonego Ładu jest zapewnienie obywatelom i przyszłym pokoleniom m.in. świeżego powietrza, czystej wody, zdrowej gleby i różnorodności biologicznej. W tym celu w unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 (25), strategii „Od pola do stołu” (26), strategii leśnej UE (27), planie działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń (28) oraz innych odpowiednich strategiach (29) opracowanych w ramach Europejskiego Zielonego Ładu podkreślono znaczenie działań na rzecz ochrony lasów i ich odporności. W szczególności celem unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności jest ochrona przyrody i odwrócenie procesu degradacji ekosystemów. Ponadto unijna strategia dotycząca biogospodarki (30) przyczynia się do zwiększenia ochrony środowiska i ekosystemów, odpowiadając jednocześnie na rosnące zapotrzebowanie na żywność, paszę, energię, materiały i produkty poprzez poszukiwanie nowych sposobów produkcji i konsumpcji. |
| --- | --- |

(9)

W 2019 r. Komisja przyjęła szereg inicjatyw mających na celu zaradzenie kryzysowi środowiskowemu na świecie, w tym konkretne działania przeciwdziałające wylesianiu. W swoim komunikacie pt. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów” (23) Komisja wskazała jako priorytet zmniejszenie unijnego śladu gruntowego związanego z konsumpcją i zachęcanie do konsumpcji w Unii produktów z łańcuchów dostaw niepowodujących wylesiania. W komunikacie z dnia 11 grudnia 2019 r. zatytułowanym „Europejski Zielony Ład” (24) Komisja przedstawiła nową strategię na rzecz wzrostu gospodarczego, której celem jest przekształcenie Unii w sprawiedliwe i prosperujące społeczeństwo żyjące w nowoczesnej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarce,
  bazującej na zrównoważonym i opartym na zasadach wolnym handlu,
  która w 2050 r. osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych netto, w ramach której wzrost gospodarczy będzie oddzielony od wykorzystania zasobów naturalnych, a żadna osoba ani miejsce nie zostaną pominięte. Jej celem jest również ochrona, zachowanie i poprawa kapitału naturalnego Unii oraz ochrona zdrowia i dobrostanu obywateli i przyszłych pokoleń przed zagrożeniami i negatywnymi skutkami związanymi ze środowiskiem. Ponadto celem Europejskiego Zielonego Ładu jest zapewnienie obywatelom i przyszłym pokoleniom m.in. świeżego powietrza, czystej wody, zdrowej gleby i różnorodności biologicznej. W tym celu w unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 (25), strategii „Od pola do stołu” (26), strategii leśnej UE (27), planie działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń (28) oraz innych odpowiednich strategiach (29) opracowanych w ramach Europejskiego Zielonego Ładu podkreślono znaczenie działań na rzecz ochrony lasów i ich odporności. W szczególności celem unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności jest ochrona przyrody i odwrócenie procesu degradacji ekosystemów. Ponadto unijna strategia dotycząca biogospodarki (30) przyczynia się do zwiększenia ochrony środowiska i ekosystemów, odpowiadając jednocześnie na rosnące zapotrzebowanie na żywność, paszę, energię, materiały i produkty poprzez poszukiwanie nowych sposobów produkcji i konsumpcji.

Poprawka 11

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 10

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (10) | Państwa członkowskie wielokrotnie wyrażały zaniepokojenie z powodu utrzymującego się problemu wylesiania. Podkreślały, że ponieważ obecna polityka i obecne działania na szczeblu globalnym w zakresie ochrony lasów, ich odtwarzania i zrównoważonej gospodarki leśnej nie wystarczają, aby powstrzymać wylesianie
  i
   degradację lasów, konieczne jest zintensyfikowanie działań Unii, aby skuteczniej przyczynić się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju w ramach Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, która została przyjęta w 2015 r. przez wszystkie państwa członkowskie Organizacji Narodów Zjednoczonych. W szczególności Rada poparła zawartą w komunikacie pt. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów” zapowiedź Komisji, że dokona ona oceny dodatkowych środków regulacyjnych i nieregulacyjnych oraz że przedstawi odpowiednie wnioski (31). |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(10)

Państwa członkowskie wielokrotnie wyrażały zaniepokojenie z powodu utrzymującego się problemu wylesiania. Podkreślały, że ponieważ obecna polityka i obecne działania na szczeblu globalnym w zakresie ochrony lasów, ich odtwarzania i zrównoważonej gospodarki leśnej nie wystarczają, aby powstrzymać wylesianie
  i
   degradację lasów, konieczne jest zintensyfikowanie działań Unii, aby skuteczniej przyczynić się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju w ramach Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, która została przyjęta w 2015 r. przez wszystkie państwa członkowskie Organizacji Narodów Zjednoczonych. W szczególności Rada poparła zawartą w komunikacie pt. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów” zapowiedź Komisji, że dokona ona oceny dodatkowych środków regulacyjnych i nieregulacyjnych oraz że przedstawi odpowiednie wnioski (31).

| (10) | Państwa członkowskie wielokrotnie wyrażały zaniepokojenie z powodu utrzymującego się problemu wylesiania. Podkreślały, że ponieważ obecna polityka i obecne działania na szczeblu globalnym w zakresie ochrony lasów, ich odtwarzania i zrównoważonej gospodarki leśnej nie wystarczają, aby powstrzymać wylesianie, degradację
  i przekształcanie
  lasów
  i utratę różnorodności biologicznej
  , konieczne jest zintensyfikowanie działań Unii, aby skuteczniej przyczynić się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju w ramach Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, która została przyjęta w 2015 r. przez wszystkie państwa członkowskie Organizacji Narodów Zjednoczonych
  . Komisja i państwa członkowskie zaangażowały się również w Dekadę Działań ONZ na rzecz celów zrównoważonego rozwoju, Dekadę Restytucji Ekosystemów ONZ oraz Dekadę Rolnictwa Rodzinnego ONZ
  . W szczególności Rada poparła zawartą w komunikacie pt. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów” zapowiedź Komisji, że dokona ona oceny dodatkowych środków regulacyjnych i nieregulacyjnych oraz że przedstawi odpowiednie wnioski (31). |
| --- | --- |

(10)

Państwa członkowskie wielokrotnie wyrażały zaniepokojenie z powodu utrzymującego się problemu wylesiania. Podkreślały, że ponieważ obecna polityka i obecne działania na szczeblu globalnym w zakresie ochrony lasów, ich odtwarzania i zrównoważonej gospodarki leśnej nie wystarczają, aby powstrzymać wylesianie, degradację
  i przekształcanie
  lasów
  i utratę różnorodności biologicznej
  , konieczne jest zintensyfikowanie działań Unii, aby skuteczniej przyczynić się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju w ramach Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, która została przyjęta w 2015 r. przez wszystkie państwa członkowskie Organizacji Narodów Zjednoczonych
  . Komisja i państwa członkowskie zaangażowały się również w Dekadę Działań ONZ na rzecz celów zrównoważonego rozwoju, Dekadę Restytucji Ekosystemów ONZ oraz Dekadę Rolnictwa Rodzinnego ONZ
  . W szczególności Rada poparła zawartą w komunikacie pt. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów” zapowiedź Komisji, że dokona ona oceny dodatkowych środków regulacyjnych i nieregulacyjnych oraz że przedstawi odpowiednie wnioski (31).

Poprawka 12

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 11

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (11) | Parlament Europejski podkreślił, że postępujący proces wylesiania na świecie
  jest
  w znacznym stopniu
  związany
  z rozwojem produkcji rolnej, w szczególności ze względu na przekształcanie lasów w grunty rolne przeznaczone do produkcji szeregu produktów i towarów, na które jest duży popyt. W dniu 22 października 2020 r., zgodnie z art. 225 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), Parlament przyjął rezolucję (32), w której zwrócił się do Komisji o przedstawienie, zgodnie z art. 192 ust. 1 TFUE, wniosku dotyczącego „ram prawnych UE mających na celu zatrzymanie i odwrócenie globalnego wylesiania spowodowanego przez UE”. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(11)

Parlament Europejski podkreślił, że postępujący proces wylesiania na świecie
  jest
  w znacznym stopniu
  związany
  z rozwojem produkcji rolnej, w szczególności ze względu na przekształcanie lasów w grunty rolne przeznaczone do produkcji szeregu produktów i towarów, na które jest duży popyt. W dniu 22 października 2020 r., zgodnie z art. 225 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), Parlament przyjął rezolucję (32), w której zwrócił się do Komisji o przedstawienie, zgodnie z art. 192 ust. 1 TFUE, wniosku dotyczącego „ram prawnych UE mających na celu zatrzymanie i odwrócenie globalnego wylesiania spowodowanego przez UE”.

| (11) | Parlament Europejski podkreślił, że postępujący proces wylesiania
  , degradacji i przekształcania lasów i ekosystemów naturalnych
  na świecie
  , jak również naruszenia praw człowieka, są
  w znacznym stopniu
  związane
  z rozwojem produkcji rolnej, w szczególności ze względu na przekształcanie lasów w grunty rolne przeznaczone do produkcji szeregu produktów i towarów, na które jest duży popyt. W dniu 22 października 2020 r., zgodnie z art. 225 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), Parlament przyjął rezolucję (32), w której zwrócił się do Komisji o przedstawienie, zgodnie z art. 192 ust. 1 TFUE, wniosku dotyczącego „ram prawnych UE mających na celu zatrzymanie i odwrócenie globalnego wylesiania spowodowanego przez UE”
  w oparciu o obowiązkowe zasady należytej staranności
  . |
| --- | --- |

(11)

Parlament Europejski podkreślił, że postępujący proces wylesiania
  , degradacji i przekształcania lasów i ekosystemów naturalnych
  na świecie
  , jak również naruszenia praw człowieka, są
  w znacznym stopniu
  związane
  z rozwojem produkcji rolnej, w szczególności ze względu na przekształcanie lasów w grunty rolne przeznaczone do produkcji szeregu produktów i towarów, na które jest duży popyt. W dniu 22 października 2020 r., zgodnie z art. 225 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), Parlament przyjął rezolucję (32), w której zwrócił się do Komisji o przedstawienie, zgodnie z art. 192 ust. 1 TFUE, wniosku dotyczącego „ram prawnych UE mających na celu zatrzymanie i odwrócenie globalnego wylesiania spowodowanego przez UE”
  w oparciu o obowiązkowe zasady należytej staranności
  .

Poprawka 13

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 12

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (12) | Zwalczanie wylesiania
  i
   degradacji lasów stanowi istotną część pakietu środków niezbędnych do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych oraz do wypełnienia zobowiązań Unii wynikających z Europejskiego Zielonego Ładu, jak również z porozumienia klimatycznego z Paryża z 2015 r. (33) oraz prawnie wiążącego, wynikającego z Europejskiego prawa o klimacie, zobowiązania do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o co najmniej 55 % poniżej poziomów z 1990 r. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(12)

Zwalczanie wylesiania
  i
   degradacji lasów stanowi istotną część pakietu środków niezbędnych do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych oraz do wypełnienia zobowiązań Unii wynikających z Europejskiego Zielonego Ładu, jak również z porozumienia klimatycznego z Paryża z 2015 r. (33) oraz prawnie wiążącego, wynikającego z Europejskiego prawa o klimacie, zobowiązania do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o co najmniej 55 % poniżej poziomów z 1990 r.

| (12) | Zwalczanie wylesiania
  , przekształcania ekosystemów naturalnych, jak również
   degradacji
  ekosystemów naturalnych i lasów oraz przekształcania
  lasów stanowi istotną część pakietu środków niezbędnych do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych oraz do wypełnienia zobowiązań Unii wynikających z Europejskiego Zielonego Ładu, jak również z porozumienia klimatycznego z Paryża z 2015 r. (33)

  , z 8. programu działań w zakresie środowiska przyjętym decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/591

   (33a) oraz
  z
  prawnie wiążącego, wynikającego z Europejskiego prawa o klimacie, zobowiązania do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o co najmniej 55 % poniżej poziomów z 1990 r. |
| --- | --- |

(12)

Zwalczanie wylesiania
  , przekształcania ekosystemów naturalnych, jak również
   degradacji
  ekosystemów naturalnych i lasów oraz przekształcania
  lasów stanowi istotną część pakietu środków niezbędnych do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych oraz do wypełnienia zobowiązań Unii wynikających z Europejskiego Zielonego Ładu, jak również z porozumienia klimatycznego z Paryża z 2015 r. (33)

  , z 8. programu działań w zakresie środowiska przyjętym decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/591

   (33a) oraz
  z
  prawnie wiążącego, wynikającego z Europejskiego prawa o klimacie, zobowiązania do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o co najmniej 55 % poniżej poziomów z 1990 r.

Poprawka 14

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 12 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (12a) | Zwalczanie wylesiania, degradacji i przekształcania lasów stanowi także ważną część pakietu środków potrzebnych do przeciwdziałania utracie różnorodności biologicznej i wywiązywania się z zobowiązań Unii w ramach Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej, Europejskiego Zielonego Ładu, unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 oraz celów UE w zakresie odbudowy zasobów przyrodniczych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(12a)

Zwalczanie wylesiania, degradacji i przekształcania lasów stanowi także ważną część pakietu środków potrzebnych do przeciwdziałania utracie różnorodności biologicznej i wywiązywania się z zobowiązań Unii w ramach Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej, Europejskiego Zielonego Ładu, unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 oraz celów UE w zakresie odbudowy zasobów przyrodniczych.

Poprawka 15

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 12 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (12b) | Lasy pierwotne są wyjątkowe i niezastąpione. Plantacje leśne i lasy zasadzone przez człowieka są mniej zróżnicowane biologicznie i gorzej chronią środowisko niż lasy pierwotne i naturalne. W związku z tym przy wdrażaniu niniejszego rozporządzenia należy dokonać wyraźnego rozróżnienia między różnymi typami lasów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(12b)

Lasy pierwotne są wyjątkowe i niezastąpione. Plantacje leśne i lasy zasadzone przez człowieka są mniej zróżnicowane biologicznie i gorzej chronią środowisko niż lasy pierwotne i naturalne. W związku z tym przy wdrażaniu niniejszego rozporządzenia należy dokonać wyraźnego rozróżnienia między różnymi typami lasów.

Poprawka 16

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 13 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (13a) | Zwalczanie wylesiania, degradacji i przekształcania lasów oraz przekształcania i degradacji innych ekosystemów wymaga również uświadamiania konsumentom, jakie są zdrowsze wzorce konsumpcji mające mniejszy ślad środowiskowy. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(13a)

Zwalczanie wylesiania, degradacji i przekształcania lasów oraz przekształcania i degradacji innych ekosystemów wymaga również uświadamiania konsumentom, jakie są zdrowsze wzorce konsumpcji mające mniejszy ślad środowiskowy.

Poprawka 17

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 13 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (13b) | Białko roślinne przeznaczone na paszę dla zwierząt utrzymywanych w warunkach fermowych jest głównym czynnikiem przyczyniającym się do wylesiania, degradacji lasów i przekształcania lasów oraz przekształcania innych ekosystemów w skali globalnej. Wylesianiu i przekształcaniu innych ekosystemów można przeciwdziałać w szczególności poprzez zmniejszenie zależności Unii od importowanego białka roślinnego i promowanie białka roślinnego pozyskiwanego lokalnie i w sposób zrównoważony. Osiągnięciu celów niniejszego rozporządzenia musi towarzyszyć zwiększenie samowystarczalności w zakresie białka oraz wdrożenie unijnej strategii dotyczącej białka roślinnego. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(13b)

Białko roślinne przeznaczone na paszę dla zwierząt utrzymywanych w warunkach fermowych jest głównym czynnikiem przyczyniającym się do wylesiania, degradacji lasów i przekształcania lasów oraz przekształcania innych ekosystemów w skali globalnej. Wylesianiu i przekształcaniu innych ekosystemów można przeciwdziałać w szczególności poprzez zmniejszenie zależności Unii od importowanego białka roślinnego i promowanie białka roślinnego pozyskiwanego lokalnie i w sposób zrównoważony. Osiągnięciu celów niniejszego rozporządzenia musi towarzyszyć zwiększenie samowystarczalności w zakresie białka oraz wdrożenie unijnej strategii dotyczącej białka roślinnego.

Poprawka 18

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 14

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (14) | W latach 1990–2008 Unia odpowiadała za przywóz i konsumpcję jednej trzeciej produktów rolnych będących przedmiotem globalnego handlu i związanych z wylesianiem. W tym okresie konsumpcja w Unii odpowiadała za 10 % światowego wylesiania związanego z wytwarzaniem towarów lub świadczeniem usług. Nawet jeśli względny udział konsumpcji w UE ulega zmniejszeniu, konsumpcja w UE jest nieproporcjonalnie dużym czynnikiem powodującym wylesianie. Unia powinna zatem podjąć działania w celu zminimalizowania wylesiania i 
  degradacji
  lasów na świecie spowodowanych konsumpcją niektórych towarów i produktów, a tym samym dążyć do zmniejszenia swojego udziału w emisji gazów cieplarnianych i utracie różnorodności biologicznej na świecie, a także propagować zrównoważone struktury produkcji i konsumpcji w Unii i na świecie. Aby osiągnąć jak największy efekt, politykę Unii należy zorientować na wywieranie wpływu na rynek światowy, a nie tylko na łańcuchy dostaw do Unii. W tym zakresie zasadniczą rolę odgrywają partnerstwa i skuteczna współpraca międzynarodowa z krajami będącymi producentami i konsumentami. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(14)

W latach 1990–2008 Unia odpowiadała za przywóz i konsumpcję jednej trzeciej produktów rolnych będących przedmiotem globalnego handlu i związanych z wylesianiem. W tym okresie konsumpcja w Unii odpowiadała za 10 % światowego wylesiania związanego z wytwarzaniem towarów lub świadczeniem usług. Nawet jeśli względny udział konsumpcji w UE ulega zmniejszeniu, konsumpcja w UE jest nieproporcjonalnie dużym czynnikiem powodującym wylesianie. Unia powinna zatem podjąć działania w celu zminimalizowania wylesiania i 
  degradacji
  lasów na świecie spowodowanych konsumpcją niektórych towarów i produktów, a tym samym dążyć do zmniejszenia swojego udziału w emisji gazów cieplarnianych i utracie różnorodności biologicznej na świecie, a także propagować zrównoważone struktury produkcji i konsumpcji w Unii i na świecie. Aby osiągnąć jak największy efekt, politykę Unii należy zorientować na wywieranie wpływu na rynek światowy, a nie tylko na łańcuchy dostaw do Unii. W tym zakresie zasadniczą rolę odgrywają partnerstwa i skuteczna współpraca międzynarodowa z krajami będącymi producentami i konsumentami.

| (14) | W latach 1990–2008 Unia odpowiadała za przywóz i konsumpcję jednej trzeciej produktów rolnych będących przedmiotem globalnego handlu i związanych z wylesianiem. W tym okresie konsumpcja w Unii odpowiadała za 10 % światowego wylesiania związanego z wytwarzaniem towarów lub świadczeniem usług. Nawet jeśli względny udział konsumpcji w UE ulega zmniejszeniu, konsumpcja w UE jest nieproporcjonalnie dużym czynnikiem powodującym wylesianie. Unia powinna zatem podjąć działania w celu zminimalizowania wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów na świecie spowodowanych konsumpcją niektórych towarów i produktów, a tym samym dążyć do zmniejszenia swojego udziału w emisji gazów cieplarnianych i utracie różnorodności biologicznej na świecie, a także propagować zrównoważone struktury produkcji i konsumpcji w Unii i na świecie. Aby osiągnąć jak największy efekt, politykę Unii należy zorientować na wywieranie wpływu na rynek światowy, a nie tylko na łańcuchy dostaw do Unii. W tym zakresie zasadniczą rolę odgrywają partnerstwa i skuteczna współpraca międzynarodowa
  , w tym umowy o wolnym handlu (FTA),
  z krajami będącymi producentami i konsumentami. |
| --- | --- |

(14)

W latach 1990–2008 Unia odpowiadała za przywóz i konsumpcję jednej trzeciej produktów rolnych będących przedmiotem globalnego handlu i związanych z wylesianiem. W tym okresie konsumpcja w Unii odpowiadała za 10 % światowego wylesiania związanego z wytwarzaniem towarów lub świadczeniem usług. Nawet jeśli względny udział konsumpcji w UE ulega zmniejszeniu, konsumpcja w UE jest nieproporcjonalnie dużym czynnikiem powodującym wylesianie. Unia powinna zatem podjąć działania w celu zminimalizowania wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów na świecie spowodowanych konsumpcją niektórych towarów i produktów, a tym samym dążyć do zmniejszenia swojego udziału w emisji gazów cieplarnianych i utracie różnorodności biologicznej na świecie, a także propagować zrównoważone struktury produkcji i konsumpcji w Unii i na świecie. Aby osiągnąć jak największy efekt, politykę Unii należy zorientować na wywieranie wpływu na rynek światowy, a nie tylko na łańcuchy dostaw do Unii. W tym zakresie zasadniczą rolę odgrywają partnerstwa i skuteczna współpraca międzynarodowa
  , w tym umowy o wolnym handlu (FTA),
  z krajami będącymi producentami i konsumentami.

Poprawka 19

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 15

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (15) | Powstrzymanie wylesiania i degradacji
  lasów
  stanowi istotny element celów zrównoważonego rozwoju. Niniejsze rozporządzenie powinno przyczynić się w szczególności do osiągnięcia celów dotyczących życia na lądzie (cel zrównoważonego rozwoju nr 15), działań w dziedzinie klimatu (cel zrównoważonego rozwoju nr 13), odpowiedzialnej konsumpcji i produkcji (cel zrównoważonego rozwoju nr 12), celu „zero głodu” (cel zrównoważonego rozwoju nr 2) oraz celu dotyczącego dobrego zdrowia i jakości życia (cel zrównoważonego rozwoju nr 3). Odpowiedni cel nr 15.2 dotyczący zatrzymania wylesiania do 2020 r. nie został osiągnięty, co świadczy o pilnej potrzebie podjęcia ambitnych i skutecznych działań. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(15)

Powstrzymanie wylesiania i degradacji
  lasów
  stanowi istotny element celów zrównoważonego rozwoju. Niniejsze rozporządzenie powinno przyczynić się w szczególności do osiągnięcia celów dotyczących życia na lądzie (cel zrównoważonego rozwoju nr 15), działań w dziedzinie klimatu (cel zrównoważonego rozwoju nr 13), odpowiedzialnej konsumpcji i produkcji (cel zrównoważonego rozwoju nr 12), celu „zero głodu” (cel zrównoważonego rozwoju nr 2) oraz celu dotyczącego dobrego zdrowia i jakości życia (cel zrównoważonego rozwoju nr 3). Odpowiedni cel nr 15.2 dotyczący zatrzymania wylesiania do 2020 r. nie został osiągnięty, co świadczy o pilnej potrzebie podjęcia ambitnych i skutecznych działań.

| (15) | Powstrzymanie wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania lasów oraz przekształcania i
  degradacji
  innych ekosystemów
  stanowi istotny element celów zrównoważonego rozwoju. Niniejsze rozporządzenie powinno przyczynić się w szczególności do osiągnięcia celów dotyczących życia na lądzie (cel zrównoważonego rozwoju nr 15), działań w dziedzinie klimatu (cel zrównoważonego rozwoju nr 13), odpowiedzialnej konsumpcji i produkcji (cel zrównoważonego rozwoju nr 12), celu „zero głodu” (cel zrównoważonego rozwoju nr 2) oraz celu dotyczącego dobrego zdrowia i jakości życia (cel zrównoważonego rozwoju nr 3). Odpowiedni cel nr 15.2 dotyczący zatrzymania wylesiania do 2020 r. nie został osiągnięty, co świadczy o pilnej potrzebie podjęcia ambitnych i skutecznych działań. |
| --- | --- |

(15)

Powstrzymanie wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania lasów oraz przekształcania i
  degradacji
  innych ekosystemów
  stanowi istotny element celów zrównoważonego rozwoju. Niniejsze rozporządzenie powinno przyczynić się w szczególności do osiągnięcia celów dotyczących życia na lądzie (cel zrównoważonego rozwoju nr 15), działań w dziedzinie klimatu (cel zrównoważonego rozwoju nr 13), odpowiedzialnej konsumpcji i produkcji (cel zrównoważonego rozwoju nr 12), celu „zero głodu” (cel zrównoważonego rozwoju nr 2) oraz celu dotyczącego dobrego zdrowia i jakości życia (cel zrównoważonego rozwoju nr 3). Odpowiedni cel nr 15.2 dotyczący zatrzymania wylesiania do 2020 r. nie został osiągnięty, co świadczy o pilnej potrzebie podjęcia ambitnych i skutecznych działań.

Poprawka 20

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 17

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (17) | Niniejsze rozporządzenie powinno również stanowić odpowiedź na deklarację przywódców z Glasgow z 2021 r. w sprawie użytkowania lasów i gruntów (37), w której uznano, że „osiągnięcie naszych celów w zakresie użytkowania gruntów, klimatu, różnorodności biologicznej i celów zrównoważonego rozwoju, zarówno na poziomie globalnym, jak i krajowym, będzie wymagało dalszych działań związanych z transformacją we wzajemnie powiązanych obszarach zrównoważonej produkcji i konsumpcji; rozwoju infrastruktury; handlu, finansów i inwestycji; oraz wsparcia drobnych producentów rolnych, społeczności tubylczych i lokalnych”. Sygnatariusze
  podkreślili również w tej deklaracji
  , że wzmocnią swoje wspólne starania na rzecz ułatwienia polityki handlowej i rozwojowej na poziomie międzynarodowym i krajowym, która propaguje zrównoważony rozwój oraz zrównoważoną produkcję i konsumpcję towarów, przynosi wzajemne korzyści krajom
  i nie prowadzi do wylesiania i degradacji gruntów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(17)

Niniejsze rozporządzenie powinno również stanowić odpowiedź na deklarację przywódców z Glasgow z 2021 r. w sprawie użytkowania lasów i gruntów (37), w której uznano, że „osiągnięcie naszych celów w zakresie użytkowania gruntów, klimatu, różnorodności biologicznej i celów zrównoważonego rozwoju, zarówno na poziomie globalnym, jak i krajowym, będzie wymagało dalszych działań związanych z transformacją we wzajemnie powiązanych obszarach zrównoważonej produkcji i konsumpcji; rozwoju infrastruktury; handlu, finansów i inwestycji; oraz wsparcia drobnych producentów rolnych, społeczności tubylczych i lokalnych”. Sygnatariusze
  podkreślili również w tej deklaracji
  , że wzmocnią swoje wspólne starania na rzecz ułatwienia polityki handlowej i rozwojowej na poziomie międzynarodowym i krajowym, która propaguje zrównoważony rozwój oraz zrównoważoną produkcję i konsumpcję towarów, przynosi wzajemne korzyści krajom
  i nie prowadzi do wylesiania i degradacji gruntów.

| (17) | Niniejsze rozporządzenie powinno również stanowić odpowiedź na deklarację przywódców z Glasgow z 2021 r. w sprawie użytkowania lasów i gruntów (37), w której uznano, że „osiągnięcie naszych celów w zakresie użytkowania gruntów, klimatu, różnorodności biologicznej i celów zrównoważonego rozwoju, zarówno na poziomie globalnym, jak i krajowym, będzie wymagało dalszych działań związanych z transformacją we wzajemnie powiązanych obszarach zrównoważonej produkcji i konsumpcji; rozwoju infrastruktury; handlu, finansów i inwestycji; oraz wsparcia drobnych producentów rolnych, społeczności tubylczych i lokalnych”. Sygnatariusze
  zobowiązali się do zatrzymania i odwrócenia procesu utraty lasów i degradacji gruntów do 2030 r. i podkreślili
  , że wzmocnią swoje wspólne starania na rzecz ułatwienia polityki handlowej i rozwojowej na poziomie międzynarodowym i krajowym, która propaguje zrównoważony rozwój oraz zrównoważoną produkcję i konsumpcję towarów
  i
   przynosi wzajemne korzyści krajom. |
| --- | --- |

(17)

Niniejsze rozporządzenie powinno również stanowić odpowiedź na deklarację przywódców z Glasgow z 2021 r. w sprawie użytkowania lasów i gruntów (37), w której uznano, że „osiągnięcie naszych celów w zakresie użytkowania gruntów, klimatu, różnorodności biologicznej i celów zrównoważonego rozwoju, zarówno na poziomie globalnym, jak i krajowym, będzie wymagało dalszych działań związanych z transformacją we wzajemnie powiązanych obszarach zrównoważonej produkcji i konsumpcji; rozwoju infrastruktury; handlu, finansów i inwestycji; oraz wsparcia drobnych producentów rolnych, społeczności tubylczych i lokalnych”. Sygnatariusze
  zobowiązali się do zatrzymania i odwrócenia procesu utraty lasów i degradacji gruntów do 2030 r. i podkreślili
  , że wzmocnią swoje wspólne starania na rzecz ułatwienia polityki handlowej i rozwojowej na poziomie międzynarodowym i krajowym, która propaguje zrównoważony rozwój oraz zrównoważoną produkcję i konsumpcję towarów
  i
   przynosi wzajemne korzyści krajom.

Poprawka 21

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 18

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (18) | Jako członek Światowej Organizacji Handlu (WTO) Unia jest zobowiązana do wspierania wielostronnego systemu handlowego, który jest powszechny, oparty na zasadach, otwarty, przejrzysty, przewidywalny, włączający, niedyskryminujący i sprawiedliwy w ramach WTO, jak również otwartej, zrównoważonej i asertywnej polityki handlowej. Niniejsze rozporządzenie będzie zatem obejmowało swoim zakresem zarówno towary i produkty wytwarzane w Unii, jak i towary i produkty przywożone do Unii. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(18)

Jako członek Światowej Organizacji Handlu (WTO) Unia jest zobowiązana do wspierania wielostronnego systemu handlowego, który jest powszechny, oparty na zasadach, otwarty, przejrzysty, przewidywalny, włączający, niedyskryminujący i sprawiedliwy w ramach WTO, jak również otwartej, zrównoważonej i asertywnej polityki handlowej. Niniejsze rozporządzenie będzie zatem obejmowało swoim zakresem zarówno towary i produkty wytwarzane w Unii, jak i towary i produkty przywożone do Unii.

| (18) | Jako członek Światowej Organizacji Handlu (WTO) Unia jest zobowiązana do wspierania wielostronnego systemu handlowego, który jest powszechny, oparty na zasadach, otwarty, przejrzysty, przewidywalny, włączający, niedyskryminujący i sprawiedliwy w ramach WTO, jak również otwartej, zrównoważonej i asertywnej polityki handlowej.
  Wszelkie środki wprowadzane przez Unię, które mają wpływ na handel, muszą być zgodne z zasadami WTO. Ponadto wszystkie środki wprowadzane przez Unię, które mają wpływ na handel, muszą uwzględniać ewentualną reakcję partnerów handlowych Unii i gwarantować, że egzekwowanie danego środka nie będzie nadmiernie restrykcyjne ani nie zakłóci handlu, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że ochrona wyczerpywalnych zasobów naturalnych stanowi nadrzędny interes.
  Niniejsze rozporządzenie będzie zatem obejmowało swoim zakresem zarówno towary i produkty wytwarzane w Unii, jak i towary i produkty przywożone do Unii
  , a także będzie dotyczyło tych towarów i produktów, które stwarzają największe ryzyko dalszego wylesiania, degradacji lasów i przekształcania lasów
  . |
| --- | --- |

(18)

Jako członek Światowej Organizacji Handlu (WTO) Unia jest zobowiązana do wspierania wielostronnego systemu handlowego, który jest powszechny, oparty na zasadach, otwarty, przejrzysty, przewidywalny, włączający, niedyskryminujący i sprawiedliwy w ramach WTO, jak również otwartej, zrównoważonej i asertywnej polityki handlowej.
  Wszelkie środki wprowadzane przez Unię, które mają wpływ na handel, muszą być zgodne z zasadami WTO. Ponadto wszystkie środki wprowadzane przez Unię, które mają wpływ na handel, muszą uwzględniać ewentualną reakcję partnerów handlowych Unii i gwarantować, że egzekwowanie danego środka nie będzie nadmiernie restrykcyjne ani nie zakłóci handlu, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że ochrona wyczerpywalnych zasobów naturalnych stanowi nadrzędny interes.
  Niniejsze rozporządzenie będzie zatem obejmowało swoim zakresem zarówno towary i produkty wytwarzane w Unii, jak i towary i produkty przywożone do Unii
  , a także będzie dotyczyło tych towarów i produktów, które stwarzają największe ryzyko dalszego wylesiania, degradacji lasów i przekształcania lasów
  .

Poprawka 22

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 18 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (18a) | Wyzwaniom, przed którymi stoi świat w związku ze zmianą klimatu i utratą różnorodności biologicznej można stawić czoła jedynie w ramach działań globalnych. Unia powinna odgrywać silną rolę na arenie międzynarodowej, zarówno dając przykład, jak i przejmując inicjatywę we współpracy międzynarodowej w celu stworzenia otwartego systemu wielostronnego, w którym zrównoważony handel działa jako kluczowy czynnik umożliwiający przejście na zieloną gospodarkę w celu zwalczania zmiany klimatu i odwrócenia procesu utraty różnorodności biologicznej. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(18a)

Wyzwaniom, przed którymi stoi świat w związku ze zmianą klimatu i utratą różnorodności biologicznej można stawić czoła jedynie w ramach działań globalnych. Unia powinna odgrywać silną rolę na arenie międzynarodowej, zarówno dając przykład, jak i przejmując inicjatywę we współpracy międzynarodowej w celu stworzenia otwartego systemu wielostronnego, w którym zrównoważony handel działa jako kluczowy czynnik umożliwiający przejście na zieloną gospodarkę w celu zwalczania zmiany klimatu i odwrócenia procesu utraty różnorodności biologicznej.

Poprawka 23

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 19

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (19) | Niniejsze rozporządzenie jest również zgodne z komunikatem Komisji dotyczącym „otwartej, zrównoważonej i asertywnej polityki handlowej” (38), w którym stwierdzono, że w obliczu nowych wyzwań wewnętrznych i zewnętrznych, a w szczególności nowego, bardziej zrównoważonego modelu rozwoju określonego przez Europejski Zielony Ład i europejską strategię cyfrową, UE potrzebuje nowej strategii w zakresie polityki handlowej – takiej, która będzie wspierać osiąganie celów polityki wewnętrznej i zewnętrznej oraz promować bardziej zrównoważony rozwój zgodnie z zobowiązaniem do pełnej realizacji celów zrównoważonego rozwoju ONZ.
  Polityka handlowa musi w pełni odegrać swoją rolę
  w 
  procesie wychodzenia
  z 
  pandemii COVID-19 oraz
  w 
  procesie ekologicznej
  i 
  cyfrowej transformacji gospodarki
  ,
  a także tworzenia bardziej odpornej Europy
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(19)

Niniejsze rozporządzenie jest również zgodne z komunikatem Komisji dotyczącym „otwartej, zrównoważonej i asertywnej polityki handlowej” (38), w którym stwierdzono, że w obliczu nowych wyzwań wewnętrznych i zewnętrznych, a w szczególności nowego, bardziej zrównoważonego modelu rozwoju określonego przez Europejski Zielony Ład i europejską strategię cyfrową, UE potrzebuje nowej strategii w zakresie polityki handlowej – takiej, która będzie wspierać osiąganie celów polityki wewnętrznej i zewnętrznej oraz promować bardziej zrównoważony rozwój zgodnie z zobowiązaniem do pełnej realizacji celów zrównoważonego rozwoju ONZ.
  Polityka handlowa musi w pełni odegrać swoją rolę
  w 
  procesie wychodzenia
  z 
  pandemii COVID-19 oraz
  w 
  procesie ekologicznej
  i 
  cyfrowej transformacji gospodarki
  ,
  a także tworzenia bardziej odpornej Europy
  .

| (19) | Niniejsze rozporządzenie jest również zgodne z komunikatem Komisji dotyczącym „otwartej, zrównoważonej i asertywnej polityki handlowej” (38), w którym stwierdzono, że w obliczu nowych wyzwań wewnętrznych i zewnętrznych, a w szczególności nowego, bardziej zrównoważonego modelu rozwoju określonego przez Europejski Zielony Ład i europejską strategię cyfrową, UE potrzebuje nowej strategii w zakresie polityki handlowej – takiej, która będzie wspierać osiąganie celów polityki wewnętrznej i zewnętrznej oraz promować bardziej zrównoważony rozwój zgodnie z zobowiązaniem do pełnej realizacji celów zrównoważonego rozwoju ONZ.
  Handel i współpraca międzynarodowa mogą być ważnymi narzędziami konsolidacji wyższych standardów zrównoważonego rozwoju, zwłaszcza
  w 
  odniesieniu do sektorów związanych
  z 
  lasami i ich łańcuchami wartości. Ocena obowiązujących umów o wolnym handlu wykazała jednak, że
  w 
  niektórych przypadkach występują słabe punkty w zakresie wdrażania
  i 
  egzekwowania obowiązujących umów handlowych oraz że należy usprawnić unijną politykę handlową i inwestycyjną
  ,
  aby skuteczniej sprostać wyzwaniu, jakim jest globalne wylesianie
  . |
| --- | --- |

(19)

Niniejsze rozporządzenie jest również zgodne z komunikatem Komisji dotyczącym „otwartej, zrównoważonej i asertywnej polityki handlowej” (38), w którym stwierdzono, że w obliczu nowych wyzwań wewnętrznych i zewnętrznych, a w szczególności nowego, bardziej zrównoważonego modelu rozwoju określonego przez Europejski Zielony Ład i europejską strategię cyfrową, UE potrzebuje nowej strategii w zakresie polityki handlowej – takiej, która będzie wspierać osiąganie celów polityki wewnętrznej i zewnętrznej oraz promować bardziej zrównoważony rozwój zgodnie z zobowiązaniem do pełnej realizacji celów zrównoważonego rozwoju ONZ.
  Handel i współpraca międzynarodowa mogą być ważnymi narzędziami konsolidacji wyższych standardów zrównoważonego rozwoju, zwłaszcza
  w 
  odniesieniu do sektorów związanych
  z 
  lasami i ich łańcuchami wartości. Ocena obowiązujących umów o wolnym handlu wykazała jednak, że
  w 
  niektórych przypadkach występują słabe punkty w zakresie wdrażania
  i 
  egzekwowania obowiązujących umów handlowych oraz że należy usprawnić unijną politykę handlową i inwestycyjną
  ,
  aby skuteczniej sprostać wyzwaniu, jakim jest globalne wylesianie
  .

Poprawka 24

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 19 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (19a) | Aby ożywić prace Unii nad umowami o wolnym handlu, zapewnić równe warunki działania unijnym przedsiębiorstwom oraz wypełnić zobowiązania Unii wynikające z porozumienia paryskiego i Konwencji o różnorodności biologicznej, które wzywają do ochrony lasów, polityka handlowa Unii powinna koncentrować się na wdrażaniu i egzekwowaniu obowiązujących umów handlowych, a także na prowadzeniu negocjacji i zawieraniu nowych umów handlowych zawierających solidne, wiążące i możliwe do wyegzekwowania przepisy dotyczące zrównoważonego rozwoju. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(19a)

Aby ożywić prace Unii nad umowami o wolnym handlu, zapewnić równe warunki działania unijnym przedsiębiorstwom oraz wypełnić zobowiązania Unii wynikające z porozumienia paryskiego i Konwencji o różnorodności biologicznej, które wzywają do ochrony lasów, polityka handlowa Unii powinna koncentrować się na wdrażaniu i egzekwowaniu obowiązujących umów handlowych, a także na prowadzeniu negocjacji i zawieraniu nowych umów handlowych zawierających solidne, wiążące i możliwe do wyegzekwowania przepisy dotyczące zrównoważonego rozwoju.

Poprawka 25

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 19 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (19b) | Do mandatów negocjacyjnych należy włączyć solidne klauzule dotyczące wylesiania, degradacji i przekształcania lasów oraz przekształcania i degradacji innych ekosystemów, a przy przyznawaniu nowych preferencji handlowych należy uwzględnić zrównoważone poziomy odniesienia dla odpowiednich surowców. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(19b)

Do mandatów negocjacyjnych należy włączyć solidne klauzule dotyczące wylesiania, degradacji i przekształcania lasów oraz przekształcania i degradacji innych ekosystemów, a przy przyznawaniu nowych preferencji handlowych należy uwzględnić zrównoważone poziomy odniesienia dla odpowiednich surowców.

Poprawka 26

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 19 c (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (19c) | Wszelkie partnerstwa lub współpraca z partnerem handlowym powinny zawsze umożliwiać pełne uczestnictwo wszystkich zainteresowanych stron, w tym społeczeństwa obywatelskiego, ludności rdzennej, społeczności lokalnych, organów lokalnych i sektora prywatnego, w tym MŚP i drobnych producentów rolnych, uwzględniając autonomię partnerów społecznych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(19c)

Wszelkie partnerstwa lub współpraca z partnerem handlowym powinny zawsze umożliwiać pełne uczestnictwo wszystkich zainteresowanych stron, w tym społeczeństwa obywatelskiego, ludności rdzennej, społeczności lokalnych, organów lokalnych i sektora prywatnego, w tym MŚP i drobnych producentów rolnych, uwzględniając autonomię partnerów społecznych.

Poprawka 27

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 19 d (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (19d) | Przepisy dotyczące zamówień publicznych zawarte w umowach o wolnym handlu powinny uwzględniać społeczne, środowiskowe i odpowiedzialne prowadzenie działalności gospodarczej. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(19d)

Przepisy dotyczące zamówień publicznych zawarte w umowach o wolnym handlu powinny uwzględniać społeczne, środowiskowe i odpowiedzialne prowadzenie działalności gospodarczej.

Poprawka 28

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 19 e (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (19e) | Niniejszemu rozporządzeniu powinny towarzyszyć silne umowy partnerskie oparte na handlu i współpracy z krajami będącymi głównymi producentami odpowiednich towarów i produktów, z uwzględnieniem szczególnych interesów drobnych producentów rolnych i społeczności lokalnych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(19e)

Niniejszemu rozporządzeniu powinny towarzyszyć silne umowy partnerskie oparte na handlu i współpracy z krajami będącymi głównymi producentami odpowiednich towarów i produktów, z uwzględnieniem szczególnych interesów drobnych producentów rolnych i społeczności lokalnych.

Poprawka 29

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 20

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (20) | Niniejsze rozporządzenie powinno stanowić uzupełnienie innych środków zaproponowanych w komunikacie Komisji „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów” (39), w szczególności: 1) nawiązywania partnerstw z państwami będącymi producentami w celu wspierania ich w eliminowaniu pierwotnych przyczyn wylesiania, takich jak słabe zarządzanie, nieskuteczne egzekwowanie prawa i korupcja, oraz 2) rozwijania współpracy międzynarodowej z państwami będącymi największymi konsumentami,
  aby propagować
  przyjmowanie podobnych środków mających na celu unikanie wprowadzania do obrotu produktów z łańcuchów dostaw, z którymi
  wiążą
  się wylesianie
  i
   degradacja lasów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(20)

Niniejsze rozporządzenie powinno stanowić uzupełnienie innych środków zaproponowanych w komunikacie Komisji „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów” (39), w szczególności: 1) nawiązywania partnerstw z państwami będącymi producentami w celu wspierania ich w eliminowaniu pierwotnych przyczyn wylesiania, takich jak słabe zarządzanie, nieskuteczne egzekwowanie prawa i korupcja, oraz 2) rozwijania współpracy międzynarodowej z państwami będącymi największymi konsumentami,
  aby propagować
  przyjmowanie podobnych środków mających na celu unikanie wprowadzania do obrotu produktów z łańcuchów dostaw, z którymi
  wiążą
  się wylesianie
  i
   degradacja lasów.

| (20) | Niniejsze rozporządzenie powinno stanowić uzupełnienie innych środków zaproponowanych w komunikacie Komisji „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów” (39), w szczególności: 1) nawiązywania partnerstw z państwami będącymi producentami w celu wspierania ich w eliminowaniu pierwotnych przyczyn wylesiania, takich jak słabe zarządzanie, nieskuteczne egzekwowanie prawa i korupcja, oraz 2) rozwijania współpracy międzynarodowej z państwami będącymi największymi konsumentami,
  m.in. poprzez promowanie umów handlowych zawierających postanowienia dotyczące ochrony lasów i zachęcanie do handlu produktami rolnymi i leśnymi, które nie powodują wylesiania oraz
  przyjmowanie podobnych środków mających na celu unikanie wprowadzania do obrotu produktów z łańcuchów dostaw, z którymi
  wiąże
  się wylesianie, degradacja lasów
  i przekształcanie lasów
  . |
| --- | --- |

(20)

Niniejsze rozporządzenie powinno stanowić uzupełnienie innych środków zaproponowanych w komunikacie Komisji „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów” (39), w szczególności: 1) nawiązywania partnerstw z państwami będącymi producentami w celu wspierania ich w eliminowaniu pierwotnych przyczyn wylesiania, takich jak słabe zarządzanie, nieskuteczne egzekwowanie prawa i korupcja, oraz 2) rozwijania współpracy międzynarodowej z państwami będącymi największymi konsumentami,
  m.in. poprzez promowanie umów handlowych zawierających postanowienia dotyczące ochrony lasów i zachęcanie do handlu produktami rolnymi i leśnymi, które nie powodują wylesiania oraz
  przyjmowanie podobnych środków mających na celu unikanie wprowadzania do obrotu produktów z łańcuchów dostaw, z którymi
  wiąże
  się wylesianie, degradacja lasów
  i przekształcanie lasów
  .

Poprawka 30

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 20 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (20a) | Niniejsze rozporządzenie powinno być zgodne z zasadą spójności polityki na rzecz rozwoju, a zatem służyć promowaniu i ułatwianiu współpracy z krajami rozwijającymi się, zwłaszcza krajami najsłabiej rozwiniętymi, dzięki udzielaniu pomocy technicznej i finansowej, a także wymianie informacji i dobrych praktyk w zakresie ochrony, utrzymania i zrównoważonego użytkowania lasów, ze szczególnym uwzględnieniem inicjatyw na rzecz zrównoważonego rozwoju podejmowanych przez sektor prywatny. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(20a)

Niniejsze rozporządzenie powinno być zgodne z zasadą spójności polityki na rzecz rozwoju, a zatem służyć promowaniu i ułatwianiu współpracy z krajami rozwijającymi się, zwłaszcza krajami najsłabiej rozwiniętymi, dzięki udzielaniu pomocy technicznej i finansowej, a także wymianie informacji i dobrych praktyk w zakresie ochrony, utrzymania i zrównoważonego użytkowania lasów, ze szczególnym uwzględnieniem inicjatyw na rzecz zrównoważonego rozwoju podejmowanych przez sektor prywatny.

Poprawka 31

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 20 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (20b) | W zależności od kraju rozwijającego się i jego ogólnej sytuacji środowiskowej, społecznej i gospodarczej należy rozważyć zintegrowane podejście do zrównoważonego rozwoju uwzględniające wymiar środowiskowy, a także wymiar społeczny i gospodarczy, zwłaszcza w przypadku krajów najsłabiej rozwiniętych. Działania Unii nie powinny prowadzić do spadku dochodów słabszych grup społecznych, utraty miejsc pracy czy cofania się krajów rozwijających się w poczynionych dokonaniach, jak również nie powinny tworzyć zachęt dla nielegalnej działalności, często powiązanej z międzynarodową przestępczością zorganizowaną, gdyż może to mieć jeszcze bardziej katastrofalne skutki dla środowiska i społeczeństwa. Należy również odpowiednio uwzględnić negatywny wpływ pandemii COVID-19 na postępy w realizacji celów zrównoważonego rozwoju, a zwłaszcza jej ogromny wpływ na osoby ubogie i słabsze grupy społeczne oraz na zatrudnienie i nierówności. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(20b)

W zależności od kraju rozwijającego się i jego ogólnej sytuacji środowiskowej, społecznej i gospodarczej należy rozważyć zintegrowane podejście do zrównoważonego rozwoju uwzględniające wymiar środowiskowy, a także wymiar społeczny i gospodarczy, zwłaszcza w przypadku krajów najsłabiej rozwiniętych. Działania Unii nie powinny prowadzić do spadku dochodów słabszych grup społecznych, utraty miejsc pracy czy cofania się krajów rozwijających się w poczynionych dokonaniach, jak również nie powinny tworzyć zachęt dla nielegalnej działalności, często powiązanej z międzynarodową przestępczością zorganizowaną, gdyż może to mieć jeszcze bardziej katastrofalne skutki dla środowiska i społeczeństwa. Należy również odpowiednio uwzględnić negatywny wpływ pandemii COVID-19 na postępy w realizacji celów zrównoważonego rozwoju, a zwłaszcza jej ogromny wpływ na osoby ubogie i słabsze grupy społeczne oraz na zatrudnienie i nierówności.

Poprawka 32

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 21

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (21) | Komisja
  powinna kontynuować współpracę w ramach partnerstw z państwami będącymi producentami i ogólniej współpracę z organizacjami i podmiotami międzynarodowymi oraz powinna oferować większe wsparcie i lepsze zachęty związane z ochroną lasów i przechodzeniem na produkcję niepowodującą wylesiania, uznawaniem roli ludności rdzennej, poprawą zarządzania i praw własności gruntów, poprawą egzekwowania prawa i 
  propagowania
  zrównoważonej gospodarki leśnej,
  rolnictwa odpornego
  na zmianę klimatu,
  zrównoważonej intensyfikacji
  i 
  dywersyfikacji
  ,
  agroekologii
  oraz
  systemu rolno-leśnego
  . Powinna przy tym uznawać rolę ludności rdzennej w ochronie lasów. Opierając się na doświadczeniach zdobytych i wnioskach wyciągniętych w kontekście istniejących już inicjatyw, Unia i państwa członkowskie powinny współpracować w ramach partnerstw z państwami będącymi producentami, na ich wniosek,
  aby wykorzystywać liczne funkcje lasu, wspierać te państwa w przechodzeniu na zrównoważoną gospodarkę leśną
  i odpowiadać na globalne wyzwania, przy jednoczesnym zaspokajaniu lokalnych potrzeb i uwzględnianiu wyzwań stojących przed drobnymi producentami rolnymi zgodnie z komunikatem dotyczącym zintensyfikowania działań na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów. Podejście oparte na partnerstwie powinno pomóc państwom będącym producentami w ochronie, odtwarzaniu i zrównoważonym użytkowaniu lasów i przyczyniać się w ten sposób do realizacji celu niniejszego rozporządzenia zakładającego ograniczenie wylesiania i 
  degradacji
  lasów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(21)

Komisja
  powinna kontynuować współpracę w ramach partnerstw z państwami będącymi producentami i ogólniej współpracę z organizacjami i podmiotami międzynarodowymi oraz powinna oferować większe wsparcie i lepsze zachęty związane z ochroną lasów i przechodzeniem na produkcję niepowodującą wylesiania, uznawaniem roli ludności rdzennej, poprawą zarządzania i praw własności gruntów, poprawą egzekwowania prawa i 
  propagowania
  zrównoważonej gospodarki leśnej,
  rolnictwa odpornego
  na zmianę klimatu,
  zrównoważonej intensyfikacji
  i 
  dywersyfikacji
  ,
  agroekologii
  oraz
  systemu rolno-leśnego
  . Powinna przy tym uznawać rolę ludności rdzennej w ochronie lasów. Opierając się na doświadczeniach zdobytych i wnioskach wyciągniętych w kontekście istniejących już inicjatyw, Unia i państwa członkowskie powinny współpracować w ramach partnerstw z państwami będącymi producentami, na ich wniosek,
  aby wykorzystywać liczne funkcje lasu, wspierać te państwa w przechodzeniu na zrównoważoną gospodarkę leśną
  i odpowiadać na globalne wyzwania, przy jednoczesnym zaspokajaniu lokalnych potrzeb i uwzględnianiu wyzwań stojących przed drobnymi producentami rolnymi zgodnie z komunikatem dotyczącym zintensyfikowania działań na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów. Podejście oparte na partnerstwie powinno pomóc państwom będącym producentami w ochronie, odtwarzaniu i zrównoważonym użytkowaniu lasów i przyczyniać się w ten sposób do realizacji celu niniejszego rozporządzenia zakładającego ograniczenie wylesiania i 
  degradacji
  lasów.

| (21) | Koordynując działania z państwami członkowskimi, Komisja
  powinna kontynuować współpracę w ramach partnerstw z państwami będącymi producentami i ogólniej współpracę z organizacjami i podmiotami międzynarodowymi
  , jak również odpowiednimi zainteresowanymi stronami działającymi w terenie,
  oraz powinna oferować większe wsparcie i lepsze zachęty związane z ochroną
  i odbudową
  lasów i przechodzeniem na produkcję niepowodującą wylesiania, uznawaniem
  i zwiększaniem
  roli
  oraz wzmacnianiem praw
  ludności rdzennej
  i społeczności lokalnych
  , poprawą zarządzania i praw własności gruntów,
  prawem do dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody,
  poprawą egzekwowania prawa i 
  propagowaniem
  zrównoważonej gospodarki leśnej
  bliskiej naturze w oparciu o wskaźniki i progi
  ,
  ekoturystykę, rolnictwo odporne
  na zmianę klimatu,
  zrównoważoną intensyfikację
  i 
  dywersyfikację
  ,
  agroekologię
  oraz
  system rolno-leśny
  . Powinna przy tym
  w pełni
  uznawać rolę
  i prawa
  ludności rdzennej
  i społeczności lokalnych
  w ochronie lasów. Opierając się na doświadczeniach zdobytych i wnioskach wyciągniętych w kontekście istniejących już inicjatyw, Unia i państwa członkowskie powinny współpracować w ramach partnerstw z państwami będącymi producentami, na ich wniosek, i odpowiadać na globalne wyzwania, przy jednoczesnym zaspokajaniu lokalnych potrzeb i uwzględnianiu wyzwań stojących przed drobnymi producentami rolnymi zgodnie z komunikatem dotyczącym zintensyfikowania działań na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów.
  Wszelkie zasady i wymogi powinny dążyć do zminimalizowania obciążenia drobnych producentów rolnych w państwach trzecich oraz próbować zapobiegać powstawaniu barier w ich dostępie do rynku unijnego i handlu międzynarodowego.
  Podejście oparte na partnerstwie powinno pomóc państwom będącym producentami w ochronie, odtwarzaniu i zrównoważonym użytkowaniu lasów i przyczyniać się w ten sposób do realizacji celu niniejszego rozporządzenia zakładającego ograniczenie wylesiania
  , degradacji lasów
  i 
  przekształcania lasów, jak również wspieranie odbudowy
  lasów
  , w tym przez zastosowanie technologii cyfrowych i informacji geoprzestrzennych
  . |
| --- | --- |

(21)

Koordynując działania z państwami członkowskimi, Komisja
  powinna kontynuować współpracę w ramach partnerstw z państwami będącymi producentami i ogólniej współpracę z organizacjami i podmiotami międzynarodowymi
  , jak również odpowiednimi zainteresowanymi stronami działającymi w terenie,
  oraz powinna oferować większe wsparcie i lepsze zachęty związane z ochroną
  i odbudową
  lasów i przechodzeniem na produkcję niepowodującą wylesiania, uznawaniem
  i zwiększaniem
  roli
  oraz wzmacnianiem praw
  ludności rdzennej
  i społeczności lokalnych
  , poprawą zarządzania i praw własności gruntów,
  prawem do dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody,
  poprawą egzekwowania prawa i 
  propagowaniem
  zrównoważonej gospodarki leśnej
  bliskiej naturze w oparciu o wskaźniki i progi
  ,
  ekoturystykę, rolnictwo odporne
  na zmianę klimatu,
  zrównoważoną intensyfikację
  i 
  dywersyfikację
  ,
  agroekologię
  oraz
  system rolno-leśny
  . Powinna przy tym
  w pełni
  uznawać rolę
  i prawa
  ludności rdzennej
  i społeczności lokalnych
  w ochronie lasów. Opierając się na doświadczeniach zdobytych i wnioskach wyciągniętych w kontekście istniejących już inicjatyw, Unia i państwa członkowskie powinny współpracować w ramach partnerstw z państwami będącymi producentami, na ich wniosek, i odpowiadać na globalne wyzwania, przy jednoczesnym zaspokajaniu lokalnych potrzeb i uwzględnianiu wyzwań stojących przed drobnymi producentami rolnymi zgodnie z komunikatem dotyczącym zintensyfikowania działań na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów.
  Wszelkie zasady i wymogi powinny dążyć do zminimalizowania obciążenia drobnych producentów rolnych w państwach trzecich oraz próbować zapobiegać powstawaniu barier w ich dostępie do rynku unijnego i handlu międzynarodowego.
  Podejście oparte na partnerstwie powinno pomóc państwom będącym producentami w ochronie, odtwarzaniu i zrównoważonym użytkowaniu lasów i przyczyniać się w ten sposób do realizacji celu niniejszego rozporządzenia zakładającego ograniczenie wylesiania
  , degradacji lasów
  i 
  przekształcania lasów, jak również wspieranie odbudowy
  lasów
  , w tym przez zastosowanie technologii cyfrowych i informacji geoprzestrzennych
  .

Poprawka 33

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 21 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (21a) | W niniejszym rozporządzeniu uznaje się znaczenie gospodarcze wywozu towarów dla krajów trzecich, jak również szczególne wyzwania, przed którymi mogą stanąć drobni producenci rolni, a zwłaszcza kobiety. Ze względu na fakt, że udział drobnych producentów rolnych w produkcji odnośnych towarów może być bardzo wysoki, szczególną uwagę należy zwrócić na wyzwania, przed którymi staną tego typu gospodarstwa w związku z wdrażaniem niniejszego rozporządzenia. Istotne jest zapewnianie w odpowiednim czasie wsparcia finansowego i technicznego przez podmioty zaopatrujące się u drobnych producentów rolnych, aby pomóc tym gospodarstwom spełnić nowe wymogi dotyczące dostępu do unijnego rynku. Aby wspierać zrównoważone praktyki, takie jak agroekologia i gospodarka leśna prowadzona przez społeczność, Unia powinna zająć się czynnikami bezpośrednio i pośrednio powodującymi wylesianie, w tym ubóstwem, przez promowanie dochodu wystarczającego na utrzymanie dla drobnych producentów rolnych wytwarzających towary eksportowane do Unii oraz przez zagwarantowanie dostatecznych środków na specjalne wsparcie drobnych producentów rolnych w państwach trzecich, które pomoże im spełnić wymogi niniejszego rozporządzenia i ułatwi dostęp do rynku unijnego. Jednocześnie ustanowienie wiarygodnego systemu identyfikowalności może wzmocnić pozycję rolników prowadzących małe gospodarstwa, ponieważ pozwoli uniknąć niepłacenia obiecanych premii za działanie na rzecz zrównoważonego rozwoju, umożliwi elektroniczne płatności dla producentów za pomocą krajowego systemu identyfikowalności, co wesprze zwalczanie oszustw i pozwoli organom lokalnym gromadzić wiedzę na temat liczby działek produkcyjnych i kontrolować liczbę rolników. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(21a)

W niniejszym rozporządzeniu uznaje się znaczenie gospodarcze wywozu towarów dla krajów trzecich, jak również szczególne wyzwania, przed którymi mogą stanąć drobni producenci rolni, a zwłaszcza kobiety. Ze względu na fakt, że udział drobnych producentów rolnych w produkcji odnośnych towarów może być bardzo wysoki, szczególną uwagę należy zwrócić na wyzwania, przed którymi staną tego typu gospodarstwa w związku z wdrażaniem niniejszego rozporządzenia. Istotne jest zapewnianie w odpowiednim czasie wsparcia finansowego i technicznego przez podmioty zaopatrujące się u drobnych producentów rolnych, aby pomóc tym gospodarstwom spełnić nowe wymogi dotyczące dostępu do unijnego rynku. Aby wspierać zrównoważone praktyki, takie jak agroekologia i gospodarka leśna prowadzona przez społeczność, Unia powinna zająć się czynnikami bezpośrednio i pośrednio powodującymi wylesianie, w tym ubóstwem, przez promowanie dochodu wystarczającego na utrzymanie dla drobnych producentów rolnych wytwarzających towary eksportowane do Unii oraz przez zagwarantowanie dostatecznych środków na specjalne wsparcie drobnych producentów rolnych w państwach trzecich, które pomoże im spełnić wymogi niniejszego rozporządzenia i ułatwi dostęp do rynku unijnego. Jednocześnie ustanowienie wiarygodnego systemu identyfikowalności może wzmocnić pozycję rolników prowadzących małe gospodarstwa, ponieważ pozwoli uniknąć niepłacenia obiecanych premii za działanie na rzecz zrównoważonego rozwoju, umożliwi elektroniczne płatności dla producentów za pomocą krajowego systemu identyfikowalności, co wesprze zwalczanie oszustw i pozwoli organom lokalnym gromadzić wiedzę na temat liczby działek produkcyjnych i kontrolować liczbę rolników.

Poprawka 34

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 22

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (22) | Kolejnym istotnym działaniem ogłoszonym w komunikacie jest ustanowienie unijnego obserwatorium wylesiania, degradacji lasów, zmian powierzchni terenów zalesionych na świecie oraz powiązanych czynników („unijne obserwatorium”), które zainicjuje Komisja w celu lepszego monitorowania zmian powierzchni terenów zalesionych na świecie i powiązanych czynników. Ponadto, opierając się na istniejących już narzędziach służących monitorowaniu, w tym produktach programu Copernicus, unijne obserwatorium będzie ułatwiało uzyskiwanie dostępu do informacji dotyczących łańcuchów dostaw przez podmioty publiczne, konsumentów i przedsiębiorców, przekazując przystępne dane i informacje ukazujące związki między wylesianiem, degradacją lasów i zmianami powierzchni zasobów leśnych na świecie a unijnym popytem na towary i produkty/handlem towarami i produktami. Unijne obserwatorium będzie zatem bezpośrednio wspierać wykonanie niniejszego rozporządzenia, dostarczając dowody naukowe dotyczące globalnego wylesiania i globalnej degradacji lasów oraz powiązanej z nimi wymiany handlowej. Unijne obserwatorium będzie również prowadziło ścisłą współpracę z właściwymi organizacjami międzynarodowymi, instytutami badawczymi i państwami trzecimi. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(22)

Kolejnym istotnym działaniem ogłoszonym w komunikacie jest ustanowienie unijnego obserwatorium wylesiania, degradacji lasów, zmian powierzchni terenów zalesionych na świecie oraz powiązanych czynników („unijne obserwatorium”), które zainicjuje Komisja w celu lepszego monitorowania zmian powierzchni terenów zalesionych na świecie i powiązanych czynników. Ponadto, opierając się na istniejących już narzędziach służących monitorowaniu, w tym produktach programu Copernicus, unijne obserwatorium będzie ułatwiało uzyskiwanie dostępu do informacji dotyczących łańcuchów dostaw przez podmioty publiczne, konsumentów i przedsiębiorców, przekazując przystępne dane i informacje ukazujące związki między wylesianiem, degradacją lasów i zmianami powierzchni zasobów leśnych na świecie a unijnym popytem na towary i produkty/handlem towarami i produktami. Unijne obserwatorium będzie zatem bezpośrednio wspierać wykonanie niniejszego rozporządzenia, dostarczając dowody naukowe dotyczące globalnego wylesiania i globalnej degradacji lasów oraz powiązanej z nimi wymiany handlowej. Unijne obserwatorium będzie również prowadziło ścisłą współpracę z właściwymi organizacjami międzynarodowymi, instytutami badawczymi i państwami trzecimi.

| (22) | Kolejnym istotnym działaniem ogłoszonym w komunikacie jest ustanowienie unijnego obserwatorium wylesiania, degradacji lasów, zmian powierzchni terenów zalesionych na świecie oraz powiązanych czynników („unijne obserwatorium”), które zainicjuje Komisja w celu lepszego monitorowania zmian powierzchni terenów zalesionych na świecie i powiązanych czynników. Ponadto, opierając się na istniejących już narzędziach służących monitorowaniu, w tym produktach programu Copernicus
  i innych źródłach dostępnych publicznie lub prywatnie
  , unijne obserwatorium będzie ułatwiało uzyskiwanie dostępu do informacji dotyczących łańcuchów dostaw przez podmioty publiczne, konsumentów i przedsiębiorców, przekazując przystępne dane i informacje ukazujące związki między wylesianiem, degradacją lasów i zmianami powierzchni zasobów leśnych na świecie a unijnym popytem na towary i produkty/handlem towarami i produktami. Unijne obserwatorium będzie zatem bezpośrednio wspierać wykonanie niniejszego rozporządzenia, dostarczając dowody naukowe dotyczące globalnego wylesiania i globalnej degradacji lasów oraz powiązanej z nimi wymiany handlowej.
  Obserwatorium powinno dysponować stabilnymi i wystarczającymi zasobami oraz pomagać w tworzeniu systemu wczesnego ostrzegania dla podmiotów gospodarczych, handlowców, społeczeństwa obywatelskiego i właściwych organów w przypadku, gdy analiza pokrywy leśnej wskazuje na działania związane z wylesianiem lub degradacją lasów. Aby ułatwić wdrażanie niniejszego rozporządzenia, Komisja powinna także rozważyć, w jaki sposób unijne obserwatorium może przyczynić się do analizy odpowiednich przepisów w państwach będących producentami, w tym dotyczących praw do ziemi oraz prawa procesowego do dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody.
  Unijne obserwatorium będzie również prowadziło ścisłą współpracę z właściwymi organizacjami międzynarodowymi, instytutami badawczymi
  , organizacjami pozarządowymi, podmiotami
  i państwami trzecimi.
  Obserwatorium będzie również współpracować z właściwymi organami państw członkowskich w celu scentralizowania danych i wyników kontroli na miejscu. |
| --- | --- |

(22)

Kolejnym istotnym działaniem ogłoszonym w komunikacie jest ustanowienie unijnego obserwatorium wylesiania, degradacji lasów, zmian powierzchni terenów zalesionych na świecie oraz powiązanych czynników („unijne obserwatorium”), które zainicjuje Komisja w celu lepszego monitorowania zmian powierzchni terenów zalesionych na świecie i powiązanych czynników. Ponadto, opierając się na istniejących już narzędziach służących monitorowaniu, w tym produktach programu Copernicus
  i innych źródłach dostępnych publicznie lub prywatnie
  , unijne obserwatorium będzie ułatwiało uzyskiwanie dostępu do informacji dotyczących łańcuchów dostaw przez podmioty publiczne, konsumentów i przedsiębiorców, przekazując przystępne dane i informacje ukazujące związki między wylesianiem, degradacją lasów i zmianami powierzchni zasobów leśnych na świecie a unijnym popytem na towary i produkty/handlem towarami i produktami. Unijne obserwatorium będzie zatem bezpośrednio wspierać wykonanie niniejszego rozporządzenia, dostarczając dowody naukowe dotyczące globalnego wylesiania i globalnej degradacji lasów oraz powiązanej z nimi wymiany handlowej.
  Obserwatorium powinno dysponować stabilnymi i wystarczającymi zasobami oraz pomagać w tworzeniu systemu wczesnego ostrzegania dla podmiotów gospodarczych, handlowców, społeczeństwa obywatelskiego i właściwych organów w przypadku, gdy analiza pokrywy leśnej wskazuje na działania związane z wylesianiem lub degradacją lasów. Aby ułatwić wdrażanie niniejszego rozporządzenia, Komisja powinna także rozważyć, w jaki sposób unijne obserwatorium może przyczynić się do analizy odpowiednich przepisów w państwach będących producentami, w tym dotyczących praw do ziemi oraz prawa procesowego do dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody.
  Unijne obserwatorium będzie również prowadziło ścisłą współpracę z właściwymi organizacjami międzynarodowymi, instytutami badawczymi
  , organizacjami pozarządowymi, podmiotami
  i państwami trzecimi.
  Obserwatorium będzie również współpracować z właściwymi organami państw członkowskich w celu scentralizowania danych i wyników kontroli na miejscu.

Poprawka 35

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 23

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (23) | Obowiązujące ramy
  legislacyjne UE koncentrują
  się na walce z nielegalnym pozyskiwaniem drewna i powiązaną z tym wymianą handlową, lecz nie
  zapewniają
  bezpośredniej odpowiedzi na problem wylesiania.
  Obejmują one
  rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 995/2010 ustanawiające obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna (40) oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 2173/2005 w sprawie ustanowienia systemu zezwoleń na przywóz drewna do Wspólnoty Europejskiej FLEGT (41).
  Obydwa te rozporządzenia
  poddano ocenie adekwatności, w której wykazano, że chociaż
  prawodawstwo ma pozytywny wpływ na gospodarkę leśną, nie osiągnięto celów tych dwóch rozporządzeń – a mianowicie ograniczenia nielegalnego pozyskiwania drewna
  i 
  związanego
  z 
  nim handlu oraz ograniczenia konsumpcji nielegalnie pozyskanego drewna
  w (42)

  – i stwierdzono
  ,
  że koncentrowanie się wyłącznie na legalności drewna nie
  jest
  wystarczające do osiągnięcia wyznaczonych celów
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(23)

Obowiązujące ramy
  legislacyjne UE koncentrują
  się na walce z nielegalnym pozyskiwaniem drewna i powiązaną z tym wymianą handlową, lecz nie
  zapewniają
  bezpośredniej odpowiedzi na problem wylesiania.
  Obejmują one
  rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 995/2010 ustanawiające obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna (40) oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 2173/2005 w sprawie ustanowienia systemu zezwoleń na przywóz drewna do Wspólnoty Europejskiej FLEGT (41).
  Obydwa te rozporządzenia
  poddano ocenie adekwatności, w której wykazano, że chociaż
  prawodawstwo ma pozytywny wpływ na gospodarkę leśną, nie osiągnięto celów tych dwóch rozporządzeń – a mianowicie ograniczenia nielegalnego pozyskiwania drewna
  i 
  związanego
  z 
  nim handlu oraz ograniczenia konsumpcji nielegalnie pozyskanego drewna
  w (42)

  – i stwierdzono
  ,
  że koncentrowanie się wyłącznie na legalności drewna nie
  jest
  wystarczające do osiągnięcia wyznaczonych celów
  .

| (23) | Obowiązujące ramy
  UE w dziedzinie leśnictwa określa plan działania Unii Europejskiej na rzecz egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa, który koncentruje
  się na walce z nielegalnym pozyskiwaniem drewna i powiązaną z tym wymianą handlową, lecz nie
  zapewnia
  bezpośredniej odpowiedzi na problem wylesiania.
  Ramy te obejmują
  rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 995/2010 ustanawiające obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna (40) oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 2173/2005 w sprawie ustanowienia systemu zezwoleń na przywóz drewna do Wspólnoty Europejskiej FLEGT (41)

  , które wdraża umowy o dobrowolnym partnerstwie
  .
  Wykonanie i wdrożenie obu rozporządzeń
  poddano ocenie adekwatności, w której wykazano, że chociaż
  oba rozporządzenia odniosły pewien sukces, to jednak szereg wyzwań związanych z ich wdrożeniem zahamowało postęp w pełnym osiągnięciu ich celów. Stosowanie
  i 
  funkcjonowanie systemu należytej staranności na podstawie rozporządzenia (UE) nr 995/2010
  z 
  jednej strony, a z drugiej strony ograniczona liczba krajów zaangażowanych
  w 
  proces wdrażania umów o dobrowolnym partnerstwie
  ,
  z których dotychczas tylko w jednym działa system wydawania zezwoleń (Indonezja), ograniczyły skuteczność w realizacji celu, jakim
  jest
  ograniczenie konsumpcji nielegalnie pozyskanego drewna w UE
  . |
| --- | --- |

(23)

Obowiązujące ramy
  UE w dziedzinie leśnictwa określa plan działania Unii Europejskiej na rzecz egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa, który koncentruje
  się na walce z nielegalnym pozyskiwaniem drewna i powiązaną z tym wymianą handlową, lecz nie
  zapewnia
  bezpośredniej odpowiedzi na problem wylesiania.
  Ramy te obejmują
  rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 995/2010 ustanawiające obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna (40) oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 2173/2005 w sprawie ustanowienia systemu zezwoleń na przywóz drewna do Wspólnoty Europejskiej FLEGT (41)

  , które wdraża umowy o dobrowolnym partnerstwie
  .
  Wykonanie i wdrożenie obu rozporządzeń
  poddano ocenie adekwatności, w której wykazano, że chociaż
  oba rozporządzenia odniosły pewien sukces, to jednak szereg wyzwań związanych z ich wdrożeniem zahamowało postęp w pełnym osiągnięciu ich celów. Stosowanie
  i 
  funkcjonowanie systemu należytej staranności na podstawie rozporządzenia (UE) nr 995/2010
  z 
  jednej strony, a z drugiej strony ograniczona liczba krajów zaangażowanych
  w 
  proces wdrażania umów o dobrowolnym partnerstwie
  ,
  z których dotychczas tylko w jednym działa system wydawania zezwoleń (Indonezja), ograniczyły skuteczność w realizacji celu, jakim
  jest
  ograniczenie konsumpcji nielegalnie pozyskanego drewna w UE
  .

Poprawka 36

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 24

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (24) | Z dostępnych sprawozdań wynika, że znaczna część trwających procesów wylesiania jest zgodna z prawem kraju produkcji. W najnowszym sprawozdaniu (43) oszacowano, że w latach 2013–2019 ok. 30 % wylesiania do celów komercyjnej działalności rolniczej w krajach tropikalnych było zgodne z prawem. Dostępne dane skupiają się zazwyczaj na państwach charakteryzujących się słabym zarządzaniem – globalny udział nielegalnego wylesiania może być niższy, dostarcza już jednak jasnych danych, które są sygnałem, że pomijanie legalnego wylesiania w kraju produkcji obniża skuteczność środków
  z zakresu polityki
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(24)

Z dostępnych sprawozdań wynika, że znaczna część trwających procesów wylesiania jest zgodna z prawem kraju produkcji. W najnowszym sprawozdaniu (43) oszacowano, że w latach 2013–2019 ok. 30 % wylesiania do celów komercyjnej działalności rolniczej w krajach tropikalnych było zgodne z prawem. Dostępne dane skupiają się zazwyczaj na państwach charakteryzujących się słabym zarządzaniem – globalny udział nielegalnego wylesiania może być niższy, dostarcza już jednak jasnych danych, które są sygnałem, że pomijanie legalnego wylesiania w kraju produkcji obniża skuteczność środków
  z zakresu polityki
  .

| (24) | Z dostępnych sprawozdań wynika, że znaczna część trwających procesów wylesiania jest zgodna z prawem kraju produkcji. W najnowszym sprawozdaniu (43) oszacowano, że w latach 2013–2019 ok. 30 % wylesiania do celów komercyjnej działalności rolniczej w krajach tropikalnych było zgodne z prawem. Dostępne dane skupiają się zazwyczaj na państwach charakteryzujących się słabym zarządzaniem – globalny udział nielegalnego wylesiania może być niższy, dostarcza już jednak jasnych danych, które są sygnałem, że pomijanie legalnego wylesiania w kraju produkcji obniża skuteczność środków
  w tym obszarze
  . |
| --- | --- |

(24)

Z dostępnych sprawozdań wynika, że znaczna część trwających procesów wylesiania jest zgodna z prawem kraju produkcji. W najnowszym sprawozdaniu (43) oszacowano, że w latach 2013–2019 ok. 30 % wylesiania do celów komercyjnej działalności rolniczej w krajach tropikalnych było zgodne z prawem. Dostępne dane skupiają się zazwyczaj na państwach charakteryzujących się słabym zarządzaniem – globalny udział nielegalnego wylesiania może być niższy, dostarcza już jednak jasnych danych, które są sygnałem, że pomijanie legalnego wylesiania w kraju produkcji obniża skuteczność środków
  w tym obszarze
  .

Poprawka 37

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 25

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (25) | W ocenie skutków możliwych środków z zakresu polityki mających na celu rozwiązanie problemu wylesiania i degradacji lasów, konkluzjach Rady oraz rezolucji Parlamentu Europejskiego z 2020 r. jasno określono potrzebę uznania wylesiania i degradacji lasów za przewodnie kryteria na potrzeby przyszłych unijnych środków. Nowe unijne ramy prawne powinny zatem uwzględniać zarówno problem legalności, jak i kwestię, czy produkcja odnośnych towarów i produktów nie powoduje wylesiania. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(25)

W ocenie skutków możliwych środków z zakresu polityki mających na celu rozwiązanie problemu wylesiania i degradacji lasów, konkluzjach Rady oraz rezolucji Parlamentu Europejskiego z 2020 r. jasno określono potrzebę uznania wylesiania i degradacji lasów za przewodnie kryteria na potrzeby przyszłych unijnych środków. Nowe unijne ramy prawne powinny zatem uwzględniać zarówno problem legalności, jak i kwestię, czy produkcja odnośnych towarów i produktów nie powoduje wylesiania.

| (25) | W ocenie skutków możliwych środków z zakresu polityki mających na celu rozwiązanie problemu wylesiania i degradacji lasów, konkluzjach Rady oraz rezolucji Parlamentu Europejskiego z 2020 r. jasno określono potrzebę uznania wylesiania i degradacji lasów za przewodnie kryteria na potrzeby przyszłych unijnych środków.
  Skupienie się wyłącznie na legalności może potencjalnie sprzyjać równaniu w dół w krajach, które są w dużym stopniu uzależnione od eksportu produktów rolnych. Kraje te mogłyby ulec pokusie obniżenia poziomu ochrony środowiska w celu ułatwienia dostępu swoich produktów do rynku unijnego.
  Nowe unijne ramy prawne powinny zatem uwzględniać zarówno problem legalności, jak i kwestię, czy produkcja odnośnych towarów i produktów nie powoduje wylesiania
  oraz czy ochrona praw własności gruntu społeczności tubylczych i lokalnych została utrzymana
  . |
| --- | --- |

(25)

W ocenie skutków możliwych środków z zakresu polityki mających na celu rozwiązanie problemu wylesiania i degradacji lasów, konkluzjach Rady oraz rezolucji Parlamentu Europejskiego z 2020 r. jasno określono potrzebę uznania wylesiania i degradacji lasów za przewodnie kryteria na potrzeby przyszłych unijnych środków.
  Skupienie się wyłącznie na legalności może potencjalnie sprzyjać równaniu w dół w krajach, które są w dużym stopniu uzależnione od eksportu produktów rolnych. Kraje te mogłyby ulec pokusie obniżenia poziomu ochrony środowiska w celu ułatwienia dostępu swoich produktów do rynku unijnego.
  Nowe unijne ramy prawne powinny zatem uwzględniać zarówno problem legalności, jak i kwestię, czy produkcja odnośnych towarów i produktów nie powoduje wylesiania
  oraz czy ochrona praw własności gruntu społeczności tubylczych i lokalnych została utrzymana
  .

Poprawka 38

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 26

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (26) | Definicja pojęcia „niepowodujące wylesiania” powinna być wystarczająco szeroka, aby obejmować zarówno wylesianie, jak i 
  degradację
  lasów, powinna zapewniać jasność prawa oraz zakładać wymierność na podstawie ilościowych, obiektywnych i uznanych międzynarodowo danych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(26)

Definicja pojęcia „niepowodujące wylesiania” powinna być wystarczająco szeroka, aby obejmować zarówno wylesianie, jak i 
  degradację
  lasów, powinna zapewniać jasność prawa oraz zakładać wymierność na podstawie ilościowych, obiektywnych i uznanych międzynarodowo danych.

| (26) | Definicja pojęcia „niepowodujące wylesiania” powinna być wystarczająco szeroka, aby obejmować zarówno wylesianie,
  degradację,
  jak i 
  przekształcanie
  lasów, powinna zapewniać jasność prawa oraz zakładać wymierność na podstawie ilościowych, obiektywnych i uznanych międzynarodowo danych. |
| --- | --- |

(26)

Definicja pojęcia „niepowodujące wylesiania” powinna być wystarczająco szeroka, aby obejmować zarówno wylesianie,
  degradację,
  jak i 
  przekształcanie
  lasów, powinna zapewniać jasność prawa oraz zakładać wymierność na podstawie ilościowych, obiektywnych i uznanych międzynarodowo danych.

Poprawka 39

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 27

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (27) | Rozporządzenie powinno obejmować takie towary, których konsumpcja w Unii jest ma największy wpływ na globalne wylesianie i 
  globalną degradację
  lasów oraz w przypadku których interwencja polityczna Unii mogłaby przynieść największe korzyści na jednostkę wartości handlu. Jako część badania wspierającego ocenę skutków przeprowadzono obszerny przegląd literatury naukowej, tj. głównych źródeł, w których szacuje się wpływ konsumpcji w UE na globalne wylesianie i łączy ten ślad z konkretnymi towarami, i dokonano kontroli krzyżowej tego przeglądu, przeprowadzając szeroko zakrojone konsultacje z zainteresowanymi stronami. Wynikiem tego procesu było stworzenie pierwszego wykazu
  zawierającego osiem
  towarów. Drewno włączono bezpośrednio do wykazu, gdyż zostało już ono ujęte w rozporządzeniu w sprawie drewna.
  Wykaz towarów następnie okrojono, przeprowadzając analizę wydajności w ocenie skutków. W ramach tej analizy wydajności porównano liczbę hektarów wylesionych obszarów powiązanych
  z 
  konsumpcją w UE, oszacowaną w najnowszym opracowaniu
  badawczym (44)

  i przypadającą na każdy z tych towarów, z ich średnią wartością przywozu do UE. Zgodnie z opracowaniem badawczym
  wykorzystanym do analizy wydajności spośród
  łącznie ośmiu
  analizowanych w nim towarów sześć ma największy udział w wylesianiu powodowanym przez UE: olej palmowy (33,95  %), soja (32,83  %), drewno (8,62  %), kakao (7,54  %), kawa (7,01  %) i wołowina (5,01  %). |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(27)

Rozporządzenie powinno obejmować takie towary, których konsumpcja w Unii jest ma największy wpływ na globalne wylesianie i 
  globalną degradację
  lasów oraz w przypadku których interwencja polityczna Unii mogłaby przynieść największe korzyści na jednostkę wartości handlu. Jako część badania wspierającego ocenę skutków przeprowadzono obszerny przegląd literatury naukowej, tj. głównych źródeł, w których szacuje się wpływ konsumpcji w UE na globalne wylesianie i łączy ten ślad z konkretnymi towarami, i dokonano kontroli krzyżowej tego przeglądu, przeprowadzając szeroko zakrojone konsultacje z zainteresowanymi stronami. Wynikiem tego procesu było stworzenie pierwszego wykazu
  zawierającego osiem
  towarów. Drewno włączono bezpośrednio do wykazu, gdyż zostało już ono ujęte w rozporządzeniu w sprawie drewna.
  Wykaz towarów następnie okrojono, przeprowadzając analizę wydajności w ocenie skutków. W ramach tej analizy wydajności porównano liczbę hektarów wylesionych obszarów powiązanych
  z 
  konsumpcją w UE, oszacowaną w najnowszym opracowaniu
  badawczym (44)

  i przypadającą na każdy z tych towarów, z ich średnią wartością przywozu do UE. Zgodnie z opracowaniem badawczym
  wykorzystanym do analizy wydajności spośród
  łącznie ośmiu
  analizowanych w nim towarów sześć ma największy udział w wylesianiu powodowanym przez UE: olej palmowy (33,95  %), soja (32,83  %), drewno (8,62  %), kakao (7,54  %), kawa (7,01  %) i wołowina (5,01  %).

| (27) | Rozporządzenie powinno obejmować takie towary, których konsumpcja w Unii jest ma największy wpływ na globalne wylesianie
  , degradację lasów
  i 
  przekształcanie
  lasów oraz w przypadku których interwencja polityczna Unii mogłaby przynieść największe korzyści na jednostkę wartości handlu. Jako część badania wspierającego ocenę skutków przeprowadzono obszerny przegląd literatury naukowej, tj. głównych źródeł, w których szacuje się wpływ konsumpcji w UE na globalne wylesianie i łączy ten ślad
  środowiskowy
  z konkretnymi towarami, i dokonano kontroli krzyżowej tego przeglądu, przeprowadzając szeroko zakrojone konsultacje z zainteresowanymi stronami. Wynikiem tego procesu było stworzenie pierwszego wykazu towarów. Drewno włączono bezpośrednio do wykazu, gdyż zostało już ono ujęte w rozporządzeniu w sprawie drewna.
  Zgodnie
  z 
  niedawnym opracowaniem
  badawczym (44) wykorzystanym do analizy wydajności spośród analizowanych w nim towarów sześć ma największy udział w wylesianiu powodowanym przez UE: olej palmowy (33,95  %), soja (32,83  %), drewno (8,62  %), kakao (7,54  %), kawa (7,01  %) i wołowina (5,01  %).
  Mięso przywożone do Unii powinno podlegać tym samym przepisom co mięso wyprodukowane w Unii. W związku z tym mięso świń, drobiu oraz owiec i kóz powinno być objęte niniejszym rozporządzeniem, aby zapewnić, że zwierzęta hodowane poza Unią, a następnie przywożone, były karmione towarami lub produktami niepowodującymi wylesiania. Niniejszym rozporządzeniem należy również objąć kauczuk i kukurydzę ze względu na ich wpływ na globalne wylesianie. Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych w celu rozszerzenia zakresu załącznika I. |
| --- | --- |

(27)

Rozporządzenie powinno obejmować takie towary, których konsumpcja w Unii jest ma największy wpływ na globalne wylesianie
  , degradację lasów
  i 
  przekształcanie
  lasów oraz w przypadku których interwencja polityczna Unii mogłaby przynieść największe korzyści na jednostkę wartości handlu. Jako część badania wspierającego ocenę skutków przeprowadzono obszerny przegląd literatury naukowej, tj. głównych źródeł, w których szacuje się wpływ konsumpcji w UE na globalne wylesianie i łączy ten ślad
  środowiskowy
  z konkretnymi towarami, i dokonano kontroli krzyżowej tego przeglądu, przeprowadzając szeroko zakrojone konsultacje z zainteresowanymi stronami. Wynikiem tego procesu było stworzenie pierwszego wykazu towarów. Drewno włączono bezpośrednio do wykazu, gdyż zostało już ono ujęte w rozporządzeniu w sprawie drewna.
  Zgodnie
  z 
  niedawnym opracowaniem
  badawczym (44) wykorzystanym do analizy wydajności spośród analizowanych w nim towarów sześć ma największy udział w wylesianiu powodowanym przez UE: olej palmowy (33,95  %), soja (32,83  %), drewno (8,62  %), kakao (7,54  %), kawa (7,01  %) i wołowina (5,01  %).
  Mięso przywożone do Unii powinno podlegać tym samym przepisom co mięso wyprodukowane w Unii. W związku z tym mięso świń, drobiu oraz owiec i kóz powinno być objęte niniejszym rozporządzeniem, aby zapewnić, że zwierzęta hodowane poza Unią, a następnie przywożone, były karmione towarami lub produktami niepowodującymi wylesiania. Niniejszym rozporządzeniem należy również objąć kauczuk i kukurydzę ze względu na ich wpływ na globalne wylesianie. Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych w celu rozszerzenia zakresu załącznika I.

Poprawka 40

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 27 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (27a) | Instytucje finansowe powinny być objęte niniejszym rozporządzeniem, gdyż ich usługi mogą skutkować wsparciem działań związanych bezpośrednio lub pośrednio z wylesianiem, degradacją lasów i przekształcaniem lasów. Cała działalność bankowa, inwestycyjna i ubezpieczeniowa instytucji finansowych powinna w związku z tym zostać włączona do zakresu niniejszego rozporządzenia, aby zapobiegać wspieraniu przez nią projektów bezpośrednio lub pośrednio związanych z wylesianiem, degradacją lasów lub przekształcaniem lasów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(27a)

Instytucje finansowe powinny być objęte niniejszym rozporządzeniem, gdyż ich usługi mogą skutkować wsparciem działań związanych bezpośrednio lub pośrednio z wylesianiem, degradacją lasów i przekształcaniem lasów. Cała działalność bankowa, inwestycyjna i ubezpieczeniowa instytucji finansowych powinna w związku z tym zostać włączona do zakresu niniejszego rozporządzenia, aby zapobiegać wspieraniu przez nią projektów bezpośrednio lub pośrednio związanych z wylesianiem, degradacją lasów lub przekształcaniem lasów.

Poprawka 41

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 29

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (29) | W niniejszym rozporządzeniu należy określić obowiązki dotyczące odnośnych towarów i produktów, aby skutecznie zwalczać wylesianie, degradację lasów i propagować łańcuchy dostaw niepowodujące wylesiania. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(29)

W niniejszym rozporządzeniu należy określić obowiązki dotyczące odnośnych towarów i produktów, aby skutecznie zwalczać wylesianie, degradację lasów i propagować łańcuchy dostaw niepowodujące wylesiania.

| (29) | W niniejszym rozporządzeniu należy określić obowiązki dotyczące odnośnych towarów i produktów, aby skutecznie zwalczać wylesianie, degradację
  i przekształcanie
  lasów i propagować łańcuchy dostaw niepowodujące wylesiania
  , a także promować ochronę praw człowieka oraz praw ludności rdzennej i społeczności lokalnych zarówno w Unii, jak i w państwach trzecich
  . |
| --- | --- |

(29)

W niniejszym rozporządzeniu należy określić obowiązki dotyczące odnośnych towarów i produktów, aby skutecznie zwalczać wylesianie, degradację
  i przekształcanie
  lasów i propagować łańcuchy dostaw niepowodujące wylesiania
  , a także promować ochronę praw człowieka oraz praw ludności rdzennej i społeczności lokalnych zarówno w Unii, jak i w państwach trzecich
  .

Poprawka 42

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 29 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (29a) | Oceniając ryzyko niezgodności odpowiednich towarów i produktów przeznaczonych do wprowadzenia do obrotu w Unii lub do wywozu z rynku unijnego z wymogami niniejszego rozporządzenia, należy uwzględniać naruszenia praw człowieka związane z wylesianiem, degradacją i przekształcaniem lasów, w tym prawa ludów tubylczych, społeczności lokalnych i posiadaczy zwyczajowego prawa własności ziemi. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(29a)

Oceniając ryzyko niezgodności odpowiednich towarów i produktów przeznaczonych do wprowadzenia do obrotu w Unii lub do wywozu z rynku unijnego z wymogami niniejszego rozporządzenia, należy uwzględniać naruszenia praw człowieka związane z wylesianiem, degradacją i przekształcaniem lasów, w tym prawa ludów tubylczych, społeczności lokalnych i posiadaczy zwyczajowego prawa własności ziemi.

Poprawka 43

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 30

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (30) | Wiele organizacji i podmiotów międzynarodowych (np. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa, Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu, Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska, porozumienie paryskie, Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody, Konwencja o różnorodności biologicznej) opracowało prace w dziedzinie wylesiania i degradacji lasów, na których opierają się definicje ujęte w niniejszym rozporządzeniu. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(30)

Wiele organizacji i podmiotów międzynarodowych (np. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa, Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu, Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska, porozumienie paryskie, Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody, Konwencja o różnorodności biologicznej) opracowało prace w dziedzinie wylesiania i degradacji lasów, na których opierają się definicje ujęte w niniejszym rozporządzeniu.

| (30) | Wiele organizacji i podmiotów międzynarodowych (np. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa, Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu, Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska, porozumienie paryskie, Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody, Konwencja o różnorodności biologicznej) opracowało prace w dziedzinie wylesiania i degradacji lasów
  oraz przekształcania i degradacji innych ekosystemów
  , na których opierają się definicje ujęte w niniejszym rozporządzeniu. |
| --- | --- |

(30)

Wiele organizacji i podmiotów międzynarodowych (np. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa, Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu, Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska, porozumienie paryskie, Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody, Konwencja o różnorodności biologicznej) opracowało prace w dziedzinie wylesiania i degradacji lasów
  oraz przekształcania i degradacji innych ekosystemów
  , na których opierają się definicje ujęte w niniejszym rozporządzeniu.

Poprawka 44

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 31

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (31) | Należy ustalić datę graniczną stanowiącą podstawę oceny, czy na danym obszarze dochodzi do wylesiania lub
  degradacji
  lasów, co oznacza, że po tej dacie towary i produkty objęte zakresem niniejszego rozporządzenia nie będą mogły być wprowadzane na rynek unijny ani z niego wywożone, jeżeli zostały wyprodukowane na obszarze, na którym dochodzi do wylesiania lub degradacji lasów. Powinno to umożliwiać odpowiednią weryfikację i odpowiednie monitorowanie,
  odpowiadać obowiązującym zobowiązaniom międzynarodowym
  ,
  takim
  jak cele zrównoważonego rozwoju i deklaracja nowojorska w sprawie lasów, oraz minimalizować w ten sposób nagłe zakłócenia w łańcuchach dostaw, a jednocześnie wyeliminować jakiejkolwiek zachęty do przyspieszania działań prowadzących do wylesiania i 
  degradacji
  lasów w związku z wejściem w życie niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(31)

Należy ustalić datę graniczną stanowiącą podstawę oceny, czy na danym obszarze dochodzi do wylesiania lub
  degradacji
  lasów, co oznacza, że po tej dacie towary i produkty objęte zakresem niniejszego rozporządzenia nie będą mogły być wprowadzane na rynek unijny ani z niego wywożone, jeżeli zostały wyprodukowane na obszarze, na którym dochodzi do wylesiania lub degradacji lasów. Powinno to umożliwiać odpowiednią weryfikację i odpowiednie monitorowanie,
  odpowiadać obowiązującym zobowiązaniom międzynarodowym
  ,
  takim
  jak cele zrównoważonego rozwoju i deklaracja nowojorska w sprawie lasów, oraz minimalizować w ten sposób nagłe zakłócenia w łańcuchach dostaw, a jednocześnie wyeliminować jakiejkolwiek zachęty do przyspieszania działań prowadzących do wylesiania i 
  degradacji
  lasów w związku z wejściem w życie niniejszego rozporządzenia.

| (31) | Należy ustalić datę graniczną stanowiącą podstawę oceny, czy na danym obszarze dochodzi do wylesiania
  , degradacji
  lub
  przekształcania
  lasów, co oznacza, że po tej dacie towary i produkty objęte zakresem niniejszego rozporządzenia nie będą mogły być wprowadzane na rynek unijny ani z niego wywożone, jeżeli zostały wyprodukowane na obszarze, na którym dochodzi do wylesiania lub degradacji
  , lub przekształcania
  lasów. Powinno to umożliwiać odpowiednią weryfikację i odpowiednie monitorowanie,
  z uwzględnieniem obowiązujących zobowiązań międzynarodowych
  ,
  takich
  jak cele zrównoważonego rozwoju i deklaracja nowojorska w sprawie lasów, oraz minimalizować w ten sposób nagłe zakłócenia w łańcuchach dostaw, a jednocześnie wyeliminować jakiejkolwiek zachęty do przyspieszania działań prowadzących do wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów w związku z wejściem w życie niniejszego rozporządzenia. |
| --- | --- |

(31)

Należy ustalić datę graniczną stanowiącą podstawę oceny, czy na danym obszarze dochodzi do wylesiania
  , degradacji
  lub
  przekształcania
  lasów, co oznacza, że po tej dacie towary i produkty objęte zakresem niniejszego rozporządzenia nie będą mogły być wprowadzane na rynek unijny ani z niego wywożone, jeżeli zostały wyprodukowane na obszarze, na którym dochodzi do wylesiania lub degradacji
  , lub przekształcania
  lasów. Powinno to umożliwiać odpowiednią weryfikację i odpowiednie monitorowanie,
  z uwzględnieniem obowiązujących zobowiązań międzynarodowych
  ,
  takich
  jak cele zrównoważonego rozwoju i deklaracja nowojorska w sprawie lasów, oraz minimalizować w ten sposób nagłe zakłócenia w łańcuchach dostaw, a jednocześnie wyeliminować jakiejkolwiek zachęty do przyspieszania działań prowadzących do wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów w związku z wejściem w życie niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 45

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 32

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (32) | W celu zwiększenia wkładu Unii w zatrzymanie wylesiania i 
  degradacji
  lasów oraz zapewnienia, aby nie wprowadzać do obrotu w Unii towarów i produktów pochodzących z łańcuchów dostaw związanych z wylesianiem
  i
   degradacją lasów, nie należy wprowadzać do obrotu w Unii ani udostępniać na rynku unijnym odnośnych towarów i produktów ani wywozić ich z tego rynku, chyba że nie powodują one wylesiania i zostały wytworzone zgodnie z 
  właściwymi
  przepisami
  kraju produkcji
  . Aby potwierdzić taki stan rzeczy, należy zawsze dołączać do nich oświadczenie o zachowaniu należytej staranności. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(32)

W celu zwiększenia wkładu Unii w zatrzymanie wylesiania i 
  degradacji
  lasów oraz zapewnienia, aby nie wprowadzać do obrotu w Unii towarów i produktów pochodzących z łańcuchów dostaw związanych z wylesianiem
  i
   degradacją lasów, nie należy wprowadzać do obrotu w Unii ani udostępniać na rynku unijnym odnośnych towarów i produktów ani wywozić ich z tego rynku, chyba że nie powodują one wylesiania i zostały wytworzone zgodnie z 
  właściwymi
  przepisami
  kraju produkcji
  . Aby potwierdzić taki stan rzeczy, należy zawsze dołączać do nich oświadczenie o zachowaniu należytej staranności.

| (32) | W celu zwiększenia wkładu Unii w zatrzymanie wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów oraz zapewnienia, aby nie wprowadzać do obrotu w Unii
  , ani eksportować z rynku unijnego
  towarów i produktów pochodzących z łańcuchów dostaw związanych z wylesianiem, degradacją
  i przekształcaniem
  lasów, nie należy wprowadzać do obrotu w Unii ani udostępniać na rynku unijnym odnośnych towarów i produktów ani wywozić ich z tego rynku, chyba że nie powodują one wylesiania i zostały wytworzone zgodnie z 
  odpowiednimi
  przepisami
  i normami krajowymi i międzynarodowymi
  . Aby potwierdzić taki stan rzeczy, należy zawsze dołączać do nich oświadczenie o zachowaniu należytej staranności. |
| --- | --- |

(32)

W celu zwiększenia wkładu Unii w zatrzymanie wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów oraz zapewnienia, aby nie wprowadzać do obrotu w Unii
  , ani eksportować z rynku unijnego
  towarów i produktów pochodzących z łańcuchów dostaw związanych z wylesianiem, degradacją
  i przekształcaniem
  lasów, nie należy wprowadzać do obrotu w Unii ani udostępniać na rynku unijnym odnośnych towarów i produktów ani wywozić ich z tego rynku, chyba że nie powodują one wylesiania i zostały wytworzone zgodnie z 
  odpowiednimi
  przepisami
  i normami krajowymi i międzynarodowymi
  . Aby potwierdzić taki stan rzeczy, należy zawsze dołączać do nich oświadczenie o zachowaniu należytej staranności.

Poprawka 46

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 33

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (33) | Opierając się na podejściu systemowym, podmioty powinny podejmować odpowiednie kroki w celu potwierdzenia, że odnośne towary i produkty, które zamierzają wprowadzić do obrotu w Unii, są zgodne z wymogami dotyczącymi niepowodowania wylesiania i legalności określonymi w niniejszym rozporządzeniu. W tym celu podmioty powinny ustanowić i wdrożyć procedury należytej staranności. Procedura należytej staranności zgodna z wymogiem określonym w niniejszym rozporządzeniu powinna obejmować
  trzy
  elementy: wymogi informacyjne, ocenę ryzyka i środki zmniejszające ryzyko. Procedury należytej staranności należy opracować w taki sposób, aby zapewniały dostęp do informacji na temat źródeł i dostawców towarów i produktów wprowadzanych do obrotu w Unii, w tym informacji wskazujących na spełnienie wymogów dotyczących niepowodowania wylesiania i 
  degradacji
  lasów oraz wymogu legalności, m.in. dzięki określeniu państwa
  i obszaru produkcji
  , w tym współrzędnych geolokalizacyjnych
  danych działek
  . Na potrzeby takich współrzędnych geolokalizacyjnych, które są zależne od czasu, pozycjonowania lub obserwacji Ziemi, można wykorzystywać dane satelitarne i usługi w ramach programu kosmicznego Unii (EGNOS/Galileo i program Copernicus). Na podstawie tych informacji podmioty powinny przeprowadzić ocenę ryzyka. Po określeniu ryzyka podmioty powinny podjąć działania zmniejszające ryzyko, aby całkiem je wyeliminować lub obniżyć do poziomu, na którym będzie ono znikome. Dopiero po przeprowadzeniu wymaganych kroków procedury należytej staranności i stwierdzeniu, że nie istnieje ryzyko, aby odnośny towar lub produkt był niezgodny z przepisami niniejszego rozporządzenia, lub ryzyko takie jest znikome, należy zezwolić podmiotowi na wprowadzenie odnośnego towaru lub produktu do obrotu w Unii lub na jego wywóz. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(33)

Opierając się na podejściu systemowym, podmioty powinny podejmować odpowiednie kroki w celu potwierdzenia, że odnośne towary i produkty, które zamierzają wprowadzić do obrotu w Unii, są zgodne z wymogami dotyczącymi niepowodowania wylesiania i legalności określonymi w niniejszym rozporządzeniu. W tym celu podmioty powinny ustanowić i wdrożyć procedury należytej staranności. Procedura należytej staranności zgodna z wymogiem określonym w niniejszym rozporządzeniu powinna obejmować
  trzy
  elementy: wymogi informacyjne, ocenę ryzyka i środki zmniejszające ryzyko. Procedury należytej staranności należy opracować w taki sposób, aby zapewniały dostęp do informacji na temat źródeł i dostawców towarów i produktów wprowadzanych do obrotu w Unii, w tym informacji wskazujących na spełnienie wymogów dotyczących niepowodowania wylesiania i 
  degradacji
  lasów oraz wymogu legalności, m.in. dzięki określeniu państwa
  i obszaru produkcji
  , w tym współrzędnych geolokalizacyjnych
  danych działek
  . Na potrzeby takich współrzędnych geolokalizacyjnych, które są zależne od czasu, pozycjonowania lub obserwacji Ziemi, można wykorzystywać dane satelitarne i usługi w ramach programu kosmicznego Unii (EGNOS/Galileo i program Copernicus). Na podstawie tych informacji podmioty powinny przeprowadzić ocenę ryzyka. Po określeniu ryzyka podmioty powinny podjąć działania zmniejszające ryzyko, aby całkiem je wyeliminować lub obniżyć do poziomu, na którym będzie ono znikome. Dopiero po przeprowadzeniu wymaganych kroków procedury należytej staranności i stwierdzeniu, że nie istnieje ryzyko, aby odnośny towar lub produkt był niezgodny z przepisami niniejszego rozporządzenia, lub ryzyko takie jest znikome, należy zezwolić podmiotowi na wprowadzenie odnośnego towaru lub produktu do obrotu w Unii lub na jego wywóz.

| (33) | Opierając się na podejściu systemowym, podmioty powinny podejmować odpowiednie kroki w celu potwierdzenia, że odnośne towary i produkty, które zamierzają wprowadzić do obrotu w Unii, są zgodne z wymogami dotyczącymi niepowodowania wylesiania i legalności określonymi w niniejszym rozporządzeniu. W tym celu podmioty powinny ustanowić i wdrożyć procedury należytej staranności. Procedura należytej staranności zgodna z wymogiem określonym w niniejszym rozporządzeniu powinna obejmować
  cztery
  elementy: wymogi informacyjne, ocenę ryzyka i środki zmniejszające ryzyko
  oraz obowiązki sprawozdawcze
  . Procedury należytej staranności należy opracować w taki sposób, aby zapewniały dostęp do informacji na temat źródeł i dostawców towarów i produktów wprowadzanych do obrotu w Unii, w tym informacji wskazujących na spełnienie wymogów dotyczących niepowodowania wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów oraz
  legalności oraz na przestrzeganie
  wymogu legalności
  i międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka przez państwo produkcji, w tym prawa do dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody
  , m.in. dzięki określeniu państwa
  produkcji lub jego części
  , w tym współrzędnych geolokalizacyjnych. Na potrzeby takich współrzędnych geolokalizacyjnych, które są zależne od czasu, pozycjonowania lub obserwacji Ziemi, można wykorzystywać dane satelitarne i usługi w ramach programu kosmicznego Unii (EGNOS/Galileo i program Copernicus).
  Stosowanie wymogów dotyczących geolokalizacji w sektorach, w których drobni producenci rolni stanowią istotną część producentów, może być szczególnie trudne, dlatego też w stosownych przypadkach należy zapewnić wytyczne oraz wsparcie techniczne i finansowe.
  Na podstawie tych informacji podmioty powinny przeprowadzić ocenę ryzyka. Po określeniu ryzyka podmioty powinny podjąć działania zmniejszające ryzyko, aby całkiem je wyeliminować lub obniżyć do poziomu, na którym będzie ono znikome. Dopiero po przeprowadzeniu wymaganych kroków procedury należytej staranności i stwierdzeniu, że nie istnieje ryzyko, aby odnośny towar lub produkt był niezgodny z przepisami niniejszego rozporządzenia, lub ryzyko takie jest znikome, należy zezwolić podmiotowi na wprowadzenie odnośnego towaru lub produktu do obrotu w Unii lub na jego wywóz.
  Aby sprzyjać przejrzystości i ułatwić egzekwowanie przepisów, podmioty powinny co roku składać publiczne sprawozdanie dotyczące ich systemu zasad należytej staranności, w tym kroków podejmowanych w celu realizacji ich zobowiązań. |
| --- | --- |

(33)

Opierając się na podejściu systemowym, podmioty powinny podejmować odpowiednie kroki w celu potwierdzenia, że odnośne towary i produkty, które zamierzają wprowadzić do obrotu w Unii, są zgodne z wymogami dotyczącymi niepowodowania wylesiania i legalności określonymi w niniejszym rozporządzeniu. W tym celu podmioty powinny ustanowić i wdrożyć procedury należytej staranności. Procedura należytej staranności zgodna z wymogiem określonym w niniejszym rozporządzeniu powinna obejmować
  cztery
  elementy: wymogi informacyjne, ocenę ryzyka i środki zmniejszające ryzyko
  oraz obowiązki sprawozdawcze
  . Procedury należytej staranności należy opracować w taki sposób, aby zapewniały dostęp do informacji na temat źródeł i dostawców towarów i produktów wprowadzanych do obrotu w Unii, w tym informacji wskazujących na spełnienie wymogów dotyczących niepowodowania wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów oraz
  legalności oraz na przestrzeganie
  wymogu legalności
  i międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka przez państwo produkcji, w tym prawa do dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody
  , m.in. dzięki określeniu państwa
  produkcji lub jego części
  , w tym współrzędnych geolokalizacyjnych. Na potrzeby takich współrzędnych geolokalizacyjnych, które są zależne od czasu, pozycjonowania lub obserwacji Ziemi, można wykorzystywać dane satelitarne i usługi w ramach programu kosmicznego Unii (EGNOS/Galileo i program Copernicus).
  Stosowanie wymogów dotyczących geolokalizacji w sektorach, w których drobni producenci rolni stanowią istotną część producentów, może być szczególnie trudne, dlatego też w stosownych przypadkach należy zapewnić wytyczne oraz wsparcie techniczne i finansowe.
  Na podstawie tych informacji podmioty powinny przeprowadzić ocenę ryzyka. Po określeniu ryzyka podmioty powinny podjąć działania zmniejszające ryzyko, aby całkiem je wyeliminować lub obniżyć do poziomu, na którym będzie ono znikome. Dopiero po przeprowadzeniu wymaganych kroków procedury należytej staranności i stwierdzeniu, że nie istnieje ryzyko, aby odnośny towar lub produkt był niezgodny z przepisami niniejszego rozporządzenia, lub ryzyko takie jest znikome, należy zezwolić podmiotowi na wprowadzenie odnośnego towaru lub produktu do obrotu w Unii lub na jego wywóz.
  Aby sprzyjać przejrzystości i ułatwić egzekwowanie przepisów, podmioty powinny co roku składać publiczne sprawozdanie dotyczące ich systemu zasad należytej staranności, w tym kroków podejmowanych w celu realizacji ich zobowiązań.

Poprawka 47

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 33 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (33a) | Podmioty powinny podjąć odpowiednie wysiłki, aby zapewnić uczciwą cenę producentom, od których pozyskują surowce, w szczególności drobnym producentom rolnym, tak aby zapewnić im dochód wystarczający na życie i skutecznie przeciwdziałać ubóstwu, które jest podstawową przyczyną wylesiania. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(33a)

Podmioty powinny podjąć odpowiednie wysiłki, aby zapewnić uczciwą cenę producentom, od których pozyskują surowce, w szczególności drobnym producentom rolnym, tak aby zapewnić im dochód wystarczający na życie i skutecznie przeciwdziałać ubóstwu, które jest podstawową przyczyną wylesiania.

Poprawka 48

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 33 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (33b) | Podmioty gospodarcze i handlowcy, a także właściwe organy państw członkowskich powinny mieć możliwość korzystania z narzędzi udostępnionych przez Unię przy gromadzeniu i zapisywaniu informacji wymaganych w ramach procedury należytej staranności. Agencje odpowiedzialne za EGNOS/Galileo i Copernicus powinny zwiększyć synergię, aby umożliwić przyjęcie holistycznego podejścia. Podmioty gospodarcze i handlowcy, we współpracy z Komisją, powinni wspierać rolników, w szczególności drobnych producentów rolnych, ludność tubylczą i społeczności lokalne, w odpowiednim zaopatrywaniu się w narzędzia potrzebne do gromadzenia informacji, w szczególności do geolokalizacji, i w korzystaniu z nich w sposób zrównoważony. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(33b)

Podmioty gospodarcze i handlowcy, a także właściwe organy państw członkowskich powinny mieć możliwość korzystania z narzędzi udostępnionych przez Unię przy gromadzeniu i zapisywaniu informacji wymaganych w ramach procedury należytej staranności. Agencje odpowiedzialne za EGNOS/Galileo i Copernicus powinny zwiększyć synergię, aby umożliwić przyjęcie holistycznego podejścia. Podmioty gospodarcze i handlowcy, we współpracy z Komisją, powinni wspierać rolników, w szczególności drobnych producentów rolnych, ludność tubylczą i społeczności lokalne, w odpowiednim zaopatrywaniu się w narzędzia potrzebne do gromadzenia informacji, w szczególności do geolokalizacji, i w korzystaniu z nich w sposób zrównoważony.

Poprawka 49

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 34

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (34) | Podmioty powinny formalnie przyjąć odpowiedzialność za zgodność odnośnych towarów lub produktów, które zamierzają wprowadzić do obrotu w Unii lub wywozić z Unii, przedstawiając oświadczenie o zachowaniu należytej staranności. Wzór takiego oświadczenia powinien zostać określony w niniejszym rozporządzeniu. Oczekuje się, że ułatwi to właściwym organom i sądom egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia, a także zwiększy przestrzeganie tych przepisów przez podmioty. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(34)

Podmioty powinny formalnie przyjąć odpowiedzialność za zgodność odnośnych towarów lub produktów, które zamierzają wprowadzić do obrotu w Unii lub wywozić z Unii, przedstawiając oświadczenie o zachowaniu należytej staranności. Wzór takiego oświadczenia powinien zostać określony w niniejszym rozporządzeniu. Oczekuje się, że ułatwi to właściwym organom i sądom egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia, a także zwiększy przestrzeganie tych przepisów przez podmioty.

| (34) | Podmioty
  wprowadzające dany towar lub produkt do obrotu w Unii lub wywożące produkt lub towar do państwa trzeciego
  powinny formalnie przyjąć odpowiedzialność za zgodność odnośnych towarów lub produktów, które zamierzają wprowadzić do obrotu w Unii lub wywozić z Unii, przedstawiając oświadczenie o zachowaniu należytej staranności. Wzór takiego oświadczenia powinien zostać określony w niniejszym rozporządzeniu. Oczekuje się, że ułatwi to właściwym organom i sądom egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia, a także zwiększy przestrzeganie tych przepisów przez podmioty. |
| --- | --- |

(34)

Podmioty
  wprowadzające dany towar lub produkt do obrotu w Unii lub wywożące produkt lub towar do państwa trzeciego
  powinny formalnie przyjąć odpowiedzialność za zgodność odnośnych towarów lub produktów, które zamierzają wprowadzić do obrotu w Unii lub wywozić z Unii, przedstawiając oświadczenie o zachowaniu należytej staranności. Wzór takiego oświadczenia powinien zostać określony w niniejszym rozporządzeniu. Oczekuje się, że ułatwi to właściwym organom i sądom egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia, a także zwiększy przestrzeganie tych przepisów przez podmioty.

Poprawka 50

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 36

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (36) | Podmioty handlowe powinny odpowiadać za gromadzenie i przechowywanie informacji służących zapewnieniu przejrzystości łańcucha dostaw odnośnych towarów i produktów, które udostępniają na rynku. Ponieważ duże podmioty handlowe, które nie są małymi i średnimi przedsiębiorstwami (MŚP), mają znaczący wpływ na łańcuchy dostaw i odgrywają istotną rolę w zapewnianiu, aby nie powodowały
  one
  wylesiania, powinny mieć te same obowiązki, co podmioty. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(36)

Podmioty handlowe powinny odpowiadać za gromadzenie i przechowywanie informacji służących zapewnieniu przejrzystości łańcucha dostaw odnośnych towarów i produktów, które udostępniają na rynku. Ponieważ duże podmioty handlowe, które nie są małymi i średnimi przedsiębiorstwami (MŚP), mają znaczący wpływ na łańcuchy dostaw i odgrywają istotną rolę w zapewnianiu, aby nie powodowały
  one
  wylesiania, powinny mieć te same obowiązki, co podmioty.

| (36) | Podmioty handlowe powinny odpowiadać za gromadzenie i przechowywanie informacji służących zapewnieniu przejrzystości łańcucha dostaw odnośnych towarów i produktów, które udostępniają na rynku. Ponieważ duże podmioty handlowe, które nie są małymi i średnimi przedsiębiorstwami (MŚP), mają znaczący wpływ na łańcuchy dostaw i odgrywają istotną rolę w zapewnianiu, aby
  łańcuchy te
  nie powodowały wylesiania, powinny mieć te same obowiązki, co podmioty. |
| --- | --- |

(36)

Podmioty handlowe powinny odpowiadać za gromadzenie i przechowywanie informacji służących zapewnieniu przejrzystości łańcucha dostaw odnośnych towarów i produktów, które udostępniają na rynku. Ponieważ duże podmioty handlowe, które nie są małymi i średnimi przedsiębiorstwami (MŚP), mają znaczący wpływ na łańcuchy dostaw i odgrywają istotną rolę w zapewnianiu, aby
  łańcuchy te
  nie powodowały wylesiania, powinny mieć te same obowiązki, co podmioty.

Poprawka 51

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 37

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (37) | Aby sprzyjać przejrzystości i ułatwić egzekwowanie przepisów, podmioty
  , które nie są MŚP,
  powinny co roku składać publiczne sprawozdanie dotyczące ich systemu zasad należytej staranności, w tym kroków podejmowanych w celu realizacji ich zobowiązań. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(37)

Aby sprzyjać przejrzystości i ułatwić egzekwowanie przepisów, podmioty
  , które nie są MŚP,
  powinny co roku składać publiczne sprawozdanie dotyczące ich systemu zasad należytej staranności, w tym kroków podejmowanych w celu realizacji ich zobowiązań.

| (37) | Aby sprzyjać przejrzystości i ułatwić egzekwowanie przepisów, podmioty powinny co roku składać publiczne sprawozdanie dotyczące ich systemu zasad należytej staranności, w tym kroków podejmowanych w celu realizacji ich zobowiązań. |
| --- | --- |

(37)

Aby sprzyjać przejrzystości i ułatwić egzekwowanie przepisów, podmioty powinny co roku składać publiczne sprawozdanie dotyczące ich systemu zasad należytej staranności, w tym kroków podejmowanych w celu realizacji ich zobowiązań.

Poprawka 52

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 38

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (38) | Inne instrumenty legislacyjne UE określające wymogi w zakresie należytej staranności w łańcuchu wartości w odniesieniu do niekorzystnego wpływu na prawa człowieka lub środowisko powinny mieć zastosowanie, o ile w niniejszym rozporządzeniu nie ma żadnych przepisów szczegółowych o tym samym celu, charakterze i skutku, które można by dostosować w świetle przyszłych zmian legislacyjnych. Istnienie niniejszego rozporządzenia nie powinno wykluczać stosowania innych instrumentów legislacyjnych UE, w których określono wymogi dotyczące należytej staranności w łańcuchu wartości. Jeżeli w takich innych instrumentach legislacyjnych UE przewidziano bardziej szczegółowe przepisy lub dodano wymogi do przepisów określonych w niniejszym rozporządzeniu, przepisy takie należy stosować w związku z przepisami niniejszego rozporządzenia. Ponadto jeżeli w niniejszym rozporządzeniu określono bardziej szczegółowe przepisy, nie należy ich interpretować w sposób, który osłabiałby skuteczne stosowanie innych instrumentów legislacyjnych UE dotyczących należytej staranności lub osiągnięcie ich ogólnego celu. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(38)

Inne instrumenty legislacyjne UE określające wymogi w zakresie należytej staranności w łańcuchu wartości w odniesieniu do niekorzystnego wpływu na prawa człowieka lub środowisko powinny mieć zastosowanie, o ile w niniejszym rozporządzeniu nie ma żadnych przepisów szczegółowych o tym samym celu, charakterze i skutku, które można by dostosować w świetle przyszłych zmian legislacyjnych. Istnienie niniejszego rozporządzenia nie powinno wykluczać stosowania innych instrumentów legislacyjnych UE, w których określono wymogi dotyczące należytej staranności w łańcuchu wartości. Jeżeli w takich innych instrumentach legislacyjnych UE przewidziano bardziej szczegółowe przepisy lub dodano wymogi do przepisów określonych w niniejszym rozporządzeniu, przepisy takie należy stosować w związku z przepisami niniejszego rozporządzenia. Ponadto jeżeli w niniejszym rozporządzeniu określono bardziej szczegółowe przepisy, nie należy ich interpretować w sposób, który osłabiałby skuteczne stosowanie innych instrumentów legislacyjnych UE dotyczących należytej staranności lub osiągnięcie ich ogólnego celu.

| (38) | Inne instrumenty legislacyjne UE określające wymogi w zakresie należytej staranności w łańcuchu wartości w odniesieniu do niekorzystnego wpływu na prawa człowieka lub środowisko
  , takie jak rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852

   (1a)

  i [przyszła dyrektywa w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju]

   (1b)

  ,
  powinny mieć zastosowanie, o ile w niniejszym rozporządzeniu nie ma żadnych przepisów szczegółowych o tym samym celu, charakterze i skutku, które można by dostosować w świetle przyszłych zmian legislacyjnych.
  Niniejsze rozporządzenie ma na celu zapewnienie zgodności towarów i produktów z wymogami dotyczącymi zrównoważonego rozwoju i legalności. Ma ono zastosowanie ex ante, zanim towary lub produkty zostaną wprowadzone na rynek unijny lub z niego wywiezione.
  Istnienie niniejszego rozporządzenia
  obejmującego konkretne towary
  nie powinno wykluczać stosowania innych instrumentów legislacyjnych UE, w których określono wymogi dotyczące należytej staranności w łańcuchu wartości. Jeżeli w takich innych instrumentach legislacyjnych UE przewidziano bardziej szczegółowe przepisy lub dodano wymogi do przepisów określonych w niniejszym rozporządzeniu, przepisy takie należy stosować w związku z przepisami niniejszego rozporządzenia. Ponadto jeżeli w niniejszym rozporządzeniu określono bardziej szczegółowe przepisy, nie należy ich interpretować w sposób, który osłabiałby skuteczne stosowanie innych instrumentów legislacyjnych UE dotyczących należytej staranności lub osiągnięcie ich ogólnego celu.
  Komisja powinna wydać jasne i zrozumiałe wytyczne, aby pomóc podmiotom i podmiotom handlowym, w szczególności MŚP, w spełnieniu wymogów niniejszego rozporządzenia, w celu zminimalizowania obciążeń administracyjnych i finansowych. Wytyczne powinny również wspierać podmioty w skutecznym wypełnianiu wymogów należytej staranności w sytuacji, gdy podmioty te są objęte zakresem innych nakładających się instrumentów ustawodawczych określających inne wymogi należytej staranności. |
| --- | --- |

(38)

Inne instrumenty legislacyjne UE określające wymogi w zakresie należytej staranności w łańcuchu wartości w odniesieniu do niekorzystnego wpływu na prawa człowieka lub środowisko
  , takie jak rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852

   (1a)

  i [przyszła dyrektywa w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju]

   (1b)

  ,
  powinny mieć zastosowanie, o ile w niniejszym rozporządzeniu nie ma żadnych przepisów szczegółowych o tym samym celu, charakterze i skutku, które można by dostosować w świetle przyszłych zmian legislacyjnych.
  Niniejsze rozporządzenie ma na celu zapewnienie zgodności towarów i produktów z wymogami dotyczącymi zrównoważonego rozwoju i legalności. Ma ono zastosowanie ex ante, zanim towary lub produkty zostaną wprowadzone na rynek unijny lub z niego wywiezione.
  Istnienie niniejszego rozporządzenia
  obejmującego konkretne towary
  nie powinno wykluczać stosowania innych instrumentów legislacyjnych UE, w których określono wymogi dotyczące należytej staranności w łańcuchu wartości. Jeżeli w takich innych instrumentach legislacyjnych UE przewidziano bardziej szczegółowe przepisy lub dodano wymogi do przepisów określonych w niniejszym rozporządzeniu, przepisy takie należy stosować w związku z przepisami niniejszego rozporządzenia. Ponadto jeżeli w niniejszym rozporządzeniu określono bardziej szczegółowe przepisy, nie należy ich interpretować w sposób, który osłabiałby skuteczne stosowanie innych instrumentów legislacyjnych UE dotyczących należytej staranności lub osiągnięcie ich ogólnego celu.
  Komisja powinna wydać jasne i zrozumiałe wytyczne, aby pomóc podmiotom i podmiotom handlowym, w szczególności MŚP, w spełnieniu wymogów niniejszego rozporządzenia, w celu zminimalizowania obciążeń administracyjnych i finansowych. Wytyczne powinny również wspierać podmioty w skutecznym wypełnianiu wymogów należytej staranności w sytuacji, gdy podmioty te są objęte zakresem innych nakładających się instrumentów ustawodawczych określających inne wymogi należytej staranności.

Poprawka 53

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 38 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (38a) | Istnieje bezpośredni związek między wylesianiem i przekształcaniem ekosystemów a łamaniem praw człowieka, w szczególności praw ludności tubylczej i społeczności lokalnych. Należy zwracać szczególną uwagę na ich potrzeby i na ich pełne włączenie w realizację niniejszego rozporządzenia. Należy zapewnić pełne poszanowanie międzynarodowych tekstów i norm, w tym Deklaracji ONZ o prawach ludności rdzennej, zwyczajowych praw własności oraz prawa do swobodnej, uprzedniej i świadomej zgody. Należy również promować prawa pracownicze zapisane w podstawowych konwencjach Międzynarodowej Organizacji Pracy, prawa kobiet, prawa do ochrony środowiska oraz prawa do obrony praw człowieka i środowiska. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(38a)

Istnieje bezpośredni związek między wylesianiem i przekształcaniem ekosystemów a łamaniem praw człowieka, w szczególności praw ludności tubylczej i społeczności lokalnych. Należy zwracać szczególną uwagę na ich potrzeby i na ich pełne włączenie w realizację niniejszego rozporządzenia. Należy zapewnić pełne poszanowanie międzynarodowych tekstów i norm, w tym Deklaracji ONZ o prawach ludności rdzennej, zwyczajowych praw własności oraz prawa do swobodnej, uprzedniej i świadomej zgody. Należy również promować prawa pracownicze zapisane w podstawowych konwencjach Międzynarodowej Organizacji Pracy, prawa kobiet, prawa do ochrony środowiska oraz prawa do obrony praw człowieka i środowiska.

Poprawka 54

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 40

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (40) | Odpowiedzialność za egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia powinna spoczywać na państwach członkowskich, a od ich właściwych organów należy wymagać zapewnienia pełnego przestrzegania przepisów niniejszego rozporządzenia. Jednolite egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do odnośnych towarów i produktów wprowadzanych na rynek unijny lub z niego wyprowadzanych można osiągnąć wyłącznie dzięki systematycznej wymianie informacji i współpracy między właściwymi organami, organami celnymi i Komisją. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(40)

Odpowiedzialność za egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia powinna spoczywać na państwach członkowskich, a od ich właściwych organów należy wymagać zapewnienia pełnego przestrzegania przepisów niniejszego rozporządzenia. Jednolite egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do odnośnych towarów i produktów wprowadzanych na rynek unijny lub z niego wyprowadzanych można osiągnąć wyłącznie dzięki systematycznej wymianie informacji i współpracy między właściwymi organami, organami celnymi i Komisją.

| (40) | Odpowiedzialność za egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia powinna spoczywać na państwach członkowskich, a od ich właściwych organów należy wymagać zapewnienia pełnego przestrzegania przepisów niniejszego rozporządzenia. Jednolite egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do odnośnych towarów i produktów wprowadzanych na rynek unijny lub z niego wyprowadzanych można osiągnąć wyłącznie dzięki systematycznej wymianie informacji i współpracy między właściwymi organami, organami celnymi i Komisją.
  Komisja powinna w szczególności przeprowadzić analizę sankcji stosowanych przez państwa członkowskie i wymieniać z nimi informacje w celu promowania harmonizacji we wdrażaniu niniejszego rozporządzenia. |
| --- | --- |

(40)

Odpowiedzialność za egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia powinna spoczywać na państwach członkowskich, a od ich właściwych organów należy wymagać zapewnienia pełnego przestrzegania przepisów niniejszego rozporządzenia. Jednolite egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do odnośnych towarów i produktów wprowadzanych na rynek unijny lub z niego wyprowadzanych można osiągnąć wyłącznie dzięki systematycznej wymianie informacji i współpracy między właściwymi organami, organami celnymi i Komisją.
  Komisja powinna w szczególności przeprowadzić analizę sankcji stosowanych przez państwa członkowskie i wymieniać z nimi informacje w celu promowania harmonizacji we wdrażaniu niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 55

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 40 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (40a) | Do celów skutecznego egzekwowania i przestrzegania niniejszego rozporządzenia przez właściwe organy, podmioty i podmioty handlowe, członkowie zainteresowanej społeczności powinni mieć możliwość podjęcia działań w celu zapewnienia zgodności z przepisami dotyczącymi lasów, a tym samym ochrony środowiska. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(40a)

Do celów skutecznego egzekwowania i przestrzegania niniejszego rozporządzenia przez właściwe organy, podmioty i podmioty handlowe, członkowie zainteresowanej społeczności powinni mieć możliwość podjęcia działań w celu zapewnienia zgodności z przepisami dotyczącymi lasów, a tym samym ochrony środowiska.

Poprawka 56

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 40 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (40b) | Prawo do skutecznego środka prawnego jest międzynarodowo uznanym prawem człowieka zapisanym w art. 8 Powszechnej deklaracji praw człowieka, art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska oraz art. 2 ust. 3 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, a także stanowi prawo podstawowe Unii w rozumieniu art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, dlatego też państwa członkowskie powinny zapewnić członkom społeczeństwa, których dotyczy naruszenie niniejszego rozporządzenia lub którzy zostali nim dotknięci, odpowiedni dostęp do skutecznego środka prawnego. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(40b)

Prawo do skutecznego środka prawnego jest międzynarodowo uznanym prawem człowieka zapisanym w art. 8 Powszechnej deklaracji praw człowieka, art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska oraz art. 2 ust. 3 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, a także stanowi prawo podstawowe Unii w rozumieniu art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, dlatego też państwa członkowskie powinny zapewnić członkom społeczeństwa, których dotyczy naruszenie niniejszego rozporządzenia lub którzy zostali nim dotknięci, odpowiedni dostęp do skutecznego środka prawnego.

Poprawka 57

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 41

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (41) | Skuteczne i efektywne wdrożenie i egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia jego celów. Z tego względu Komisja powinna ustanowić system informacyjny służący wspieraniu podmiotów i właściwych organów w przedstawianiu niezbędnych informacji dotyczących odnośnych towarów i produktów wprowadzanych do obrotu i w uzyskiwaniu dostępu do takich informacji, oraz zarządzać takim systemem. Podmioty powinny przedkładać w systemie informacyjnym oświadczenia o zachowaniu należytej staranności. System informacyjny powinien być dostępny dla właściwych organów i organów celnych, aby ułatwić im wykonywanie ich obowiązków wynikających z przepisów niniejszego rozporządzenia.
  System informacyjny powinien
  być również
  dostępny
  dla szerszej opinii publicznej, a dane powinny być poddane anonimizacji i przedstawione w otwartym i czytelnym dla urządzeń formacie zgodnie z unijną polityką otwartych danych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(41)

Skuteczne i efektywne wdrożenie i egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia jego celów. Z tego względu Komisja powinna ustanowić system informacyjny służący wspieraniu podmiotów i właściwych organów w przedstawianiu niezbędnych informacji dotyczących odnośnych towarów i produktów wprowadzanych do obrotu i w uzyskiwaniu dostępu do takich informacji, oraz zarządzać takim systemem. Podmioty powinny przedkładać w systemie informacyjnym oświadczenia o zachowaniu należytej staranności. System informacyjny powinien być dostępny dla właściwych organów i organów celnych, aby ułatwić im wykonywanie ich obowiązków wynikających z przepisów niniejszego rozporządzenia.
  System informacyjny powinien
  być również
  dostępny
  dla szerszej opinii publicznej, a dane powinny być poddane anonimizacji i przedstawione w otwartym i czytelnym dla urządzeń formacie zgodnie z unijną polityką otwartych danych.

| (41) | Skuteczne i efektywne wdrożenie i egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia jego celów. Z tego względu Komisja powinna ustanowić system informacyjny służący wspieraniu podmiotów i właściwych organów w przedstawianiu niezbędnych informacji dotyczących odnośnych towarów i produktów wprowadzanych do obrotu i w uzyskiwaniu dostępu do takich informacji, oraz zarządzać takim systemem. Podmioty powinny przedkładać w systemie informacyjnym oświadczenia o zachowaniu należytej staranności. System informacyjny powinien być dostępny dla właściwych organów i organów celnych, aby ułatwić im wykonywanie ich obowiązków wynikających z przepisów niniejszego rozporządzenia
  , oraz powinien ułatwiać automatyczne przekazywanie informacji między państwami członkowskimi, właściwymi organami i organami celnymi
  .
  Dane nieobjęte tajemnicą handlową powinny
  być również
  dostępne
  dla szerszej opinii publicznej, a dane powinny być poddane anonimizacji
  , z wyjątkiem wykazu podmiotów i podmiotów handlowych dopuszczających się naruszenia,
  i przedstawione w otwartym i czytelnym dla urządzeń formacie zgodnie z unijną polityką otwartych danych. |
| --- | --- |

(41)

Skuteczne i efektywne wdrożenie i egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia jego celów. Z tego względu Komisja powinna ustanowić system informacyjny służący wspieraniu podmiotów i właściwych organów w przedstawianiu niezbędnych informacji dotyczących odnośnych towarów i produktów wprowadzanych do obrotu i w uzyskiwaniu dostępu do takich informacji, oraz zarządzać takim systemem. Podmioty powinny przedkładać w systemie informacyjnym oświadczenia o zachowaniu należytej staranności. System informacyjny powinien być dostępny dla właściwych organów i organów celnych, aby ułatwić im wykonywanie ich obowiązków wynikających z przepisów niniejszego rozporządzenia
  , oraz powinien ułatwiać automatyczne przekazywanie informacji między państwami członkowskimi, właściwymi organami i organami celnymi
  .
  Dane nieobjęte tajemnicą handlową powinny
  być również
  dostępne
  dla szerszej opinii publicznej, a dane powinny być poddane anonimizacji
  , z wyjątkiem wykazu podmiotów i podmiotów handlowych dopuszczających się naruszenia,
  i przedstawione w otwartym i czytelnym dla urządzeń formacie zgodnie z unijną polityką otwartych danych.

Poprawka 58

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 42

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (42) | Jeśli chodzi o odnośne towary i produkty wprowadzane na rynek unijny lub z niego wyprowadzane, na właściwych organach spoczywa zadanie weryfikacji zgodności odnośnych towarów i produktów z obowiązkami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia; rolą organów celnych jest natomiast zapewnienie, aby w stosownych przypadkach w zgłoszeniu celnym podano odniesienie do oświadczenia o zachowaniu należytej staranności, oraz dodatkowo, od chwili, w której dostępny będzie elektroniczny interfejs służący wymianie informacji między organami celnymi a właściwymi organami, kontrola statusu oświadczenia o zachowaniu należytej staranności po przeprowadzeniu przez właściwe organy wstępnej analizy ryzyka w systemie informacyjnym oraz podjęcie stosownego działania (tj. zawieszenie lub odmowa dotyczące towaru lub produktu, jeżeli w statusie w systemie informacyjnym pojawi się taki wniosek). Ta szczególna organizacja kontroli sprawia, że rozdział VII rozporządzenia (UE) 2019/1020 nie ma zastosowania w zakresie dotyczącym stosowania i egzekwowania niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(42)

Jeśli chodzi o odnośne towary i produkty wprowadzane na rynek unijny lub z niego wyprowadzane, na właściwych organach spoczywa zadanie weryfikacji zgodności odnośnych towarów i produktów z obowiązkami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia; rolą organów celnych jest natomiast zapewnienie, aby w stosownych przypadkach w zgłoszeniu celnym podano odniesienie do oświadczenia o zachowaniu należytej staranności, oraz dodatkowo, od chwili, w której dostępny będzie elektroniczny interfejs służący wymianie informacji między organami celnymi a właściwymi organami, kontrola statusu oświadczenia o zachowaniu należytej staranności po przeprowadzeniu przez właściwe organy wstępnej analizy ryzyka w systemie informacyjnym oraz podjęcie stosownego działania (tj. zawieszenie lub odmowa dotyczące towaru lub produktu, jeżeli w statusie w systemie informacyjnym pojawi się taki wniosek). Ta szczególna organizacja kontroli sprawia, że rozdział VII rozporządzenia (UE) 2019/1020 nie ma zastosowania w zakresie dotyczącym stosowania i egzekwowania niniejszego rozporządzenia.

| (42) | Jeśli chodzi o odnośne towary i produkty wprowadzane na rynek unijny lub z niego wyprowadzane, na właściwych organach spoczywa zadanie weryfikacji zgodności odnośnych towarów i produktów z obowiązkami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia
  w oparciu o m.in. oświadczenia o zachowaniu należytej staranności składane przez podmioty
  ; rolą organów celnych jest natomiast zapewnienie, aby w stosownych przypadkach w zgłoszeniu celnym podano odniesienie do oświadczenia o zachowaniu należytej staranności, oraz dodatkowo, od chwili, w której dostępny będzie elektroniczny interfejs służący wymianie informacji między organami celnymi a właściwymi organami, kontrola statusu oświadczenia o zachowaniu należytej staranności po przeprowadzeniu przez właściwe organy wstępnej analizy ryzyka w systemie informacyjnym oraz podjęcie stosownego działania (tj. zawieszenie lub odmowa dotyczące towaru lub produktu, jeżeli w statusie w systemie informacyjnym pojawi się taki wniosek). Ta szczególna organizacja kontroli sprawia, że rozdział VII rozporządzenia (UE) 2019/1020 nie ma zastosowania w zakresie dotyczącym stosowania i egzekwowania niniejszego rozporządzenia. |
| --- | --- |

(42)

Jeśli chodzi o odnośne towary i produkty wprowadzane na rynek unijny lub z niego wyprowadzane, na właściwych organach spoczywa zadanie weryfikacji zgodności odnośnych towarów i produktów z obowiązkami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia
  w oparciu o m.in. oświadczenia o zachowaniu należytej staranności składane przez podmioty
  ; rolą organów celnych jest natomiast zapewnienie, aby w stosownych przypadkach w zgłoszeniu celnym podano odniesienie do oświadczenia o zachowaniu należytej staranności, oraz dodatkowo, od chwili, w której dostępny będzie elektroniczny interfejs służący wymianie informacji między organami celnymi a właściwymi organami, kontrola statusu oświadczenia o zachowaniu należytej staranności po przeprowadzeniu przez właściwe organy wstępnej analizy ryzyka w systemie informacyjnym oraz podjęcie stosownego działania (tj. zawieszenie lub odmowa dotyczące towaru lub produktu, jeżeli w statusie w systemie informacyjnym pojawi się taki wniosek). Ta szczególna organizacja kontroli sprawia, że rozdział VII rozporządzenia (UE) 2019/1020 nie ma zastosowania w zakresie dotyczącym stosowania i egzekwowania niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 59

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 42 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (42a) | Kontrole przeprowadzane przez właściwe organy powinny być przeprowadzane w sposób jak najmniej zakłócający handel oraz działalność podmiotów i podmiotów handlowych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(42a)

Kontrole przeprowadzane przez właściwe organy powinny być przeprowadzane w sposób jak najmniej zakłócający handel oraz działalność podmiotów i podmiotów handlowych.

Poprawka 60

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 43 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (43a) | Komisja powinna zapewnić odpowiednie i wystarczające środki finansowe, w tym przeznaczone specjalnie na wsparcie techniczne, m.in. poprzez Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy”, aby pomóc krajom partnerskim w spełnieniu wymogów ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu. Środki te powinny być dostępne już przed wejściem w życie i pełnym wdrożeniem niniejszego rozporządzenia, tak by zwiększyć zdolności przystosowawcze dotkniętych społeczności ze szczególnym uwzględnieniem drobnych producentów rolnych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(43a)

Komisja powinna zapewnić odpowiednie i wystarczające środki finansowe, w tym przeznaczone specjalnie na wsparcie techniczne, m.in. poprzez Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy”, aby pomóc krajom partnerskim w spełnieniu wymogów ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu. Środki te powinny być dostępne już przed wejściem w życie i pełnym wdrożeniem niniejszego rozporządzenia, tak by zwiększyć zdolności przystosowawcze dotkniętych społeczności ze szczególnym uwzględnieniem drobnych producentów rolnych.

Poprawka 61

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 45

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (45) | Aby zoptymalizować i odciążyć proces kontroli odnośnych towarów i produktów wprowadzanych na rynek unijny lub z niego wyprowadzanych, należy stworzyć elektroniczne interfejsy umożliwiające automatyczne przesyłanie danych między systemami celnymi a systemem informacyjnym właściwych organów. Unijne środowisko jednego okienka w dziedzinie ceł jest naturalnym kandydatem do obsługi takich transferów danych. Interfejsy powinny być wysoce zautomatyzowane i łatwe w obsłudze, a ponadto
  należy ograniczyć dodatkowe obciążenie
  dla
  organów celnych
  . Ponadto, mając na uwadze niewielkie różnice między danymi, które należy zadeklarować odpowiednio w zgłoszeniu celnym i w oświadczeniu o zachowaniu należytej staranności, należy również zaproponować podejście w zakresie wymiany danych między przedsiębiorstwami a administracją publiczną, w ramach którego
  podmioty handlowe i
   podmioty gospodarcze udostępniają oświadczenie o zachowaniu należytej staranności odnośnego towaru lub produktu za pośrednictwem krajowego środowiska jednego okienka w dziedzinie ceł, a oświadczenie to jest automatycznie przekazywane do systemu informacyjnego stosowanego przez właściwe organy. Organy celne i właściwe organy powinny brać udział w określeniu danych, jakie mają być przekazywane, i wszelkich innych wymogów technicznych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(45)

Aby zoptymalizować i odciążyć proces kontroli odnośnych towarów i produktów wprowadzanych na rynek unijny lub z niego wyprowadzanych, należy stworzyć elektroniczne interfejsy umożliwiające automatyczne przesyłanie danych między systemami celnymi a systemem informacyjnym właściwych organów. Unijne środowisko jednego okienka w dziedzinie ceł jest naturalnym kandydatem do obsługi takich transferów danych. Interfejsy powinny być wysoce zautomatyzowane i łatwe w obsłudze, a ponadto
  należy ograniczyć dodatkowe obciążenie
  dla
  organów celnych
  . Ponadto, mając na uwadze niewielkie różnice między danymi, które należy zadeklarować odpowiednio w zgłoszeniu celnym i w oświadczeniu o zachowaniu należytej staranności, należy również zaproponować podejście w zakresie wymiany danych między przedsiębiorstwami a administracją publiczną, w ramach którego
  podmioty handlowe i
   podmioty gospodarcze udostępniają oświadczenie o zachowaniu należytej staranności odnośnego towaru lub produktu za pośrednictwem krajowego środowiska jednego okienka w dziedzinie ceł, a oświadczenie to jest automatycznie przekazywane do systemu informacyjnego stosowanego przez właściwe organy. Organy celne i właściwe organy powinny brać udział w określeniu danych, jakie mają być przekazywane, i wszelkich innych wymogów technicznych.

| (45) | Aby zoptymalizować i odciążyć proces kontroli odnośnych towarów i produktów wprowadzanych na rynek unijny lub z niego wyprowadzanych, należy stworzyć
  interoperacyjne
  elektroniczne interfejsy umożliwiające automatyczne przesyłanie danych między systemami celnymi a systemem informacyjnym właściwych organów. Unijne środowisko jednego okienka w dziedzinie ceł jest naturalnym kandydatem do obsługi takich transferów danych. Interfejsy powinny być wysoce zautomatyzowane i łatwe w obsłudze, a ponadto
  powinny ułatwiać procedury organów celnych oraz ograniczać koszty i obciążenia
  dla
  podmiotów
  . Ponadto, mając na uwadze niewielkie różnice między danymi, które należy zadeklarować odpowiednio w zgłoszeniu celnym i w oświadczeniu o zachowaniu należytej staranności, należy również zaproponować podejście w zakresie wymiany danych między przedsiębiorstwami a administracją publiczną, w ramach którego podmioty gospodarcze udostępniają oświadczenie o zachowaniu należytej staranności odnośnego towaru lub produktu za pośrednictwem krajowego środowiska jednego okienka w dziedzinie ceł, a oświadczenie to jest automatycznie przekazywane do systemu informacyjnego stosowanego przez właściwe organy. Organy celne i właściwe organy powinny brać udział w określeniu danych, jakie mają być przekazywane, i wszelkich innych wymogów technicznych. |
| --- | --- |

(45)

Aby zoptymalizować i odciążyć proces kontroli odnośnych towarów i produktów wprowadzanych na rynek unijny lub z niego wyprowadzanych, należy stworzyć
  interoperacyjne
  elektroniczne interfejsy umożliwiające automatyczne przesyłanie danych między systemami celnymi a systemem informacyjnym właściwych organów. Unijne środowisko jednego okienka w dziedzinie ceł jest naturalnym kandydatem do obsługi takich transferów danych. Interfejsy powinny być wysoce zautomatyzowane i łatwe w obsłudze, a ponadto
  powinny ułatwiać procedury organów celnych oraz ograniczać koszty i obciążenia
  dla
  podmiotów
  . Ponadto, mając na uwadze niewielkie różnice między danymi, które należy zadeklarować odpowiednio w zgłoszeniu celnym i w oświadczeniu o zachowaniu należytej staranności, należy również zaproponować podejście w zakresie wymiany danych między przedsiębiorstwami a administracją publiczną, w ramach którego podmioty gospodarcze udostępniają oświadczenie o zachowaniu należytej staranności odnośnego towaru lub produktu za pośrednictwem krajowego środowiska jednego okienka w dziedzinie ceł, a oświadczenie to jest automatycznie przekazywane do systemu informacyjnego stosowanego przez właściwe organy. Organy celne i właściwe organy powinny brać udział w określeniu danych, jakie mają być przekazywane, i wszelkich innych wymogów technicznych.

Poprawka 62

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 46

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (46) | Ryzyko wprowadzenia do obrotu w Unii towarów i produktów niezgodnych z wymogami różni się w zależności od towaru i produktu, a także od ich kraju pochodzenia i produkcji. Podmioty pozyskujące towary i produkty z krajów lub ich części obarczonych niskim ryzykiem uprawy, pozyskiwania lub produkowania odnośnych towarów z naruszeniem przepisów niniejszego rozporządzenia powinny mieć mniej obowiązków, co ograniczy koszty przestrzegania przepisów i obciążenie administracyjne. Towary i produkty pochodzące z krajów lub ich części obarczonych wysokim ryzykiem powinny podlegać zaostrzonej kontroli ze strony właściwych organów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(46)

Ryzyko wprowadzenia do obrotu w Unii towarów i produktów niezgodnych z wymogami różni się w zależności od towaru i produktu, a także od ich kraju pochodzenia i produkcji. Podmioty pozyskujące towary i produkty z krajów lub ich części obarczonych niskim ryzykiem uprawy, pozyskiwania lub produkowania odnośnych towarów z naruszeniem przepisów niniejszego rozporządzenia powinny mieć mniej obowiązków, co ograniczy koszty przestrzegania przepisów i obciążenie administracyjne. Towary i produkty pochodzące z krajów lub ich części obarczonych wysokim ryzykiem powinny podlegać zaostrzonej kontroli ze strony właściwych organów.

| (46) | Ryzyko wprowadzenia do obrotu w Unii towarów i produktów niezgodnych z wymogami różni się w zależności od towaru i produktu, a także od ich kraju pochodzenia i produkcji
  lub jego części
  . Podmioty pozyskujące towary i produkty z krajów lub ich części obarczonych niskim ryzykiem uprawy, pozyskiwania lub produkowania odnośnych towarów z naruszeniem przepisów niniejszego rozporządzenia powinny mieć mniej obowiązków, co ograniczy koszty przestrzegania przepisów i obciążenie administracyjne
  , chyba że podmiot ten wie lub ma powody, aby przypuszczać, że istnieje ryzyko nieprzestrzegania niniejszego rozporządzenia. Jeżeli właściwy organ dowie się o ryzyku obchodzenia wymogów niniejszego rozporządzenia, np. jeżeli odnośny towar lub produkt wyprodukowany w kraju wysokiego ryzyka jest następnie przetwarzany w Unii lub wywożony do Unii z kraju niskiego ryzyka, a zgłoszenie celne lub oświadczenie o dołożeniu należytej staranności wskazuje, że odnośny towar lub produkt wyprodukowano w kraju niskiego ryzyka, organ ten powinien sprawdzić poprzez dalsze kontrole, czy istnieje jakakolwiek niezgodność, i w razie potrzeby podjąć odpowiednie działania, np. zająć odnośny towar lub produkt i zawiesić jego wprowadzanie do obrotu, a także przeprowadzić dalsze kontrole
  . Towary i produkty pochodzące z krajów lub ich części obarczonych wysokim ryzykiem powinny podlegać zaostrzonej kontroli ze strony właściwych organów. |
| --- | --- |

(46)

Ryzyko wprowadzenia do obrotu w Unii towarów i produktów niezgodnych z wymogami różni się w zależności od towaru i produktu, a także od ich kraju pochodzenia i produkcji
  lub jego części
  . Podmioty pozyskujące towary i produkty z krajów lub ich części obarczonych niskim ryzykiem uprawy, pozyskiwania lub produkowania odnośnych towarów z naruszeniem przepisów niniejszego rozporządzenia powinny mieć mniej obowiązków, co ograniczy koszty przestrzegania przepisów i obciążenie administracyjne
  , chyba że podmiot ten wie lub ma powody, aby przypuszczać, że istnieje ryzyko nieprzestrzegania niniejszego rozporządzenia. Jeżeli właściwy organ dowie się o ryzyku obchodzenia wymogów niniejszego rozporządzenia, np. jeżeli odnośny towar lub produkt wyprodukowany w kraju wysokiego ryzyka jest następnie przetwarzany w Unii lub wywożony do Unii z kraju niskiego ryzyka, a zgłoszenie celne lub oświadczenie o dołożeniu należytej staranności wskazuje, że odnośny towar lub produkt wyprodukowano w kraju niskiego ryzyka, organ ten powinien sprawdzić poprzez dalsze kontrole, czy istnieje jakakolwiek niezgodność, i w razie potrzeby podjąć odpowiednie działania, np. zająć odnośny towar lub produkt i zawiesić jego wprowadzanie do obrotu, a także przeprowadzić dalsze kontrole
  . Towary i produkty pochodzące z krajów lub ich części obarczonych wysokim ryzykiem powinny podlegać zaostrzonej kontroli ze strony właściwych organów.

Poprawka 63

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 47

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (47) | Z tego względu Komisja powinna oceniać stopień wylesiania
  i
   degradacji lasów na poziomie kraju lub jego części, na podstawie szeregu kryteriów odzwierciedlających zarówno ilościowe, obiektywne i uznane międzynarodowo dane, jak i wskazania, że kraje te angażują się aktywnie w zwalczanie wylesiania i 
  degradacji
  lasów. Takie informacje oparte na systemie wskaźników powinny ułatwić podmiotom w Unii stosowanie należytej staranności oraz właściwym organom monitorowanie i egzekwowanie zgodności z wymogami, dając jednocześnie zachętę dla krajów będących producentami do zwiększania zrównoważonego charakteru ich systemów produkcji rolnej i ograniczania ich wpływu na wylesianie. Powinno to pomóc w zwiększeniu przejrzystości i zrównoważonego charakteru łańcuchów dostaw. Taki system wskaźników powinien opierać się na trzystopniowej klasyfikacji krajów, w której uznaje się je za kraje obarczone niskim, standardowym lub wysokim ryzykiem. Aby zapewnić odpowiedni stopień przejrzystości i jasności, Komisja powinna w szczególności udostępniać publicznie dane wykorzystywane do celów systemu wskaźników, przyczyny proponowanej zmiany klasyfikacji i odpowiedź kraju, którego dotyczy analiza. W odniesieniu do odnośnych towarów i produktów pochodzących z krajów obarczonych niskim ryzykiem lub części danego kraju określonych jako obarczone niskim ryzykiem należy umożliwić podmiotom stosowanie uproszczonej należytej staranności, przy czym od właściwych organów należy wymagać stosowania wzmocnionej kontroli dotyczącej odnośnych towarów i produktów pochodzących z krajów obarczonych wysokim ryzykiem lub części danego kraju określonych jako obarczone wysokim ryzykiem. Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania środków wykonawczych służących określaniu krajów lub ich części, w których występuje niskie lub wysokie ryzyko produkcji odnośnych towarów i produktów niezgodnych z przepisami niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(47)

Z tego względu Komisja powinna oceniać stopień wylesiania
  i
   degradacji lasów na poziomie kraju lub jego części, na podstawie szeregu kryteriów odzwierciedlających zarówno ilościowe, obiektywne i uznane międzynarodowo dane, jak i wskazania, że kraje te angażują się aktywnie w zwalczanie wylesiania i 
  degradacji
  lasów. Takie informacje oparte na systemie wskaźników powinny ułatwić podmiotom w Unii stosowanie należytej staranności oraz właściwym organom monitorowanie i egzekwowanie zgodności z wymogami, dając jednocześnie zachętę dla krajów będących producentami do zwiększania zrównoważonego charakteru ich systemów produkcji rolnej i ograniczania ich wpływu na wylesianie. Powinno to pomóc w zwiększeniu przejrzystości i zrównoważonego charakteru łańcuchów dostaw. Taki system wskaźników powinien opierać się na trzystopniowej klasyfikacji krajów, w której uznaje się je za kraje obarczone niskim, standardowym lub wysokim ryzykiem. Aby zapewnić odpowiedni stopień przejrzystości i jasności, Komisja powinna w szczególności udostępniać publicznie dane wykorzystywane do celów systemu wskaźników, przyczyny proponowanej zmiany klasyfikacji i odpowiedź kraju, którego dotyczy analiza. W odniesieniu do odnośnych towarów i produktów pochodzących z krajów obarczonych niskim ryzykiem lub części danego kraju określonych jako obarczone niskim ryzykiem należy umożliwić podmiotom stosowanie uproszczonej należytej staranności, przy czym od właściwych organów należy wymagać stosowania wzmocnionej kontroli dotyczącej odnośnych towarów i produktów pochodzących z krajów obarczonych wysokim ryzykiem lub części danego kraju określonych jako obarczone wysokim ryzykiem. Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania środków wykonawczych służących określaniu krajów lub ich części, w których występuje niskie lub wysokie ryzyko produkcji odnośnych towarów i produktów niezgodnych z przepisami niniejszego rozporządzenia.

| (47) | Z tego względu Komisja powinna oceniać stopień wylesiania, degradacji
  lub przekształcania
  lasów na poziomie kraju lub jego części, na podstawie szeregu kryteriów odzwierciedlających zarówno ilościowe, obiektywne i uznane międzynarodowo dane, jak i wskazania, że kraje te angażują się aktywnie w zwalczanie wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów
  oraz w promowanie praw ludności rdzennej i społeczności lokalnych
  . Takie informacje oparte na systemie wskaźników powinny ułatwić podmiotom w Unii stosowanie należytej staranności oraz właściwym organom monitorowanie i egzekwowanie zgodności z wymogami, dając jednocześnie zachętę dla krajów będących producentami do zwiększania zrównoważonego charakteru ich systemów produkcji rolnej i ograniczania ich wpływu na wylesianie. Powinno to pomóc w zwiększeniu przejrzystości i zrównoważonego charakteru łańcuchów dostaw. Taki system wskaźników powinien opierać się na trzystopniowej klasyfikacji krajów, w której uznaje się je za kraje obarczone niskim, standardowym lub wysokim ryzykiem. Aby zapewnić odpowiedni stopień przejrzystości i jasności, Komisja powinna w szczególności udostępniać publicznie dane wykorzystywane do celów systemu wskaźników, przyczyny proponowanej zmiany klasyfikacji i odpowiedź kraju, którego dotyczy analiza. W odniesieniu do odnośnych towarów i produktów pochodzących z krajów obarczonych niskim ryzykiem lub części danego kraju określonych jako obarczone niskim ryzykiem należy umożliwić podmiotom stosowanie uproszczonej należytej staranności, przy czym od właściwych organów należy wymagać stosowania wzmocnionej kontroli dotyczącej odnośnych towarów i produktów pochodzących z krajów obarczonych wysokim ryzykiem lub części danego kraju określonych jako obarczone wysokim ryzykiem. Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania środków wykonawczych służących określaniu krajów lub ich części, w których występuje niskie lub wysokie ryzyko produkcji odnośnych towarów i produktów niezgodnych z przepisami niniejszego rozporządzenia. |
| --- | --- |

(47)

Z tego względu Komisja powinna oceniać stopień wylesiania, degradacji
  lub przekształcania
  lasów na poziomie kraju lub jego części, na podstawie szeregu kryteriów odzwierciedlających zarówno ilościowe, obiektywne i uznane międzynarodowo dane, jak i wskazania, że kraje te angażują się aktywnie w zwalczanie wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów
  oraz w promowanie praw ludności rdzennej i społeczności lokalnych
  . Takie informacje oparte na systemie wskaźników powinny ułatwić podmiotom w Unii stosowanie należytej staranności oraz właściwym organom monitorowanie i egzekwowanie zgodności z wymogami, dając jednocześnie zachętę dla krajów będących producentami do zwiększania zrównoważonego charakteru ich systemów produkcji rolnej i ograniczania ich wpływu na wylesianie. Powinno to pomóc w zwiększeniu przejrzystości i zrównoważonego charakteru łańcuchów dostaw. Taki system wskaźników powinien opierać się na trzystopniowej klasyfikacji krajów, w której uznaje się je za kraje obarczone niskim, standardowym lub wysokim ryzykiem. Aby zapewnić odpowiedni stopień przejrzystości i jasności, Komisja powinna w szczególności udostępniać publicznie dane wykorzystywane do celów systemu wskaźników, przyczyny proponowanej zmiany klasyfikacji i odpowiedź kraju, którego dotyczy analiza. W odniesieniu do odnośnych towarów i produktów pochodzących z krajów obarczonych niskim ryzykiem lub części danego kraju określonych jako obarczone niskim ryzykiem należy umożliwić podmiotom stosowanie uproszczonej należytej staranności, przy czym od właściwych organów należy wymagać stosowania wzmocnionej kontroli dotyczącej odnośnych towarów i produktów pochodzących z krajów obarczonych wysokim ryzykiem lub części danego kraju określonych jako obarczone wysokim ryzykiem. Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania środków wykonawczych służących określaniu krajów lub ich części, w których występuje niskie lub wysokie ryzyko produkcji odnośnych towarów i produktów niezgodnych z przepisami niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 64

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 47 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (47a) | Aby zagwarantować, że niniejsze rozporządzenie nie stworzy niepotrzebnych ograniczeń w handlu, Komisja powinna współpracować z krajami, które uznano za kraje standardowego lub wysokiego ryzyka, oraz z odpowiednimi zainteresowanymi stronami w tych krajach, w celu podjęcia działań na rzecz zmniejszenia poziomu ryzyka. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(47a)

Aby zagwarantować, że niniejsze rozporządzenie nie stworzy niepotrzebnych ograniczeń w handlu, Komisja powinna współpracować z krajami, które uznano za kraje standardowego lub wysokiego ryzyka, oraz z odpowiednimi zainteresowanymi stronami w tych krajach, w celu podjęcia działań na rzecz zmniejszenia poziomu ryzyka.

Poprawka 65

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 48

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (48) | Właściwe organy powinny przeprowadzać kontrole podmiotów i podmiotów handlowych w regularnych odstępach czasu celem sprawdzenia, czy skutecznie wypełniają one obowiązki ustanowione w niniejszym rozporządzeniu. Ponadto właściwe organy powinny przeprowadzać kontrole w przypadku posiadania stosownych informacji, w tym przekazania uzasadnionych zastrzeżeń przez osoby trzecie, i na podstawie takich informacji. Aby w kompleksowy sposób uwzględnić odnośne towary i produkty, odpowiednie podmioty i podmioty handlowe oraz wielkość ich udziału w towarach i produktach, należy zastosować dwojakie podejście. Właściwe organy powinny być zatem zobowiązane do prowadzenia kontroli określonego odsetka podmiotów i podmiotów handlowych, uwzględniając przy tym również konkretny odsetek odnośnych towarów i produktów. Odsetek ten powinien być wyższy w przypadku odnośnych towarów i produktów pochodzących z krajów lub ich części obarczonych wysokim ryzykiem. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(48)

Właściwe organy powinny przeprowadzać kontrole podmiotów i podmiotów handlowych w regularnych odstępach czasu celem sprawdzenia, czy skutecznie wypełniają one obowiązki ustanowione w niniejszym rozporządzeniu. Ponadto właściwe organy powinny przeprowadzać kontrole w przypadku posiadania stosownych informacji, w tym przekazania uzasadnionych zastrzeżeń przez osoby trzecie, i na podstawie takich informacji. Aby w kompleksowy sposób uwzględnić odnośne towary i produkty, odpowiednie podmioty i podmioty handlowe oraz wielkość ich udziału w towarach i produktach, należy zastosować dwojakie podejście. Właściwe organy powinny być zatem zobowiązane do prowadzenia kontroli określonego odsetka podmiotów i podmiotów handlowych, uwzględniając przy tym również konkretny odsetek odnośnych towarów i produktów. Odsetek ten powinien być wyższy w przypadku odnośnych towarów i produktów pochodzących z krajów lub ich części obarczonych wysokim ryzykiem.

| (48) | Właściwe organy powinny przeprowadzać kontrole podmiotów i podmiotów handlowych w regularnych odstępach czasu celem sprawdzenia, czy skutecznie wypełniają one obowiązki ustanowione w niniejszym rozporządzeniu. Ponadto właściwe organy powinny przeprowadzać kontrole w przypadku posiadania stosownych informacji, w tym przekazania uzasadnionych zastrzeżeń przez osoby trzecie, i na podstawie takich informacji. Aby w kompleksowy sposób uwzględnić odnośne towary i produkty, odpowiednie podmioty i podmioty handlowe oraz wielkość ich udziału w towarach i produktach, należy zastosować dwojakie podejście. Właściwe organy powinny być zatem zobowiązane do prowadzenia kontroli określonego odsetka podmiotów i podmiotów handlowych, uwzględniając przy tym również konkretny odsetek odnośnych towarów i produktów. Odsetek ten powinien być wyższy w przypadku odnośnych towarów i produktów pochodzących z krajów lub ich części obarczonych wysokim ryzykiem
  , natomiast może być niższy w przypadku krajów lub ich części obarczonych niskim ryzykiem
  . |
| --- | --- |

(48)

Właściwe organy powinny przeprowadzać kontrole podmiotów i podmiotów handlowych w regularnych odstępach czasu celem sprawdzenia, czy skutecznie wypełniają one obowiązki ustanowione w niniejszym rozporządzeniu. Ponadto właściwe organy powinny przeprowadzać kontrole w przypadku posiadania stosownych informacji, w tym przekazania uzasadnionych zastrzeżeń przez osoby trzecie, i na podstawie takich informacji. Aby w kompleksowy sposób uwzględnić odnośne towary i produkty, odpowiednie podmioty i podmioty handlowe oraz wielkość ich udziału w towarach i produktach, należy zastosować dwojakie podejście. Właściwe organy powinny być zatem zobowiązane do prowadzenia kontroli określonego odsetka podmiotów i podmiotów handlowych, uwzględniając przy tym również konkretny odsetek odnośnych towarów i produktów. Odsetek ten powinien być wyższy w przypadku odnośnych towarów i produktów pochodzących z krajów lub ich części obarczonych wysokim ryzykiem
  , natomiast może być niższy w przypadku krajów lub ich części obarczonych niskim ryzykiem
  .

Poprawka 66

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 49

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (49) | Kontrole podmiotów i podmiotów handlowych prowadzone przez właściwe organy powinny obejmować systemy zasad należytej staranności i zgodność odnośnych towarów i produktów z przepisami niniejszego rozporządzenia. Podstawą kontroli powinien być plan kontroli oparty na analizie ryzyka. Plany takie powinny zawierać kryteria ryzyka umożliwiające właściwym organom przeprowadzenie analizy ryzyka w odniesieniu do oświadczeń o zachowaniu należytej staranności przedłożonych przez podmioty i podmioty handlowe. W kryteriach ryzyka należy uwzględnić ryzyko wylesianie związane z odnośnymi towarami i produktami w kraju produkcji, historię wypełniania przez podmioty i podmioty handlowe obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia i wszelkie inne istotne informacje dostępne właściwym organom. Analiza ryzyka dotycząca oświadczeń o zachowaniu należytej staranności powinna umożliwić właściwym organom zidentyfikowanie podmiotów, podmiotów handlowych i odnośnych towarów i produktów, które należy poddać kontroli, i należy ją przeprowadzać, stosując techniki elektronicznego przetwarzania danych w systemie informacyjnym, w którym gromadzi się oświadczenia o zachowaniu należytej staranności. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(49)

Kontrole podmiotów i podmiotów handlowych prowadzone przez właściwe organy powinny obejmować systemy zasad należytej staranności i zgodność odnośnych towarów i produktów z przepisami niniejszego rozporządzenia. Podstawą kontroli powinien być plan kontroli oparty na analizie ryzyka. Plany takie powinny zawierać kryteria ryzyka umożliwiające właściwym organom przeprowadzenie analizy ryzyka w odniesieniu do oświadczeń o zachowaniu należytej staranności przedłożonych przez podmioty i podmioty handlowe. W kryteriach ryzyka należy uwzględnić ryzyko wylesianie związane z odnośnymi towarami i produktami w kraju produkcji, historię wypełniania przez podmioty i podmioty handlowe obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia i wszelkie inne istotne informacje dostępne właściwym organom. Analiza ryzyka dotycząca oświadczeń o zachowaniu należytej staranności powinna umożliwić właściwym organom zidentyfikowanie podmiotów, podmiotów handlowych i odnośnych towarów i produktów, które należy poddać kontroli, i należy ją przeprowadzać, stosując techniki elektronicznego przetwarzania danych w systemie informacyjnym, w którym gromadzi się oświadczenia o zachowaniu należytej staranności.

| (49) | Kontrole podmiotów i podmiotów handlowych prowadzone przez właściwe organy powinny obejmować systemy zasad należytej staranności i zgodność odnośnych towarów i produktów z przepisami niniejszego rozporządzenia. Podstawą kontroli powinien być plan kontroli oparty na analizie ryzyka. Plany takie powinny zawierać kryteria ryzyka umożliwiające właściwym organom przeprowadzenie analizy ryzyka w odniesieniu do oświadczeń o zachowaniu należytej staranności przedłożonych przez podmioty i podmioty handlowe. W kryteriach ryzyka należy uwzględnić ryzyko wylesianie związane z odnośnymi towarami i produktami w kraju produkcji, historię wypełniania przez podmioty i podmioty handlowe obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia i wszelkie inne istotne informacje dostępne właściwym organom. Analiza ryzyka dotycząca oświadczeń o zachowaniu należytej staranności powinna umożliwić właściwym organom zidentyfikowanie podmiotów, podmiotów handlowych i odnośnych towarów i produktów, które należy poddać kontroli, i należy ją przeprowadzać, stosując techniki elektronicznego przetwarzania danych w systemie informacyjnym, w którym gromadzi się oświadczenia o zachowaniu należytej staranności.
  Jeżeli to konieczne i technicznie możliwe, właściwe organy, w ścisłej współpracy z organami w państwach trzecich, powinny również przeprowadzać kontrole na miejscu. |
| --- | --- |

(49)

Kontrole podmiotów i podmiotów handlowych prowadzone przez właściwe organy powinny obejmować systemy zasad należytej staranności i zgodność odnośnych towarów i produktów z przepisami niniejszego rozporządzenia. Podstawą kontroli powinien być plan kontroli oparty na analizie ryzyka. Plany takie powinny zawierać kryteria ryzyka umożliwiające właściwym organom przeprowadzenie analizy ryzyka w odniesieniu do oświadczeń o zachowaniu należytej staranności przedłożonych przez podmioty i podmioty handlowe. W kryteriach ryzyka należy uwzględnić ryzyko wylesianie związane z odnośnymi towarami i produktami w kraju produkcji, historię wypełniania przez podmioty i podmioty handlowe obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia i wszelkie inne istotne informacje dostępne właściwym organom. Analiza ryzyka dotycząca oświadczeń o zachowaniu należytej staranności powinna umożliwić właściwym organom zidentyfikowanie podmiotów, podmiotów handlowych i odnośnych towarów i produktów, które należy poddać kontroli, i należy ją przeprowadzać, stosując techniki elektronicznego przetwarzania danych w systemie informacyjnym, w którym gromadzi się oświadczenia o zachowaniu należytej staranności.
  Jeżeli to konieczne i technicznie możliwe, właściwe organy, w ścisłej współpracy z organami w państwach trzecich, powinny również przeprowadzać kontrole na miejscu.

Poprawka 67

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 50

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (50) | Jeżeli analiza ryzyka dotycząca oświadczeń o zachowaniu należytej staranności wykaże wysokie ryzyko niezgodności konkretnych odnośnych towarów i produktów, właściwe organy powinny być w stanie wprowadzić niezwłoczne środki tymczasowe w celu zapobieżenia wprowadzenia tych towarów i produktów do obrotu w Unii lub udostępnienia ich na rynku unijnym. Jeżeli takie odnośne towary i produkty wprowadzano na rynek unijny lub z niego wyprowadzano, właściwe organy powinny zwrócić się z wnioskiem do organów celnych o zawieszenie dopuszczenia do obrotu lub wywozu, aby umożliwić właściwym organom przeprowadzenie niezbędnych kontroli. Wniosek taki należy przekazać przy pomocy systemu interfejsu między organami celnymi i właściwymi organami. Zawieszenie wprowadzania do obrotu w Unii lub udostępniania na rynku unijnym, dopuszczenia do obrotu lub wywozu powinno ograniczać się do
  trzech
  dni roboczych, poza sytuacjami, w których właściwe organy potrzebują dodatkowego czasu na dokonanie oceny zgodności odnośnych towarów i produktów z przepisami niniejszego rozporządzenia. W takim przypadku właściwe organy powinny wprowadzić dodatkowe środki tymczasowe, aby wydłużyć ten okres zawieszenia, lub w przypadku wprowadzania odnośnych towarów i produktów na rynek unijny lub wyprowadzania ich z niego zwrócić się z wnioskiem o takie wydłużenie do organów celnych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(50)

Jeżeli analiza ryzyka dotycząca oświadczeń o zachowaniu należytej staranności wykaże wysokie ryzyko niezgodności konkretnych odnośnych towarów i produktów, właściwe organy powinny być w stanie wprowadzić niezwłoczne środki tymczasowe w celu zapobieżenia wprowadzenia tych towarów i produktów do obrotu w Unii lub udostępnienia ich na rynku unijnym. Jeżeli takie odnośne towary i produkty wprowadzano na rynek unijny lub z niego wyprowadzano, właściwe organy powinny zwrócić się z wnioskiem do organów celnych o zawieszenie dopuszczenia do obrotu lub wywozu, aby umożliwić właściwym organom przeprowadzenie niezbędnych kontroli. Wniosek taki należy przekazać przy pomocy systemu interfejsu między organami celnymi i właściwymi organami. Zawieszenie wprowadzania do obrotu w Unii lub udostępniania na rynku unijnym, dopuszczenia do obrotu lub wywozu powinno ograniczać się do
  trzech
  dni roboczych, poza sytuacjami, w których właściwe organy potrzebują dodatkowego czasu na dokonanie oceny zgodności odnośnych towarów i produktów z przepisami niniejszego rozporządzenia. W takim przypadku właściwe organy powinny wprowadzić dodatkowe środki tymczasowe, aby wydłużyć ten okres zawieszenia, lub w przypadku wprowadzania odnośnych towarów i produktów na rynek unijny lub wyprowadzania ich z niego zwrócić się z wnioskiem o takie wydłużenie do organów celnych.

| (50) | Jeżeli analiza ryzyka dotycząca oświadczeń o zachowaniu należytej staranności wykaże wysokie ryzyko niezgodności konkretnych odnośnych towarów i produktów, właściwe organy powinny być w stanie wprowadzić niezwłoczne środki tymczasowe w celu zapobieżenia wprowadzenia tych towarów i produktów do obrotu w Unii lub udostępnienia ich na rynku unijnym
  , bądź też ich wywozowi z Unii
  . Jeżeli takie odnośne towary i produkty wprowadzano na rynek unijny lub z niego wyprowadzano, właściwe organy powinny zwrócić się z wnioskiem do organów celnych o zawieszenie dopuszczenia do obrotu lub wywozu, aby umożliwić właściwym organom przeprowadzenie niezbędnych kontroli. Wniosek taki należy przekazać przy pomocy systemu interfejsu między organami celnymi i właściwymi organami. Zawieszenie wprowadzania do obrotu w Unii lub udostępniania na rynku unijnym, dopuszczenia do obrotu lub wywozu powinno ograniczać się do
  pięciu
  dni roboczych
  lub 72 godzin w przypadku świeżych towarów i produktów narażonych na zepsucie
  , poza sytuacjami, w których właściwe organy potrzebują dodatkowego czasu na dokonanie oceny zgodności odnośnych towarów i produktów z przepisami niniejszego rozporządzenia. W takim przypadku właściwe organy powinny wprowadzić dodatkowe środki tymczasowe, aby wydłużyć ten okres zawieszenia, lub w przypadku wprowadzania odnośnych towarów i produktów na rynek unijny lub wyprowadzania ich z niego zwrócić się z wnioskiem o takie wydłużenie do organów celnych. |
| --- | --- |

(50)

Jeżeli analiza ryzyka dotycząca oświadczeń o zachowaniu należytej staranności wykaże wysokie ryzyko niezgodności konkretnych odnośnych towarów i produktów, właściwe organy powinny być w stanie wprowadzić niezwłoczne środki tymczasowe w celu zapobieżenia wprowadzenia tych towarów i produktów do obrotu w Unii lub udostępnienia ich na rynku unijnym
  , bądź też ich wywozowi z Unii
  . Jeżeli takie odnośne towary i produkty wprowadzano na rynek unijny lub z niego wyprowadzano, właściwe organy powinny zwrócić się z wnioskiem do organów celnych o zawieszenie dopuszczenia do obrotu lub wywozu, aby umożliwić właściwym organom przeprowadzenie niezbędnych kontroli. Wniosek taki należy przekazać przy pomocy systemu interfejsu między organami celnymi i właściwymi organami. Zawieszenie wprowadzania do obrotu w Unii lub udostępniania na rynku unijnym, dopuszczenia do obrotu lub wywozu powinno ograniczać się do
  pięciu
  dni roboczych
  lub 72 godzin w przypadku świeżych towarów i produktów narażonych na zepsucie
  , poza sytuacjami, w których właściwe organy potrzebują dodatkowego czasu na dokonanie oceny zgodności odnośnych towarów i produktów z przepisami niniejszego rozporządzenia. W takim przypadku właściwe organy powinny wprowadzić dodatkowe środki tymczasowe, aby wydłużyć ten okres zawieszenia, lub w przypadku wprowadzania odnośnych towarów i produktów na rynek unijny lub wyprowadzania ich z niego zwrócić się z wnioskiem o takie wydłużenie do organów celnych.

Poprawka 68

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 50 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (50a) | Podmioty powinny wspierać przestrzeganie tego rozporządzenia przez swoich dostawców będących drobnymi producentami rolnymi, w tym poprzez inwestycje i budowanie zdolności, a także poprzez mechanizmy cenowe, które umożliwiają producentom, od których się zaopatrują, uzyskanie dochodu wystarczającego na utrzymanie. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(50a)

Podmioty powinny wspierać przestrzeganie tego rozporządzenia przez swoich dostawców będących drobnymi producentami rolnymi, w tym poprzez inwestycje i budowanie zdolności, a także poprzez mechanizmy cenowe, które umożliwiają producentom, od których się zaopatrują, uzyskanie dochodu wystarczającego na utrzymanie.

Poprawka 69

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 51

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (51) | Plany kontroli należy poddawać regularnej aktualizacji, opierając się na wynikach dotyczących ich realizacji. Podmioty wykazujące się stałą zgodnością z przepisami
  należy
  rzadziej poddawać kontrolom. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(51)

Plany kontroli należy poddawać regularnej aktualizacji, opierając się na wynikach dotyczących ich realizacji. Podmioty wykazujące się stałą zgodnością z przepisami
  należy
  rzadziej poddawać kontrolom.

| (51) | Plany kontroli należy poddawać regularnej aktualizacji, opierając się na wynikach dotyczących ich realizacji. Podmioty wykazujące się stałą zgodnością z przepisami
  można
  rzadziej poddawać kontrolom. |
| --- | --- |

(51)

Plany kontroli należy poddawać regularnej aktualizacji, opierając się na wynikach dotyczących ich realizacji. Podmioty wykazujące się stałą zgodnością z przepisami
  można
  rzadziej poddawać kontrolom.

Poprawka 70

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 51 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (51a) | Jeżeli Komisja ma powody sądzić, że państwo członkowskie nie prowadzi wystarczających kontroli w celu zapewnienia egzekwowania przepisów niniejszego rozporządzenia, powinna ona być upoważniona do wprowadzenia zmian, w ramach dialogu z tym państwem członkowskim, do planu kontroli w tym państwie członkowskim w celu naprawienia sytuacji. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(51a)

Jeżeli Komisja ma powody sądzić, że państwo członkowskie nie prowadzi wystarczających kontroli w celu zapewnienia egzekwowania przepisów niniejszego rozporządzenia, powinna ona być upoważniona do wprowadzenia zmian, w ramach dialogu z tym państwem członkowskim, do planu kontroli w tym państwie członkowskim w celu naprawienia sytuacji.

Poprawka 71

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 52

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (52) | Aby zapewnić wdrożenie i skuteczne egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie powinny być uprawnione do wycofania i odzyskania odnośnych towarów i produktów niezgodnych z wymogami oraz podjęcia odpowiednich działań naprawczych. Powinny one również zapewnić, aby stosowano skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje za naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia przez podmioty i podmioty handlowe. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(52)

Aby zapewnić wdrożenie i skuteczne egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie powinny być uprawnione do wycofania i odzyskania odnośnych towarów i produktów niezgodnych z wymogami oraz podjęcia odpowiednich działań naprawczych. Powinny one również zapewnić, aby stosowano skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje za naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia przez podmioty i podmioty handlowe.

| (52) | Aby zapewnić wdrożenie i skuteczne egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie powinny być uprawnione do wycofania i odzyskania odnośnych towarów i produktów niezgodnych z wymogami oraz podjęcia odpowiednich działań naprawczych. Powinny one również zapewnić, aby stosowano skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje za naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia przez podmioty i podmioty handlowe
  oraz aby podmioty nieprzestrzegające obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia ponosiły odpowiedzialność i były zobowiązane do naprawienia szkody, której uniknęłyby dzięki dochowaniu należytej staranności
  . |
| --- | --- |

(52)

Aby zapewnić wdrożenie i skuteczne egzekwowanie przepisów niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie powinny być uprawnione do wycofania i odzyskania odnośnych towarów i produktów niezgodnych z wymogami oraz podjęcia odpowiednich działań naprawczych. Powinny one również zapewnić, aby stosowano skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje za naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia przez podmioty i podmioty handlowe
  oraz aby podmioty nieprzestrzegające obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia ponosiły odpowiedzialność i były zobowiązane do naprawienia szkody, której uniknęłyby dzięki dochowaniu należytej staranności
  .

Poprawka 72

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 52 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (52a) | Komisja powinna publikować nazwy podmiotów gospodarczych i handlowców naruszających przepisy niniejszego rozporządzenia. Mogłoby to pomóc innym podmiotom i podmiotom handlowym w ocenie ryzyka oraz zwiększyć nacisk ze strony konsumentów i społeczeństwa obywatelskiego na podmioty i podmioty handlowe niespełniające wymogów, aby zaopatrywały się w łańcuchach dostaw niepowodujących wylesiania. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(52a)

Komisja powinna publikować nazwy podmiotów gospodarczych i handlowców naruszających przepisy niniejszego rozporządzenia. Mogłoby to pomóc innym podmiotom i podmiotom handlowym w ocenie ryzyka oraz zwiększyć nacisk ze strony konsumentów i społeczeństwa obywatelskiego na podmioty i podmioty handlowe niespełniające wymogów, aby zaopatrywały się w łańcuchach dostaw niepowodujących wylesiania.

Poprawka 73

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 53

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (53) | Ze względu na międzynarodowy charakter wylesiania i 
  degradacji
  lasów oraz związanego z nimi handlu właściwe organy powinny współpracować ze sobą oraz z organami celnymi państw członkowskich, Komisją, a także z organami administracyjnymi państw trzecich. Właściwe organy powinny również współpracować z właściwymi organami odpowiedzialnymi za nadzór i egzekwowanie innych instrumentów legislacyjnych UE określających wymogi w zakresie należytej staranności w łańcuchu wartości w odniesieniu do niekorzystnego wpływu na prawa człowieka lub środowisko. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(53)

Ze względu na międzynarodowy charakter wylesiania i 
  degradacji
  lasów oraz związanego z nimi handlu właściwe organy powinny współpracować ze sobą oraz z organami celnymi państw członkowskich, Komisją, a także z organami administracyjnymi państw trzecich. Właściwe organy powinny również współpracować z właściwymi organami odpowiedzialnymi za nadzór i egzekwowanie innych instrumentów legislacyjnych UE określających wymogi w zakresie należytej staranności w łańcuchu wartości w odniesieniu do niekorzystnego wpływu na prawa człowieka lub środowisko.

| (53) | Ze względu na międzynarodowy charakter wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów oraz związanego z nimi handlu właściwe organy powinny współpracować ze sobą oraz z organami celnymi państw członkowskich, Komisją, a także z organami administracyjnymi państw trzecich. Właściwe organy powinny również współpracować z właściwymi organami odpowiedzialnymi za nadzór i egzekwowanie innych instrumentów legislacyjnych UE określających wymogi w zakresie należytej staranności w łańcuchu wartości w odniesieniu do niekorzystnego wpływu na prawa człowieka lub środowisko. |
| --- | --- |

(53)

Ze względu na międzynarodowy charakter wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów oraz związanego z nimi handlu właściwe organy powinny współpracować ze sobą oraz z organami celnymi państw członkowskich, Komisją, a także z organami administracyjnymi państw trzecich. Właściwe organy powinny również współpracować z właściwymi organami odpowiedzialnymi za nadzór i egzekwowanie innych instrumentów legislacyjnych UE określających wymogi w zakresie należytej staranności w łańcuchu wartości w odniesieniu do niekorzystnego wpływu na prawa człowieka lub środowisko.

Poprawka 74

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 53 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (53a) | Aby ułatwić podmiotom, organom państw członkowskich i organom zainteresowanych państw trzecich dostęp do udokumentowanych, wiarygodnych i zaktualizowanych informacji na temat wylesiania oraz ułatwić podmiotom gospodarczym spełnianie wymogów niniejszego rozporządzenia, Komisja powinna ustanowić platformę obejmującą obszary leśne na całym świecie, wraz z zestawem narzędzi umożliwiających wszystkim stronom szybkie przejście na niepowodowanie wylesiania w łańcuchach dostaw. Platforma powinna zawierać mapy tematyczne, mapę pokrycia terenu z szeregiem czasowym po dacie granicznej ustanowionej w niniejszym rozporządzeniu oraz szereg klas umożliwiających zbadanie struktury krajobrazu. Platforma powinna zapewniać także system ostrzegania oparty na comiesięcznym monitorowaniu zmiany zasobów leśnych, a także szereg analiz oraz przyjaznych dla użytkownika i zabezpieczonych informacji wyjściowych pokazujących, w jaki sposób łańcuchy dostaw są połączone z wylesianiem. Aby sprzyjać korzystaniu z najdokładniejszych i dostarczanych na czas informacji, opracowywać oceny i analizy ryzyka oraz udoskonalić kontrole deklaracji i wskaźniki dla poszczególnych krajów, jednocześnie rozwijając podejście oparte na współpracy, platformę należy udostępniać wszystkim podmiotom, organom państw członkowskich i zainteresowanym organom państw trzecich. Platforma powinna wykorzystywać obrazy satelitarne, w tym satelity Sentinel systemu Copernicus, które są w stanie przekazywać wymagane udokumentowane, wiarygodne i zaktualizowane informacje. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(53a)

Aby ułatwić podmiotom, organom państw członkowskich i organom zainteresowanych państw trzecich dostęp do udokumentowanych, wiarygodnych i zaktualizowanych informacji na temat wylesiania oraz ułatwić podmiotom gospodarczym spełnianie wymogów niniejszego rozporządzenia, Komisja powinna ustanowić platformę obejmującą obszary leśne na całym świecie, wraz z zestawem narzędzi umożliwiających wszystkim stronom szybkie przejście na niepowodowanie wylesiania w łańcuchach dostaw. Platforma powinna zawierać mapy tematyczne, mapę pokrycia terenu z szeregiem czasowym po dacie granicznej ustanowionej w niniejszym rozporządzeniu oraz szereg klas umożliwiających zbadanie struktury krajobrazu. Platforma powinna zapewniać także system ostrzegania oparty na comiesięcznym monitorowaniu zmiany zasobów leśnych, a także szereg analiz oraz przyjaznych dla użytkownika i zabezpieczonych informacji wyjściowych pokazujących, w jaki sposób łańcuchy dostaw są połączone z wylesianiem. Aby sprzyjać korzystaniu z najdokładniejszych i dostarczanych na czas informacji, opracowywać oceny i analizy ryzyka oraz udoskonalić kontrole deklaracji i wskaźniki dla poszczególnych krajów, jednocześnie rozwijając podejście oparte na współpracy, platformę należy udostępniać wszystkim podmiotom, organom państw członkowskich i zainteresowanym organom państw trzecich. Platforma powinna wykorzystywać obrazy satelitarne, w tym satelity Sentinel systemu Copernicus, które są w stanie przekazywać wymagane udokumentowane, wiarygodne i zaktualizowane informacje.

Poprawka 75

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 54

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (54) | Chociaż niniejsze rozporządzenie odnosi się do wylesiania i degradacji lasów, jak przewidziano w komunikacie z 2019 r. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów”, ochrona lasów nie powinna prowadzić do przekształcania ani degradacji innych ekosystemów naturalnych. Ekosystemy takie jak tereny podmokłe, sawanny i torfowiska mają szczególne znaczenie dla globalnych starań na rzecz zwalczania zmiany klimatu, jak również dla realizacji innych celów zrównoważonego rozwoju, a ich przekształcanie lub degradacja wymagają szczególnie pilnej uwagi. Aby zająć się tą kwestią, Komisja powinna dwa lata po wejściu w życie ocenić potrzebę i wykonalność rozszerzenia zakresu stosowania na inne ekosystemy i na dodatkowe towary. Jednocześnie Komisja powinna również dokonać przeglądu, w drodze aktu delegowanego, odnośnych produktów określonych w wykazie w załączniku I do niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(54)

Chociaż niniejsze rozporządzenie odnosi się do wylesiania i degradacji lasów, jak przewidziano w komunikacie z 2019 r. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów”, ochrona lasów nie powinna prowadzić do przekształcania ani degradacji innych ekosystemów naturalnych. Ekosystemy takie jak tereny podmokłe, sawanny i torfowiska mają szczególne znaczenie dla globalnych starań na rzecz zwalczania zmiany klimatu, jak również dla realizacji innych celów zrównoważonego rozwoju, a ich przekształcanie lub degradacja wymagają szczególnie pilnej uwagi. Aby zająć się tą kwestią, Komisja powinna dwa lata po wejściu w życie ocenić potrzebę i wykonalność rozszerzenia zakresu stosowania na inne ekosystemy i na dodatkowe towary. Jednocześnie Komisja powinna również dokonać przeglądu, w drodze aktu delegowanego, odnośnych produktów określonych w wykazie w załączniku I do niniejszego rozporządzenia.

skreśla się

Poprawka 76

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 55

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (55) | W celu zapewnienia, aby wymogi informacyjne, których muszą przestrzegać podmioty i które określono w niniejszym rozporządzeniu, były nadal istotne i zgodne z rozwojem naukowym i technologicznym, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej jeśli chodzi o uzupełnienie wymogów informacyjnych niezbędnych do przeprowadzenia procedury należytej staranności, informacji i kryteriów dotyczących oceny ryzyka i łagodzenia ryzyka, których muszą przestrzegać podmioty i które określono w niniejszym rozporządzeniu, oraz wykazu towarów określonego w załączniku I do niniejszego rozporządzenia. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa. W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te powinny otrzymać wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji powinni systematycznie brać udział w posiedzeniach grup ekspertów Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(55)

W celu zapewnienia, aby wymogi informacyjne, których muszą przestrzegać podmioty i które określono w niniejszym rozporządzeniu, były nadal istotne i zgodne z rozwojem naukowym i technologicznym, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej jeśli chodzi o uzupełnienie wymogów informacyjnych niezbędnych do przeprowadzenia procedury należytej staranności, informacji i kryteriów dotyczących oceny ryzyka i łagodzenia ryzyka, których muszą przestrzegać podmioty i które określono w niniejszym rozporządzeniu, oraz wykazu towarów określonego w załączniku I do niniejszego rozporządzenia. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa. W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te powinny otrzymać wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji powinni systematycznie brać udział w posiedzeniach grup ekspertów Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

| (55) | W celu zapewnienia, aby wymogi informacyjne, których muszą przestrzegać podmioty i które określono w niniejszym rozporządzeniu, były nadal istotne i zgodne z rozwojem naukowym i technologicznym, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej jeśli chodzi o uzupełnienie wymogów informacyjnych niezbędnych do przeprowadzenia procedury należytej staranności, informacji i kryteriów dotyczących oceny ryzyka i łagodzenia ryzyka, których muszą przestrzegać podmioty i które określono w niniejszym rozporządzeniu, oraz wykazu towarów określonego w załączniku I do niniejszego rozporządzenia. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów
  i z zainteresowanymi stronami
  , oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa. W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te powinny otrzymać wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji powinni systematycznie brać udział w posiedzeniach grup ekspertów Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych. |
| --- | --- |

(55)

W celu zapewnienia, aby wymogi informacyjne, których muszą przestrzegać podmioty i które określono w niniejszym rozporządzeniu, były nadal istotne i zgodne z rozwojem naukowym i technologicznym, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej jeśli chodzi o uzupełnienie wymogów informacyjnych niezbędnych do przeprowadzenia procedury należytej staranności, informacji i kryteriów dotyczących oceny ryzyka i łagodzenia ryzyka, których muszą przestrzegać podmioty i które określono w niniejszym rozporządzeniu, oraz wykazu towarów określonego w załączniku I do niniejszego rozporządzenia. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów
  i z zainteresowanymi stronami
  , oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa. W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te powinny otrzymać wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji powinni systematycznie brać udział w posiedzeniach grup ekspertów Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

Poprawka 77

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 57

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (57) | W rozporządzeniu (WE) nr 2173/2005 określono unijne procedury wdrażania systemu zezwoleń FLEGT za pośrednictwem dwustronnych umów o dobrowolnym partnerstwie z krajami będącymi producentami drewna. W celu poszanowania zobowiązań dwustronnych podjętych przez Unię Europejską i utrzymania postępu osiągniętego z krajami partnerskimi, które posiadają system operacyjny (etap wydawania zezwoleń FLEGT), w niniejszym rozporządzeniu należy zawrzeć przepis, w którym uzna się drewno i produkty z drewna objęte ważnym zezwoleniem FLEGT za spełniające wymóg legalności na podstawie niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(57)

W rozporządzeniu (WE) nr 2173/2005 określono unijne procedury wdrażania systemu zezwoleń FLEGT za pośrednictwem dwustronnych umów o dobrowolnym partnerstwie z krajami będącymi producentami drewna. W celu poszanowania zobowiązań dwustronnych podjętych przez Unię Europejską i utrzymania postępu osiągniętego z krajami partnerskimi, które posiadają system operacyjny (etap wydawania zezwoleń FLEGT), w niniejszym rozporządzeniu należy zawrzeć przepis, w którym uzna się drewno i produkty z drewna objęte ważnym zezwoleniem FLEGT za spełniające wymóg legalności na podstawie niniejszego rozporządzenia.

| (57) | W rozporządzeniu (WE) nr 2173/2005 określono unijne procedury wdrażania systemu zezwoleń FLEGT za pośrednictwem dwustronnych umów o dobrowolnym partnerstwie z krajami będącymi producentami drewna.
  Umowy o dobrowolnym partnerstwie mają na celu wspieranie zmian systemowych w sektorze leśnictwa z myślą o zrównoważonej gospodarce leśnej, rozwiązaniu problemu nielegalnego pozyskiwania drewna oraz wspieraniu ogólnoświatowych wysiłków na rzecz powstrzymania wylesiania. Umowy o dobrowolnym partnerstwie stanowią ważne ramy prawne dla Unii i jej państw partnerskich, możliwe dzięki dobrej współpracy i zaangażowaniu zainteresowanych państw. Należy promować zawieranie nowych umów o dobrowolnym partnerstwie z dodatkowymi partnerami. Niniejsze rozporządzenie powinno opierać się na pracach wykonanych w ramach rozporządzenia (WE) nr 2173/2005, które nadal służy jako ważny mechanizm ochrony lasów na świecie.
   W celu poszanowania zobowiązań dwustronnych podjętych przez Unię Europejską i utrzymania postępu osiągniętego z krajami partnerskimi, które posiadają system operacyjny (etap wydawania zezwoleń FLEGT),
  i zachęcenia innych partnerów do działania na rzecz osiągnięcia tego etapu,
  w niniejszym rozporządzeniu należy zawrzeć przepis, w którym uzna się drewno i produkty z drewna objęte ważnym zezwoleniem FLEGT za spełniające wymóg legalności na podstawie niniejszego rozporządzenia
  , zapewniając tym samym łatwą weryfikację tej części wymogu zachowania należytej staranności. Umowy o dobrowolnym partnerstwie powinny być wspierane odpowiednimi zasobami oraz otrzymać specjalne wsparcie administracyjne i w zakresie budowania zdolności. Rozporządzenie (WE) nr 2173/2005 pozostanie również ważnym systemem zapewniającym ramy dla konsultacji z udziałem wielu zainteresowanych stron. |
| --- | --- |

(57)

W rozporządzeniu (WE) nr 2173/2005 określono unijne procedury wdrażania systemu zezwoleń FLEGT za pośrednictwem dwustronnych umów o dobrowolnym partnerstwie z krajami będącymi producentami drewna.
  Umowy o dobrowolnym partnerstwie mają na celu wspieranie zmian systemowych w sektorze leśnictwa z myślą o zrównoważonej gospodarce leśnej, rozwiązaniu problemu nielegalnego pozyskiwania drewna oraz wspieraniu ogólnoświatowych wysiłków na rzecz powstrzymania wylesiania. Umowy o dobrowolnym partnerstwie stanowią ważne ramy prawne dla Unii i jej państw partnerskich, możliwe dzięki dobrej współpracy i zaangażowaniu zainteresowanych państw. Należy promować zawieranie nowych umów o dobrowolnym partnerstwie z dodatkowymi partnerami. Niniejsze rozporządzenie powinno opierać się na pracach wykonanych w ramach rozporządzenia (WE) nr 2173/2005, które nadal służy jako ważny mechanizm ochrony lasów na świecie.
   W celu poszanowania zobowiązań dwustronnych podjętych przez Unię Europejską i utrzymania postępu osiągniętego z krajami partnerskimi, które posiadają system operacyjny (etap wydawania zezwoleń FLEGT),
  i zachęcenia innych partnerów do działania na rzecz osiągnięcia tego etapu,
  w niniejszym rozporządzeniu należy zawrzeć przepis, w którym uzna się drewno i produkty z drewna objęte ważnym zezwoleniem FLEGT za spełniające wymóg legalności na podstawie niniejszego rozporządzenia
  , zapewniając tym samym łatwą weryfikację tej części wymogu zachowania należytej staranności. Umowy o dobrowolnym partnerstwie powinny być wspierane odpowiednimi zasobami oraz otrzymać specjalne wsparcie administracyjne i w zakresie budowania zdolności. Rozporządzenie (WE) nr 2173/2005 pozostanie również ważnym systemem zapewniającym ramy dla konsultacji z udziałem wielu zainteresowanych stron.

Poprawka 78

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 57 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (57a) | Komisja powinna wspierać kraje najsłabiej rozwinięte i MŚP w zrozumieniu, wdrażaniu i przestrzeganiu norm określonych w niniejszym rozporządzeniu, utrzymując otwartą współpracę na rzecz budowania zdolności z władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i producentami, w szczególności drobnymi producentami. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(57a)

Komisja powinna wspierać kraje najsłabiej rozwinięte i MŚP w zrozumieniu, wdrażaniu i przestrzeganiu norm określonych w niniejszym rozporządzeniu, utrzymując otwartą współpracę na rzecz budowania zdolności z władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i producentami, w szczególności drobnymi producentami.

Poprawka 79

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 58

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (58) | Chociaż niniejsze rozporządzenie odnosi się do wylesiania i degradacji lasów, jak przewidziano w komunikacie z 2019 r. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów”, ochrona lasów nie powinna prowadzić do przekształcania ani degradacji innych ekosystemów naturalnych. Ekosystemy takie jak tereny podmokłe, sawanny i torfowiska mają szczególne znaczenie dla globalnych starań na rzecz zwalczania zmiany klimatu, jak również dla realizacji innych celów zrównoważonego rozwoju, a ich przekształcanie lub degradacja wymagają szczególnie
  pilnej uwagi
  .
  Należy zatem
  w 
  ciągu dwóch lat od wejścia
  w życie niniejszego rozporządzenia przeprowadzić ocenę
  potrzeby i wykonalności
  rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia
  o
   inne ekosystemy niż lasy. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(58)

Chociaż niniejsze rozporządzenie odnosi się do wylesiania i degradacji lasów, jak przewidziano w komunikacie z 2019 r. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów”, ochrona lasów nie powinna prowadzić do przekształcania ani degradacji innych ekosystemów naturalnych. Ekosystemy takie jak tereny podmokłe, sawanny i torfowiska mają szczególne znaczenie dla globalnych starań na rzecz zwalczania zmiany klimatu, jak również dla realizacji innych celów zrównoważonego rozwoju, a ich przekształcanie lub degradacja wymagają szczególnie
  pilnej uwagi
  .
  Należy zatem
  w 
  ciągu dwóch lat od wejścia
  w życie niniejszego rozporządzenia przeprowadzić ocenę
  potrzeby i wykonalności
  rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia
  o
   inne ekosystemy niż lasy.

| (58) | Chociaż niniejsze rozporządzenie odnosi się do wylesiania i degradacji
  oraz przekształcania
  lasów, jak przewidziano w komunikacie z 2019 r. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów”, ochrona lasów nie powinna prowadzić do przekształcania ani degradacji innych ekosystemów naturalnych. Ekosystemy takie jak tereny podmokłe, sawanny i torfowiska mają szczególne znaczenie dla globalnych starań na rzecz zwalczania zmiany klimatu
  i kryzysu różnorodności biologicznej
  , jak również dla realizacji innych celów zrównoważonego rozwoju, a ich przekształcanie lub degradacja wymagają szczególnie
  pilnego działania i należy im zapobiegać
  .
  Nie ulega wątpliwości, że konsumpcja w Unii jest istotnym czynnikiem powodującym również przekształcanie i degradację różnorodnych biologicznie i bogatych w węgiel ekosystemów nieleśnych na całym świecie.
   W 
  celu zmniejszenia śladu Unii we wszystkich naturalnych ekosystemach, najpóźniej rok po wejściu w
  życie niniejszego rozporządzenia
  należy
  przeprowadzić ocenę
  i przedstawić wniosek ustawodawczy dotyczący
  rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia
  na
  inne ekosystemy niż lasy
  i inne tereny zalesione, do czego przygotowania powinny rozpocząć się najpóźniej w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia
  .
  Dalsze zwlekanie z uwzględnieniem innych ekosystemów w tym rozporządzeniu grozi przesunięciem produkcji rolnej z lasów do ekosystemów nieleśnych. Te ostatnie są również coraz bardziej narażone na przekształcenia i degradację w związku z produkcją towarów na rynek unijny. Najpóźniej dwa lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja powinna również ocenić potrzebę i wykonalność rozszerzenia zakresu stosowania na dodatkowe towary. Jednocześnie Komisja powinna również dokonać przeglądu, w drodze aktu delegowanego, odnośnych produktów określonych w wykazie w załączniku I do niniejszego rozporządzenia. |
| --- | --- |

(58)

Chociaż niniejsze rozporządzenie odnosi się do wylesiania i degradacji
  oraz przekształcania
  lasów, jak przewidziano w komunikacie z 2019 r. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów”, ochrona lasów nie powinna prowadzić do przekształcania ani degradacji innych ekosystemów naturalnych. Ekosystemy takie jak tereny podmokłe, sawanny i torfowiska mają szczególne znaczenie dla globalnych starań na rzecz zwalczania zmiany klimatu
  i kryzysu różnorodności biologicznej
  , jak również dla realizacji innych celów zrównoważonego rozwoju, a ich przekształcanie lub degradacja wymagają szczególnie
  pilnego działania i należy im zapobiegać
  .
  Nie ulega wątpliwości, że konsumpcja w Unii jest istotnym czynnikiem powodującym również przekształcanie i degradację różnorodnych biologicznie i bogatych w węgiel ekosystemów nieleśnych na całym świecie.
   W 
  celu zmniejszenia śladu Unii we wszystkich naturalnych ekosystemach, najpóźniej rok po wejściu w
  życie niniejszego rozporządzenia
  należy
  przeprowadzić ocenę
  i przedstawić wniosek ustawodawczy dotyczący
  rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia
  na
  inne ekosystemy niż lasy
  i inne tereny zalesione, do czego przygotowania powinny rozpocząć się najpóźniej w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia
  .
  Dalsze zwlekanie z uwzględnieniem innych ekosystemów w tym rozporządzeniu grozi przesunięciem produkcji rolnej z lasów do ekosystemów nieleśnych. Te ostatnie są również coraz bardziej narażone na przekształcenia i degradację w związku z produkcją towarów na rynek unijny. Najpóźniej dwa lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja powinna również ocenić potrzebę i wykonalność rozszerzenia zakresu stosowania na dodatkowe towary. Jednocześnie Komisja powinna również dokonać przeglądu, w drodze aktu delegowanego, odnośnych produktów określonych w wykazie w załączniku I do niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 80

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 58 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (58a) | Uwzględniając wniosek złożony przez Parlament Europejski w rezolucji w sprawie ram prawnych UE mających na celu zatrzymanie i odwrócenie globalnego wylesiania spowodowanego przez UE z dnia 22 października 2020 r. oraz wniosek zdecydowanej większości spośród prawie 1,2  mln uczestników konsultacji społecznych Komisji w sprawie wylesiania oraz degradacji i przekształcania lasów na skutek popytu, aby w niniejszym rozporządzeniu uwzględnić ekosystemy nieleśne, Komisja powinna oprzeć swoją ocenę i wniosek ustawodawczy dotyczący rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia na inne ekosystemy na podstawie definicji „ekosystemów naturalnych”, „przekształcenia ekosystemów naturalnych” oraz „degradacji lasów i ekosystemów naturalnych” oraz daty granicznej 31 grudnia 2019 r., jak określono w niniejszym rozporządzeniu. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(58a)

Uwzględniając wniosek złożony przez Parlament Europejski w rezolucji w sprawie ram prawnych UE mających na celu zatrzymanie i odwrócenie globalnego wylesiania spowodowanego przez UE z dnia 22 października 2020 r. oraz wniosek zdecydowanej większości spośród prawie 1,2  mln uczestników konsultacji społecznych Komisji w sprawie wylesiania oraz degradacji i przekształcania lasów na skutek popytu, aby w niniejszym rozporządzeniu uwzględnić ekosystemy nieleśne, Komisja powinna oprzeć swoją ocenę i wniosek ustawodawczy dotyczący rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia na inne ekosystemy na podstawie definicji „ekosystemów naturalnych”, „przekształcenia ekosystemów naturalnych” oraz „degradacji lasów i ekosystemów naturalnych” oraz daty granicznej 31 grudnia 2019 r., jak określono w niniejszym rozporządzeniu.

Poprawka 81

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 60

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (60) | Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie wspieranie walki z wylesianiem i 
  degradacją
  lasów poprzez ograniczenie wpływu konsumpcji w Unii, nie może zostać osiągnięty indywidualnie przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na jego rozmiary możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tego celu. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(60)

Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie wspieranie walki z wylesianiem i 
  degradacją
  lasów poprzez ograniczenie wpływu konsumpcji w Unii, nie może zostać osiągnięty indywidualnie przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na jego rozmiary możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tego celu.

| (60) | Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie wspieranie walki z wylesianiem
  , degradacją
  i 
  przekształcaniem
  lasów poprzez ograniczenie wpływu konsumpcji w Unii
  oraz zachęcanie do ograniczania wylesiania w państwach będących producentami
  , nie może zostać osiągnięty indywidualnie przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na jego rozmiary możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tego celu. |
| --- | --- |

(60)

Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie wspieranie walki z wylesianiem
  , degradacją
  i 
  przekształcaniem
  lasów poprzez ograniczenie wpływu konsumpcji w Unii
  oraz zachęcanie do ograniczania wylesiania w państwach będących producentami
  , nie może zostać osiągnięty indywidualnie przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na jego rozmiary możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tego celu.

Poprawka 82

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 61

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (61) | Podmiotom
  , podmiotom handlowym i właściwym organom należy dać rozsądny termin na przygotowanie się do spełniania wymogów niniejszego rozporządzenia, |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(61)

Podmiotom
  , podmiotom handlowym i właściwym organom należy dać rozsądny termin na przygotowanie się do spełniania wymogów niniejszego rozporządzenia,

| (61) | Aby uniknąć zakłóceń w łańcuchu dostaw i ograniczyć negatywny wpływ na państwa trzecie, partnerom handlowym, w szczególności drobnym producentom rolnym, podmiotom
  , podmiotom handlowym i właściwym organom należy dać rozsądny termin na przygotowanie się do spełniania wymogów niniejszego rozporządzenia. |
| --- | --- |

(61)

Aby uniknąć zakłóceń w łańcuchu dostaw i ograniczyć negatywny wpływ na państwa trzecie, partnerom handlowym, w szczególności drobnym producentom rolnym, podmiotom
  , podmiotom handlowym i właściwym organom należy dać rozsądny termin na przygotowanie się do spełniania wymogów niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 83

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – wprowadzenie

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| W niniejszym rozporządzeniu określono przepisy dotyczące wprowadzania do obrotu w Unii i udostępniania na unijnym rynku, a także wywozu z unijnego rynku bydła, kakao, kawy, oleju
  palmowego
  , soi i drewna („odnośnych towarów”) i produktów określonych w wykazie w załączniku I, które zawierają odnośne towary, były nimi karmione lub zostały wytworzone przy ich użyciu („odnośnych produktów”) w celu: | W niniejszym rozporządzeniu określono przepisy dotyczące wprowadzania do obrotu w Unii i udostępniania na unijnym rynku, a także wywozu z unijnego rynku bydła,
  trzody chlewnej, owiec i kóz, drobiu,
  kakao, kawy,
  palmy olejowej i produktów pochodnych opartych na
  oleju
  palmowym
  , soi
  , kukurydzy, kauczuku
  i drewna („odnośnych towarów”)
  oraz produktów, w tym węgla drzewnego
  i produktów
  z papieru zadrukowanego,
  określonych w wykazie w załączniku I, które zawierają odnośne towary, były nimi karmione lub zostały wytworzone przy ich użyciu („odnośnych produktów”) w celu: |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

W niniejszym rozporządzeniu określono przepisy dotyczące wprowadzania do obrotu w Unii i udostępniania na unijnym rynku, a także wywozu z unijnego rynku bydła, kakao, kawy, oleju
  palmowego
  , soi i drewna („odnośnych towarów”) i produktów określonych w wykazie w załączniku I, które zawierają odnośne towary, były nimi karmione lub zostały wytworzone przy ich użyciu („odnośnych produktów”) w celu:

W niniejszym rozporządzeniu określono przepisy dotyczące wprowadzania do obrotu w Unii i udostępniania na unijnym rynku, a także wywozu z unijnego rynku bydła,
  trzody chlewnej, owiec i kóz, drobiu,
  kakao, kawy,
  palmy olejowej i produktów pochodnych opartych na
  oleju
  palmowym
  , soi
  , kukurydzy, kauczuku
  i drewna („odnośnych towarów”)
  oraz produktów, w tym węgla drzewnego
  i produktów
  z papieru zadrukowanego,
  określonych w wykazie w załączniku I, które zawierają odnośne towary, były nimi karmione lub zostały wytworzone przy ich użyciu („odnośnych produktów”) w celu:

Poprawka 84

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – litera a

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| a) | zminimalizowania wpływu Unii na wylesianie i 
  degradację
  lasów na całym świecie; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

a)

zminimalizowania wpływu Unii na wylesianie i 
  degradację
  lasów na całym świecie;

| a) | zminimalizowania wpływu Unii na wylesianie
  , degradację
  i 
  przekształcanie
  lasów na całym świecie; |
| --- | --- |

a)

zminimalizowania wpływu Unii na wylesianie
  , degradację
  i 
  przekształcanie
  lasów na całym świecie;

Poprawka 85

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – litera b

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| b) | zmniejszenia wkładu Unii Europejskiej w emisje gazów cieplarnianych i globalną utratę bioróżnorodności. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

b)

zmniejszenia wkładu Unii Europejskiej w emisje gazów cieplarnianych i globalną utratę bioróżnorodności.

| b) | zmniejszenia wkładu Unii Europejskiej w emisje gazów cieplarnianych i globalną utratę bioróżnorodności; |
| --- | --- |

b)

zmniejszenia wkładu Unii Europejskiej w emisje gazów cieplarnianych i globalną utratę bioróżnorodności;

Poprawka 86

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – litera b a (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | ba) | przyczynienia się do ograniczenia globalnego wylesiania. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

ba)

przyczynienia się do ograniczenia globalnego wylesiania.

Poprawka 87

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Niniejsze rozporządzenie ustanawia także obowiązki dla instytucji finansowych mających siedzibę lub działających w Unii i świadczących usługi finansowe dla osób fizycznych lub prawnych, których działalność gospodarcza obejmuje produkcję, dostawę, wprowadzanie do obrotu w Unii lub wywóz z unijnego rynku odnośnych towarów i produktów w rozumieniu niniejszego artykułu, lub jest z powiązana z takimi rodzajami działalności. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Niniejsze rozporządzenie ustanawia także obowiązki dla instytucji finansowych mających siedzibę lub działających w Unii i świadczących usługi finansowe dla osób fizycznych lub prawnych, których działalność gospodarcza obejmuje produkcję, dostawę, wprowadzanie do obrotu w Unii lub wywóz z unijnego rynku odnośnych towarów i produktów w rozumieniu niniejszego artykułu, lub jest z powiązana z takimi rodzajami działalności.

Poprawka 88

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1) | „wylesianie” oznacza przekształcanie
  lasu
  na użytek rolny, bez względu na to, czy dzieje się to na skutek działań człowieka, czy nie; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

1)

„wylesianie” oznacza przekształcanie
  lasu
  na użytek rolny, bez względu na to, czy dzieje się to na skutek działań człowieka, czy nie;

| 1) | „wylesianie” oznacza przekształcanie
  lasów lub innych obszarów zalesionych
  na użytek rolny
  lub na plantację leśną
  , bez względu na to, czy dzieje się to na skutek działań człowieka, czy nie; |
| --- | --- |

1)

„wylesianie” oznacza przekształcanie
  lasów lub innych obszarów zalesionych
  na użytek rolny
  lub na plantację leśną
  , bez względu na to, czy dzieje się to na skutek działań człowieka, czy nie;

Poprawka 89

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 1 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 1a) | „przekształcanie ekosystemu” oznacza zmianę ekosystemu naturalnego w inne formy użytkowania gruntów lub zmianę składu gatunkowego, struktury lub funkcji ekosystemu naturalnego; obejmuje to poważną degradację lub wprowadzenie praktyk zarządzania, które skutkują istotną i trwałą zmianą składu gatunkowego, struktury lub funkcji ekosystemu; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

1a)

Poprawka 90

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 2 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 2a) | „rolnicze użytkowanie gruntów” oznacza użytkowanie gruntów do któregokolwiek lub kilku z poniższych celów: uprawy czasowe lub jednoroczne roślin, których cykl wegetacyjny wynosi maksymalnie jeden rok; uprawy trwałe lub wieloletnie roślin, których cykl wegetacyjny jest dłuższy niż jeden rok, w tym uprawy drzew; uprawa trwałych lub okresowych łąk i pastwisk oraz hodowla zwierząt; oraz czasowe ugorowanie gruntów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

2a)

Poprawka 91

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 2 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 2b) | „inny obszar zalesiony” oznacza obszar gruntu niesklasyfikowany jako las obejmujący ponad 0,5 ha z drzewami o wysokości powyżej 5 metrów, o zwarciu drzewostanu na poziomie 5–10 %, lub z drzewami, które są w stanie osiągnąć te progi in situ, lub z mieszaną pokrywą składającą się z krzewów, krzaków i drzew powyżej 10 %, z wyłączeniem gruntów przeznaczonych głównie do użytku rolnego lub miejskiego; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

2b)

Poprawka 92

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 5 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 5a) | „ekosystem naturalny” oznacza ekosystem, w tym ekosystem zarządzany przez człowieka, który w znacznym stopniu przypomina – pod względem składu gatunkowego, struktury i funkcji ekologicznej – ekosystem, jaki znajduje się lub mógłby się znajdować na danym obszarze w przypadku braku znacznego oddziaływania człowieka; obejmuje to przede wszystkim grunty o dużych zasobach węgla i grunty o wysokiej wartości pod względem różnorodności biologicznej; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

5a)

Poprawka 93

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 6

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 6) | „degradacja
  lasów” oznacza operacje pozyskiwania, których charakter nie jest zrównoważony, i które powodują
  zmniejszenie lub utratę biologicznej lub gospodarczej produktywności i złożoności ekosystemów
  leśnych
  ,
  skutkujące długoterminowym zmniejszeniem ogólnej podaży korzyści z lasu takich
  jak
  drewno
  ,
  bioróżnorodność i inne produkty
  lub
  usługi
  ; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

6)

„degradacja
  lasów” oznacza operacje pozyskiwania, których charakter nie jest zrównoważony, i które powodują
  zmniejszenie lub utratę biologicznej lub gospodarczej produktywności i złożoności ekosystemów
  leśnych
  ,
  skutkujące długoterminowym zmniejszeniem ogólnej podaży korzyści z lasu takich
  jak
  drewno
  ,
  bioróżnorodność i inne produkty
  lub
  usługi
  ;

| 6) | „degradacja
  lasów i innych ekosystemów naturalnych” oznacza
  zmniejszenie lub utratę biologicznej lub gospodarczej produktywności i złożoności
  lasów i innych terenów zalesionych oraz innych naturalnych
  ekosystemów
  , co wpływa na ich skład gatunkowy
  ,
  strukturę lub funkcję, bez względu na to, czy dzieje się to bezpośrednio na skutek działań człowieka, czy nie; obejmuje to nielegalną eksploatację lasów, innych terenów zalesionych lub innych naturalnych ekosystemów,
  jak
  również stosowanie praktyk gospodarowania
  ,
  które mają znaczny lub trwały wpływ na ich zdolność do wspierania różnorodności biologicznej
  lub
  świadczenia usług ekosystemowych
  ; |
| --- | --- |

6)

„degradacja
  lasów i innych ekosystemów naturalnych” oznacza
  zmniejszenie lub utratę biologicznej lub gospodarczej produktywności i złożoności
  lasów i innych terenów zalesionych oraz innych naturalnych
  ekosystemów
  , co wpływa na ich skład gatunkowy
  ,
  strukturę lub funkcję, bez względu na to, czy dzieje się to bezpośrednio na skutek działań człowieka, czy nie; obejmuje to nielegalną eksploatację lasów, innych terenów zalesionych lub innych naturalnych ekosystemów,
  jak
  również stosowanie praktyk gospodarowania
  ,
  które mają znaczny lub trwały wpływ na ich zdolność do wspierania różnorodności biologicznej
  lub
  świadczenia usług ekosystemowych
  ;

Poprawka 94

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 7

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 7) | „operacje zrównoważonego pozyskiwania” oznaczają pozyskiwanie prowadzone z uwzględnieniem utrzymania jakości gleby i różnorodności biologicznej, mające na celu zminimalizowanie negatywnych skutków w sposób pozwalający uniknąć pozyskiwania pniaków i korzeni, degradacji lasów pierwotnych lub ich przekształcania w plantacje leśne, lub pozyskiwania na wrażliwych glebach; minimalizują one zrąb zupełny na dużą skalę i zapewniają odpowiednie dla danego miejsca progi pozyskiwania drewna posuszowego oraz wymogi dotyczące wykorzystywania systemów pozyskiwania drewna, które minimalizują wpływ na jakość gleby, w tym zagęszczanie gleby, oraz na cechy różnorodności biologicznej i siedliska; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

7)

skreśla się

Poprawka 95

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 8

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 8) | „niepowodujące
  wylesiania” oznacza: |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

8)

„niepowodujące
  wylesiania” oznacza:

| 8) | „niepowodujący
  wylesiania” oznacza
  , że odnośne towary i produkty, w tym towary i produkty wykorzystywane do wytwarzania odnośnych produktów lub w nich zawarte, zostały wyprodukowane na terenach, na których nie doszło do wylesienia, i nie spowodowały ani nie przyczyniły się do degradacji lub przekształcenia lasów po dniu 31 grudnia 2019 r.; |
| --- | --- |

8)

„niepowodujący
  wylesiania” oznacza
  , że odnośne towary i produkty, w tym towary i produkty wykorzystywane do wytwarzania odnośnych produktów lub w nich zawarte, zostały wyprodukowane na terenach, na których nie doszło do wylesienia, i nie spowodowały ani nie przyczyniły się do degradacji lub przekształcenia lasów po dniu 31 grudnia 2019 r.;

| a) | że odnośne towary i produkty, w tym towary i produkty wykorzystywane do wytwarzania odnośnych produktów lub w nich zawarte, zostały wyprodukowane na terenie, który nie podlegał wylesianiu po dniu 31 grudnia 2020 r., oraz |
| --- | --- |

a)

że odnośne towary i produkty, w tym towary i produkty wykorzystywane do wytwarzania odnośnych produktów lub w nich zawarte, zostały wyprodukowane na terenie, który nie podlegał wylesianiu po dniu 31 grudnia 2020 r., oraz

| b) | że drewno pozyskano z lasu, nie przyczyniając się do degradacji lasów, po dniu 31 grudnia 2020 r.; |
| --- | --- |

b)

że drewno pozyskano z lasu, nie przyczyniając się do degradacji lasów, po dniu 31 grudnia 2020 r.;

Poprawka 240

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 9

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (9) | „wyprodukowany” oznacza uprawiany, hodowany
  , karmiony
  lub pozyskany na odpowiedniej działce; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(9)

„wyprodukowany” oznacza uprawiany, hodowany
  , karmiony
  lub pozyskany na odpowiedniej działce;

| (9) | „wyprodukowany” oznacza uprawiany, hodowany lub pozyskany na odpowiedniej działce
  lub, w przypadku zwierząt gospodarskich, „wyprodukowany” odnosi się do wszystkich odnośnych działek zaangażowanych w proces hodowli zwierząt gospodarskich
  ; |
| --- | --- |

(9)

„wyprodukowany” oznacza uprawiany, hodowany lub pozyskany na odpowiedniej działce
  lub, w przypadku zwierząt gospodarskich, „wyprodukowany” odnosi się do wszystkich odnośnych działek zaangażowanych w proces hodowli zwierząt gospodarskich
  ;

Poprawka 96

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 16

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 16) | „znikome ryzyko” oznacza
  sytuację
  ,
  w której pełna ocena
  zarówno specyficznych dla danego produktu, jak i ogólnych informacji dotyczących zgodności
  odnośnych towarów lub produktów z
   art. 
  3 lit. a) i b) nie stwarza powodów do obaw
  ; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

16)

„znikome ryzyko” oznacza
  sytuację
  ,
  w której pełna ocena
  zarówno specyficznych dla danego produktu, jak i ogólnych informacji dotyczących zgodności
  odnośnych towarów lub produktów z
   art. 
  3 lit. a) i b) nie stwarza powodów do obaw
  ;

| 16) | „znikome ryzyko” oznacza
  poziom ryzyka mający zastosowanie do odnośnych towarów i produktów
  ,
  które mają być wprowadzone na rynek Unii lub z niego wywożone, jeżeli te towary lub produkty nie stwarzają powodów do obaw na podstawie pełnej oceny
  zarówno specyficznych dla danego produktu, jak i ogólnych informacji dotyczących zgodności
  z
  art.
  3 oraz zastosowania odpowiednich środków łagodzących
  ; |
| --- | --- |

16)

„znikome ryzyko” oznacza
  poziom ryzyka mający zastosowanie do odnośnych towarów i produktów
  ,
  które mają być wprowadzone na rynek Unii lub z niego wywożone, jeżeli te towary lub produkty nie stwarzają powodów do obaw na podstawie pełnej oceny
  zarówno specyficznych dla danego produktu, jak i ogólnych informacji dotyczących zgodności
  z
  art.
  3 oraz zastosowania odpowiednich środków łagodzących
  ;

Poprawka 97

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 16 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 16a) | „znacząca współpraca z zainteresowanymi stronami” oznacza zrozumienie obaw i interesów odnośnych zainteresowanych stron, w szczególności grup znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, takich jak drobni producenci rolni i ludność rdzenna, a także społeczności lokalne, w tym kobiety, poprzez bezpośrednie konsultacje z nimi w sposób uwzględniający potencjalne przeszkody w skutecznym zaangażowaniu; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

16a)

Poprawka 98

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 18

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 18) | „produkty niezgodne z wymogami” oznaczają odnośne towary i produkty, których nie wyprodukowano w sposób niepowodujący wylesiania, lub których nie wyprodukowano zgodnie z 
  właściwymi
  przepisami
  kraju produkcji
  ,
  lub
  które
  spełniają obie wskazane przesłanki
  ; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

18)

„produkty niezgodne z wymogami” oznaczają odnośne towary i produkty, których nie wyprodukowano w sposób niepowodujący wylesiania, lub których nie wyprodukowano zgodnie z 
  właściwymi
  przepisami
  kraju produkcji
  ,
  lub
  które
  spełniają obie wskazane przesłanki
  ;

| 18) | „produkty niezgodne z wymogami” oznaczają odnośne towary i produkty, których nie wyprodukowano w sposób niepowodujący wylesiania lub których nie wyprodukowano zgodnie z 
  odpowiednimi
  przepisami
  i normami, w tym dotyczącymi praw ludności rdzennej, praw własności społeczności lokalnych oraz prawa do swobodnej, uprzedniej i świadomej zgody
  ,
  i
  które
  nie zostały objęte dokładnym oświadczeniem o zachowaniu należytej staranności
  ; |
| --- | --- |

18)

„produkty niezgodne z wymogami” oznaczają odnośne towary i produkty, których nie wyprodukowano w sposób niepowodujący wylesiania lub których nie wyprodukowano zgodnie z 
  odpowiednimi
  przepisami
  i normami, w tym dotyczącymi praw ludności rdzennej, praw własności społeczności lokalnych oraz prawa do swobodnej, uprzedniej i świadomej zgody
  ,
  i
  które
  nie zostały objęte dokładnym oświadczeniem o zachowaniu należytej staranności
  ;

Poprawka 99

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 21

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 21) | „uzasadnione zastrzeżenie” oznacza
  należycie uzasadnione
  twierdzenie oparte na obiektywnych i możliwych do sprawdzenia informacjach dotyczących niezgodności z niniejszym rozporządzeniem, które może wymagać interwencji właściwych organów; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

21)

„uzasadnione zastrzeżenie” oznacza
  należycie uzasadnione
  twierdzenie oparte na obiektywnych i możliwych do sprawdzenia informacjach dotyczących niezgodności z niniejszym rozporządzeniem, które może wymagać interwencji właściwych organów;

| 21) | „uzasadnione zastrzeżenie” oznacza twierdzenie oparte na obiektywnych i możliwych do sprawdzenia informacjach dotyczących niezgodności z niniejszym rozporządzeniem, które może wymagać interwencji właściwych organów; |
| --- | --- |

21)

„uzasadnione zastrzeżenie” oznacza twierdzenie oparte na obiektywnych i możliwych do sprawdzenia informacjach dotyczących niezgodności z niniejszym rozporządzeniem, które może wymagać interwencji właściwych organów;

Poprawka 100

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 28

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 28) | „właściwe przepisy
  kraju produkcji” oznaczają mające zastosowanie w kraju produkcji przepisy dotyczące statusu prawnego obszaru produkcji pod względem praw do użytkowania gruntów, ochrony środowiska, praw osób trzecich
  i 
  właściwych regulacji w zakresie handlu i regulacji celnych na podstawie ram legislacyjnych mających zastosowanie w kraju produkcji. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

28)

„właściwe przepisy
  kraju produkcji” oznaczają mające zastosowanie w kraju produkcji przepisy dotyczące statusu prawnego obszaru produkcji pod względem praw do użytkowania gruntów, ochrony środowiska, praw osób trzecich
  i 
  właściwych regulacji w zakresie handlu i regulacji celnych na podstawie ram legislacyjnych mających zastosowanie w kraju produkcji.

| 28) | „właściwe przepisy i 
  normy” oznaczają: |
| --- | --- |

28)

„właściwe przepisy i 
  normy” oznaczają:

| a) | przepisy mające zastosowanie w kraju produkcji dotyczące statusu prawnego obszaru produkcji pod względem praw do użytkowania gruntów, ochrony środowiska, praw osób trzecich i właściwych regulacji w zakresie handlu i regulacji celnych na podstawie ram legislacyjnych mających zastosowanie w kraju produkcji; |
| --- | --- |

a)

przepisy mające zastosowanie w kraju produkcji dotyczące statusu prawnego obszaru produkcji pod względem praw do użytkowania gruntów, ochrony środowiska, praw osób trzecich i właściwych regulacji w zakresie handlu i regulacji celnych na podstawie ram legislacyjnych mających zastosowanie w kraju produkcji;

| b) | prawa człowieka chronione prawem międzynarodowym, w szczególności instrumenty chroniące zwyczajowe prawa własności i prawo do swobodnej, uprzedniej i świadomej zgody, określone między innymi przez Deklarację ONZ o prawach ludności rdzennej, Stałe Forum ONZ do spraw Ludów Tubylczych i istniejące wiążące umowy międzynarodowe, konwencję dotyczącą ludności tubylczej i plemiennej (nr 169, 1989), które obejmują prawo do ochrony środowiska, prawo do obrony środowiska, wolne od wszelkich form prześladowania i nękania, oraz inne uznane na arenie międzynarodowej prawa człowieka związane z użytkowaniem ziemi, dostępem lub własnością; |
| --- | --- |

b)

prawa człowieka chronione prawem międzynarodowym, w szczególności instrumenty chroniące zwyczajowe prawa własności i prawo do swobodnej, uprzedniej i świadomej zgody, określone między innymi przez Deklarację ONZ o prawach ludności rdzennej, Stałe Forum ONZ do spraw Ludów Tubylczych i istniejące wiążące umowy międzynarodowe, konwencję dotyczącą ludności tubylczej i plemiennej (nr 169, 1989), które obejmują prawo do ochrony środowiska, prawo do obrony środowiska, wolne od wszelkich form prześladowania i nękania, oraz inne uznane na arenie międzynarodowej prawa człowieka związane z użytkowaniem ziemi, dostępem lub własnością;

Poprawka 101

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 28 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 28a) | „dobrowolna, uprzednia i świadoma zgoda” oznacza zbiorowe prawa człowieka społeczności tubylczych i lokalnych w zakresie wyrażania i odmawiania zgody przed rozpoczęciem wszelkiej działalności, która może wpłynąć na ich prawa, grunty, zasoby, terytoria, środki utrzymania i bezpieczeństwo żywnościowe. Jest to prawo egzekwowane za pośrednictwem wybranych przez nie przedstawicieli oraz w sposób zgodny z ich zwyczajami, wartościami i normami. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

28a)

Poprawka 102

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 28 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 28b) | „obrońcy praw człowieka” oznaczają jednostki, grupy i organy społeczne, które promują i chronią powszechnie uznawane prawa człowieka i podstawowe wolności. Obrońcy praw człowieka dążą do promowania i ochrony praw obywatelskich i politycznych, jak również promowania, ochrony i realizacji praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych. Obrońcy praw człowieka promują także i chronią prawa członków grup, takich jak społeczności tubylcze. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

28b)

Poprawka 103

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 28 c (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 28c) | „obrońcy praw człowieka zajmujący się kwestiami środowiska” oznaczają osoby i grupy, które działając we własnym imieniu lub w ramach swoich obowiązków zawodowych i w sposób pokojowy, dążą do ochrony i promowania praw człowieka związanych ze środowiskiem, w tym z wodą, powietrzem, ziemią, florą i fauną; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

28c)

Poprawka 104

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 – akapit 1 – litera b

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| b) | zostały wyprodukowane zgodnie z właściwymi przepisami
  kraju produkcji
  oraz |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

b)

zostały wyprodukowane zgodnie z właściwymi przepisami
  kraju produkcji
  oraz

| b) | zostały wyprodukowane zgodnie z właściwymi przepisami
  i normami, jak określono w art. 2 ust. 28;
  oraz |
| --- | --- |

b)

zostały wyprodukowane zgodnie z właściwymi przepisami
  i normami, jak określono w art. 2 ust. 28;
  oraz

Poprawka 105

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Artykuł 3a




  Instytucje finansowe świadczą usługi finansowe na rzecz klientów tylko wówczas, gdy instytucje finansowe ustalą, że nie istnieje ryzyko większe od znikomego, iż dane usługi mogą potencjalnie wspierać, bezpośrednio lub pośrednio, działania prowadzące do wylesiania, degradacji lub przekształcania lasów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Artykuł 3a

Instytucje finansowe świadczą usługi finansowe na rzecz klientów tylko wówczas, gdy instytucje finansowe ustalą, że nie istnieje ryzyko większe od znikomego, iż dane usługi mogą potencjalnie wspierać, bezpośrednio lub pośrednio, działania prowadzące do wylesiania, degradacji lub przekształcania lasów.

Poprawka 106

Poprawka 106

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 – ustęp 1

Artykuł 4 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   Przed wprowadzeniem odnośnych towarów i produktów do obrotu w Unii lub przed ich wywiezieniem z rynku unijnego podmioty zachowują należytą staranność, aby zapewnić ich zgodność z art. 3
  lit. a) i b)
  . W tym celu stosują one zestaw procedur i środków zwany dalej „należytą starannością”, określony w art. 8. | 1.   Przed wprowadzeniem odnośnych towarów i produktów do obrotu w Unii lub przed ich wywiezieniem z rynku unijnego podmioty zachowują należytą staranność, aby zapewnić ich zgodność z art. 3. W tym celu stosują one zestaw procedur i środków zwany dalej „należytą starannością”, określony w art. 8. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   Przed wprowadzeniem odnośnych towarów i produktów do obrotu w Unii lub przed ich wywiezieniem z rynku unijnego podmioty zachowują należytą staranność, aby zapewnić ich zgodność z art. 3
  lit. a) i b)
  . W tym celu stosują one zestaw procedur i środków zwany dalej „należytą starannością”, określony w art. 8.

1.   Przed wprowadzeniem odnośnych towarów i produktów do obrotu w Unii lub przed ich wywiezieniem z rynku unijnego podmioty zachowują należytą staranność, aby zapewnić ich zgodność z art. 3. W tym celu stosują one zestaw procedur i środków zwany dalej „należytą starannością”, określony w art. 8.

Poprawka 107

Poprawka 107

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 – ustęp 2

Artykuł 4 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   Podmioty, które, zachowując należytą staranność określoną w art. 8, stwierdzą, że odnośne towary i produkty są zgodne z wymogami niniejszego rozporządzenia, przed wprowadzeniem odnośnych towarów i produktów do obrotu w Unii lub wywiezieniem ich z rynku unijnego udostępniają właściwym organom oświadczenie o zachowaniu należytej staranności, korzystając z systemu informacyjnego, o którym mowa w art. 31.
  Oświadczenie
  to służy potwierdzeniu, że zachowano należytą staranność, oraz
  że
  nie istnieje ryzyko lub istniejące ryzyko jest znikome
  , i
   zawiera informacje określone w załączniku II dotyczące odnośnych towarów i produktów. | 2.   Podmioty, które, zachowując należytą staranność określoną w art. 8, stwierdzą, że odnośne towary i produkty są zgodne z wymogami niniejszego rozporządzenia, przed wprowadzeniem odnośnych towarów i produktów do obrotu w Unii lub wywiezieniem ich z rynku unijnego udostępniają właściwym organom oświadczenie o zachowaniu należytej staranności, korzystając z systemu informacyjnego, o którym mowa w art. 31. To
  dostępne i przenoszone elektronicznie oraz certyfikowane oświadczenie
  służy potwierdzeniu, że zachowano należytą staranność, oraz
  ujawnieniu informacji dotyczących kroków podjętych w tym zakresie w celu weryfikacji zgodności odnośnych towarów i produktów z przepisami niniejszego rozporządzenia i wyjaśnieniu oceny, dlaczego
  nie istnieje ryzyko lub istniejące ryzyko jest znikome
  . Oświadczenie
  zawiera
  także
  informacje określone w załączniku II dotyczące odnośnych towarów i produktów.
  Podmioty bez zbędnej zwłoki publikują i udostępniają oświadczenia i certyfikaty do kontroli administracyjnej, obywatelskiej i naukowej, z uwzględnieniem zasad ochrony danych osobowych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   Podmioty, które, zachowując należytą staranność określoną w art. 8, stwierdzą, że odnośne towary i produkty są zgodne z wymogami niniejszego rozporządzenia, przed wprowadzeniem odnośnych towarów i produktów do obrotu w Unii lub wywiezieniem ich z rynku unijnego udostępniają właściwym organom oświadczenie o zachowaniu należytej staranności, korzystając z systemu informacyjnego, o którym mowa w art. 31.
  Oświadczenie
  to służy potwierdzeniu, że zachowano należytą staranność, oraz
  że
  nie istnieje ryzyko lub istniejące ryzyko jest znikome
  , i
   zawiera informacje określone w załączniku II dotyczące odnośnych towarów i produktów.

2.   Podmioty, które, zachowując należytą staranność określoną w art. 8, stwierdzą, że odnośne towary i produkty są zgodne z wymogami niniejszego rozporządzenia, przed wprowadzeniem odnośnych towarów i produktów do obrotu w Unii lub wywiezieniem ich z rynku unijnego udostępniają właściwym organom oświadczenie o zachowaniu należytej staranności, korzystając z systemu informacyjnego, o którym mowa w art. 31. To
  dostępne i przenoszone elektronicznie oraz certyfikowane oświadczenie
  służy potwierdzeniu, że zachowano należytą staranność, oraz
  ujawnieniu informacji dotyczących kroków podjętych w tym zakresie w celu weryfikacji zgodności odnośnych towarów i produktów z przepisami niniejszego rozporządzenia i wyjaśnieniu oceny, dlaczego
  nie istnieje ryzyko lub istniejące ryzyko jest znikome
  . Oświadczenie
  zawiera
  także
  informacje określone w załączniku II dotyczące odnośnych towarów i produktów.
  Podmioty bez zbędnej zwłoki publikują i udostępniają oświadczenia i certyfikaty do kontroli administracyjnej, obywatelskiej i naukowej, z uwzględnieniem zasad ochrony danych osobowych.

Poprawka 108

Poprawka 108

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 – ustęp 3

Artykuł 4 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   
  Udostępniając oświadczenie o zachowaniu należytej staranności, podmiot
  przyjmuje odpowiedzialność za zgodność odnośnego towaru lub produktu z wymogami niniejszego rozporządzenia. Podmioty rejestrują oświadczenia o zachowaniu należytej staranności przez okres 5 lat od dnia
  ich
  udostępnienia, za pośrednictwem systemu informacyjnego, o którym mowa w art. 31. | 3.   
  Podmiot
  przyjmuje odpowiedzialność za zgodność odnośnego towaru lub produktu z wymogami niniejszego rozporządzenia. Podmioty
  podejmują zatem rozsądne, udokumentowane działania, aby wspierać przestrzeganie przez drobnych producentów rolnych przepisów i wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu.
  Rejestrują
  one
  oświadczenia o zachowaniu należytej staranności przez okres 5 lat od dnia udostępnienia, za pośrednictwem systemu informacyjnego, o którym mowa w art. 31
  , i udostępniają oświadczenia o zachowaniu należytej staranności kolejnym podmiotom i podmiotom handlowym w łańcuchu dostaw
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   
  Udostępniając oświadczenie o zachowaniu należytej staranności, podmiot
  przyjmuje odpowiedzialność za zgodność odnośnego towaru lub produktu z wymogami niniejszego rozporządzenia. Podmioty rejestrują oświadczenia o zachowaniu należytej staranności przez okres 5 lat od dnia
  ich
  udostępnienia, za pośrednictwem systemu informacyjnego, o którym mowa w art. 31.

3.   
  Podmiot
  przyjmuje odpowiedzialność za zgodność odnośnego towaru lub produktu z wymogami niniejszego rozporządzenia. Podmioty
  podejmują zatem rozsądne, udokumentowane działania, aby wspierać przestrzeganie przez drobnych producentów rolnych przepisów i wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu.
  Rejestrują
  one
  oświadczenia o zachowaniu należytej staranności przez okres 5 lat od dnia udostępnienia, za pośrednictwem systemu informacyjnego, o którym mowa w art. 31
  , i udostępniają oświadczenia o zachowaniu należytej staranności kolejnym podmiotom i podmiotom handlowym w łańcuchu dostaw
  .

Poprawka 109

Poprawka 109

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 – ustęp 5 – litera a

Artykuł 4 – ustęp 5 – litera a

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| a) | odnośne towary i produkty są niezgodne z art. 3
  lit. a) lub b)
  ; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

a)

odnośne towary i produkty są niezgodne z art. 3
  lit. a) lub b)
  ;

lit. a) lub b)

| a) | odnośne towary i produkty są niezgodne z art. 3; |
| --- | --- |

a)

odnośne towary i produkty są niezgodne z art. 3;

Poprawka 110

Poprawka 110

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 – ustęp 5 – litera b

Artykuł 4 – ustęp 5 – litera b

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| b) | zachowując należytą staranność, stwierdzono istnienie znacznego ryzyka, że odnośne towary i produkty są niezgodne z art. 3
  lit. a) lub b)
  ; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

b)

zachowując należytą staranność, stwierdzono istnienie znacznego ryzyka, że odnośne towary i produkty są niezgodne z art. 3
  lit. a) lub b)
  ;

lit. a) lub b)

| b) | zachowując należytą staranność, stwierdzono istnienie znacznego ryzyka, że odnośne towary i produkty są niezgodne z art. 3; |
| --- | --- |

b)

zachowując należytą staranność, stwierdzono istnienie znacznego ryzyka, że odnośne towary i produkty są niezgodne z art. 3;

Poprawka 111

Poprawka 111

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 – ustęp 5 a (nowy)

Artykuł 4 – ustęp 5 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 5a.
     
  Podmioty powinny dysponować systemem przyjmowania uzasadnionych zastrzeżeń od zainteresowanych stron i dokładnie badać wszystkie uzasadnione zastrzeżenia zgłaszane zgodnie z tym systemem. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

5a.
     
  Podmioty powinny dysponować systemem przyjmowania uzasadnionych zastrzeżeń od zainteresowanych stron i dokładnie badać wszystkie uzasadnione zastrzeżenia zgłaszane zgodnie z tym systemem.

Poprawka 112

Poprawka 112

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 – ustęp 6

Artykuł 4 – ustęp 6

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 6.   Podmioty, które otrzymały nowe informacje, w tym uzasadnione zastrzeżenia, że odnośny towar lub produkt, który wprowadziły już do obrotu, nie
  jest
  zgodny z wymogami niniejszego rozporządzenia, niezwłocznie informują o tym właściwe organy państw członkowskich, w których wprowadziły odnośny towar lub produkt do obrotu. W przypadku wywozu z rynku unijnego podmioty informują właściwy organ państwa członkowskiego, które jest krajem produkcji. | 6.   Podmioty, które otrzymały
  lub wykryły
  nowe
  istotne
  informacje, w tym uzasadnione zastrzeżenia,
  lub informacje przekazane za pośrednictwem mechanizmów wczesnego ostrzegania, wskazujące na znaczne ryzyko,
  że odnośny towar lub produkt, który wprowadziły już do obrotu,
  może
  nie
  być
  zgodny z wymogami niniejszego rozporządzenia, niezwłocznie informują o tym właściwe organy państw członkowskich, w których wprowadziły odnośny towar lub produkt do obrotu
  , jak również podmioty handlowe, którym dostarczyły odnośny towar lub produkt, aby zapobiec dalszemu obrotowi na rynku unijnym lub wywozowi z tego rynku
  . W przypadku wywozu z rynku unijnego podmioty informują właściwy organ państwa członkowskiego, które jest krajem produkcji. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

6.   Podmioty, które otrzymały nowe informacje, w tym uzasadnione zastrzeżenia, że odnośny towar lub produkt, który wprowadziły już do obrotu, nie
  jest
  zgodny z wymogami niniejszego rozporządzenia, niezwłocznie informują o tym właściwe organy państw członkowskich, w których wprowadziły odnośny towar lub produkt do obrotu. W przypadku wywozu z rynku unijnego podmioty informują właściwy organ państwa członkowskiego, które jest krajem produkcji.

6.   Podmioty, które otrzymały
  lub wykryły
  nowe
  istotne
  informacje, w tym uzasadnione zastrzeżenia,
  lub informacje przekazane za pośrednictwem mechanizmów wczesnego ostrzegania, wskazujące na znaczne ryzyko,
  że odnośny towar lub produkt, który wprowadziły już do obrotu,
  może
  nie
  być
  zgodny z wymogami niniejszego rozporządzenia, niezwłocznie informują o tym właściwe organy państw członkowskich, w których wprowadziły odnośny towar lub produkt do obrotu
  , jak również podmioty handlowe, którym dostarczyły odnośny towar lub produkt, aby zapobiec dalszemu obrotowi na rynku unijnym lub wywozowi z tego rynku
  . W przypadku wywozu z rynku unijnego podmioty informują właściwy organ państwa członkowskiego, które jest krajem produkcji.

Poprawka 113

Poprawka 113

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 – ustęp 7

Artykuł 4 – ustęp 7

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 7.   
  Podmioty
  udzielają wszelkiej pomocy koniecznej do ułatwienia właściwym organom przeprowadzenia kontroli na podstawie art. 15, w tym w zakresie dostępu do budynków i przedstawiania dokumentacji lub zapisów. | 7.   
  Właściwe organy co roku weryfikują system zasad należytej staranności podmiotów. Podmioty
  udzielają
  również
  wszelkiej pomocy koniecznej do ułatwienia właściwym organom przeprowadzenia kontroli na podstawie art. 15, w tym w zakresie dostępu do budynków i przedstawiania dokumentacji lub zapisów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

7.   
  Podmioty
  udzielają wszelkiej pomocy koniecznej do ułatwienia właściwym organom przeprowadzenia kontroli na podstawie art. 15, w tym w zakresie dostępu do budynków i przedstawiania dokumentacji lub zapisów.

7.   
  Właściwe organy co roku weryfikują system zasad należytej staranności podmiotów. Podmioty
  udzielają
  również
  wszelkiej pomocy koniecznej do ułatwienia właściwym organom przeprowadzenia kontroli na podstawie art. 15, w tym w zakresie dostępu do budynków i przedstawiania dokumentacji lub zapisów.

Poprawka 114

Poprawka 114

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 – ustęp 7 a (nowy)

Artykuł 4 – ustęp 7 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 7a.
     
  Podmioty podejmują niezbędne środki, aby: |
| | a) | nawiązać znaczącą współpracę z wrażliwymi zainteresowanymi stronami, takimi jak drobni producenci rolni, ludność tubylcza i społeczności lokalne, w ich łańcuchu dostaw; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

7a.
     
  Podmioty podejmują niezbędne środki, aby:

a)

a)

nawiązać znaczącą współpracę z wrażliwymi zainteresowanymi stronami, takimi jak drobni producenci rolni, ludność tubylcza i społeczności lokalne, w ich łańcuchu dostaw;

nawiązać znaczącą współpracę z wrażliwymi zainteresowanymi stronami, takimi jak drobni producenci rolni, ludność tubylcza i społeczności lokalne, w ich łańcuchu dostaw;

| b) | zapewnić, że te wrażliwe zainteresowane strony otrzymują odpowiednią pomoc i uczciwe wynagrodzenie, tak aby ich towary i produkty mogły być zgodne z przepisami, w szczególności w odniesieniu do wymogu geolokalizacji, oraz aby zapewnić sprawiedliwy podział kosztów wynikających z wdrożenia niniejszego rozporządzenia między różnych uczestników łańcucha wartości; oraz |
| --- | --- |

b)

b)

zapewnić, że te wrażliwe zainteresowane strony otrzymują odpowiednią pomoc i uczciwe wynagrodzenie, tak aby ich towary i produkty mogły być zgodne z przepisami, w szczególności w odniesieniu do wymogu geolokalizacji, oraz aby zapewnić sprawiedliwy podział kosztów wynikających z wdrożenia niniejszego rozporządzenia między różnych uczestników łańcucha wartości; oraz

zapewnić, że te wrażliwe zainteresowane strony otrzymują odpowiednią pomoc i uczciwe wynagrodzenie, tak aby ich towary i produkty mogły być zgodne z przepisami, w szczególności w odniesieniu do wymogu geolokalizacji, oraz aby zapewnić sprawiedliwy podział kosztów wynikających z wdrożenia niniejszego rozporządzenia między różnych uczestników łańcucha wartości; oraz

| c) | monitorować realizację uzgodnionych zobowiązań, by dopilnować uwzględnienia negatywnych skutków dla zidentyfikowanych wrażliwych zainteresowanych stron. |
| --- | --- |

c)

c)

monitorować realizację uzgodnionych zobowiązań, by dopilnować uwzględnienia negatywnych skutków dla zidentyfikowanych wrażliwych zainteresowanych stron.

monitorować realizację uzgodnionych zobowiązań, by dopilnować uwzględnienia negatywnych skutków dla zidentyfikowanych wrażliwych zainteresowanych stron.

Poprawka 115

Poprawka 115

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 a (nowy)

Artykuł 4 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Artykuł 4a |
| | Obowiązki podmiotów handlowych i zwolnienia dla podmiotów handlowych będących MŚP |
| | 1.
     
  Podmioty handlowe będące MŚP mogą udostępniać na rynku odnośne towary i produkty wyłącznie wówczas, gdy posiadają informacje wymagane na podstawie ust. 3. |
| | 2.
     
  Podmioty handlowe niebędące MŚP uznaje się za podmioty i podlegają one obowiązkom i przepisom określonym w art. 3, 4, 5, 8–12, art. 14 ust. 9 oraz art. 15 i 20 niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do odnośnych towarów i produktów, które udostępniają na rynku unijnym. |
| | 3.
     
  Podmioty handlowe będące MŚP gromadzą i przechowują następujące informacje dotyczące odnośnych towarów i produktów, które chcą udostępnić na rynku: |
| | a) | nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy, adres pocztowy, adres e-mail i, jeżeli jest dostępny, adres strony internetowej podmiotów lub podmiotów handlowych, które dostarczyły im odnośne towary i produkty; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Artykuł 4a

Artykuł 4a

Obowiązki podmiotów handlowych i zwolnienia dla podmiotów handlowych będących MŚP

Obowiązki podmiotów handlowych i zwolnienia dla podmiotów handlowych będących MŚP

1.
     
  Podmioty handlowe będące MŚP mogą udostępniać na rynku odnośne towary i produkty wyłącznie wówczas, gdy posiadają informacje wymagane na podstawie ust. 3.

2.
     
  Podmioty handlowe niebędące MŚP uznaje się za podmioty i podlegają one obowiązkom i przepisom określonym w art. 3, 4, 5, 8–12, art. 14 ust. 9 oraz art. 15 i 20 niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do odnośnych towarów i produktów, które udostępniają na rynku unijnym.

3.
     
  Podmioty handlowe będące MŚP gromadzą i przechowują następujące informacje dotyczące odnośnych towarów i produktów, które chcą udostępnić na rynku:

a)

a)

nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy, adres pocztowy, adres e-mail i, jeżeli jest dostępny, adres strony internetowej podmiotów lub podmiotów handlowych, które dostarczyły im odnośne towary i produkty;

nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy, adres pocztowy, adres e-mail i, jeżeli jest dostępny, adres strony internetowej podmiotów lub podmiotów handlowych, które dostarczyły im odnośne towary i produkty;

| b) | nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy, adres pocztowy, adres e-mail i, jeżeli jest dostępny, adres strony internetowej podmiotów handlowych, którym dostarczyły one odnośne towary i produkty. |
| --- | --- |

b)

b)

nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy, adres pocztowy, adres e-mail i, jeżeli jest dostępny, adres strony internetowej podmiotów handlowych, którym dostarczyły one odnośne towary i produkty.

nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy, adres pocztowy, adres e-mail i, jeżeli jest dostępny, adres strony internetowej podmiotów handlowych, którym dostarczyły one odnośne towary i produkty.

4.
     
  Podmioty handlowe będące MŚP przechowują informacje, o których mowa w niniejszym artykule, przez co najmniej 5 lat i przekazują te informacje właściwym organom na ich wniosek.

5.
     
  Podmioty handlowe będące MŚP, które otrzymały lub wykryły nowe istotne informacje, w tym uzasadnione zastrzeżenia, wskazujące na istotne ryzyko, że odnośny towar lub produkt, który udostępniły już na rynku, nie jest zgodny z wymogami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia, niezwłocznie informują o tym właściwe organy państw członkowskich, w których udostępniły odnośny towar lub produkt na rynku.

6.
     
  Podmioty handlowe, bez względu na to, czy są MŚP, czy nie, udzielają wszelkiej pomocy koniecznej do ułatwienia właściwym organom przeprowadzenia kontroli na podstawie art. 16, w tym w zakresie dostępu do budynków i przedstawiania dokumentacji lub zapisów.

7.
     
  Komisja może udzielić pomocy technicznej MŚP, które nie mają środków umożliwiających spełnienie wymogów wynikających z niniejszego artykułu.

Poprawka 116

Poprawka 116

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 5 – ustęp 2

Artykuł 5 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   Upoważniony przedstawiciel na żądanie właściwego organu przedstawia mu kopię swojego upoważnienia w języku urzędowym Unii Europejskiej. | 2.   Upoważniony przedstawiciel na żądanie właściwego organu przedstawia mu kopię swojego upoważnienia w języku urzędowym Unii Europejskiej
  oraz kopię w języku państwa członkowskiego, w którym składane jest oświadczenie o zachowaniu należytej staranności, lub, w przypadku jej braku, w języku angielskim
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   Upoważniony przedstawiciel na żądanie właściwego organu przedstawia mu kopię swojego upoważnienia w języku urzędowym Unii Europejskiej.

2.   Upoważniony przedstawiciel na żądanie właściwego organu przedstawia mu kopię swojego upoważnienia w języku urzędowym Unii Europejskiej
  oraz kopię w języku państwa członkowskiego, w którym składane jest oświadczenie o zachowaniu należytej staranności, lub, w przypadku jej braku, w języku angielskim
  .

Poprawka 117

Poprawka 117

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 6

Artykuł 6

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Artykuł 6 | skreśla się |
| Obowiązki podmiotów handlowych | |
| 1.
     
  Podmioty handlowe będące MŚP mogą udostępniać na rynku odnośne towary i produkty wyłącznie wówczas, gdy posiadają informacje wymagane na podstawie ust. 2. | |
| 2.
     
  Podmioty handlowe będące MŚP gromadzą i przechowują następujące informacje dotyczące odnośnych towarów i produktów, które chcą udostępnić na rynku: | |
| a) | nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy, adres pocztowy, adres e-mail i, jeżeli jest dostępny, adres strony internetowej podmiotów lub podmiotów handlowych, które dostarczyły im odnośne towary i produkty; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Artykuł 6

Artykuł 6

skreśla się

skreśla się

Obowiązki podmiotów handlowych

Obowiązki podmiotów handlowych

1.
     
  Podmioty handlowe będące MŚP mogą udostępniać na rynku odnośne towary i produkty wyłącznie wówczas, gdy posiadają informacje wymagane na podstawie ust. 2.

2.
     
  Podmioty handlowe będące MŚP gromadzą i przechowują następujące informacje dotyczące odnośnych towarów i produktów, które chcą udostępnić na rynku:

a)

a)

nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy, adres pocztowy, adres e-mail i, jeżeli jest dostępny, adres strony internetowej podmiotów lub podmiotów handlowych, które dostarczyły im odnośne towary i produkty;

nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy, adres pocztowy, adres e-mail i, jeżeli jest dostępny, adres strony internetowej podmiotów lub podmiotów handlowych, które dostarczyły im odnośne towary i produkty;

| b) | nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy, adres pocztowy, adres e-mail i, jeżeli jest dostępny, adres strony internetowej podmiotów handlowych, którym dostarczyły one odnośne towary i produkty. |
| --- | --- |

b)

b)

nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy, adres pocztowy, adres e-mail i, jeżeli jest dostępny, adres strony internetowej podmiotów handlowych, którym dostarczyły one odnośne towary i produkty.

nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy, adres pocztowy, adres e-mail i, jeżeli jest dostępny, adres strony internetowej podmiotów handlowych, którym dostarczyły one odnośne towary i produkty.

3.
     
  Podmioty handlowe będące MŚP przechowują informacje, o których mowa w niniejszym artykule, przez co najmniej 5 lat i przekazują te informacje właściwym organom na ich wniosek.

4.
     
  Podmioty handlowe będące MŚP, które otrzymały nowe informacje, w tym uzasadnione zastrzeżenia, że odnośny towar lub produkt, który udostępniły już na rynku, nie jest zgodny z wymogami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia, niezwłocznie informują o tym właściwe organy państw członkowskich, w których udostępniły odnośny towar lub produkt na rynku.

5.
     
  Podmioty handlowe niebędące MŚP uznaje się za podmioty i podlegają one obowiązkom i przepisom określonym w art. 3, 4, 5, 8–12, art. 14 ust. 9, art. 15 i 20 niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do odnośnych towarów i produktów, które udostępniają na rynku unijnym.

6.
     
  Podmioty handlowe udzielają wszelkiej pomocy koniecznej do ułatwienia właściwym organom przeprowadzenia kontroli na podstawie art. 16, w tym w zakresie dostępu do budynków i przedstawiania dokumentacji lub zapisów.

Poprawka 118

Poprawka 118

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 7 – akapit 1

Artykuł 7 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Artykuł 7 | Artykuł 7 |
| Wprowadzanie do obrotu przez podmioty, które mają siedzibę w państwach trzecich | Wprowadzanie do obrotu przez podmioty, które mają siedzibę w państwach trzecich |
| W przypadku gdy osoba fizyczna lub prawna, która ma siedzibę poza Unią, wprowadzi odnośne towary i produkty do obrotu w Unii, pierwszą osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę w Unii, która nabędzie lub obejmie w posiadanie takie odnośne towary i produkty, uznaje się za podmiot w znaczeniu niniejszego rozporządzenia. | W przypadku gdy osoba fizyczna lub prawna,
  niezależnie od wielkości,
  która ma siedzibę poza Unią, wprowadzi odnośne towary i produkty do obrotu w Unii, pierwszą osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę w Unii, która nabędzie lub obejmie w posiadanie takie odnośne towary i produkty, uznaje się za podmiot w znaczeniu niniejszego rozporządzenia. |
| | Jeżeli żaden producent ani importer nie ma siedziby w Unii, internetowe platformy handlowe wypełniają obowiązki określone w art. 8–11 w odniesieniu do produktów i towarów, których sprzedaż ułatwiają. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Artykuł 7

Artykuł 7

Wprowadzanie do obrotu przez podmioty, które mają siedzibę w państwach trzecich

Wprowadzanie do obrotu przez podmioty, które mają siedzibę w państwach trzecich

W przypadku gdy osoba fizyczna lub prawna, która ma siedzibę poza Unią, wprowadzi odnośne towary i produkty do obrotu w Unii, pierwszą osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę w Unii, która nabędzie lub obejmie w posiadanie takie odnośne towary i produkty, uznaje się za podmiot w znaczeniu niniejszego rozporządzenia.

W przypadku gdy osoba fizyczna lub prawna,
  niezależnie od wielkości,
  która ma siedzibę poza Unią, wprowadzi odnośne towary i produkty do obrotu w Unii, pierwszą osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę w Unii, która nabędzie lub obejmie w posiadanie takie odnośne towary i produkty, uznaje się za podmiot w znaczeniu niniejszego rozporządzenia.

niezależnie od wielkości,

Jeżeli żaden producent ani importer nie ma siedziby w Unii, internetowe platformy handlowe wypełniają obowiązki określone w art. 8–11 w odniesieniu do produktów i towarów, których sprzedaż ułatwiają.

Jeżeli żaden producent ani importer nie ma siedziby w Unii, internetowe platformy handlowe wypełniają obowiązki określone w art. 8–11 w odniesieniu do produktów i towarów, których sprzedaż ułatwiają.

Poprawka 119

Poprawka 119

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 8 – ustęp 2 a (nowy)

Artykuł 8 – ustęp 2 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 2a.
     
  Składniki produktów, które poddano już procedurze należytej staranności zgodnie z art. 4 ust. 1, nie wymagają dodatkowej procedury należytej staranności. W przypadku składników, które nie zostały objęte procedurą należytej staranności, wymogi dotyczące należytej staranności nadal mają zastosowanie. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2a.
     
  Składniki produktów, które poddano już procedurze należytej staranności zgodnie z art. 4 ust. 1, nie wymagają dodatkowej procedury należytej staranności. W przypadku składników, które nie zostały objęte procedurą należytej staranności, wymogi dotyczące należytej staranności nadal mają zastosowanie.

Poprawka 120

Poprawka 120

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – ustęp 1 – wprowadzenie

Artykuł 9 – ustęp 1 – wprowadzenie

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Podmioty gromadzą informacje, dokumenty i dane wskazujące, że odnośne towary i produkty są zgodne z art. 3. W tym celu podmiot gromadzi, organizuje i przechowuje przez okres 5 lat następujące informacje dotyczące
  odnośnych towarów
  lub
  produktów
  , poparte dowodami: | Podmioty gromadzą informacje, dokumenty i dane wskazujące, że odnośne towary i produkty są zgodne z art. 3. W tym celu podmiot gromadzi, organizuje i przechowuje przez okres 5 lat następujące informacje dotyczące
  każdego odnośnego towaru lub produktu wprowadzonego do obrotu w Unii
  lub
  wywiezionych z Unii
  , poparte dowodami: |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Podmioty gromadzą informacje, dokumenty i dane wskazujące, że odnośne towary i produkty są zgodne z art. 3. W tym celu podmiot gromadzi, organizuje i przechowuje przez okres 5 lat następujące informacje dotyczące
  odnośnych towarów
  lub
  produktów
  , poparte dowodami:

odnośnych towarów

produktów

Podmioty gromadzą informacje, dokumenty i dane wskazujące, że odnośne towary i produkty są zgodne z art. 3. W tym celu podmiot gromadzi, organizuje i przechowuje przez okres 5 lat następujące informacje dotyczące
  każdego odnośnego towaru lub produktu wprowadzonego do obrotu w Unii
  lub
  wywiezionych z Unii
  , poparte dowodami:

każdego odnośnego towaru lub produktu wprowadzonego do obrotu w Unii

wywiezionych z Unii

Poprawka 121

Poprawka 121

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – ustęp 1 – litera a

Artykuł 9 – ustęp 1 – litera a

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| a) | opis, w tym nazwę handlową i rodzaj odnośnych towarów i produktów, jak również, w stosownych przypadkach, nazwę zwyczajową gatunku i jego pełną nazwę naukową; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

a)

opis, w tym nazwę handlową i rodzaj odnośnych towarów i produktów, jak również, w stosownych przypadkach, nazwę zwyczajową gatunku i jego pełną nazwę naukową;

| a) | opis, w tym nazwę handlową i rodzaj odnośnych towarów i produktów, jak również, w stosownych przypadkach, nazwę zwyczajową gatunku i jego pełną nazwę naukową;
  opis produktu zawiera wykaz towarów zawartych w nim lub użytych do wytworzenia tych produktów; w przypadku produktów pochodzenia zwierzęcego opis zawiera wykaz towarów używanych do karmienia zwierząt; |
| --- | --- |

a)

opis, w tym nazwę handlową i rodzaj odnośnych towarów i produktów, jak również, w stosownych przypadkach, nazwę zwyczajową gatunku i jego pełną nazwę naukową;
  opis produktu zawiera wykaz towarów zawartych w nim lub użytych do wytworzenia tych produktów; w przypadku produktów pochodzenia zwierzęcego opis zawiera wykaz towarów używanych do karmienia zwierząt;

opis produktu zawiera wykaz towarów zawartych w nim lub użytych do wytworzenia tych produktów; w przypadku produktów pochodzenia zwierzęcego opis zawiera wykaz towarów używanych do karmienia zwierząt;

Poprawka 122

Poprawka 122

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – ustęp 1 – litera c

Artykuł 9 – ustęp 1 – litera c

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| c) | identyfikację kraju produkcji; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

c)

identyfikację kraju produkcji;

| c) | identyfikację kraju produkcji
  lub jego części
  ; |
| --- | --- |

c)

identyfikację kraju produkcji
  lub jego części
  ;

lub jego części

Poprawka 123

Poprawka 123

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – ustęp 1 – litera d

Artykuł 9 – ustęp 1 – litera d

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| d) | współrzędne geolokalizacyjne, szerokość i długość geograficzną wszystkich działek, na których wyprodukowano odnośne towary i produkty, a także datę lub przedział czasowy produkcji; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

d)

współrzędne geolokalizacyjne, szerokość i długość geograficzną wszystkich działek, na których wyprodukowano odnośne towary i produkty, a także datę lub przedział czasowy produkcji;

| d) | współrzędne geolokalizacyjne, szerokość i długość geograficzną
  w przypadku
  wszystkich działek, na których wyprodukowano odnośne towary i produkty, a także datę lub przedział czasowy produkcji
  , lub współrzędne geolokalizacyjne, szerokość i długość geograficzną wszystkich punktów wielokąta w przypadku działek, na których wyprodukowano odnośne towary i produkty
  ;
  jakiekolwiek wylesienie lub degradacja na danych działkach, określonych za pomocą jednego punktu szerokości i długości geograficznej lub za pomocą wielokąta, automatycznie dyskwalifikuje wszystkie produkty i towary pochodzące z tych działek do wprowadzenia i udostępnienia na rynku lub ich eksportu; podmioty podają datę lub przedział czasowy, lub sezon zbiorów w odniesieniu do produkcji towaru lub produktu; Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do wielkości działek, nad którymi przedsiębiorstwa są zobowiązane do dostarczenia wieloboków jako jedynego sposobu geolokalizacji dla odnośnych towarów i produktów; |
| --- | --- |

d)

współrzędne geolokalizacyjne, szerokość i długość geograficzną
  w przypadku
  wszystkich działek, na których wyprodukowano odnośne towary i produkty, a także datę lub przedział czasowy produkcji
  , lub współrzędne geolokalizacyjne, szerokość i długość geograficzną wszystkich punktów wielokąta w przypadku działek, na których wyprodukowano odnośne towary i produkty
  ;
  jakiekolwiek wylesienie lub degradacja na danych działkach, określonych za pomocą jednego punktu szerokości i długości geograficznej lub za pomocą wielokąta, automatycznie dyskwalifikuje wszystkie produkty i towary pochodzące z tych działek do wprowadzenia i udostępnienia na rynku lub ich eksportu; podmioty podają datę lub przedział czasowy, lub sezon zbiorów w odniesieniu do produkcji towaru lub produktu; Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do wielkości działek, nad którymi przedsiębiorstwa są zobowiązane do dostarczenia wieloboków jako jedynego sposobu geolokalizacji dla odnośnych towarów i produktów;

w przypadku

, lub współrzędne geolokalizacyjne, szerokość i długość geograficzną wszystkich punktów wielokąta w przypadku działek, na których wyprodukowano odnośne towary i produkty

jakiekolwiek wylesienie lub degradacja na danych działkach, określonych za pomocą jednego punktu szerokości i długości geograficznej lub za pomocą wielokąta, automatycznie dyskwalifikuje wszystkie produkty i towary pochodzące z tych działek do wprowadzenia i udostępnienia na rynku lub ich eksportu; podmioty podają datę lub przedział czasowy, lub sezon zbiorów w odniesieniu do produkcji towaru lub produktu; Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do wielkości działek, nad którymi przedsiębiorstwa są zobowiązane do dostarczenia wieloboków jako jedynego sposobu geolokalizacji dla odnośnych towarów i produktów;

Poprawka 124

Poprawka 124

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – ustęp 1 – litera h

Artykuł 9 – ustęp 1 – litera h

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| h) | odpowiednie i możliwe do zweryfikowania informacje świadczące o tym, że produkcję prowadzono zgodnie z właściwymi przepisami kraju produkcji,
  w tym wszelkie uzgodnienia przyznające prawo do użytkowania danego obszaru do celów produkcji odnośnego towaru. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

h)

odpowiednie i możliwe do zweryfikowania informacje świadczące o tym, że produkcję prowadzono zgodnie z właściwymi przepisami kraju produkcji,
  w tym wszelkie uzgodnienia przyznające prawo do użytkowania danego obszaru do celów produkcji odnośnego towaru.

w tym wszelkie uzgodnienia przyznające prawo do użytkowania danego obszaru do celów produkcji odnośnego towaru.

| h) | odpowiednie i możliwe do zweryfikowania informacje świadczące o tym, że produkcję prowadzono zgodnie z właściwymi przepisami kraju produkcji,
  jak również z odpowiednimi przepisami i normami, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 28; |
| --- | --- |

h)

odpowiednie i możliwe do zweryfikowania informacje świadczące o tym, że produkcję prowadzono zgodnie z właściwymi przepisami kraju produkcji,
  jak również z odpowiednimi przepisami i normami, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 28;

jak również z odpowiednimi przepisami i normami, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 28;

Poprawka 125

Poprawka 125

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – ustęp 1 – litera h a (nowa)

Artykuł 9 – ustęp 1 – litera h a (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | ha) | odpowiednie i możliwe do zweryfikowania informacje, uzyskane w drodze niezależnych audytów i odpowiednich procesów konsultacyjnych, że obszar wykorzystywany do celów produkcji odnośnych towarów i produktów nie jest przedmiotem żadnych roszczeń na podstawie tubylczych, zwyczajowych lub innych uzasadnionych praw własności ani nie jest przedmiotem sporów dotyczących jego użytkowania, własności lub zajmowania; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

ha)

ha)

odpowiednie i możliwe do zweryfikowania informacje, uzyskane w drodze niezależnych audytów i odpowiednich procesów konsultacyjnych, że obszar wykorzystywany do celów produkcji odnośnych towarów i produktów nie jest przedmiotem żadnych roszczeń na podstawie tubylczych, zwyczajowych lub innych uzasadnionych praw własności ani nie jest przedmiotem sporów dotyczących jego użytkowania, własności lub zajmowania;

odpowiednie i możliwe do zweryfikowania informacje, uzyskane w drodze niezależnych audytów i odpowiednich procesów konsultacyjnych, że obszar wykorzystywany do celów produkcji odnośnych towarów i produktów nie jest przedmiotem żadnych roszczeń na podstawie tubylczych, zwyczajowych lub innych uzasadnionych praw własności ani nie jest przedmiotem sporów dotyczących jego użytkowania, własności lub zajmowania;

Poprawka 126

Poprawka 126

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – ustęp 1 – litera h b (nowa)

Artykuł 9 – ustęp 1 – litera h b (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | hb) | odpowiednie i możliwe do zweryfikowania informacje ujawniające poglądy ludności tubylczej, społeczności lokalnych i innych grup, które roszczą sobie prawa własności w odniesieniu do obszaru wykorzystywanego do celów produkcji odnośnych towarów i produktów, dotyczące produkcji tych odnośnych towarów i produktów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

hb)

hb)

odpowiednie i możliwe do zweryfikowania informacje ujawniające poglądy ludności tubylczej, społeczności lokalnych i innych grup, które roszczą sobie prawa własności w odniesieniu do obszaru wykorzystywanego do celów produkcji odnośnych towarów i produktów, dotyczące produkcji tych odnośnych towarów i produktów.

odpowiednie i możliwe do zweryfikowania informacje ujawniające poglądy ludności tubylczej, społeczności lokalnych i innych grup, które roszczą sobie prawa własności w odniesieniu do obszaru wykorzystywanego do celów produkcji odnośnych towarów i produktów, dotyczące produkcji tych odnośnych towarów i produktów.

Poprawka 127

Poprawka 127

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – ustęp 1 a (nowy)

Artykuł 9 – ustęp 1 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 1a.
     
  Instytucje finansowe gromadzą informacje, dokumenty i dane wykazujące, że świadczenie usług finansowych na rzecz klientów jest zgodne z art. 11a. Informacje, dokumenty i dane obejmują co najmniej: |
| | a) | opis działalności gospodarczej klienta, działalności podmiotów znajdujących się pod kontrolą klienta oraz działalności gospodarczej dostawców klienta; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1a.
     
  Instytucje finansowe gromadzą informacje, dokumenty i dane wykazujące, że świadczenie usług finansowych na rzecz klientów jest zgodne z art. 11a. Informacje, dokumenty i dane obejmują co najmniej:

a)

a)

opis działalności gospodarczej klienta, działalności podmiotów znajdujących się pod kontrolą klienta oraz działalności gospodarczej dostawców klienta;

opis działalności gospodarczej klienta, działalności podmiotów znajdujących się pod kontrolą klienta oraz działalności gospodarczej dostawców klienta;

| b) | informacje na temat odnośnych towarów i produktów wprowadzonych do obrotu w Unii, udostępnionych na unijnym rynku lub z niego wywożonych oraz na temat powiązanego zachowania należytej staranności na podstawie niniejszego rozporządzenia; |
| --- | --- |

b)

b)

informacje na temat odnośnych towarów i produktów wprowadzonych do obrotu w Unii, udostępnionych na unijnym rynku lub z niego wywożonych oraz na temat powiązanego zachowania należytej staranności na podstawie niniejszego rozporządzenia;

informacje na temat odnośnych towarów i produktów wprowadzonych do obrotu w Unii, udostępnionych na unijnym rynku lub z niego wywożonych oraz na temat powiązanego zachowania należytej staranności na podstawie niniejszego rozporządzenia;

| c) | wykorzystanie, na potrzeby działalności, o której mowa w lit. a), odnośnych towarów i produktów, w tym informacje na temat odnośnych towarów i produktów skutecznie wykorzystanych oraz na temat powiązanego zachowania należytej staranności na podstawie niniejszego rozporządzenia; |
| --- | --- |

c)

c)

wykorzystanie, na potrzeby działalności, o której mowa w lit. a), odnośnych towarów i produktów, w tym informacje na temat odnośnych towarów i produktów skutecznie wykorzystanych oraz na temat powiązanego zachowania należytej staranności na podstawie niniejszego rozporządzenia;

wykorzystanie, na potrzeby działalności, o której mowa w lit. a), odnośnych towarów i produktów, w tym informacje na temat odnośnych towarów i produktów skutecznie wykorzystanych oraz na temat powiązanego zachowania należytej staranności na podstawie niniejszego rozporządzenia;

| d) | polityki przyjęte i wdrożone przez klienta oraz przez podmioty i dostawców, o których mowa w lit. a), w celu zapewnienia, by ich działalność nie powodowała wylesiania, degradacji lub przekształcenia lasów; |
| --- | --- |

d)

d)

polityki przyjęte i wdrożone przez klienta oraz przez podmioty i dostawców, o których mowa w lit. a), w celu zapewnienia, by ich działalność nie powodowała wylesiania, degradacji lub przekształcenia lasów;

polityki przyjęte i wdrożone przez klienta oraz przez podmioty i dostawców, o których mowa w lit. a), w celu zapewnienia, by ich działalność nie powodowała wylesiania, degradacji lub przekształcenia lasów;

| e) | określenie kraju produkcji i współrzędnych geolokalizacyjnych, szerokości i długości geograficznej wszystkich działek, na których mają być produkowane odnośne towary i produkty. |
| --- | --- |

e)

e)

określenie kraju produkcji i współrzędnych geolokalizacyjnych, szerokości i długości geograficznej wszystkich działek, na których mają być produkowane odnośne towary i produkty.

określenie kraju produkcji i współrzędnych geolokalizacyjnych, szerokości i długości geograficznej wszystkich działek, na których mają być produkowane odnośne towary i produkty.

Poprawki 128 i 253

Poprawki 128 i 253

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – ustęp 3

Artykuł 9 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   
  Aby uzupełnić ust. 1, Komisja może zgodnie z art. 33 przyjmować akty delegowane dotyczące dodatkowych istotnych informacji, które należy uzyskać i które mogą być konieczne do zapewnienia skuteczności systemu zasad należytej staranności. | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   
  Aby uzupełnić ust. 1, Komisja może zgodnie z art. 33 przyjmować akty delegowane dotyczące dodatkowych istotnych informacji, które należy uzyskać i które mogą być konieczne do zapewnienia skuteczności systemu zasad należytej staranności.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 129

Poprawka 129

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 9 – ustęp 3 a (nowy)

Artykuł 9 – ustęp 3 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 3a.
     
  Aby uzupełnić ust. 1 i ust. 1a, Komisja może zgodnie z art. 33 przyjmować akty delegowane dotyczące dodatkowych istotnych informacji, które należy uzyskać i które mogą być konieczne do zapewnienia skuteczności systemu zasad należytej staranności. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3a.
     
  Aby uzupełnić ust. 1 i ust. 1a, Komisja może zgodnie z art. 33 przyjmować akty delegowane dotyczące dodatkowych istotnych informacji, które należy uzyskać i które mogą być konieczne do zapewnienia skuteczności systemu zasad należytej staranności.

Poprawka 130

Poprawka 130

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 1

Artykuł 10 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   Podmioty weryfikują i analizują informacje zgromadzone zgodnie z art. 9 i wszelkie inne istotne dokumenty, i na tej podstawie przeprowadzają ocenę ryzyka w celu ustalenia, czy istnieje ryzyko, że odnośne towary i produkty przeznaczone do wprowadzenia do obrotu w Unii lub do wywozu z rynku unijnego są niezgodne z wymogami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia. Jeżeli podmioty nie mogą wykazać, ze ryzyko wystąpienia niezgodności jest znikome, nie wprowadzają odnośnego towaru lub produktu do obrotu w Unii ani go nie wywożą. | 1.   Podmioty
  i instytucje finansowe
  weryfikują i analizują informacje zgromadzone zgodnie z art. 9 i wszelkie inne istotne dokumenty, i na tej podstawie przeprowadzają ocenę ryzyka w celu ustalenia, czy istnieje ryzyko, że odnośne towary i produkty przeznaczone do wprowadzenia do obrotu w Unii lub do wywozu z rynku unijnego są niezgodne z wymogami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia.
  W przypadku gdy podmiot nie jest w stanie odpowiednio zebrać informacji wymaganych przez niniejsze rozporządzenie, ma prawo zwrócić się do właściwego organu o wyjaśnienie lub pomoc w realizacji.
  Jeżeli podmioty nie mogą wykazać, ze ryzyko wystąpienia niezgodności jest znikome, nie wprowadzają odnośnego towaru lub produktu do obrotu w Unii ani go nie wywożą.
  Jeżeli instytucje finansowe nie mogą wykazać, że ryzyko braku zgodności jest znikome, nie świadczą usług finansowych na rzecz danych klientów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   Podmioty weryfikują i analizują informacje zgromadzone zgodnie z art. 9 i wszelkie inne istotne dokumenty, i na tej podstawie przeprowadzają ocenę ryzyka w celu ustalenia, czy istnieje ryzyko, że odnośne towary i produkty przeznaczone do wprowadzenia do obrotu w Unii lub do wywozu z rynku unijnego są niezgodne z wymogami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia. Jeżeli podmioty nie mogą wykazać, ze ryzyko wystąpienia niezgodności jest znikome, nie wprowadzają odnośnego towaru lub produktu do obrotu w Unii ani go nie wywożą.

1.   Podmioty
  i instytucje finansowe
  weryfikują i analizują informacje zgromadzone zgodnie z art. 9 i wszelkie inne istotne dokumenty, i na tej podstawie przeprowadzają ocenę ryzyka w celu ustalenia, czy istnieje ryzyko, że odnośne towary i produkty przeznaczone do wprowadzenia do obrotu w Unii lub do wywozu z rynku unijnego są niezgodne z wymogami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia.
  W przypadku gdy podmiot nie jest w stanie odpowiednio zebrać informacji wymaganych przez niniejsze rozporządzenie, ma prawo zwrócić się do właściwego organu o wyjaśnienie lub pomoc w realizacji.
  Jeżeli podmioty nie mogą wykazać, ze ryzyko wystąpienia niezgodności jest znikome, nie wprowadzają odnośnego towaru lub produktu do obrotu w Unii ani go nie wywożą.
  Jeżeli instytucje finansowe nie mogą wykazać, że ryzyko braku zgodności jest znikome, nie świadczą usług finansowych na rzecz danych klientów.

Poprawka 131

Poprawka 131

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera b a (nowa)

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera b a (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | ba) | obecność najbardziej narażonej ludności, ludności rdzennej, społeczności lokalnych oraz innych posiadaczy praw do zwyczajowego posiadania ziemi w kraju i jego części w odniesieniu do danego towaru lub produktu; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

ba)

ba)

obecność najbardziej narażonej ludności, ludności rdzennej, społeczności lokalnych oraz innych posiadaczy praw do zwyczajowego posiadania ziemi w kraju i jego części w odniesieniu do danego towaru lub produktu;

obecność najbardziej narażonej ludności, ludności rdzennej, społeczności lokalnych oraz innych posiadaczy praw do zwyczajowego posiadania ziemi w kraju i jego części w odniesieniu do danego towaru lub produktu;

Poprawka 132

Poprawka 132

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera b b (nowa)

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera b b (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | bb) | istnienie roszczeń lub sporów dotyczących korzystania ze zwyczajowych praw własności, posiadania ich i ich egzekwowania na obszarze wykorzystywanym do produkcji odnośnego towaru i produktu, niezależnie od tego, czy są one formalnie zarejestrowane; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

bb)

bb)

istnienie roszczeń lub sporów dotyczących korzystania ze zwyczajowych praw własności, posiadania ich i ich egzekwowania na obszarze wykorzystywanym do produkcji odnośnego towaru i produktu, niezależnie od tego, czy są one formalnie zarejestrowane;

istnienie roszczeń lub sporów dotyczących korzystania ze zwyczajowych praw własności, posiadania ich i ich egzekwowania na obszarze wykorzystywanym do produkcji odnośnego towaru i produktu, niezależnie od tego, czy są one formalnie zarejestrowane;

Poprawka 133

Poprawka 133

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera c

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera c

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| c) | powszechność wylesiania lub
  degradacji
  lasów w kraju i regionie produkcji i na obszarze produkcji odnośnego towaru lub produktu; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

c)

powszechność wylesiania lub
  degradacji
  lasów w kraju i regionie produkcji i na obszarze produkcji odnośnego towaru lub produktu;

degradacji

| c) | powszechność wylesiania
  , degradacji
  lub
  przekształcania
  lasów w kraju i regionie produkcji i na obszarze produkcji odnośnego towaru lub produktu; |
| --- | --- |

c)

powszechność wylesiania
  , degradacji
  lub
  przekształcania
  lasów w kraju i regionie produkcji i na obszarze produkcji odnośnego towaru lub produktu;

, degradacji

przekształcania

Poprawka 134

Poprawka 134

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera e

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera e

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| e) | zastrzeżenia dotyczące kraju produkcji i 
  kraju
  pochodzenia, takie jak poziom korupcji, powszechność fałszowania dokumentów i danych, brak egzekwowania prawa, konflikt zbrojny lub obecność sankcji nałożonych przez Radę Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych lub Radę Unii Europejskiej; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

e)

zastrzeżenia dotyczące kraju produkcji i 
  kraju
  pochodzenia, takie jak poziom korupcji, powszechność fałszowania dokumentów i danych, brak egzekwowania prawa, konflikt zbrojny lub obecność sankcji nałożonych przez Radę Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych lub Radę Unii Europejskiej;

kraju

| e) | zastrzeżenia dotyczące kraju produkcji
  lub jego części, zgodnie z art. 27,
  i pochodzenia, takie jak poziom korupcji, powszechność fałszowania dokumentów i danych, brak
  , łamanie przepisów lub brak
  egzekwowania prawa
  w odniesieniu do praw własności i praw społeczności tubylczych i lokalnych
  , konflikt zbrojny lub obecność sankcji nałożonych przez Radę Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych lub Radę Unii Europejskiej; |
| --- | --- |

e)

zastrzeżenia dotyczące kraju produkcji
  lub jego części, zgodnie z art. 27,
  i pochodzenia, takie jak poziom korupcji, powszechność fałszowania dokumentów i danych, brak
  , łamanie przepisów lub brak
  egzekwowania prawa
  w odniesieniu do praw własności i praw społeczności tubylczych i lokalnych
  , konflikt zbrojny lub obecność sankcji nałożonych przez Radę Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych lub Radę Unii Europejskiej;

lub jego części, zgodnie z art. 27,

, łamanie przepisów lub brak

w odniesieniu do praw własności i praw społeczności tubylczych i lokalnych

Poprawka 135

Poprawka 135

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera f

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera f

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| f) | złożoność danego łańcucha dostaw, szczególnie trudności w połączeniu towarów lub produktów z działką, na której zostały wyprodukowane; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

f)

złożoność danego łańcucha dostaw, szczególnie trudności w połączeniu towarów lub produktów z działką, na której zostały wyprodukowane;

| f) | złożoność danego łańcucha dostaw, szczególnie trudności w połączeniu towarów lub produktów z działką, na której zostały wyprodukowane
  , lub krajowe przepisy o ochronie danych zabraniające przekazywania takich danych
  ; |
| --- | --- |

f)

złożoność danego łańcucha dostaw, szczególnie trudności w połączeniu towarów lub produktów z działką, na której zostały wyprodukowane
  , lub krajowe przepisy o ochronie danych zabraniające przekazywania takich danych
  ;

, lub krajowe przepisy o ochronie danych zabraniające przekazywania takich danych

Poprawka 136

Poprawka 136

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera g

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera g

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| g) | ryzyko mieszania z produktami nieznanego pochodzenia lub produkowanymi na obszarach, na których występowały lub występują wylesianie lub
  degradacja
  lasów; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

g)

ryzyko mieszania z produktami nieznanego pochodzenia lub produkowanymi na obszarach, na których występowały lub występują wylesianie lub
  degradacja
  lasów;

degradacja

| g) | ryzyko mieszania z produktami nieznanego pochodzenia lub produkowanymi na obszarach, na których występowały lub występują wylesianie
  , degradacja
  lub
  przekształcanie
  lasów
  oraz naruszenia odpowiednich przepisów prawa
  ; |
| --- | --- |

g)

ryzyko mieszania z produktami nieznanego pochodzenia lub produkowanymi na obszarach, na których występowały lub występują wylesianie
  , degradacja
  lub
  przekształcanie
  lasów
  oraz naruszenia odpowiednich przepisów prawa
  ;

, degradacja

przekształcanie

oraz naruszenia odpowiednich przepisów prawa

Poprawka 137

Poprawka 137

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera h a (nowa)

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera h a (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | ha) | wyniki wielostronnych dialogów, do udziału w których zaproszono zainteresowane strony, takie jak drobni producenci rolni, MŚP, społeczności tubylcze i lokalne; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

ha)

ha)

wyniki wielostronnych dialogów, do udziału w których zaproszono zainteresowane strony, takie jak drobni producenci rolni, MŚP, społeczności tubylcze i lokalne;

wyniki wielostronnych dialogów, do udziału w których zaproszono zainteresowane strony, takie jak drobni producenci rolni, MŚP, społeczności tubylcze i lokalne;

Poprawka 138

Poprawka 138

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera i a (nowa)

Artykuł 10 – ustęp 2 – litera i a (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | ia) | informacje przekazywane w ramach mechanizmu wczesnego ostrzegania; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

ia)

ia)

informacje przekazywane w ramach mechanizmu wczesnego ostrzegania;

informacje przekazywane w ramach mechanizmu wczesnego ostrzegania;

Poprawka 245

Poprawka 245

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 3

Artykuł 10 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   Produkty z drewna objęte zakresem stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2173/2005, które są objęte ważnym zezwoleniem FLEGT w ramach operacyjnego systemu zezwoleń, uznaje się za zgodne z art. 3 lit. b) niniejszego rozporządzenia. | 3.   Produkty z drewna objęte zakresem stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2173/2005, które są objęte ważnym zezwoleniem FLEGT w ramach operacyjnego systemu zezwoleń, uznaje się za zgodne z 
  zasadami obowiązującymi w kraju produkcji, zgodnie z
  art. 3 lit. b) 
  i zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 28 lit. a)
  niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   Produkty z drewna objęte zakresem stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2173/2005, które są objęte ważnym zezwoleniem FLEGT w ramach operacyjnego systemu zezwoleń, uznaje się za zgodne z art. 3 lit. b) niniejszego rozporządzenia.

3.   Produkty z drewna objęte zakresem stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2173/2005, które są objęte ważnym zezwoleniem FLEGT w ramach operacyjnego systemu zezwoleń, uznaje się za zgodne z 
  zasadami obowiązującymi w kraju produkcji, zgodnie z
  art. 3 lit. b) 
  i zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 28 lit. a)
  niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 140

Poprawka 140

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 4

Artykuł 10 – ustęp 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 4.   Poza sytuacją, w której analiza przeprowadzona zgodnie z ust. 1 umożliwia podmiotowi potwierdzenie, że nie istnieje żadne ryzyko, aby odnośne towary lub produkty były niezgodne z wymogami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia, lub że ryzyko takie jest znikome, podmiot, przed wprowadzeniem odnośnych towarów i produktów do obrotu w Unii lub ich wywozem przyjmuje procedury zmniejszania ryzyka i środki odpowiednie do osiągnięcia poziomu zerowego ryzyka lub znikomego ryzyka. Mogą one obejmować wymaganie dodatkowych informacji, danych lub dokumentów, prowadzenie niezależnych badań lub audytów lub podejmowanie innych środków dotyczących wymogów informacyjnych określonych w art. 9. | 4.   Poza sytuacją, w której analiza przeprowadzona zgodnie z ust. 1 umożliwia podmiotowi potwierdzenie, że nie istnieje żadne ryzyko, aby odnośne towary lub produkty były niezgodne z wymogami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia, lub że ryzyko takie jest znikome, podmiot, przed wprowadzeniem odnośnych towarów i produktów do obrotu w Unii lub ich wywozem przyjmuje procedury zmniejszania ryzyka i środki odpowiednie do osiągnięcia poziomu zerowego ryzyka lub znikomego ryzyka. Mogą one obejmować wymaganie dodatkowych informacji, danych lub dokumentów, prowadzenie niezależnych badań lub audytów
  , budowanie zdolności i inwestycje finansowe na rzecz drobnych producentów rolnych
  lub podejmowanie innych środków dotyczących wymogów informacyjnych określonych w art. 9. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4.   Poza sytuacją, w której analiza przeprowadzona zgodnie z ust. 1 umożliwia podmiotowi potwierdzenie, że nie istnieje żadne ryzyko, aby odnośne towary lub produkty były niezgodne z wymogami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia, lub że ryzyko takie jest znikome, podmiot, przed wprowadzeniem odnośnych towarów i produktów do obrotu w Unii lub ich wywozem przyjmuje procedury zmniejszania ryzyka i środki odpowiednie do osiągnięcia poziomu zerowego ryzyka lub znikomego ryzyka. Mogą one obejmować wymaganie dodatkowych informacji, danych lub dokumentów, prowadzenie niezależnych badań lub audytów lub podejmowanie innych środków dotyczących wymogów informacyjnych określonych w art. 9.

4.   Poza sytuacją, w której analiza przeprowadzona zgodnie z ust. 1 umożliwia podmiotowi potwierdzenie, że nie istnieje żadne ryzyko, aby odnośne towary lub produkty były niezgodne z wymogami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia, lub że ryzyko takie jest znikome, podmiot, przed wprowadzeniem odnośnych towarów i produktów do obrotu w Unii lub ich wywozem przyjmuje procedury zmniejszania ryzyka i środki odpowiednie do osiągnięcia poziomu zerowego ryzyka lub znikomego ryzyka. Mogą one obejmować wymaganie dodatkowych informacji, danych lub dokumentów, prowadzenie niezależnych badań lub audytów
  , budowanie zdolności i inwestycje finansowe na rzecz drobnych producentów rolnych
  lub podejmowanie innych środków dotyczących wymogów informacyjnych określonych w art. 9.

Poprawka 141

Poprawka 141

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 4 a (nowy)

Artykuł 10 – ustęp 4 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 4a.
     
  W stosownych przypadkach podmioty zapewniają przyjęcie ocen ryzyka i środków zmniejszających ryzyko, które gwarantują uczestnictwo i konsultacje ze społecznościami tubylczymi i lokalnymi oraz innymi posiadaczami praw do zwyczajowego posiadania ziemi obecnymi na obszarze produkcji odnośnych towarów i produktów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4a.
     
  W stosownych przypadkach podmioty zapewniają przyjęcie ocen ryzyka i środków zmniejszających ryzyko, które gwarantują uczestnictwo i konsultacje ze społecznościami tubylczymi i lokalnymi oraz innymi posiadaczami praw do zwyczajowego posiadania ziemi obecnymi na obszarze produkcji odnośnych towarów i produktów.

Poprawka 142

Poprawka 142

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 6 – litera a

Artykuł 10 – ustęp 6 – litera a

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| a) | modelowe praktyki zarządzania ryzykiem, sprawozdawczość, prowadzenie rejestrów, kontrolę wewnętrzną i zarządzanie zgodnością, w tym w odniesieniu do podmiotów niebędących MŚP, wyznaczanie urzędnika odpowiedzialnego za zgodność na poziomie zarządzania; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

a)

modelowe praktyki zarządzania ryzykiem, sprawozdawczość, prowadzenie rejestrów, kontrolę wewnętrzną i zarządzanie zgodnością, w tym w odniesieniu do podmiotów niebędących MŚP, wyznaczanie urzędnika odpowiedzialnego za zgodność na poziomie zarządzania;

| a) | modelowe praktyki zarządzania ryzykiem, sprawozdawczość, prowadzenie rejestrów, kontrolę wewnętrzną i zarządzanie zgodnością, w tym w odniesieniu do podmiotów niebędących MŚP, wyznaczanie urzędnika odpowiedzialnego za zgodność na poziomie zarządzania
  , podawanie danych kontaktowych lub aktualnego kontaktowego adresu e-mail
  ; |
| --- | --- |

a)

modelowe praktyki zarządzania ryzykiem, sprawozdawczość, prowadzenie rejestrów, kontrolę wewnętrzną i zarządzanie zgodnością, w tym w odniesieniu do podmiotów niebędących MŚP, wyznaczanie urzędnika odpowiedzialnego za zgodność na poziomie zarządzania
  , podawanie danych kontaktowych lub aktualnego kontaktowego adresu e-mail
  ;

, podawanie danych kontaktowych lub aktualnego kontaktowego adresu e-mail

Poprawka 143

Poprawka 143

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 7

Artykuł 10 – ustęp 7

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 7.   Oceny ryzyka są dokumentowane, przynajmniej raz na rok poddawane przeglądowi i udostępniane na wniosek właściwym organom. | 7.   Oceny ryzyka
  oraz, w stosownych przypadkach, podjęte decyzje w sprawie środków zmniejszających ryzyko
  są dokumentowane, przynajmniej raz na rok poddawane przeglądowi i udostępniane na wniosek właściwym organom. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

7.   Oceny ryzyka są dokumentowane, przynajmniej raz na rok poddawane przeglądowi i udostępniane na wniosek właściwym organom.

7.   Oceny ryzyka
  oraz, w stosownych przypadkach, podjęte decyzje w sprawie środków zmniejszających ryzyko
  są dokumentowane, przynajmniej raz na rok poddawane przeglądowi i udostępniane na wniosek właściwym organom.

Poprawka 144

Poprawka 144

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 1

Artykuł 11 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   W celu zachowania należytej staranności zgodnie z art. 8 podmioty wprowadzają i aktualizują system zasad należytej staranności, aby umożliwić zagwarantowanie zgodności z wymogami określonymi w art. 3
  lit. a) i b)
  . System zasad należytej staranności poddaje się przeglądowi przynajmniej raz w roku i 
  w razie potrzeby
  dostosowuje się go do nowych zmian, które mogą mieć wpływ na zachowanie należytej staranności, i uwzględnia się w nim takie zmiany. Podmioty prowadzą rejestr zmian w systemie lub systemach zasad należytej staranności przez okres 5 lat. | 1.   W celu zachowania należytej staranności zgodnie z art. 8 podmioty wprowadzają i aktualizują system zasad należytej staranności, aby umożliwić zagwarantowanie zgodności z wymogami określonymi w art. 3. System zasad należytej staranności poddaje się przeglądowi przynajmniej raz w roku i dostosowuje się go do nowych zmian, które mogą mieć wpływ na zachowanie należytej staranności, i uwzględnia się w nim takie zmiany
  , gdy podmioty stają się ich świadome
  . Podmioty prowadzą rejestr zmian w systemie lub systemach zasad należytej staranności przez okres 5 lat. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   W celu zachowania należytej staranności zgodnie z art. 8 podmioty wprowadzają i aktualizują system zasad należytej staranności, aby umożliwić zagwarantowanie zgodności z wymogami określonymi w art. 3
  lit. a) i b)
  . System zasad należytej staranności poddaje się przeglądowi przynajmniej raz w roku i 
  w razie potrzeby
  dostosowuje się go do nowych zmian, które mogą mieć wpływ na zachowanie należytej staranności, i uwzględnia się w nim takie zmiany. Podmioty prowadzą rejestr zmian w systemie lub systemach zasad należytej staranności przez okres 5 lat.

1.   W celu zachowania należytej staranności zgodnie z art. 8 podmioty wprowadzają i aktualizują system zasad należytej staranności, aby umożliwić zagwarantowanie zgodności z wymogami określonymi w art. 3. System zasad należytej staranności poddaje się przeglądowi przynajmniej raz w roku i dostosowuje się go do nowych zmian, które mogą mieć wpływ na zachowanie należytej staranności, i uwzględnia się w nim takie zmiany
  , gdy podmioty stają się ich świadome
  . Podmioty prowadzą rejestr zmian w systemie lub systemach zasad należytej staranności przez okres 5 lat.

Poprawka 145

Poprawka 145

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 2

Artykuł 11 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   
  O ile nie przewidziano inaczej w innych instrumentach legislacyjnych UE określających wymogi dotyczące należytej staranności w zakresie zrównoważonego charakteru łańcucha wartości, podmioty niebędące MŚP
  corocznie, w jak najszerszym zakresie, także w internecie, podają do wiadomości publicznej sprawozdanie dotyczące ich systemu zasad należytej staranności, w tym kroków podejmowanych przez nie celem wdrożenia ich obowiązków określonych w art. 8. Podmioty objęte również zakresem stosowania innych instrumentów legislacyjnych
  UE
  określających wymogi w zakresie należytej staranności w łańcuchu wartości spełniają swoje obowiązki sprawozdawcze wynikające z niniejszego ustępu, podając wymagane informacje przy sporządzaniu sprawozdań w kontekście innych instrumentów legislacyjnych
  UE. | 2.   
  Podmioty
  corocznie, w jak najszerszym zakresie, także w internecie, podają do wiadomości publicznej sprawozdanie dotyczące ich systemu zasad należytej staranności, w tym kroków podejmowanych przez nie celem wdrożenia ich obowiązków określonych w art. 8
  , 9 i 10, jak również dotyczące realizacji i wyników zasad należytej staranności oraz środków podjętych w celu wspierania przestrzegania przepisów przez drobnych producentów rolnych, w tym poprzez inwestycje i budowanie zdolności
  . Podmioty objęte również zakresem stosowania innych
  unijnych
  instrumentów legislacyjnych określających wymogi w zakresie należytej staranności w łańcuchu wartości spełniają swoje obowiązki sprawozdawcze wynikające z niniejszego ustępu, podając wymagane informacje przy sporządzaniu sprawozdań w kontekście innych
  unijnych
  instrumentów legislacyjnych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   
  O ile nie przewidziano inaczej w innych instrumentach legislacyjnych UE określających wymogi dotyczące należytej staranności w zakresie zrównoważonego charakteru łańcucha wartości, podmioty niebędące MŚP
  corocznie, w jak najszerszym zakresie, także w internecie, podają do wiadomości publicznej sprawozdanie dotyczące ich systemu zasad należytej staranności, w tym kroków podejmowanych przez nie celem wdrożenia ich obowiązków określonych w art. 8. Podmioty objęte również zakresem stosowania innych instrumentów legislacyjnych
  UE
  określających wymogi w zakresie należytej staranności w łańcuchu wartości spełniają swoje obowiązki sprawozdawcze wynikające z niniejszego ustępu, podając wymagane informacje przy sporządzaniu sprawozdań w kontekście innych instrumentów legislacyjnych
  UE.

2.   
  Podmioty
  corocznie, w jak najszerszym zakresie, także w internecie, podają do wiadomości publicznej sprawozdanie dotyczące ich systemu zasad należytej staranności, w tym kroków podejmowanych przez nie celem wdrożenia ich obowiązków określonych w art. 8
  , 9 i 10, jak również dotyczące realizacji i wyników zasad należytej staranności oraz środków podjętych w celu wspierania przestrzegania przepisów przez drobnych producentów rolnych, w tym poprzez inwestycje i budowanie zdolności
  . Podmioty objęte również zakresem stosowania innych
  unijnych
  instrumentów legislacyjnych określających wymogi w zakresie należytej staranności w łańcuchu wartości spełniają swoje obowiązki sprawozdawcze wynikające z niniejszego ustępu, podając wymagane informacje przy sporządzaniu sprawozdań w kontekście innych
  unijnych
  instrumentów legislacyjnych.

Poprawka 146

Poprawka 146

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 2 a (nowy)

Artykuł 11 – ustęp 2 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 2a.
     
  Sprawozdania, w odniesieniu do odnośnych towarów i produktów dostarczanych przez każdego dostawcę: |
| | a) | zawierają informacje określone w art. 9; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2a.
     
  Sprawozdania, w odniesieniu do odnośnych towarów i produktów dostarczanych przez każdego dostawcę:

a)

a)

zawierają informacje określone w art. 9;

zawierają informacje określone w art. 9;

| b) | opisują informacje i dowody uzyskane i wykorzystane do oceny zgodności odnośnych towarów i produktów z art. 3; |
| --- | --- |

b)

b)

opisują informacje i dowody uzyskane i wykorzystane do oceny zgodności odnośnych towarów i produktów z art. 3;

opisują informacje i dowody uzyskane i wykorzystane do oceny zgodności odnośnych towarów i produktów z art. 3;

| c) | przedstawiają wnioski z oceny ryzyka przeprowadzonej zgodnie z art. 10 ust. 1 oraz opisują wszelkie procedury lub środki zmniejszające ryzyko podjęte zgodnie z art. 10 ust. 4; |
| --- | --- |

c)

c)

przedstawiają wnioski z oceny ryzyka przeprowadzonej zgodnie z art. 10 ust. 1 oraz opisują wszelkie procedury lub środki zmniejszające ryzyko podjęte zgodnie z art. 10 ust. 4;

przedstawiają wnioski z oceny ryzyka przeprowadzonej zgodnie z art. 10 ust. 1 oraz opisują wszelkie procedury lub środki zmniejszające ryzyko podjęte zgodnie z art. 10 ust. 4;

| d) | precyzują datę i miejsce wprowadzenia na rynek unijny lub wywozu z niego odnośnych towarów i produktów; oraz |
| --- | --- |

d)

d)

precyzują datę i miejsce wprowadzenia na rynek unijny lub wywozu z niego odnośnych towarów i produktów; oraz

precyzują datę i miejsce wprowadzenia na rynek unijny lub wywozu z niego odnośnych towarów i produktów; oraz

| e) | zawierają dowody przeprowadzenia konsultacji ze społecznościami tubylczymi i lokalnymi oraz innymi posiadaczami zwyczajowego prawa własności ziemi obecnymi na obszarze produkcji odnośnych towarów i produktów. |
| --- | --- |

e)

e)

zawierają dowody przeprowadzenia konsultacji ze społecznościami tubylczymi i lokalnymi oraz innymi posiadaczami zwyczajowego prawa własności ziemi obecnymi na obszarze produkcji odnośnych towarów i produktów.

zawierają dowody przeprowadzenia konsultacji ze społecznościami tubylczymi i lokalnymi oraz innymi posiadaczami zwyczajowego prawa własności ziemi obecnymi na obszarze produkcji odnośnych towarów i produktów.

Poprawka 147

Poprawka 147

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 3

Artykuł 11 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   Podmioty zachowują wszelkie dokumenty związane z należytą starannością, takie jak wszystkie stosowne zapisy, środki i procedury zgodne z art. 8,
  przez okres co najmniej 5 lat
  . Udostępniają
  je na wniosek właściwych organów
  . | 3.   Podmioty zachowują
  przez okres co najmniej 5 lat
  wszelkie dokumenty związane z należytą starannością, takie jak wszystkie stosowne zapisy, środki i procedury zgodne z art. 8,
  umożliwiające niekwestionowaną identyfikację każdego produktu lub towaru wprowadzonego do obrotu, przeprowadzonej analizy ryzyka i uzyskanego wyniku
  .
  Na żądanie
  udostępniają
  one tę dokumentację właściwym organom
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   Podmioty zachowują wszelkie dokumenty związane z należytą starannością, takie jak wszystkie stosowne zapisy, środki i procedury zgodne z art. 8,
  przez okres co najmniej 5 lat
  . Udostępniają
  je na wniosek właściwych organów
  .

3.   Podmioty zachowują
  przez okres co najmniej 5 lat
  wszelkie dokumenty związane z należytą starannością, takie jak wszystkie stosowne zapisy, środki i procedury zgodne z art. 8,
  umożliwiające niekwestionowaną identyfikację każdego produktu lub towaru wprowadzonego do obrotu, przeprowadzonej analizy ryzyka i uzyskanego wyniku
  .
  Na żądanie
  udostępniają
  one tę dokumentację właściwym organom
  .

Poprawka 148

Poprawka 148

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 a (nowy)

Artykuł 11 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Artykuł 11a |
| | Obowiązki instytucji finansowych |
| | 1.
     
  W celu zapewnienia zgodności z art. 3 instytucje finansowe zachowują należytą staranność przed świadczeniem usług finansowych klientom, których działalność gospodarcza polega na handlu odnośnymi towarami i produktami lub wprowadzaniu ich do obrotu bądź jest powiązana z takimi rodzajami działalności. |
| | 2.
     
  Należyta staranność obejmuje: |
| | a) | gromadzenie informacji i dokumentów, o których mowa w art. 9 ust. 1a, koniecznych do spełnienia wymogu określonego w ust. 1 niniejszego artykułu; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Artykuł 11a

Artykuł 11a

Obowiązki instytucji finansowych

Obowiązki instytucji finansowych

1.
     
  W celu zapewnienia zgodności z art. 3 instytucje finansowe zachowują należytą staranność przed świadczeniem usług finansowych klientom, których działalność gospodarcza polega na handlu odnośnymi towarami i produktami lub wprowadzaniu ich do obrotu bądź jest powiązana z takimi rodzajami działalności.

2.
     
  Należyta staranność obejmuje:

a)

a)

gromadzenie informacji i dokumentów, o których mowa w art. 9 ust. 1a, koniecznych do spełnienia wymogu określonego w ust. 1 niniejszego artykułu;

gromadzenie informacji i dokumentów, o których mowa w art. 9 ust. 1a, koniecznych do spełnienia wymogu określonego w ust. 1 niniejszego artykułu;

| b) | ocenę ryzyka i środki zmniejszające ryzyko, o których mowa w art. 10; |
| --- | --- |

b)

b)

ocenę ryzyka i środki zmniejszające ryzyko, o których mowa w art. 10;

ocenę ryzyka i środki zmniejszające ryzyko, o których mowa w art. 10;

3.
     
  Instytucje finansowe nie mogą świadczyć usług finansowych klientom bez uprzedniego złożenia oświadczenia o zachowaniu należytej staranności właściwym organom.

4.
     
  W przypadku gdy instytucje finansowe nawiązały trwające relacje biznesowe z klientami przed dniem ... [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia], instytucje finansowe zachowują odpowiednią należytą staranność do dnia ... [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę jednego roku od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia].

Poprawka 149

Poprawka 149

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 b (nowy)

Artykuł 11 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Artykuł 11b





  1.
     
  Instytucje finansowe weryfikują i analizują informacje zgromadzone zgodnie z art. 9 ust. 1a i wszelkie inne istotne dokumenty, i na tej podstawie przeprowadzają ocenę ryzyka w celu ustalenia, czy istnieje ryzyko, że świadczenie usług finansowych na rzecz klienta nie jest zgodne z art. 12a ust. 1. Jeżeli instytucja finansowa nie może wykazać, że ryzyko braku zgodności jest znikome, nie świadczy ona usług finansowych na rzecz danego klienta. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Artykuł 11b

1.
     
  Instytucje finansowe weryfikują i analizują informacje zgromadzone zgodnie z art. 9 ust. 1a i wszelkie inne istotne dokumenty, i na tej podstawie przeprowadzają ocenę ryzyka w celu ustalenia, czy istnieje ryzyko, że świadczenie usług finansowych na rzecz klienta nie jest zgodne z art. 12a ust. 1. Jeżeli instytucja finansowa nie może wykazać, że ryzyko braku zgodności jest znikome, nie świadczy ona usług finansowych na rzecz danego klienta.

Poprawka 150

Poprawka 150

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 – ustęp 1

Artykuł 12 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   Wprowadzając odnośne towary lub produkty do obrotu w Unii lub wywożąc je z rynku unijnego, podmioty nie są zobowiązane do wypełniania obowiązków wynikających z art. 10, jeżeli mogą potwierdzić, że wszystkie odnośne towary i produkty wyprodukowano w krajach lub ich częściach, które zidentyfikowano jako obarczone niskim ryzykiem zgodnie z art. 27. | 1.   Wprowadzając odnośne towary lub produkty do obrotu w Unii lub wywożąc je z rynku unijnego, podmioty nie są zobowiązane do wypełniania obowiązków wynikających z art. 10
  ust. 2 lit. a), b), ba), bb), c), d), e), h), ha) lub j), lub art. 10 ust. 6
  , jeżeli mogą potwierdzić, że wszystkie odnośne towary i produkty wyprodukowano w krajach lub ich częściach, które zidentyfikowano jako obarczone niskim ryzykiem zgodnie z art. 27. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   Wprowadzając odnośne towary lub produkty do obrotu w Unii lub wywożąc je z rynku unijnego, podmioty nie są zobowiązane do wypełniania obowiązków wynikających z art. 10, jeżeli mogą potwierdzić, że wszystkie odnośne towary i produkty wyprodukowano w krajach lub ich częściach, które zidentyfikowano jako obarczone niskim ryzykiem zgodnie z art. 27.

1.   Wprowadzając odnośne towary lub produkty do obrotu w Unii lub wywożąc je z rynku unijnego, podmioty nie są zobowiązane do wypełniania obowiązków wynikających z art. 10
  ust. 2 lit. a), b), ba), bb), c), d), e), h), ha) lub j), lub art. 10 ust. 6
  , jeżeli mogą potwierdzić, że wszystkie odnośne towary i produkty wyprodukowano w krajach lub ich częściach, które zidentyfikowano jako obarczone niskim ryzykiem zgodnie z art. 27.

Poprawka 151

Poprawka 151

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 – ustęp 2

Artykuł 12 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   Jeżeli podmiot uzyska jednak jakiekolwiek informacje, które wskazywałyby na ryzyko, że odnośne towary i produkty mogą nie spełniać wymogów niniejszego rozporządzenia lub zostanie o tym powiadomiony, musi spełnić wszystkie obowiązki wynikające z art. 9 i 10. | 2.   Jeżeli podmiot uzyska jednak jakiekolwiek
  istotne
  informacje, które wskazywałyby na ryzyko, że odnośne towary i produkty mogą nie spełniać wymogów niniejszego rozporządzenia lub zostanie o tym powiadomiony, musi spełnić wszystkie obowiązki wynikające z art. 9 i 10.
  Podmiot niezwłocznie przekazuje wszelkie istotne informacje właściwemu organowi. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   Jeżeli podmiot uzyska jednak jakiekolwiek informacje, które wskazywałyby na ryzyko, że odnośne towary i produkty mogą nie spełniać wymogów niniejszego rozporządzenia lub zostanie o tym powiadomiony, musi spełnić wszystkie obowiązki wynikające z art. 9 i 10.

2.   Jeżeli podmiot uzyska jednak jakiekolwiek
  istotne
  informacje, które wskazywałyby na ryzyko, że odnośne towary i produkty mogą nie spełniać wymogów niniejszego rozporządzenia lub zostanie o tym powiadomiony, musi spełnić wszystkie obowiązki wynikające z art. 9 i 10.
  Podmiot niezwłocznie przekazuje wszelkie istotne informacje właściwemu organowi.

Poprawka 152

Poprawka 152

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 – ustęp 2 a (nowy)

Artykuł 12 – ustęp 2 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 2a.
     
  W przypadku gdy właściwy organ uzyska informacje wskazujące na ryzyko możliwego obejścia wymogów niniejszego rozporządzenia, w tym w przypadkach, w których odnośne towary lub produkty są produkowane w kraju obarczonym standardowym lub wysokim ryzykiem, a następnie przetwarzane w Unii lub wywożone do Unii z kraju niskiego ryzyka, właściwy organ przystępuje do kontroli zgodnie z art. 14 ust. 6 i w razie potrzeby przyjmuje środki tymczasowe zgodnie z art. 21. W przypadku stwierdzenia niezgodności z niniejszym rozporządzeniem organy państwa członkowskiego podejmują dalsze środki zgodnie z art. 22 i 23. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2a.
     
  W przypadku gdy właściwy organ uzyska informacje wskazujące na ryzyko możliwego obejścia wymogów niniejszego rozporządzenia, w tym w przypadkach, w których odnośne towary lub produkty są produkowane w kraju obarczonym standardowym lub wysokim ryzykiem, a następnie przetwarzane w Unii lub wywożone do Unii z kraju niskiego ryzyka, właściwy organ przystępuje do kontroli zgodnie z art. 14 ust. 6 i w razie potrzeby przyjmuje środki tymczasowe zgodnie z art. 21. W przypadku stwierdzenia niezgodności z niniejszym rozporządzeniem organy państwa członkowskiego podejmują dalsze środki zgodnie z art. 22 i 23.

Poprawka 153

Poprawka 153

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 a (nowy)

Artykuł 12 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Artykuł 12a |
| | Wytyczne |
| | 1.
     
  Do dnia ... [12 miesięcy po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia] Komisja wydaje przyjazne dla użytkownika wytyczne dotyczące poszczególnych towarów w celu wyjaśnienia obowiązków podmiotów w zakresie należytej staranności i identyfikowalności, które są dostosowane do ich odpowiednich łańcuchów dostaw. Komisja uwzględnia inne wymogi dotyczące należytej staranności wynikające z prawa unijnego, w szczególności [przyszłą dyrektywę w sprawie należytej staranności w zakresie zrównoważonego ładu korporacyjnego]. |
| | 2.
     
  W wytycznych uwzględnia się w szczególności potrzeby MŚP i informuje się je o różnych sposobach dostępu do pomocy administracyjnej i finansowej oraz dostarcza wskazówek, w jaki sposób można najskuteczniej wdrożyć wymogi wynikające z nakładających się na siebie przepisów dotyczących należytej staranności, zawartych w różnych aktach prawnych Unii. |
| | 3.
     
  Wytyczne są opracowywane w porozumieniu z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, w tym z państw trzecich, oraz w stosownych przypadkach z uwzględnieniem najlepszych praktyk organów międzynarodowych dysponujących wiedzą fachową w dziedzinie należytej staranności. |
| | 4.
     
  Komisja dokonuje regularnego przeglądu i aktualizacji wytycznych, uwzględniając najnowsze zmiany w odpowiednich sektorach. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Artykuł 12a

Artykuł 12a

Wytyczne

Wytyczne

1.
     
  Do dnia ... [12 miesięcy po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia] Komisja wydaje przyjazne dla użytkownika wytyczne dotyczące poszczególnych towarów w celu wyjaśnienia obowiązków podmiotów w zakresie należytej staranności i identyfikowalności, które są dostosowane do ich odpowiednich łańcuchów dostaw. Komisja uwzględnia inne wymogi dotyczące należytej staranności wynikające z prawa unijnego, w szczególności [przyszłą dyrektywę w sprawie należytej staranności w zakresie zrównoważonego ładu korporacyjnego].

2.
     
  W wytycznych uwzględnia się w szczególności potrzeby MŚP i informuje się je o różnych sposobach dostępu do pomocy administracyjnej i finansowej oraz dostarcza wskazówek, w jaki sposób można najskuteczniej wdrożyć wymogi wynikające z nakładających się na siebie przepisów dotyczących należytej staranności, zawartych w różnych aktach prawnych Unii.

3.
     
  Wytyczne są opracowywane w porozumieniu z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, w tym z państw trzecich, oraz w stosownych przypadkach z uwzględnieniem najlepszych praktyk organów międzynarodowych dysponujących wiedzą fachową w dziedzinie należytej staranności.

4.
     
  Komisja dokonuje regularnego przeglądu i aktualizacji wytycznych, uwzględniając najnowsze zmiany w odpowiednich sektorach.

Poprawka 154

Poprawka 154

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 13 – ustęp 3

Artykuł 13 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   
  Komisja
  podaje do wiadomości publicznej na swojej stronie internetowej wykaz właściwych organów. Komisja regularnie aktualizuje wykaz na podstawie odpowiednich aktualizacji otrzymanych od państw członkowskich. | 3.   
  Bez zbędnej zwłoki Komisja
  podaje do wiadomości publicznej na swojej stronie internetowej wykaz właściwych organów. Komisja regularnie aktualizuje wykaz na podstawie odpowiednich aktualizacji otrzymanych od państw członkowskich. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   
  Komisja
  podaje do wiadomości publicznej na swojej stronie internetowej wykaz właściwych organów. Komisja regularnie aktualizuje wykaz na podstawie odpowiednich aktualizacji otrzymanych od państw członkowskich.

3.   
  Bez zbędnej zwłoki Komisja
  podaje do wiadomości publicznej na swojej stronie internetowej wykaz właściwych organów. Komisja regularnie aktualizuje wykaz na podstawie odpowiednich aktualizacji otrzymanych od państw członkowskich.

Poprawka 155

Poprawka 155

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 13 – ustęp 4

Artykuł 13 – ustęp 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 4.   Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy miały odpowiednie uprawnienia i zasoby do wykonywania swoich obowiązków określonych w rozdziale 3 niniejszego rozporządzenia. | 4.   Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy miały odpowiednie uprawnienia
  , funkcjonalną niezależność
  i zasoby do wykonywania swoich obowiązków określonych w rozdziale 3 niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4.   Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy miały odpowiednie uprawnienia i zasoby do wykonywania swoich obowiązków określonych w rozdziale 3 niniejszego rozporządzenia.

4.   Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy miały odpowiednie uprawnienia
  , funkcjonalną niezależność
  i zasoby do wykonywania swoich obowiązków określonych w rozdziale 3 niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 156

Poprawka 156

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 13 – ustęp 6

Artykuł 13 – ustęp 6

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 6.   Państwa członkowskie
  mogą ułatwiać
  wymianę i rozpowszechnianie stosownych informacji, w szczególności w celu wsparcia podmiotów w ocenie ryzyka, jak określono w art. 9, oraz na temat najlepszych praktyk dotyczących wykonania niniejszego rozporządzenia. | 6.   Państwa członkowskie
  ułatwiają
  wymianę i rozpowszechnianie stosownych informacji, w szczególności w celu wsparcia podmiotów w ocenie ryzyka, jak określono w art. 9, oraz na temat najlepszych praktyk dotyczących wykonania niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

6.   Państwa członkowskie
  mogą ułatwiać
  wymianę i rozpowszechnianie stosownych informacji, w szczególności w celu wsparcia podmiotów w ocenie ryzyka, jak określono w art. 9, oraz na temat najlepszych praktyk dotyczących wykonania niniejszego rozporządzenia.

6.   Państwa członkowskie
  ułatwiają
  wymianę i rozpowszechnianie stosownych informacji, w szczególności w celu wsparcia podmiotów w ocenie ryzyka, jak określono w art. 9, oraz na temat najlepszych praktyk dotyczących wykonania niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 157

Poprawka 157

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 13 – ustęp 7 a (nowy)

Artykuł 13 – ustęp 7 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 7a.
     
  W celu zapewnienia jednolitego stosowania obowiązków wymienionych w niniejszym rozdziale, w szczególności kontroli podmiotów i podmiotów handlowych, Komisja wydaje wytyczne dla wszystkich właściwych organów nie później niż do dnia ... [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę 6 miesięcy po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia]. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

7a.
     
  W celu zapewnienia jednolitego stosowania obowiązków wymienionych w niniejszym rozdziale, w szczególności kontroli podmiotów i podmiotów handlowych, Komisja wydaje wytyczne dla wszystkich właściwych organów nie później niż do dnia ... [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę 6 miesięcy po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia].

Poprawka 158

Poprawka 158

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 13 – ustęp 7 b (nowy)

Artykuł 13 – ustęp 7 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 7b.
     
  Właściwe organy monitorują zgodność instytucji finansowych z wymogami niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

7b.
     
  Właściwe organy monitorują zgodność instytucji finansowych z wymogami niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 159

Poprawka 159

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 14 – ustęp 3

Artykuł 14 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   Aby przeprowadzić kontrole, o których mowa w ust. 1, właściwe organy ustanawiają plan, którego podstawą jest podejście oparte na analizie ryzyka. Plan zawiera co najmniej kryteria ryzyka służące przeprowadzeniu analizy ryzyka na podstawie ust. 4 i będące tym samym podstawą do podejmowania decyzji dotyczących kontroli. Ustanawiając kryteria ryzyka i dokonując ich przeglądu, właściwe organy uwzględniają
  w szczególności przypisanie ryzyka krajom
  lub
  ich częściom zgodnie
  z 
  art. 27, historię przestrzegania
  przez podmiot lub podmiot handlowy
  przepisów niniejszego rozporządzenia
  i wszelkie inne istotne informacje. Na podstawie wyników kontroli i doświadczenia we wdrażaniu planów właściwe organy dokonują regularnego przeglądu tych planów i kryteriów ryzyka, aby podnieść ich skuteczność. Dokonując przeglądu planów, właściwe organy
  ustanawiają
  mniejszą częstotliwość kontroli w przypadku tych podmiotów i podmiotów handlowych, które wykazują się konsekwentnym zachowywaniem zgodności z wymogami niniejszego rozporządzenia. | 3.   Aby przeprowadzić kontrole, o których mowa w ust. 1, właściwe organy ustanawiają plan, którego podstawą jest podejście oparte na analizie ryzyka. Plan
  , który udostępnia się publicznie zgodnie z art. 19,
  zawiera co najmniej kryteria ryzyka służące przeprowadzeniu analizy ryzyka na podstawie ust. 4 i będące tym samym podstawą do podejmowania decyzji dotyczących kontroli. Ustanawiając kryteria ryzyka i dokonując ich przeglądu, właściwe organy uwzględniają
  wcześniejsze naruszenia niniejszego rozporządzenia przez dany podmiot
  lub
  podmiot handlowy, ilość odnośnych towarów i produktów wprowadzanych do obrotu lub udostępnianych na rynku lub wywożonych
  z 
  rynku unijnego
  przez
  dany
  podmiot lub podmiot handlowy
  , czas, jaki upłynął od zakończenia oceny ryzyka dla odnośnych towarów lub produktów, bliskość działek lub wieloboków, na których wyprodukowano odnośne towary
  i 
  produkty, do lasów i
  wszelkie inne istotne informacje. Na podstawie wyników kontroli i doświadczenia we wdrażaniu planów właściwe organy dokonują regularnego przeglądu tych planów i kryteriów ryzyka, aby podnieść ich skuteczność. Dokonując przeglądu planów, właściwe organy
  mogą ustanowić
  mniejszą częstotliwość kontroli w przypadku tych podmiotów i podmiotów handlowych, które wykazują się konsekwentnym zachowywaniem zgodności z wymogami niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   Aby przeprowadzić kontrole, o których mowa w ust. 1, właściwe organy ustanawiają plan, którego podstawą jest podejście oparte na analizie ryzyka. Plan zawiera co najmniej kryteria ryzyka służące przeprowadzeniu analizy ryzyka na podstawie ust. 4 i będące tym samym podstawą do podejmowania decyzji dotyczących kontroli. Ustanawiając kryteria ryzyka i dokonując ich przeglądu, właściwe organy uwzględniają
  w szczególności przypisanie ryzyka krajom
  lub
  ich częściom zgodnie
  z 
  art. 27, historię przestrzegania
  przez podmiot lub podmiot handlowy
  przepisów niniejszego rozporządzenia
  i wszelkie inne istotne informacje. Na podstawie wyników kontroli i doświadczenia we wdrażaniu planów właściwe organy dokonują regularnego przeglądu tych planów i kryteriów ryzyka, aby podnieść ich skuteczność. Dokonując przeglądu planów, właściwe organy
  ustanawiają
  mniejszą częstotliwość kontroli w przypadku tych podmiotów i podmiotów handlowych, które wykazują się konsekwentnym zachowywaniem zgodności z wymogami niniejszego rozporządzenia.

3.   Aby przeprowadzić kontrole, o których mowa w ust. 1, właściwe organy ustanawiają plan, którego podstawą jest podejście oparte na analizie ryzyka. Plan
  , który udostępnia się publicznie zgodnie z art. 19,
  zawiera co najmniej kryteria ryzyka służące przeprowadzeniu analizy ryzyka na podstawie ust. 4 i będące tym samym podstawą do podejmowania decyzji dotyczących kontroli. Ustanawiając kryteria ryzyka i dokonując ich przeglądu, właściwe organy uwzględniają
  wcześniejsze naruszenia niniejszego rozporządzenia przez dany podmiot
  lub
  podmiot handlowy, ilość odnośnych towarów i produktów wprowadzanych do obrotu lub udostępnianych na rynku lub wywożonych
  z 
  rynku unijnego
  przez
  dany
  podmiot lub podmiot handlowy
  , czas, jaki upłynął od zakończenia oceny ryzyka dla odnośnych towarów lub produktów, bliskość działek lub wieloboków, na których wyprodukowano odnośne towary
  i 
  produkty, do lasów i
  wszelkie inne istotne informacje. Na podstawie wyników kontroli i doświadczenia we wdrażaniu planów właściwe organy dokonują regularnego przeglądu tych planów i kryteriów ryzyka, aby podnieść ich skuteczność. Dokonując przeglądu planów, właściwe organy
  mogą ustanowić
  mniejszą częstotliwość kontroli w przypadku tych podmiotów i podmiotów handlowych, które wykazują się konsekwentnym zachowywaniem zgodności z wymogami niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 160

Poprawka 160

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 14 – ustęp 7

Artykuł 14 – ustęp 7

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 7.   Zawieszenia, o których mowa w ust. 6, kończą się w terminie
  3
  dni roboczych, chyba że właściwe organy, na podstawie wyników kontroli przeprowadzonych w tym okresie, stwierdzą, że potrzebują dodatkowego czasu, aby ustalić, czy odnośne towary i produkty spełniają wymogi niniejszego rozporządzenia. W takim przypadku właściwe organy przedłużają okres zawieszenia za pomocą dodatkowych środków tymczasowych wprowadzonych na mocy art. 21 lub, w przypadku odnośnych towarów lub produktów wprowadzanych na rynek unijny lub z niego wyprowadzanych, w drodze powiadomienia organów celnych o konieczności utrzymania zawieszenia na podstawie art. 24 ust. 6. | 7.   Zawieszenia, o których mowa w ust. 6, kończą się w terminie
  pięciu
  dni roboczych
  lub 72 godzin w przypadku świeżych towarów i produktów narażonych na zepsucie
  , chyba że właściwe organy, na podstawie wyników kontroli przeprowadzonych w tym okresie, stwierdzą, że potrzebują dodatkowego czasu, aby ustalić, czy odnośne towary i produkty spełniają wymogi niniejszego rozporządzenia. W takim przypadku właściwe organy przedłużają okres zawieszenia za pomocą dodatkowych środków tymczasowych wprowadzonych na mocy art. 21 lub, w przypadku odnośnych towarów lub produktów wprowadzanych na rynek unijny lub z niego wyprowadzanych, w drodze powiadomienia organów celnych o konieczności utrzymania zawieszenia na podstawie art. 24 ust. 6. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

7.   Zawieszenia, o których mowa w ust. 6, kończą się w terminie
  3
  dni roboczych, chyba że właściwe organy, na podstawie wyników kontroli przeprowadzonych w tym okresie, stwierdzą, że potrzebują dodatkowego czasu, aby ustalić, czy odnośne towary i produkty spełniają wymogi niniejszego rozporządzenia. W takim przypadku właściwe organy przedłużają okres zawieszenia za pomocą dodatkowych środków tymczasowych wprowadzonych na mocy art. 21 lub, w przypadku odnośnych towarów lub produktów wprowadzanych na rynek unijny lub z niego wyprowadzanych, w drodze powiadomienia organów celnych o konieczności utrzymania zawieszenia na podstawie art. 24 ust. 6.

7.   Zawieszenia, o których mowa w ust. 6, kończą się w terminie
  pięciu
  dni roboczych
  lub 72 godzin w przypadku świeżych towarów i produktów narażonych na zepsucie
  , chyba że właściwe organy, na podstawie wyników kontroli przeprowadzonych w tym okresie, stwierdzą, że potrzebują dodatkowego czasu, aby ustalić, czy odnośne towary i produkty spełniają wymogi niniejszego rozporządzenia. W takim przypadku właściwe organy przedłużają okres zawieszenia za pomocą dodatkowych środków tymczasowych wprowadzonych na mocy art. 21 lub, w przypadku odnośnych towarów lub produktów wprowadzanych na rynek unijny lub z niego wyprowadzanych, w drodze powiadomienia organów celnych o konieczności utrzymania zawieszenia na podstawie art. 24 ust. 6.

Poprawka 161

Poprawka 161

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 14 – ustęp 9

Artykuł 14 – ustęp 9

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 9.   Każde państwo członkowskie zapewnia, aby coroczne kontrole przeprowadzane przez jego właściwe organy obejmowały co najmniej
  5
   % podmiotów wprowadzających do obrotu w Unii, udostępniających na rynku unijnym lub z niego wywożących każdy z odnośnych towarów na ich rynku, jak również
  5
   % ilości każdego z odnośnych towarów wprowadzanych do obrotu na ich rynku, udostępnianych tym rynku lub z niego wywożonych. | 9.   Każde państwo członkowskie zapewnia, aby coroczne kontrole przeprowadzane przez jego właściwe organy obejmowały co najmniej
  10
   % podmiotów wprowadzających do obrotu w Unii, udostępniających na rynku unijnym lub z niego wywożących każdy z odnośnych towarów
  i produktów
  na ich rynku, jak również
  10
   % ilości każdego z odnośnych towarów
  i produktów
  wprowadzanych do obrotu na ich rynku, udostępnianych tym rynku lub z niego wywożonych.
  W przypadku towarów lub produktów z krajów lub ich części sklasyfikowanych jako kraje lub części obarczone niskim ryzykiem, jak określono w art. 27, państwa członkowskie mogą ograniczyć coroczne kontrole do 5 %. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

9.   Każde państwo członkowskie zapewnia, aby coroczne kontrole przeprowadzane przez jego właściwe organy obejmowały co najmniej
  5
   % podmiotów wprowadzających do obrotu w Unii, udostępniających na rynku unijnym lub z niego wywożących każdy z odnośnych towarów na ich rynku, jak również
  5
   % ilości każdego z odnośnych towarów wprowadzanych do obrotu na ich rynku, udostępnianych tym rynku lub z niego wywożonych.

9.   Każde państwo członkowskie zapewnia, aby coroczne kontrole przeprowadzane przez jego właściwe organy obejmowały co najmniej
  10
   % podmiotów wprowadzających do obrotu w Unii, udostępniających na rynku unijnym lub z niego wywożących każdy z odnośnych towarów
  i produktów
  na ich rynku, jak również
  10
   % ilości każdego z odnośnych towarów
  i produktów
  wprowadzanych do obrotu na ich rynku, udostępnianych tym rynku lub z niego wywożonych.
  W przypadku towarów lub produktów z krajów lub ich części sklasyfikowanych jako kraje lub części obarczone niskim ryzykiem, jak określono w art. 27, państwa członkowskie mogą ograniczyć coroczne kontrole do 5 %.

Poprawka 162

Poprawka 162

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 14 – ustęp 11

Artykuł 14 – ustęp 11

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 11.   Bez uszczerbku dla kontroli na podstawie ust. 5 i 6 właściwe organy przeprowadzają kontrole, o których mowa w ust. 1, jeżeli są w posiadaniu dowodów lub innych istotnych informacji, w tym opartych na uzasadnionych zastrzeżeniach przekazanych przez strony trzecie na podstawie art. 29, dotyczących potencjalnej niezgodności z niniejszym rozporządzeniem. | 11.   Bez uszczerbku dla kontroli na podstawie ust. 5 i 6 właściwe organy
  , bez zbędnej zwłoki,
  przeprowadzają kontrole, o których mowa w ust. 1, jeżeli są w posiadaniu dowodów lub innych istotnych informacji, w tym opartych na
  mechanizmach wczesnego ostrzegania lub na
  uzasadnionych zastrzeżeniach przekazanych przez strony trzecie na podstawie art. 29, dotyczących potencjalnej niezgodności z niniejszym rozporządzeniem. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

11.   Bez uszczerbku dla kontroli na podstawie ust. 5 i 6 właściwe organy przeprowadzają kontrole, o których mowa w ust. 1, jeżeli są w posiadaniu dowodów lub innych istotnych informacji, w tym opartych na uzasadnionych zastrzeżeniach przekazanych przez strony trzecie na podstawie art. 29, dotyczących potencjalnej niezgodności z niniejszym rozporządzeniem.

11.   Bez uszczerbku dla kontroli na podstawie ust. 5 i 6 właściwe organy
  , bez zbędnej zwłoki,
  przeprowadzają kontrole, o których mowa w ust. 1, jeżeli są w posiadaniu dowodów lub innych istotnych informacji, w tym opartych na
  mechanizmach wczesnego ostrzegania lub na
  uzasadnionych zastrzeżeniach przekazanych przez strony trzecie na podstawie art. 29, dotyczących potencjalnej niezgodności z niniejszym rozporządzeniem.

Poprawka 163

Poprawka 163

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 14 – ustęp 12

Artykuł 14 – ustęp 12

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 12.   Kontrole przeprowadza się bez wcześniejszego uprzedzenia podmiotu lub podmiotu handlowego, z wyjątkiem sytuacji, kiedy wcześniejsze powiadomienie podmiotu lub podmiotu handlowego jest konieczne do zapewnienia skuteczności kontroli. | 12.   Kontrole przeprowadza się bez wcześniejszego uprzedzenia podmiotu lub podmiotu handlowego, z wyjątkiem sytuacji, kiedy wcześniejsze powiadomienie podmiotu lub podmiotu handlowego jest konieczne do zapewnienia skuteczności kontroli.
  Organy uzasadniają takie wcześniejsze powiadomienia w swoich sprawozdaniach z kontroli, włączając w to informacje o liczbie wcześniejszych uprzedzeń. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

12.   Kontrole przeprowadza się bez wcześniejszego uprzedzenia podmiotu lub podmiotu handlowego, z wyjątkiem sytuacji, kiedy wcześniejsze powiadomienie podmiotu lub podmiotu handlowego jest konieczne do zapewnienia skuteczności kontroli.

12.   Kontrole przeprowadza się bez wcześniejszego uprzedzenia podmiotu lub podmiotu handlowego, z wyjątkiem sytuacji, kiedy wcześniejsze powiadomienie podmiotu lub podmiotu handlowego jest konieczne do zapewnienia skuteczności kontroli.
  Organy uzasadniają takie wcześniejsze powiadomienia w swoich sprawozdaniach z kontroli, włączając w to informacje o liczbie wcześniejszych uprzedzeń.

Poprawka 164

Poprawka 164

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 14 – ustęp 13

Artykuł 14 – ustęp 13

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 13.   Właściwe organy prowadzą protokoły kontroli, wskazujące w szczególności ich charakter i wyniki, jak również środki wprowadzone w przypadku niezgodności. Protokoły wszystkich kontroli są przechowywane przez co najmniej
  5
  lat. | 13.   Właściwe organy prowadzą protokoły kontroli, wskazujące w szczególności ich charakter i wyniki, jak również środki wprowadzone w przypadku niezgodności
  , w tym kary związane z przypadkami nieprzestrzegania przepisów niniejszego rozporządzenia
  . Protokoły wszystkich kontroli są przechowywane przez co najmniej
  dziesięć
  lat. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

13.   Właściwe organy prowadzą protokoły kontroli, wskazujące w szczególności ich charakter i wyniki, jak również środki wprowadzone w przypadku niezgodności. Protokoły wszystkich kontroli są przechowywane przez co najmniej
  5
  lat.

13.   Właściwe organy prowadzą protokoły kontroli, wskazujące w szczególności ich charakter i wyniki, jak również środki wprowadzone w przypadku niezgodności
  , w tym kary związane z przypadkami nieprzestrzegania przepisów niniejszego rozporządzenia
  . Protokoły wszystkich kontroli są przechowywane przez co najmniej
  dziesięć
  lat.

Poprawka 165

Poprawka 165

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 14 – ustęp 13 a (nowy)

Artykuł 14 – ustęp 13 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 13a.
     
  Bez uszczerbku dla obowiązków ciążących na właściwych organach Komisja może, na wniosek, zapewnić państwom członkowskim wsparcie techniczne, aby pomóc im w realizacji wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

13a.
     
  Bez uszczerbku dla obowiązków ciążących na właściwych organach Komisja może, na wniosek, zapewnić państwom członkowskim wsparcie techniczne, aby pomóc im w realizacji wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu.

Poprawka 166

Poprawka 166

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 14 – ustęp 13 b (nowy)

Artykuł 14 – ustęp 13 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 13b.
     
  W przypadku gdy Komisja otrzyma informację, że państwo członkowskie nie przeprowadza kontroli wystarczających do zapewnienia, że odnośne towary i produkty udostępniane na rynku Unii lub zeń wywożone spełniają wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu, jest ona upoważniona, w porozumieniu z danym państwem członkowskim, do wprowadzenia zmian do planu, o którym mowa w ust. 3, ustanowionego przez to państwo członkowskie w celu naprawienia tej sytuacji. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

13b.
     
  W przypadku gdy Komisja otrzyma informację, że państwo członkowskie nie przeprowadza kontroli wystarczających do zapewnienia, że odnośne towary i produkty udostępniane na rynku Unii lub zeń wywożone spełniają wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu, jest ona upoważniona, w porozumieniu z danym państwem członkowskim, do wprowadzenia zmian do planu, o którym mowa w ust. 3, ustanowionego przez to państwo członkowskie w celu naprawienia tej sytuacji.

Poprawka 167

Poprawka 167

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 14 – ustęp 13 c (nowy)

Artykuł 14 – ustęp 13 c (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 13c.
     
  Zapisy kontroli przeprowadzonych na mocy niniejszego rozporządzenia oraz sprawozdania z ich wyników i rezultatów stanowią informacje o środowisku dla celów dyrektywy 2003/4/WE

   (1a)

  i są udostępniane na żądanie. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

13c.
     
  Zapisy kontroli przeprowadzonych na mocy niniejszego rozporządzenia oraz sprawozdania z ich wyników i rezultatów stanowią informacje o środowisku dla celów dyrektywy 2003/4/WE

   (1a)

  i są udostępniane na żądanie.

Poprawka 168

Poprawka 168

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 15 – nagłówek

Artykuł 15 – nagłówek

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Kontrole podmiotów | Kontrole podmiotów
  i podmiotów handlowych niebędących MŚP |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Kontrole podmiotów

Kontrole podmiotów
  i podmiotów handlowych niebędących MŚP

i podmiotów handlowych niebędących MŚP

Poprawka 169

Poprawka 169

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 15 – ustęp 1 – litera d a (nowa)

Artykuł 15 – ustęp 1 – litera d a (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | da) | badanie środków tymczasowych podjętych na podstawie art. 21 i środków naprawczych podjętych na podstawie art. 22; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

da)

da)

badanie środków tymczasowych podjętych na podstawie art. 21 i środków naprawczych podjętych na podstawie art. 22;

badanie środków tymczasowych podjętych na podstawie art. 21 i środków naprawczych podjętych na podstawie art. 22;

Poprawka 170

Poprawka 170

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 15 – ustęp 1 – litera f

Artykuł 15 – ustęp 1 – litera f

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| f) | wszelkie środki techniczne i naukowe odpowiednie do dokładnego określenia miejsca, w którym wyprodukowano odnośny towar lub produkt, w tym
  badania izotopowe
  ; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

f)

wszelkie środki techniczne i naukowe odpowiednie do dokładnego określenia miejsca, w którym wyprodukowano odnośny towar lub produkt, w tym
  badania izotopowe
  ;

badania izotopowe

| f) | wszelkie środki techniczne i naukowe odpowiednie do dokładnego określenia miejsca, w którym wyprodukowano odnośny towar lub produkt, w tym
  analiza anatomiczna i chemiczna oraz analiza DNA
  ; |
| --- | --- |

f)

wszelkie środki techniczne i naukowe odpowiednie do dokładnego określenia miejsca, w którym wyprodukowano odnośny towar lub produkt, w tym
  analiza anatomiczna i chemiczna oraz analiza DNA
  ;

analiza anatomiczna i chemiczna oraz analiza DNA

Poprawka 171

Poprawka 171

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 15 – ustęp 1 – litera f a (nowa)

Artykuł 15 – ustęp 1 – litera f a (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | fa) | wszelkie środki techniczne i naukowe odpowiednie do identyfikacji gatunków biologicznych, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, zawartych w odnośnym towarze lub produkcie, w tym analiza anatomiczna i chemiczna oraz analiza DNA; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

fa)

fa)

wszelkie środki techniczne i naukowe odpowiednie do identyfikacji gatunków biologicznych, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, zawartych w odnośnym towarze lub produkcie, w tym analiza anatomiczna i chemiczna oraz analiza DNA;

wszelkie środki techniczne i naukowe odpowiednie do identyfikacji gatunków biologicznych, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, zawartych w odnośnym towarze lub produkcie, w tym analiza anatomiczna i chemiczna oraz analiza DNA;

Poprawka 172

Poprawka 172

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 15 – ustęp 1 – litera g

Artykuł 15 – ustęp 1 – litera g

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| g) | wszelkie środki techniczne i naukowe odpowiednie do ustalenia, czy odnośny towar lub produkt jest niepowodujący wylesiania, w tym dane z obserwacji Ziemi, takie jak dane z programu i narzędzi Copernicus, oraz |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

g)

wszelkie środki techniczne i naukowe odpowiednie do ustalenia, czy odnośny towar lub produkt jest niepowodujący wylesiania, w tym dane z obserwacji Ziemi, takie jak dane z programu i narzędzi Copernicus, oraz

| g) | wszelkie środki techniczne i naukowe odpowiednie do ustalenia, czy odnośny towar lub produkt jest niepowodujący wylesiania, w tym dane z obserwacji Ziemi, takie jak dane z programu i narzędzi Copernicus,
  lub z innych publicznych lub prywatnych dostępnych źródeł;
  oraz |
| --- | --- |

g)

wszelkie środki techniczne i naukowe odpowiednie do ustalenia, czy odnośny towar lub produkt jest niepowodujący wylesiania, w tym dane z obserwacji Ziemi, takie jak dane z programu i narzędzi Copernicus,
  lub z innych publicznych lub prywatnych dostępnych źródeł;
  oraz

lub z innych publicznych lub prywatnych dostępnych źródeł;

Poprawka 173

Poprawka 173

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 16 – nagłówek

Artykuł 16 – nagłówek

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Kontrole dotyczące podmiotów handlowych | Kontrole dotyczące podmiotów handlowych
  będących MŚP |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Kontrole dotyczące podmiotów handlowych

Kontrole dotyczące podmiotów handlowych
  będących MŚP

będących MŚP

Poprawka 174

Poprawka 174

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 17 – ustęp 2

Artykuł 17 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   Koszty, o których mowa w ust. 1, mogą obejmować koszty przeprowadzenia badania, koszty przechowywania i działań, jakie organy podjęły w związku z produktami uznanymi za niezgodne z wymaganiami i objętymi działaniem naprawczym
  przed dopuszczeniem ich do obrotu na rynku unijnym, wprowadzeniem ich do obrotu na tym rynku lub wywozem z niego. | 2.   Koszty, o których mowa w ust. 1, mogą obejmować
  m.in.
  koszty przeprowadzenia badania, koszty przechowywania i działań, jakie organy podjęły w związku z produktami uznanymi za niezgodne z wymaganiami i objętymi działaniem naprawczym. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   Koszty, o których mowa w ust. 1, mogą obejmować koszty przeprowadzenia badania, koszty przechowywania i działań, jakie organy podjęły w związku z produktami uznanymi za niezgodne z wymaganiami i objętymi działaniem naprawczym
  przed dopuszczeniem ich do obrotu na rynku unijnym, wprowadzeniem ich do obrotu na tym rynku lub wywozem z niego.

2.   Koszty, o których mowa w ust. 1, mogą obejmować
  m.in.
  koszty przeprowadzenia badania, koszty przechowywania i działań, jakie organy podjęły w związku z produktami uznanymi za niezgodne z wymaganiami i objętymi działaniem naprawczym.

Poprawka 175

Poprawka 175

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 18 – ustęp 1

Artykuł 18 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   Właściwe organy współpracują ze sobą, z organami innych państw członkowskich, z Komisją oraz, w stosownych przypadkach, z organami administracyjnymi państw trzecich w celu zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem. | 1.   Właściwe organy współpracują ze sobą, z organami innych państw członkowskich, z Komisją oraz, w stosownych przypadkach, z organami administracyjnymi państw trzecich w celu zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem
  , w szczególności w celu przeprowadzania kontroli w terenie
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   Właściwe organy współpracują ze sobą, z organami innych państw członkowskich, z Komisją oraz, w stosownych przypadkach, z organami administracyjnymi państw trzecich w celu zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem.

1.   Właściwe organy współpracują ze sobą, z organami innych państw członkowskich, z Komisją oraz, w stosownych przypadkach, z organami administracyjnymi państw trzecich w celu zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem
  , w szczególności w celu przeprowadzania kontroli w terenie
  .

Poprawka 176

Poprawka 176

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 18 – ustęp 3

Artykuł 18 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   Właściwe organy prowadzą między sobą wymianę informacji niezbędnych do egzekwowania przepisów niniejszego rozporządzenia. Obejmuje to udostępnianie danych dotyczących podmiotów i podmiotów handlowych, w tym oświadczeń o zachowaniu należytej staranności, właściwym organom innych państw członkowskich oraz wymianę z nimi tych danych w celu ułatwienia egzekwowania przepisów niniejszego rozporządzenia. | 3.   Właściwe organy prowadzą między sobą wymianę informacji niezbędnych do egzekwowania przepisów niniejszego rozporządzenia. Obejmuje to udostępnianie danych dotyczących podmiotów i podmiotów handlowych, w tym oświadczeń o zachowaniu należytej staranności,
  charakteru przeprowadzonych kontroli i ich wyników, a także nałożonych sankcji,
  właściwym organom innych państw członkowskich oraz wymianę z nimi tych danych w celu ułatwienia egzekwowania przepisów niniejszego rozporządzenia.
  Właściwe organy stosują przy wymianie informacji ścisłe zasady ochrony danych zgodnie z obowiązującymi przepisami o ochronie danych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   Właściwe organy prowadzą między sobą wymianę informacji niezbędnych do egzekwowania przepisów niniejszego rozporządzenia. Obejmuje to udostępnianie danych dotyczących podmiotów i podmiotów handlowych, w tym oświadczeń o zachowaniu należytej staranności, właściwym organom innych państw członkowskich oraz wymianę z nimi tych danych w celu ułatwienia egzekwowania przepisów niniejszego rozporządzenia.

3.   Właściwe organy prowadzą między sobą wymianę informacji niezbędnych do egzekwowania przepisów niniejszego rozporządzenia. Obejmuje to udostępnianie danych dotyczących podmiotów i podmiotów handlowych, w tym oświadczeń o zachowaniu należytej staranności,
  charakteru przeprowadzonych kontroli i ich wyników, a także nałożonych sankcji,
  właściwym organom innych państw członkowskich oraz wymianę z nimi tych danych w celu ułatwienia egzekwowania przepisów niniejszego rozporządzenia.
  Właściwe organy stosują przy wymianie informacji ścisłe zasady ochrony danych zgodnie z obowiązującymi przepisami o ochronie danych.

Poprawka 177

Poprawka 177

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 18 – ustęp 4

Artykuł 18 – ustęp 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 4.   Właściwe organy niezwłocznie powiadamiają właściwe organy innych państw członkowskich i Komisję o wykryciu naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia oraz poważnych niedociągnięć, które mogą dotyczyć więcej niż jednego państwa członkowskiego. Właściwe organy informują w szczególności właściwe organy innych państw członkowskich w przypadku wykrycia na rynku odnośnego towaru lub produktu niezgodnego z niniejszym rozporządzeniem, aby umożliwić wycofanie lub odzyskanie takiego towaru lub produktu ze sprzedaży we wszystkich państwach członkowskich. | 4.   Właściwe organy niezwłocznie powiadamiają właściwe organy innych państw członkowskich i Komisję o wykryciu
  faktycznego lub potencjalnego
  naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia oraz poważnych niedociągnięć, które mogą dotyczyć więcej niż jednego państwa członkowskiego. Właściwe organy informują w szczególności właściwe organy innych państw członkowskich w przypadku wykrycia na rynku odnośnego towaru lub produktu niezgodnego
  lub potencjalnie niezgodnego
  z niniejszym rozporządzeniem, aby umożliwić wycofanie lub odzyskanie takiego towaru lub produktu ze sprzedaży we wszystkich państwach członkowskich
  lub wesprzeć działania tych właściwych organów mające na celu egzekwowanie prawa
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4.   Właściwe organy niezwłocznie powiadamiają właściwe organy innych państw członkowskich i Komisję o wykryciu naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia oraz poważnych niedociągnięć, które mogą dotyczyć więcej niż jednego państwa członkowskiego. Właściwe organy informują w szczególności właściwe organy innych państw członkowskich w przypadku wykrycia na rynku odnośnego towaru lub produktu niezgodnego z niniejszym rozporządzeniem, aby umożliwić wycofanie lub odzyskanie takiego towaru lub produktu ze sprzedaży we wszystkich państwach członkowskich.

4.   Właściwe organy niezwłocznie powiadamiają właściwe organy innych państw członkowskich i Komisję o wykryciu
  faktycznego lub potencjalnego
  naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia oraz poważnych niedociągnięć, które mogą dotyczyć więcej niż jednego państwa członkowskiego. Właściwe organy informują w szczególności właściwe organy innych państw członkowskich w przypadku wykrycia na rynku odnośnego towaru lub produktu niezgodnego
  lub potencjalnie niezgodnego
  z niniejszym rozporządzeniem, aby umożliwić wycofanie lub odzyskanie takiego towaru lub produktu ze sprzedaży we wszystkich państwach członkowskich
  lub wesprzeć działania tych właściwych organów mające na celu egzekwowanie prawa
  .

Poprawka 178

Poprawka 178

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 18 a (nowy)

Artykuł 18 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Artykuł 18a |
| | Obrazy satelitarne i dostęp do danych o lasach |
| | Komisja ustanawia platformę z wykorzystaniem obrazów satelitarnych, w tym satelitów Sentinel systemu Copernicus, pokrywającą obszary leśne na całym świecie i obejmującą narzędzia umożliwiające wszystkim stronom szybkie przejście w kierunku braku wylesiania w łańcuchach dostaw. Platforma ta oferuje: |
| | a) | mapy tematyczne, w tym mapę pokrycia terenu z szeregiem czasowym od daty granicznej określonej w art. 2 pkt 8 oraz szereg klas umożliwiających zbadanie struktury krajobrazu; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Artykuł 18a

Artykuł 18a

Obrazy satelitarne i dostęp do danych o lasach

Obrazy satelitarne i dostęp do danych o lasach

Komisja ustanawia platformę z wykorzystaniem obrazów satelitarnych, w tym satelitów Sentinel systemu Copernicus, pokrywającą obszary leśne na całym świecie i obejmującą narzędzia umożliwiające wszystkim stronom szybkie przejście w kierunku braku wylesiania w łańcuchach dostaw. Platforma ta oferuje:

Komisja ustanawia platformę z wykorzystaniem obrazów satelitarnych, w tym satelitów Sentinel systemu Copernicus, pokrywającą obszary leśne na całym świecie i obejmującą narzędzia umożliwiające wszystkim stronom szybkie przejście w kierunku braku wylesiania w łańcuchach dostaw. Platforma ta oferuje:

a)

a)

mapy tematyczne, w tym mapę pokrycia terenu z szeregiem czasowym od daty granicznej określonej w art. 2 pkt 8 oraz szereg klas umożliwiających zbadanie struktury krajobrazu;

mapy tematyczne, w tym mapę pokrycia terenu z szeregiem czasowym od daty granicznej określonej w art. 2 pkt 8 oraz szereg klas umożliwiających zbadanie struktury krajobrazu;

| b) | system ostrzegania oparty na comiesięcznym monitorowaniu zmiany pokrycia terenu; |
| --- | --- |

b)

b)

system ostrzegania oparty na comiesięcznym monitorowaniu zmiany pokrycia terenu;

system ostrzegania oparty na comiesięcznym monitorowaniu zmiany pokrycia terenu;

| c) | szereg analiz oraz przyjaznych dla użytkownika i zabezpieczonych informacji wyjściowych pokazujących, jak łańcuchy dostaw są powiązane z wylesianiem. |
| --- | --- |

c)

c)

szereg analiz oraz przyjaznych dla użytkownika i zabezpieczonych informacji wyjściowych pokazujących, jak łańcuchy dostaw są powiązane z wylesianiem.

szereg analiz oraz przyjaznych dla użytkownika i zabezpieczonych informacji wyjściowych pokazujących, jak łańcuchy dostaw są powiązane z wylesianiem.

Platforma jest udostępniana organom państw członkowskich, zainteresowanym organom państw trzecich, podmiotom i podmiotom handlowym.

Platforma jest udostępniana organom państw członkowskich, zainteresowanym organom państw trzecich, podmiotom i podmiotom handlowym.

Poprawka 179

Poprawka 179

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 19 – ustęp 1

Artykuł 19 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   Najpóźniej do dnia 30 kwietnia każdego roku państwa członkowskie udostępniają publicznie oraz Komisji informacje na temat stosowania niniejszego rozporządzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Informacje te obejmują ich plany kontroli, liczbę i wyniki kontroli przeprowadzonych u podmiotów i podmiotów handlowych
  , w tym treść tych kontroli
  , ilość odnośnych towarów i 
  produktów poddanych kontroli
  w stosunku do całkowitej ilości odnośnych towarów i produktów wprowadzonych do obrotu,
  kraju
  pochodzenia i produkcji odnośnych towarów i produktów, jak również środki podjęte
  w przypadku niezgodności i odzyskane koszty kontroli
  . | 1.   Najpóźniej do dnia 30 kwietnia każdego roku państwa członkowskie udostępniają publicznie oraz Komisji informacje na temat stosowania niniejszego rozporządzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Informacje te obejmują ich plany kontroli
  oraz kryteria ryzyka
  ,
  na których się opierają, w tym
  liczbę i wyniki kontroli przeprowadzonych u podmiotów i podmiotów handlowych
  oraz na odnośnych towarach i produktach
  , ilość
  skontrolowanych
  odnośnych towarów i 
  produktów
  w stosunku do całkowitej ilości odnośnych towarów i produktów wprowadzonych do obrotu,
  kraje
  pochodzenia i produkcji odnośnych towarów i produktów, jak również
  – w przypadku niezgodności z przepisami –
  środki
  nadzoru rynku
  podjęte
  zgodnie z art. 22 oraz sankcje nałożone zgodnie z art. 23
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   Najpóźniej do dnia 30 kwietnia każdego roku państwa członkowskie udostępniają publicznie oraz Komisji informacje na temat stosowania niniejszego rozporządzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Informacje te obejmują ich plany kontroli, liczbę i wyniki kontroli przeprowadzonych u podmiotów i podmiotów handlowych
  , w tym treść tych kontroli
  , ilość odnośnych towarów i 
  produktów poddanych kontroli
  w stosunku do całkowitej ilości odnośnych towarów i produktów wprowadzonych do obrotu,
  kraju
  pochodzenia i produkcji odnośnych towarów i produktów, jak również środki podjęte
  w przypadku niezgodności i odzyskane koszty kontroli
  .

1.   Najpóźniej do dnia 30 kwietnia każdego roku państwa członkowskie udostępniają publicznie oraz Komisji informacje na temat stosowania niniejszego rozporządzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Informacje te obejmują ich plany kontroli
  oraz kryteria ryzyka
  ,
  na których się opierają, w tym
  liczbę i wyniki kontroli przeprowadzonych u podmiotów i podmiotów handlowych
  oraz na odnośnych towarach i produktach
  , ilość
  skontrolowanych
  odnośnych towarów i 
  produktów
  w stosunku do całkowitej ilości odnośnych towarów i produktów wprowadzonych do obrotu,
  kraje
  pochodzenia i produkcji odnośnych towarów i produktów, jak również
  – w przypadku niezgodności z przepisami –
  środki
  nadzoru rynku
  podjęte
  zgodnie z art. 22 oraz sankcje nałożone zgodnie z art. 23
  .

Poprawka 180

Poprawka 180

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 20 – akapit 1

Artykuł 20 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| W przypadku gdy odnośne towary lub produkty zostały wyprodukowane w państwie lub jego części wymienionych w wykazie jako obarczone wysokim ryzykiem zgodnie z art. 27 lub istnieje ryzyko, że odnośne towary lub produkty wyprodukowane w takim państwie lub jego części wejdą do danego łańcucha dostaw, każde państwo członkowskie zapewnia, aby coroczne kontrole przeprowadzane przez jego właściwe organy obejmowały co najmniej
  15
   % podmiotów wprowadzających do obrotu w Unii, udostępniających na rynku unijnym lub wywożących z niego każdy z odnośnych towarów na ich rynku, jak również
  15
   % ilości każdego z odnośnych towarów wprowadzanych do obrotu na ich rynku, udostępnianych na tym rynku lub z niego wywożonych. | W przypadku gdy odnośne towary lub produkty zostały wyprodukowane w państwie lub jego części wymienionych w wykazie jako obarczone wysokim ryzykiem zgodnie z art. 27 lub istnieje ryzyko, że odnośne towary lub produkty wyprodukowane w takim państwie lub jego części wejdą do danego łańcucha dostaw, każde państwo członkowskie zapewnia, aby coroczne kontrole przeprowadzane przez jego właściwe organy obejmowały co najmniej
  20
   % podmiotów wprowadzających do obrotu w Unii, udostępniających na rynku unijnym lub wywożących z niego każdy z odnośnych towarów
  i produktów
  na ich rynku, jak również
  20
   % ilości każdego z odnośnych towarów
  i produktów
  wprowadzanych do obrotu na ich rynku, udostępnianych na tym rynku lub z niego wywożonych.
  Właściwe organy zapewniają, że coroczne kontrole przeprowadzane na podstawie niniejszego artykułu obejmują wszystkie elementy określone w art. 15. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

W przypadku gdy odnośne towary lub produkty zostały wyprodukowane w państwie lub jego części wymienionych w wykazie jako obarczone wysokim ryzykiem zgodnie z art. 27 lub istnieje ryzyko, że odnośne towary lub produkty wyprodukowane w takim państwie lub jego części wejdą do danego łańcucha dostaw, każde państwo członkowskie zapewnia, aby coroczne kontrole przeprowadzane przez jego właściwe organy obejmowały co najmniej
  15
   % podmiotów wprowadzających do obrotu w Unii, udostępniających na rynku unijnym lub wywożących z niego każdy z odnośnych towarów na ich rynku, jak również
  15
   % ilości każdego z odnośnych towarów wprowadzanych do obrotu na ich rynku, udostępnianych na tym rynku lub z niego wywożonych.

15

15

W przypadku gdy odnośne towary lub produkty zostały wyprodukowane w państwie lub jego części wymienionych w wykazie jako obarczone wysokim ryzykiem zgodnie z art. 27 lub istnieje ryzyko, że odnośne towary lub produkty wyprodukowane w takim państwie lub jego części wejdą do danego łańcucha dostaw, każde państwo członkowskie zapewnia, aby coroczne kontrole przeprowadzane przez jego właściwe organy obejmowały co najmniej
  20
   % podmiotów wprowadzających do obrotu w Unii, udostępniających na rynku unijnym lub wywożących z niego każdy z odnośnych towarów
  i produktów
  na ich rynku, jak również
  20
   % ilości każdego z odnośnych towarów
  i produktów
  wprowadzanych do obrotu na ich rynku, udostępnianych na tym rynku lub z niego wywożonych.
  Właściwe organy zapewniają, że coroczne kontrole przeprowadzane na podstawie niniejszego artykułu obejmują wszystkie elementy określone w art. 15.

20

i produktów

20

i produktów

Właściwe organy zapewniają, że coroczne kontrole przeprowadzane na podstawie niniejszego artykułu obejmują wszystkie elementy określone w art. 15.

Poprawka 181

Poprawka 181

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 21 – akapit 1

Artykuł 21 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Jeżeli w wyniku kontroli, o których mowa w art. 15 i 16, wykryto ewentualne
  poważne niedociągnięcia
  lub stwierdzono ryzyko na podstawie art. 14 ust. 6, właściwe organy mogą wprowadzić natychmiastowe środki tymczasowe, w tym zająć odnośne towary i produkty lub zawiesić ich wprowadzanie do obrotu lub udostępnianie na rynku unijnym oraz ich wywóz z tego rynku. | Jeżeli
  na podstawie badania dowodów lub innych istotnych informacji,
  w 
  tym informacji wymienianych na podstawie art. 18, i opartych na uzasadnionych zastrzeżeniach przekazanych przez strony trzecie na podstawie art. 29, lub
   w wyniku kontroli, o których mowa w art. 15 i 16, wykryto ewentualne
  naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia
  lub stwierdzono ryzyko na podstawie art. 14 ust. 6, właściwe organy mogą wprowadzić natychmiastowe środki tymczasowe, w tym zająć odnośne towary i produkty lub zawiesić ich wprowadzanie do obrotu lub udostępnianie na rynku unijnym oraz ich wywóz z tego rynku.
  Państwa członkowskie natychmiast informują Komisję i właściwe organy pozostałych państw członkowskich. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Jeżeli w wyniku kontroli, o których mowa w art. 15 i 16, wykryto ewentualne
  poważne niedociągnięcia
  lub stwierdzono ryzyko na podstawie art. 14 ust. 6, właściwe organy mogą wprowadzić natychmiastowe środki tymczasowe, w tym zająć odnośne towary i produkty lub zawiesić ich wprowadzanie do obrotu lub udostępnianie na rynku unijnym oraz ich wywóz z tego rynku.

poważne niedociągnięcia

Jeżeli
  na podstawie badania dowodów lub innych istotnych informacji,
  w 
  tym informacji wymienianych na podstawie art. 18, i opartych na uzasadnionych zastrzeżeniach przekazanych przez strony trzecie na podstawie art. 29, lub
   w wyniku kontroli, o których mowa w art. 15 i 16, wykryto ewentualne
  naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia
  lub stwierdzono ryzyko na podstawie art. 14 ust. 6, właściwe organy mogą wprowadzić natychmiastowe środki tymczasowe, w tym zająć odnośne towary i produkty lub zawiesić ich wprowadzanie do obrotu lub udostępnianie na rynku unijnym oraz ich wywóz z tego rynku.
  Państwa członkowskie natychmiast informują Komisję i właściwe organy pozostałych państw członkowskich.

na podstawie badania dowodów lub innych istotnych informacji,

tym informacji wymienianych na podstawie art. 18, i opartych na uzasadnionych zastrzeżeniach przekazanych przez strony trzecie na podstawie art. 29, lub

naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia

Państwa członkowskie natychmiast informują Komisję i właściwe organy pozostałych państw członkowskich.

Poprawka 182

Poprawka 182

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 22 – ustęp 1

Artykuł 22 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   Bez uszczerbku dla przepisów art. 23, jeżeli właściwe organy ustalą, że podmiot lub podmiot handlowy nie wypełnił swoich obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia lub że odnośny towar lub produkt nie jest zgodny z niniejszym
  rozporządzeniem
  , niezwłocznie żądają od danego podmiotu lub podmiotu handlowego podjęcia
  właściwych i proporcjonalnych
  działań naprawczych w celu usunięcia niezgodności. | 1.   Bez uszczerbku dla przepisów art. 23, jeżeli właściwe organy ustalą, że podmiot lub podmiot handlowy nie wypełnił swoich obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia lub że odnośny towar lub produkt nie jest zgodny z 
  wymogami określonymi w
  niniejszym
  rozporządzeniu
  , niezwłocznie żądają od danego podmiotu lub podmiotu handlowego podjęcia działań naprawczych w celu usunięcia niezgodności
  w określonym i rozsądnym terminie
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   Bez uszczerbku dla przepisów art. 23, jeżeli właściwe organy ustalą, że podmiot lub podmiot handlowy nie wypełnił swoich obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia lub że odnośny towar lub produkt nie jest zgodny z niniejszym
  rozporządzeniem
  , niezwłocznie żądają od danego podmiotu lub podmiotu handlowego podjęcia
  właściwych i proporcjonalnych
  działań naprawczych w celu usunięcia niezgodności.

1.   Bez uszczerbku dla przepisów art. 23, jeżeli właściwe organy ustalą, że podmiot lub podmiot handlowy nie wypełnił swoich obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia lub że odnośny towar lub produkt nie jest zgodny z 
  wymogami określonymi w
  niniejszym
  rozporządzeniu
  , niezwłocznie żądają od danego podmiotu lub podmiotu handlowego podjęcia działań naprawczych w celu usunięcia niezgodności
  w określonym i rozsądnym terminie
  .

Poprawka 183

Poprawka 183

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 22 – ustęp 2 – litera d

Artykuł 22 – ustęp 2 – litera d

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| d) | zniszczenie
  odnośnego towaru lub produktu
  lub przekazanie go
  na cele charytatywne lub w interesie publicznym. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

d)

zniszczenie
  odnośnego towaru lub produktu
  lub przekazanie go
  na cele charytatywne lub w interesie publicznym.

zniszczenie

lub przekazanie go

| d) | przekazanie, w miarę możliwości,
  odnośnego towaru lub produktu na cele charytatywne lub w interesie publicznym
  , poddanie recyklingowi lub w ostateczności zniszczenie
  . |
| --- | --- |

d)

przekazanie, w miarę możliwości,
  odnośnego towaru lub produktu na cele charytatywne lub w interesie publicznym
  , poddanie recyklingowi lub w ostateczności zniszczenie
  .

przekazanie, w miarę możliwości,

, poddanie recyklingowi lub w ostateczności zniszczenie

Poprawka 184

Poprawka 184

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 22 – ustęp 2 a (nowy)

Artykuł 22 – ustęp 2 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 2a.
     
  Niezależnie od działań naprawczych podjętych na mocy ust. 2 oraz w celu zapobieżenia ryzyku dalszych naruszeń podmiot lub podmiot handlowy eliminuje wszelkie niedociągnięcia w systemie zasad należytej staranności, które mogły doprowadzić do niezgodności z przepisami niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2a.
     
  Niezależnie od działań naprawczych podjętych na mocy ust. 2 oraz w celu zapobieżenia ryzyku dalszych naruszeń podmiot lub podmiot handlowy eliminuje wszelkie niedociągnięcia w systemie zasad należytej staranności, które mogły doprowadzić do niezgodności z przepisami niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 185

Poprawka 185

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 22 – ustęp 3

Artykuł 22 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   Jeżeli podmiot lub podmiot handlowy nie podejmie działań naprawczych, o których mowa w ust. 2,
  lub gdy niezgodność, o której mowa w
   ust. 1,
  nadal się utrzymuje,
  właściwe organy zapewniają, aby produkt został wycofany z obrotu lub odzyskany bądź aby
  udostępnienie go
  na rynku unijnym lub
  wywóz z tego rynku były zakazane lub ograniczone. | 3.   Jeżeli podmiot lub podmiot handlowy nie podejmie działań naprawczych, o których mowa w ust. 2,
  w terminie określonym przez właściwy organ na mocy
  ust. 1, właściwe organy zapewniają, aby
  towar lub
  produkt został wycofany z obrotu lub odzyskany bądź aby
  nie był udostępniany
  na rynku unijnym lub
  zeń wywożony. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   Jeżeli podmiot lub podmiot handlowy nie podejmie działań naprawczych, o których mowa w ust. 2,
  lub gdy niezgodność, o której mowa w
   ust. 1,
  nadal się utrzymuje,
  właściwe organy zapewniają, aby produkt został wycofany z obrotu lub odzyskany bądź aby
  udostępnienie go
  na rynku unijnym lub
  wywóz z tego rynku były zakazane lub ograniczone.

3.   Jeżeli podmiot lub podmiot handlowy nie podejmie działań naprawczych, o których mowa w ust. 2,
  w terminie określonym przez właściwy organ na mocy
  ust. 1, właściwe organy zapewniają, aby
  towar lub
  produkt został wycofany z obrotu lub odzyskany bądź aby
  nie był udostępniany
  na rynku unijnym lub
  zeń wywożony.

Poprawka 186

Poprawka 186

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 1

Artykuł 23 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   
  Państwa członkowskie określają zasady
  dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia przez podmioty i podmioty handlowe
  i wprowadzają wszelkie środki niezbędne do ich wdrożenia
  .
  Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o tych przepisach i przekazują niezwłocznie informacje o wszelkich późniejszych zmianach dotyczących tych przepisów. | 1.   
  W terminie sześciu miesięcy od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja przyjmuje akty delegowane uzupełniające niniejsze rozporządzenie,
  dotyczące
  jednolitych
  sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia przez podmioty i podmioty handlowe
  , aby zapewnić stosowanie zharmonizowanych norm w całej Unii
  . Państwa członkowskie
  wprowadzają wszelkie środki niezbędne do ich wdrożenia
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   
  Państwa członkowskie określają zasady
  dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia przez podmioty i podmioty handlowe
  i wprowadzają wszelkie środki niezbędne do ich wdrożenia
  .
  Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o tych przepisach i przekazują niezwłocznie informacje o wszelkich późniejszych zmianach dotyczących tych przepisów.

1.   
  W terminie sześciu miesięcy od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja przyjmuje akty delegowane uzupełniające niniejsze rozporządzenie,
  dotyczące
  jednolitych
  sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia przez podmioty i podmioty handlowe
  , aby zapewnić stosowanie zharmonizowanych norm w całej Unii
  . Państwa członkowskie
  wprowadzają wszelkie środki niezbędne do ich wdrożenia
  .

Poprawka 187

Poprawka 187

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 2 – wprowadzenie

Artykuł 23 – ustęp 2 – wprowadzenie

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   
  Przewidziane sankcje
  muszą być skuteczne, proporcjonalne
  i
   odstraszające. Sankcje obejmują co najmniej: | 2.   
  Sankcje
  muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające
  i jednolite we wszystkich państwach członkowskich
  . Sankcje obejmują co najmniej: |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   
  Przewidziane sankcje
  muszą być skuteczne, proporcjonalne
  i
   odstraszające. Sankcje obejmują co najmniej:

2.   
  Sankcje
  muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające
  i jednolite we wszystkich państwach członkowskich
  . Sankcje obejmują co najmniej:

Poprawka 188

Poprawka 188

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 2 – litera a

Artykuł 23 – ustęp 2 – litera a

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| a) | grzywny proporcjonalne do szkód dla środowiska, do wartości odnośnych towarów lub produktów, których to dotyczy; poziom takich grzywien wylicza się w taki sposób, aby skutecznie pozbawiały one podmioty, które są odpowiedzialne za naruszenia, korzyści ekonomicznych uzyskanych w wyniku dopuszczenia się przez nich naruszeń, oraz stopniowo zwiększa się poziom takich grzywien w przypadku ponownego naruszenia; maksymalna wysokość takich grzywien wynosi co najmniej
  4
   % rocznego obrotu podmiotu lub podmiotu handlowego w 
  danym państwie członkowskim lub w danych państwach członkowskich
  ; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

a)

grzywny proporcjonalne do szkód dla środowiska, do wartości odnośnych towarów lub produktów, których to dotyczy; poziom takich grzywien wylicza się w taki sposób, aby skutecznie pozbawiały one podmioty, które są odpowiedzialne za naruszenia, korzyści ekonomicznych uzyskanych w wyniku dopuszczenia się przez nich naruszeń, oraz stopniowo zwiększa się poziom takich grzywien w przypadku ponownego naruszenia; maksymalna wysokość takich grzywien wynosi co najmniej
  4
   % rocznego obrotu podmiotu lub podmiotu handlowego w 
  danym państwie członkowskim lub w danych państwach członkowskich
  ;

4

danym państwie członkowskim lub w danych państwach członkowskich

| a) | grzywny proporcjonalne do szkód dla środowiska,
  szkód gospodarczych wyrządzonych społecznościom lokalnym i
  do wartości odnośnych towarów lub produktów, których to dotyczy; poziom takich grzywien wylicza się w taki sposób, aby skutecznie pozbawiały one podmioty, które są odpowiedzialne za naruszenia, korzyści ekonomicznych uzyskanych w wyniku dopuszczenia się przez nich naruszeń, oraz stopniowo zwiększa się poziom takich grzywien w przypadku ponownego naruszenia; maksymalna wysokość takich grzywien wynosi co najmniej
  8
   % rocznego obrotu podmiotu lub podmiotu handlowego w 
  Unii, a wylicza się je zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004

   (1a)

  , oraz zostaje podwyższona, aby zapewnić, że sankcja przekracza potencjalnie uzyskaną korzyść ekonomiczną i ma charakter odstraszający; |
| --- | --- |

a)

grzywny proporcjonalne do szkód dla środowiska,
  szkód gospodarczych wyrządzonych społecznościom lokalnym i
  do wartości odnośnych towarów lub produktów, których to dotyczy; poziom takich grzywien wylicza się w taki sposób, aby skutecznie pozbawiały one podmioty, które są odpowiedzialne za naruszenia, korzyści ekonomicznych uzyskanych w wyniku dopuszczenia się przez nich naruszeń, oraz stopniowo zwiększa się poziom takich grzywien w przypadku ponownego naruszenia; maksymalna wysokość takich grzywien wynosi co najmniej
  8
   % rocznego obrotu podmiotu lub podmiotu handlowego w 
  Unii, a wylicza się je zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004

   (1a)

  , oraz zostaje podwyższona, aby zapewnić, że sankcja przekracza potencjalnie uzyskaną korzyść ekonomiczną i ma charakter odstraszający;

szkód gospodarczych wyrządzonych społecznościom lokalnym i

8

Unii, a wylicza się je zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004

1a

, oraz zostaje podwyższona, aby zapewnić, że sankcja przekracza potencjalnie uzyskaną korzyść ekonomiczną i ma charakter odstraszający;

Poprawka 189

Poprawka 189

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 2 – litera b a (nowa)

Artykuł 23 – ustęp 2 – litera b a (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | ba) | obowiązek odnowy środowiska; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

ba)

ba)

obowiązek odnowy środowiska;

obowiązek odnowy środowiska;

Poprawka 190

Poprawka 190

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 2 – litera b b (nowa)

Artykuł 23 – ustęp 2 – litera b b (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | bb) | obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej osobie fizycznej lub prawnej, której można było uniknąć dzięki zachowaniu należytej staranności; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

bb)

bb)

obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej osobie fizycznej lub prawnej, której można było uniknąć dzięki zachowaniu należytej staranności;

obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej osobie fizycznej lub prawnej, której można było uniknąć dzięki zachowaniu należytej staranności;

Poprawka 191

Poprawka 191

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 2 – litera d

Artykuł 23 – ustęp 2 – litera d

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| d) | czasowe wykluczenie z procedur udzielania zamówień. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

d)

czasowe wykluczenie z procedur udzielania zamówień.

| d) | czasowe wykluczenie z procedur udzielania zamówień
  oraz z dostępu do finansowania publicznego, w tym procedur przetargowych, dotacji i koncesji; |
| --- | --- |

d)

czasowe wykluczenie z procedur udzielania zamówień
  oraz z dostępu do finansowania publicznego, w tym procedur przetargowych, dotacji i koncesji;

oraz z dostępu do finansowania publicznego, w tym procedur przetargowych, dotacji i koncesji;

Poprawka 192

Poprawka 192

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 2 – litera d a (nowa)

Artykuł 23 – ustęp 2 – litera d a (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | da) | czasowy lub stały zakaz wprowadzania lub udostępniania odpowiednich towarów i produktów na rynku unijnym lub ich wywozu, w przypadku poważnego naruszenia lub powtarzających się naruszeń; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

da)

da)

czasowy lub stały zakaz wprowadzania lub udostępniania odpowiednich towarów i produktów na rynku unijnym lub ich wywozu, w przypadku poważnego naruszenia lub powtarzających się naruszeń;

czasowy lub stały zakaz wprowadzania lub udostępniania odpowiednich towarów i produktów na rynku unijnym lub ich wywozu, w przypadku poważnego naruszenia lub powtarzających się naruszeń;

Poprawka 193

Poprawka 193

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 2 – litera d b (nowa)

Artykuł 23 – ustęp 2 – litera d b (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | db) | zakaz stosowania uproszczonej procedury należytej staranności określonej w art. 12 w przypadku poważnego naruszenia lub powtarzających się naruszeń; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

db)

db)

zakaz stosowania uproszczonej procedury należytej staranności określonej w art. 12 w przypadku poważnego naruszenia lub powtarzających się naruszeń;

zakaz stosowania uproszczonej procedury należytej staranności określonej w art. 12 w przypadku poważnego naruszenia lub powtarzających się naruszeń;

Poprawka 194

Poprawka 194

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 2 a (nowy)

Artykuł 23 – ustęp 2 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 2a.
     
  Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o podmiotach i podmiotach handlowych, które nie wywiązały się z obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia oraz o nałożonych na nie sankcjach za pomocą systemu informacyjnego, o którym mowa w art. 31, w terminie 30 dni od stwierdzenia niezgodności, z należytym uwzględnieniem odpowiednich przepisów o ochronie danych. Komisja publikuje wykaz zainteresowanych podmiotów i podmiotów handlowych. Są oni informowani o umieszczeniu ich w wykazie. |
| | Wykaz podmiotów i podmiotów handlowych dokonujących naruszeń zawiera następujące elementy: |
| | a) | nazwę podmiotu lub podmiotu handlowego; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2a.
     
  Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o podmiotach i podmiotach handlowych, które nie wywiązały się z obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia oraz o nałożonych na nie sankcjach za pomocą systemu informacyjnego, o którym mowa w art. 31, w terminie 30 dni od stwierdzenia niezgodności, z należytym uwzględnieniem odpowiednich przepisów o ochronie danych. Komisja publikuje wykaz zainteresowanych podmiotów i podmiotów handlowych. Są oni informowani o umieszczeniu ich w wykazie.

Wykaz podmiotów i podmiotów handlowych dokonujących naruszeń zawiera następujące elementy:

Wykaz podmiotów i podmiotów handlowych dokonujących naruszeń zawiera następujące elementy:

a)

a)

nazwę podmiotu lub podmiotu handlowego;

nazwę podmiotu lub podmiotu handlowego;

| b) | datę pierwszego umieszczenia w wykazie oraz datę, od której podjęto wystarczające działania naprawcze; |
| --- | --- |

b)

b)

datę pierwszego umieszczenia w wykazie oraz datę, od której podjęto wystarczające działania naprawcze;

datę pierwszego umieszczenia w wykazie oraz datę, od której podjęto wystarczające działania naprawcze;

| c) | podsumowanie działań uzasadniających umieszczenie podmiotu lub podmiotu handlowego w wykazie; oraz |
| --- | --- |

c)

c)

podsumowanie działań uzasadniających umieszczenie podmiotu lub podmiotu handlowego w wykazie; oraz

podsumowanie działań uzasadniających umieszczenie podmiotu lub podmiotu handlowego w wykazie; oraz

| d) | rodzaj i – jeśli jest finansowa – kwotę nałożonej sankcji. |
| --- | --- |

d)

d)

rodzaj i – jeśli jest finansowa – kwotę nałożonej sankcji.

rodzaj i – jeśli jest finansowa – kwotę nałożonej sankcji.

Wykaz jest udostępniany na stronie internetowej Komisji i regularnie aktualizowany.

Wykaz jest udostępniany na stronie internetowej Komisji i regularnie aktualizowany.

Komisja publikuje wykaz w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej oraz w rejestrze, o którym mowa w art. 31.

Komisja publikuje wykaz w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej oraz w rejestrze, o którym mowa w art. 31.

Poprawka 195

Poprawka 195

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 2 b (nowy)

Artykuł 23 – ustęp 2 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 2b.
     
  Państwa członkowskie powiadamiają Komisję, gdy naruszający przepisy podmiot lub podmiot handlowy, o którym mowa w ust. 1, podjął wystarczające działania naprawcze, w tym dokonał pełnej zapłaty sankcji lub wprowadził ulepszenia do swojego systemu należytej staranności, i nie zgłoszono żadnej innej sankcji lub postępowania dotyczącego domniemanego naruszenia. |
| | Po podjęciu działań naprawczych Komisja wykreśla dany podmiot lub podmiot handlowy. Komisja aktualizuje wykaz odnośnych podmiotów i podmiotów handlowych co sześć miesięcy. |
| | Komisja jak najszybciej powiadamia właściwe organy o wykreśleniu podmiotu lub podmiotu handlowego z wykazu i aktualizuje rejestr, o którym mowa w art. 31. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2b.
     
  Państwa członkowskie powiadamiają Komisję, gdy naruszający przepisy podmiot lub podmiot handlowy, o którym mowa w ust. 1, podjął wystarczające działania naprawcze, w tym dokonał pełnej zapłaty sankcji lub wprowadził ulepszenia do swojego systemu należytej staranności, i nie zgłoszono żadnej innej sankcji lub postępowania dotyczącego domniemanego naruszenia.

Po podjęciu działań naprawczych Komisja wykreśla dany podmiot lub podmiot handlowy. Komisja aktualizuje wykaz odnośnych podmiotów i podmiotów handlowych co sześć miesięcy.

Po podjęciu działań naprawczych Komisja wykreśla dany podmiot lub podmiot handlowy. Komisja aktualizuje wykaz odnośnych podmiotów i podmiotów handlowych co sześć miesięcy.

Komisja jak najszybciej powiadamia właściwe organy o wykreśleniu podmiotu lub podmiotu handlowego z wykazu i aktualizuje rejestr, o którym mowa w art. 31.

Komisja jak najszybciej powiadamia właściwe organy o wykreśleniu podmiotu lub podmiotu handlowego z wykazu i aktualizuje rejestr, o którym mowa w art. 31.

Poprawka 196

Poprawka 196

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 24 – ustęp 7 – akapit 1 – litera b

Artykuł 24 – ustęp 7 – akapit 1 – litera b

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| b) | w przypadku gdy dopuszczenie do obrotu lub wywozu zostało zawieszone zgodnie z ust. 6, właściwe organy nie zwróciły się, w terminie
  3
  dni roboczych wskazanym w art. 14 ust. 7, o potwierdzenie potrzeby utrzymania zawieszenia dopuszczenia do obrotu lub wywozu odnośnego towaru lub produktu; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

b)

w przypadku gdy dopuszczenie do obrotu lub wywozu zostało zawieszone zgodnie z ust. 6, właściwe organy nie zwróciły się, w terminie
  3
  dni roboczych wskazanym w art. 14 ust. 7, o potwierdzenie potrzeby utrzymania zawieszenia dopuszczenia do obrotu lub wywozu odnośnego towaru lub produktu;

3

| b) | w przypadku gdy dopuszczenie do obrotu lub wywozu zostało zawieszone zgodnie z ust. 6, właściwe organy nie zwróciły się, w terminie
  pięciu
  dni roboczych
  , lub 72 godzin w przypadku świeżych towarów i produktów narażonych na zepsucie,
  wskazanym w art. 14 ust. 7, o potwierdzenie potrzeby utrzymania zawieszenia dopuszczenia do obrotu lub wywozu odnośnego towaru lub produktu; |
| --- | --- |

b)

w przypadku gdy dopuszczenie do obrotu lub wywozu zostało zawieszone zgodnie z ust. 6, właściwe organy nie zwróciły się, w terminie
  pięciu
  dni roboczych
  , lub 72 godzin w przypadku świeżych towarów i produktów narażonych na zepsucie,
  wskazanym w art. 14 ust. 7, o potwierdzenie potrzeby utrzymania zawieszenia dopuszczenia do obrotu lub wywozu odnośnego towaru lub produktu;

pięciu

, lub 72 godzin w przypadku świeżych towarów i produktów narażonych na zepsucie,

Poprawka 197

Poprawka 197

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 24 – ustęp 8 – akapit 2

Artykuł 24 – ustęp 8 – akapit 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Po powiadomieniu o 
  tym
  statusie organy celne nie zezwalają na dopuszczenie do obrotu lub wywóz odnośnego towaru lub produktu. Zamieszczają one również następującą uwagę w systemie przetwarzania danych organów celnych oraz, o ile to możliwe, na fakturze handlowej towarzyszącej odnośnemu towarowi lub produktowi oraz na każdym innym istotnym dokumencie towarzyszącym: „Towar lub produkt niezgodny z wymogami — niedopuszczony do obrotu/wywozu — rozporządzenie (UE) 2021/XXXX.” [Urząd publikacji: proszę zamieścić odesłanie do niniejszego rozporządzenia] | Po powiadomieniu o statusie
  niezgodności
  organy celne nie zezwalają na dopuszczenie do obrotu lub wywóz odnośnego towaru lub produktu. Zamieszczają one również następującą uwagę w systemie przetwarzania danych organów celnych oraz, o ile to możliwe, na fakturze handlowej towarzyszącej odnośnemu towarowi lub produktowi oraz na każdym innym istotnym dokumencie towarzyszącym: „Towar lub produkt niezgodny z wymogami — niedopuszczony do obrotu/wywozu — rozporządzenie (UE) 2021/XXXX.” [Urząd publikacji: proszę zamieścić odesłanie do niniejszego rozporządzenia] |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Po powiadomieniu o 
  tym
  statusie organy celne nie zezwalają na dopuszczenie do obrotu lub wywóz odnośnego towaru lub produktu. Zamieszczają one również następującą uwagę w systemie przetwarzania danych organów celnych oraz, o ile to możliwe, na fakturze handlowej towarzyszącej odnośnemu towarowi lub produktowi oraz na każdym innym istotnym dokumencie towarzyszącym: „Towar lub produkt niezgodny z wymogami — niedopuszczony do obrotu/wywozu — rozporządzenie (UE) 2021/XXXX.” [Urząd publikacji: proszę zamieścić odesłanie do niniejszego rozporządzenia]

tym

Po powiadomieniu o statusie
  niezgodności
  organy celne nie zezwalają na dopuszczenie do obrotu lub wywóz odnośnego towaru lub produktu. Zamieszczają one również następującą uwagę w systemie przetwarzania danych organów celnych oraz, o ile to możliwe, na fakturze handlowej towarzyszącej odnośnemu towarowi lub produktowi oraz na każdym innym istotnym dokumencie towarzyszącym: „Towar lub produkt niezgodny z wymogami — niedopuszczony do obrotu/wywozu — rozporządzenie (UE) 2021/XXXX.” [Urząd publikacji: proszę zamieścić odesłanie do niniejszego rozporządzenia]

niezgodności

Poprawka 198

Poprawka 198

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 24 – ustęp 10

Artykuł 24 – ustęp 10

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 10.   Organy celne mogą zniszczyć odnośny towar lub produkt niezgodny z wymogami na wniosek właściwych organów lub gdy uznają to za konieczne i proporcjonalne. Koszt takiego środka ponosi osoba fizyczna lub prawna będąca w posiadaniu odnośnego towaru lub produktu.
  Art. 197 i 198 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 stosuje się odpowiednio. Na wniosek właściwych organów odnośne towary i produkty niezgodne z wymogami mogą zostać skonfiskowane i przekazane przez organy celne do dyspozycji właściwych organów. | 10.   Organy celne mogą
  przekazać odnośny towar lub produkt na cele charytatywne lub w interesie publicznym, a tylko kiedy takie przekazanie nie jest możliwe, poddać recyklingowi lub w ostateczności
  zniszczyć odnośny towar lub produkt niezgodny z wymogami na wniosek właściwych organów lub gdy uznają to za konieczne i proporcjonalne. Koszt takiego środka ponosi osoba fizyczna lub prawna będąca w posiadaniu odnośnego towaru lub produktu. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

10.   Organy celne mogą zniszczyć odnośny towar lub produkt niezgodny z wymogami na wniosek właściwych organów lub gdy uznają to za konieczne i proporcjonalne. Koszt takiego środka ponosi osoba fizyczna lub prawna będąca w posiadaniu odnośnego towaru lub produktu.
  Art. 197 i 198 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 stosuje się odpowiednio. Na wniosek właściwych organów odnośne towary i produkty niezgodne z wymogami mogą zostać skonfiskowane i przekazane przez organy celne do dyspozycji właściwych organów.

10.   Organy celne mogą
  przekazać odnośny towar lub produkt na cele charytatywne lub w interesie publicznym, a tylko kiedy takie przekazanie nie jest możliwe, poddać recyklingowi lub w ostateczności
  zniszczyć odnośny towar lub produkt niezgodny z wymogami na wniosek właściwych organów lub gdy uznają to za konieczne i proporcjonalne. Koszt takiego środka ponosi osoba fizyczna lub prawna będąca w posiadaniu odnośnego towaru lub produktu.

Poprawka 199

Poprawka 199

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 25 – ustęp 4

Artykuł 25 – ustęp 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 4.   Jeżeli organy celne w pierwszym punkcie wprowadzenia mają powody, aby podejrzewać, że odnośne towary i produkty podlegające niniejszemu rozporządzeniu, które podlegają czasowemu składowaniu albo które zostały objęte procedurą celną inną niż „dopuszczenie do obrotu”, są niezgodne z niniejszym rozporządzeniem, wówczas takie organy przekazują wszystkie stosowne informacje właściwemu urzędowi celnemu przeznaczenia. | 4.   Jeżeli organy celne w pierwszym punkcie wprowadzenia mają powody, aby podejrzewać, że odnośne towary i produkty podlegające niniejszemu rozporządzeniu, które podlegają czasowemu składowaniu albo które zostały objęte procedurą celną inną niż „dopuszczenie do obrotu”, są niezgodne z niniejszym rozporządzeniem, wówczas takie organy przekazują wszystkie stosowne informacje właściwemu urzędowi celnemu przeznaczenia
  , jak również właściwym organom odpowiedzialnym za wykonywanie obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4.   Jeżeli organy celne w pierwszym punkcie wprowadzenia mają powody, aby podejrzewać, że odnośne towary i produkty podlegające niniejszemu rozporządzeniu, które podlegają czasowemu składowaniu albo które zostały objęte procedurą celną inną niż „dopuszczenie do obrotu”, są niezgodne z niniejszym rozporządzeniem, wówczas takie organy przekazują wszystkie stosowne informacje właściwemu urzędowi celnemu przeznaczenia.

4.   Jeżeli organy celne w pierwszym punkcie wprowadzenia mają powody, aby podejrzewać, że odnośne towary i produkty podlegające niniejszemu rozporządzeniu, które podlegają czasowemu składowaniu albo które zostały objęte procedurą celną inną niż „dopuszczenie do obrotu”, są niezgodne z niniejszym rozporządzeniem, wówczas takie organy przekazują wszystkie stosowne informacje właściwemu urzędowi celnemu przeznaczenia
  , jak również właściwym organom odpowiedzialnym za wykonywanie obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia
  .

Poprawka 200

Poprawka 200

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 26 – ustęp 1

Artykuł 26 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   Komisja opracowuje elektroniczny interfejs w oparciu o unijne środowisko jednego okienka w dziedzinie ceł, aby umożliwić przekazywanie danych, w szczególności powiadomień i wniosków, o których mowa w art. 24 ust. 5–8, między krajowymi systemami celnymi a systemem informacyjnym, o którym mowa w art. 31. Ten elektroniczny interfejs zostanie wdrożony w terminie
  czterech lat
  od dnia przyjęcia odpowiedniego aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 3. | 1.   Komisja opracowuje elektroniczny interfejs w oparciu o unijne środowisko jednego okienka w dziedzinie ceł, aby umożliwić przekazywanie danych, w szczególności powiadomień i wniosków, o których mowa w art. 24 ust. 5–8, między krajowymi systemami celnymi a systemem informacyjnym, o którym mowa w art. 31. Ten elektroniczny interfejs zostanie wdrożony w terminie
  jednego roku
  od dnia przyjęcia odpowiedniego aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 3. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   Komisja opracowuje elektroniczny interfejs w oparciu o unijne środowisko jednego okienka w dziedzinie ceł, aby umożliwić przekazywanie danych, w szczególności powiadomień i wniosków, o których mowa w art. 24 ust. 5–8, między krajowymi systemami celnymi a systemem informacyjnym, o którym mowa w art. 31. Ten elektroniczny interfejs zostanie wdrożony w terminie
  czterech lat
  od dnia przyjęcia odpowiedniego aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 3.

1.   Komisja opracowuje elektroniczny interfejs w oparciu o unijne środowisko jednego okienka w dziedzinie ceł, aby umożliwić przekazywanie danych, w szczególności powiadomień i wniosków, o których mowa w art. 24 ust. 5–8, między krajowymi systemami celnymi a systemem informacyjnym, o którym mowa w art. 31. Ten elektroniczny interfejs zostanie wdrożony w terminie
  jednego roku
  od dnia przyjęcia odpowiedniego aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 3.

Poprawka 201

Poprawka 201

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 26 – ustęp 2 – wprowadzenie

Artykuł 26 – ustęp 2 – wprowadzenie

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   Komisja
  może opracować
  elektroniczny interfejs oparty na unijnym środowisku jednego okienka w dziedzinie ceł, aby umożliwić: | 2.   Komisja
  opracowuje
  elektroniczny interfejs oparty na unijnym środowisku jednego okienka w dziedzinie ceł, aby umożliwić: |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   Komisja
  może opracować
  elektroniczny interfejs oparty na unijnym środowisku jednego okienka w dziedzinie ceł, aby umożliwić:

2.   Komisja
  opracowuje
  elektroniczny interfejs oparty na unijnym środowisku jednego okienka w dziedzinie ceł, aby umożliwić:

Poprawka 202

Poprawka 202

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 27 – ustęp 1

Artykuł 27 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się trzystopniowy system oceny państw lub ich części. O ile, zgodnie z niniejszym artykułem, państwa nie zostały określone jako stwarzające niskie lub wysokie ryzyko, uznaje się, że stwarzają one ryzyko standardowe. Komisja
  może wskazać
  kraje lub ich części, w których występuje niskie lub wysokie ryzyko produkcji odnośnych towarów lub produktów niezgodnych z art. 3 lit. a). Wykaz państw lub ich
  części
  o niskim
  lub wysokim
  ryzyku jest publikowany w drodze aktu wykonawczego przyjmowanego (aktów wykonawczych przyjmowanych) zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 34 ust. 2. Wykaz ten jest w razie potrzeby aktualizowany w świetle nowych dowodów. | 1.   W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się trzystopniowy system oceny państw lub ich części. O ile, zgodnie z niniejszym artykułem, państwa nie zostały określone jako stwarzające niskie lub wysokie ryzyko, uznaje się, że stwarzają one ryzyko standardowe. Komisja
  wskazuje
  kraje lub ich części, w których występuje niskie lub wysokie ryzyko produkcji odnośnych towarów lub produktów niezgodnych z art. 3 lit. a). Wykaz państw lub ich
  regionów
  o niskim ryzyku jest publikowany w drodze aktu wykonawczego przyjmowanego (aktów wykonawczych przyjmowanych) zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 34 ust. 2
  , do dnia ... [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę 6 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia]
  . Wykaz ten jest w razie potrzeby aktualizowany w świetle nowych dowodów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się trzystopniowy system oceny państw lub ich części. O ile, zgodnie z niniejszym artykułem, państwa nie zostały określone jako stwarzające niskie lub wysokie ryzyko, uznaje się, że stwarzają one ryzyko standardowe. Komisja
  może wskazać
  kraje lub ich części, w których występuje niskie lub wysokie ryzyko produkcji odnośnych towarów lub produktów niezgodnych z art. 3 lit. a). Wykaz państw lub ich
  części
  o niskim
  lub wysokim
  ryzyku jest publikowany w drodze aktu wykonawczego przyjmowanego (aktów wykonawczych przyjmowanych) zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 34 ust. 2. Wykaz ten jest w razie potrzeby aktualizowany w świetle nowych dowodów.

1.   W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się trzystopniowy system oceny państw lub ich części. O ile, zgodnie z niniejszym artykułem, państwa nie zostały określone jako stwarzające niskie lub wysokie ryzyko, uznaje się, że stwarzają one ryzyko standardowe. Komisja
  wskazuje
  kraje lub ich części, w których występuje niskie lub wysokie ryzyko produkcji odnośnych towarów lub produktów niezgodnych z art. 3 lit. a). Wykaz państw lub ich
  regionów
  o niskim ryzyku jest publikowany w drodze aktu wykonawczego przyjmowanego (aktów wykonawczych przyjmowanych) zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 34 ust. 2
  , do dnia ... [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę 6 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia]
  . Wykaz ten jest w razie potrzeby aktualizowany w świetle nowych dowodów.

Poprawka 203

Poprawka 203

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 27 – ustęp 2 – wprowadzenie

Artykuł 27 – ustęp 2 – wprowadzenie

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Przy identyfikacji państw lub ich części o niskim i wysokim ryzyku zgodnie z ust. 1 uwzględnia się informacje przekazane przez dane państwo i bierze się pod uwagę następujące kryteria oceny: | Przy identyfikacji państw lub ich części o niskim i wysokim ryzyku zgodnie z ust. 1
  prowadzi się przejrzysty i obiektywny proces oceny, w którym
  uwzględnia się informacje przekazane przez dane państwo i 
  organy regionalne, podmioty, a także przez organizacje pozarządowe i strony trzecie, w tym ludność tubylczą, społeczności lokalne i organizacje społeczeństwa obywatelskiego, i
   bierze się pod uwagę następujące kryteria oceny: |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Przy identyfikacji państw lub ich części o niskim i wysokim ryzyku zgodnie z ust. 1 uwzględnia się informacje przekazane przez dane państwo i bierze się pod uwagę następujące kryteria oceny:

Przy identyfikacji państw lub ich części o niskim i wysokim ryzyku zgodnie z ust. 1
  prowadzi się przejrzysty i obiektywny proces oceny, w którym
  uwzględnia się informacje przekazane przez dane państwo i 
  organy regionalne, podmioty, a także przez organizacje pozarządowe i strony trzecie, w tym ludność tubylczą, społeczności lokalne i organizacje społeczeństwa obywatelskiego, i
   bierze się pod uwagę następujące kryteria oceny:

prowadzi się przejrzysty i obiektywny proces oceny, w którym

organy regionalne, podmioty, a także przez organizacje pozarządowe i strony trzecie, w tym ludność tubylczą, społeczności lokalne i organizacje społeczeństwa obywatelskiego, i

Poprawka 204

Poprawka 204

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 27 – ustęp 2 – litera a

Artykuł 27 – ustęp 2 – litera a

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| a) | wskaźnik wylesiania
  i
   degradacji lasów, |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

a)

wskaźnik wylesiania
  i
   degradacji lasów,

i

| a) | wskaźnik wylesiania, degradacji
  oraz przekształcania
  lasów, |
| --- | --- |

a)

wskaźnik wylesiania, degradacji
  oraz przekształcania
  lasów,

oraz przekształcania

Poprawka 205

Poprawka 205

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 27 – ustęp 2 – litera d

Artykuł 27 – ustęp 2 – litera d

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| d) | czy ustalony na poziomie krajowym wkład (NDC) do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu obejmuje emisje i pochłanianie z rolnictwa, leśnictwa i użytkowania gruntów, co zapewnia zaliczenie emisji spowodowanych wylesianiem i 
  degradacją
  lasów na poczet zobowiązania danego państwa do redukcji lub ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, jak określono w NDC; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

d)

czy ustalony na poziomie krajowym wkład (NDC) do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu obejmuje emisje i pochłanianie z rolnictwa, leśnictwa i użytkowania gruntów, co zapewnia zaliczenie emisji spowodowanych wylesianiem i 
  degradacją
  lasów na poczet zobowiązania danego państwa do redukcji lub ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, jak określono w NDC;

degradacją

| d) | czy ustalony na poziomie krajowym wkład (NDC) do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu obejmuje emisje i pochłanianie z rolnictwa, leśnictwa i użytkowania gruntów, co zapewnia zaliczenie emisji spowodowanych wylesianiem
  , degradacją
  i 
  przekształcaniem
  lasów na poczet zobowiązania danego państwa do redukcji lub ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, jak określono w NDC; |
| --- | --- |

d)

czy ustalony na poziomie krajowym wkład (NDC) do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu obejmuje emisje i pochłanianie z rolnictwa, leśnictwa i użytkowania gruntów, co zapewnia zaliczenie emisji spowodowanych wylesianiem
  , degradacją
  i 
  przekształcaniem
  lasów na poczet zobowiązania danego państwa do redukcji lub ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, jak określono w NDC;

, degradacją

przekształcaniem

Poprawka 206

Poprawka 206

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 27 – ustęp 2 – litera e

Artykuł 27 – ustęp 2 – litera e

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| e) | umowy i inne instrumenty zawarte między danym państwem a Unią, które dotyczą problemu wylesiania lub
  degradacji
  lasów oraz ułatwiają osiągnięcie zgodności odnośnych towarów i produktów z wymogami niniejszego rozporządzenia
  oraz
  skuteczne wdrożenie tych wymogów; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

e)

umowy i inne instrumenty zawarte między danym państwem a Unią, które dotyczą problemu wylesiania lub
  degradacji
  lasów oraz ułatwiają osiągnięcie zgodności odnośnych towarów i produktów z wymogami niniejszego rozporządzenia
  oraz
  skuteczne wdrożenie tych wymogów;

degradacji

oraz

| e) | umowy i inne instrumenty zawarte między danym państwem a Unią, które dotyczą problemu wylesiania
  , degradacji
  lub
  przekształcania
  lasów oraz ułatwiają osiągnięcie zgodności odnośnych towarów i produktów z wymogami niniejszego rozporządzenia
  , pod warunkiem że terminowe i
  skuteczne wdrożenie tych wymogów
  zostało stwierdzone na podstawie obiektywnej i przejrzystej oceny
  ; |
| --- | --- |

e)

umowy i inne instrumenty zawarte między danym państwem a Unią, które dotyczą problemu wylesiania
  , degradacji
  lub
  przekształcania
  lasów oraz ułatwiają osiągnięcie zgodności odnośnych towarów i produktów z wymogami niniejszego rozporządzenia
  , pod warunkiem że terminowe i
  skuteczne wdrożenie tych wymogów
  zostało stwierdzone na podstawie obiektywnej i przejrzystej oceny
  ;

, degradacji

przekształcania

, pod warunkiem że terminowe i

zostało stwierdzone na podstawie obiektywnej i przejrzystej oceny

Poprawka 207

Poprawka 207

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 27 – ustęp 2 – litera f

Artykuł 27 – ustęp 2 – litera f

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| f) | czy dane państwo posiada krajowe lub regionalne przepisy, w tym zgodne z art. 5 porozumienia paryskiego, i czy stosuje skuteczne środki egzekwowania w celu unikania i karania działań prowadzących do wylesiania i 
  degradacji
  lasów, a w szczególności czy stosowane są wystarczająco surowe sankcje, aby pozbawić sprawców tych działań korzyści płynących z wylesiania lub
  degradacji
  lasów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

f)

czy dane państwo posiada krajowe lub regionalne przepisy, w tym zgodne z art. 5 porozumienia paryskiego, i czy stosuje skuteczne środki egzekwowania w celu unikania i karania działań prowadzących do wylesiania i 
  degradacji
  lasów, a w szczególności czy stosowane są wystarczająco surowe sankcje, aby pozbawić sprawców tych działań korzyści płynących z wylesiania lub
  degradacji
  lasów.

degradacji

degradacji

| f) | czy dane państwo posiada krajowe lub regionalne przepisy, w tym zgodne z art. 5 porozumienia paryskiego
  i właściwymi przepisami i normami określonymi w art. 2 pkt 28 niniejszego rozporządzenia
  , i czy stosuje skuteczne środki egzekwowania w 
  celu zapewnienia wdrożenia tych przepisów oraz w
   celu unikania i karania działań prowadzących do wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów, a w szczególności czy stosowane są wystarczająco surowe sankcje, aby pozbawić sprawców tych działań korzyści płynących z wylesiania
  , degradacji
  lub
  przekształcania
  lasów
  lub niezgodności z właściwymi przepisami i normami określonymi w art. 2 pkt 28
  . |
| --- | --- |

f)

czy dane państwo posiada krajowe lub regionalne przepisy, w tym zgodne z art. 5 porozumienia paryskiego
  i właściwymi przepisami i normami określonymi w art. 2 pkt 28 niniejszego rozporządzenia
  , i czy stosuje skuteczne środki egzekwowania w 
  celu zapewnienia wdrożenia tych przepisów oraz w
   celu unikania i karania działań prowadzących do wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów, a w szczególności czy stosowane są wystarczająco surowe sankcje, aby pozbawić sprawców tych działań korzyści płynących z wylesiania
  , degradacji
  lub
  przekształcania
  lasów
  lub niezgodności z właściwymi przepisami i normami określonymi w art. 2 pkt 28
  .

i właściwymi przepisami i normami określonymi w art. 2 pkt 28 niniejszego rozporządzenia

celu zapewnienia wdrożenia tych przepisów oraz w

, degradacji

przekształcania

, degradacji

przekształcania

lub niezgodności z właściwymi przepisami i normami określonymi w art. 2 pkt 28

Poprawka 208

Poprawka 208

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 27 – ustęp 2 – litera f a (nowa)

Artykuł 27 – ustęp 2 – litera f a (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | fa) | czy krajowy system wymiaru sprawiedliwości i system wymiaru sprawiedliwości szczebla niższego niż krajowy w konstruktywnej współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym społeczeństwem obywatelskim, ludnością rdzenną i społecznościami lokalnymi oraz sektorem prywatnym, z uwzględnieniem mikroprzedsiębiorstw i innych MŚP i drobnych producentów rolnych, wypracowały podejście prawnokarne, by przeciwdziałać wylesianiu, degradacji i przekształcaniu lasów, naruszaniu praw do ziemi i nielegalnej produkcji; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

fa)

fa)

czy krajowy system wymiaru sprawiedliwości i system wymiaru sprawiedliwości szczebla niższego niż krajowy w konstruktywnej współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym społeczeństwem obywatelskim, ludnością rdzenną i społecznościami lokalnymi oraz sektorem prywatnym, z uwzględnieniem mikroprzedsiębiorstw i innych MŚP i drobnych producentów rolnych, wypracowały podejście prawnokarne, by przeciwdziałać wylesianiu, degradacji i przekształcaniu lasów, naruszaniu praw do ziemi i nielegalnej produkcji;

czy krajowy system wymiaru sprawiedliwości i system wymiaru sprawiedliwości szczebla niższego niż krajowy w konstruktywnej współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym społeczeństwem obywatelskim, ludnością rdzenną i społecznościami lokalnymi oraz sektorem prywatnym, z uwzględnieniem mikroprzedsiębiorstw i innych MŚP i drobnych producentów rolnych, wypracowały podejście prawnokarne, by przeciwdziałać wylesianiu, degradacji i przekształcaniu lasów, naruszaniu praw do ziemi i nielegalnej produkcji;

Poprawka 209

Poprawka 209

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 27 – ustęp 2 – litera f b (nowa)

Artykuł 27 – ustęp 2 – litera f b (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | fb) | czy dany kraj w przejrzysty sposób udostępnia odpowiednie dane; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

fb)

fb)

czy dany kraj w przejrzysty sposób udostępnia odpowiednie dane;

czy dany kraj w przejrzysty sposób udostępnia odpowiednie dane;

Poprawka 210

Poprawka 210

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 27 – ustęp 2 – litera f c (nowa)

Artykuł 27 – ustęp 2 – litera f c (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | fc) | w stosownych przypadkach, istnienie, przestrzeganie i skuteczne egzekwowanie przepisów chroniących prawa ludności tubylczej, społeczności lokalnych i innych zwyczajowych posiadaczy praw własności. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

fc)

fc)

w stosownych przypadkach, istnienie, przestrzeganie i skuteczne egzekwowanie przepisów chroniących prawa ludności tubylczej, społeczności lokalnych i innych zwyczajowych posiadaczy praw własności.

w stosownych przypadkach, istnienie, przestrzeganie i skuteczne egzekwowanie przepisów chroniących prawa ludności tubylczej, społeczności lokalnych i innych zwyczajowych posiadaczy praw własności.

Poprawka 211

Poprawka 211

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 27 – ustęp 3 – akapit 1

Artykuł 27 – ustęp 3 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Komisja powiadamia zainteresowane państwa o zamiarze przypisania zmiany do istniejącej kategorii ryzyka i zwraca się do nich o dostarczenie wszelkich informacji uznanych za przydatne w tym zakresie. Komisja daje państwom odpowiedni czas na udzielenie odpowiedzi, która może zawierać informacje na temat środków wprowadzonych przez państwo w celu poprawy sytuacji, w przypadku gdyby
  jego status lub
  status jego części mógł zostać zmieniony na wyższą kategorię ryzyka. | Komisja powiadamia zainteresowane państwa
  , władze regionalne, a także podmioty i podmioty handlowe
  o zamiarze przypisania zmiany do istniejącej kategorii ryzyka
  kraju lub jego części
  i zwraca się do nich o dostarczenie wszelkich informacji uznanych za przydatne w tym zakresie. Komisja
  przeprowadza również konsultacje publiczne w celu zebrania informacji i opinii zainteresowanych stron, w tym w szczególności ludności rdzennej, społeczności lokalnych, drobnych producentów rolnych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Komisja
  daje państwom
  i władzom regionalnym
  odpowiedni czas na udzielenie odpowiedzi, która może zawierać informacje na temat środków wprowadzonych przez państwo
  lub władzę regionalną
  w celu poprawy sytuacji, w przypadku gdyby
  status tego państwa lub
  status jego części mógł zostać zmieniony na wyższą kategorię ryzyka. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Komisja powiadamia zainteresowane państwa o zamiarze przypisania zmiany do istniejącej kategorii ryzyka i zwraca się do nich o dostarczenie wszelkich informacji uznanych za przydatne w tym zakresie. Komisja daje państwom odpowiedni czas na udzielenie odpowiedzi, która może zawierać informacje na temat środków wprowadzonych przez państwo w celu poprawy sytuacji, w przypadku gdyby
  jego status lub
  status jego części mógł zostać zmieniony na wyższą kategorię ryzyka.

jego status lub

Komisja powiadamia zainteresowane państwa
  , władze regionalne, a także podmioty i podmioty handlowe
  o zamiarze przypisania zmiany do istniejącej kategorii ryzyka
  kraju lub jego części
  i zwraca się do nich o dostarczenie wszelkich informacji uznanych za przydatne w tym zakresie. Komisja
  przeprowadza również konsultacje publiczne w celu zebrania informacji i opinii zainteresowanych stron, w tym w szczególności ludności rdzennej, społeczności lokalnych, drobnych producentów rolnych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Komisja
  daje państwom
  i władzom regionalnym
  odpowiedni czas na udzielenie odpowiedzi, która może zawierać informacje na temat środków wprowadzonych przez państwo
  lub władzę regionalną
  w celu poprawy sytuacji, w przypadku gdyby
  status tego państwa lub
  status jego części mógł zostać zmieniony na wyższą kategorię ryzyka.

, władze regionalne, a także podmioty i podmioty handlowe

kraju lub jego części

przeprowadza również konsultacje publiczne w celu zebrania informacji i opinii zainteresowanych stron, w tym w szczególności ludności rdzennej, społeczności lokalnych, drobnych producentów rolnych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Komisja

i władzom regionalnym

lub władzę regionalną

status tego państwa lub

Poprawka 212

Poprawka 212

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 27 – ustęp 3 – akapit 2 – wprowadzenie

Artykuł 27 – ustęp 3 – akapit 2 – wprowadzenie

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Komisja podaje w powiadomieniu informacje na temat: | Komisja podaje w powiadomieniu oraz podczas konsultacji informacje na temat: |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Komisja podaje w powiadomieniu informacje na temat:

Komisja podaje w powiadomieniu oraz podczas konsultacji informacje na temat:

Poprawka 213

Poprawka 213

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 28 – ustęp 1

Artykuł 28 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   
  Komisja podejmuje
  działania
  wspólnie
  z państwami będącymi producentami, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, w 
  celu rozwijania
  partnerstw i 
  współpracy umożliwiających wspólne zajęcie
  się
  problemem
  wylesiania i 
  degradacji
  lasów. Takie partnerstwa i mechanizmy współpracy
  będą koncentrować
  się na ochronie, odbudowie i zrównoważonym wykorzystaniu lasów, wylesianiu, degradacji lasów oraz przejściu na zrównoważone metody produkcji towarów, przetwarzania na potrzeby konsumpcji i handlu. Partnerstwa i mechanizmy współpracy mogą obejmować zorganizowany dialog, programy i działania
  wspierające, porozumienia administracyjne
  i 
  postanowienia zawarte w istniejących umowach lub w porozumieniach
  , które umożliwiają państwom będącym producentami przejście na produkcję rolną ułatwiającą dostosowanie odnośnych towarów i produktów do wymogów niniejszego rozporządzenia.
  Takie porozumienia
  i 
  ich skuteczne wprowadzanie
  w 
  życie zostaną uwzględnione
  w 
  ramach systemu wskaźników na podstawie
  art. 27 niniejszego rozporządzenia. | 1.   
  W ramach skoordynowanego podejścia Komisja i państwa członkowskie podejmują
  działania z państwami będącymi producentami, których dotyczy niniejsze rozporządzenie
  , z lokalnymi rządami i zainteresowanymi stronami
  , w 
  szczególności tymi, które eksportują znaczne ilości towarów wymienionych w załączniku I, w tym poprzez wykorzystanie istniejących i przyszłych
  partnerstw i 
  umów o wolnym handlu oraz dostosowanie istniejących narzędzi pomocowych w celu wspólnego zajęcia
  się
  podstawowymi przyczynami
  wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów. Takie partnerstwa i mechanizmy współpracy
  są wspierane odpowiednimi zasobami i koncentrują
  się na ochronie, odbudowie i zrównoważonym wykorzystaniu lasów, wylesianiu, degradacji
  i przekształcaniu
  lasów oraz przejściu na zrównoważone metody produkcji towarów, przetwarzania na potrzeby konsumpcji i handlu
  , dobrym zarządzaniu, a także na ochronie praw, środków do życia i utrzymania społeczności zależnych od lasów, w tym ludności tubylczej, społeczności lokalnych, innych zwyczajowych właścicieli praw własności i drobnych producentów rolnych
  . Partnerstwa i mechanizmy współpracy mogą obejmować
  m.in.
  zorganizowany dialog, programy i działania
  w zakresie wsparcia finansowego
  i 
  technicznego, porozumienia administracyjne
  , które umożliwiają państwom będącym producentami
  i ich częściom
  przejście na produkcję rolną ułatwiającą dostosowanie odnośnych towarów i produktów do wymogów niniejszego rozporządzenia.
  Komisja zapewnia udział ludności tubylczej, społeczności lokalnych i społeczeństwa obywatelskiego w opracowywaniu wspólnych planów działania. Wspólne plany działania opierają się na celach pośrednich uzgodnionych z lokalnymi zainteresowanymi stronami. W szczególności Komisja podejmuje działania wspólnie z państwami będącymi producentami w celu usunięcia przeszkód prawnych
  w 
  zapewnieniu przez nie zgodności z wymogami,
  w 
  tym krajowymi przepisami dotyczącymi prawa własności gruntów i ochrony danych. Celem tych partnerstw jest opracowanie wspólnych planów działania, w tym trwały dialog i współpraca, w szczególności z krajami i ich częściami określonymi jako stwarzające wysokie ryzyko, w celu wspierania ich ciągłego doskonalenia w kierunku kategorii standardowego ryzyka, o której mowa w
  art. 27
  . W ramach partnerstw i mechanizmów współpracy należy zwrócić szczególną uwagę na drobnych producentów rolnych, aby umożliwić im przejście na zrównoważone praktyki rolnicze i leśne i spełnienie wymogów
  niniejszego rozporządzenia
  , w tym poprzez zapewnienie wystarczającej i przyjaznej dla użytkownika informacji
  .
  Udostępnia się odpowiednie środki finansowe w celu zaspokojenia potrzeb drobnych producentów rolnych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   
  Komisja podejmuje
  działania
  wspólnie
  z państwami będącymi producentami, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, w 
  celu rozwijania
  partnerstw i 
  współpracy umożliwiających wspólne zajęcie
  się
  problemem
  wylesiania i 
  degradacji
  lasów. Takie partnerstwa i mechanizmy współpracy
  będą koncentrować
  się na ochronie, odbudowie i zrównoważonym wykorzystaniu lasów, wylesianiu, degradacji lasów oraz przejściu na zrównoważone metody produkcji towarów, przetwarzania na potrzeby konsumpcji i handlu. Partnerstwa i mechanizmy współpracy mogą obejmować zorganizowany dialog, programy i działania
  wspierające, porozumienia administracyjne
  i 
  postanowienia zawarte w istniejących umowach lub w porozumieniach
  , które umożliwiają państwom będącym producentami przejście na produkcję rolną ułatwiającą dostosowanie odnośnych towarów i produktów do wymogów niniejszego rozporządzenia.
  Takie porozumienia
  i 
  ich skuteczne wprowadzanie
  w 
  życie zostaną uwzględnione
  w 
  ramach systemu wskaźników na podstawie
  art. 27 niniejszego rozporządzenia.

1.   
  W ramach skoordynowanego podejścia Komisja i państwa członkowskie podejmują
  działania z państwami będącymi producentami, których dotyczy niniejsze rozporządzenie
  , z lokalnymi rządami i zainteresowanymi stronami
  , w 
  szczególności tymi, które eksportują znaczne ilości towarów wymienionych w załączniku I, w tym poprzez wykorzystanie istniejących i przyszłych
  partnerstw i 
  umów o wolnym handlu oraz dostosowanie istniejących narzędzi pomocowych w celu wspólnego zajęcia
  się
  podstawowymi przyczynami
  wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów. Takie partnerstwa i mechanizmy współpracy
  są wspierane odpowiednimi zasobami i koncentrują
  się na ochronie, odbudowie i zrównoważonym wykorzystaniu lasów, wylesianiu, degradacji
  i przekształcaniu
  lasów oraz przejściu na zrównoważone metody produkcji towarów, przetwarzania na potrzeby konsumpcji i handlu
  , dobrym zarządzaniu, a także na ochronie praw, środków do życia i utrzymania społeczności zależnych od lasów, w tym ludności tubylczej, społeczności lokalnych, innych zwyczajowych właścicieli praw własności i drobnych producentów rolnych
  . Partnerstwa i mechanizmy współpracy mogą obejmować
  m.in.
  zorganizowany dialog, programy i działania
  w zakresie wsparcia finansowego
  i 
  technicznego, porozumienia administracyjne
  , które umożliwiają państwom będącym producentami
  i ich częściom
  przejście na produkcję rolną ułatwiającą dostosowanie odnośnych towarów i produktów do wymogów niniejszego rozporządzenia.
  Komisja zapewnia udział ludności tubylczej, społeczności lokalnych i społeczeństwa obywatelskiego w opracowywaniu wspólnych planów działania. Wspólne plany działania opierają się na celach pośrednich uzgodnionych z lokalnymi zainteresowanymi stronami. W szczególności Komisja podejmuje działania wspólnie z państwami będącymi producentami w celu usunięcia przeszkód prawnych
  w 
  zapewnieniu przez nie zgodności z wymogami,
  w 
  tym krajowymi przepisami dotyczącymi prawa własności gruntów i ochrony danych. Celem tych partnerstw jest opracowanie wspólnych planów działania, w tym trwały dialog i współpraca, w szczególności z krajami i ich częściami określonymi jako stwarzające wysokie ryzyko, w celu wspierania ich ciągłego doskonalenia w kierunku kategorii standardowego ryzyka, o której mowa w
  art. 27
  . W ramach partnerstw i mechanizmów współpracy należy zwrócić szczególną uwagę na drobnych producentów rolnych, aby umożliwić im przejście na zrównoważone praktyki rolnicze i leśne i spełnienie wymogów
  niniejszego rozporządzenia
  , w tym poprzez zapewnienie wystarczającej i przyjaznej dla użytkownika informacji
  .
  Udostępnia się odpowiednie środki finansowe w celu zaspokojenia potrzeb drobnych producentów rolnych.

Poprawka 265

Poprawka 265

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 28 – ustęp 1 a (nowy)

Artykuł 28 – ustęp 1 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 1a.
     
  Komisja i Rada podejmują dalsze działania na rzecz wdrażania i egzekwowania umów handlowych, a także zawierają nowe umowy o wolnym handlu obejmujące solidne przepisy dotyczące zrównoważonego rozwoju, w szczególności w odniesieniu do lasów, oraz obowiązek skutecznego egzekwowania wielostronnych umów środowiskowych, takich jak porozumienie paryskie i Konwencja o różnorodności biologicznej. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1a.
     
  Komisja i Rada podejmują dalsze działania na rzecz wdrażania i egzekwowania umów handlowych, a także zawierają nowe umowy o wolnym handlu obejmujące solidne przepisy dotyczące zrównoważonego rozwoju, w szczególności w odniesieniu do lasów, oraz obowiązek skutecznego egzekwowania wielostronnych umów środowiskowych, takich jak porozumienie paryskie i Konwencja o różnorodności biologicznej.

Poprawka 214 i 266

Poprawka 214 i 266

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 28 – ustęp 2

Artykuł 28 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   Partnerstwa i współpraca
  powinny umożliwiać
  pełne uczestnictwo wszystkich zainteresowanych stron, w tym społeczeństwa obywatelskiego, ludności rdzennej, społeczności lokalnych
  i
   sektora prywatnego, w tym
  MŚP
  i drobnych producentów rolnych. | 2.   Partnerstwa i współpraca
  dysponują odpowiednimi zasobami finansowymi i w pełni uwzględniają informacje i ostrzeżenia dostarczane przez obserwatorium europejskie. Umożliwiają one
  pełne uczestnictwo wszystkich zainteresowanych stron, w tym społeczeństwa obywatelskiego, ludności rdzennej, społeczności lokalnych
  , kobiet,
  sektora prywatnego, w tym
  mikroprzedsiębiorstw
  i 
  innych MŚP oraz
   drobnych producentów rolnych.
  Ponadto partnerstwa i współpraca wspierają lub inicjują integracyjny i partycypacyjny dialog na temat krajowych procesów reformy prawa i zarządzania w celu poprawy zarządzania lasami i przeciwdziałania krajowym czynnikom przyczyniającym się do wylesiania. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   Partnerstwa i współpraca
  powinny umożliwiać
  pełne uczestnictwo wszystkich zainteresowanych stron, w tym społeczeństwa obywatelskiego, ludności rdzennej, społeczności lokalnych
  i
   sektora prywatnego, w tym
  MŚP
  i drobnych producentów rolnych.

2.   Partnerstwa i współpraca
  dysponują odpowiednimi zasobami finansowymi i w pełni uwzględniają informacje i ostrzeżenia dostarczane przez obserwatorium europejskie. Umożliwiają one
  pełne uczestnictwo wszystkich zainteresowanych stron, w tym społeczeństwa obywatelskiego, ludności rdzennej, społeczności lokalnych
  , kobiet,
  sektora prywatnego, w tym
  mikroprzedsiębiorstw
  i 
  innych MŚP oraz
   drobnych producentów rolnych.
  Ponadto partnerstwa i współpraca wspierają lub inicjują integracyjny i partycypacyjny dialog na temat krajowych procesów reformy prawa i zarządzania w celu poprawy zarządzania lasami i przeciwdziałania krajowym czynnikom przyczyniającym się do wylesiania.

Poprawka 215

Poprawka 215

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 28 – ustęp 2 a (nowy)

Artykuł 28 – ustęp 2 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 2a.
     
  Aby zagwarantować, że egzekwowanie niniejszego rozporządzenia nie jest nadmiernie restrykcyjne ani nie zakłóca handlu, zwłaszcza w odniesieniu do krajów najsłabiej rozwiniętych, Komisja zapewnia rządom, samorządom lokalnym, organizacjom społeczeństwa obywatelskiego, w tym związkom zawodowym, oraz producentom, zwłaszcza drobnym producentom, w krajach trzecich specjalne wsparcie administracyjne i wsparcie w zakresie budowania potencjału, mające na celu ułatwienie spełnienia przez te podmioty wymogów administracyjnych niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2a.
     
  Aby zagwarantować, że egzekwowanie niniejszego rozporządzenia nie jest nadmiernie restrykcyjne ani nie zakłóca handlu, zwłaszcza w odniesieniu do krajów najsłabiej rozwiniętych, Komisja zapewnia rządom, samorządom lokalnym, organizacjom społeczeństwa obywatelskiego, w tym związkom zawodowym, oraz producentom, zwłaszcza drobnym producentom, w krajach trzecich specjalne wsparcie administracyjne i wsparcie w zakresie budowania potencjału, mające na celu ułatwienie spełnienia przez te podmioty wymogów administracyjnych niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 216

Poprawka 216

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 28 – ustęp 3

Artykuł 28 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   Partnerstwa i współpraca wspierają rozwój zintegrowanych procesów zagospodarowania przestrzennego, odpowiednich przepisów, bodźców podatkowych i innych właściwych narzędzi służących poprawie ochrony lasów i różnorodności biologicznej, zrównoważonemu gospodarowaniu i odbudowie lasów, rozwiązaniu problemu przekształcania lasów i wrażliwych ekosystemów w inne formy użytkowania gruntów, optymalizacji korzyści dla krajobrazu, bezpieczeństwa praw własności gruntów, wydajności i konkurencyjności rolnictwa, przejrzystych łańcuchów dostaw, wzmocnieniu praw społeczności zależnych od lasów, w tym drobnych producentów rolnych, społeczności tubylczych i lokalnych, oraz zapewnieniu publicznego dostępu do dokumentów dotyczących gospodarki leśnej i innych istotnych informacji. | 3.   Partnerstwa i współpraca wspierają rozwój zintegrowanych procesów zagospodarowania przestrzennego, odpowiednich przepisów,
  w tym procesów z udziałem wielu zainteresowanych stron w celu ustanowienia zakresu odpowiednich przepisów,
  bodźców podatkowych
  lub handlowych
  i innych właściwych narzędzi służących poprawie ochrony lasów i różnorodności biologicznej, zrównoważonemu gospodarowaniu i odbudowie lasów, rozwiązaniu problemu przekształcania lasów i wrażliwych ekosystemów w inne formy użytkowania gruntów, optymalizacji korzyści dla krajobrazu, bezpieczeństwa praw własności gruntów, wydajności i konkurencyjności rolnictwa, przejrzystych łańcuchów dostaw
  i identyfikowalności, ochronie praw własności, praw własności gruntów i dostępu do ziemi, w tym praw własności drzew dla społeczności lokalnych i tubylczych oraz prawa do wydania lub cofnięcia dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody
  , wzmocnieniu praw społeczności zależnych od lasów, w tym drobnych producentów rolnych, społeczności tubylczych i lokalnych,
  wzmocnieniu krajowych systemów zarządzania i poprawy egzekwowania prawa
  oraz zapewnieniu publicznego dostępu do dokumentów dotyczących gospodarki leśnej i innych istotnych informacji.
  Komisja dąży do włączenia monitorowania praw do ziemi i praw własności w ramach unijnego obserwatorium. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   Partnerstwa i współpraca wspierają rozwój zintegrowanych procesów zagospodarowania przestrzennego, odpowiednich przepisów, bodźców podatkowych i innych właściwych narzędzi służących poprawie ochrony lasów i różnorodności biologicznej, zrównoważonemu gospodarowaniu i odbudowie lasów, rozwiązaniu problemu przekształcania lasów i wrażliwych ekosystemów w inne formy użytkowania gruntów, optymalizacji korzyści dla krajobrazu, bezpieczeństwa praw własności gruntów, wydajności i konkurencyjności rolnictwa, przejrzystych łańcuchów dostaw, wzmocnieniu praw społeczności zależnych od lasów, w tym drobnych producentów rolnych, społeczności tubylczych i lokalnych, oraz zapewnieniu publicznego dostępu do dokumentów dotyczących gospodarki leśnej i innych istotnych informacji.

3.   Partnerstwa i współpraca wspierają rozwój zintegrowanych procesów zagospodarowania przestrzennego, odpowiednich przepisów,
  w tym procesów z udziałem wielu zainteresowanych stron w celu ustanowienia zakresu odpowiednich przepisów,
  bodźców podatkowych
  lub handlowych
  i innych właściwych narzędzi służących poprawie ochrony lasów i różnorodności biologicznej, zrównoważonemu gospodarowaniu i odbudowie lasów, rozwiązaniu problemu przekształcania lasów i wrażliwych ekosystemów w inne formy użytkowania gruntów, optymalizacji korzyści dla krajobrazu, bezpieczeństwa praw własności gruntów, wydajności i konkurencyjności rolnictwa, przejrzystych łańcuchów dostaw
  i identyfikowalności, ochronie praw własności, praw własności gruntów i dostępu do ziemi, w tym praw własności drzew dla społeczności lokalnych i tubylczych oraz prawa do wydania lub cofnięcia dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody
  , wzmocnieniu praw społeczności zależnych od lasów, w tym drobnych producentów rolnych, społeczności tubylczych i lokalnych,
  wzmocnieniu krajowych systemów zarządzania i poprawy egzekwowania prawa
  oraz zapewnieniu publicznego dostępu do dokumentów dotyczących gospodarki leśnej i innych istotnych informacji.
  Komisja dąży do włączenia monitorowania praw do ziemi i praw własności w ramach unijnego obserwatorium.

Poprawka 217

Poprawka 217

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 28 – ustęp 4

Artykuł 28 – ustęp 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 4.   Komisja angażuje się w międzynarodowe dwustronne i wielostronne dyskusje dotyczące polityki i działań mających na celu powstrzymanie wylesiania i 
  degradacji
  lasów, w tym na forach wielostronnych, takich jak Konwencja o różnorodności biologicznej, Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa, Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zwalczania pustynnienia, Zgromadzenie ONZ ds. Ochrony Środowiska Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska, Forum Narodów Zjednoczonych ds. Lasów, Ramowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, Światowa Organizacja Handlu, grupa G-7 i grupa G-20. Zaangażowanie to polega na wspieraniu przejścia na zrównoważoną produkcję rolną i zrównoważoną gospodarkę leśną oraz rozwoju przejrzystych i zrównoważonych łańcuchów dostaw, a także dalszych staraniach na rzecz określenia i uzgodnienia solidnych norm i definicji zapewniających wysoki poziom ochrony ekosystemów
  leśnych
  . | 4.   Komisja angażuje się w międzynarodowe dwustronne i wielostronne dyskusje dotyczące polityki i działań mających na celu powstrzymanie wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów, w tym na forach wielostronnych, takich jak Konwencja o różnorodności biologicznej, Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa, Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zwalczania pustynnienia, Zgromadzenie ONZ ds. Ochrony Środowiska Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska, Forum Narodów Zjednoczonych ds. Lasów, Ramowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, Światowa Organizacja Handlu, grupa G-7 i grupa G-20. Zaangażowanie to polega na wspieraniu przejścia na zrównoważoną produkcję rolną i zrównoważoną gospodarkę leśną oraz rozwoju przejrzystych i zrównoważonych łańcuchów dostaw, a także dalszych staraniach na rzecz określenia i uzgodnienia solidnych norm i definicji zapewniających wysoki poziom ochrony
  lasów i innych naturalnych
  ekosystemów
  oraz powiązanych z nimi praw człowieka
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4.   Komisja angażuje się w międzynarodowe dwustronne i wielostronne dyskusje dotyczące polityki i działań mających na celu powstrzymanie wylesiania i 
  degradacji
  lasów, w tym na forach wielostronnych, takich jak Konwencja o różnorodności biologicznej, Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa, Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zwalczania pustynnienia, Zgromadzenie ONZ ds. Ochrony Środowiska Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska, Forum Narodów Zjednoczonych ds. Lasów, Ramowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, Światowa Organizacja Handlu, grupa G-7 i grupa G-20. Zaangażowanie to polega na wspieraniu przejścia na zrównoważoną produkcję rolną i zrównoważoną gospodarkę leśną oraz rozwoju przejrzystych i zrównoważonych łańcuchów dostaw, a także dalszych staraniach na rzecz określenia i uzgodnienia solidnych norm i definicji zapewniających wysoki poziom ochrony ekosystemów
  leśnych
  .

4.   Komisja angażuje się w międzynarodowe dwustronne i wielostronne dyskusje dotyczące polityki i działań mających na celu powstrzymanie wylesiania
  , degradacji
  i 
  przekształcania
  lasów, w tym na forach wielostronnych, takich jak Konwencja o różnorodności biologicznej, Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa, Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zwalczania pustynnienia, Zgromadzenie ONZ ds. Ochrony Środowiska Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska, Forum Narodów Zjednoczonych ds. Lasów, Ramowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, Światowa Organizacja Handlu, grupa G-7 i grupa G-20. Zaangażowanie to polega na wspieraniu przejścia na zrównoważoną produkcję rolną i zrównoważoną gospodarkę leśną oraz rozwoju przejrzystych i zrównoważonych łańcuchów dostaw, a także dalszych staraniach na rzecz określenia i uzgodnienia solidnych norm i definicji zapewniających wysoki poziom ochrony
  lasów i innych naturalnych
  ekosystemów
  oraz powiązanych z nimi praw człowieka
  .

Poprawka 218

Poprawka 218

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 29 – ustęp 2

Artykuł 29 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   Właściwe organy z należytą starannością i bezstronnie oceniają uzasadnione zastrzeżenia i podejmują niezbędne kroki, w tym kontrole i przesłuchania podmiotów i podmiotów handlowych, w celu wykrycia potencjalnych naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia oraz, w stosownych przypadkach, wprowadzają środki tymczasowe na podstawie art. 21, aby zapobiec wprowadzaniu do obrotu i wywozowi z rynku unijnego odnośnych towarów i produktów objętych dochodzeniem. | 2.   Właściwe organy z należytą starannością
  , bez zbędnej zwłoki
  i bezstronnie oceniają uzasadnione zastrzeżenia i podejmują niezbędne kroki, w tym kontrole i przesłuchania podmiotów i podmiotów handlowych, w celu wykrycia potencjalnych naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia oraz, w stosownych przypadkach, wprowadzają środki tymczasowe na podstawie art. 21, aby zapobiec wprowadzaniu do obrotu i wywozowi z rynku unijnego odnośnych towarów i produktów objętych dochodzeniem
  , oraz informują Komisję o wprowadzonych środkach
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   Właściwe organy z należytą starannością i bezstronnie oceniają uzasadnione zastrzeżenia i podejmują niezbędne kroki, w tym kontrole i przesłuchania podmiotów i podmiotów handlowych, w celu wykrycia potencjalnych naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia oraz, w stosownych przypadkach, wprowadzają środki tymczasowe na podstawie art. 21, aby zapobiec wprowadzaniu do obrotu i wywozowi z rynku unijnego odnośnych towarów i produktów objętych dochodzeniem.

2.   Właściwe organy z należytą starannością
  , bez zbędnej zwłoki
  i bezstronnie oceniają uzasadnione zastrzeżenia i podejmują niezbędne kroki, w tym kontrole i przesłuchania podmiotów i podmiotów handlowych, w celu wykrycia potencjalnych naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia oraz, w stosownych przypadkach, wprowadzają środki tymczasowe na podstawie art. 21, aby zapobiec wprowadzaniu do obrotu i wywozowi z rynku unijnego odnośnych towarów i produktów objętych dochodzeniem
  , oraz informują Komisję o wprowadzonych środkach
  .

Poprawka 219

Poprawka 219

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 29 – ustęp 3

Artykuł 29 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   Właściwe organy
  informują, jak najszybciej
  i zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa krajowego, osoby fizyczne lub prawne określone w ust. 1, które im
  przedłożyły swoje uwagi
  , o 
  swojej
  decyzji o przyjęciu lub odmowie
  żądania
  podjęcia działań
  wraz
  z 
  podaniem przyczyn
  . | 3.   Właściwe organy
  , w terminie 30 dni od otrzymania uzasadnionego zastrzeżenia
  i zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa krajowego,
  informują
  osoby fizyczne lub prawne określone w ust. 1, które
  przedłożyły
  im
  uzasadnione zastrzeżenia, o swojej ocenie ich uzasadnionego zastrzeżenia
  ,
  zgodnie z ust. 2, oraz
  o decyzji o przyjęciu
  żądania o podjęcie działań
  lub
  o jego
  odmowie
  wraz z podaniem przyczyn. W przypadku podjęcia dalszych działań zgodnie z ust. 2 właściwy organ bez zbędnej zwłoki informuje osoby fizyczne lub prawne o charakterze i harmonogramie środków, które należy podjąć. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   Właściwe organy
  informują, jak najszybciej
  i zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa krajowego, osoby fizyczne lub prawne określone w ust. 1, które im
  przedłożyły swoje uwagi
  , o 
  swojej
  decyzji o przyjęciu lub odmowie
  żądania
  podjęcia działań
  wraz
  z 
  podaniem przyczyn
  .

3.   Właściwe organy
  , w terminie 30 dni od otrzymania uzasadnionego zastrzeżenia
  i zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa krajowego,
  informują
  osoby fizyczne lub prawne określone w ust. 1, które
  przedłożyły
  im
  uzasadnione zastrzeżenia, o swojej ocenie ich uzasadnionego zastrzeżenia
  ,
  zgodnie z ust. 2, oraz
  o decyzji o przyjęciu
  żądania o podjęcie działań
  lub
  o jego
  odmowie
  wraz z podaniem przyczyn. W przypadku podjęcia dalszych działań zgodnie z ust. 2 właściwy organ bez zbędnej zwłoki informuje osoby fizyczne lub prawne o charakterze i harmonogramie środków, które należy podjąć.

Poprawka 220

Poprawka 220

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 29 – ustęp 3 a (nowy)

Artykuł 29 – ustęp 3 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 3a.
     
  Aby ułatwić przekazywanie uzasadnionych zastrzeżeń przez osoby fizyczne i prawne z państw będących producentami, w szczególności przez społeczności lokalne, Komisja ustanawia scentralizowaną procedurę komunikacji w celu kierowania tych zastrzeżeń do właściwych państw członkowskich. Procedura ta ma charakter uzupełniający względem procedur ustanowionych przez właściwe organy. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3a.
     
  Aby ułatwić przekazywanie uzasadnionych zastrzeżeń przez osoby fizyczne i prawne z państw będących producentami, w szczególności przez społeczności lokalne, Komisja ustanawia scentralizowaną procedurę komunikacji w celu kierowania tych zastrzeżeń do właściwych państw członkowskich. Procedura ta ma charakter uzupełniający względem procedur ustanowionych przez właściwe organy.

Poprawka 221

Poprawka 221

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 29 – ustęp 3 b (nowy)

Artykuł 29 – ustęp 3 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 3b.
     
  Państwa członkowskie przewidują środki ochrony tożsamości osób fizycznych lub prawnych, które składają uzasadnione zastrzeżenia lub które prowadzą dochodzenia w celu sprawdzenia przestrzegania przez podmioty lub podmioty handlowe przepisów niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3b.
     
  Państwa członkowskie przewidują środki ochrony tożsamości osób fizycznych lub prawnych, które składają uzasadnione zastrzeżenia lub które prowadzą dochodzenia w celu sprawdzenia przestrzegania przez podmioty lub podmioty handlowe przepisów niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 222

Poprawka 222

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 30 – ustęp 2 a (nowy)

Artykuł 30 – ustęp 2 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 2a.
     
  Dostęp do sądu lub innego niezależnego i bezstronnego organu publicznego zgodnie z ust. 1 jest uczciwy, sprawiedliwy, terminowy i nie jest nadmiernie kosztowny, a także zapewnia odpowiednie i skuteczne mechanizmy dochodzenia roszczeń, w tym w stosownych przypadkach nakazy sądowe. Państwa członkowskie zapewniają publiczne udostępnianie praktycznych informacji dotyczących dostępu do administracyjnych i sądowych procedur odwoławczych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2a.
     
  Dostęp do sądu lub innego niezależnego i bezstronnego organu publicznego zgodnie z ust. 1 jest uczciwy, sprawiedliwy, terminowy i nie jest nadmiernie kosztowny, a także zapewnia odpowiednie i skuteczne mechanizmy dochodzenia roszczeń, w tym w stosownych przypadkach nakazy sądowe. Państwa członkowskie zapewniają publiczne udostępnianie praktycznych informacji dotyczących dostępu do administracyjnych i sądowych procedur odwoławczych.

Poprawka 223

Poprawka 223

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 31 – ustęp 1

Artykuł 31 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   Komisja ustanawia i utrzymuje, w terminie określonym w art. 36 ust. 2, system informacyjny („Rejestr”), który zawiera oświadczenia o zachowaniu należytej staranności udostępniane zgodnie z art. 4 ust. 2. | 1.   Komisja ustanawia i utrzymuje, w terminie określonym w art. 36 ust. 2, system informacyjny („Rejestr”), który zawiera oświadczenia o zachowaniu należytej staranności udostępniane zgodnie z art. 4 ust. 2
  oraz wykaz podmiotów i podmiotów handlowych dokonujących naruszeń, o którym mowa w art
  .
  23. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   Komisja ustanawia i utrzymuje, w terminie określonym w art. 36 ust. 2, system informacyjny („Rejestr”), który zawiera oświadczenia o zachowaniu należytej staranności udostępniane zgodnie z art. 4 ust. 2.

1.   Komisja ustanawia i utrzymuje, w terminie określonym w art. 36 ust. 2, system informacyjny („Rejestr”), który zawiera oświadczenia o zachowaniu należytej staranności udostępniane zgodnie z art. 4 ust. 2
  oraz wykaz podmiotów i podmiotów handlowych dokonujących naruszeń, o którym mowa w art
  .
  23.

Poprawka 224

Poprawka 224

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 31 – ustęp 2 – litera c

Artykuł 31 – ustęp 2 – litera c

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| c) | rejestrację wyników kontroli oświadczeń o zachowaniu należytej staranności; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

c)

rejestrację wyników kontroli oświadczeń o zachowaniu należytej staranności;

| c) | rejestrację wyników kontroli oświadczeń o zachowaniu należytej staranności
  oraz nałożonych sankcji
  ; |
| --- | --- |

c)

rejestrację wyników kontroli oświadczeń o zachowaniu należytej staranności
  oraz nałożonych sankcji
  ;

oraz nałożonych sankcji

Poprawka 225

Poprawka 225

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 31 – ustęp 4

Artykuł 31 – ustęp 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 4.   Komisja zapewnia dostęp do tego systemu informacyjnego organom celnym, właściwym organom, podmiotom i podmiotom handlowym zgodnie z ich odpowiednimi obowiązkami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia. | 4.   Komisja zapewnia dostęp do tego systemu informacyjnego organom celnym, właściwym organom, podmiotom i podmiotom handlowym
  lub ich przedstawicielom prawnym, lub obu kategoriom, oraz zainteresowanym dostawcom
  zgodnie z ich odpowiednimi obowiązkami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia.
  Zainteresowani dostawcy mają prawo zapoznać się ze wszystkimi informacjami, które ich dotyczą. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4.   Komisja zapewnia dostęp do tego systemu informacyjnego organom celnym, właściwym organom, podmiotom i podmiotom handlowym zgodnie z ich odpowiednimi obowiązkami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia.

4.   Komisja zapewnia dostęp do tego systemu informacyjnego organom celnym, właściwym organom, podmiotom i podmiotom handlowym
  lub ich przedstawicielom prawnym, lub obu kategoriom, oraz zainteresowanym dostawcom
  zgodnie z ich odpowiednimi obowiązkami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia.
  Zainteresowani dostawcy mają prawo zapoznać się ze wszystkimi informacjami, które ich dotyczą.

Poprawka 226

Poprawka 226

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 31 – ustęp 5

Artykuł 31 – ustęp 5

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 5.   
  Zgodnie
  z unijną polityką otwartych danych, a w szczególności z dyrektywą (UE) 2019/1024 (51), Komisja zapewnia szerszemu gronu odbiorców dostęp do kompletnych, zanonimizowanych zbiorów danych systemu informacyjnego w otwartym formacie nadającym się do odczytu maszynowego i który zapewnia interoperacyjność, ponowne wykorzystanie i dostępność. | 5.   
  Bez uszczerbku dla art. 23 i zgodnie
  z unijną polityką otwartych danych, a w szczególności z dyrektywą (UE) 2019/1024 (51), Komisja zapewnia szerszemu gronu odbiorców dostęp do kompletnych, zanonimizowanych zbiorów danych systemu informacyjnego
  , z wyjątkiem informacji, o których mowa w ust. 2 lit. e) niniejszego artykułu,
  w otwartym formacie nadającym się do odczytu maszynowego i który zapewnia interoperacyjność, ponowne wykorzystanie i dostępność. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

5.   
  Zgodnie
  z unijną polityką otwartych danych, a w szczególności z dyrektywą (UE) 2019/1024 (51), Komisja zapewnia szerszemu gronu odbiorców dostęp do kompletnych, zanonimizowanych zbiorów danych systemu informacyjnego w otwartym formacie nadającym się do odczytu maszynowego i który zapewnia interoperacyjność, ponowne wykorzystanie i dostępność.

5.   
  Bez uszczerbku dla art. 23 i zgodnie
  z unijną polityką otwartych danych, a w szczególności z dyrektywą (UE) 2019/1024 (51), Komisja zapewnia szerszemu gronu odbiorców dostęp do kompletnych, zanonimizowanych zbiorów danych systemu informacyjnego
  , z wyjątkiem informacji, o których mowa w ust. 2 lit. e) niniejszego artykułu,
  w otwartym formacie nadającym się do odczytu maszynowego i który zapewnia interoperacyjność, ponowne wykorzystanie i dostępność.

Poprawka 227

Poprawka 227

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 32 – ustęp 1

Artykuł 32 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   
  Nie później niż dwa lata po
  wejściu w 
  życie Komisja przeprowadza pierwszy przegląd
  niniejszego rozporządzenia
  i przedstawia sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady, w stosownych przypadkach wraz z wnioskiem legislacyjnym
  .
  Sprawozdanie koncentruje się w szczególności na ocenie potrzeby i wykonalności rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia na inne ekosystemy, w tym na tereny zasobne w pierwiastek węgla oraz tereny o wysokiej wartości pod względem różnorodności biologicznej, takie jak użytki zielone, torfowiska i tereny podmokłe, oraz na kolejne towary. | 1.   
  Po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia Komisja stale dokonuje przeglądu jego stosowania. Komisja: |
| | a) | przedstawia, nie później niż dnia ... [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę przypadającą rok po dacie wejścia w życie niniejszego rozporządzenia], ocenę skutków, w stosownych przypadkach wraz z wnioskiem ustawodawczym, w celu rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia na inne ekosystemy naturalne, w tym na tereny zasobne w pierwiastek węgla oraz tereny o wysokiej wartości pod względem różnorodności biologicznej, takie jak użytki zielone, torfowiska i tereny podmokłe, oprócz lasów i innych terenów zalesionych zgodnie z datą graniczną i definicjami, o których mowa w art. 2, |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   
  Nie później niż dwa lata po
  wejściu w 
  życie Komisja przeprowadza pierwszy przegląd
  niniejszego rozporządzenia
  i przedstawia sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady, w stosownych przypadkach wraz z wnioskiem legislacyjnym
  .
  Sprawozdanie koncentruje się w szczególności na ocenie potrzeby i wykonalności rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia na inne ekosystemy, w tym na tereny zasobne w pierwiastek węgla oraz tereny o wysokiej wartości pod względem różnorodności biologicznej, takie jak użytki zielone, torfowiska i tereny podmokłe, oraz na kolejne towary.

1.   
  Po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia Komisja stale dokonuje przeglądu jego stosowania. Komisja:

a)

a)

przedstawia, nie później niż dnia ... [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę przypadającą rok po dacie wejścia w życie niniejszego rozporządzenia], ocenę skutków, w stosownych przypadkach wraz z wnioskiem ustawodawczym, w celu rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia na inne ekosystemy naturalne, w tym na tereny zasobne w pierwiastek węgla oraz tereny o wysokiej wartości pod względem różnorodności biologicznej, takie jak użytki zielone, torfowiska i tereny podmokłe, oprócz lasów i innych terenów zalesionych zgodnie z datą graniczną i definicjami, o których mowa w art. 2,

przedstawia, nie później niż dnia ... [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę przypadającą rok po dacie wejścia w życie niniejszego rozporządzenia], ocenę skutków, w stosownych przypadkach wraz z wnioskiem ustawodawczym, w celu rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia na inne ekosystemy naturalne, w tym na tereny zasobne w pierwiastek węgla oraz tereny o wysokiej wartości pod względem różnorodności biologicznej, takie jak użytki zielone, torfowiska i tereny podmokłe, oprócz lasów i innych terenów zalesionych zgodnie z datą graniczną i definicjami, o których mowa w art. 2,

| b) | dokonuje oceny, nie później niż do dnia ... [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę przypadającą dwa lata po dacie wejścia w życie niniejszego rozporządzenia]: |
| --- | --- |

b)

b)

dokonuje oceny, nie później niż do dnia ... [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę przypadającą dwa lata po dacie wejścia w życie niniejszego rozporządzenia]:

dokonuje oceny, nie później niż do dnia ... [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę przypadającą dwa lata po dacie wejścia w życie niniejszego rozporządzenia]:

| | (i) | potrzeby i możliwości rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia na inne towary i produkty, w szczególności na dodatkowe produkty uzyskane z towarów wymienionych w załączniku I, jak również na dodatkowe towary i produkty, w szczególności na trzcinę cukrową, etanol i produkty górnicze; |
| --- | --- | --- |

(i)

(i)

potrzeby i możliwości rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia na inne towary i produkty, w szczególności na dodatkowe produkty uzyskane z towarów wymienionych w załączniku I, jak również na dodatkowe towary i produkty, w szczególności na trzcinę cukrową, etanol i produkty górnicze;

potrzeby i możliwości rozszerzenia zakresu niniejszego rozporządzenia na inne towary i produkty, w szczególności na dodatkowe produkty uzyskane z towarów wymienionych w załączniku I, jak również na dodatkowe towary i produkty, w szczególności na trzcinę cukrową, etanol i produkty górnicze;

| | (ii) | wpływu niniejszego rozporządzenia na rolników, w szczególności drobnych producentów rolnych, społeczności tubylcze i lokalne oraz ewentualnej potrzeby dodatkowego wsparcia w celu przejścia na zrównoważone łańcuchy dostaw oraz ułatwienia drobnym producentom rolnym wypełniania wymogów niniejszego rozporządzenia; |
| --- | --- | --- |

(ii)

(ii)

wpływu niniejszego rozporządzenia na rolników, w szczególności drobnych producentów rolnych, społeczności tubylcze i lokalne oraz ewentualnej potrzeby dodatkowego wsparcia w celu przejścia na zrównoważone łańcuchy dostaw oraz ułatwienia drobnym producentom rolnym wypełniania wymogów niniejszego rozporządzenia;

wpływu niniejszego rozporządzenia na rolników, w szczególności drobnych producentów rolnych, społeczności tubylcze i lokalne oraz ewentualnej potrzeby dodatkowego wsparcia w celu przejścia na zrównoważone łańcuchy dostaw oraz ułatwienia drobnym producentom rolnym wypełniania wymogów niniejszego rozporządzenia;

| | (iii) | potrzeby i wykonalności dodatkowych ułatwień w handlu, zwłaszcza w przypadku krajów najsłabiej rozwiniętych, na które niniejsze rozporządzenie ma duży wpływ, i krajów określonych jako obarczone standardowym lub wysokim ryzykiem, aby wspierać osiąganie celów rozporządzenia; |
| --- | --- | --- |

(iii)

(iii)

potrzeby i wykonalności dodatkowych ułatwień w handlu, zwłaszcza w przypadku krajów najsłabiej rozwiniętych, na które niniejsze rozporządzenie ma duży wpływ, i krajów określonych jako obarczone standardowym lub wysokim ryzykiem, aby wspierać osiąganie celów rozporządzenia;

potrzeby i wykonalności dodatkowych ułatwień w handlu, zwłaszcza w przypadku krajów najsłabiej rozwiniętych, na które niniejsze rozporządzenie ma duży wpływ, i krajów określonych jako obarczone standardowym lub wysokim ryzykiem, aby wspierać osiąganie celów rozporządzenia;

| c) | analizuje, w ciągu jednego roku od przyjęcia [przyszłej dyrektywy w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju], czy potrzebne są jakiekolwiek wytyczne w celu ułatwienia wdrożenia niniejszego rozporządzenia i zapewnienia spójności między niniejszym rozporządzeniem a [przyszłą dyrektywą w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju], a także w celu uniknięcia nadmiernych obciążeń administracyjnych. |
| --- | --- |

c)

c)

analizuje, w ciągu jednego roku od przyjęcia [przyszłej dyrektywy w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju], czy potrzebne są jakiekolwiek wytyczne w celu ułatwienia wdrożenia niniejszego rozporządzenia i zapewnienia spójności między niniejszym rozporządzeniem a [przyszłą dyrektywą w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju], a także w celu uniknięcia nadmiernych obciążeń administracyjnych.

analizuje, w ciągu jednego roku od przyjęcia [przyszłej dyrektywy w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju], czy potrzebne są jakiekolwiek wytyczne w celu ułatwienia wdrożenia niniejszego rozporządzenia i zapewnienia spójności między niniejszym rozporządzeniem a [przyszłą dyrektywą w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju], a także w celu uniknięcia nadmiernych obciążeń administracyjnych.

Poprawka 228

Poprawka 228

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 32 – ustęp 2 – wprowadzenie

Artykuł 32 – ustęp 2 – wprowadzenie

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Nie później niż pięć lat po wejściu
  w 
  życie
  ,
  a następnie co najmniej co pięć lat
  ,
  Komisja przeprowadza ogólny przegląd niniejszego rozporządzenia i przedstawia sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego
  i 
  Rady
  , w 
  stosownych przypadkach wraz z wnioskiem ustawodawczym. Pierwsze ze sprawozdań zawiera w szczególności opartą na szczegółowych badaniach ocenę: | Bez uszczerbku dla przeglądów zaplanowanych w ust. 1 Komisja przeprowadza w regularnych odstępach czasu przegląd załącznika I w celu oceny, czy należy zmienić lub rozszerzyć wykaz odnośnych produktów wymienionych w załączniku I, aby zapewnić, że wszystkie produkty, które zawierają odnośne towary, były nimi karmione lub zostały wytworzone przy ich użyciu, zostały uwzględnione w tym wykazie, chyba że popyt na te produkty ma znikomy wpływ na wylesianie. Przeglądy opierają się na ocenie wpływu odnośnych towarów i produktów na wylesianie, degradację i przekształcanie lasów oraz uwzględniają zmiany w konsumpcji, w tym szczegółową ocenę zmian w strukturze handlu w sektorach objętych niniejszym rozporządzeniem, na które wskazują dowody naukowe. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Nie później niż pięć lat po wejściu
  w 
  życie
  ,
  a następnie co najmniej co pięć lat
  ,
  Komisja przeprowadza ogólny przegląd niniejszego rozporządzenia i przedstawia sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego
  i 
  Rady
  , w 
  stosownych przypadkach wraz z wnioskiem ustawodawczym. Pierwsze ze sprawozdań zawiera w szczególności opartą na szczegółowych badaniach ocenę:

Nie później niż pięć lat po wejściu

życie

a następnie co najmniej co pięć lat

Komisja przeprowadza ogólny przegląd niniejszego rozporządzenia i przedstawia sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego

Rady

stosownych przypadkach wraz z wnioskiem ustawodawczym. Pierwsze ze sprawozdań zawiera w szczególności opartą na szczegółowych badaniach ocenę:

Bez uszczerbku dla przeglądów zaplanowanych w ust. 1 Komisja przeprowadza w regularnych odstępach czasu przegląd załącznika I w celu oceny, czy należy zmienić lub rozszerzyć wykaz odnośnych produktów wymienionych w załączniku I, aby zapewnić, że wszystkie produkty, które zawierają odnośne towary, były nimi karmione lub zostały wytworzone przy ich użyciu, zostały uwzględnione w tym wykazie, chyba że popyt na te produkty ma znikomy wpływ na wylesianie. Przeglądy opierają się na ocenie wpływu odnośnych towarów i produktów na wylesianie, degradację i przekształcanie lasów oraz uwzględniają zmiany w konsumpcji, w tym szczegółową ocenę zmian w strukturze handlu w sektorach objętych niniejszym rozporządzeniem, na które wskazują dowody naukowe.

Bez uszczerbku dla przeglądów zaplanowanych w ust. 1 Komisja przeprowadza w regularnych odstępach czasu przegląd załącznika I w celu oceny, czy należy zmienić lub rozszerzyć wykaz odnośnych produktów wymienionych w załączniku I, aby zapewnić, że wszystkie produkty, które zawierają odnośne towary, były nimi karmione lub zostały wytworzone przy ich użyciu, zostały uwzględnione w tym wykazie, chyba że popyt na te produkty ma znikomy wpływ na wylesianie. Przeglądy opierają się na ocenie wpływu odnośnych towarów i produktów na wylesianie, degradację i przekształcanie lasów oraz uwzględniają zmiany w konsumpcji, w tym szczegółową ocenę zmian w strukturze handlu w sektorach objętych niniejszym rozporządzeniem, na które wskazują dowody naukowe.

Poprawka 229

Poprawka 229

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 32 – ustęp 2 – litera a

Artykuł 32 – ustęp 2 – litera a

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| a) | potrzeby i wykonalności dodatkowych ułatwień w handlu, aby wspierać osiąganie celów rozporządzenia w tym w drodze uznawania systemów certyfikacji; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

a)

a)

potrzeby i wykonalności dodatkowych ułatwień w handlu, aby wspierać osiąganie celów rozporządzenia w tym w drodze uznawania systemów certyfikacji;

potrzeby i wykonalności dodatkowych ułatwień w handlu, aby wspierać osiąganie celów rozporządzenia w tym w drodze uznawania systemów certyfikacji;

skreśla się

skreśla się

Poprawka 230

Poprawka 230

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 32 – ustęp 2 – litera b

Artykuł 32 – ustęp 2 – litera b

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| b) | wpływu rozporządzenia na rolników, w szczególności drobnych producentów rolnych, społeczności tubylcze i lokalne oraz ewentualnej potrzeby dodatkowego wsparcia w celu przejścia na zrównoważone łańcuchy dostaw. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

b)

b)

wpływu rozporządzenia na rolników, w szczególności drobnych producentów rolnych, społeczności tubylcze i lokalne oraz ewentualnej potrzeby dodatkowego wsparcia w celu przejścia na zrównoważone łańcuchy dostaw.

wpływu rozporządzenia na rolników, w szczególności drobnych producentów rolnych, społeczności tubylcze i lokalne oraz ewentualnej potrzeby dodatkowego wsparcia w celu przejścia na zrównoważone łańcuchy dostaw.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 231

Poprawka 231

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 32 – ustęp 3

Artykuł 32 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   
  Bez uszczerbku dla ogólnego przeglądu na podstawie ust. 1, pierwszy przegląd załącznika I Komisja przeprowadzi nie później niż dwa lata po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia, a następnie w regularnych odstępach czasu w celu oceny, czy należy zmienić lub rozszerzyć wykaz odnośnych produktów wymienionych w załączniku I, aby zapewnić, że wszystkie produkty, które zawierają odnośne towary, były nimi karmione, lub zostały wytworzone przy ich użyciu, zostały uwzględnione w tym wykazie, chyba że popyt na te produkty ma znikomy wpływ na wylesianie. Przeglądy opierają się na ocenie wpływu odnośnych towarów i produktów na wylesianie i degradację lasów oraz uwzględniają zmiany w konsumpcji, na które wskazują dowody naukowe. | 3.   
  Komisja stale monitoruje wpływ niniejszego rozporządzenia na najbardziej narażone zainteresowane strony, takie jak drobni producenci rolni, ludność rdzenna i społeczności lokalne, zwłaszcza w państwach trzecich, zwracając również szczególną uwagę na sytuację kobiet. Monitorowanie opiera się na naukowej i przejrzystej metodologii i uwzględnia informacje dostarczone przez zainteresowane strony. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   
  Bez uszczerbku dla ogólnego przeglądu na podstawie ust. 1, pierwszy przegląd załącznika I Komisja przeprowadzi nie później niż dwa lata po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia, a następnie w regularnych odstępach czasu w celu oceny, czy należy zmienić lub rozszerzyć wykaz odnośnych produktów wymienionych w załączniku I, aby zapewnić, że wszystkie produkty, które zawierają odnośne towary, były nimi karmione, lub zostały wytworzone przy ich użyciu, zostały uwzględnione w tym wykazie, chyba że popyt na te produkty ma znikomy wpływ na wylesianie. Przeglądy opierają się na ocenie wpływu odnośnych towarów i produktów na wylesianie i degradację lasów oraz uwzględniają zmiany w konsumpcji, na które wskazują dowody naukowe.

3.   
  Komisja stale monitoruje wpływ niniejszego rozporządzenia na najbardziej narażone zainteresowane strony, takie jak drobni producenci rolni, ludność rdzenna i społeczności lokalne, zwłaszcza w państwach trzecich, zwracając również szczególną uwagę na sytuację kobiet. Monitorowanie opiera się na naukowej i przejrzystej metodologii i uwzględnia informacje dostarczone przez zainteresowane strony.

Poprawka 232

Poprawka 232

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 32 – ustęp 3 a (nowy)

Artykuł 32 – ustęp 3 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 3a.
     
  Komisja stale monitoruje zmiany w strukturze handlu produktami i towarami objętymi zakresem niniejszego rozporządzenia. Jeżeli okaże się, że zmiany w strukturze handlu nie mają wystarczającego powodu lub ekonomicznego uzasadnienia, innego niż uniknięcie obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu, w tym zastąpienie tych produktów i towarów innymi produktami i towarami, które nie znajdują się w wykazie produktów i towarów w załączniku I, ale mają podobne cechy, uznaje się to za obejście przepisów. Zainteresowane strony mogą poinformować Komisję o jakimkolwiek domniemanym obchodzeniu przepisów, a Komisja bada wszelkie uzasadnione twierdzenia zgłoszone przez zainteresowaną stronę. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3a.
     
  Komisja stale monitoruje zmiany w strukturze handlu produktami i towarami objętymi zakresem niniejszego rozporządzenia. Jeżeli okaże się, że zmiany w strukturze handlu nie mają wystarczającego powodu lub ekonomicznego uzasadnienia, innego niż uniknięcie obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu, w tym zastąpienie tych produktów i towarów innymi produktami i towarami, które nie znajdują się w wykazie produktów i towarów w załączniku I, ale mają podobne cechy, uznaje się to za obejście przepisów. Zainteresowane strony mogą poinformować Komisję o jakimkolwiek domniemanym obchodzeniu przepisów, a Komisja bada wszelkie uzasadnione twierdzenia zgłoszone przez zainteresowaną stronę.

Poprawka 233

Poprawka 233

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 32 – ustęp 4

Artykuł 32 – ustęp 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 4.   W następstwie
  przeglądu określonego
  w ust. 
  3
  Komisja
  może przyjąć akty delegowane
  zgodnie z art. 33
  , aby zmienić załącznik I
  w 
  celu włączenia odnośnych produktów
  ,
  które zawierają odnośne towary lub zostały wytworzone z wykorzystaniem istotnych towarów
  . | 4.   W następstwie
  któregokolwiek z przeglądów określonych
  w ust.
  1–4
  Komisja
  jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych
  zgodnie z art. 33
  w celu uzupełnienia wykazu
  w 
  załączniku I lub
  ,
  w stosownych przypadkach, przedstawienia wniosku ustawodawczego w celu zmiany niniejszego rozporządzenia
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4.   W następstwie
  przeglądu określonego
  w ust. 
  3
  Komisja
  może przyjąć akty delegowane
  zgodnie z art. 33
  , aby zmienić załącznik I
  w 
  celu włączenia odnośnych produktów
  ,
  które zawierają odnośne towary lub zostały wytworzone z wykorzystaniem istotnych towarów
  .

4.   W następstwie
  któregokolwiek z przeglądów określonych
  w ust.
  1–4
  Komisja
  jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych
  zgodnie z art. 33
  w celu uzupełnienia wykazu
  w 
  załączniku I lub
  ,
  w stosownych przypadkach, przedstawienia wniosku ustawodawczego w celu zmiany niniejszego rozporządzenia
  .

Poprawka 234

Poprawka 234

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 33 – ustęp 4

Artykuł 33 – ustęp 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 4.   Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa. | 4.   Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z 
  zainteresowanymi stronami i
  ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4.   Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.

4.   Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z 
  zainteresowanymi stronami i
  ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.

Poprawka 235

Poprawka 235

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 35 a (nowy)

Artykuł 35 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Artykuł 35a |
| | Zmiana dyrektywy 2003/35/WE |
| | W załączniku I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/35/WE

   (1a)

  wprowadza się zmiany poprzez dodanie następującego punktu:










  ga) | Artykuł 14 ust. 3 [rozporządzenia (UE) nr XXXX/XX Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia ... w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010]

   (*1)

  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Artykuł 35a

Artykuł 35a

Zmiana dyrektywy 2003/35/WE

Zmiana dyrektywy 2003/35/WE

W załączniku I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/35/WE

   (1a)

  wprowadza się zmiany poprzez dodanie następującego punktu:

W załączniku I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/35/WE

1a

wprowadza się zmiany poprzez dodanie następującego punktu:

ga)

ga)

Artykuł 14 ust. 3 [rozporządzenia (UE) nr XXXX/XX Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia ... w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010]

   (*1)

  .

Artykuł 14 ust. 3 [rozporządzenia (UE) nr XXXX/XX Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia ... w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010]

*1

.

Poprawka 236

Poprawka 236

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 36 – ustęp 3

Artykuł 36 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   Artykuły, o których mowa w ust. 2, stosuje się 24 miesiące od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do podmiotów, które są mikroprzedsiębiorstwami (53) utworzonymi do dnia 31 grudnia 2020 r., z wyjątkiem produktów objętych załącznikiem do rozporządzenia (UE) nr 995/2010. | 3.   Artykuły, o których mowa w ust. 2, stosuje się 24 miesiące od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do podmiotów, które są mikroprzedsiębiorstwami
  i małymi przedsiębiorstwami

   (53) utworzonymi do dnia 31 grudnia 2020 r., z wyjątkiem produktów objętych załącznikiem do rozporządzenia (UE) nr 995/2010. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   Artykuły, o których mowa w ust. 2, stosuje się 24 miesiące od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do podmiotów, które są mikroprzedsiębiorstwami (53) utworzonymi do dnia 31 grudnia 2020 r., z wyjątkiem produktów objętych załącznikiem do rozporządzenia (UE) nr 995/2010.

3.   Artykuły, o których mowa w ust. 2, stosuje się 24 miesiące od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do podmiotów, które są mikroprzedsiębiorstwami
  i małymi przedsiębiorstwami

   (53) utworzonymi do dnia 31 grudnia 2020 r., z wyjątkiem produktów objętych załącznikiem do rozporządzenia (UE) nr 995/2010.

Poprawki 237 i 246

Poprawki 237 i 246

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Załącznik I

Załącznik I

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

| Bydło | ex 0102 Bydło żywe
  ex 0201 Mięso z bydła, świeże lub schłodzone
  ex 0202 Mięso z bydła, zamrożone
  ex 0206 10 Jadalne podroby z bydła, świeże lub schłodzone
  ex 0206 22 Jadalne wątroby z bydła, zamrożone
  ex 0206 29 Jadalne podroby z bydła (z wyłączeniem języków i wątróbek),
  ex 4101 Skóry i skórki bydlęce, surowe (włączając bawole) lub ze zwierząt jednokopytnych (świeże lub solone, suszone, wapnione, piklowane lub inaczej konserwowane, ale niegarbowane, niewyprawione na pergamin lub dalej nieprzetworzone), nawet odwłoszone lub dwojone
  ex 4104 Skóry i skórki garbowane lub „crust” bydlęce (włączając bawole) lub ze zwierząt jednokopytnych, bez włosa, nawet dwojone, ale dalej nieprzetworzone
  ex 4107 Skóra wyprawiona dalej przetworzona po garbowaniu lub kondycjonowaniu, włączając skórę wyprawioną na pergamin, bez włosa, nawet dwojona |
| --- | --- |
| Kakao | 1801 00 00 Ziarna kakao, całe lub łamane, surowe lub palone
  1802 00 00 Łuski kakao, łupiny, osłonki i pozostałe odpady kakao
  1803 Pasta kakaowa, nawet odtłuszczona
  1804 00 00 Masło, tłuszcz i olej, kakaowe
  1805 00 00 Proszek kakaowy, niezawierający dodatku cukru lub innego środka słodzącego
  1806 Czekolada i pozostałe przetwory spożywcze zawierające kakao |
| Kawa | 0901 Kawa, nawet palona lub bezkofeinowa; łupinki i łuski kawy; substytuty kawy zawierające kawę w każdej proporcji |
| Palma olejowa | 1511 Olej palmowy i jego frakcje, nawet rafinowany, ale niemodyfikowany chemicznie
  1207 10 Orzechy palmowe i jądra
  1513 21 Olej surowy z ziaren palmowych lub olej babassu oraz ich frakcje
  1513 29 Olej z ziaren palmowych lub olej babassu (inny niż surowy) oraz ich frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie
  2306 60 Makuchy i inne pozostałości stałe z orzechów palmowych lub ich jąder|, nawet mielone lub w postaci granulek, pozostałe z ekstrakcji olejów z ziaren lub jąder palmowych |
| Soja | 1201 Nasiona soi, nawet łamane
  1208 10 Mąka i mączka z nasion soi
  1507 Olej sojowy i jego frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie
  2304 Makuchy i inne pozostałości stałe, nawet mielone lub w postaci granulek, pozostałe z ekstrakcji oleju sojowego |
| Drewno | 4401 Drewno opałowe w postaci kłód, szczap, gałęzi, wiązek chrustu lub w podobnych postaciach, drewno w postaci wiórów lub kawałków; trociny, odpady i ścinki drewniane, nawet aglomerowane w kłody, brykiety, granulki lub w podobne postacie
  4403 Drewno surowe, nawet pozbawione kory lub bieli, lub zgrubnie obrobione
  4406 Podkłady kolejowe lub tramwajowe, z drewna
  4407 Drewno przetarte lub strugane wzdłużnie, skrawane warstwami lub obwodowo, nawet strugane, szlifowane lub łączone stykowo, o grubości przekraczającej 6 mm
  4408 Arkusze na forniry (włącznie z otrzymanymi przez cięcie drewna warstwowego), na sklejkę lub na podobne drewno warstwowe i inne drewno, przetarte wzdłużnie, skrawane warstwami lub obwodowo, nawet strugane, szlifowane, łączone na długość lub łączone stykowo, o grubości nieprzekraczającej 6 mm
  4409 Drewno (włącznie z klepkami i listwami na parkiet, niepołączonymi), kształtowane w sposób ciągły (z wypustem, rowkiem, ze ściętymi krawędziami, zaokrąglone, ze złączami w jaskółczy ogon i tym podobne) wzdłuż dowolnej krawędzi, końców lub powierzchni, nawet strugane, szlifowane lub łączone stykowo
  4410 Płyta wiórowa, płyta o wiórach zorientowanych („oriented strand board” OSB) i podobna płyta (na przykład płyta płatkowa (płyta ze średniodużych wiórów „waferboard”)) z drewna lub pozostałych zdrewniałych materiałów, nawet aglomerowanych żywicami lub innymi organicznymi substancjami wiążącymi
  4411 Płyta pilśniowa, z drewna lub pozostałych zdrewniałych materiałów, nawet związana za pomocą żywic lub innych substancji organicznych
  4412 Sklejka, płyty fornirowane i podobne drewno warstwowe
  4413 00 00 Drewno utwardzone w postaci bloków, płyt, desek lub kształtowników profilowanych
  4414 00 Ramy do obrazów, fotografii, luster lub podobnych przedmiotów, drewniane
  4415 Skrzynie, pudła, klatki, bębny i podobne opakowania, z drewna; bębny do kabli, z drewna; palety, palety skrzyniowe i pozostałe platformy załadunkowe, z drewna; nadstawki do palet płaskich, z drewna
  (Materiały nieprzeznaczone do pakowania stosowane wyłącznie jako materiał do pakowania w celu wspierania, ochrony lub transportu innych produktów wprowadzanych na rynek)
  4416 00 00 Beczki, baryłki, kadzie, cebry i pozostałe wyroby bednarskie oraz ich części, z drewna, włącznie z klepkami
  4418 Wyroby stolarskie i ciesielskie dla budownictwa, z drewna, włącznie z drewnianymi płytami komórkowymi, połączonymi płytami podłogowymi, dachówkami i gontami
  Ścier z drewna i papier określone w rozdziałach 47 i 48 Nomenklatury scalonej, z wyjątkiem produktów z bambusa i produktów z odzysku (makulatura i odpady)
  9403 30 , 9403 40 , 9403 50 00 , 9403 60 i 9403 90 30 Meble drewniane
  9406 10 00 Budynki prefabrykowane z drewna |

Bydło

ex 0102 Bydło żywe

ex 0201 Mięso z bydła, świeże lub schłodzone

ex 0202 Mięso z bydła, zamrożone

ex 0206 10 Jadalne podroby z bydła, świeże lub schłodzone

ex 0206 22 Jadalne wątroby z bydła, zamrożone

ex 0206 29 Jadalne podroby z bydła (z wyłączeniem języków i wątróbek),

ex 4101 Skóry i skórki bydlęce, surowe (włączając bawole) lub ze zwierząt jednokopytnych (świeże lub solone, suszone, wapnione, piklowane lub inaczej konserwowane, ale niegarbowane, niewyprawione na pergamin lub dalej nieprzetworzone), nawet odwłoszone lub dwojone

ex 4104 Skóry i skórki garbowane lub „crust” bydlęce (włączając bawole) lub ze zwierząt jednokopytnych, bez włosa, nawet dwojone, ale dalej nieprzetworzone

ex 4107 Skóra wyprawiona dalej przetworzona po garbowaniu lub kondycjonowaniu, włączając skórę wyprawioną na pergamin, bez włosa, nawet dwojona

Kakao

1801 00 00 Ziarna kakao, całe lub łamane, surowe lub palone

1802 00 00 Łuski kakao, łupiny, osłonki i pozostałe odpady kakao

1803 Pasta kakaowa, nawet odtłuszczona

1804 00 00 Masło, tłuszcz i olej, kakaowe

1805 00 00 Proszek kakaowy, niezawierający dodatku cukru lub innego środka słodzącego

1806 Czekolada i pozostałe przetwory spożywcze zawierające kakao

Kawa

0901 Kawa, nawet palona lub bezkofeinowa; łupinki i łuski kawy; substytuty kawy zawierające kawę w każdej proporcji

Palma olejowa

1511 Olej palmowy i jego frakcje, nawet rafinowany, ale niemodyfikowany chemicznie

1207 10 Orzechy palmowe i jądra

1513 21 Olej surowy z ziaren palmowych lub olej babassu oraz ich frakcje

1513 29 Olej z ziaren palmowych lub olej babassu (inny niż surowy) oraz ich frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie

2306 60 Makuchy i inne pozostałości stałe z orzechów palmowych lub ich jąder|, nawet mielone lub w postaci granulek, pozostałe z ekstrakcji olejów z ziaren lub jąder palmowych

Soja

1201 Nasiona soi, nawet łamane

1208 10 Mąka i mączka z nasion soi

1507 Olej sojowy i jego frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie

2304 Makuchy i inne pozostałości stałe, nawet mielone lub w postaci granulek, pozostałe z ekstrakcji oleju sojowego

Drewno

4401 Drewno opałowe w postaci kłód, szczap, gałęzi, wiązek chrustu lub w podobnych postaciach, drewno w postaci wiórów lub kawałków; trociny, odpady i ścinki drewniane, nawet aglomerowane w kłody, brykiety, granulki lub w podobne postacie

4403 Drewno surowe, nawet pozbawione kory lub bieli, lub zgrubnie obrobione

4406 Podkłady kolejowe lub tramwajowe, z drewna

4407 Drewno przetarte lub strugane wzdłużnie, skrawane warstwami lub obwodowo, nawet strugane, szlifowane lub łączone stykowo, o grubości przekraczającej 6 mm

4408 Arkusze na forniry (włącznie z otrzymanymi przez cięcie drewna warstwowego), na sklejkę lub na podobne drewno warstwowe i inne drewno, przetarte wzdłużnie, skrawane warstwami lub obwodowo, nawet strugane, szlifowane, łączone na długość lub łączone stykowo, o grubości nieprzekraczającej 6 mm

4409 Drewno (włącznie z klepkami i listwami na parkiet, niepołączonymi), kształtowane w sposób ciągły (z wypustem, rowkiem, ze ściętymi krawędziami, zaokrąglone, ze złączami w jaskółczy ogon i tym podobne) wzdłuż dowolnej krawędzi, końców lub powierzchni, nawet strugane, szlifowane lub łączone stykowo

4410 Płyta wiórowa, płyta o wiórach zorientowanych („oriented strand board” OSB) i podobna płyta (na przykład płyta płatkowa (płyta ze średniodużych wiórów „waferboard”)) z drewna lub pozostałych zdrewniałych materiałów, nawet aglomerowanych żywicami lub innymi organicznymi substancjami wiążącymi

4411 Płyta pilśniowa, z drewna lub pozostałych zdrewniałych materiałów, nawet związana za pomocą żywic lub innych substancji organicznych

4412 Sklejka, płyty fornirowane i podobne drewno warstwowe

4413 00 00 Drewno utwardzone w postaci bloków, płyt, desek lub kształtowników profilowanych

4414 00 Ramy do obrazów, fotografii, luster lub podobnych przedmiotów, drewniane

4415 Skrzynie, pudła, klatki, bębny i podobne opakowania, z drewna; bębny do kabli, z drewna; palety, palety skrzyniowe i pozostałe platformy załadunkowe, z drewna; nadstawki do palet płaskich, z drewna

(Materiały nieprzeznaczone do pakowania stosowane wyłącznie jako materiał do pakowania w celu wspierania, ochrony lub transportu innych produktów wprowadzanych na rynek)

4416 00 00 Beczki, baryłki, kadzie, cebry i pozostałe wyroby bednarskie oraz ich części, z drewna, włącznie z klepkami

4418 Wyroby stolarskie i ciesielskie dla budownictwa, z drewna, włącznie z drewnianymi płytami komórkowymi, połączonymi płytami podłogowymi, dachówkami i gontami

Ścier z drewna i papier określone w rozdziałach 47 i 48 Nomenklatury scalonej, z wyjątkiem produktów z bambusa i produktów z odzysku (makulatura i odpady)

9403 30 , 9403 40 , 9403 50 00 , 9403 60 i 9403 90 30 Meble drewniane

9406 10 00 Budynki prefabrykowane z drewna

Poprawka

Poprawka

| | |
| --- | --- |
| Bydło | ex 0102 Bydło żywe
  ex 0201 Mięso z bydła, świeże lub schłodzone
  ex 0202 Mięso z bydła, zamrożone
  ex 0206 10 Jadalne podroby z bydła, świeże lub schłodzone
  ex 0206 22 Jadalne wątroby z bydła, zamrożone
  ex 0206 29 Jadalne podroby z bydła (z wyłączeniem języków i wątróbek),


  ex 0206 10 Jadalne podroby z bydła, świeże lub schłodzone




  ex 0206 21 Jadalne języki bydła, zamrożone




  ex 0210 20 Mięso z bydła, solone, w solance, suszone lub wędzone




  ex 1602 50 Mięso lub podroby z bydła, przetworzone lub zakonserwowane


  ex 4101 Skóry i skórki bydlęce, surowe (włączając bawole) lub ze zwierząt jednokopytnych (świeże lub solone, suszone, wapnione, piklowane lub inaczej konserwowane, ale niegarbowane, niewyprawione na pergamin lub dalej nieprzetworzone), nawet odwłoszone lub dwojone
  ex 4104 Skóry i skórki garbowane lub „crust” bydlęce (włączając bawole) lub ze zwierząt jednokopytnych, bez włosa, nawet dwojone, ale dalej nieprzetworzone
  ex 4107 Skóra wyprawiona dalej przetworzona po garbowaniu lub kondycjonowaniu, włączając skórę wyprawioną na pergamin, bez włosa, nawet dwojona |
| Świnie | 0103 Świnie, żywe




  0203 Mięso ze świń, świeże, schłodzone lub




  zamrożone




  0210 11 Szynki, łopatki i ich kawałki,




  z kośćmi, ze świń domowych




  0210 12 Boczek i jego kawałki




  ze świń domowych




  0210 19 Inne mięso ze świń domowych




  20910 Tłuszcz ze świń bez chudego mięsa,




  niewytapiany lub inaczej wyekstrahowany, świeży,




  schłodzony, zamrożony, solony, w solance, suszony lub




  wędzony |
| Owce i kozy | 0104 Owce i kozy, żywe




  0204 Mięso z owiec lub kóz, świeże, schłodzone lub zamrożone |
| Drób | 0105 Drób żywy, to znaczy ptactwo z




  gatunku Gallus domesticus, kaczki,




  gęsi, indyki i perliczki




  0207 Mięso i podroby jadalne z drobiu




  objętego pozycją 0105 , świeże, schłodzone lub zamrożone




  0209 90 Tłuszcz drobiowy, niewytapiany lub




  inaczej wyekstrahowany, świeży, schłodzony, zamrożony,




  solony, w solance, suszony lub wędzony




  0210 99 39 Mięso drobiowe, solone




  1602 31  – 1602 32  – 1602 39 Przetwory lub konserwy drobiowe |
| Kakao | 1801 00 00 Ziarna kakao, całe lub łamane, surowe lub palone
  1802 00 00 Łuski kakao, łupiny, osłonki i pozostałe odpady kakao
  1803 Pasta kakaowa, nawet odtłuszczona
  1804 00 00 Masło, tłuszcz i olej, kakaowe
  1805 00 00 Proszek kakaowy, niezawierający dodatku cukru lub innego środka słodzącego
  1806 Czekolada i pozostałe przetwory spożywcze zawierające kakao |
| Kawa | 0901 Kawa, nawet palona lub bezkofeinowa; łupinki i łuski kawy; substytuty kawy zawierające kawę w każdej proporcji |
| Palma olejowa | 1511 Olej palmowy i jego frakcje, nawet rafinowany, ale niemodyfikowany chemicznie
  1207 10 Orzechy palmowe i jądra
  1513 21 Olej surowy z ziaren palmowych lub olej babassu oraz ich frakcje
  1513 29 Olej z ziaren palmowych lub olej babassu (inny niż surowy) oraz ich frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie
  2306 60 Makuchy i inne pozostałości stałe z orzechów palmowych lub ich jąder|, nawet mielone lub w postaci granulek, pozostałe z ekstrakcji olejów z ziaren lub jąder palmowych


  2905 17 Dodekan-1-ol (alkohol laurylowy), heksadekan-1-ol (alkohol cetylowy), oktadekan-1-ol (alkohol stearylowy)




  2905 45 Alkohole; alkohol wielowodorotlenowy, glicerol




  2915 70 Kwas palmitynowy, kwas stearynowy, ich sole i estry




  2915 90 Kwasy; nasycone alifatyczne kwasy monokarboksylowe; bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy oraz fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne, niesklasyfikowane w pozycji 2915




  Kody grup i podpozycje HS 1517 ..., 3401 ..., 3823 ..., 3824 ..., 3826 Pochodne oleju palmowego i oleju z ziaren palmowych |
| Soja | 1201 Nasiona soi, nawet łamane
  1208 10 Mąka i mączka z nasion soi
  1507 Olej sojowy i jego frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie
  2304 Makuchy i inne pozostałości stałe, nawet mielone lub w postaci granulek, pozostałe z ekstrakcji oleju sojowego |
| Kukurydza | 1005 Kukurydza




  1102 20 Mąka kukurydziana




  1103 13 Kasze, mączki i granulki




  kukurydzy




  1103 29 40 Granulki kukurydzy




  1104 19 50 Ziarna zbóż obrobione




  w inny sposób, kukurydza




  1104 23 Inne przetworzone ziarna




  kukurydzy




  1108 12 00 Skrobia kukurydziana




  1515 21 Olej kukurydziany i jego frakcje:




  Olej nierafinowany




  1904 10 10 Przetwory spożywcze otrzymane przez




  spęcznianie lub prażenie zbóż lub




  produktów zbożowych otrzymanych z kukurydzy




  2302 10 Otręby, śruta i inne pozostałości




  przemiału lub innej obróbki zbóż




  i roślin strączkowych,




  nawet granulowane,




  z kukurydzy




  1515 29 Olej kukurydziany i jego frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie (z wył. oleju nierafinowanego)




  2306 90 05 Makuchy i inne pozostałości stałe, nawet mielone lub w postaci granulek, pozostałe z ekstrakcji zarodków kukurydzy |
| Drewno | 4401 Drewno opałowe w postaci kłód, szczap, gałęzi, wiązek chrustu lub w podobnych postaciach, drewno w postaci wiórów lub kawałków; trociny, odpady i ścinki drewniane, nawet aglomerowane w kłody, brykiety, granulki lub w podobne postacie


  4402 Węgiel drzewny, włącznie z węglem z łupin lub orzechów, nawet aglomerowany (z wył. węgla drzewnego stosowanego jako lekarstwo, dodawanego do kadzidła, węgla aktywowanego i węgla w postaci kredek)


  4403 Drewno surowe, nawet pozbawione kory lub bieli, lub zgrubnie obrobione
  4406 Podkłady kolejowe lub tramwajowe, z drewna
  4407 Drewno przetarte lub strugane wzdłużnie, skrawane warstwami lub obwodowo, nawet strugane, szlifowane lub łączone stykowo, o grubości przekraczającej 6 mm
  4408 Arkusze na forniry (włącznie z otrzymanymi przez cięcie drewna warstwowego), na sklejkę lub na podobne drewno warstwowe i inne drewno, przetarte wzdłużnie, skrawane warstwami lub obwodowo, nawet strugane, szlifowane, łączone na długość lub łączone stykowo, o grubości nieprzekraczającej 6 mm
  4409 Drewno (włącznie z klepkami i listwami na parkiet, niepołączonymi), kształtowane w sposób ciągły (z wypustem, rowkiem, ze ściętymi krawędziami, zaokrąglone, ze złączami w jaskółczy ogon i tym podobne) wzdłuż dowolnej krawędzi, końców lub powierzchni, nawet strugane, szlifowane lub łączone stykowo
  4410 Płyta wiórowa, płyta o wiórach zorientowanych („oriented strand board” OSB) i podobna płyta (na przykład płyta płatkowa (płyta ze średniodużych wiórów „waferboard”)) z drewna lub pozostałych zdrewniałych materiałów, nawet aglomerowanych żywicami lub innymi organicznymi substancjami wiążącymi
  4411 Płyta pilśniowa, z drewna lub pozostałych zdrewniałych materiałów, nawet związana za pomocą żywic lub innych substancji organicznych
  4412 Sklejka, płyty fornirowane i podobne drewno warstwowe
  4413 00 00 Drewno utwardzone w postaci bloków, płyt, desek lub kształtowników profilowanych
  4414 00 Ramy do obrazów, fotografii, luster lub podobnych przedmiotów, drewniane
  4415 Skrzynie, pudła, klatki, bębny i podobne opakowania, z drewna; bębny do kabli, z drewna; palety, palety skrzyniowe i pozostałe platformy załadunkowe, z drewna; nadstawki do palet płaskich, z drewna
  (Materiały nieprzeznaczone do pakowania stosowane wyłącznie jako materiał do pakowania w celu wspierania, ochrony lub transportu innych produktów wprowadzanych na rynek)
  4416 00 00 Beczki, baryłki, kadzie, cebry i pozostałe wyroby bednarskie oraz ich części, z drewna, włącznie z klepkami
  4418 Wyroby stolarskie i ciesielskie dla budownictwa, z drewna, włącznie z drewnianymi płytami komórkowymi, połączonymi płytami podłogowymi, dachówkami i gontami
  Ścier z drewna i papier określone w rozdziałach 47 i 48 Nomenklatury scalonej, z wyjątkiem produktów z bambusa i produktów z odzysku (makulatura i odpady)


  4900 Książki, gazety, obrazki i pozostałe drukowane wyroby przemysłu poligraficznego, manuskrypty, maszynopisy i plany


  9403 30 , 9403 40 , 9403 50 00 , 9403 60 i 9403 90 30 Meble drewniane
  9406 10 00 Budynki prefabrykowane z drewna |
| Kauczuk | 4001 Naturalny kauczuk, balata, gutaperka, guayule, chicle i podobne żywice naturalne; w formach podstawowych lub w płytach, arkuszach lub taśmach




  4005 Mieszanki kauczukowe (gumowe), niewulkanizowane, w formach podstawowych lub w płytach, arkuszach lub taśmach




  4006 Kauczuk niewulkanizowany w innych formach (na przykład pręty, rury i kształtowniki) oraz artykuły (na przykład krążki i pierścienie)




  4007 Nić i sznurek, gumowe




  4008 Płyty, arkusze, taśmy, pręty i kształtowniki, z gumy, innej niż ebonit




  4010 Pasy lub taśmy, przenośnikowe lub napędowe, z gumy




  4011 Opony pneumatyczne, nowe, gumowe (inne)




  4012 Opony pneumatyczne bieżnikowane lub używane, gumowe; opony pełne lub z poduszką powietrzną, wymienne bieżniki opon, ochraniacze dętek, gumowe




  4013 Dętki gumowe




  4015 Artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe (włącznie z rękawiczkami), dowolnego przeznaczenia, z gumy innej niż ebonit




  4016 Pozostałe artykuły z gumy innej niż ebonit, gdzie indziej niewymienione w rozdziale 40




  4017 Ebonit we wszystkich postaciach, włączając odpady i złom; wyroby z ebonitu |

Bydło

ex 0102 Bydło żywe

ex 0201 Mięso z bydła, świeże lub schłodzone

ex 0202 Mięso z bydła, zamrożone

ex 0206 10 Jadalne podroby z bydła, świeże lub schłodzone

ex 0206 22 Jadalne wątroby z bydła, zamrożone

ex 0206 29 Jadalne podroby z bydła (z wyłączeniem języków i wątróbek),

ex 0206 10 Jadalne podroby z bydła, świeże lub schłodzone

ex 0206 10 Jadalne podroby z bydła, świeże lub schłodzone

ex 0206 21 Jadalne języki bydła, zamrożone

ex 0206 21 Jadalne języki bydła, zamrożone

ex 0210 20 Mięso z bydła, solone, w solance, suszone lub wędzone

ex 0210 20 Mięso z bydła, solone, w solance, suszone lub wędzone

ex 1602 50 Mięso lub podroby z bydła, przetworzone lub zakonserwowane

ex 1602 50 Mięso lub podroby z bydła, przetworzone lub zakonserwowane

ex 4101 Skóry i skórki bydlęce, surowe (włączając bawole) lub ze zwierząt jednokopytnych (świeże lub solone, suszone, wapnione, piklowane lub inaczej konserwowane, ale niegarbowane, niewyprawione na pergamin lub dalej nieprzetworzone), nawet odwłoszone lub dwojone

ex 4104 Skóry i skórki garbowane lub „crust” bydlęce (włączając bawole) lub ze zwierząt jednokopytnych, bez włosa, nawet dwojone, ale dalej nieprzetworzone

ex 4107 Skóra wyprawiona dalej przetworzona po garbowaniu lub kondycjonowaniu, włączając skórę wyprawioną na pergamin, bez włosa, nawet dwojona

Świnie

Świnie

0103 Świnie, żywe

0103 Świnie, żywe

0203 Mięso ze świń, świeże, schłodzone lub

0203 Mięso ze świń, świeże, schłodzone lub

zamrożone

zamrożone

0210 11 Szynki, łopatki i ich kawałki,

0210 11 Szynki, łopatki i ich kawałki,

z kośćmi, ze świń domowych

z kośćmi, ze świń domowych

0210 12 Boczek i jego kawałki

0210 12 Boczek i jego kawałki

ze świń domowych

ze świń domowych

0210 19 Inne mięso ze świń domowych

0210 19 Inne mięso ze świń domowych

20910 Tłuszcz ze świń bez chudego mięsa,

20910 Tłuszcz ze świń bez chudego mięsa,

niewytapiany lub inaczej wyekstrahowany, świeży,

niewytapiany lub inaczej wyekstrahowany, świeży,

schłodzony, zamrożony, solony, w solance, suszony lub

schłodzony, zamrożony, solony, w solance, suszony lub

wędzony

wędzony

Owce i kozy

Owce i kozy

0104 Owce i kozy, żywe

0104 Owce i kozy, żywe

0204 Mięso z owiec lub kóz, świeże, schłodzone lub zamrożone

0204 Mięso z owiec lub kóz, świeże, schłodzone lub zamrożone

Drób

Drób

0105 Drób żywy, to znaczy ptactwo z

0105 Drób żywy, to znaczy ptactwo z

gatunku Gallus domesticus, kaczki,

gatunku Gallus domesticus, kaczki,

gęsi, indyki i perliczki

gęsi, indyki i perliczki

0207 Mięso i podroby jadalne z drobiu

0207 Mięso i podroby jadalne z drobiu

objętego pozycją 0105 , świeże, schłodzone lub zamrożone

objętego pozycją 0105 , świeże, schłodzone lub zamrożone

0209 90 Tłuszcz drobiowy, niewytapiany lub

0209 90 Tłuszcz drobiowy, niewytapiany lub

inaczej wyekstrahowany, świeży, schłodzony, zamrożony,

inaczej wyekstrahowany, świeży, schłodzony, zamrożony,

solony, w solance, suszony lub wędzony

solony, w solance, suszony lub wędzony

0210 99 39 Mięso drobiowe, solone

0210 99 39 Mięso drobiowe, solone

1602 31  – 1602 32  – 1602 39 Przetwory lub konserwy drobiowe

1602 31  – 1602 32  – 1602 39 Przetwory lub konserwy drobiowe

Kakao

1801 00 00 Ziarna kakao, całe lub łamane, surowe lub palone

1802 00 00 Łuski kakao, łupiny, osłonki i pozostałe odpady kakao

1803 Pasta kakaowa, nawet odtłuszczona

1804 00 00 Masło, tłuszcz i olej, kakaowe

1805 00 00 Proszek kakaowy, niezawierający dodatku cukru lub innego środka słodzącego

1806 Czekolada i pozostałe przetwory spożywcze zawierające kakao

Kawa

0901 Kawa, nawet palona lub bezkofeinowa; łupinki i łuski kawy; substytuty kawy zawierające kawę w każdej proporcji

Palma olejowa

1511 Olej palmowy i jego frakcje, nawet rafinowany, ale niemodyfikowany chemicznie

1207 10 Orzechy palmowe i jądra

1513 21 Olej surowy z ziaren palmowych lub olej babassu oraz ich frakcje

1513 29 Olej z ziaren palmowych lub olej babassu (inny niż surowy) oraz ich frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie

2306 60 Makuchy i inne pozostałości stałe z orzechów palmowych lub ich jąder|, nawet mielone lub w postaci granulek, pozostałe z ekstrakcji olejów z ziaren lub jąder palmowych

2905 17 Dodekan-1-ol (alkohol laurylowy), heksadekan-1-ol (alkohol cetylowy), oktadekan-1-ol (alkohol stearylowy)

2905 17 Dodekan-1-ol (alkohol laurylowy), heksadekan-1-ol (alkohol cetylowy), oktadekan-1-ol (alkohol stearylowy)

2905 45 Alkohole; alkohol wielowodorotlenowy, glicerol

2905 45 Alkohole; alkohol wielowodorotlenowy, glicerol

2915 70 Kwas palmitynowy, kwas stearynowy, ich sole i estry

2915 70 Kwas palmitynowy, kwas stearynowy, ich sole i estry

2915 90 Kwasy; nasycone alifatyczne kwasy monokarboksylowe; bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy oraz fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne, niesklasyfikowane w pozycji 2915

2915 90 Kwasy; nasycone alifatyczne kwasy monokarboksylowe; bezwodniki, halogenki, nadtlenki, nadtlenokwasy oraz fluorowcowane, sulfonowane, nitrowane lub nitrozowane pochodne, niesklasyfikowane w pozycji 2915

Kody grup i podpozycje HS 1517 ..., 3401 ..., 3823 ..., 3824 ..., 3826 Pochodne oleju palmowego i oleju z ziaren palmowych

Kody grup i podpozycje HS 1517 ..., 3401 ..., 3823 ..., 3824 ..., 3826 Pochodne oleju palmowego i oleju z ziaren palmowych

Soja

1201 Nasiona soi, nawet łamane

1208 10 Mąka i mączka z nasion soi

1507 Olej sojowy i jego frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie

2304 Makuchy i inne pozostałości stałe, nawet mielone lub w postaci granulek, pozostałe z ekstrakcji oleju sojowego

Kukurydza

Kukurydza

1005 Kukurydza

1005 Kukurydza

1102 20 Mąka kukurydziana

1102 20 Mąka kukurydziana

1103 13 Kasze, mączki i granulki

1103 13 Kasze, mączki i granulki

kukurydzy

kukurydzy

1103 29 40 Granulki kukurydzy

1103 29 40 Granulki kukurydzy

1104 19 50 Ziarna zbóż obrobione

1104 19 50 Ziarna zbóż obrobione

w inny sposób, kukurydza

w inny sposób, kukurydza

1104 23 Inne przetworzone ziarna

1104 23 Inne przetworzone ziarna

kukurydzy

kukurydzy

1108 12 00 Skrobia kukurydziana

1108 12 00 Skrobia kukurydziana

1515 21 Olej kukurydziany i jego frakcje:

1515 21 Olej kukurydziany i jego frakcje:

Olej nierafinowany

Olej nierafinowany

1904 10 10 Przetwory spożywcze otrzymane przez

1904 10 10 Przetwory spożywcze otrzymane przez

spęcznianie lub prażenie zbóż lub

spęcznianie lub prażenie zbóż lub

produktów zbożowych otrzymanych z kukurydzy

produktów zbożowych otrzymanych z kukurydzy

2302 10 Otręby, śruta i inne pozostałości

2302 10 Otręby, śruta i inne pozostałości

przemiału lub innej obróbki zbóż

przemiału lub innej obróbki zbóż

i roślin strączkowych,

i roślin strączkowych,

nawet granulowane,

nawet granulowane,

z kukurydzy

z kukurydzy

1515 29 Olej kukurydziany i jego frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie (z wył. oleju nierafinowanego)

1515 29 Olej kukurydziany i jego frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie (z wył. oleju nierafinowanego)

2306 90 05 Makuchy i inne pozostałości stałe, nawet mielone lub w postaci granulek, pozostałe z ekstrakcji zarodków kukurydzy

2306 90 05 Makuchy i inne pozostałości stałe, nawet mielone lub w postaci granulek, pozostałe z ekstrakcji zarodków kukurydzy

Drewno

4401 Drewno opałowe w postaci kłód, szczap, gałęzi, wiązek chrustu lub w podobnych postaciach, drewno w postaci wiórów lub kawałków; trociny, odpady i ścinki drewniane, nawet aglomerowane w kłody, brykiety, granulki lub w podobne postacie

4402 Węgiel drzewny, włącznie z węglem z łupin lub orzechów, nawet aglomerowany (z wył. węgla drzewnego stosowanego jako lekarstwo, dodawanego do kadzidła, węgla aktywowanego i węgla w postaci kredek)

4402 Węgiel drzewny, włącznie z węglem z łupin lub orzechów, nawet aglomerowany (z wył. węgla drzewnego stosowanego jako lekarstwo, dodawanego do kadzidła, węgla aktywowanego i węgla w postaci kredek)

4403 Drewno surowe, nawet pozbawione kory lub bieli, lub zgrubnie obrobione

4406 Podkłady kolejowe lub tramwajowe, z drewna

4407 Drewno przetarte lub strugane wzdłużnie, skrawane warstwami lub obwodowo, nawet strugane, szlifowane lub łączone stykowo, o grubości przekraczającej 6 mm

4408 Arkusze na forniry (włącznie z otrzymanymi przez cięcie drewna warstwowego), na sklejkę lub na podobne drewno warstwowe i inne drewno, przetarte wzdłużnie, skrawane warstwami lub obwodowo, nawet strugane, szlifowane, łączone na długość lub łączone stykowo, o grubości nieprzekraczającej 6 mm

4409 Drewno (włącznie z klepkami i listwami na parkiet, niepołączonymi), kształtowane w sposób ciągły (z wypustem, rowkiem, ze ściętymi krawędziami, zaokrąglone, ze złączami w jaskółczy ogon i tym podobne) wzdłuż dowolnej krawędzi, końców lub powierzchni, nawet strugane, szlifowane lub łączone stykowo

4410 Płyta wiórowa, płyta o wiórach zorientowanych („oriented strand board” OSB) i podobna płyta (na przykład płyta płatkowa (płyta ze średniodużych wiórów „waferboard”)) z drewna lub pozostałych zdrewniałych materiałów, nawet aglomerowanych żywicami lub innymi organicznymi substancjami wiążącymi

4411 Płyta pilśniowa, z drewna lub pozostałych zdrewniałych materiałów, nawet związana za pomocą żywic lub innych substancji organicznych

4412 Sklejka, płyty fornirowane i podobne drewno warstwowe

4413 00 00 Drewno utwardzone w postaci bloków, płyt, desek lub kształtowników profilowanych

4414 00 Ramy do obrazów, fotografii, luster lub podobnych przedmiotów, drewniane

4415 Skrzynie, pudła, klatki, bębny i podobne opakowania, z drewna; bębny do kabli, z drewna; palety, palety skrzyniowe i pozostałe platformy załadunkowe, z drewna; nadstawki do palet płaskich, z drewna

(Materiały nieprzeznaczone do pakowania stosowane wyłącznie jako materiał do pakowania w celu wspierania, ochrony lub transportu innych produktów wprowadzanych na rynek)

4416 00 00 Beczki, baryłki, kadzie, cebry i pozostałe wyroby bednarskie oraz ich części, z drewna, włącznie z klepkami

4418 Wyroby stolarskie i ciesielskie dla budownictwa, z drewna, włącznie z drewnianymi płytami komórkowymi, połączonymi płytami podłogowymi, dachówkami i gontami

Ścier z drewna i papier określone w rozdziałach 47 i 48 Nomenklatury scalonej, z wyjątkiem produktów z bambusa i produktów z odzysku (makulatura i odpady)

4900 Książki, gazety, obrazki i pozostałe drukowane wyroby przemysłu poligraficznego, manuskrypty, maszynopisy i plany

4900 Książki, gazety, obrazki i pozostałe drukowane wyroby przemysłu poligraficznego, manuskrypty, maszynopisy i plany

9403 30 , 9403 40 , 9403 50 00 , 9403 60 i 9403 90 30 Meble drewniane

9406 10 00 Budynki prefabrykowane z drewna

Kauczuk

Kauczuk

4001 Naturalny kauczuk, balata, gutaperka, guayule, chicle i podobne żywice naturalne; w formach podstawowych lub w płytach, arkuszach lub taśmach

4001 Naturalny kauczuk, balata, gutaperka, guayule, chicle i podobne żywice naturalne; w formach podstawowych lub w płytach, arkuszach lub taśmach

4005 Mieszanki kauczukowe (gumowe), niewulkanizowane, w formach podstawowych lub w płytach, arkuszach lub taśmach

4005 Mieszanki kauczukowe (gumowe), niewulkanizowane, w formach podstawowych lub w płytach, arkuszach lub taśmach

4006 Kauczuk niewulkanizowany w innych formach (na przykład pręty, rury i kształtowniki) oraz artykuły (na przykład krążki i pierścienie)

4006 Kauczuk niewulkanizowany w innych formach (na przykład pręty, rury i kształtowniki) oraz artykuły (na przykład krążki i pierścienie)

4007 Nić i sznurek, gumowe

4007 Nić i sznurek, gumowe

4008 Płyty, arkusze, taśmy, pręty i kształtowniki, z gumy, innej niż ebonit

4008 Płyty, arkusze, taśmy, pręty i kształtowniki, z gumy, innej niż ebonit

4010 Pasy lub taśmy, przenośnikowe lub napędowe, z gumy

4010 Pasy lub taśmy, przenośnikowe lub napędowe, z gumy

4011 Opony pneumatyczne, nowe, gumowe (inne)

4011 Opony pneumatyczne, nowe, gumowe (inne)

4012 Opony pneumatyczne bieżnikowane lub używane, gumowe; opony pełne lub z poduszką powietrzną, wymienne bieżniki opon, ochraniacze dętek, gumowe

4012 Opony pneumatyczne bieżnikowane lub używane, gumowe; opony pełne lub z poduszką powietrzną, wymienne bieżniki opon, ochraniacze dętek, gumowe

4013 Dętki gumowe

4013 Dętki gumowe

4015 Artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe (włącznie z rękawiczkami), dowolnego przeznaczenia, z gumy innej niż ebonit

4015 Artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe (włącznie z rękawiczkami), dowolnego przeznaczenia, z gumy innej niż ebonit

4016 Pozostałe artykuły z gumy innej niż ebonit, gdzie indziej niewymienione w rozdziale 40

4016 Pozostałe artykuły z gumy innej niż ebonit, gdzie indziej niewymienione w rozdziale 40

4017 Ebonit we wszystkich postaciach, włączając odpady i złom; wyroby z ebonitu

4017 Ebonit we wszystkich postaciach, włączając odpady i złom; wyroby z ebonitu

Poprawka 238

Poprawka 238

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Załącznik II – akapit 1 – punkt 2

Załącznik II – akapit 1 – punkt 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2. | kod systemu zharmonizowanego, opis tekstowy oraz ilość (70) odnośnego towaru lub produktu, który ma zostać wprowadzony do obrotu w Unii przez podmiot gospodarczy; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.

kod systemu zharmonizowanego, opis tekstowy oraz ilość (70) odnośnego towaru lub produktu, który ma zostać wprowadzony do obrotu w Unii przez podmiot gospodarczy;

70

| 2. | kod systemu zharmonizowanego, opis tekstowy
  , w tym nazwa handlowa oraz w stosowanych przypadkach pełna nazwa naukowa,
  oraz ilość (70) odnośnego towaru lub produktu, który ma zostać wprowadzony do obrotu w Unii
  lub wyeksportowany z Unii
  przez podmiot gospodarczy. |
| --- | --- |

2.

kod systemu zharmonizowanego, opis tekstowy
  , w tym nazwa handlowa oraz w stosowanych przypadkach pełna nazwa naukowa,
  oraz ilość (70) odnośnego towaru lub produktu, który ma zostać wprowadzony do obrotu w Unii
  lub wyeksportowany z Unii
  przez podmiot gospodarczy.

, w tym nazwa handlowa oraz w stosowanych przypadkach pełna nazwa naukowa,

70

lub wyeksportowany z Unii

Poprawka 239

Poprawka 239

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Załącznik II – akapit 1 – punkt 3

Załącznik II – akapit 1 – punkt 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3. | kraj produkcji i 
  wszystkie działki, na których odbywa się produkcja, w tym
  współrzędne geolokalizacyjne, szerokość geograficzna i długość geograficzna. Jeżeli produkt lub towar zawiera materiały, składniki lub komponenty wyprodukowane na różnych działkach, podaje się współrzędne geolokalizacyjne wszystkich osobnych działek; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.

kraj produkcji i 
  wszystkie działki, na których odbywa się produkcja, w tym
  współrzędne geolokalizacyjne, szerokość geograficzna i długość geograficzna. Jeżeli produkt lub towar zawiera materiały, składniki lub komponenty wyprodukowane na różnych działkach, podaje się współrzędne geolokalizacyjne wszystkich osobnych działek;

wszystkie działki, na których odbywa się produkcja, w tym

| 3. | kraj produkcji i 
  jego części oraz wszystkie
  współrzędne geolokalizacyjne, szerokość geograficzna i długość geograficzna
  wszystkich działek zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. d)
  . Jeżeli produkt lub towar zawiera materiały, składniki lub komponenty wyprodukowane na różnych działkach
  lub wielobokach
  , podaje się współrzędne geolokalizacyjne wszystkich osobnych działek
  lub wieloboków
  ; |
| --- | --- |

3.

kraj produkcji i 
  jego części oraz wszystkie
  współrzędne geolokalizacyjne, szerokość geograficzna i długość geograficzna
  wszystkich działek zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. d)
  . Jeżeli produkt lub towar zawiera materiały, składniki lub komponenty wyprodukowane na różnych działkach
  lub wielobokach
  , podaje się współrzędne geolokalizacyjne wszystkich osobnych działek
  lub wieloboków
  ;

jego części oraz wszystkie

wszystkich działek zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. d)

lub wielobokach

lub wieloboków

---

(1)  Sprawa została odesłana do komisji właściwej w celu przeprowadzenia negocjacji międzyinstytucjonalnych na podstawie art. 59 ust. 4 akapit czwarty Regulaminu (A9-0219/2022).

1

(18)  Komunikat Komisji z dnia 27 lipca 2019 r. pt. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów”, COM(2019)0352.

18

(18)  Komunikat Komisji z dnia 27 lipca 2019 r. pt. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów”, COM(2019)0352.

18

(19)  FAO, Global Forest Resource Assessment 2020 [Ocena światowych zasobów leśnych z 2020 r.], s. XII, https://www.fao.org/documents/card/en/c/ca9825en

19

(19)  FAO, Global Forest Resource Assessment 2020 [Ocena światowych zasobów leśnych z 2020 r.], s. XII, https://www.fao.org/documents/card/en/c/ca9825en

19

(20)  Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu, Zmiana klimatu i grunty: sprawozdanie specjalne Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu w sprawie zmiany klimatu, pustynnienia, degradacji gruntów, zrównoważonego gospodarowania gruntami, bezpieczeństwa żywnościowego i przepływów gazów cieplarnianych w ekosystemach lądowych, https://www.ipcc.ch/srccl/.

20

(20)  Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu, Zmiana klimatu i grunty: sprawozdanie specjalne Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu w sprawie zmiany klimatu, pustynnienia, degradacji gruntów, zrównoważonego gospodarowania gruntami, bezpieczeństwa żywnościowego i przepływów gazów cieplarnianych w ekosystemach lądowych, https://www.ipcc.ch/srccl/.

20

(1a)  
  Sprawozdanie IPCC, Summary for policy makers [Podsumowanie dla podmiotów kształtujących politykę], luty 2022 r. https://report.ipcc.ch/ar6wg2/pdf/IPCC_AR6_WGII_SummaryForPolicymakers.pdf

1a

Sprawozdanie IPCC, Summary for policy makers [Podsumowanie dla podmiotów kształtujących politykę], luty 2022 r. https://report.ipcc.ch/ar6wg2/pdf/IPCC_AR6_WGII_SummaryForPolicymakers.pdf

(21)  Forest Europe – konferencja ministerialna w sprawie ochrony lasów w Europie, „State of Europe's Forests 2020” [„Stan lasów Europy w 2020 r.”], https://foresteurope.org/state-europes-forests-2020/

21

(22)  Europejska Agencja Środowiska, „State of the Environment 2020” [„Stan środowiska w 2020 r.”], https://www.eea.europa.eu/soer/publications/soer-2020

22

(21)  Forest Europe – konferencja ministerialna w sprawie ochrony lasów w Europie, „State of Europe's Forests 2020” [„Stan lasów Europy w 2020 r.”], https://foresteurope.org/state-europes-forests-2020/

21

(22)  Europejska Agencja Środowiska, „State of the Environment 2020” [„Stan środowiska w 2020 r.”], https://www.eea.europa.eu/soer/publications/soer-2020

22

(23)  COM(2019)0352.

23

(24)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Europejski Zielony Ład, COM(2019)0640.

24

(25)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 – Przywracanie przyrody do naszego życia, COM(2020)0380.

25

(26)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Strategia „od pola do stołu” na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego, COM(2020)0381.

26

(27)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Nowa strategia leśna UE na rzecz lasów i sektora leśno-drzewnego, COM(2013)0659.

27

(28)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Droga do zdrowej planety dla wszystkich, Plan działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń wody, powietrza i gleby, COM(2021)0400.

28

(29)  Np. komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE – W kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r., COM(2021)0345.

29

(30)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Zrównoważona biogospodarka dla Europy: wzmocnienie powiązań między gospodarką, społeczeństwem i środowiskiem: zaktualizowana strategia dotycząca biogospodarki, COM(2018)0273.

30

(23)  COM(2019)0352.

23

(24)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Europejski Zielony Ład, COM(2019)640.

24

(25)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 – Przywracanie przyrody do naszego życia, COM(2020)0380.

25

(26)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Strategia „od pola do stołu” na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego, COM(2020)0381.

26

(27)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Nowa strategia leśna UE na rzecz lasów i sektora leśno-drzewnego, COM(2013)0659.

27

(28)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Droga do zdrowej planety dla wszystkich, Plan działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń wody, powietrza i gleby, COM(2021)0400.

28

(29)  Np. komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE – W kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r., COM(2021)0345.

29

(30)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Zrównoważona biogospodarka dla Europy: wzmocnienie powiązań między gospodarką, społeczeństwem i środowiskiem: zaktualizowana strategia dotycząca biogospodarki, COM(2018)0273.

30

(31)  Konkluzje Rady w sprawie komunikatu dotyczącego zintensyfikowania działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów (z dnia 16 grudnia 2019 r.) (15151/19). Dostępne pod adresem: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-15151-2019-INIT/pl/pdf

31

(31)  Konkluzje Rady w sprawie komunikatu dotyczącego zintensyfikowania działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów (z dnia 16 grudnia 2019 r.) (15151/19). Dostępne pod adresem: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-15151-2019-INIT/pl/pdf

31

(32)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 22 października 2020 r. zawierająca zalecenia dla Komisji w sprawie unijnych ram prawnych mających na celu zatrzymanie i odwrócenie globalnego wylesiania spowodowanego przez UE (2020/2006(INL)), dostępna pod adresem: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2020-0285_PL.html

32

(32)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 22 października 2020 r. zawierająca zalecenia dla Komisji w sprawie unijnych ram prawnych mających na celu zatrzymanie i odwrócenie globalnego wylesiania spowodowanego przez UE (2020/2006(INL)), dostępna pod adresem: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2020-0285_PL.html

32

(33)  Porozumienie ratyfikowane przez UE w dniu 5 października 2016 r. weszło w życie dnia 4 listopada 2016 r.

33

(33)  Porozumienie ratyfikowane przez UE w dniu 5 października 2016 r. weszło w życie dnia 4 listopada 2016 r.

33

(33a)  
  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/591 z 6 kwietnia 2022 r. w sprawie ogólnego unijnego programu działań w zakresie środowiska do 2030 r. (Dz.U. L 114 z 12.4.2022, s. 22).

33a

Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/591 z 6 kwietnia 2022 r. w sprawie ogólnego unijnego programu działań w zakresie środowiska do 2030 r. (Dz.U. L 114 z 12.4.2022, s. 22).

(37)  https://ukcop26.org/glasgow-leaders-declaration-on-forests-and-land-use/.

37

(37)  https://ukcop26.org/glasgow-leaders-declaration-on-forests-and-land-use/.

37

(38)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, Przegląd polityki handlowej – Otwarta, zrównoważona i asertywna polityka handlowa, COM(2021)0066, 18 lutego 2021 r.

38

(38)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, Przegląd polityki handlowej – Otwarta, zrównoważona i asertywna polityka handlowa, COM(2021)0066, 18 lutego 2021 r.

38

(39)  COM(2019)0352.

39

(39)  COM(2019)0352.

39

(40)  Dz.U. L 295 z 12.11.2010, s. 23.

40

(41)  Dz.U. L 347 z 30.12.2005, s. 1.

41

(42)  
  https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/11630-Nielegalne-pozyskiwanie-drewna-ocena-przepisow-UE-ocena-adekwatnosci-_pl

42

https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/11630-Nielegalne-pozyskiwanie-drewna-ocena-przepisow-UE-ocena-adekwatnosci-_pl

(40)  Dz.U. L 295 z 12.11.2010, s. 23.

40

(41)  Dz.U. L 347 z 30.12.2005, s. 1.

41

(43)  https://www.forest-trends.org/wp-content/uploads/2021/05/Illicit-Harvest-Complicit-Goods_rev.pdf.

43

(43)  https://www.forest-trends.org/wp-content/uploads/2021/05/Illicit-Harvest-Complicit-Goods_rev.pdf.

43

(44)  Pendrill F., Persson U. M., Kastner, T. 2020.

44

(44)  Pendrill F., Persson U. M., Kastner, T. 2020.

44

(1a)  
  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 (Dz.U. L 198 z 22.6.2020, s. 13).

1a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 (Dz.U. L 198 z 22.6.2020, s. 13).

(1b)  
  COM(2022)0071.

1b

COM(2022)0071.

(1a)  
  Dyrektywa 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz.U. L 41 z 14.2.2003, s. 26).

1a

Dyrektywa 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz.U. L 41 z 14.2.2003, s. 26).

(1a)  
  Rozporządzenie Rady (WE) nr 139/2004 z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (rozporządzenie WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw) (Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1).

1a

Rozporządzenie Rady (WE) nr 139/2004 z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (rozporządzenie WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw) (Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1).

(51)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (Dz.U. L 172 z 26.6.2019, s. 56).

51

(51)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (Dz.U. L 172 z 26.6.2019, s. 56).

51

(1a)  
  Dyrektywa 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. przewidująca udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniająca w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61/WE (Dz.U. L 156 z 25.6.2003, s. 17).

1a

Dyrektywa 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. przewidująca udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniająca w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61/WE (Dz.U. L 156 z 25.6.2003, s. 17).

(*1)  
  Dz.U.: Proszę wstawić numer i datę niniejszego rozporządzenia oraz przypis zawierający odniesienie do jego publikacji.

*1

Dz.U.: Proszę wstawić numer i datę niniejszego rozporządzenia oraz przypis zawierający odniesienie do jego publikacji.

(53)  Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/43/WE oraz uchylającej dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG.

53

(53)  Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1
  i 2
  dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/43/WE oraz uchylającej dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG.

53

i 2

(70)  Ilość musi być wyrażona w kilogramach masy netto oraz, w stosownych przypadkach, również w uzupełniających jednostkach określonych w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w odniesieniu do wskazanego kodu systemu zharmonizowanego. Jednostka uzupełniająca ma zastosowanie, jeżeli jest ona konsekwentnie zdefiniowana dla wszystkich możliwych podpozycji w ramach kodu systemu zharmonizowanego wymienionego w oświadczeniu o zachowaniu należytej staranności.

70

(70)  Ilość musi być wyrażona w kilogramach masy netto
  , z określeniem szacowanej wartości procentowej lub odchylenia,
  oraz, w stosownych przypadkach, również w uzupełniających jednostkach określonych w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w odniesieniu do wskazanego kodu systemu zharmonizowanego. Jednostka uzupełniająca ma zastosowanie, jeżeli jest ona konsekwentnie zdefiniowana dla wszystkich możliwych podpozycji w ramach kodu systemu zharmonizowanego wymienionego w oświadczeniu o zachowaniu należytej staranności.

70

, z określeniem szacowanej wartości procentowej lub odchylenia,

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/293 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/293

---

P9_TA(2022)0312

Środki ochrony i egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku ***I

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/833 ustanawiające środki ochrony i egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku (COM(2022)0051 – C9-0046/2022 – 2022/0035(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 125/22)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0051), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0051),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 43 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0046/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 43 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0046/2022),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 24 marca 2022 r. (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 24 marca 2022 r. (1),

| — | uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady przekazane pismem z dnia 13 lipca 2022 r. do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady przekazane pismem z dnia 13 lipca 2022 r. do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 59 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 59 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A9-0198/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A9-0198/2022),

| 1. | zatwierdza poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  Dz.U. C 290 z 29.7.2022, s. 149.

---

P9_TC1-COD(2022)0035

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2019/833 ustanawiającego środki ochrony i egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/2037.)

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/294 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/294

---

P9_TA(2022)0313

Środki ochrony i zarządzania obowiązujące na obszarze objętym konwencją Komisji ds. Rybołówstwa na Zachodnim i Środkowym Pacyfiku ***I

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego środki ochrony i zarządzania obowiązujące na obszarze objętym konwencją Komisji ds. Rybołówstwa na Zachodnim i Środkowym Pacyfiku oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 520/2007 (COM(2021)0198 – C9-0153/2021 – 2021/0103(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 125/23)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2021)0198), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2021)0198),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 43 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0153/2021), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 43 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0153/2021),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 9 czerwca 2021 r. (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 9 czerwca 2021 r. (1),

| — | uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 74 ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 30 czerwca 2022 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 74 ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 30 czerwca 2022 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 59 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 59 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A9-0009/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A9-0009/2022),

| 1. | przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  Dz.U. C 341 z 24.8.2021, s. 108.

---

P9_TC1-COD(2021)0103

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie ustanowienia środków ochrony i zarządzania obowiązujących na obszarze objętym konwencją w sprawie rybołówstwa na zachodnim i środkowym Pacyfiku oraz w sprawie zmiany rozporządzenia Rady (WE) nr 520/2007

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/2056.)

---

Środa, 14 września 2022 r.

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/295 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/295

---

P9_TA(2022)0315

Efektywność energetyczna (przekształcenie) ***I

Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 14 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie efektywności energetycznej (wersja przekształcona) (COM(2021)0558 – C9-0330/2021 – 2021/0203(COD)) (1)

(Zwykła procedura ustawodawcza – przekształcenie)

[Poprawka 1, chyba że wskazano inaczej]

(2023/C 125/24)

POPRAWKI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO (*1)

do wniosku Komisji

Wniosek

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie efektywności energetycznej (wersja przekształcona)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 194 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (2),

uwzględniając opinię Komitetu Regionów (3),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE (4) została kilkakrotnie znacząco zmieniona (5). Ze względu na konieczność wprowadzenia dalszych zmian i w celu zapewnienia jasności dyrektywa ta powinna zostać przekształcona. |
| --- | --- |

(1)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE (4) została kilkakrotnie znacząco zmieniona (5). Ze względu na konieczność wprowadzenia dalszych zmian i w celu zapewnienia jasności dyrektywa ta powinna zostać przekształcona.

| (2) | W Planie w zakresie celów klimatycznych (6) Komisja zaproponowała podniesienie poziomu unijnych ambicji poprzez zwiększenie celu dotyczącego emisji gazów cieplarnianych (GHG) do 2030 r. do co najmniej 55 % poniżej poziomów z 1990 r. Jest to znaczny wzrost w porównaniu z obecnym celem 40 %. Propozycją tą wywiązano się ze zobowiązania podjętego w komunikacie w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (7), dotyczącego przedstawienia kompleksowego planu zwiększenia unijnego celu na 2030 r. do 55 % w odpowiedzialny sposób. Jest ona również zgodna z celami 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu („porozumienie paryskie”) dotyczącymi utrzymania wzrostu temperatury na świecie na poziomie poniżej 2 oC i kontynuowanie wysiłków na rzecz ograniczenia tego wzrostu do 1,5 oC. |
| --- | --- |

(2)

W Planie w zakresie celów klimatycznych (6) Komisja zaproponowała podniesienie poziomu unijnych ambicji poprzez zwiększenie celu dotyczącego emisji gazów cieplarnianych (GHG) do 2030 r. do co najmniej 55 % poniżej poziomów z 1990 r. Jest to znaczny wzrost w porównaniu z obecnym celem 40 %. Propozycją tą wywiązano się ze zobowiązania podjętego w komunikacie w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (7), dotyczącego przedstawienia kompleksowego planu zwiększenia unijnego celu na 2030 r. do 55 % w odpowiedzialny sposób. Jest ona również zgodna z celami 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu („porozumienie paryskie”) dotyczącymi utrzymania wzrostu temperatury na świecie na poziomie poniżej 2 oC i kontynuowanie wysiłków na rzecz ograniczenia tego wzrostu do 1,5 oC.

| (3) | W grudniu 2020 r. Rada Europejska zatwierdziła wiążący unijny cel redukcji wewnątrzunijnej emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 % do 2030 r. w porównaniu z poziomem w 1990 r. (8). Rada Europejska stwierdziła, że należy podnieść poziom ambicji celów klimatycznych w sposób, który pobudzi zrównoważony wzrost gospodarczy, stworzy miejsca pracy, przyniesie obywatelom Unii korzyści zdrowotne i środowiskowe oraz przyczyni się do długoterminowej globalnej konkurencyjności gospodarki Unii poprzez promowanie innowacji w zakresie zielonych technologii. |
| --- | --- |

(3)

W grudniu 2020 r. Rada Europejska zatwierdziła wiążący unijny cel redukcji wewnątrzunijnej emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 % do 2030 r. w porównaniu z poziomem w 1990 r. (8). Rada Europejska stwierdziła, że należy podnieść poziom ambicji celów klimatycznych w sposób, który pobudzi zrównoważony wzrost gospodarczy, stworzy miejsca pracy, przyniesie obywatelom Unii korzyści zdrowotne i środowiskowe oraz przyczyni się do długoterminowej globalnej konkurencyjności gospodarki Unii poprzez promowanie innowacji w zakresie zielonych technologii.

| (4) | Aby zrealizować te cele, w programie prac Komisji Europejskiej na 2021 r. (9) zapowiedziano pakiet „Gotowi na 55” („Fit for 55”), mający pozwolić ograniczyć emisje gazów cieplarnianych o co najmniej 55 % do 2030 r. oraz osiągnąć neutralność klimatyczną Unii Europejskiej do 2050 r. Pakiet ten obejmuje szereg obszarów polityki, w tym efektywność energetyczną, energię ze źródeł odnawialnych, użytkowanie gruntów, zmianę użytkowania gruntów i leśnictwo, opodatkowanie energii, wspólny wysiłek redukcyjny oraz handel uprawnieniami do emisji. |
| --- | --- |

(4)

Aby zrealizować te cele, w programie prac Komisji Europejskiej na 2021 r. (9) zapowiedziano pakiet „Gotowi na 55” („Fit for 55”), mający pozwolić ograniczyć emisje gazów cieplarnianych o co najmniej 55 % do 2030 r. oraz osiągnąć neutralność klimatyczną Unii Europejskiej do 2050 r. Pakiet ten obejmuje szereg obszarów polityki, w tym efektywność energetyczną, energię ze źródeł odnawialnych, użytkowanie gruntów, zmianę użytkowania gruntów i leśnictwo, opodatkowanie energii, wspólny wysiłek redukcyjny oraz handel uprawnieniami do emisji.

| (4a) | Pakiet „Gotowi na 55” powinien zabezpieczać i tworzyć miejsca pracy w Unii oraz umożliwić Unii osiągnięcie pozycji światowego lidera rozwoju i upowszechniania czystych technologii w globalnej transformacji energetycznej, ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(4a)

Pakiet „Gotowi na 55” powinien zabezpieczać i tworzyć miejsca pracy w Unii oraz umożliwić Unii osiągnięcie pozycji światowego lidera rozwoju i upowszechniania czystych technologii w globalnej transformacji energetycznej, ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej.

| (5) | Prognozy wskazują, że przy pełnym wdrożeniu obecnych polityk redukcja emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. wyniosłaby około 45 % w porównaniu z poziomami z 1990 r. przy wyłączeniu emisji pochodzących z użytkowania gruntów i związanego z nim pochłaniania oraz około 47 % w przypadku uwzględnienia tych poziomów. W związku z tym Plan w zakresie celów klimatycznych na 2030 r. przewiduje zestaw działań wymaganych we wszystkich sektorach gospodarki oraz przegląd kluczowych instrumentów ustawodawczych, aby osiągnąć ten zwiększony poziom ambicji. |
| --- | --- |

(5)

Prognozy wskazują, że przy pełnym wdrożeniu obecnych polityk redukcja emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. wyniosłaby około 45 % w porównaniu z poziomami z 1990 r. przy wyłączeniu emisji pochodzących z użytkowania gruntów i związanego z nim pochłaniania oraz około 47 % w przypadku uwzględnienia tych poziomów. W związku z tym Plan w zakresie celów klimatycznych na 2030 r. przewiduje zestaw działań wymaganych we wszystkich sektorach gospodarki oraz przegląd kluczowych instrumentów ustawodawczych, aby osiągnąć ten zwiększony poziom ambicji.

| (6) | Efektywność energetyczna jest kluczowym obszarem działania, bez którego nie można osiągnąć pełnej dekarbonizacji gospodarki Unii (10). Potrzeba uwzględnienia racjonalnych pod względem kosztów możliwości oszczędności energii doprowadziła do obecnej polityki Unii w zakresie efektywności energetycznej. W grudniu 2018 r. w pakiecie „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków” zawarto nowy główny cel Unii w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. na poziomie co najmniej 32,5 % (w porównaniu z przewidywanym zużyciem energii w 2030 r.). |
| --- | --- |

(6)

Efektywność energetyczna jest kluczowym obszarem działania, bez którego nie można osiągnąć pełnej dekarbonizacji gospodarki Unii (10). Potrzeba uwzględnienia racjonalnych pod względem kosztów możliwości oszczędności energii doprowadziła do obecnej polityki Unii w zakresie efektywności energetycznej. W grudniu 2018 r. w pakiecie „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków” zawarto nowy główny cel Unii w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. na poziomie co najmniej 32,5 % (w porównaniu z przewidywanym zużyciem energii w 2030 r.).

| (7) | Ocena skutków towarzysząca Planowi w zakresie celów klimatycznych wykazała, że osiągnięcie ambitniejszych celów klimatycznych będzie wymagało znacznie większej poprawy efektywności energetycznej niż obecny poziom ambicji wynoszący 32,5 %.
  Ambitniejszy unijny cel w zakresie efektywności energetycznej do roku 2030 może obniżyć ceny energii i mieć decydujący wpływ na redukcję emisji gazów cieplarnianych, czemu będzie towarzyszyć rozwój i upowszechnianie elektryfikacji, wodoru, e-paliw i innych powiązanych technologii niezbędnych do zielonej transformacji, również w sektorze transportowym. Nawet przy szybkim wzroście produkcji ekologicznej energii elektrycznej efektywność energetyczna może zmniejszyć zapotrzebowanie na nowe zdolności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej. Większa efektywność energetyczna ma również istotne znaczenie dla bezpieczeństwa dostaw energii w Unii, zmniejsza bowiem jej uzależnienie od przywozu paliw z państw trzecich. Efektywność energetyczna jest jednym z najczystszych i najbardziej opłacalnych sposobów na zmniejszenie tego uzależnienia. |
| --- | --- |

(7)

Ocena skutków towarzysząca Planowi w zakresie celów klimatycznych wykazała, że osiągnięcie ambitniejszych celów klimatycznych będzie wymagało znacznie większej poprawy efektywności energetycznej niż obecny poziom ambicji wynoszący 32,5 %.
  Ambitniejszy unijny cel w zakresie efektywności energetycznej do roku 2030 może obniżyć ceny energii i mieć decydujący wpływ na redukcję emisji gazów cieplarnianych, czemu będzie towarzyszyć rozwój i upowszechnianie elektryfikacji, wodoru, e-paliw i innych powiązanych technologii niezbędnych do zielonej transformacji, również w sektorze transportowym. Nawet przy szybkim wzroście produkcji ekologicznej energii elektrycznej efektywność energetyczna może zmniejszyć zapotrzebowanie na nowe zdolności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej. Większa efektywność energetyczna ma również istotne znaczenie dla bezpieczeństwa dostaw energii w Unii, zmniejsza bowiem jej uzależnienie od przywozu paliw z państw trzecich. Efektywność energetyczna jest jednym z najczystszych i najbardziej opłacalnych sposobów na zmniejszenie tego uzależnienia.

| (8) | Suma wkładów krajowych zgłoszonych przez państwa członkowskie w ich krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu jest niższa od poziomu ambicji Unii wynoszącego 32,5 %. Wkłady te doprowadziłyby łącznie do zmniejszenia zużycia energii końcowej o 29,4 % i zużycia energii pierwotnej o 29,7 % w porównaniu z prognozami na 2030 r. przedstawionymi w scenariuszu odniesienia 2007. Przełożyłoby się to na łączną rozbieżność dla UE-27 wynoszącą 2,8 punktu procentowego w odniesieniu do zużycia energii pierwotnej i 3,1 punktu procentowego w przypadku zużycia energii końcowej.
  Jeżeli chodzi o dane liczbowe dotyczące zużycia energii pierwotnej i końcowej na 2020 r. oraz realizacji celu Unii, należy je postrzegać w kontekście tymczasowych skutków środków przeciwko pandemii COVID-19 wprowadzonych w 2020 r., które znacznie spowolniły działalność gospodarczą, w szczególności w sektorze transportu. Zgłoszone poziomy zużycia energii pierwotnej i końcowej za 2020 r. wymagają starannej analizy. |
| --- | --- |

(8)

Suma wkładów krajowych zgłoszonych przez państwa członkowskie w ich krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu jest niższa od poziomu ambicji Unii wynoszącego 32,5 %. Wkłady te doprowadziłyby łącznie do zmniejszenia zużycia energii końcowej o 29,4 % i zużycia energii pierwotnej o 29,7 % w porównaniu z prognozami na 2030 r. przedstawionymi w scenariuszu odniesienia 2007. Przełożyłoby się to na łączną rozbieżność dla UE-27 wynoszącą 2,8 punktu procentowego w odniesieniu do zużycia energii pierwotnej i 3,1 punktu procentowego w przypadku zużycia energii końcowej.
  Jeżeli chodzi o dane liczbowe dotyczące zużycia energii pierwotnej i końcowej na 2020 r. oraz realizacji celu Unii, należy je postrzegać w kontekście tymczasowych skutków środków przeciwko pandemii COVID-19 wprowadzonych w 2020 r., które znacznie spowolniły działalność gospodarczą, w szczególności w sektorze transportu. Zgłoszone poziomy zużycia energii pierwotnej i końcowej za 2020 r. wymagają starannej analizy.

| (9) | Choć potencjał w zakresie oszczędności energii pozostaje duży we wszystkich sektorach, szczególnym wyzwaniem są sektory transportu i budownictwa, ponieważ transport odpowiada za ponad 30 % zużycia energii końcowej, a 75 % zasobów budowlanych w Unii charakteryzuje się niską charakterystyką energetyczną. Kolejnym coraz ważniejszym sektorem jest sektor technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), który odpowiada za 5–9 % całkowitego zużycia energii elektrycznej na świecie i za ponad 2 % wszystkich emisji. W 2018 r. ośrodki przetwarzania danych odpowiadały za 2,7 % zapotrzebowania na energię elektryczną w UE-28 (11). W tym kontekście w europejskiej strategii cyfrowej (12) podkreślono, jak potrzebne są wysoce energooszczędne i zrównoważone ośrodki przetwarzania danych oraz środki na rzecz przejrzystości dla operatorów telekomunikacyjnych w odniesieniu do ich śladu środowiskowego. Ponadto należy również wziąć pod uwagę ewentualny wzrost zapotrzebowania przemysłu na energię, który może wyniknąć z obniżenia emisyjności przemysłu, w szczególności w przypadku procesów energochłonnych. |
| --- | --- |

(9)

Choć potencjał w zakresie oszczędności energii pozostaje duży we wszystkich sektorach, szczególnym wyzwaniem są sektory transportu i budownictwa, ponieważ transport odpowiada za ponad 30 % zużycia energii końcowej, a 75 % zasobów budowlanych w Unii charakteryzuje się niską charakterystyką energetyczną. Kolejnym coraz ważniejszym sektorem jest sektor technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), który odpowiada za 5–9 % całkowitego zużycia energii elektrycznej na świecie i za ponad 2 % wszystkich emisji. W 2018 r. ośrodki przetwarzania danych odpowiadały za 2,7 % zapotrzebowania na energię elektryczną w UE-28 (11). W tym kontekście w europejskiej strategii cyfrowej (12) podkreślono, jak potrzebne są wysoce energooszczędne i zrównoważone ośrodki przetwarzania danych oraz środki na rzecz przejrzystości dla operatorów telekomunikacyjnych w odniesieniu do ich śladu środowiskowego. Ponadto należy również wziąć pod uwagę ewentualny wzrost zapotrzebowania przemysłu na energię, który może wyniknąć z obniżenia emisyjności przemysłu, w szczególności w przypadku procesów energochłonnych.

| (10) | Wyższy poziom ambicji wymaga silniejszego promowania racjonalnych pod względem kosztów środków w zakresie efektywności energetycznej we wszystkich obszarach systemu energetycznego i we wszystkich istotnych sektorach, których działalność ma wpływ na zapotrzebowanie na energię, takich jak sektory transportu, gospodarki wodnej i rolnictwa. Poprawa efektywności energetycznej w całym łańcuchu energetycznym, w tym podczas wytwarzania, przesyłu, dystrybucji i końcowego zużycia energii, będzie korzystna dla środowiska, spowoduje poprawę jakości powietrza i stanu zdrowia w społeczeństwie, redukcję emisji gazów cieplarnianych i poprawę bezpieczeństwa energetycznego
  poprzez zmniejszenie potrzeby importu energii, a zwłaszcza paliw kopalnych
  , obniży koszty energii dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw, pomoże w łagodzeniu ubóstwa energetycznego i doprowadzi do większej konkurencyjności, wzrostu zatrudnienia i ożywienia całej gospodarki, co podniesie jakość życia obywateli. Jest to zgodne z unijnymi zobowiązaniami podjętymi w ramach unii energetycznej i światowego programu działań na rzecz klimatu określonych w Porozumieniu paryskim z 2015 r. |
| --- | --- |

(10)

Wyższy poziom ambicji wymaga silniejszego promowania racjonalnych pod względem kosztów środków w zakresie efektywności energetycznej we wszystkich obszarach systemu energetycznego i we wszystkich istotnych sektorach, których działalność ma wpływ na zapotrzebowanie na energię, takich jak sektory transportu, gospodarki wodnej i rolnictwa. Poprawa efektywności energetycznej w całym łańcuchu energetycznym, w tym podczas wytwarzania, przesyłu, dystrybucji i końcowego zużycia energii, będzie korzystna dla środowiska, spowoduje poprawę jakości powietrza i stanu zdrowia w społeczeństwie, redukcję emisji gazów cieplarnianych i poprawę bezpieczeństwa energetycznego
  poprzez zmniejszenie potrzeby importu energii, a zwłaszcza paliw kopalnych
  , obniży koszty energii dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw, pomoże w łagodzeniu ubóstwa energetycznego i doprowadzi do większej konkurencyjności, wzrostu zatrudnienia i ożywienia całej gospodarki, co podniesie jakość życia obywateli. Jest to zgodne z unijnymi zobowiązaniami podjętymi w ramach unii energetycznej i światowego programu działań na rzecz klimatu określonych w Porozumieniu paryskim z 2015 r.

| (10a) | Poprawa efektywności energetycznej różnych sektorów, w tym transportu i mieszkalnictwa, może sprzyjać rewitalizacji obszarów miejskich, zwiększeniu zatrudnienia, ulepszaniu budynków i zmianom wzorców mobilności i dostępności. W związku z tym zasadnicze znaczenie ma promowanie bardziej wydajnych, zrównoważonych i przystępnych cenowo opcji. |
| --- | --- |

(10a)

Poprawa efektywności energetycznej różnych sektorów, w tym transportu i mieszkalnictwa, może sprzyjać rewitalizacji obszarów miejskich, zwiększeniu zatrudnienia, ulepszaniu budynków i zmianom wzorców mobilności i dostępności. W związku z tym zasadnicze znaczenie ma promowanie bardziej wydajnych, zrównoważonych i przystępnych cenowo opcji.

| (11) | Niniejsza dyrektywa stanowi krok naprzód w kierunku osiągnięcia neutralności pod względem emisji gazów cieplarnianych do 2050 r., w ramach której efektywność energetyczna jest traktowana jako pełnoprawne źródło energii. Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” jest nadrzędną zasadą, która powinna być uwzględniana we wszystkich sektorach, wykraczając poza system energetyczny, na wszystkich poziomach, w tym w sektorze finansowym. Rozwiązania w zakresie efektywności energetycznej powinny być traktowane jako pierwszy wariant przy podejmowaniu decyzji dotyczących polityk, planowania i inwestycji
  – chyba że prowadziłoby to do zwiększenia emisji gazów cieplarnianych –
  przy określaniu nowych przepisów po stronie podaży i w innych obszarach polityki. Choć zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinna być stosowana bez uszczerbku dla innych zobowiązań prawnych, celów i zasad, one również nie powinny utrudniać jej stosowania ani zwalniać z jej stosowania. Komisja powinna zapewnić, aby efektywność energetyczna i regulacja zapotrzebowania mogły konkurować na równych warunkach ze zdolnościami wytwarzania energii. Należy dążyć do poprawy efektywności energetycznej w każdym przypadku, gdy jest to bardziej opłacalne niż równoważne rozwiązania po stronie podaży. Powinno to pomóc w wykorzystaniu różnorodnych korzyści płynących z efektywności energetycznej dla Unii, w szczególności dla obywateli i przedsiębiorstw. Wdrożenie środków poprawy efektywności energetycznej powinno być również priorytetem w zmniejszaniu ubóstwa energetycznego. |
| --- | --- |

(11)

Niniejsza dyrektywa stanowi krok naprzód w kierunku osiągnięcia neutralności pod względem emisji gazów cieplarnianych do 2050 r., w ramach której efektywność energetyczna jest traktowana jako pełnoprawne źródło energii. Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” jest nadrzędną zasadą, która powinna być uwzględniana we wszystkich sektorach, wykraczając poza system energetyczny, na wszystkich poziomach, w tym w sektorze finansowym. Rozwiązania w zakresie efektywności energetycznej powinny być traktowane jako pierwszy wariant przy podejmowaniu decyzji dotyczących polityk, planowania i inwestycji
  – chyba że prowadziłoby to do zwiększenia emisji gazów cieplarnianych –
  przy określaniu nowych przepisów po stronie podaży i w innych obszarach polityki. Choć zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinna być stosowana bez uszczerbku dla innych zobowiązań prawnych, celów i zasad, one również nie powinny utrudniać jej stosowania ani zwalniać z jej stosowania. Komisja powinna zapewnić, aby efektywność energetyczna i regulacja zapotrzebowania mogły konkurować na równych warunkach ze zdolnościami wytwarzania energii. Należy dążyć do poprawy efektywności energetycznej w każdym przypadku, gdy jest to bardziej opłacalne niż równoważne rozwiązania po stronie podaży. Powinno to pomóc w wykorzystaniu różnorodnych korzyści płynących z efektywności energetycznej dla Unii, w szczególności dla obywateli i przedsiębiorstw. Wdrożenie środków poprawy efektywności energetycznej powinno być również priorytetem w zmniejszaniu ubóstwa energetycznego.

| (12) | Efektywność energetyczną należy uznać za kluczowy element i jedno z głównych kryteriów przyszłych decyzji inwestycyjnych dotyczących infrastruktury energetycznej w Unii. Zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” należy stosować, uwzględniając przede wszystkim podejście oparte na efektywności systemu oraz perspektywę społeczną
  i zdrowotną
  ,
  przy czym należy zwracać uwagę na bezpieczeństwo dostaw, integrację systemu energetycznego i przejście na neutralność klimatyczną
  . W związku z tym powinien on przyczynić się do zwiększenia efektywności poszczególnych sektorów zastosowań końcowych i całego systemu energetycznego. Stosowanie tej zasady powinno również wspierać inwestycje w energooszczędne rozwiązania przyczyniające się do realizacji celów środowiskowych wymienionych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 (13). |
| --- | --- |

(12)

Efektywność energetyczną należy uznać za kluczowy element i jedno z głównych kryteriów przyszłych decyzji inwestycyjnych dotyczących infrastruktury energetycznej w Unii. Zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” należy stosować, uwzględniając przede wszystkim podejście oparte na efektywności systemu oraz perspektywę społeczną
  i zdrowotną
  ,
  przy czym należy zwracać uwagę na bezpieczeństwo dostaw, integrację systemu energetycznego i przejście na neutralność klimatyczną
  . W związku z tym powinien on przyczynić się do zwiększenia efektywności poszczególnych sektorów zastosowań końcowych i całego systemu energetycznego. Stosowanie tej zasady powinno również wspierać inwestycje w energooszczędne rozwiązania przyczyniające się do realizacji celów środowiskowych wymienionych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 (13).

| (13) | Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” została zdefiniowana w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 (14) i stanowi centralny element strategii dotyczącej integracji systemu energetycznego (15). Chociaż zasada ta opiera się na opłacalności, jej stosowanie ma szersze implikacje z perspektywy społecznej, które należy starannie ocenić za pomocą solidnych metod oceny kosztów i korzyści uwzględniających wielorakie korzyści płynące z efektywności energetycznej. Komisja przygotowała specjalne wytyczne dotyczące funkcjonowania i stosowania tej zasady, proponując konkretne narzędzia i przykłady stosowania w różnych sektorach. Komisja wydała również zalecenie dla państw członkowskich, które opiera się na wymaganiach niniejszej dyrektywy i wzywa do podjęcia konkretnych działań w związku ze stosowaniem tej zasady.
  Państwa członkowskie powinny w jak największym zakresie uwzględnić niniejsze zalecenie i kierować się nim podczas wdrażania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w praktyce. |
| --- | --- |

(13)

Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” została zdefiniowana w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 (14) i stanowi centralny element strategii dotyczącej integracji systemu energetycznego (15). Chociaż zasada ta opiera się na opłacalności, jej stosowanie ma szersze implikacje z perspektywy społecznej, które należy starannie ocenić za pomocą solidnych metod oceny kosztów i korzyści uwzględniających wielorakie korzyści płynące z efektywności energetycznej. Komisja przygotowała specjalne wytyczne dotyczące funkcjonowania i stosowania tej zasady, proponując konkretne narzędzia i przykłady stosowania w różnych sektorach. Komisja wydała również zalecenie dla państw członkowskich, które opiera się na wymaganiach niniejszej dyrektywy i wzywa do podjęcia konkretnych działań w związku ze stosowaniem tej zasady.
  Państwa członkowskie powinny w jak największym zakresie uwzględnić niniejsze zalecenie i kierować się nim podczas wdrażania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w praktyce.

| (13a) | Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” zakłada przyjęcie całościowego podejścia uwzględniającego ogólną efektywność zintegrowanego systemu energetycznego, bezpieczeństwo dostaw i opłacalność, a także działa na korzyść najbardziej efektywnych rozwiązań na rzecz neutralności klimatycznej w całym łańcuchu wartości (od wytwarzania energii, przez transport za pomocą sieci, aż po zużycie energii końcowej), aby osiągnąć efektywność w zakresie zużycia zarówno energii pierwotnej, jak i końcowej. W ramach tego podejścia należy zwrócić uwagę na wydajność systemu i dynamiczne wykorzystanie energii, przy czym uwzględnia się zasoby po stronie popytu i elastyczność systemu jako rozwiązania w zakresie efektywności. Zasadę tę można również jednocześnie stosować na niższym szczeblu –na poziomie aktywów – gdy należy wskazać poziom efektywności energetycznej określonych rozwiązań i dostosować je w taki sposób, aby preferowane były rozwiązania oferujące większą efektywność, jeżeli umożliwiają one również racjonalną pod względem kosztów ścieżkę dekarbonizacji. |
| --- | --- |

(13a)

Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” zakłada przyjęcie całościowego podejścia uwzględniającego ogólną efektywność zintegrowanego systemu energetycznego, bezpieczeństwo dostaw i opłacalność, a także działa na korzyść najbardziej efektywnych rozwiązań na rzecz neutralności klimatycznej w całym łańcuchu wartości (od wytwarzania energii, przez transport za pomocą sieci, aż po zużycie energii końcowej), aby osiągnąć efektywność w zakresie zużycia zarówno energii pierwotnej, jak i końcowej. W ramach tego podejścia należy zwrócić uwagę na wydajność systemu i dynamiczne wykorzystanie energii, przy czym uwzględnia się zasoby po stronie popytu i elastyczność systemu jako rozwiązania w zakresie efektywności. Zasadę tę można również jednocześnie stosować na niższym szczeblu –na poziomie aktywów – gdy należy wskazać poziom efektywności energetycznej określonych rozwiązań i dostosować je w taki sposób, aby preferowane były rozwiązania oferujące większą efektywność, jeżeli umożliwiają one również racjonalną pod względem kosztów ścieżkę dekarbonizacji.

| (14) | Aby zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” przyniosła spodziewane rezultaty, decydenci
  na szczeblu krajowym, regionalnym, lokalnym i sektorowym
  muszą ją konsekwentnie stosować
  we wszystkich stosownych scenariuszach oraz
  przy podejmowaniu wszystkich stosownych decyzji dotyczących planowania, polityk i ważnych inwestycji – tj. inwestycji na dużą skalę o wartości ponad 50 mln EUR każda lub 75 mln EUR w przypadku projektów dotyczących infrastruktury transportowej – mających wpływ na zużycie
  , przesył, dystrybucję i magazynowanie
  energii lub zaopatrzenie w nią. Właściwe stosowanie tej zasady wymaga zastosowania odpowiedniej metody analizy kosztów i korzyści, ustanowienia warunków sprzyjających energooszczędnym rozwiązaniom i odpowiedniego monitorowania.
  Analizy kosztów i korzyści powinny zawsze opierać się na najbardziej aktualnych informacjach dotyczących cen energii oraz obejmować scenariusze rosnących cen, np. ze względu na mniejszą liczbę uprawnień do emisji, aby zachęcać do stosowania środków w zakresie efektywności energetycznej, a także należy je systematycznie opracowywać, przeprowadzać i podawać do wiadomości publicznej. Pierwszeństwo należy przyznawać rozwiązaniom po stronie popytu, gdy są one bardziej opłacalne niż inwestycje w infrastrukturę dostaw energii, jeśli chodzi o realizację celów polityki.
  Elastyczność popytu może przynieść większe korzyści gospodarcze, środowiskowe i społeczne konsumentom i lokalnym społecznościom oraz może zwiększyć efektywność systemu energetycznego i obniżyć koszty energii, na przykład przez obniżenie kosztów eksploatacji systemu, co skutkuje niższymi taryfami dla wszystkich konsumentów. Państwa członkowskie powinny uwzględnić potencjalne korzyści wynikające z elastyczności popytu w stosowaniu zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” oraz, w stosownych przypadkach, rozważyć reagowanie na zapotrzebowanie,
  zarówno na szczeblu centralnym, jak i w sposób zdecentralizowany,
  magazynowanie energii i inteligentne rozwiązania w ramach swoich wysiłków na rzecz zwiększenia efektywności zintegrowanego systemu energetycznego. |
| --- | --- |

(14)

Aby zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” przyniosła spodziewane rezultaty, decydenci
  na szczeblu krajowym, regionalnym, lokalnym i sektorowym
  muszą ją konsekwentnie stosować
  we wszystkich stosownych scenariuszach oraz
  przy podejmowaniu wszystkich stosownych decyzji dotyczących planowania, polityk i ważnych inwestycji – tj. inwestycji na dużą skalę o wartości ponad 50 mln EUR każda lub 75 mln EUR w przypadku projektów dotyczących infrastruktury transportowej – mających wpływ na zużycie
  , przesył, dystrybucję i magazynowanie
  energii lub zaopatrzenie w nią. Właściwe stosowanie tej zasady wymaga zastosowania odpowiedniej metody analizy kosztów i korzyści, ustanowienia warunków sprzyjających energooszczędnym rozwiązaniom i odpowiedniego monitorowania.
  Analizy kosztów i korzyści powinny zawsze opierać się na najbardziej aktualnych informacjach dotyczących cen energii oraz obejmować scenariusze rosnących cen, np. ze względu na mniejszą liczbę uprawnień do emisji, aby zachęcać do stosowania środków w zakresie efektywności energetycznej, a także należy je systematycznie opracowywać, przeprowadzać i podawać do wiadomości publicznej. Pierwszeństwo należy przyznawać rozwiązaniom po stronie popytu, gdy są one bardziej opłacalne niż inwestycje w infrastrukturę dostaw energii, jeśli chodzi o realizację celów polityki.
  Elastyczność popytu może przynieść większe korzyści gospodarcze, środowiskowe i społeczne konsumentom i lokalnym społecznościom oraz może zwiększyć efektywność systemu energetycznego i obniżyć koszty energii, na przykład przez obniżenie kosztów eksploatacji systemu, co skutkuje niższymi taryfami dla wszystkich konsumentów. Państwa członkowskie powinny uwzględnić potencjalne korzyści wynikające z elastyczności popytu w stosowaniu zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” oraz, w stosownych przypadkach, rozważyć reagowanie na zapotrzebowanie,
  zarówno na szczeblu centralnym, jak i w sposób zdecentralizowany,
  magazynowanie energii i inteligentne rozwiązania w ramach swoich wysiłków na rzecz zwiększenia efektywności zintegrowanego systemu energetycznego.

| (15) | Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinna być zawsze stosowana w sposób proporcjonalny, a wymagania niniejszej dyrektywy nie powinny pociągać za sobą wprowadzenia nakładających się obowiązków lub sprzecznych obowiązków państw członkowskich, w przypadku gdy stosowanie tej zasady jest zapewnione bezpośrednio przez inne przepisy. Może tak być w przypadku projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania ujętych w wykazie unijnym na podstawie
  art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/869
   (16), który wprowadza wymagania dotyczące uwzględniania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” przy opracowywaniu i ocenie tych projektów. |
| --- | --- |

(15)

Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinna być zawsze stosowana w sposób proporcjonalny, a wymagania niniejszej dyrektywy nie powinny pociągać za sobą wprowadzenia nakładających się obowiązków lub sprzecznych obowiązków państw członkowskich, w przypadku gdy stosowanie tej zasady jest zapewnione bezpośrednio przez inne przepisy. Może tak być w przypadku projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania ujętych w wykazie unijnym na podstawie
  art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/869
   (16), który wprowadza wymagania dotyczące uwzględniania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” przy opracowywaniu i ocenie tych projektów.

| (16) | Sprawiedliwa transformacja w kierunku osiągnięcia neutralności klimatycznej Unii do 2050 r. ma kluczowe znaczenie dla Europejskiego Zielonego Ładu. Ubóstwo energetyczne jest kluczowym tematem pakietu legislacyjnego zatytułowanego „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków”, który ma ułatwić sprawiedliwą transformację energetyczną. Na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 (17) Komisja przedstawiła orientacyjne wytyczne dotyczące odpowiednich wskaźników służących do pomiaru ubóstwa energetycznego i określenia, czym jest „znacząca liczba gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym” (18). Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 i 2009/73/WE (19) wymagają od państw członkowskich przyjęcia odpowiednich środków w celu zajęcia się przypadkami ubóstwa energetycznego wszędzie tam, gdzie zostaną one stwierdzone, w tym środków odnoszących się do szerszego kontekstu ubóstwa.
  Jest to szczególnie ważne w kontekście rosnących cen energii elektrycznej i presji inflacyjnej, w którym należy wdrożyć zarówno krótko-, jak i długoterminowe działania zmierzające do sprostania wyzwaniom systemowym stojącym przed unijnym systemem energetycznym. |
| --- | --- |

(16)

Sprawiedliwa transformacja w kierunku osiągnięcia neutralności klimatycznej Unii do 2050 r. ma kluczowe znaczenie dla Europejskiego Zielonego Ładu. Ubóstwo energetyczne jest kluczowym tematem pakietu legislacyjnego zatytułowanego „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków”, który ma ułatwić sprawiedliwą transformację energetyczną. Na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 (17) Komisja przedstawiła orientacyjne wytyczne dotyczące odpowiednich wskaźników służących do pomiaru ubóstwa energetycznego i określenia, czym jest „znacząca liczba gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym” (18). Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 i 2009/73/WE (19) wymagają od państw członkowskich przyjęcia odpowiednich środków w celu zajęcia się przypadkami ubóstwa energetycznego wszędzie tam, gdzie zostaną one stwierdzone, w tym środków odnoszących się do szerszego kontekstu ubóstwa.
  Jest to szczególnie ważne w kontekście rosnących cen energii elektrycznej i presji inflacyjnej, w którym należy wdrożyć zarówno krótko-, jak i długoterminowe działania zmierzające do sprostania wyzwaniom systemowym stojącym przed unijnym systemem energetycznym.

| (17) | Stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinno być korzystne dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach, wrażliwych odbiorców, w tym użytkowników końcowych, osób dotkniętych lub zagrożonych ubóstwem energetycznym oraz osób zajmujących mieszkania socjalne,
  a także dla MŚP i mikroprzedsiębiorstw
  . We wdrażaniu środków w zakresie efektywności energetycznej należy jako priorytet traktować poprawę sytuacji tych osób i gospodarstw domowych
  oraz
  łagodzenie ubóstwa energetycznego,
  a także należy zniechęcać do wszelkiego niewspółmiernego wzrostu kosztów mieszkaniowych, związanych z mobilnością lub kosztów energii
  . Całościowe podejście do kształtowania polityki oraz wdrażania polityk i środków wymaga od państw członkowskich dopilnowania, by inne polityki i środki nie miały negatywnego wpływu na te osoby i gospodarstwa domowe. |
| --- | --- |

(17)

Stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinno być korzystne dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach, wrażliwych odbiorców, w tym użytkowników końcowych, osób dotkniętych lub zagrożonych ubóstwem energetycznym oraz osób zajmujących mieszkania socjalne,
  a także dla MŚP i mikroprzedsiębiorstw
  . We wdrażaniu środków w zakresie efektywności energetycznej należy jako priorytet traktować poprawę sytuacji tych osób i gospodarstw domowych
  oraz
  łagodzenie ubóstwa energetycznego,
  a także należy zniechęcać do wszelkiego niewspółmiernego wzrostu kosztów mieszkaniowych, związanych z mobilnością lub kosztów energii
  . Całościowe podejście do kształtowania polityki oraz wdrażania polityk i środków wymaga od państw członkowskich dopilnowania, by inne polityki i środki nie miały negatywnego wpływu na te osoby i gospodarstwa domowe.

| (18) | Niniejsza dyrektywa jest częścią szerszych ram polityki w zakresie efektywności energetycznej dotyczących potencjału efektywności energetycznej w określonych obszarach polityki, w tym w odniesieniu do budynków (dyrektywa 2010/31/UE (20)), produktów (dyrektywa 2009/125/WE, rozporządzenie (UE) 2017/1369 i rozporządzenie (UE) 2020/740 (21)) oraz mechanizmu zarządzania (rozporządzenie (UE) 2018/1999). Polityki te odgrywają bardzo ważną rolę w zapewnianiu oszczędności energii w przypadku wymiany produktów lub budowy lub renowacji budynków (22) |
| --- | --- |

(18)

Niniejsza dyrektywa jest częścią szerszych ram polityki w zakresie efektywności energetycznej dotyczących potencjału efektywności energetycznej w określonych obszarach polityki, w tym w odniesieniu do budynków (dyrektywa 2010/31/UE (20)), produktów (dyrektywa 2009/125/WE, rozporządzenie (UE) 2017/1369 i rozporządzenie (UE) 2020/740 (21)) oraz mechanizmu zarządzania (rozporządzenie (UE) 2018/1999). Polityki te odgrywają bardzo ważną rolę w zapewnianiu oszczędności energii w przypadku wymiany produktów lub budowy lub renowacji budynków (22)

| (19) | Osiągnięcie ambitnego celu w zakresie efektywności energetycznej wymaga usunięcia barier w celu ułatwienia inwestycji w środki w zakresie efektywności energetycznej. W ramach podprogramu programu LIFE dotyczącego przejścia na czystą energię środki zostaną przeznaczone na wspieranie rozwoju europejskich najlepszych praktyk w zakresie wdrażania polityk dotyczących efektywności energetycznej, z uwzględnieniem mających negatywny wpływ na efektywność energetyczną barier rynkowych, regulacyjnych i wynikających z zachowań. |
| --- | --- |

(19)

Osiągnięcie ambitnego celu w zakresie efektywności energetycznej wymaga usunięcia barier w celu ułatwienia inwestycji w środki w zakresie efektywności energetycznej. W ramach podprogramu programu LIFE dotyczącego przejścia na czystą energię środki zostaną przeznaczone na wspieranie rozwoju europejskich najlepszych praktyk w zakresie wdrażania polityk dotyczących efektywności energetycznej, z uwzględnieniem mających negatywny wpływ na efektywność energetyczną barier rynkowych, regulacyjnych i wynikających z zachowań.

| (20) | W dniach 23 i 24 października 2014 r. Rada Europejska poparła cel w zakresie efektywności energetycznej wynoszący 27 % do 2030 r. na poziomie Unii, który zostanie poddany przeglądowi do 2020 r. z myślą o celu unijnym wynoszącym 30 %. W swojej rezolucji z dnia 15 grudnia 2015 r. zatytułowanej: „W kierunku europejskiej unii energetycznej” Parlament Europejski wezwał ponadto Komisję do oceny możliwości osiągnięcia celu w zakresie efektywności energetycznej wynoszącego 40 % w tej samej perspektywie czasowej. |
| --- | --- |

(20)

W dniach 23 i 24 października 2014 r. Rada Europejska poparła cel w zakresie efektywności energetycznej wynoszący 27 % do 2030 r. na poziomie Unii, który zostanie poddany przeglądowi do 2020 r. z myślą o celu unijnym wynoszącym 30 %. W swojej rezolucji z dnia 15 grudnia 2015 r. zatytułowanej: „W kierunku europejskiej unii energetycznej” Parlament Europejski wezwał ponadto Komisję do oceny możliwości osiągnięcia celu w zakresie efektywności energetycznej wynoszącego 40 % w tej samej perspektywie czasowej.

| (21) | Przewiduje się, że unijny cel w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. na poziomie 32,5 % oraz inne instrumenty polityczne istniejących ram doprowadziłyby do obniżenia emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o około 45 % (23). W ramach oceny skutków Planu w zakresie celów klimatycznych na 2030 r. oceniono, jaki poziom wysiłków byłby potrzebny w różnych obszarach polityki, aby osiągnąć bardziej ambitne cele klimatyczne zakładające zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o 55 %. W ocenie tej stwierdzono, że, w odniesieniu do poziomu bazowego, osiągnięcie celu w zakresie emisji gazów cieplarnianych w sposób optymalny pod względem kosztów pozwoli na zmniejszenie zużycia energii końcowej i pierwotnej odpowiednio o co najmniej 36–37 % i 39–41 %. |
| --- | --- |

(21)

Przewiduje się, że unijny cel w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. na poziomie 32,5 % oraz inne instrumenty polityczne istniejących ram doprowadziłyby do obniżenia emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o około 45 % (23). W ramach oceny skutków Planu w zakresie celów klimatycznych na 2030 r. oceniono, jaki poziom wysiłków byłby potrzebny w różnych obszarach polityki, aby osiągnąć bardziej ambitne cele klimatyczne zakładające zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o 55 %. W ocenie tej stwierdzono, że, w odniesieniu do poziomu bazowego, osiągnięcie celu w zakresie emisji gazów cieplarnianych w sposób optymalny pod względem kosztów pozwoli na zmniejszenie zużycia energii końcowej i pierwotnej odpowiednio o co najmniej 36–37 % i 39–41 %.

| (22) | Unijny cel w zakresie efektywności energetycznej został początkowo ustalony i obliczony przy wykorzystaniu prognoz na 2030 r. przedstawionych w scenariuszu odniesienia 2007 jako wartości odniesienia. Zmiana metodyki obliczania przez Eurostat bilansu energetycznego oraz usprawnienia w kolejnych prognozach modelowych wymagają zmiany poziomu bazowego. W związku z tym, przy zastosowaniu tego samego podejścia do określenia celu, tj. porównania go z prognozami bazowymi na przyszłość, poziom ambicji unijnego celu w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. ustala się w porównaniu z prognozami na 2030 r. przedstawionymi w scenariuszu odniesienia 2020, odzwierciedlającymi wkłady krajowe z krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu. Przy zastosowaniu tego zaktualizowanego poziomu bazowego Unia będzie musiała zwiększyć swoje ambicje w zakresie efektywności energetycznej ▌. Nowy sposób wyrażania poziomu ambicji w odniesieniu do celów Unii nie wpływa na rzeczywisty poziom niezbędnych wysiłków▌. |
| --- | --- |

(22)

Unijny cel w zakresie efektywności energetycznej został początkowo ustalony i obliczony przy wykorzystaniu prognoz na 2030 r. przedstawionych w scenariuszu odniesienia 2007 jako wartości odniesienia. Zmiana metodyki obliczania przez Eurostat bilansu energetycznego oraz usprawnienia w kolejnych prognozach modelowych wymagają zmiany poziomu bazowego. W związku z tym, przy zastosowaniu tego samego podejścia do określenia celu, tj. porównania go z prognozami bazowymi na przyszłość, poziom ambicji unijnego celu w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. ustala się w porównaniu z prognozami na 2030 r. przedstawionymi w scenariuszu odniesienia 2020, odzwierciedlającymi wkłady krajowe z krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu. Przy zastosowaniu tego zaktualizowanego poziomu bazowego Unia będzie musiała zwiększyć swoje ambicje w zakresie efektywności energetycznej ▌. Nowy sposób wyrażania poziomu ambicji w odniesieniu do celów Unii nie wpływa na rzeczywisty poziom niezbędnych wysiłków▌.

| (23) | Metoda obliczania zużycia energii końcowej i pierwotnej jest dostosowana do nowej metodyki Eurostatu, ale wskaźniki stosowane do celów niniejszej dyrektywy mają inny zakres – tj. w odniesieniu do celu w zakresie zużycia energii końcowej nie uwzględniają ciepła otoczenia, a uwzględniają zużycie energii w lotnictwie międzynarodowym. Stosowanie nowych wskaźników oznacza również, że wszelkie zmiany w zużyciu energii przez wielkie piece są obecnie odzwierciedlone jedynie w zużyciu energii pierwotnej. |
| --- | --- |

(23)

Metoda obliczania zużycia energii końcowej i pierwotnej jest dostosowana do nowej metodyki Eurostatu, ale wskaźniki stosowane do celów niniejszej dyrektywy mają inny zakres – tj. w odniesieniu do celu w zakresie zużycia energii końcowej nie uwzględniają ciepła otoczenia, a uwzględniają zużycie energii w lotnictwie międzynarodowym. Stosowanie nowych wskaźników oznacza również, że wszelkie zmiany w zużyciu energii przez wielkie piece są obecnie odzwierciedlone jedynie w zużyciu energii pierwotnej.

| (24) | Konieczność poprawy przez Unię efektywności energetycznej, powinna być wyrażona w postaci zużycia energii pierwotnej i końcowej, które ma być osiągnięte w 2030 r., ze wskazaniem dodatkowego poziomu wymaganych wysiłków w porównaniu ze środkami istniejącymi lub planowanymi w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu. Scenariusz odniesienia 2020 przewiduje 864 Mtoe zużycia energii końcowej oraz 1 124 Mtoe zużycia energii pierwotnej, które mają zostać osiągnięte w 2030 r. (z wyłączeniem ciepła otoczenia, ale z uwzględnieniem lotnictwa międzynarodowego). Dodatkowe obniżenie o 
  14,5 %
  daje w 2030 r. odpowiednio
  740
  Mtoe oraz
  960
  Mtoe.
  Oznacza to odpowiednio zmniejszenie zużycia energii końcowej o 40 % i zużycia energii pierwotnej o 42,5 % w porównaniu z prognozami na 2030 r. przedstawionymi w scenariuszu odniesienia 2007.
  Na poziomie państw członkowskich nie ma wiążących celów dotyczących osiągnięcia celu w zakresie efektywności energetycznej na 2020 r. 
  W odniesieniu do celu na 2030 r. wkłady krajowe powinny stać się wiążące
  i państwa członkowskie powinny ustalać swoje wkłady w realizację unijnego celu w zakresie efektywności energetycznej na podstawie wzoru zawartego w niniejszej dyrektywie. Państwa członkowskie powinny mieć swobodę określania swoich celów w oparciu o zużycie energii pierwotnej lub końcowej, oszczędność energii pierwotnej lub końcowej albo o energochłonność. Niniejsza dyrektywa zmienia sposób, w jaki państwa członkowskie powinny wyrażać swoje
  wiążące
  krajowe wkłady w realizację
  wiążącego
  celu unijnego. Aby zapewnić spójność i monitorowanie postępów,
  wiążące
  wkłady państw członkowskich w realizację celu unijnego powinny być wyrażane w postaci zużycia energii końcowej i pierwotnej. Regularna ocena postępów w zakresie realizacji celów Unii na 2030 r. jest niezbędna i została przewidziana w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

(24)

Konieczność poprawy przez Unię efektywności energetycznej, powinna być wyrażona w postaci zużycia energii pierwotnej i końcowej, które ma być osiągnięte w 2030 r., ze wskazaniem dodatkowego poziomu wymaganych wysiłków w porównaniu ze środkami istniejącymi lub planowanymi w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu. Scenariusz odniesienia 2020 przewiduje 864 Mtoe zużycia energii końcowej oraz 1 124 Mtoe zużycia energii pierwotnej, które mają zostać osiągnięte w 2030 r. (z wyłączeniem ciepła otoczenia, ale z uwzględnieniem lotnictwa międzynarodowego). Dodatkowe obniżenie o 
  14,5 %
  daje w 2030 r. odpowiednio
  740
  Mtoe oraz
  960
  Mtoe.
  Oznacza to odpowiednio zmniejszenie zużycia energii końcowej o 40 % i zużycia energii pierwotnej o 42,5 % w porównaniu z prognozami na 2030 r. przedstawionymi w scenariuszu odniesienia 2007.
  Na poziomie państw członkowskich nie ma wiążących celów dotyczących osiągnięcia celu w zakresie efektywności energetycznej na 2020 r. 
  W odniesieniu do celu na 2030 r. wkłady krajowe powinny stać się wiążące
  i państwa członkowskie powinny ustalać swoje wkłady w realizację unijnego celu w zakresie efektywności energetycznej na podstawie wzoru zawartego w niniejszej dyrektywie. Państwa członkowskie powinny mieć swobodę określania swoich celów w oparciu o zużycie energii pierwotnej lub końcowej, oszczędność energii pierwotnej lub końcowej albo o energochłonność. Niniejsza dyrektywa zmienia sposób, w jaki państwa członkowskie powinny wyrażać swoje
  wiążące
  krajowe wkłady w realizację
  wiążącego
  celu unijnego. Aby zapewnić spójność i monitorowanie postępów,
  wiążące
  wkłady państw członkowskich w realizację celu unijnego powinny być wyrażane w postaci zużycia energii końcowej i pierwotnej. Regularna ocena postępów w zakresie realizacji celów Unii na 2030 r. jest niezbędna i została przewidziana w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999.

| (25) | Cel efektywności energetycznej
  należy
  osiągnąć w wyniku skumulowanego wdrożenia konkretnych
  lokalnych, regionalnych,
  krajowych i europejskich środków wspierających efektywność energetyczną w różnych dziedzinach. Od państw członkowskich należy wymagać ustalenia krajowych strategii i środków w dziedzinie efektywności energetycznej. Komisja powinna ocenić wspomniane strategie i środki oraz poszczególne działania każdego państwa członkowskiego wraz z danymi dotyczącymi dokonanych postępów, aby oszacować, na ile prawdopodobne jest osiągnięcie ogólnego celu Unii oraz w jakim zakresie poszczególne działania są wystarczające do zrealizowania celu wspólnego. |
| --- | --- |

(25)

Cel efektywności energetycznej
  należy
  osiągnąć w wyniku skumulowanego wdrożenia konkretnych
  lokalnych, regionalnych,
  krajowych i europejskich środków wspierających efektywność energetyczną w różnych dziedzinach. Od państw członkowskich należy wymagać ustalenia krajowych strategii i środków w dziedzinie efektywności energetycznej. Komisja powinna ocenić wspomniane strategie i środki oraz poszczególne działania każdego państwa członkowskiego wraz z danymi dotyczącymi dokonanych postępów, aby oszacować, na ile prawdopodobne jest osiągnięcie ogólnego celu Unii oraz w jakim zakresie poszczególne działania są wystarczające do zrealizowania celu wspólnego.

| (26) | Sektor publiczny odpowiada za około 5–10 % całkowitego unijnego zużycia energii końcowej. Organy publiczne wydają rocznie około 1,8 bln euro. Stanowi to około 14 % produktu krajowego brutto Unii. Z tej przyczyny sektor publiczny stanowi istotny czynnik pobudzający przemiany na rynku w kierunku bardziej energooszczędnych produktów, budynków i usług, a także wpływający na zmianę zachowań w dziedzinie zużycia energii przez obywateli i przedsiębiorstwa. Ponadto zmniejszenie zużycia energii za pomocą środków poprawy efektywności energetycznej może uwolnić środki publiczne, które będzie można przeznaczyć na inne cele. W dziedzinie efektywności energetycznej instytucje publiczne na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym powinny stanowić przykład do naśladowania. |
| --- | --- |

(26)

Sektor publiczny odpowiada za około 5–10 % całkowitego unijnego zużycia energii końcowej. Organy publiczne wydają rocznie około 1,8 bln euro. Stanowi to około 14 % produktu krajowego brutto Unii. Z tej przyczyny sektor publiczny stanowi istotny czynnik pobudzający przemiany na rynku w kierunku bardziej energooszczędnych produktów, budynków i usług, a także wpływający na zmianę zachowań w dziedzinie zużycia energii przez obywateli i przedsiębiorstwa. Ponadto zmniejszenie zużycia energii za pomocą środków poprawy efektywności energetycznej może uwolnić środki publiczne, które będzie można przeznaczyć na inne cele. W dziedzinie efektywności energetycznej instytucje publiczne na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym powinny stanowić przykład do naśladowania.

| (27) | Aby dać przykład, sektor publiczny powinien wyznaczyć własne cele w zakresie obniżenia emisyjności i zwiększenia efektywności energetycznej. Poprawa efektywności energetycznej w sektorze publicznym powinna odzwierciedlać wysiłki wymagane na szczeblu unijnym. ▌Obowiązek osiągnięcia rocznego zmniejszenia zużycia energii w sektorze publicznym o co najmniej
  2
  % powinien zapewnić spełnienie wzorcowej roli przez sektor publiczny. Państwa członkowskie zachowują pełną elastyczność w wyborze środków poprawy efektywności energetycznej mających na celu zmniejszenie zużycia energii końcowej. Wymóg corocznego zmniejszenia zużycia energii końcowej wiąże się z mniejszym obciążeniem administracyjnym niż ustanowienie metod pomiaru oszczędności energii. |
| --- | --- |

(27)

Aby dać przykład, sektor publiczny powinien wyznaczyć własne cele w zakresie obniżenia emisyjności i zwiększenia efektywności energetycznej. Poprawa efektywności energetycznej w sektorze publicznym powinna odzwierciedlać wysiłki wymagane na szczeblu unijnym. ▌Obowiązek osiągnięcia rocznego zmniejszenia zużycia energii w sektorze publicznym o co najmniej
  2
  % powinien zapewnić spełnienie wzorcowej roli przez sektor publiczny. Państwa członkowskie zachowują pełną elastyczność w wyborze środków poprawy efektywności energetycznej mających na celu zmniejszenie zużycia energii końcowej. Wymóg corocznego zmniejszenia zużycia energii końcowej wiąże się z mniejszym obciążeniem administracyjnym niż ustanowienie metod pomiaru oszczędności energii.

| (28) | Aby wywiązać się ze swojego obowiązku, państwa członkowskie powinny skupić się na zużyciu energii końcowej przez wszystkie obiekty użyteczności publicznej i obiekty instytucji publicznych. Aby określić zakres adresatów, państwa członkowskie powinny stosować definicję instytucji zamawiających zawartą w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE (24). Obowiązek ten można wypełnić poprzez zmniejszenie zużycia energii końcowej w dowolnym obszarze sektora publicznego, w tym w obszarach transportu, budynków użyteczności publicznej, opieki zdrowotnej, planowania przestrzennego, gospodarki wodnej, oczyszczania ścieków, uzdatniania wody, gospodarowania odpadami, systemów ogrzewania i chłodzenia, dystrybucji, dostaw i magazynowania energii, oświetlenia publicznego, planowania infrastruktury. Aby zmniejszyć obciążenie administracyjne dla instytucji publicznych, państwa członkowskie powinny ustanowić platformy cyfrowe lub narzędzia do zbierania zagregowanych danych dotyczących zużycia od instytucji publicznych, podawania ich do wiadomości publicznej i zgłaszania tych danych Komisji. |
| --- | --- |

(28)

Aby wywiązać się ze swojego obowiązku, państwa członkowskie powinny skupić się na zużyciu energii końcowej przez wszystkie obiekty użyteczności publicznej i obiekty instytucji publicznych. Aby określić zakres adresatów, państwa członkowskie powinny stosować definicję instytucji zamawiających zawartą w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE (24). Obowiązek ten można wypełnić poprzez zmniejszenie zużycia energii końcowej w dowolnym obszarze sektora publicznego, w tym w obszarach transportu, budynków użyteczności publicznej, opieki zdrowotnej, planowania przestrzennego, gospodarki wodnej, oczyszczania ścieków, uzdatniania wody, gospodarowania odpadami, systemów ogrzewania i chłodzenia, dystrybucji, dostaw i magazynowania energii, oświetlenia publicznego, planowania infrastruktury. Aby zmniejszyć obciążenie administracyjne dla instytucji publicznych, państwa członkowskie powinny ustanowić platformy cyfrowe lub narzędzia do zbierania zagregowanych danych dotyczących zużycia od instytucji publicznych, podawania ich do wiadomości publicznej i zgłaszania tych danych Komisji.

| (29) | Państwa członkowskie powinny odgrywać wzorcową rolę, zapewniając, aby w przypadku wszystkich umów o poprawę efektywności energetycznej
  , audytów energetycznych
  i systemów zarządzania energią postępowania były przeprowadzane w sektorze publicznym zgodnie z normami europejskimi lub międzynarodowymi lub aby w obszarach sektora publicznego, które zużywają dużo energii, były w dużym stopniu stosowane audyty energetyczne.
  Państwa członkowskie powinny zapewnić jasne wytyczne i procedury dotyczące stosowania tych instrumentów. |
| --- | --- |

(29)

Państwa członkowskie powinny odgrywać wzorcową rolę, zapewniając, aby w przypadku wszystkich umów o poprawę efektywności energetycznej
  , audytów energetycznych
  i systemów zarządzania energią postępowania były przeprowadzane w sektorze publicznym zgodnie z normami europejskimi lub międzynarodowymi lub aby w obszarach sektora publicznego, które zużywają dużo energii, były w dużym stopniu stosowane audyty energetyczne.
  Państwa członkowskie powinny zapewnić jasne wytyczne i procedury dotyczące stosowania tych instrumentów.

| (30) | Zachęca się organy publiczne do pozyskiwania wsparcia od podmiotów takich jak agencje ds. zrównoważonej energii, w stosownych przypadkach ustanowione na szczeblu regionalnym lub lokalnym. Organizacja tych agencji zazwyczaj odzwierciedla indywidualne potrzeby organów publicznych w danym regionie lub działających w określonym obszarze sektora publicznego. Scentralizowane agencje mogą lepiej zaspokajać potrzeby i działać skuteczniej pod innymi względami, na przykład w mniejszych lub scentralizowanych państwach członkowskich lub w odniesieniu do złożonych lub międzyregionalnych aspektów, takich jak systemy ogrzewania i chłodzenia. Agencje ds. zrównoważonej energii mogą pełnić rolę punktów kompleksowej obsługi na podstawie art. 21. Agencje te są często odpowiedzialne za opracowywanie lokalnych lub regionalnych planów obniżenia emisyjności, które mogą również obejmować inne środki obniżania emisyjności, takie jak wymiana kotłów na paliwa kopalne, oraz za wspieranie organów publicznych we wdrażaniu polityk związanych z energią. Agencje ds. zrównoważonej energii lub inne podmioty wspierające władze regionalne i lokalne mogą posiadać jasne kompetencje, cele i zasoby w dziedzinie zrównoważonej energii. Agencje ds. zrównoważonej energii można zachęcać do rozważenia inicjatyw podejmowanych w ramach Porozumienia Burmistrzów, które skupia instytucje samorządowe na szczeblu lokalnym dobrowolnie zaangażowane w realizację unijnych celów w zakresie klimatu i energii, oraz innych istniejących inicjatyw w tym zakresie. Plany obniżenia emisyjności powinny być powiązane z planami rozwoju terytorialnego i uwzględniać kompleksową ocenę, którą powinny przeprowadzić państwa członkowskie. |
| --- | --- |

(30)

Zachęca się organy publiczne do pozyskiwania wsparcia od podmiotów takich jak agencje ds. zrównoważonej energii, w stosownych przypadkach ustanowione na szczeblu regionalnym lub lokalnym. Organizacja tych agencji zazwyczaj odzwierciedla indywidualne potrzeby organów publicznych w danym regionie lub działających w określonym obszarze sektora publicznego. Scentralizowane agencje mogą lepiej zaspokajać potrzeby i działać skuteczniej pod innymi względami, na przykład w mniejszych lub scentralizowanych państwach członkowskich lub w odniesieniu do złożonych lub międzyregionalnych aspektów, takich jak systemy ogrzewania i chłodzenia. Agencje ds. zrównoważonej energii mogą pełnić rolę punktów kompleksowej obsługi na podstawie art. 21. Agencje te są często odpowiedzialne za opracowywanie lokalnych lub regionalnych planów obniżenia emisyjności, które mogą również obejmować inne środki obniżania emisyjności, takie jak wymiana kotłów na paliwa kopalne, oraz za wspieranie organów publicznych we wdrażaniu polityk związanych z energią. Agencje ds. zrównoważonej energii lub inne podmioty wspierające władze regionalne i lokalne mogą posiadać jasne kompetencje, cele i zasoby w dziedzinie zrównoważonej energii. Agencje ds. zrównoważonej energii można zachęcać do rozważenia inicjatyw podejmowanych w ramach Porozumienia Burmistrzów, które skupia instytucje samorządowe na szczeblu lokalnym dobrowolnie zaangażowane w realizację unijnych celów w zakresie klimatu i energii, oraz innych istniejących inicjatyw w tym zakresie. Plany obniżenia emisyjności powinny być powiązane z planami rozwoju terytorialnego i uwzględniać kompleksową ocenę, którą powinny przeprowadzić państwa członkowskie.

| (31) | Państwa członkowskie powinny wspierać instytucje publiczne w planowaniu i przyjmowaniu środków poprawy efektywności energetycznej, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym, poprzez zapewnienie
  wsparcia finansowego i technicznego oraz przedstawienie planów rozwiązujących problem braku siły roboczej i wykwalifikowanych pracowników potrzebnych na wszystkich etapach transformacji ekologicznej, w tym rzemieślników oraz wysoko wykwalifikowanych ekspertów w dziedzinie zielonych technologii, ekspertów w dziedzinie nauk stosowanych i innowatorów
  .
  Państwa członkowskie powinny wspierać instytucje publiczne do uwzględniania szerszych korzyści, wykraczających poza oszczędność energii, takich jak lepsza jakość powietrza w pomieszczeniach i bardziej sprzyjające zdrowiu środowisko w budynkach, a także poprawa jakości życia, zwłaszcza w przypadku szkół, ośrodków opieki dziennej, placówek opiekuńczo-pielęgnacyjnych, mieszkań socjalnych i szpitali. Państwa członkowskie powinny udostępniać
  wytyczne promujące możliwości budowania kompetencji i szkoleń oraz
  zachęcać
  do współpracy między instytucjami publicznymi, w tym między agencjami. W tym celu państwa członkowskie mogłyby utworzyć krajowe
  i regionalne
  centra kompetencji w zakresie złożonych kwestii, takich jak doradzanie lokalnym lub regionalnym agencjom energetycznym w sprawach dotyczących systemów ciepłowniczych lub chłodniczych. |
| --- | --- |

(31)

Państwa członkowskie powinny wspierać instytucje publiczne w planowaniu i przyjmowaniu środków poprawy efektywności energetycznej, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym, poprzez zapewnienie
  wsparcia finansowego i technicznego oraz przedstawienie planów rozwiązujących problem braku siły roboczej i wykwalifikowanych pracowników potrzebnych na wszystkich etapach transformacji ekologicznej, w tym rzemieślników oraz wysoko wykwalifikowanych ekspertów w dziedzinie zielonych technologii, ekspertów w dziedzinie nauk stosowanych i innowatorów
  .
  Państwa członkowskie powinny wspierać instytucje publiczne do uwzględniania szerszych korzyści, wykraczających poza oszczędność energii, takich jak lepsza jakość powietrza w pomieszczeniach i bardziej sprzyjające zdrowiu środowisko w budynkach, a także poprawa jakości życia, zwłaszcza w przypadku szkół, ośrodków opieki dziennej, placówek opiekuńczo-pielęgnacyjnych, mieszkań socjalnych i szpitali. Państwa członkowskie powinny udostępniać
  wytyczne promujące możliwości budowania kompetencji i szkoleń oraz
  zachęcać
  do współpracy między instytucjami publicznymi, w tym między agencjami. W tym celu państwa członkowskie mogłyby utworzyć krajowe
  i regionalne
  centra kompetencji w zakresie złożonych kwestii, takich jak doradzanie lokalnym lub regionalnym agencjom energetycznym w sprawach dotyczących systemów ciepłowniczych lub chłodniczych.

| (31a) | W sytuacji kryzysu w zakresie bezpieczeństwa energetycznego i gwałtownie rosnących cen energii należy zachęcać państwa członkowskie do nadania priorytetu inwestycjom w oszczędność energii. W tym celu państwa członkowskie, które dokonuje renowacji więcej niż 3 % całkowitej powierzchni swoich budynków w dowolnym roku w latach 2024–2026, powinny mieć możliwość zaliczenia nadwyżki na poczet rocznego wskaźnika renowacji za dowolny rok z trzech następnych lat. Państwo członkowskie, które dokonuje renowacji więcej niż 3 % całkowitej powierzchni swoich budynków od 1 stycznia 2027 r., może zaliczyć nadwyżkę na poczet rocznego wskaźnika renowacji dwóch następnych lat. Możliwość ta nie powinna być wykorzystywana do celów niezgodnych z celami ogólnymi oraz z poziomem ambicji niniejszej dyrektywy. |
| --- | --- |

(31a)

W sytuacji kryzysu w zakresie bezpieczeństwa energetycznego i gwałtownie rosnących cen energii należy zachęcać państwa członkowskie do nadania priorytetu inwestycjom w oszczędność energii. W tym celu państwa członkowskie, które dokonuje renowacji więcej niż 3 % całkowitej powierzchni swoich budynków w dowolnym roku w latach 2024–2026, powinny mieć możliwość zaliczenia nadwyżki na poczet rocznego wskaźnika renowacji za dowolny rok z trzech następnych lat. Państwo członkowskie, które dokonuje renowacji więcej niż 3 % całkowitej powierzchni swoich budynków od 1 stycznia 2027 r., może zaliczyć nadwyżkę na poczet rocznego wskaźnika renowacji dwóch następnych lat. Możliwość ta nie powinna być wykorzystywana do celów niezgodnych z celami ogólnymi oraz z poziomem ambicji niniejszej dyrektywy.

| (32) | Obok przemysłu głównymi użytkownikami energii i głównym źródłem emisji są budynki i transport (25). Budynki odpowiadają za około 40 % całkowitego zużycia energii w Unii i za 36 % unijnej emisji gazów cieplarnianych z energii (26). Komunikat Komisji pt. „Fala renowacji” (27) odnosi się do podwójnego wyzwania w zakresie efektywności energetycznej i zasobooszczędności oraz przystępności cenowej w sektorze budowlanym i przyświeca mu cel podwojenia wskaźnika renowacji. Skupiono się w nim na budynkach o najgorszej charakterystyce energetycznej, ubóstwie energetycznym i budynkach użyteczności publicznej. Ponadto budynki mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia unijnego celu, jakim jest osiągnięcie neutralności pod względem emisji gazów cieplarnianych do 2050 r. Budynki będące własnością instytucji publicznych
  oraz budynki, w których świadczy się usługi w interesie ogólnym, takie jak kształcenie (przedszkola, szkoły i uniwersytety), zapewnia opiekę zdrowotną (szpitale i placówki opiekuńczo-pielęgnacyjne dla osób starszych), pomoc społeczną (domy kultury służące młodzieży, osobom starszym lub osobom żyjącym w gospodarstwach o niskich dochodach) i mieszkania socjalne,
  stanowią znaczną część zasobów budowlanych i są mocno wyeksponowane w życiu publicznym. Należy zatem ustanowić roczny wskaźnik renowacji w odniesieniu do budynków będących własnością instytucji publicznych
  oraz budynków spełniających cele społeczne
  na terytorium państw członkowskich w celu poprawy ich efektywności energetycznej
  i przekształcenia ich w budynki o niemal zerowym zużyciu energii lub budynki bezemisyjne
  . Zachęca się państwa członkowskie do ustalenia wyższego wskaźnika renowacji, w przypadkach gdy jest to opłacalne w ramach renowacji ich zasobów budowlanych zgodnie z ich długoterminowymi strategiami renowacji lub krajowymi programami renowacji. Wskaźnik ten nie powinien naruszać obowiązków odnoszących się do budynków o niemal zerowym zużyciu energii, określonych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE (28).
  Państwa członkowskie powinny mieć możliwość stosowania mniej rygorystycznych wymogów w odniesieniu do niektórych budynków, takich jak budynki o specjalnych walorach architektonicznych lub historycznych.
  Podczas kolejnego przeglądu dyrektywy 2010/31/UE Komisja powinna ocenić postępy osiągnięte przez państwa członkowskie w zakresie renowacji budynków instytucji publicznych. Komisja powinna rozważyć przedłożenie wniosku ustawodawczego w sprawie zmiany wskaźnika renowacji, z uwzględnieniem postępów osiągniętych przez państwa członkowskie, istotnych zmian związanych z rozwojem gospodarczym lub technicznym lub, w razie potrzeby, zobowiązań Unii w zakresie obniżenia emisyjności i zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń. Przewidziany w niniejszej dyrektywie obowiązek przeprowadzania renowacji budynków instytucji publicznych stanowi uzupełnienie wspomnianej dyrektywy, która zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia, aby przy wykonywaniu ważniejszej renowacji istniejących budynków ich charakterystyka energetyczna została poprawiona tak, aby spełniała wymogi dotyczące budynków o niemal zerowym zużyciu energii.
  Komisja i państwa członkowskie powinny przedstawić dodatkowe wytyczne dotyczące gruntownej renowacji budynków o wartości historycznej. |
| --- | --- |

(32)

Obok przemysłu głównymi użytkownikami energii i głównym źródłem emisji są budynki i transport (25). Budynki odpowiadają za około 40 % całkowitego zużycia energii w Unii i za 36 % unijnej emisji gazów cieplarnianych z energii (26). Komunikat Komisji pt. „Fala renowacji” (27) odnosi się do podwójnego wyzwania w zakresie efektywności energetycznej i zasobooszczędności oraz przystępności cenowej w sektorze budowlanym i przyświeca mu cel podwojenia wskaźnika renowacji. Skupiono się w nim na budynkach o najgorszej charakterystyce energetycznej, ubóstwie energetycznym i budynkach użyteczności publicznej. Ponadto budynki mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia unijnego celu, jakim jest osiągnięcie neutralności pod względem emisji gazów cieplarnianych do 2050 r. Budynki będące własnością instytucji publicznych
  oraz budynki, w których świadczy się usługi w interesie ogólnym, takie jak kształcenie (przedszkola, szkoły i uniwersytety), zapewnia opiekę zdrowotną (szpitale i placówki opiekuńczo-pielęgnacyjne dla osób starszych), pomoc społeczną (domy kultury służące młodzieży, osobom starszym lub osobom żyjącym w gospodarstwach o niskich dochodach) i mieszkania socjalne,
  stanowią znaczną część zasobów budowlanych i są mocno wyeksponowane w życiu publicznym. Należy zatem ustanowić roczny wskaźnik renowacji w odniesieniu do budynków będących własnością instytucji publicznych
  oraz budynków spełniających cele społeczne
  na terytorium państw członkowskich w celu poprawy ich efektywności energetycznej
  i przekształcenia ich w budynki o niemal zerowym zużyciu energii lub budynki bezemisyjne
  . Zachęca się państwa członkowskie do ustalenia wyższego wskaźnika renowacji, w przypadkach gdy jest to opłacalne w ramach renowacji ich zasobów budowlanych zgodnie z ich długoterminowymi strategiami renowacji lub krajowymi programami renowacji. Wskaźnik ten nie powinien naruszać obowiązków odnoszących się do budynków o niemal zerowym zużyciu energii, określonych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE (28).
  Państwa członkowskie powinny mieć możliwość stosowania mniej rygorystycznych wymogów w odniesieniu do niektórych budynków, takich jak budynki o specjalnych walorach architektonicznych lub historycznych.
  Podczas kolejnego przeglądu dyrektywy 2010/31/UE Komisja powinna ocenić postępy osiągnięte przez państwa członkowskie w zakresie renowacji budynków instytucji publicznych. Komisja powinna rozważyć przedłożenie wniosku ustawodawczego w sprawie zmiany wskaźnika renowacji, z uwzględnieniem postępów osiągniętych przez państwa członkowskie, istotnych zmian związanych z rozwojem gospodarczym lub technicznym lub, w razie potrzeby, zobowiązań Unii w zakresie obniżenia emisyjności i zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń. Przewidziany w niniejszej dyrektywie obowiązek przeprowadzania renowacji budynków instytucji publicznych stanowi uzupełnienie wspomnianej dyrektywy, która zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia, aby przy wykonywaniu ważniejszej renowacji istniejących budynków ich charakterystyka energetyczna została poprawiona tak, aby spełniała wymogi dotyczące budynków o niemal zerowym zużyciu energii.
  Komisja i państwa członkowskie powinny przedstawić dodatkowe wytyczne dotyczące gruntownej renowacji budynków o wartości historycznej.

| (33) | Aby ustalić wskaźnik renowacji, państwa członkowskie muszą dysponować przeglądem budynków, które nie osiągają poziomu budynków o niemal zerowym zużyciu energii. W związku z tym państwa członkowskie powinny publikować i aktualizować wykaz budynków użyteczności publicznej,
  w tym mieszkań socjalnych
  , jako część ogólnej bazy danych świadectw charakterystyki energetycznej. Wykaz ten powinien umożliwiać również podmiotom prywatnym, w tym przedsiębiorstwom usług energetycznych
  (ESCO)
  , proponowanie rozwiązań w zakresie renowacji i może zostać zagregowany przez obserwatorium zasobów budowlanych UE. |
| --- | --- |

(33)

Aby ustalić wskaźnik renowacji, państwa członkowskie muszą dysponować przeglądem budynków, które nie osiągają poziomu budynków o niemal zerowym zużyciu energii. W związku z tym państwa członkowskie powinny publikować i aktualizować wykaz budynków użyteczności publicznej,
  w tym mieszkań socjalnych
  , jako część ogólnej bazy danych świadectw charakterystyki energetycznej. Wykaz ten powinien umożliwiać również podmiotom prywatnym, w tym przedsiębiorstwom usług energetycznych
  (ESCO)
  , proponowanie rozwiązań w zakresie renowacji i może zostać zagregowany przez obserwatorium zasobów budowlanych UE.

| (34) | W 2020 r. ponad połowa ludności świata mieszka na obszarach miejskich. Szacuje się, że do 2050 r. odsetek ten wzrośnie do 68 % (29). Ponadto połowa infrastruktury miejskiej do 2050 r. jeszcze nie została zbudowana (30). Miasta i obszary metropolitalne to ośrodki działalności gospodarczej, tworzenia wiedzy, innowacji i nowych technologii. Miasta wpływają na jakość życia obywateli, którzy w nich mieszkają lub pracują. Państwa członkowskie powinny wspierać gminy pod względem technicznym i finansowym. Niektóre gminy i inne instytucje publiczne w państwach członkowskich wdrożyły już zintegrowane podejście do oszczędności energii, zaopatrzenia w energię
  i zrównoważonej mobilności
  , na przykład poprzez plany działania w zakresie zrównoważonej energii
  lub plany zrównoważonej mobilności miejskiej
  w rodzaju planów opracowanych w ramach inicjatywy Porozumienie Burmistrzów, jak również zintegrowane podejście w zakresie obszarów miejskich, które wykracza poza jednostkowe interwencje w budynkach lub środkach transportu.
  Konieczne są dodatkowe wysiłki w obszarze poprawy efektywności energetycznej mobilności w miastach, zarówno w transporcie pasażerskim, jak i towarowym, ponieważ w transporcie tym zużywa się około 40 % całej energii przypadającej na transport drogowy. Rozporządzenie... [zmienione rozporządzenie w sprawie TEN-T – COD 2021/420] powinno znacząco przyczynić się do postępów w zakresie efektywności energetycznej transportu miejskiego w ramach spójnego, zintegrowanego i multimodalnego podejścia dzięki wprowadzeniu wymogu przyjęcia planów zrównoważonej mobilności miejskiej (SUMP) zdefiniowanych w tym rozporządzeniu. Ponadto, aby osiągnąć cele niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie powinny zdecydowanie zachęcać jak największą liczbę władz lokalnych do przyjęcia planów zrównoważonej mobilności miejskiej, aby przyczynić się do zmniejszenia zużycia energii i w miarę możliwości unikać niepotrzebnego transportu, zgodnie z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”. |
| --- | --- |

(34)

W 2020 r. ponad połowa ludności świata mieszka na obszarach miejskich. Szacuje się, że do 2050 r. odsetek ten wzrośnie do 68 % (29). Ponadto połowa infrastruktury miejskiej do 2050 r. jeszcze nie została zbudowana (30). Miasta i obszary metropolitalne to ośrodki działalności gospodarczej, tworzenia wiedzy, innowacji i nowych technologii. Miasta wpływają na jakość życia obywateli, którzy w nich mieszkają lub pracują. Państwa członkowskie powinny wspierać gminy pod względem technicznym i finansowym. Niektóre gminy i inne instytucje publiczne w państwach członkowskich wdrożyły już zintegrowane podejście do oszczędności energii, zaopatrzenia w energię
  i zrównoważonej mobilności
  , na przykład poprzez plany działania w zakresie zrównoważonej energii
  lub plany zrównoważonej mobilności miejskiej
  w rodzaju planów opracowanych w ramach inicjatywy Porozumienie Burmistrzów, jak również zintegrowane podejście w zakresie obszarów miejskich, które wykracza poza jednostkowe interwencje w budynkach lub środkach transportu.
  Konieczne są dodatkowe wysiłki w obszarze poprawy efektywności energetycznej mobilności w miastach, zarówno w transporcie pasażerskim, jak i towarowym, ponieważ w transporcie tym zużywa się około 40 % całej energii przypadającej na transport drogowy. Rozporządzenie... [zmienione rozporządzenie w sprawie TEN-T – COD 2021/420] powinno znacząco przyczynić się do postępów w zakresie efektywności energetycznej transportu miejskiego w ramach spójnego, zintegrowanego i multimodalnego podejścia dzięki wprowadzeniu wymogu przyjęcia planów zrównoważonej mobilności miejskiej (SUMP) zdefiniowanych w tym rozporządzeniu. Ponadto, aby osiągnąć cele niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie powinny zdecydowanie zachęcać jak największą liczbę władz lokalnych do przyjęcia planów zrównoważonej mobilności miejskiej, aby przyczynić się do zmniejszenia zużycia energii i w miarę możliwości unikać niepotrzebnego transportu, zgodnie z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”.

| (35) | W odniesieniu do nabywania niektórych produktów i usług oraz nabywania i wynajmowania budynków, instytucje zamawiające i podmioty zamawiające, które zawierają umowy na publiczne roboty budowlane, dostawy lub usługi, powinny dawać przykład i podejmować decyzje w sprawie zakupu, przy uwzględnieniu kwestii efektywności energetycznej oraz stosować zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”, w tym w postępowaniach dotyczących tych umów w sprawie zamówień publicznych i koncesji, w odniesieniu do których w załączniku IV nie określono żadnych szczególnych wymogów. Powinno dotyczyć to jednostek administracyjnych, których właściwość rozciąga się na całe terytorium państwa członkowskiego. Jeżeli w danym państwie członkowskim i w przypadku danego uprawnienia nie istnieje odpowiednia jednostka administracyjna, której właściwość obejmowałaby całe terytorium państwa, obowiązek ten powinien dotyczyć tych jednostek administracyjnych, których właściwość łącznie obejmuje całe terytorium państwa. Nie należy jednak naruszać przepisów dyrektyw Unii dotyczących zamówień publicznych. Państwa członkowskie powinny usunąć bariery utrudniające wspólne udzielanie zamówień w danym państwie członkowskim lub za granicą, jeżeli może to zmniejszyć koszty, zwiększyć korzyści płynące z rynku wewnętrznego poprzez stworzenie możliwości rynkowych dla dostawców i dostawców usług energetycznych. |
| --- | --- |

(35)

W odniesieniu do nabywania niektórych produktów i usług oraz nabywania i wynajmowania budynków, instytucje zamawiające i podmioty zamawiające, które zawierają umowy na publiczne roboty budowlane, dostawy lub usługi, powinny dawać przykład i podejmować decyzje w sprawie zakupu, przy uwzględnieniu kwestii efektywności energetycznej oraz stosować zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”, w tym w postępowaniach dotyczących tych umów w sprawie zamówień publicznych i koncesji, w odniesieniu do których w załączniku IV nie określono żadnych szczególnych wymogów. Powinno dotyczyć to jednostek administracyjnych, których właściwość rozciąga się na całe terytorium państwa członkowskiego. Jeżeli w danym państwie członkowskim i w przypadku danego uprawnienia nie istnieje odpowiednia jednostka administracyjna, której właściwość obejmowałaby całe terytorium państwa, obowiązek ten powinien dotyczyć tych jednostek administracyjnych, których właściwość łącznie obejmuje całe terytorium państwa. Nie należy jednak naruszać przepisów dyrektyw Unii dotyczących zamówień publicznych. Państwa członkowskie powinny usunąć bariery utrudniające wspólne udzielanie zamówień w danym państwie członkowskim lub za granicą, jeżeli może to zmniejszyć koszty, zwiększyć korzyści płynące z rynku wewnętrznego poprzez stworzenie możliwości rynkowych dla dostawców i dostawców usług energetycznych.

| (36) | Wszystkie podmioty publiczne inwestujące zasoby publiczne w drodze zamówień publicznych powinny dawać przykład przy udzielaniu zamówień i koncesji przez wybieranie produktów, usług, robót budowlanych i budynków o najlepszej charakterystyce energetycznej, również w odniesieniu do zamówień publicznych, które nie podlegają szczególnym wymogom na podstawie dyrektywy 2009/30/WE. W tym kontekście we wszystkich postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego i koncesji o wartości powyżej progów określonych w art. 6 i 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE (31), art. 2 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE (32) oraz art. 3 i 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE należy uwzględniać charakterystykę energetyczną produktów, budynków i usług określoną w prawie unijnym lub krajowym, traktując priorytetowo zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”. |
| --- | --- |

(36)

Wszystkie podmioty publiczne inwestujące zasoby publiczne w drodze zamówień publicznych powinny dawać przykład przy udzielaniu zamówień i koncesji przez wybieranie produktów, usług, robót budowlanych i budynków o najlepszej charakterystyce energetycznej, również w odniesieniu do zamówień publicznych, które nie podlegają szczególnym wymogom na podstawie dyrektywy 2009/30/WE. W tym kontekście we wszystkich postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego i koncesji o wartości powyżej progów określonych w art. 6 i 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE (31), art. 2 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE (32) oraz art. 3 i 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE należy uwzględniać charakterystykę energetyczną produktów, budynków i usług określoną w prawie unijnym lub krajowym, traktując priorytetowo zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”.

| (37) | Ważne jest również, aby państwa członkowskie monitorowały, w jaki sposób instytucje zamawiające i podmioty zamawiające uwzględniają wymagania w zakresie efektywności energetycznej przy udzielaniu zamówień na produkty, budynki, roboty budowlane i usługi, zapewniając publiczny dostęp do informacji o wpływie na efektywność energetyczną zwycięskich przetargów przekraczających progi, o których mowa w dyrektywach w sprawie zamówień publicznych. Dzięki temu zainteresowane strony i obywatele mogą ocenić rolę sektora publicznego w zapewnianiu w przejrzysty sposób przestrzegania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w zamówieniach publicznych. |
| --- | --- |

(37)

Ważne jest również, aby państwa członkowskie monitorowały, w jaki sposób instytucje zamawiające i podmioty zamawiające uwzględniają wymagania w zakresie efektywności energetycznej przy udzielaniu zamówień na produkty, budynki, roboty budowlane i usługi, zapewniając publiczny dostęp do informacji o wpływie na efektywność energetyczną zwycięskich przetargów przekraczających progi, o których mowa w dyrektywach w sprawie zamówień publicznych. Dzięki temu zainteresowane strony i obywatele mogą ocenić rolę sektora publicznego w zapewnianiu w przejrzysty sposób przestrzegania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w zamówieniach publicznych.

| (38) | W Europejskim Zielonym Ładzie uznaje się rolę gospodarki o obiegu zamkniętym w przyczynianiu się do realizacji ogólnych unijnych celów w zakresie obniżenia emisyjności. Sektor publiczny
  powinien
  przyczynić się do realizacji tych celów, wykorzystując swoją siłę nabywczą do wyboru, w stosownych przypadkach, przyjaznych dla środowiska produktów, budynków, usług i robót budowlanych za pomocą dostępnych narzędzi zielonych zamówień publicznych, a tym samym znacząco przyczyniając się do zmniejszenia zużycia energii i wpływu na środowisko. |
| --- | --- |

(38)

W Europejskim Zielonym Ładzie uznaje się rolę gospodarki o obiegu zamkniętym w przyczynianiu się do realizacji ogólnych unijnych celów w zakresie obniżenia emisyjności. Sektor publiczny
  powinien
  przyczynić się do realizacji tych celów, wykorzystując swoją siłę nabywczą do wyboru, w stosownych przypadkach, przyjaznych dla środowiska produktów, budynków, usług i robót budowlanych za pomocą dostępnych narzędzi zielonych zamówień publicznych, a tym samym znacząco przyczyniając się do zmniejszenia zużycia energii i wpływu na środowisko.

| (39) | Ważne jest, aby państwa członkowskie udzielały instytucjom publicznym niezbędnego wsparcia we wprowadzaniu wymagań w zakresie efektywności energetycznej w zamówieniach publicznych oraz ▌w stosowaniu zielonych zamówień publicznych, zapewniając niezbędne wytyczne i metody przeprowadzania oceny kosztów w całym cyklu życia oraz skutków i kosztów środowiskowych. Oczekuje się, że dobrze zaprojektowane narzędzia, w szczególności narzędzia cyfrowe, ułatwią postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i zmniejszą koszty administracyjne, zwłaszcza w mniejszych państwach członkowskich, które mogą nie posiadać wystarczających zdolności do przygotowywania ofert. W tym względzie państwa członkowskie powinny aktywnie propagować korzystanie z narzędzi cyfrowych i współpracę między instytucjami zamawiającymi, w tym ponad granicami, w celu wymiany najlepszych praktyk. |
| --- | --- |

(39)

Ważne jest, aby państwa członkowskie udzielały instytucjom publicznym niezbędnego wsparcia we wprowadzaniu wymagań w zakresie efektywności energetycznej w zamówieniach publicznych oraz ▌w stosowaniu zielonych zamówień publicznych, zapewniając niezbędne wytyczne i metody przeprowadzania oceny kosztów w całym cyklu życia oraz skutków i kosztów środowiskowych. Oczekuje się, że dobrze zaprojektowane narzędzia, w szczególności narzędzia cyfrowe, ułatwią postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i zmniejszą koszty administracyjne, zwłaszcza w mniejszych państwach członkowskich, które mogą nie posiadać wystarczających zdolności do przygotowywania ofert. W tym względzie państwa członkowskie powinny aktywnie propagować korzystanie z narzędzi cyfrowych i współpracę między instytucjami zamawiającymi, w tym ponad granicami, w celu wymiany najlepszych praktyk.

| (40) | Biorąc pod uwagę, że budynki odpowiadają za emisję gazów cieplarnianych również przed rozpoczęciem ich eksploatacji i po jej zakończeniu, państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę emisję dwutlenku węgla przez budynki w całym cyklu życia. Odbywa się to w kontekście wysiłków mających na celu zwrócenie większej uwagi na wyniki w całym cyklu życia, aspekty gospodarki o obiegu zamkniętym i wpływ na środowisko, w ramach wzorcowej roli sektora publicznego. Udzielanie zamówień publicznych może zatem stanowić okazję do zajęcia się kwestią wbudowanych emisji dwutlenku węgla w budynkach w całym cyklu życia. W tym względzie instytucje zamawiające są ważnymi podmiotami, które
  powinny
  podejmować działania w ramach systemu zamówień publicznych poprzez zakup nowych budynków, w których uwzględniono współczynnik globalnego ocieplenia w całym cyklu życia. |
| --- | --- |

(40)

Biorąc pod uwagę, że budynki odpowiadają za emisję gazów cieplarnianych również przed rozpoczęciem ich eksploatacji i po jej zakończeniu, państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę emisję dwutlenku węgla przez budynki w całym cyklu życia. Odbywa się to w kontekście wysiłków mających na celu zwrócenie większej uwagi na wyniki w całym cyklu życia, aspekty gospodarki o obiegu zamkniętym i wpływ na środowisko, w ramach wzorcowej roli sektora publicznego. Udzielanie zamówień publicznych może zatem stanowić okazję do zajęcia się kwestią wbudowanych emisji dwutlenku węgla w budynkach w całym cyklu życia. W tym względzie instytucje zamawiające są ważnymi podmiotami, które
  powinny
  podejmować działania w ramach systemu zamówień publicznych poprzez zakup nowych budynków, w których uwzględniono współczynnik globalnego ocieplenia w całym cyklu życia.

| (41) | Współczynnik globalnego ocieplenia w całym cyklu życia służy do pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z budynkiem na różnych etapach jego cyklu życia. W związku z tym mierzy się nim ogólny wkład budynku w emisje, które prowadzą do zmiany klimatu. Niekiedy nazywa się go oceną śladu węglowego lub pomiarem dwutlenku węgla w całym cyklu życia. Wyraża on zarówno emisje dwutlenku węgla wbudowane w materiały budowlane, jak i bezpośrednie i pośrednie emisje dwutlenku węgla na etapie użytkowania. Budynki są znaczącym „bankiem” materiałów, w którym przez wiele dziesięcioleci składowane są zasoby wysokoemisyjne, a zatem istotne jest zbadanie projektów, które ułatwiają ponowne użycie i recykling na koniec okresu eksploatacji,
  zgodnie z nowym planem działania na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym
  .
  Państwa członkowskie powinny promować obieg zamknięty, trwałość i przystosowalność materiałów budowlanych, aby zająć się zrównoważonym charakterem wyrobów budowlanych, a jednocześnie ustanowić konkurencyjne i atrakcyjne koszty poprzez stosowanie wszystkich dostępnych instrumentów finansowych zachęcających do wykorzystywania materiałów o obiegu zamkniętym. |
| --- | --- |

(41)

Współczynnik globalnego ocieplenia w całym cyklu życia służy do pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z budynkiem na różnych etapach jego cyklu życia. W związku z tym mierzy się nim ogólny wkład budynku w emisje, które prowadzą do zmiany klimatu. Niekiedy nazywa się go oceną śladu węglowego lub pomiarem dwutlenku węgla w całym cyklu życia. Wyraża on zarówno emisje dwutlenku węgla wbudowane w materiały budowlane, jak i bezpośrednie i pośrednie emisje dwutlenku węgla na etapie użytkowania. Budynki są znaczącym „bankiem” materiałów, w którym przez wiele dziesięcioleci składowane są zasoby wysokoemisyjne, a zatem istotne jest zbadanie projektów, które ułatwiają ponowne użycie i recykling na koniec okresu eksploatacji,
  zgodnie z nowym planem działania na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym
  .
  Państwa członkowskie powinny promować obieg zamknięty, trwałość i przystosowalność materiałów budowlanych, aby zająć się zrównoważonym charakterem wyrobów budowlanych, a jednocześnie ustanowić konkurencyjne i atrakcyjne koszty poprzez stosowanie wszystkich dostępnych instrumentów finansowych zachęcających do wykorzystywania materiałów o obiegu zamkniętym.

| (42) | Współczynnik ocieplenia globalnego wyraża się jako wskaźnik liczbowy w kg ekwiwalentu dwutlenku węgla na metr kwadratowy (wewnętrznej powierzchni użytkowej) dla każdego etapu cyklu życia uśredniony dla jednego roku referencyjnego okresu badania wynoszącego 50 lat. Dobór danych, określenie scenariuszy i obliczenia przebiegają zgodnie z normą EN 15978. Zakres elementów budynku i wyposażenia technicznego określono we wskaźniku 1,2 unijnych ram zrównoważonego budownictwa. W przypadku gdy istnieje krajowe narzędzie obliczeniowe lub jest ono wymagane do ujawnienia informacji lub uzyskania pozwoleń na budowę, powinna istnieć możliwość wykorzystania tego narzędzia krajowego w celu dostarczenia wymaganych informacji. Powinna istnieć możliwość korzystania z innych narzędzi obliczeniowych, jeżeli spełniają one minimalne kryteria określone w unijnych ramach zrównoważonego budownictwa. |
| --- | --- |

(42)

Współczynnik ocieplenia globalnego wyraża się jako wskaźnik liczbowy w kg ekwiwalentu dwutlenku węgla na metr kwadratowy (wewnętrznej powierzchni użytkowej) dla każdego etapu cyklu życia uśredniony dla jednego roku referencyjnego okresu badania wynoszącego 50 lat. Dobór danych, określenie scenariuszy i obliczenia przebiegają zgodnie z normą EN 15978. Zakres elementów budynku i wyposażenia technicznego określono we wskaźniku 1,2 unijnych ram zrównoważonego budownictwa. W przypadku gdy istnieje krajowe narzędzie obliczeniowe lub jest ono wymagane do ujawnienia informacji lub uzyskania pozwoleń na budowę, powinna istnieć możliwość wykorzystania tego narzędzia krajowego w celu dostarczenia wymaganych informacji. Powinna istnieć możliwość korzystania z innych narzędzi obliczeniowych, jeżeli spełniają one minimalne kryteria określone w unijnych ramach zrównoważonego budownictwa.

| (43) | Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (33) dotyczy instalacji, które przyczyniają się do wytwarzania energii lub wykorzystują energię do celów produkcji, a informacje na temat energii wykorzystywanej w takiej instalacji lub wytwarzanej przez taką instalację muszą być zawierane we wnioskach o pozwolenia zintegrowane (art. 12 ust. 1 lit. b)). Ponadto w art. 11 tej dyrektywy określono, że efektywne wykorzystanie energii jest jedną z ogólnych zasad regulujących podstawowe obowiązki operatora i jednym z kryteriów ustalania najlepszych dostępnych technik na podstawie załącznika III do dyrektywy 2010/75/UE. Na efektywność funkcjonowania systemów energetycznych wpływają w każdym momencie możliwości płynnego i elastycznego włączania do sieci mocy generowanych w oparciu o różne źródła energii, które charakteryzują się zróżnicowaną bezwładnością i różnymi czasami rozruchu. Poprawa efektywności umożliwi lepsze wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych. |
| --- | --- |

(43)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (33) dotyczy instalacji, które przyczyniają się do wytwarzania energii lub wykorzystują energię do celów produkcji, a informacje na temat energii wykorzystywanej w takiej instalacji lub wytwarzanej przez taką instalację muszą być zawierane we wnioskach o pozwolenia zintegrowane (art. 12 ust. 1 lit. b)). Ponadto w art. 11 tej dyrektywy określono, że efektywne wykorzystanie energii jest jedną z ogólnych zasad regulujących podstawowe obowiązki operatora i jednym z kryteriów ustalania najlepszych dostępnych technik na podstawie załącznika III do dyrektywy 2010/75/UE. Na efektywność funkcjonowania systemów energetycznych wpływają w każdym momencie możliwości płynnego i elastycznego włączania do sieci mocy generowanych w oparciu o różne źródła energii, które charakteryzują się zróżnicowaną bezwładnością i różnymi czasami rozruchu. Poprawa efektywności umożliwi lepsze wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych.

| (44) | Poprawa efektywności energetycznej może przyczynić się do poprawy wyników gospodarczych. Państwa członkowskie i Unia powinny dążyć do zmniejszenia zużycia energii niezależnie od poziomu wzrostu gospodarczego. |
| --- | --- |

(44)

Poprawa efektywności energetycznej może przyczynić się do poprawy wyników gospodarczych. Państwa członkowskie i Unia powinny dążyć do zmniejszenia zużycia energii niezależnie od poziomu wzrostu gospodarczego.

| (45) | Obowiązek oszczędności energii ustanowiony niniejszą dyrektywą powinien zostać zwiększony i powinien obowiązywać również po 2030 r. Zapewniłoby to stabilność dla inwestorów, a tym samym wspierałoby długoterminowe inwestycje i długoterminowe środki w zakresie efektywności energetycznej, takie jak gruntowne renowacje budynków i długofalowy cel polegający na ułatwieniu opłacalnej transformacji istniejących budynków w budynki o niemal zerowym zużyciu energii. 
  Gruntownym renowacjom, które poprawiają charakterystykę energetyczną budynku o co najmniej 60 %, poddaje się obecnie jedynie 0,2 % budynków rocznie, a tylko w jednej piątej przypadków efektywność energetyczna znacznie się poprawia.
  Obowiązek oszczędności energii odgrywa ważną rolę w tworzeniu lokalnego wzrostu, miejsc pracy, konkurencyjności i w zmniejszaniu ubóstwa energetycznego. Powinien zapewnić Unii możliwość osiągnięcia celów w zakresie energii i klimatu przez tworzenie dalszych możliwości i wyeliminowanie powiązania pomiędzy zużyciem energii a wzrostem gospodarczym. Współpraca z sektorem prywatnym jest istotna dla oceny warunków, w jakich można aktywować prywatne inwestycje w projekty dotyczące efektywności energetycznej, oraz dla opracowania nowych modeli dochodów na potrzeby innowacji w dziedzinie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(45)

Obowiązek oszczędności energii ustanowiony niniejszą dyrektywą powinien zostać zwiększony i powinien obowiązywać również po 2030 r. Zapewniłoby to stabilność dla inwestorów, a tym samym wspierałoby długoterminowe inwestycje i długoterminowe środki w zakresie efektywności energetycznej, takie jak gruntowne renowacje budynków i długofalowy cel polegający na ułatwieniu opłacalnej transformacji istniejących budynków w budynki o niemal zerowym zużyciu energii. 
  Gruntownym renowacjom, które poprawiają charakterystykę energetyczną budynku o co najmniej 60 %, poddaje się obecnie jedynie 0,2 % budynków rocznie, a tylko w jednej piątej przypadków efektywność energetyczna znacznie się poprawia.
  Obowiązek oszczędności energii odgrywa ważną rolę w tworzeniu lokalnego wzrostu, miejsc pracy, konkurencyjności i w zmniejszaniu ubóstwa energetycznego. Powinien zapewnić Unii możliwość osiągnięcia celów w zakresie energii i klimatu przez tworzenie dalszych możliwości i wyeliminowanie powiązania pomiędzy zużyciem energii a wzrostem gospodarczym. Współpraca z sektorem prywatnym jest istotna dla oceny warunków, w jakich można aktywować prywatne inwestycje w projekty dotyczące efektywności energetycznej, oraz dla opracowania nowych modeli dochodów na potrzeby innowacji w dziedzinie efektywności energetycznej.

| (46) | Środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej pozytywnie wpływają też na jakość powietrza, ponieważ bardziej efektywne energetycznie budynki przyczyniają się do zmniejszenia zapotrzebowania na paliwa grzewcze, w tym na stałe paliwa grzewcze. Zatem środki w zakresie efektywności energetycznej przyczyniają się do poprawy jakości powietrza w pomieszczeniach i na zewnątrz oraz pomagają w opłacalny sposób osiągnąć cele unijnej polityki jakości powietrza ustanowione w szczególności w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2284 (34). |
| --- | --- |

(46)

Środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej pozytywnie wpływają też na jakość powietrza, ponieważ bardziej efektywne energetycznie budynki przyczyniają się do zmniejszenia zapotrzebowania na paliwa grzewcze, w tym na stałe paliwa grzewcze. Zatem środki w zakresie efektywności energetycznej przyczyniają się do poprawy jakości powietrza w pomieszczeniach i na zewnątrz oraz pomagają w opłacalny sposób osiągnąć cele unijnej polityki jakości powietrza ustanowione w szczególności w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2284 (34).

| (47) | Państwa członkowskie są zobowiązane do osiągnięcia łącznych oszczędności końcowego zużycia energii dla całego okresu objętego obowiązkiem aż do 2030 r. , równoważnego rocznym nowym oszczędnościom wynoszącym co najmniej 0,8 % zużycia energii końcowej do dnia 31 grudnia 2023 r. i co najmniej 2 % od dnia 1 stycznia 2024 r. Wymóg ten można spełnić za pomocą nowych środków z dziedziny polityki, które zostaną przyjęte podczas okresu objętego obowiązkiem od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. lub za pomocą nowych indywidualnych działań podjętych w wyniku przyjęcia środków z dziedziny polityki w trakcie lub przed rozpoczęciem poprzedniego okresu, o ile działania indywidualne generujące oszczędności energii zostały wprowadzone w kolejnym okresie. W tym celu państwa członkowskie powinny mieć możliwość korzystania z systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej, z alternatywnych środków z dziedziny polityki lub z obu rozwiązań. |
| --- | --- |

(47)

Państwa członkowskie są zobowiązane do osiągnięcia łącznych oszczędności końcowego zużycia energii dla całego okresu objętego obowiązkiem aż do 2030 r. , równoważnego rocznym nowym oszczędnościom wynoszącym co najmniej 0,8 % zużycia energii końcowej do dnia 31 grudnia 2023 r. i co najmniej 2 % od dnia 1 stycznia 2024 r. Wymóg ten można spełnić za pomocą nowych środków z dziedziny polityki, które zostaną przyjęte podczas okresu objętego obowiązkiem od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. lub za pomocą nowych indywidualnych działań podjętych w wyniku przyjęcia środków z dziedziny polityki w trakcie lub przed rozpoczęciem poprzedniego okresu, o ile działania indywidualne generujące oszczędności energii zostały wprowadzone w kolejnym okresie. W tym celu państwa członkowskie powinny mieć możliwość korzystania z systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej, z alternatywnych środków z dziedziny polityki lub z obu rozwiązań.

| (48) | W okresie od 2021 r. do 31 grudnia 2023 r. Cypr i Malta powinny być zobowiązane do osiągnięcia łącznych oszczędności końcowego zużycia energii odpowiadających nowym oszczędnościom w wysokości 0,24 % zużycia energii końcowej jedynie w latach 2021–2030. Ten indywidualny wskaźnik oszczędności powinien przestać obowiązywać od dnia 1 stycznia 2024 r. |
| --- | --- |

(48)

W okresie od 2021 r. do 31 grudnia 2023 r. Cypr i Malta powinny być zobowiązane do osiągnięcia łącznych oszczędności końcowego zużycia energii odpowiadających nowym oszczędnościom w wysokości 0,24 % zużycia energii końcowej jedynie w latach 2021–2030. Ten indywidualny wskaźnik oszczędności powinien przestać obowiązywać od dnia 1 stycznia 2024 r.

| (49) | W przypadku stosowania systemów nakładających zobowiązania państwa członkowskie powinny na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów wyznaczyć strony zobowiązane wśród
  operatorów systemów przesyłowych
  , operatorów systemów
  dystrybucyjnych
  , dystrybutorów energii, przedsiębiorstw prowadzących detaliczną sprzedaż energii oraz przedsiębiorstw prowadzących dystrybucję lub sprzedaż detaliczną paliw transportowych. Wyznaczenia lub zwolnienia z wyznaczenia niektórych kategorii takich dystrybutorów lub przedsiębiorstw prowadzących sprzedaż detaliczną nie należy rozumieć jako niezgodnego z zasadą niedyskryminacji. Państwa członkowskie mają możliwość wyboru, czy wszyscy tacy
  operatorzy systemów
  przesyłowych, operatorzy systemów
  dystrybucyjnych
  , dystrybutorzy lub przedsiębiorcy prowadzący sprzedaż detaliczną są wyznaczeni jako strony zobowiązane, czy też dotyczy to jedynie niektórych kategorii takich dystrybutorów lub przedsiębiorstw prowadzących sprzedaż detaliczną. W celu wzmocnienia pozycji i ochrony odbiorców wrażliwych,
  gospodarstw o niskich dochodach,
  osób dotkniętych ubóstwem energetycznym i osób zajmujących mieszkania socjalne oraz w celu wdrożenia środków z dziedziny polityki na zasadzie priorytetu wśród tych osób państwa członkowskie mogą wymagać od stron zobowiązanych osiągnięcia oszczędności energii wśród odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym i osób zajmujących mieszkania socjalne. W tym celu państwa członkowskie mogą również ustanowić cele w zakresie redukcji kosztów energii. Strony zobowiązane mogłyby osiągnąć te cele poprzez promowanie instalacji środków prowadzących do oszczędności energii i oszczędności finansowych na rachunkach za energię, takich jak instalacja środków izolacyjnych i ciepłowniczych,
  oraz poprzez wspieranie inicjatyw w zakresie oszczędności energii realizowanych przez społeczności energetyczne działające w zakresie energii ze źródeł odnawialnych i obywatelskie społeczności energetyczne
  . 
  Środki te mogą być szczególnie korzystne dla odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym i osób zajmujących mieszkania socjalne, ponieważ osoby te zazwyczaj mieszkają w budynkach o gorszej charakterystyce energetycznej i tym samym odniosą największe korzyści z poprawy efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(49)

W przypadku stosowania systemów nakładających zobowiązania państwa członkowskie powinny na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów wyznaczyć strony zobowiązane wśród
  operatorów systemów przesyłowych
  , operatorów systemów
  dystrybucyjnych
  , dystrybutorów energii, przedsiębiorstw prowadzących detaliczną sprzedaż energii oraz przedsiębiorstw prowadzących dystrybucję lub sprzedaż detaliczną paliw transportowych. Wyznaczenia lub zwolnienia z wyznaczenia niektórych kategorii takich dystrybutorów lub przedsiębiorstw prowadzących sprzedaż detaliczną nie należy rozumieć jako niezgodnego z zasadą niedyskryminacji. Państwa członkowskie mają możliwość wyboru, czy wszyscy tacy
  operatorzy systemów
  przesyłowych, operatorzy systemów
  dystrybucyjnych
  , dystrybutorzy lub przedsiębiorcy prowadzący sprzedaż detaliczną są wyznaczeni jako strony zobowiązane, czy też dotyczy to jedynie niektórych kategorii takich dystrybutorów lub przedsiębiorstw prowadzących sprzedaż detaliczną. W celu wzmocnienia pozycji i ochrony odbiorców wrażliwych,
  gospodarstw o niskich dochodach,
  osób dotkniętych ubóstwem energetycznym i osób zajmujących mieszkania socjalne oraz w celu wdrożenia środków z dziedziny polityki na zasadzie priorytetu wśród tych osób państwa członkowskie mogą wymagać od stron zobowiązanych osiągnięcia oszczędności energii wśród odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym i osób zajmujących mieszkania socjalne. W tym celu państwa członkowskie mogą również ustanowić cele w zakresie redukcji kosztów energii. Strony zobowiązane mogłyby osiągnąć te cele poprzez promowanie instalacji środków prowadzących do oszczędności energii i oszczędności finansowych na rachunkach za energię, takich jak instalacja środków izolacyjnych i ciepłowniczych,
  oraz poprzez wspieranie inicjatyw w zakresie oszczędności energii realizowanych przez społeczności energetyczne działające w zakresie energii ze źródeł odnawialnych i obywatelskie społeczności energetyczne
  . 
  Środki te mogą być szczególnie korzystne dla odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym i osób zajmujących mieszkania socjalne, ponieważ osoby te zazwyczaj mieszkają w budynkach o gorszej charakterystyce energetycznej i tym samym odniosą największe korzyści z poprawy efektywności energetycznej.

| (50) | Opracowując środki z dziedziny polityki służące wypełnieniu obowiązku oszczędności energii, państwa członkowskie powinny przestrzegać unijnych norm i priorytetów dotyczących klimatu i środowiska oraz przestrzegać zasady „nie czyń poważnych szkód” w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2020/852 (35). Państwa członkowskie nie powinny promować działań, które nie są zrównoważone pod względem środowiskowym, takich jak wykorzystanie ▌paliw kopalnych. Obowiązek oszczędności energii ma na celu wzmocnienie reakcji na zmianę klimatu przez promowanie zachęt dla państw członkowskich do wdrożenia kombinacji zrównoważonych i czystych środków z różnych dziedzin polityki, które są odporne i łagodzą zmianę klimatu. W związku z tym od momentu transpozycji niniejszej dyrektywy
  zgodnie z załącznikiem V
  oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki dotyczących bezpośredniego spalania paliw kopalnych
  mogą być – pod pewnymi warunkami i przez określony okres –
  oszczędnościami energii kwalifikowalnymi do uwzględnienia na poczet realizacji obowiązku oszczędności energii. Umożliwi to dostosowanie obowiązku oszczędności energii do celów Europejskiego Zielonego Ładu, Planu w zakresie celów klimatycznych i inicjatywy „Fala renowacji”, a także odzwierciedli potrzebę działania wskazaną przez MAE w jej sprawozdaniu na temat zeroemisyjności netto (36). Ograniczenie to ma na celu zachęcenie państw członkowskich do wydawania środków publicznych wyłącznie na zachowujące aktualność i zrównoważone technologie. Ważne jest, aby państwa członkowskie zapewniły uczestnikom rynku jasne ramy polityki i pewność inwestycyjną. Wdrożenie metody obliczeniowej w ramach obowiązku oszczędności energii powinno umożliwić wszystkim uczestnikom rynku dostosowanie swoich technologii w rozsądnych ramach czasowych. W przypadku gdy państwa członkowskie wspierają wdrażanie wydajnych technologii opartych na paliwach kopalnych lub wczesne zastąpienie takich technologii, na przykład poprzez systemy dotacji lub systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej, oszczędności energii mogą nie być już kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet realizacji obowiązku oszczędności energii. Chociaż oszczędności energii wynikające np. z promowania kogeneracji opartej na gazie ziemnym nie byłyby kwalifikowalne, ograniczenie to nie miałoby zastosowania do pośredniego wykorzystania paliw kopalnych, na przykład gdy produkcja energii elektrycznej obejmuje wytwarzanie jej z paliw kopalnych. Środki z dziedziny polityki ukierunkowane na zmiany zachowań, mające na celu ograniczenie zużycia paliw kopalnych, na przykład poprzez kampanie informacyjne, ekologiczną jazdę, powinny pozostać kwalifikowalne. Oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki ukierunkowanych na renowacje budynków mogą obejmować środki takie jak zastępowanie systemów ciepłowniczych zasilanych paliwami kopalnymi wraz z ulepszeniami przegród zewnętrznych, które powinny być ograniczone do tych technologii, które umożliwiają osiągnięcie wymaganych oszczędności energii zgodnie z krajowymi kodeksami budowlanymi ustanowionymi w danym państwie członkowskim. Niezależnie od tego państwa członkowskie powinny promować modernizację systemów ciepłowniczych w ramach gruntownych renowacji zgodnie z długoterminowym celem osiągnięcia neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla, tj. zmniejszając zapotrzebowanie na ciepło i pokrywając pozostałe zapotrzebowanie na ciepło z bezemisyjnego źródła energii.
  Przy rozliczaniu oszczędności niezbędnych do zrealizowania części obowiązku oszczędności energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym państwa członkowskie mogą uwzględnić ich warunki klimatyczne. |
| --- | --- |

(50)

Opracowując środki z dziedziny polityki służące wypełnieniu obowiązku oszczędności energii, państwa członkowskie powinny przestrzegać unijnych norm i priorytetów dotyczących klimatu i środowiska oraz przestrzegać zasady „nie czyń poważnych szkód” w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2020/852 (35). Państwa członkowskie nie powinny promować działań, które nie są zrównoważone pod względem środowiskowym, takich jak wykorzystanie ▌paliw kopalnych. Obowiązek oszczędności energii ma na celu wzmocnienie reakcji na zmianę klimatu przez promowanie zachęt dla państw członkowskich do wdrożenia kombinacji zrównoważonych i czystych środków z różnych dziedzin polityki, które są odporne i łagodzą zmianę klimatu. W związku z tym od momentu transpozycji niniejszej dyrektywy
  zgodnie z załącznikiem V
  oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki dotyczących bezpośredniego spalania paliw kopalnych
  mogą być – pod pewnymi warunkami i przez określony okres –
  oszczędnościami energii kwalifikowalnymi do uwzględnienia na poczet realizacji obowiązku oszczędności energii. Umożliwi to dostosowanie obowiązku oszczędności energii do celów Europejskiego Zielonego Ładu, Planu w zakresie celów klimatycznych i inicjatywy „Fala renowacji”, a także odzwierciedli potrzebę działania wskazaną przez MAE w jej sprawozdaniu na temat zeroemisyjności netto (36). Ograniczenie to ma na celu zachęcenie państw członkowskich do wydawania środków publicznych wyłącznie na zachowujące aktualność i zrównoważone technologie. Ważne jest, aby państwa członkowskie zapewniły uczestnikom rynku jasne ramy polityki i pewność inwestycyjną. Wdrożenie metody obliczeniowej w ramach obowiązku oszczędności energii powinno umożliwić wszystkim uczestnikom rynku dostosowanie swoich technologii w rozsądnych ramach czasowych. W przypadku gdy państwa członkowskie wspierają wdrażanie wydajnych technologii opartych na paliwach kopalnych lub wczesne zastąpienie takich technologii, na przykład poprzez systemy dotacji lub systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej, oszczędności energii mogą nie być już kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet realizacji obowiązku oszczędności energii. Chociaż oszczędności energii wynikające np. z promowania kogeneracji opartej na gazie ziemnym nie byłyby kwalifikowalne, ograniczenie to nie miałoby zastosowania do pośredniego wykorzystania paliw kopalnych, na przykład gdy produkcja energii elektrycznej obejmuje wytwarzanie jej z paliw kopalnych. Środki z dziedziny polityki ukierunkowane na zmiany zachowań, mające na celu ograniczenie zużycia paliw kopalnych, na przykład poprzez kampanie informacyjne, ekologiczną jazdę, powinny pozostać kwalifikowalne. Oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki ukierunkowanych na renowacje budynków mogą obejmować środki takie jak zastępowanie systemów ciepłowniczych zasilanych paliwami kopalnymi wraz z ulepszeniami przegród zewnętrznych, które powinny być ograniczone do tych technologii, które umożliwiają osiągnięcie wymaganych oszczędności energii zgodnie z krajowymi kodeksami budowlanymi ustanowionymi w danym państwie członkowskim. Niezależnie od tego państwa członkowskie powinny promować modernizację systemów ciepłowniczych w ramach gruntownych renowacji zgodnie z długoterminowym celem osiągnięcia neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla, tj. zmniejszając zapotrzebowanie na ciepło i pokrywając pozostałe zapotrzebowanie na ciepło z bezemisyjnego źródła energii.
  Przy rozliczaniu oszczędności niezbędnych do zrealizowania części obowiązku oszczędności energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym państwa członkowskie mogą uwzględnić ich warunki klimatyczne.

| (51) | Środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej w transporcie stosowane przez państwa członkowskie kwalifikują się do uwzględnienia w celu spełnienia ich zobowiązania dotyczącego oszczędności końcowego zużycia energii. Środki takie obejmują strategie, które między innymi propagują bardziej energooszczędne pojazdy,
  w tym rodzaje transportu zasilane akumulatorami,
  zmianę środków transportu na rzecz jazdy na rowerze, chodzenia pieszo i korzystania z transportu zbiorowego lub mobilność i miejskie zagospodarowanie przestrzenne zmniejszające popyt na transport. Ponadto, z zastrzeżeniem spełnienia wymogów dotyczących istotności i dodatkowości określonych w załączniku V do niniejszej dyrektywy, mogą się również kwalifikować systemy, które przyspieszają upowszechnianie się nowych, bardziej energooszczędnych pojazdów, lub polityki wspierające zmianę w kierunku paliw o obniżonych poziomach emisji
  gazów cieplarnianych
  , z wyjątkiem środków z dziedziny polityki dotyczących bezpośredniego spalania paliw kopalnych, które zmniejszają zużycie energii w przeliczeniu na kilometr. Środki z dziedziny polityki promujące upowszechnienie się nowych pojazdów napędzanych paliwami kopalnymi nie powinny kwalifikować się jako środki kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet realizacji obowiązku oszczędności energii. |
| --- | --- |

(51)

Środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej w transporcie stosowane przez państwa członkowskie kwalifikują się do uwzględnienia w celu spełnienia ich zobowiązania dotyczącego oszczędności końcowego zużycia energii. Środki takie obejmują strategie, które między innymi propagują bardziej energooszczędne pojazdy,
  w tym rodzaje transportu zasilane akumulatorami,
  zmianę środków transportu na rzecz jazdy na rowerze, chodzenia pieszo i korzystania z transportu zbiorowego lub mobilność i miejskie zagospodarowanie przestrzenne zmniejszające popyt na transport. Ponadto, z zastrzeżeniem spełnienia wymogów dotyczących istotności i dodatkowości określonych w załączniku V do niniejszej dyrektywy, mogą się również kwalifikować systemy, które przyspieszają upowszechnianie się nowych, bardziej energooszczędnych pojazdów, lub polityki wspierające zmianę w kierunku paliw o obniżonych poziomach emisji
  gazów cieplarnianych
  , z wyjątkiem środków z dziedziny polityki dotyczących bezpośredniego spalania paliw kopalnych, które zmniejszają zużycie energii w przeliczeniu na kilometr. Środki z dziedziny polityki promujące upowszechnienie się nowych pojazdów napędzanych paliwami kopalnymi nie powinny kwalifikować się jako środki kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet realizacji obowiązku oszczędności energii.

| (52) | Środki przyjęte przez państwa członkowskie na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/842 (37), które prowadzą do weryfikowalnej i wymiernej lub możliwej do oszacowania poprawy efektywności energetycznej, można uznać za opłacalny sposób spełnienia przez państwa członkowskie ich zobowiązania w zakresie oszczędności energii wynikającego z niniejszej dyrektywy. |
| --- | --- |

(52)

Środki przyjęte przez państwa członkowskie na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/842 (37), które prowadzą do weryfikowalnej i wymiernej lub możliwej do oszacowania poprawy efektywności energetycznej, można uznać za opłacalny sposób spełnienia przez państwa członkowskie ich zobowiązania w zakresie oszczędności energii wynikającego z niniejszej dyrektywy.

| (53) | W ramach swoich systemów nakładających zobowiązania państwa członkowskie powinny mieć możliwość – na zasadzie alternatywy w stosunku do wymagania od stron zobowiązanych uzyskania wielkości łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych na mocy art. 8 ust. 1 niniejszej dyrektywy – zezwolenia stronom zobowiązanym na wniesienie wkładu lub zobligowania ich do wniesienia wkładu na rzecz krajowego funduszu efektywności energetycznej, który mógłby zostać wykorzystany do wdrażania środków z dziedziny polityki na zasadzie priorytetu wśród odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz osób zajmujących mieszkania socjalne. |
| --- | --- |

(53)

W ramach swoich systemów nakładających zobowiązania państwa członkowskie powinny mieć możliwość – na zasadzie alternatywy w stosunku do wymagania od stron zobowiązanych uzyskania wielkości łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych na mocy art. 8 ust. 1 niniejszej dyrektywy – zezwolenia stronom zobowiązanym na wniesienie wkładu lub zobligowania ich do wniesienia wkładu na rzecz krajowego funduszu efektywności energetycznej, który mógłby zostać wykorzystany do wdrażania środków z dziedziny polityki na zasadzie priorytetu wśród odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz osób zajmujących mieszkania socjalne.

| (54) | Państwa członkowskie i strony zobowiązane powinny korzystać z wszystkich dostępnych środków i technologii, z wyjątkiem tych, które dotyczą wykorzystania technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych, w celu osiągnięcia wymaganych łącznych oszczędności końcowego zużycia energii, w tym przez propagowanie
  inteligentnych i
  zrównoważonych technologii w efektywnych systemach ciepłowniczych i chłodniczych, efektywnej infrastrukturze ogrzewania i chłodzenia,
  efektywnych i inteligentnych budynkach, pojazdach elektrycznych i przemyśle elektrycznym
  oraz audytów energetycznych lub równoważnych systemów zarządzania energią, pod warunkiem że zgłoszone oszczędności energii spełniają wymogi określone w art. 8 i w załączniku V do niniejszej dyrektywy. Państwa członkowskie powinny dążyć do dużej elastyczności w projektowaniu i wdrażaniu alternatywnych środków z dziedziny polityki. Państwa członkowskie powinny zachęcać do podejmowania działań prowadzących do oszczędności energii
  w całym cyklu życia
  . |
| --- | --- |

(54)

Państwa członkowskie i strony zobowiązane powinny korzystać z wszystkich dostępnych środków i technologii, z wyjątkiem tych, które dotyczą wykorzystania technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych, w celu osiągnięcia wymaganych łącznych oszczędności końcowego zużycia energii, w tym przez propagowanie
  inteligentnych i
  zrównoważonych technologii w efektywnych systemach ciepłowniczych i chłodniczych, efektywnej infrastrukturze ogrzewania i chłodzenia,
  efektywnych i inteligentnych budynkach, pojazdach elektrycznych i przemyśle elektrycznym
  oraz audytów energetycznych lub równoważnych systemów zarządzania energią, pod warunkiem że zgłoszone oszczędności energii spełniają wymogi określone w art. 8 i w załączniku V do niniejszej dyrektywy. Państwa członkowskie powinny dążyć do dużej elastyczności w projektowaniu i wdrażaniu alternatywnych środków z dziedziny polityki. Państwa członkowskie powinny zachęcać do podejmowania działań prowadzących do oszczędności energii
  w całym cyklu życia
  .

| (55) | Długoterminowe środki w zakresie efektywności energetycznej będą nadal przynosić oszczędności energii po 2020 r., ale aby przyczynić się do realizacji celu Unii w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r., środki te powinny przynieść nowe oszczędności po 2020 r. Z drugiej strony oszczędności energii uzyskane po dniu 31 grudnia 2020 r. nie powinny być zaliczane na poczet łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych w odniesieniu do okresu od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. |
| --- | --- |

(55)

Długoterminowe środki w zakresie efektywności energetycznej będą nadal przynosić oszczędności energii po 2020 r., ale aby przyczynić się do realizacji celu Unii w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r., środki te powinny przynieść nowe oszczędności po 2020 r. Z drugiej strony oszczędności energii uzyskane po dniu 31 grudnia 2020 r. nie powinny być zaliczane na poczet łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych w odniesieniu do okresu od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r.

| (56) | Nowe oszczędności powinny mieć charakter dodatkowy w stosunku do normalnych działań, tak aby nie można było zaliczać na poczet spełnienia wymogów takich oszczędności energii, które i tak miałyby miejsce. W celu obliczenia wpływu wprowadzonych środków uwzględniane powinny być jedynie oszczędności netto, zmierzone jako zmiana zużycia energii bezpośrednio związana z przedmiotowym środkiem w zakresie efektywności energetycznej wdrożonym dla celów art. 8 niniejszej dyrektywy . W celu obliczenia oszczędności netto państwa członkowskie powinny ustanowić scenariusz odniesienia przedstawiający rozwój sytuacji w przypadku braku przedmiotowego środka. Dany środek z dziedziny polityki należy oceniać w stosunku do tego scenariusza odniesienia. Państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę minimalne wymagania określone w odpowiednich ramach legislacyjnych na poziomie unijnym oraz powinny wziąć pod uwagę fakt, że inne środki z dziedziny polityki mogą być stosowane w tym samym okresie, co również może mieć wpływ na wysokość oszczędności energii, zatem nie wszystkie ze zmian obserwowanych od czasu wprowadzenia określonego środka z dziedziny polityki będącego przedmiotem oceny można przypisać wyłącznie temu środkowi. Aby spełniony został wymóg istotności, działania strony zobowiązanej, strony uczestniczącej lub strony uprawnionej powinny się faktycznie przyczyniać do osiągnięcia zgłaszanych oszczędności energii. |
| --- | --- |

(56)

Nowe oszczędności powinny mieć charakter dodatkowy w stosunku do normalnych działań, tak aby nie można było zaliczać na poczet spełnienia wymogów takich oszczędności energii, które i tak miałyby miejsce. W celu obliczenia wpływu wprowadzonych środków uwzględniane powinny być jedynie oszczędności netto, zmierzone jako zmiana zużycia energii bezpośrednio związana z przedmiotowym środkiem w zakresie efektywności energetycznej wdrożonym dla celów art. 8 niniejszej dyrektywy . W celu obliczenia oszczędności netto państwa członkowskie powinny ustanowić scenariusz odniesienia przedstawiający rozwój sytuacji w przypadku braku przedmiotowego środka. Dany środek z dziedziny polityki należy oceniać w stosunku do tego scenariusza odniesienia. Państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę minimalne wymagania określone w odpowiednich ramach legislacyjnych na poziomie unijnym oraz powinny wziąć pod uwagę fakt, że inne środki z dziedziny polityki mogą być stosowane w tym samym okresie, co również może mieć wpływ na wysokość oszczędności energii, zatem nie wszystkie ze zmian obserwowanych od czasu wprowadzenia określonego środka z dziedziny polityki będącego przedmiotem oceny można przypisać wyłącznie temu środkowi. Aby spełniony został wymóg istotności, działania strony zobowiązanej, strony uczestniczącej lub strony uprawnionej powinny się faktycznie przyczyniać do osiągnięcia zgłaszanych oszczędności energii.

| (57) | W celu zwiększenia potencjału oszczędności energii w przesyle i dystrybucji energii elektrycznej istotne jest, aby w obliczaniu oszczędności energii uwzględnić, w stosownych przypadkach, wszystkie elementy łańcucha energetycznego. Przeprowadzone badania i konsultacje z zainteresowanymi stronami wykazały znaczny potencjał. Warunki fizyczne i ekonomiczne różnią się jednak między poszczególnymi państwami członkowskimi, a często w obrębie kilku państw członkowskich, i istnieje duża liczba operatorów systemów. Okoliczności te wskazują na podejście zdecentralizowane, zgodnie z zasadą pomocniczości. Krajowe organy regulacyjne dysponują wymaganą wiedzą, kompetencjami prawnymi i zdolnościami administracyjnymi, aby wspierać rozwój wydajnej energetycznie sieci elektroenergetycznej. Podmioty takie jak europejska sieć operatorów systemów przesyłowych energii elektrycznej (ENTSO-E) oraz europejska organizacja operatorów systemów dystrybucyjnych (organizacja OSD UE) również mogą wnieść użyteczny wkład i powinny wspierać swoich członków we wdrażaniu środków w zakresie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(57)

W celu zwiększenia potencjału oszczędności energii w przesyle i dystrybucji energii elektrycznej istotne jest, aby w obliczaniu oszczędności energii uwzględnić, w stosownych przypadkach, wszystkie elementy łańcucha energetycznego. Przeprowadzone badania i konsultacje z zainteresowanymi stronami wykazały znaczny potencjał. Warunki fizyczne i ekonomiczne różnią się jednak między poszczególnymi państwami członkowskimi, a często w obrębie kilku państw członkowskich, i istnieje duża liczba operatorów systemów. Okoliczności te wskazują na podejście zdecentralizowane, zgodnie z zasadą pomocniczości. Krajowe organy regulacyjne dysponują wymaganą wiedzą, kompetencjami prawnymi i zdolnościami administracyjnymi, aby wspierać rozwój wydajnej energetycznie sieci elektroenergetycznej. Podmioty takie jak europejska sieć operatorów systemów przesyłowych energii elektrycznej (ENTSO-E) oraz europejska organizacja operatorów systemów dystrybucyjnych (organizacja OSD UE) również mogą wnieść użyteczny wkład i powinny wspierać swoich członków we wdrażaniu środków w zakresie efektywności energetycznej.

| (58) | Podobne podejście ma zastosowanie do bardzo dużej liczby operatorów systemów przesyłu i dystrybucji gazu ziemnego. Rola gazu ziemnego oraz tempo dostaw i zasięg terytorialny są bardzo zróżnicowane w poszczególnych państwach członkowskich. W takich przypadkach krajowe organy regulacyjne są najlepiej przygotowane do monitorowania i kierowania ewolucji systemu w kierunku zwiększonej efektywności, a podmioty takie jak europejska sieć operatorów systemów przesyłowych gazu (ENTSOG) mogą wnieść użyteczny wkład i powinny wspierać swoich członków we wdrażaniu środków w zakresie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(58)

Podobne podejście ma zastosowanie do bardzo dużej liczby operatorów systemów przesyłu i dystrybucji gazu ziemnego. Rola gazu ziemnego oraz tempo dostaw i zasięg terytorialny są bardzo zróżnicowane w poszczególnych państwach członkowskich. W takich przypadkach krajowe organy regulacyjne są najlepiej przygotowane do monitorowania i kierowania ewolucji systemu w kierunku zwiększonej efektywności, a podmioty takie jak europejska sieć operatorów systemów przesyłowych gazu (ENTSOG) mogą wnieść użyteczny wkład i powinny wspierać swoich członków we wdrażaniu środków w zakresie efektywności energetycznej.

| (58a) | Przedsiębiorstwa usług energetycznych są ważne, aby opracowywać, projektować, budować i organizować finansowanie projektów, które oszczędzają energię, zmniejszają koszty energii oraz obniżają koszty eksploatacji i utrzymania w sektorach takich jak budownictwo, przemysł i transport. |
| --- | --- |

(58a)

Przedsiębiorstwa usług energetycznych są ważne, aby opracowywać, projektować, budować i organizować finansowanie projektów, które oszczędzają energię, zmniejszają koszty energii oraz obniżają koszty eksploatacji i utrzymania w sektorach takich jak budownictwo, przemysł i transport.

| (59) | Uwzględnienie związku między wodą a energią jest szczególnie ważne dla rozwiązania problemu współzależności między zużyciem energii i wody oraz rosnącej presji na oba te zasoby.
  Do oszczędności energii w znaczący sposób może przyczynić się skuteczna gospodarka wodna
  , która przynosi nie tylko korzyści dla klimatu, lecz także korzyści gospodarcze i społeczne
  . Sektor wodno-ściekowy odpowiada za 3,5 % zużycia energii elektrycznej w Unii i oczekuje się, że udział ten wzrośnie. Równocześnie nieszczelności odpowiadają za 24 % całkowitego zużycia wody w Unii, a sektor energetyczny jest największym konsumentem wody, odpowiadając za 44 % jej zużycia. Należy w pełni zbadać potencjał oszczędności energii wiążący się z wykorzystaniem inteligentnych technologii i procesów
  we wszystkich przemysłowych, mieszkalnych i komercyjnych obiegach wody i zastosowaniach wodnych
  oraz stosować je zawsze wtedy, gdy jest to racjonalne pod względem kosztów, a także należy uwzględniać zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”. Ponadto zaawansowane technologie nawadniania,
  zbierania wody deszczowej i ponownego wykorzystania wody
  mogłyby znacznie ograniczyć zużycie wody w rolnictwie,
  budynkach i przemyśle
  oraz zużycie energii wykorzystywanej do jej uzdatniania i transportu. |
| --- | --- |

(59)

Uwzględnienie związku między wodą a energią jest szczególnie ważne dla rozwiązania problemu współzależności między zużyciem energii i wody oraz rosnącej presji na oba te zasoby.
  Do oszczędności energii w znaczący sposób może przyczynić się skuteczna gospodarka wodna
  , która przynosi nie tylko korzyści dla klimatu, lecz także korzyści gospodarcze i społeczne
  . Sektor wodno-ściekowy odpowiada za 3,5 % zużycia energii elektrycznej w Unii i oczekuje się, że udział ten wzrośnie. Równocześnie nieszczelności odpowiadają za 24 % całkowitego zużycia wody w Unii, a sektor energetyczny jest największym konsumentem wody, odpowiadając za 44 % jej zużycia. Należy w pełni zbadać potencjał oszczędności energii wiążący się z wykorzystaniem inteligentnych technologii i procesów
  we wszystkich przemysłowych, mieszkalnych i komercyjnych obiegach wody i zastosowaniach wodnych
  oraz stosować je zawsze wtedy, gdy jest to racjonalne pod względem kosztów, a także należy uwzględniać zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”. Ponadto zaawansowane technologie nawadniania,
  zbierania wody deszczowej i ponownego wykorzystania wody
  mogłyby znacznie ograniczyć zużycie wody w rolnictwie,
  budynkach i przemyśle
  oraz zużycie energii wykorzystywanej do jej uzdatniania i transportu.

| (60) | Zgodnie z art. 9 Traktatu polityki Unii w zakresie efektywności energetycznej powinny sprzyjać włączeniu społecznemu, a zatem również zapewniać wszystkim odbiorcom dotkniętym ubóstwem energetycznym równy dostęp do środków w zakresie efektywności energetycznej . Poprawa efektywności energetycznej powinna być wdrażana na zasadzie priorytetu wśród odbiorców wrażliwych i wrażliwych użytkowników końcowych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym i ▌wśród gospodarstw domowych o 
  niskich i
  średnich dochodach i osób zajmujących mieszkania socjalne, osób starszych i osób żyjących na obszarach wiejskich, oddalonych
  i najbardziej oddalonych
  . W tym kontekście szczególną uwagę należy zwrócić na konkretne grupy, które są bardziej dotknięte ubóstwem energetycznym lub bardziej nim zagrożone lub bardziej narażone na jego skutki, takie jak kobiety, osoby z niepełnosprawnościami, osoby starsze, dzieci i osoby o mniejszościowym pochodzeniu rasowym lub etnicznym. Państwa członkowskie mogą nałożyć na strony zobowiązane wymóg włączenia celów społecznych do środków służących oszczędności energii, w odniesieniu do ubóstwa energetycznego, a możliwość ta została już rozszerzona na alternatywne środki z dziedziny polityki i krajowe fundusze efektywności energetycznej . Powinno to zostać przekształcone w obowiązek wzmacniania pozycji i ochrony odbiorców wrażliwych i wrażliwych użytkowników końcowych oraz łagodzenia ubóstwa energetycznego, przy jednoczesnym umożliwieniu państwom członkowskim zachowania pełnej elastyczności co do rodzaju środka z dziedziny polityki, ich wielkości, zakresu i treści. Jeżeli system zobowiązujący do efektywności energetycznej nie pozwala na środki odnoszące się do indywidualnych odbiorców energii, państwa członkowskie mogą przyjmować środki łagodzące ubóstwo energetyczne wyłącznie w ramach alternatywnych środków z dziedziny polityki. W ramach swoich polityk państwa członkowskie powinny dopilnować, aby inne środki z dziedziny polityki nie miały negatywnego wpływu na odbiorców wrażliwych, użytkowników końcowych, osoby dotknięte ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osoby zajmujące mieszkania socjalne. Państwa członkowskie powinny w jak najlepszy sposób wykorzystywać inwestycje w środki poprawy efektywności energetycznej w ramach finansowania publicznego, w tym finansowanie i instrumenty finansowe ustanowione na poziomie unijnym. |
| --- | --- |

(60)

Zgodnie z art. 9 Traktatu polityki Unii w zakresie efektywności energetycznej powinny sprzyjać włączeniu społecznemu, a zatem również zapewniać wszystkim odbiorcom dotkniętym ubóstwem energetycznym równy dostęp do środków w zakresie efektywności energetycznej . Poprawa efektywności energetycznej powinna być wdrażana na zasadzie priorytetu wśród odbiorców wrażliwych i wrażliwych użytkowników końcowych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym i ▌wśród gospodarstw domowych o 
  niskich i
  średnich dochodach i osób zajmujących mieszkania socjalne, osób starszych i osób żyjących na obszarach wiejskich, oddalonych
  i najbardziej oddalonych
  . W tym kontekście szczególną uwagę należy zwrócić na konkretne grupy, które są bardziej dotknięte ubóstwem energetycznym lub bardziej nim zagrożone lub bardziej narażone na jego skutki, takie jak kobiety, osoby z niepełnosprawnościami, osoby starsze, dzieci i osoby o mniejszościowym pochodzeniu rasowym lub etnicznym. Państwa członkowskie mogą nałożyć na strony zobowiązane wymóg włączenia celów społecznych do środków służących oszczędności energii, w odniesieniu do ubóstwa energetycznego, a możliwość ta została już rozszerzona na alternatywne środki z dziedziny polityki i krajowe fundusze efektywności energetycznej . Powinno to zostać przekształcone w obowiązek wzmacniania pozycji i ochrony odbiorców wrażliwych i wrażliwych użytkowników końcowych oraz łagodzenia ubóstwa energetycznego, przy jednoczesnym umożliwieniu państwom członkowskim zachowania pełnej elastyczności co do rodzaju środka z dziedziny polityki, ich wielkości, zakresu i treści. Jeżeli system zobowiązujący do efektywności energetycznej nie pozwala na środki odnoszące się do indywidualnych odbiorców energii, państwa członkowskie mogą przyjmować środki łagodzące ubóstwo energetyczne wyłącznie w ramach alternatywnych środków z dziedziny polityki. W ramach swoich polityk państwa członkowskie powinny dopilnować, aby inne środki z dziedziny polityki nie miały negatywnego wpływu na odbiorców wrażliwych, użytkowników końcowych, osoby dotknięte ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osoby zajmujące mieszkania socjalne. Państwa członkowskie powinny w jak najlepszy sposób wykorzystywać inwestycje w środki poprawy efektywności energetycznej w ramach finansowania publicznego, w tym finansowanie i instrumenty finansowe ustanowione na poziomie unijnym.

| (61) | Niniejsza dyrektywa odnosi się do pojęcia odbiorców wrażliwych, które państwa członkowskie mają zdefiniować na podstawie dyrektywy (UE) 2019/944. Ponadto, na podstawie dyrektywy 2012/27/UE, pojęcie „użytkownicy końcowi” obok pojęcia „odbiorca końcowy” doprecyzowuje, że prawa do informacji o rozliczeniach i zużyciu przysługują również odbiorcom, którzy nie zawarli indywidualnych ani bezpośrednich umów z dostawcą energii wykorzystywanej w systemach zbiorowego ogrzewania, chłodzenia lub produkcji ciepłej wody użytkowej w budynkach wielorodzinnych. Pojęcie odbiorców wrażliwych niekoniecznie zapewnia ukierunkowanie na użytkowników końcowych. W związku z tym, w celu zapewnienia, aby środki określone w niniejszej dyrektywie docierały do wszystkich osób fizycznych i gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, państwa członkowskie powinny przy ustalaniu definicji odbiorców wrażliwych uwzględnić nie tylko odbiorców sensu stricto, ale również użytkowników końcowych. |
| --- | --- |

(61)

Niniejsza dyrektywa odnosi się do pojęcia odbiorców wrażliwych, które państwa członkowskie mają zdefiniować na podstawie dyrektywy (UE) 2019/944. Ponadto, na podstawie dyrektywy 2012/27/UE, pojęcie „użytkownicy końcowi” obok pojęcia „odbiorca końcowy” doprecyzowuje, że prawa do informacji o rozliczeniach i zużyciu przysługują również odbiorcom, którzy nie zawarli indywidualnych ani bezpośrednich umów z dostawcą energii wykorzystywanej w systemach zbiorowego ogrzewania, chłodzenia lub produkcji ciepłej wody użytkowej w budynkach wielorodzinnych. Pojęcie odbiorców wrażliwych niekoniecznie zapewnia ukierunkowanie na użytkowników końcowych. W związku z tym, w celu zapewnienia, aby środki określone w niniejszej dyrektywie docierały do wszystkich osób fizycznych i gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, państwa członkowskie powinny przy ustalaniu definicji odbiorców wrażliwych uwzględnić nie tylko odbiorców sensu stricto, ale również użytkowników końcowych.

| (62) | Około 34 mln gospodarstw domowych w Unii nie było w stanie utrzymać odpowiedniej temperatury w mieszkaniu w 2019 r. (38) W Europejskim Zielonym Ładzie Unia nadaje priorytet społecznemu wymiarowi transformacji, zobowiązując się do przestrzegania zasady, zgodnie z którą nikt nie zostanie pominięty. Zielona transformacja, w tym przejście na czystą energię, wpływa w różny sposób na kobiety i mężczyzn i może mieć szczególny wpływ na niektóre grupy w niekorzystnej sytuacji, w tym osoby z niepełnosprawnościami. Środki w zakresie efektywności energetycznej muszą zatem mieć kluczowe znaczenie dla każdej opłacalnej strategii na rzecz zwalczania ubóstwa energetycznego i przeciwdziałania słabej pozycji konsumentów oraz stanowią uzupełnienie polityki zabezpieczenia społecznego na poziomie państw członkowskich. Aby środki w zakresie efektywności energetycznej w zrównoważony sposób ograniczały ubóstwo energetyczne najemców, należy wziąć pod uwagę ich opłacalność, a także przystępność cenową dla właścicieli nieruchomości i najemców, oraz zagwarantować odpowiednie wsparcie finansowe i techniczne dla takich środków na poziomie państw członkowskich. Państwa członkowskie powinny wspierać szczebel lokalny i regionalny w identyfikowaniu i łagodzeniu ubóstwa energetycznego. 
  Obejmuje to określanie i zaspokajanie szczególnych potrzeb poszczególnych grup zagrożonych ubóstwem energetycznym lub bardziej podatnych na jego skutki. W celu ochrony osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne państwa członkowskie powinny zachęcać strony zobowiązane do podejmowania działań takich jak renowacja budynków, w tym mieszkań socjalnych, wymiana urządzeń, wsparcie finansowe i zachęty na rzecz środków poprawy efektywności energetycznej zgodnie z krajowymi systemami finansowania i wsparcia lub audyty energetyczne. Państwa członkowskie powinny wymagać od stron zobowiązanych współpracy z władzami regionalnymi i lokalnymi oraz współpracy ze służbami społecznymi i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego (takimi jak organizacje konsumenckie, społeczne organizacje pozarządowe i stowarzyszenia mieszkaniowe) w celu utworzenia platformy zaangażowania na rzecz zmniejszenia ubóstwa energetycznego.
  Zgodnie z celami Porozumienia paryskiego w dłuższej perspektywie zasoby budynków w Unii będą musiały stać się budynkami o niemal zerowym zużyciu energii. Aktualne tempo renowacji budynków jest niewystarczające, a najtrudniej jest przeprowadzić je w budynkach zajmowanych przez osoby o niskich dochodach dotknięte ubóstwem energetycznym. Środki określone w niniejszej dyrektywie dotyczące obowiązku oszczędności energii, systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej i alternatywnych środków z dziedziny polityki mają zatem szczególne znaczenie. |
| --- | --- |

(62)

Około 34 mln gospodarstw domowych w Unii nie było w stanie utrzymać odpowiedniej temperatury w mieszkaniu w 2019 r. (38) W Europejskim Zielonym Ładzie Unia nadaje priorytet społecznemu wymiarowi transformacji, zobowiązując się do przestrzegania zasady, zgodnie z którą nikt nie zostanie pominięty. Zielona transformacja, w tym przejście na czystą energię, wpływa w różny sposób na kobiety i mężczyzn i może mieć szczególny wpływ na niektóre grupy w niekorzystnej sytuacji, w tym osoby z niepełnosprawnościami. Środki w zakresie efektywności energetycznej muszą zatem mieć kluczowe znaczenie dla każdej opłacalnej strategii na rzecz zwalczania ubóstwa energetycznego i przeciwdziałania słabej pozycji konsumentów oraz stanowią uzupełnienie polityki zabezpieczenia społecznego na poziomie państw członkowskich. Aby środki w zakresie efektywności energetycznej w zrównoważony sposób ograniczały ubóstwo energetyczne najemców, należy wziąć pod uwagę ich opłacalność, a także przystępność cenową dla właścicieli nieruchomości i najemców, oraz zagwarantować odpowiednie wsparcie finansowe i techniczne dla takich środków na poziomie państw członkowskich. Państwa członkowskie powinny wspierać szczebel lokalny i regionalny w identyfikowaniu i łagodzeniu ubóstwa energetycznego. 
  Obejmuje to określanie i zaspokajanie szczególnych potrzeb poszczególnych grup zagrożonych ubóstwem energetycznym lub bardziej podatnych na jego skutki. W celu ochrony osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne państwa członkowskie powinny zachęcać strony zobowiązane do podejmowania działań takich jak renowacja budynków, w tym mieszkań socjalnych, wymiana urządzeń, wsparcie finansowe i zachęty na rzecz środków poprawy efektywności energetycznej zgodnie z krajowymi systemami finansowania i wsparcia lub audyty energetyczne. Państwa członkowskie powinny wymagać od stron zobowiązanych współpracy z władzami regionalnymi i lokalnymi oraz współpracy ze służbami społecznymi i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego (takimi jak organizacje konsumenckie, społeczne organizacje pozarządowe i stowarzyszenia mieszkaniowe) w celu utworzenia platformy zaangażowania na rzecz zmniejszenia ubóstwa energetycznego.
  Zgodnie z celami Porozumienia paryskiego w dłuższej perspektywie zasoby budynków w Unii będą musiały stać się budynkami o niemal zerowym zużyciu energii. Aktualne tempo renowacji budynków jest niewystarczające, a najtrudniej jest przeprowadzić je w budynkach zajmowanych przez osoby o niskich dochodach dotknięte ubóstwem energetycznym. Środki określone w niniejszej dyrektywie dotyczące obowiązku oszczędności energii, systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej i alternatywnych środków z dziedziny polityki mają zatem szczególne znaczenie.

| (63) | Mając na uwadze wykorzystanie potencjału w zakresie oszczędności energii w niektórych segmentach rynku, dla których w zasadzie nie istnieje oferta handlowa audytów energetycznych (np. małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP)), państwa członkowskie powinny opracować programy zachęcające MŚP do poddawania się audytom energetycznym
  i wdrażania zaleceń po przeprowadzonych audytach energetycznych oraz wspierające je w tych działaniach
  ,
  na przykład poprzez ustanowienie systemów wsparcia, takich jak ośrodki przeprowadzania audytów energetycznych MŚP i mikroprzedsiębiorstw, w celu pokrycia kosztów audytu energetycznego
  .
  Takie ośrodki powinny być zlokalizowane na uniwersytetach oraz powinny posiadać centralną bazę danych do celów gromadzenia i przekazywania wyników audytów
  . W przypadku dużych przedsiębiorstw audyty energetyczne powinny być obowiązkowe i regularne, gdyż w ich przypadku oszczędność energii może być znaczna. Audyty energetyczne powinny uwzględniać odpowiednie normy europejskie lub międzynarodowe, jak np. EN ISO 50001 (systemy zarządzania energią),
  EN ISO 50005 (systemy zarządzania energią)
  , EN 16247-1 (audyty energetyczne), I
  SO 50002 (audyty energetyczne)
  lub jeżeli obejmują audyt energetyczny, EN ISO 14000 (systemy zarządzania środowiskiem), a zatem powinny być zgodne z przepisami załącznika VI do niniejszej dyrektywy, ponieważ nie wykraczają poza wymogi tych odpowiednich norm. Obecnie trwają prace nad szczegółową normą europejską dotyczącą audytów energetycznych. Audyty energetyczne mogą być przeprowadzane jako jednostkowe audyty lub stanowić część szerszego systemu zarządzania środowiskowego lub umowy o poprawę efektywności energetycznej. We wszystkich takich przypadkach systemy te powinny spełniać minimalne wymagania określone w załączniku VI. Ponadto konkretne mechanizmy i systemy ustanowione w celu monitorowania emisji i zużycia paliwa przez niektórych przewoźników, na przykład na podstawie prawa unijnego w ramach systemu handlu uprawnieniami do emisji, mogą zostać uznane za zgodne z audytami energetycznymi, w tym w ramach systemów zarządzania energią, jeżeli spełniają minimalne wymogi określone w załączniku VI. |
| --- | --- |

(63)

Mając na uwadze wykorzystanie potencjału w zakresie oszczędności energii w niektórych segmentach rynku, dla których w zasadzie nie istnieje oferta handlowa audytów energetycznych (np. małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP)), państwa członkowskie powinny opracować programy zachęcające MŚP do poddawania się audytom energetycznym
  i wdrażania zaleceń po przeprowadzonych audytach energetycznych oraz wspierające je w tych działaniach
  ,
  na przykład poprzez ustanowienie systemów wsparcia, takich jak ośrodki przeprowadzania audytów energetycznych MŚP i mikroprzedsiębiorstw, w celu pokrycia kosztów audytu energetycznego
  .
  Takie ośrodki powinny być zlokalizowane na uniwersytetach oraz powinny posiadać centralną bazę danych do celów gromadzenia i przekazywania wyników audytów
  . W przypadku dużych przedsiębiorstw audyty energetyczne powinny być obowiązkowe i regularne, gdyż w ich przypadku oszczędność energii może być znaczna. Audyty energetyczne powinny uwzględniać odpowiednie normy europejskie lub międzynarodowe, jak np. EN ISO 50001 (systemy zarządzania energią),
  EN ISO 50005 (systemy zarządzania energią)
  , EN 16247-1 (audyty energetyczne), I
  SO 50002 (audyty energetyczne)
  lub jeżeli obejmują audyt energetyczny, EN ISO 14000 (systemy zarządzania środowiskiem), a zatem powinny być zgodne z przepisami załącznika VI do niniejszej dyrektywy, ponieważ nie wykraczają poza wymogi tych odpowiednich norm. Obecnie trwają prace nad szczegółową normą europejską dotyczącą audytów energetycznych. Audyty energetyczne mogą być przeprowadzane jako jednostkowe audyty lub stanowić część szerszego systemu zarządzania środowiskowego lub umowy o poprawę efektywności energetycznej. We wszystkich takich przypadkach systemy te powinny spełniać minimalne wymagania określone w załączniku VI. Ponadto konkretne mechanizmy i systemy ustanowione w celu monitorowania emisji i zużycia paliwa przez niektórych przewoźników, na przykład na podstawie prawa unijnego w ramach systemu handlu uprawnieniami do emisji, mogą zostać uznane za zgodne z audytami energetycznymi, w tym w ramach systemów zarządzania energią, jeżeli spełniają minimalne wymogi określone w załączniku VI.

| (63a) | Państwa członkowskie powinny wprowadzić obowiązek wdrożenia zaleceń po przeprowadzonych audytach energetycznych przez przedsiębiorstwa. Brak obowiązku wdrożenia zaleceń z audytów jest głównym powodem, dla którego przedsiębiorstwa nie uwzględniają tych zaleceń w odpowiedni sposób. |
| --- | --- |

(63a)

Państwa członkowskie powinny wprowadzić obowiązek wdrożenia zaleceń po przeprowadzonych audytach energetycznych przez przedsiębiorstwa. Brak obowiązku wdrożenia zaleceń z audytów jest głównym powodem, dla którego przedsiębiorstwa nie uwzględniają tych zaleceń w odpowiedni sposób.

| (64) | Średnie zużycie w przedsiębiorstwie powinno stanowić kryterium definiowania stosowania systemów zarządzania energią i audytów energetycznych, aby zwiększyć czułość tych mechanizmów w identyfikowaniu odpowiednich możliwości uzyskania opłacalnych oszczędności energii. Przedsiębiorstwa, które nie osiągają progów zużycia określonych dla systemów zarządzania energią i audytów energetycznych, powinny być zachęcane do poddawania się audytom energetycznym i wdrażania zaleceń wynikających z tych audytów
  oraz powinny otrzymywać w tym celu wsparcie techniczne
  . |
| --- | --- |

(64)

Średnie zużycie w przedsiębiorstwie powinno stanowić kryterium definiowania stosowania systemów zarządzania energią i audytów energetycznych, aby zwiększyć czułość tych mechanizmów w identyfikowaniu odpowiednich możliwości uzyskania opłacalnych oszczędności energii. Przedsiębiorstwa, które nie osiągają progów zużycia określonych dla systemów zarządzania energią i audytów energetycznych, powinny być zachęcane do poddawania się audytom energetycznym i wdrażania zaleceń wynikających z tych audytów
  oraz powinny otrzymywać w tym celu wsparcie techniczne
  .

| (65) | W przypadku gdy audyty energetyczne są przeprowadzane przez ekspertów wewnętrznych, zachowanie koniecznej niezależności wymaga, by tacy eksperci nie byli bezpośrednio zaangażowani w audytowaną działalność. |
| --- | --- |

(65)

W przypadku gdy audyty energetyczne są przeprowadzane przez ekspertów wewnętrznych, zachowanie koniecznej niezależności wymaga, by tacy eksperci nie byli bezpośrednio zaangażowani w audytowaną działalność.

| (66) | Sektor technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) jest kolejnym ważnym sektorem, na który zwraca się coraz większą uwagę. W 2018 r. zużycie energii przez ośrodki przetwarzania danych w UE wyniosło 76,8 TWh. Oczekuje się, że do 2030 r. wartość ta osiągnie 98,5 TWh, co oznacza wzrost o 28 %. Ten wzrost wyrażony w wartościach bezwzględnych można również przedstawić w kategoriach względnych: w 2018 r. ośrodki przetwarzania danych odpowiadały za 2,7 % zapotrzebowania na energię elektryczną w UE i jeżeli utrzyma się obecny trend, do 2030 r. wartość ta wzrośnie do 3,21 % (39). W europejskiej strategii cyfrowej już zauważono, jak potrzebne są wysoce energooszczędne i zrównoważone ośrodki przetwarzania danych, i wezwano do stosowania środków na rzecz przejrzystości dla operatorów telekomunikacyjnych w odniesieniu do ich śladu środowiskowego. Aby promować zrównoważony rozwój w sektorze ICT, w szczególności w ośrodkach przetwarzania danych, państwa członkowskie powinny gromadzić i publikować dane istotne z punktu widzenia charakterystyki energetycznej, śladu wodnego
  i elastyczności
  ośrodków przetwarzania danych
  po stronie popytu w oparciu o wspólny unijny wzorzec
  . Państwa członkowskie powinny gromadzić i publikować jedynie dane dotyczące ośrodków przetwarzania danych o 
  zapotrzebowaniu zainstalowanej infrastruktury IT na energię elektryczną wynoszącym co najmniej 100 kW
  , w przypadku których odpowiednie działania w zakresie projektowania lub efektywności, podejmowane odpowiednio w stosunku do nowych lub istniejących instalacji, mogą doprowadzić do znacznego zmniejszenia zużycia energii i wody,
  zwiększenia efektywności systemów promujących obniżenie emisyjności sieci
  lub ponownego wykorzystania ciepła odpadowego w pobliskich instalacjach i sieciach ciepłowniczych. Na podstawie zebranych danych
  należy ustanowić wskaźniki
  zrównoważonego charakteru ośrodka przetwarzania danych,
  uwzględniając również już istniejące inicjatywy w danym sektorze
  .
  Z myślą o ułatwieniu ujawniania informacji Komisja powinna przygotować wytyczne dotyczące monitorowania i publikowania informacji na temat charakterystyki energetycznej ośrodków przetwarzania danych po przeprowadzeniu konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami i uwzględnieniu ujednoliconych wskaźników. Bezwzględnie konieczne jest posiadanie zharmonizowanego podejścia w państwach członkowskich, aby uniknąć różnych systemów sprawozdawczości i kluczowych wskaźników charakterystyki energetycznej między państwami członkowskimi. |
| --- | --- |

(66)

Sektor technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) jest kolejnym ważnym sektorem, na który zwraca się coraz większą uwagę. W 2018 r. zużycie energii przez ośrodki przetwarzania danych w UE wyniosło 76,8 TWh. Oczekuje się, że do 2030 r. wartość ta osiągnie 98,5 TWh, co oznacza wzrost o 28 %. Ten wzrost wyrażony w wartościach bezwzględnych można również przedstawić w kategoriach względnych: w 2018 r. ośrodki przetwarzania danych odpowiadały za 2,7 % zapotrzebowania na energię elektryczną w UE i jeżeli utrzyma się obecny trend, do 2030 r. wartość ta wzrośnie do 3,21 % (39). W europejskiej strategii cyfrowej już zauważono, jak potrzebne są wysoce energooszczędne i zrównoważone ośrodki przetwarzania danych, i wezwano do stosowania środków na rzecz przejrzystości dla operatorów telekomunikacyjnych w odniesieniu do ich śladu środowiskowego. Aby promować zrównoważony rozwój w sektorze ICT, w szczególności w ośrodkach przetwarzania danych, państwa członkowskie powinny gromadzić i publikować dane istotne z punktu widzenia charakterystyki energetycznej, śladu wodnego
  i elastyczności
  ośrodków przetwarzania danych
  po stronie popytu w oparciu o wspólny unijny wzorzec
  . Państwa członkowskie powinny gromadzić i publikować jedynie dane dotyczące ośrodków przetwarzania danych o 
  zapotrzebowaniu zainstalowanej infrastruktury IT na energię elektryczną wynoszącym co najmniej 100 kW
  , w przypadku których odpowiednie działania w zakresie projektowania lub efektywności, podejmowane odpowiednio w stosunku do nowych lub istniejących instalacji, mogą doprowadzić do znacznego zmniejszenia zużycia energii i wody,
  zwiększenia efektywności systemów promujących obniżenie emisyjności sieci
  lub ponownego wykorzystania ciepła odpadowego w pobliskich instalacjach i sieciach ciepłowniczych. Na podstawie zebranych danych
  należy ustanowić wskaźniki
  zrównoważonego charakteru ośrodka przetwarzania danych,
  uwzględniając również już istniejące inicjatywy w danym sektorze
  .
  Z myślą o ułatwieniu ujawniania informacji Komisja powinna przygotować wytyczne dotyczące monitorowania i publikowania informacji na temat charakterystyki energetycznej ośrodków przetwarzania danych po przeprowadzeniu konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami i uwzględnieniu ujednoliconych wskaźników. Bezwzględnie konieczne jest posiadanie zharmonizowanego podejścia w państwach członkowskich, aby uniknąć różnych systemów sprawozdawczości i kluczowych wskaźników charakterystyki energetycznej między państwami członkowskimi.

| (67) | Wskaźniki zrównoważonego charakteru ośrodka przetwarzania danych
  powinny
  być wykorzystywane do pomiaru czterech podstawowych wymiarów zrównoważonego charakteru ośrodka przetwarzania danych, a mianowicie: efektywności wykorzystania energii, ilości tej energii pochodzącej z odnawialnych źródeł energii, ponownego wykorzystania wytwarzanego przez nie ciepła odpadowego,
  efektywności chłodzenia, efektywności wykorzystania węgla
  oraz wykorzystania wody słodkiej. Wskaźniki zrównoważonego charakteru ośrodka przetwarzania danych powinny zwiększać świadomość wśród
  operatorów sieci
  , właścicieli i operatorów ośrodków przetwarzania danych, producentów sprzętu, twórców oprogramowania i usług, użytkowników usług ośrodka przetwarzania danych na wszystkich szczeblach, a także podmiotów i organizacji, które wdrażają, wykorzystują lub zamawiają usługi w chmurze i usługi ośrodka przetwarzania danych. Powinny one również dawać pewność co do faktycznych usprawnień wynikających z wysiłków i środków mających na celu zwiększenie zrównoważonego charakteru nowych lub istniejących ośrodków przetwarzania danych. Ponadto powinny one być wykorzystywane jako podstawa przejrzystego i opartego na dowodach planowania i podejmowania decyzji. Stosowanie wskaźników zrównoważonego charakteru ośrodka przetwarzania danych powinno być
  obowiązkowe
  dla państw członkowskich. Stosowanie wskaźnika zrównoważonego charakteru ośrodka przetwarzania danych powinno być opcjonalne dla państw członkowskich.
  Komisja powinna ocenić efektywność ośrodków przetwarzania danych w oparciu o informacje przekazane przez państwa członkowskie. |
| --- | --- |

(67)

Wskaźniki zrównoważonego charakteru ośrodka przetwarzania danych
  powinny
  być wykorzystywane do pomiaru czterech podstawowych wymiarów zrównoważonego charakteru ośrodka przetwarzania danych, a mianowicie: efektywności wykorzystania energii, ilości tej energii pochodzącej z odnawialnych źródeł energii, ponownego wykorzystania wytwarzanego przez nie ciepła odpadowego,
  efektywności chłodzenia, efektywności wykorzystania węgla
  oraz wykorzystania wody słodkiej. Wskaźniki zrównoważonego charakteru ośrodka przetwarzania danych powinny zwiększać świadomość wśród
  operatorów sieci
  , właścicieli i operatorów ośrodków przetwarzania danych, producentów sprzętu, twórców oprogramowania i usług, użytkowników usług ośrodka przetwarzania danych na wszystkich szczeblach, a także podmiotów i organizacji, które wdrażają, wykorzystują lub zamawiają usługi w chmurze i usługi ośrodka przetwarzania danych. Powinny one również dawać pewność co do faktycznych usprawnień wynikających z wysiłków i środków mających na celu zwiększenie zrównoważonego charakteru nowych lub istniejących ośrodków przetwarzania danych. Ponadto powinny one być wykorzystywane jako podstawa przejrzystego i opartego na dowodach planowania i podejmowania decyzji. Stosowanie wskaźników zrównoważonego charakteru ośrodka przetwarzania danych powinno być
  obowiązkowe
  dla państw członkowskich. Stosowanie wskaźnika zrównoważonego charakteru ośrodka przetwarzania danych powinno być opcjonalne dla państw członkowskich.
  Komisja powinna ocenić efektywność ośrodków przetwarzania danych w oparciu o informacje przekazane przez państwa członkowskie.

| (67a) | Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119
   (40)

  Komisja powinna ustanowić sektorowe partnerstwa na rzecz efektywności energetycznej w drodze nawiązania współpracy, w sposób włączający i reprezentatywny, między kluczowymi zainteresowanymi stronami, w tym również organizacji pozarządowymi i partnerami społecznymi, w sektorach takich jak ICT, transport oraz branża finansowa i budowlana. |
| --- | --- |

(67a)

Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119
   (40)

  Komisja powinna ustanowić sektorowe partnerstwa na rzecz efektywności energetycznej w drodze nawiązania współpracy, w sposób włączający i reprezentatywny, między kluczowymi zainteresowanymi stronami, w tym również organizacji pozarządowymi i partnerami społecznymi, w sektorach takich jak ICT, transport oraz branża finansowa i budowlana.

| (68) | Obniżenie wydatków konsumentów na energię powinno być uzyskane w drodze wspierania odbiorców w zmniejszaniu zużycia energii przez zmniejszanie zapotrzebowania na energię w budynkach i podnoszenie efektywności urządzeń, które powinno być połączone z dostępnością środków transportu o niskim zapotrzebowaniu na energię, zintegrowanych z transportem publicznym
  , mobilnością współdzieloną
  i transportem rowerowym. Państwa członkowskie powinny również rozważyć poprawę jakości sieci połączeń na obszarach wiejskich i oddalonych. |
| --- | --- |

(68)

Obniżenie wydatków konsumentów na energię powinno być uzyskane w drodze wspierania odbiorców w zmniejszaniu zużycia energii przez zmniejszanie zapotrzebowania na energię w budynkach i podnoszenie efektywności urządzeń, które powinno być połączone z dostępnością środków transportu o niskim zapotrzebowaniu na energię, zintegrowanych z transportem publicznym
  , mobilnością współdzieloną
  i transportem rowerowym. Państwa członkowskie powinny również rozważyć poprawę jakości sieci połączeń na obszarach wiejskich i oddalonych.

| (69) | Kluczowe znaczenie ma zwiększanie świadomości wśród wszystkich obywateli Unii na temat korzyści z większej efektywności energetycznej i przekazywanie im dokładnych informacji na temat sposobów jej osiągnięcia. Obywatele w każdym wieku powinni być również zaangażowani w transformację energetyczną za pośrednictwem Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu oraz Konferencji w sprawie przyszłości Europy. Większa efektywność energetyczna ma również istotne znaczenie dla bezpieczeństwa dostaw energii w Unii, zmniejsza bowiem jej uzależnienie od przywozu paliw z państw trzecich. |
| --- | --- |

(69)

Kluczowe znaczenie ma zwiększanie świadomości wśród wszystkich obywateli Unii na temat korzyści z większej efektywności energetycznej i przekazywanie im dokładnych informacji na temat sposobów jej osiągnięcia. Obywatele w każdym wieku powinni być również zaangażowani w transformację energetyczną za pośrednictwem Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu oraz Konferencji w sprawie przyszłości Europy. Większa efektywność energetyczna ma również istotne znaczenie dla bezpieczeństwa dostaw energii w Unii, zmniejsza bowiem jej uzależnienie od przywozu paliw z państw trzecich.

| (70) | Koszty i korzyści związane ze wszystkimi środkami w zakresie efektywności energetycznej, w tym okresy zwrotu, powinny być prezentowane w sposób w pełni przejrzysty dla odbiorców. |
| --- | --- |

(70)

Koszty i korzyści związane ze wszystkimi środkami w zakresie efektywności energetycznej, w tym okresy zwrotu, powinny być prezentowane w sposób w pełni przejrzysty dla odbiorców.

| (71) | Przy wdrażaniu niniejszej dyrektywy i przyjmowaniu innych środków w zakresie efektywności energetycznej państwa członkowskie powinny zwracać szczególną uwagę na synergie między środkami w zakresie efektywności energetycznej a efektywnym wykorzystywaniem zasobów naturalnych zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym. |
| --- | --- |

(71)

Przy wdrażaniu niniejszej dyrektywy i przyjmowaniu innych środków w zakresie efektywności energetycznej państwa członkowskie powinny zwracać szczególną uwagę na synergie między środkami w zakresie efektywności energetycznej a efektywnym wykorzystywaniem zasobów naturalnych zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym.

| (72) | Wykorzystując przewagę nowych modeli biznesowych i technologii, państwa członkowskie powinny dążyć do promowania i ułatwiania upowszechnienia środków w zakresie efektywności energetycznej, również za pomocą innowacyjnych usług energetycznych dla dużych i małych odbiorców. |
| --- | --- |

(72)

Wykorzystując przewagę nowych modeli biznesowych i technologii, państwa członkowskie powinny dążyć do promowania i ułatwiania upowszechnienia środków w zakresie efektywności energetycznej, również za pomocą innowacyjnych usług energetycznych dla dużych i małych odbiorców.

| (73) | Konieczne jest zapewnienie częstych i obszerniejszych informacji zwrotnych dotyczących zużycia energii, w przypadku gdy jest to technicznie wykonalne i opłacalne, zważywszy na zainstalowane urządzenia pomiarowe. Niniejsza dyrektywa doprecyzowuje, że to, czy opomiarowanie podlicznikami jest opłacalne, zależy od tego, czy powiązane koszty są proporcjonalne w stosunku do potencjalnych oszczędności energii. Ocena czy opomiarowanie podlicznikami jest opłacalne może uwzględniać wpływ innych konkretnych środków planowanych w danym budynku, takich jak planowana renowacja.
  Państwa członkowskie powinny zadbać o to, aby na tyle, na ile jest to technicznie wykonalne, uzasadnione finansowo i proporcjonalne do potencjalnych oszczędności energii, odbiorcy końcowi gazu ziemnego, ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej mieli możliwość nabycia po konkurencyjnych cenach indywidualnych liczników, które dokładnie oddają rzeczywiste zużycie energii przez odbiorcę końcowego i podają informacje o rzeczywistym czasie korzystania. |
| --- | --- |

(73)

Konieczne jest zapewnienie częstych i obszerniejszych informacji zwrotnych dotyczących zużycia energii, w przypadku gdy jest to technicznie wykonalne i opłacalne, zważywszy na zainstalowane urządzenia pomiarowe. Niniejsza dyrektywa doprecyzowuje, że to, czy opomiarowanie podlicznikami jest opłacalne, zależy od tego, czy powiązane koszty są proporcjonalne w stosunku do potencjalnych oszczędności energii. Ocena czy opomiarowanie podlicznikami jest opłacalne może uwzględniać wpływ innych konkretnych środków planowanych w danym budynku, takich jak planowana renowacja.
  Państwa członkowskie powinny zadbać o to, aby na tyle, na ile jest to technicznie wykonalne, uzasadnione finansowo i proporcjonalne do potencjalnych oszczędności energii, odbiorcy końcowi gazu ziemnego, ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej mieli możliwość nabycia po konkurencyjnych cenach indywidualnych liczników, które dokładnie oddają rzeczywiste zużycie energii przez odbiorcę końcowego i podają informacje o rzeczywistym czasie korzystania.

| (74) | Niniejsza dyrektywa wyjaśnia również, że prawa dotyczące rozliczeń i informacji o rozliczeniach lub zużyciu powinny mieć zastosowanie do odbiorców energii do celów ogrzewania, chłodzenia lub ciepłej wody użytkowej z centralnego źródła, nawet gdy nie mają oni bezpośredniego, indywidualnego stosunku umownego z dostawcą energii. |
| --- | --- |

(74)

Niniejsza dyrektywa wyjaśnia również, że prawa dotyczące rozliczeń i informacji o rozliczeniach lub zużyciu powinny mieć zastosowanie do odbiorców energii do celów ogrzewania, chłodzenia lub ciepłej wody użytkowej z centralnego źródła, nawet gdy nie mają oni bezpośredniego, indywidualnego stosunku umownego z dostawcą energii.

| (75) | Aby osiągnąć przejrzystość rozliczania indywidualnego zużycia energii cieplnej i tym samym ułatwić wdrożenie opomiarowania podlicznikami, państwa członkowskie powinny zapewnić wprowadzenie przejrzystych, publicznie dostępnych przepisów krajowych dotyczących podziału kosztów ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej w budynkach wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych. Oprócz przejrzystości państwa członkowskie mogą rozważyć przyjęcie środków służących wzmocnieniu konkurencyjności w świadczeniu usług w zakresie opomiarowania podlicznikami, a tym samym pomagających w zapewnianiu, by wszystkie koszty ponoszone przez użytkowników końcowych były uzasadnione. |
| --- | --- |

(75)

Aby osiągnąć przejrzystość rozliczania indywidualnego zużycia energii cieplnej i tym samym ułatwić wdrożenie opomiarowania podlicznikami, państwa członkowskie powinny zapewnić wprowadzenie przejrzystych, publicznie dostępnych przepisów krajowych dotyczących podziału kosztów ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej w budynkach wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych. Oprócz przejrzystości państwa członkowskie mogą rozważyć przyjęcie środków służących wzmocnieniu konkurencyjności w świadczeniu usług w zakresie opomiarowania podlicznikami, a tym samym pomagających w zapewnianiu, by wszystkie koszty ponoszone przez użytkowników końcowych były uzasadnione.

| (76) | Nowo instalowane liczniki ciepła i podzielniki kosztów ciepła powinny umożliwiać zdalny odczyt, aby zapewnić efektywne kosztowo i częste udzielanie informacji na temat zużycia,
  a także udostępnianie takich informacji jak dokładna temperatura i obciążenie
  .
  Wszystkie dane powinny być łatwo dostępne w czasie rzeczywistym i możliwe do udostępnienia odbiorcy energii końcowej. Liczniki i podliczniki powinny wyświetlać zużycie energii w formie przystępnej i przyjaznej dla użytkownika
  . Przepisy niniejszej dyrektywy w odniesieniu do opomiarowania ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; opomiarowania podlicznikami i podziału kosztów ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; wymogu zdalnego odczytywania; rozliczeń i informacji o zużyciu w zakresie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; kosztu dostępu do informacji o opomiarowaniu oraz rozliczeniach i zużyciu w zakresie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; oraz minimalnych wymogów w zakresie rozliczeń i informacji o zużyciu w odniesieniu do ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej mają mieć zastosowanie jedynie do ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej z centralnego źródła. Państwa członkowskie mogą swobodnie decydować o tym, czy technologie umożliwiające odczyt przez przejście lub przejazd obok licznika uznaje się za umożliwiające zdalny odczyt. Urządzenia umożliwiające zdalny odczyt nie wymagają dostępu do indywidualnych mieszkań lub modułów do celów odczytu. |
| --- | --- |

(76)

Nowo instalowane liczniki ciepła i podzielniki kosztów ciepła powinny umożliwiać zdalny odczyt, aby zapewnić efektywne kosztowo i częste udzielanie informacji na temat zużycia,
  a także udostępnianie takich informacji jak dokładna temperatura i obciążenie
  .
  Wszystkie dane powinny być łatwo dostępne w czasie rzeczywistym i możliwe do udostępnienia odbiorcy energii końcowej. Liczniki i podliczniki powinny wyświetlać zużycie energii w formie przystępnej i przyjaznej dla użytkownika
  . Przepisy niniejszej dyrektywy w odniesieniu do opomiarowania ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; opomiarowania podlicznikami i podziału kosztów ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; wymogu zdalnego odczytywania; rozliczeń i informacji o zużyciu w zakresie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; kosztu dostępu do informacji o opomiarowaniu oraz rozliczeniach i zużyciu w zakresie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; oraz minimalnych wymogów w zakresie rozliczeń i informacji o zużyciu w odniesieniu do ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej mają mieć zastosowanie jedynie do ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej z centralnego źródła. Państwa członkowskie mogą swobodnie decydować o tym, czy technologie umożliwiające odczyt przez przejście lub przejazd obok licznika uznaje się za umożliwiające zdalny odczyt. Urządzenia umożliwiające zdalny odczyt nie wymagają dostępu do indywidualnych mieszkań lub modułów do celów odczytu.

| (77) | Państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę fakt, że pomyślne wdrożenie nowych technologii pomiaru zużycia energii wymaga większych inwestycji w edukację i umiejętności zarówno użytkowników, jak i dostawców energii. |
| --- | --- |

(77)

Państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę fakt, że pomyślne wdrożenie nowych technologii pomiaru zużycia energii wymaga większych inwestycji w edukację i umiejętności zarówno użytkowników, jak i dostawców energii.

| (78) | Informacje na rachunkach i rozliczenia roczne są istotnymi środkami informowania odbiorców o ich zużyciu energii. Dane dotyczące zużycia i kosztów mogą również obejmować inne informacje, które są pomocne odbiorcom w porównywaniu aktualnych cen z innymi ofertami oraz w składaniu skarg i korzystaniu z alternatywnych metod rozstrzyganiu sporów. Jednak mając na uwadze, że spory dotyczące rachunków są powszechną przyczyną skarg odbiorców, co stale przyczynia się do niskiego poziomu zaangażowania oraz zadowolenia odbiorców z dostawców energii, rachunki powinny być prostsze, jaśniejsze i łatwiejsze do zrozumienia, a jednocześnie należy zapewnić, aby oddzielne instrumenty, takie jak informacje na rachunkach, narzędzia informacyjne i rozliczenia roczne zawierały wszystkie niezbędne informacje umożliwiające odbiorcom regulowanie ich zużycia energii, porównywanie ofert i zmianę dostawców. |
| --- | --- |

(78)

Informacje na rachunkach i rozliczenia roczne są istotnymi środkami informowania odbiorców o ich zużyciu energii. Dane dotyczące zużycia i kosztów mogą również obejmować inne informacje, które są pomocne odbiorcom w porównywaniu aktualnych cen z innymi ofertami oraz w składaniu skarg i korzystaniu z alternatywnych metod rozstrzyganiu sporów. Jednak mając na uwadze, że spory dotyczące rachunków są powszechną przyczyną skarg odbiorców, co stale przyczynia się do niskiego poziomu zaangażowania oraz zadowolenia odbiorców z dostawców energii, rachunki powinny być prostsze, jaśniejsze i łatwiejsze do zrozumienia, a jednocześnie należy zapewnić, aby oddzielne instrumenty, takie jak informacje na rachunkach, narzędzia informacyjne i rozliczenia roczne zawierały wszystkie niezbędne informacje umożliwiające odbiorcom regulowanie ich zużycia energii, porównywanie ofert i zmianę dostawców.

| (79) | Opracowując środki służące poprawie efektywności energetycznej, państwa członkowskie powinny należycie uwzględnić konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz spójnego wdrażania dorobku prawnego, zgodnie z TFUE . |
| --- | --- |

(79)

Opracowując środki służące poprawie efektywności energetycznej, państwa członkowskie powinny należycie uwzględnić konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz spójnego wdrażania dorobku prawnego, zgodnie z TFUE .

| (80) | Wysokosprawna kogeneracja oraz stosowanie efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych mają znaczny potencjał w zakresie oszczędności energii pierwotnej w Unii . Państwa członkowskie powinny przeprowadzić kompleksową ocenę potencjału wysokosprawnej kogeneracji oraz stosowania efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych. Oceny te powinny
  opierać się na scenariuszu odniesienia, co powinno doprowadzić do stworzenia opartego na energii ze źródeł odnawialnych krajowego sektora ogrzewania i chłodzenia w ramach czasowych spójnych z osiągnięciem celu neutralności klimatycznej,
  oraz powinny być spójne ze zintegrowanymi krajowymi planami w dziedzinie energii i klimatu oraz z długoterminowymi strategiami renowacji. Nowe instalacje wytwórcze energii elektrycznej oraz istniejące instalacje poddawane znacznej modernizacji lub takie, których zezwolenie lub koncesja są aktualizowane, powinny – w przypadku gdy analiza kosztów i korzyści wskaże na nadwyżkę korzyści – być wyposażane w wysokosprawne jednostki kogeneracji w celu odzyskiwania ciepła odpadowego powstałego przy wytwarzaniu energii elektrycznej. Podobnie inne obiekty o znacznej średniej rocznej mocy energii dostarczanej w paliwie powinny być wyposażone w rozwiązania techniczne pozwalające na wykorzystanie ciepła odpadowego z obiektu, w przypadku gdy analiza kosztów i korzyści wskazuje na nadwyżkę korzyści. Odzyskane ciepło odpadowe można by przesyłać zgodnie z potrzebami za pośrednictwem sieci ciepłowniczych. Przyczyny zastosowania kryteriów dotyczących zezwoleń będą zwykle takie same jak przyczyny zastosowania wymogów dotyczących zezwoleń na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (41) oraz dotyczących zezwoleń na mocy dyrektywy (UE) 2019/944. |
| --- | --- |

(80)

Wysokosprawna kogeneracja oraz stosowanie efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych mają znaczny potencjał w zakresie oszczędności energii pierwotnej w Unii . Państwa członkowskie powinny przeprowadzić kompleksową ocenę potencjału wysokosprawnej kogeneracji oraz stosowania efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych. Oceny te powinny
  opierać się na scenariuszu odniesienia, co powinno doprowadzić do stworzenia opartego na energii ze źródeł odnawialnych krajowego sektora ogrzewania i chłodzenia w ramach czasowych spójnych z osiągnięciem celu neutralności klimatycznej,
  oraz powinny być spójne ze zintegrowanymi krajowymi planami w dziedzinie energii i klimatu oraz z długoterminowymi strategiami renowacji. Nowe instalacje wytwórcze energii elektrycznej oraz istniejące instalacje poddawane znacznej modernizacji lub takie, których zezwolenie lub koncesja są aktualizowane, powinny – w przypadku gdy analiza kosztów i korzyści wskaże na nadwyżkę korzyści – być wyposażane w wysokosprawne jednostki kogeneracji w celu odzyskiwania ciepła odpadowego powstałego przy wytwarzaniu energii elektrycznej. Podobnie inne obiekty o znacznej średniej rocznej mocy energii dostarczanej w paliwie powinny być wyposażone w rozwiązania techniczne pozwalające na wykorzystanie ciepła odpadowego z obiektu, w przypadku gdy analiza kosztów i korzyści wskazuje na nadwyżkę korzyści. Odzyskane ciepło odpadowe można by przesyłać zgodnie z potrzebami za pośrednictwem sieci ciepłowniczych. Przyczyny zastosowania kryteriów dotyczących zezwoleń będą zwykle takie same jak przyczyny zastosowania wymogów dotyczących zezwoleń na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (41) oraz dotyczących zezwoleń na mocy dyrektywy (UE) 2019/944.

| (80a) | Przy ocenie potencjału efektywnego ogrzewania i chłodzenia państwa członkowskie powinny brać pod uwagę szersze aspekty środowiskowe i zdrowotne oraz aspekty bezpieczeństwa. Ponieważ pompy ciepła są niezbędnym narzędziem osiągnięcia efektywności energetycznej w ogrzewaniu i chłodzeniu, należy w pełni ocenić i wyeliminować wszelkie potencjalne skutki czynników chłodniczych dla środowiska. |
| --- | --- |

(80a)

Przy ocenie potencjału efektywnego ogrzewania i chłodzenia państwa członkowskie powinny brać pod uwagę szersze aspekty środowiskowe i zdrowotne oraz aspekty bezpieczeństwa. Ponieważ pompy ciepła są niezbędnym narzędziem osiągnięcia efektywności energetycznej w ogrzewaniu i chłodzeniu, należy w pełni ocenić i wyeliminować wszelkie potencjalne skutki czynników chłodniczych dla środowiska.

| (81) | Może okazać się celowe, by instalacje wytwarzania energii elektrycznej, które mają korzystać ze składowania geologicznego, dozwolonego na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE (42), były lokalizowane w miejscach, w których odzyskiwanie ciepła odpadowego za pomocą wysokosprawnej kogeneracji lub poprzez zasilanie sieci ciepłowniczej lub chłodniczej nie jest opłacalne. Dlatego też państwa członkowskie powinny mieć możliwość zwalniania tych instalacji z obowiązku przeprowadzania analizy kosztów i korzyści na potrzeby zamontowania w nich urządzeń umożliwiających odzyskiwanie ciepła odpadowego za pomocą wysokosprawnych jednostek kogeneracyjnych. Powinna być również przewidziana możliwość zwolnienia z wymogu jednoczesnego dostarczania energii cieplnej instalacji wytwarzających energię elektryczną w okresach szczytowego obciążenia i rezerwowych instalacji wytwarzających energię elektryczną, które mają zgodnie z planami pracować przez 1500 godzin roboczych w roku, jako średnia krocząca z pięciu lat. |
| --- | --- |

(81)

Może okazać się celowe, by instalacje wytwarzania energii elektrycznej, które mają korzystać ze składowania geologicznego, dozwolonego na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE (42), były lokalizowane w miejscach, w których odzyskiwanie ciepła odpadowego za pomocą wysokosprawnej kogeneracji lub poprzez zasilanie sieci ciepłowniczej lub chłodniczej nie jest opłacalne. Dlatego też państwa członkowskie powinny mieć możliwość zwalniania tych instalacji z obowiązku przeprowadzania analizy kosztów i korzyści na potrzeby zamontowania w nich urządzeń umożliwiających odzyskiwanie ciepła odpadowego za pomocą wysokosprawnych jednostek kogeneracyjnych. Powinna być również przewidziana możliwość zwolnienia z wymogu jednoczesnego dostarczania energii cieplnej instalacji wytwarzających energię elektryczną w okresach szczytowego obciążenia i rezerwowych instalacji wytwarzających energię elektryczną, które mają zgodnie z planami pracować przez 1500 godzin roboczych w roku, jako średnia krocząca z pięciu lat.

| (82) | Państwa członkowskie powinny zachęcać do wprowadzania środków i procedur wspierających instalacje kogeneracyjne o całkowitej znamionowej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie wynoszącej mniej niż 5 MW, tak aby zachęcać do rozproszonego wytwarzania energii. |
| --- | --- |

(82)

Państwa członkowskie powinny zachęcać do wprowadzania środków i procedur wspierających instalacje kogeneracyjne o całkowitej znamionowej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie wynoszącej mniej niż 5 MW, tak aby zachęcać do rozproszonego wytwarzania energii.

| (83) | Aby wdrożyć krajowe kompleksowe oceny, państwa członkowskie powinny zachęcać do przeprowadzania ocen potencjału wysokosprawnej kogeneracji,
  wytwarzania energii elektrycznej z ciepła odpadowego na własny użytek
  oraz efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych na szczeblu regionalnym i lokalnym. Państwa członkowskie powinny podjąć kroki w celu promowania i ułatwiania wykorzystania zidentyfikowanego opłacalnego potencjału wysokosprawnej kogeneracji oraz efektywnego systemu ciepłowniczego i chłodniczego. |
| --- | --- |

(83)

Aby wdrożyć krajowe kompleksowe oceny, państwa członkowskie powinny zachęcać do przeprowadzania ocen potencjału wysokosprawnej kogeneracji,
  wytwarzania energii elektrycznej z ciepła odpadowego na własny użytek
  oraz efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych na szczeblu regionalnym i lokalnym. Państwa członkowskie powinny podjąć kroki w celu promowania i ułatwiania wykorzystania zidentyfikowanego opłacalnego potencjału wysokosprawnej kogeneracji oraz efektywnego systemu ciepłowniczego i chłodniczego.

| (84) | Wymagania dotyczące efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych powinny być spójne z długoterminowymi celami polityki klimatycznej, unijnymi normami i priorytetami dotyczącymi klimatu i środowiska, oraz powinny być zgodne z zasadą „nie czyń poważnych szkód” w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2020/85. Wszystkie systemy ciepłownicze i chłodnicze powinny zmierzać ku poprawie zdolności do interakcji z innymi elementami systemu energetycznego w celu optymalizacji wykorzystania energii i zapobiegania powstawaniu odpadów energetycznych poprzez wykorzystanie pełnego potencjału budynków do magazynowania ciepła lub chłodu, w tym nadwyżki ciepła z obiektów infrastruktury usługowej i pobliskich ośrodków przetwarzania danych. Z tego względu efektywny system ciepłowniczy i chłodniczy powinien zapewniać poprawę efektywności w zakresie energii pierwotnej oraz stopniowe włączanie energii ze źródeł odnawialnych oraz ciepła odpadowego,
  zgodnie z definicją w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001
   (43), lub chłodu odpadowego. W związku z tym niniejsza dyrektywa wprowadza stopniowo bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, które powinny mieć zastosowanie w określonych ustalonych okresach i powinny stale obowiązywać od dnia 1 stycznia 2050 r. |
| --- | --- |

(84)

Wymagania dotyczące efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych powinny być spójne z długoterminowymi celami polityki klimatycznej, unijnymi normami i priorytetami dotyczącymi klimatu i środowiska, oraz powinny być zgodne z zasadą „nie czyń poważnych szkód” w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2020/85. Wszystkie systemy ciepłownicze i chłodnicze powinny zmierzać ku poprawie zdolności do interakcji z innymi elementami systemu energetycznego w celu optymalizacji wykorzystania energii i zapobiegania powstawaniu odpadów energetycznych poprzez wykorzystanie pełnego potencjału budynków do magazynowania ciepła lub chłodu, w tym nadwyżki ciepła z obiektów infrastruktury usługowej i pobliskich ośrodków przetwarzania danych. Z tego względu efektywny system ciepłowniczy i chłodniczy powinien zapewniać poprawę efektywności w zakresie energii pierwotnej oraz stopniowe włączanie energii ze źródeł odnawialnych oraz ciepła odpadowego,
  zgodnie z definicją w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001
   (43), lub chłodu odpadowego. W związku z tym niniejsza dyrektywa wprowadza stopniowo bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, które powinny mieć zastosowanie w określonych ustalonych okresach i powinny stale obowiązywać od dnia 1 stycznia 2050 r.

| (85) | Wysokosprawna kogeneracja została zdefiniowana w oparciu o oszczędność energii uzyskaną dzięki wytwarzaniu skojarzonemu, a nie na podstawie produkcji energii cieplnej i energii elektrycznej z osobna. Wymagania dotyczące wysokosprawnej kogeneracji powinny być spójne z długoterminowymi celami polityki klimatycznej. Definicje kogeneracji i wysokosprawnej kogeneracji stosowane w ustawodawstwie unijnym nie powinny wykluczać stosowania odmiennych definicji w ustawodawstwie krajowym do celów innych niż określone w ustawodawstwie unijnym. Aby maksymalnie zwiększyć oszczędność energii i nie dopuścić do zaprzepaszczenia możliwości oszczędności energii, należy w jak największym stopniu zwrócić uwagę na warunki eksploatacji jednostek kogeneracyjnych. |
| --- | --- |

(85)

Wysokosprawna kogeneracja została zdefiniowana w oparciu o oszczędność energii uzyskaną dzięki wytwarzaniu skojarzonemu, a nie na podstawie produkcji energii cieplnej i energii elektrycznej z osobna. Wymagania dotyczące wysokosprawnej kogeneracji powinny być spójne z długoterminowymi celami polityki klimatycznej. Definicje kogeneracji i wysokosprawnej kogeneracji stosowane w ustawodawstwie unijnym nie powinny wykluczać stosowania odmiennych definicji w ustawodawstwie krajowym do celów innych niż określone w ustawodawstwie unijnym. Aby maksymalnie zwiększyć oszczędność energii i nie dopuścić do zaprzepaszczenia możliwości oszczędności energii, należy w jak największym stopniu zwrócić uwagę na warunki eksploatacji jednostek kogeneracyjnych.

| (86) | Mając na względzie zapewnienie przejrzystości i zapewnienie odbiorcy końcowemu możliwości wyboru pomiędzy energią elektryczną z kogeneracji a energią elektryczną wytworzoną w oparciu o inne technologie, należy zagwarantować – na podstawie zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności – pochodzenie energii z wysokosprawnej kogeneracji. Systemy gwarancji pochodzenia nie uprawniają automatycznie do korzystania z krajowych mechanizmów wsparcia. Ważne jest, aby wszystkie formy energii elektrycznej wytworzonej w procesie wysokosprawnej kogeneracji mogły być objęte gwarancjami pochodzenia. Należy wyraźnie odróżnić gwarancje pochodzenia od świadectw wymienialnych. |
| --- | --- |

(86)

Mając na względzie zapewnienie przejrzystości i zapewnienie odbiorcy końcowemu możliwości wyboru pomiędzy energią elektryczną z kogeneracji a energią elektryczną wytworzoną w oparciu o inne technologie, należy zagwarantować – na podstawie zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności – pochodzenie energii z wysokosprawnej kogeneracji. Systemy gwarancji pochodzenia nie uprawniają automatycznie do korzystania z krajowych mechanizmów wsparcia. Ważne jest, aby wszystkie formy energii elektrycznej wytworzonej w procesie wysokosprawnej kogeneracji mogły być objęte gwarancjami pochodzenia. Należy wyraźnie odróżnić gwarancje pochodzenia od świadectw wymienialnych.

| (87) | Należy uwzględnić specyficzną strukturę sektora kogeneracji oraz sektora ciepłowniczego i chłodniczego, które obejmują wielu małych i średnich producentów, w szczególności przy dokonywaniu przeglądu procedur administracyjnych w zakresie wydawania pozwoleń na budowę obiektów kogeneracji lub przynależnych sieci, stosując zasadę „najpierw myśl na małą skalę”. |
| --- | --- |

(87)

Należy uwzględnić specyficzną strukturę sektora kogeneracji oraz sektora ciepłowniczego i chłodniczego, które obejmują wielu małych i średnich producentów, w szczególności przy dokonywaniu przeglądu procedur administracyjnych w zakresie wydawania pozwoleń na budowę obiektów kogeneracji lub przynależnych sieci, stosując zasadę „najpierw myśl na małą skalę”.

| (88) | Większość podmiotów gospodarczych w Unii to MŚP. Dla Unii stanowią one olbrzymi potencjał w zakresie oszczędności energii. Aby pomóc im w przyjęciu środków w zakresie efektywności energetycznej, państwa członkowskie powinny ustanowić sprzyjające ramy mające na celu udzielanie MŚP pomocy technicznej i przekazywanie im ukierunkowanych informacji. |
| --- | --- |

(88)

Większość podmiotów gospodarczych w Unii to MŚP. Dla Unii stanowią one olbrzymi potencjał w zakresie oszczędności energii. Aby pomóc im w przyjęciu środków w zakresie efektywności energetycznej, państwa członkowskie powinny ustanowić sprzyjające ramy mające na celu udzielanie MŚP pomocy technicznej i przekazywanie im ukierunkowanych informacji.

| (89) | Państwa członkowskie powinny ustanowić, w oparciu o obiektywne, przejrzyste i niedyskryminacyjne kryteria, przepisy obowiązujące w odniesieniu do ponoszenia i podziału kosztów przyłączenia do sieci czy wzmocnienia sieci, oraz w odniesieniu do dostosowań technicznych koniecznych w celu włączenia nowych producentów energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji, przy uwzględnieniu wytycznych i przepisów opracowanych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 (44) oraz z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2009 (45). Producenci energii elektrycznej wytwarzanej z wysokosprawnej kogeneracji powinni mieć możliwość ogłoszenia zaproszenia do składania ofert na roboty przyłączeniowe. Należy ułatwić dostęp energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji do systemu sieci elektroenergetycznych, szczególnie w przypadku małoskalowych jednostek kogeneracyjnych lub jednostek mikrokogeneracji. Zgodnie z art. 9 ust. 2 dyrektywy (UE) 2019/944 oraz art. 3 ust. 2 dyrektywy 2009/73/WE państwa członkowskie mogą nałożyć obowiązki świadczenia usług publicznych, w tym związanych z efektywnością energetyczną, na przedsiębiorstwa prowadzące działalność w sektorach energii elektrycznej i gazu. |
| --- | --- |

(89)

Państwa członkowskie powinny ustanowić, w oparciu o obiektywne, przejrzyste i niedyskryminacyjne kryteria, przepisy obowiązujące w odniesieniu do ponoszenia i podziału kosztów przyłączenia do sieci czy wzmocnienia sieci, oraz w odniesieniu do dostosowań technicznych koniecznych w celu włączenia nowych producentów energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji, przy uwzględnieniu wytycznych i przepisów opracowanych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 (44) oraz z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2009 (45). Producenci energii elektrycznej wytwarzanej z wysokosprawnej kogeneracji powinni mieć możliwość ogłoszenia zaproszenia do składania ofert na roboty przyłączeniowe. Należy ułatwić dostęp energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji do systemu sieci elektroenergetycznych, szczególnie w przypadku małoskalowych jednostek kogeneracyjnych lub jednostek mikrokogeneracji. Zgodnie z art. 9 ust. 2 dyrektywy (UE) 2019/944 oraz art. 3 ust. 2 dyrektywy 2009/73/WE państwa członkowskie mogą nałożyć obowiązki świadczenia usług publicznych, w tym związanych z efektywnością energetyczną, na przedsiębiorstwa prowadzące działalność w sektorach energii elektrycznej i gazu.

| (90) | Konieczne jest określenie przepisów dotyczących rozliczeń, punktów kompleksowej obsługi, pozasądowego rozstrzygania sporów, ubóstwa energetycznego i podstawowych praw umownych w celu dostosowania ich, w stosownych przypadkach, do odpowiednich przepisów dotyczących energii elektrycznej na podstawie dyrektywy (UE) 2019/944, aby wzmocnić ochronę konsumentów i zapewnić odbiorcom końcowym
  bezpośredni dostęp do szczegółowych
  , jasnych i aktualnych informacji na temat zużycia przez nich energii elektrycznej, energii cieplnej, chłodniczej lub ciepłej wody użytkowej oraz uregulowanie ich zużycia energii
  , co zapewni konsumentom pełną przejrzystość zużycia energii elektrycznej
  . |
| --- | --- |

(90)

Konieczne jest określenie przepisów dotyczących rozliczeń, punktów kompleksowej obsługi, pozasądowego rozstrzygania sporów, ubóstwa energetycznego i podstawowych praw umownych w celu dostosowania ich, w stosownych przypadkach, do odpowiednich przepisów dotyczących energii elektrycznej na podstawie dyrektywy (UE) 2019/944, aby wzmocnić ochronę konsumentów i zapewnić odbiorcom końcowym
  bezpośredni dostęp do szczegółowych
  , jasnych i aktualnych informacji na temat zużycia przez nich energii elektrycznej, energii cieplnej, chłodniczej lub ciepłej wody użytkowej oraz uregulowanie ich zużycia energii
  , co zapewni konsumentom pełną przejrzystość zużycia energii elektrycznej
  .

| (91) | Lepszą ochronę konsumentów należy zapewnić poprzez dostępność dla wszystkich konsumentów skutecznych, niezależnych mechanizmów pozasądowego rozstrzygania sporów, takich jak rzecznik praw odbiorców energii, organ ochrony konsumentów lub organ regulacyjny. Państwa członkowskie powinny zatem wprowadzić szybkie i skuteczne procedury rozpatrywania skarg. |
| --- | --- |

(91)

Lepszą ochronę konsumentów należy zapewnić poprzez dostępność dla wszystkich konsumentów skutecznych, niezależnych mechanizmów pozasądowego rozstrzygania sporów, takich jak rzecznik praw odbiorców energii, organ ochrony konsumentów lub organ regulacyjny. Państwa członkowskie powinny zatem wprowadzić szybkie i skuteczne procedury rozpatrywania skarg.

| (92) | Należy uznać
  i aktywnie wspierać
  wkład społeczności energetycznych działających w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, na podstawie dyrektywy ▌(UE) 2018/2001, oraz obywatelskich społeczności energetycznych, zgodnie z dyrektywą (UE) 2019/944, w realizację celów Planu w zakresie celów klimatycznych na 2030 r. Państwa członkowskie powinny zatem rozważyć i promować rolę społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej i obywatelskich społeczności energetycznych. Społeczności te mogą pomóc państwom członkowskim we
  wdrażaniu zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” na szczeblu lokalnym
  przez zwiększanie efektywności energetycznej na poziomie lokalnym lub na poziomie gospodarstw domowych
  , a także w budynkach publicznych we współpracy z władzami lokalnymi
  . Mogą one wzmacniać pozycję konsumentów i angażować ich oraz umożliwiać niektórym grupom odbiorców będących gospodarstwami domowymi, w tym na obszarach wiejskich i oddalonych
  i w regionach najbardziej oddalonych
  , udział w projektach i działaniach na rzecz efektywności energetycznej
  , często łącząc takie działania z inwestycjami w odnawialne źródła energii
  .
  Społeczności energetyczne mają również do odegrania ważną rolę w edukacji i podnoszeniu świadomości obywateli na temat środków, jakie mogą podejmować w celu oszczędności energii. Przy odpowiednim wsparciu państw członkowskich
  społeczności energetyczne mogą pomóc w walce z ubóstwem energetycznym przez ułatwianie realizacji projektów w zakresie efektywności energetycznej, zmniejszanie zużycia energii i obniżenie cen dostaw.
  Państwa członkowskie powinny zlikwidować zbędne przeszkody utrudniające budowanie społeczności energetycznych. Należy odpowiednio przeszkolić w tym temacie administrację publiczną na wszystkich szczeblach. |
| --- | --- |

(92)

Należy uznać
  i aktywnie wspierać
  wkład społeczności energetycznych działających w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, na podstawie dyrektywy ▌(UE) 2018/2001, oraz obywatelskich społeczności energetycznych, zgodnie z dyrektywą (UE) 2019/944, w realizację celów Planu w zakresie celów klimatycznych na 2030 r. Państwa członkowskie powinny zatem rozważyć i promować rolę społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej i obywatelskich społeczności energetycznych. Społeczności te mogą pomóc państwom członkowskim we
  wdrażaniu zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” na szczeblu lokalnym
  przez zwiększanie efektywności energetycznej na poziomie lokalnym lub na poziomie gospodarstw domowych
  , a także w budynkach publicznych we współpracy z władzami lokalnymi
  . Mogą one wzmacniać pozycję konsumentów i angażować ich oraz umożliwiać niektórym grupom odbiorców będących gospodarstwami domowymi, w tym na obszarach wiejskich i oddalonych
  i w regionach najbardziej oddalonych
  , udział w projektach i działaniach na rzecz efektywności energetycznej
  , często łącząc takie działania z inwestycjami w odnawialne źródła energii
  .
  Społeczności energetyczne mają również do odegrania ważną rolę w edukacji i podnoszeniu świadomości obywateli na temat środków, jakie mogą podejmować w celu oszczędności energii. Przy odpowiednim wsparciu państw członkowskich
  społeczności energetyczne mogą pomóc w walce z ubóstwem energetycznym przez ułatwianie realizacji projektów w zakresie efektywności energetycznej, zmniejszanie zużycia energii i obniżenie cen dostaw.
  Państwa członkowskie powinny zlikwidować zbędne przeszkody utrudniające budowanie społeczności energetycznych. Należy odpowiednio przeszkolić w tym temacie administrację publiczną na wszystkich szczeblach.

| (92a) | Długoterminowe zmiany zachowań odnośnie do zużycia energii można osiągnąć poprzez wzmocnienie pozycji obywateli. Społeczności energetyczne mogą przyczynić się do osiągnięcia długoterminowych oszczędności energii, zwłaszcza w gospodarstwach domowych, oraz do zwiększenia zrównoważonych inwestycji ze strony obywateli i małych przedsiębiorstw. Państwa członkowskie powinny promować takie działania w drodze wspierania projektów i organizacji społeczności energetycznych. |
| --- | --- |

(92a)

Długoterminowe zmiany zachowań odnośnie do zużycia energii można osiągnąć poprzez wzmocnienie pozycji obywateli. Społeczności energetyczne mogą przyczynić się do osiągnięcia długoterminowych oszczędności energii, zwłaszcza w gospodarstwach domowych, oraz do zwiększenia zrównoważonych inwestycji ze strony obywateli i małych przedsiębiorstw. Państwa członkowskie powinny promować takie działania w drodze wspierania projektów i organizacji społeczności energetycznych.

| (93) | Należy uznać wkład punktów kompleksowej obsługi lub podobnych struktur jako mechanizmów, które mogą umożliwiać wielu grupom docelowym, w tym obywatelom, MŚP i organom publicznym, opracowywanie i wdrażanie projektów i środków związanych z przejściem na czystą energię.
  Wkład punktów kompleksowej obsługi może być bardzo ważny dla najbardziej wrażliwych odbiorców, w tym kobiet w całej ich różnorodności, i osób samotnie wychowujących dzieci, ponieważ mogłyby one stanowić łatwiejsze, wiarygodne i dostępne źródło informacji na temat poprawy efektywności energetycznej
  . Wkład ten może obejmować zapewnianie doradztwa i pomocy technicznej, administracyjnej i finansowej, ułatwienie niezbędnych procedur administracyjnych lub dostępu do rynków finansowych, udzielanie wskazówek w zakresie krajowych i europejskich ram prawnych, w tym zasad i kryteriów dotyczących zamówień publicznych, oraz unijnej systematyki zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

(93)

Należy uznać wkład punktów kompleksowej obsługi lub podobnych struktur jako mechanizmów, które mogą umożliwiać wielu grupom docelowym, w tym obywatelom, MŚP i organom publicznym, opracowywanie i wdrażanie projektów i środków związanych z przejściem na czystą energię.
  Wkład punktów kompleksowej obsługi może być bardzo ważny dla najbardziej wrażliwych odbiorców, w tym kobiet w całej ich różnorodności, i osób samotnie wychowujących dzieci, ponieważ mogłyby one stanowić łatwiejsze, wiarygodne i dostępne źródło informacji na temat poprawy efektywności energetycznej
  . Wkład ten może obejmować zapewnianie doradztwa i pomocy technicznej, administracyjnej i finansowej, ułatwienie niezbędnych procedur administracyjnych lub dostępu do rynków finansowych, udzielanie wskazówek w zakresie krajowych i europejskich ram prawnych, w tym zasad i kryteriów dotyczących zamówień publicznych, oraz unijnej systematyki zrównoważonego rozwoju.

| (94) | Komisja powinna weryfikować wpływ swoich działań mających wspierać rozwój platform i forów, angażując między innymi uczestników europejskiego dialogu społecznego w promowanie programów szkoleniowych z zakresu efektywności energetycznej, i w stosownych przypadkach proponuje kolejne działania. Komisja powinna również zachęcać europejskich partnerów społecznych do udziału w dyskusjach na temat efektywności energetycznej, zwłaszcza w odniesieniu do odbiorców wrażliwych i wrażliwych użytkowników końcowych, w tym tych dotkniętych ubóstwem energetycznym. |
| --- | --- |

(94)

Komisja powinna weryfikować wpływ swoich działań mających wspierać rozwój platform i forów, angażując między innymi uczestników europejskiego dialogu społecznego w promowanie programów szkoleniowych z zakresu efektywności energetycznej, i w stosownych przypadkach proponuje kolejne działania. Komisja powinna również zachęcać europejskich partnerów społecznych do udziału w dyskusjach na temat efektywności energetycznej, zwłaszcza w odniesieniu do odbiorców wrażliwych i wrażliwych użytkowników końcowych, w tym tych dotkniętych ubóstwem energetycznym.

| (95) | Sprawiedliwa transformacja w kierunku osiągnięcia neutralności klimatycznej Unii do 2050 r. ma kluczowe znaczenie dla Europejskiego Zielonego Ładu. W Europejskim filarze praw socjalnych, ogłoszonym wspólnie przez Parlament Europejski, Radę i Komisję w dniu 17 listopada 2017 r., ujęto energię jako jedną z niezbędnych usług, do których każda osoba ma prawo dostępu. Wsparcie w zakresie dostępu do tych usług musi zostać zapewnione dla osób potrzebujących (46)

  , w szczególności w kontekście presji inflacyjnej i znacznego wzrostu cen energii
  . |
| --- | --- |

(95)

Sprawiedliwa transformacja w kierunku osiągnięcia neutralności klimatycznej Unii do 2050 r. ma kluczowe znaczenie dla Europejskiego Zielonego Ładu. W Europejskim filarze praw socjalnych, ogłoszonym wspólnie przez Parlament Europejski, Radę i Komisję w dniu 17 listopada 2017 r., ujęto energię jako jedną z niezbędnych usług, do których każda osoba ma prawo dostępu. Wsparcie w zakresie dostępu do tych usług musi zostać zapewnione dla osób potrzebujących (46)

  , w szczególności w kontekście presji inflacyjnej i znacznego wzrostu cen energii
  .

| (96) | Należy zapewnić ochronę osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, a także w tym celu umożliwić im aktywny udział we wdrażanych przez państwa członkowskie działaniach i środkach dotyczących poprawy efektywności energetycznej oraz związanych z tym środkach ochrony konsumentów lub działaniach informacyjnych.
  Należy opracować ukierunkowane kampanie uświadamiające w celu przedstawienia korzyści płynących z efektywności energetycznej oraz poinformowania o dostępnym wsparciu finansowym. |
| --- | --- |

(96)

Należy zapewnić ochronę osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, a także w tym celu umożliwić im aktywny udział we wdrażanych przez państwa członkowskie działaniach i środkach dotyczących poprawy efektywności energetycznej oraz związanych z tym środkach ochrony konsumentów lub działaniach informacyjnych.
  Należy opracować ukierunkowane kampanie uświadamiające w celu przedstawienia korzyści płynących z efektywności energetycznej oraz poinformowania o dostępnym wsparciu finansowym.

| (97) | Finansowanie publiczne dostępne na szczeblu krajowym i unijnym powinno być strategicznie inwestowane w środki poprawy efektywności energetycznej, w szczególności z korzyścią dla odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz osób zajmujących mieszkania socjalne. Państwa członkowskie powinny korzystać z wszelkich wkładów finansowych, jaki mogą otrzymać ze Społecznego Funduszu Klimatycznego (47), oraz z dochodów z uprawnień w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji. Dochody te będą wspierać państwa członkowskie w wypełnianiu ich obowiązku wdrożenia środków w zakresie efektywności energetycznej i środków z dziedziny polityki w ramach obowiązku oszczędności energii na zasadzie priorytetu wśród odbiorców wrażliwych i osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, do czego mogą się zaliczać osoby mieszkające w regionach wiejskich i oddalonych. |
| --- | --- |

(97)

Finansowanie publiczne dostępne na szczeblu krajowym i unijnym powinno być strategicznie inwestowane w środki poprawy efektywności energetycznej, w szczególności z korzyścią dla odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz osób zajmujących mieszkania socjalne. Państwa członkowskie powinny korzystać z wszelkich wkładów finansowych, jaki mogą otrzymać ze Społecznego Funduszu Klimatycznego (47), oraz z dochodów z uprawnień w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji. Dochody te będą wspierać państwa członkowskie w wypełnianiu ich obowiązku wdrożenia środków w zakresie efektywności energetycznej i środków z dziedziny polityki w ramach obowiązku oszczędności energii na zasadzie priorytetu wśród odbiorców wrażliwych i osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, do czego mogą się zaliczać osoby mieszkające w regionach wiejskich i oddalonych.

| (98) | Uzupełnieniem krajowych systemów finansowania powinny być odpowiednie systemy zapewniające lepsze informowanie, pomoc techniczną i administracyjną, łatwiejszy dostęp do finansowania, który umożliwi jak najlepsze wykorzystanie dostępnych środków, zwłaszcza przez osoby dotknięte ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osoby zajmujące mieszkania socjalne. |
| --- | --- |

(98)

Uzupełnieniem krajowych systemów finansowania powinny być odpowiednie systemy zapewniające lepsze informowanie, pomoc techniczną i administracyjną, łatwiejszy dostęp do finansowania, który umożliwi jak najlepsze wykorzystanie dostępnych środków, zwłaszcza przez osoby dotknięte ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osoby zajmujące mieszkania socjalne.

| (99) | Państwa członkowskie powinny wzmacniać pozycję i zapewniać ochronę wszystkich osób w równym stopniu, bez względu na płeć, tożsamość płciową, wiek, niepełnosprawność, rasę lub pochodzenie etniczne, orientację seksualną, religię lub przekonania, a także zapewniać odpowiednią ochronę osobom najbardziej dotkniętym ubóstwem energetycznym lub bardziej nim zagrożonym lub najbardziej narażonym na jego skutki . Ponadto państwa członkowskie powinny dopilnować, aby środki w zakresie efektywności energetycznej nie pogłębiały istniejących nierówności, zwłaszcza w odniesieniu do ubóstwa energetycznego. |
| --- | --- |

(99)

Państwa członkowskie powinny wzmacniać pozycję i zapewniać ochronę wszystkich osób w równym stopniu, bez względu na płeć, tożsamość płciową, wiek, niepełnosprawność, rasę lub pochodzenie etniczne, orientację seksualną, religię lub przekonania, a także zapewniać odpowiednią ochronę osobom najbardziej dotkniętym ubóstwem energetycznym lub bardziej nim zagrożonym lub najbardziej narażonym na jego skutki . Ponadto państwa członkowskie powinny dopilnować, aby środki w zakresie efektywności energetycznej nie pogłębiały istniejących nierówności, zwłaszcza w odniesieniu do ubóstwa energetycznego.

| (100) | Państwa członkowskie powinny zapewnić, by krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego przyjmowały zintegrowane podejście uwzględniające ewentualne oszczędności w sektorze zaopatrzenia w energię oraz w sektorach zastosowań końcowych . Bez uszczerbku dla bezpieczeństwa dostaw energii, integracji rynku i przewidywanych inwestycji w sieci przesyłowe energii morskiej, które są niezbędne do wdrożenia energii z morskich źródeł odnawialnych, krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego powinny zapewnić stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w procesach planowania i podejmowania decyzji oraz dopilnować, aby przepisy i taryfy sieciowe zachęcały do poprawy efektywności energetycznej. Państwa członkowskie powinny również zapewnić, aby operatorzy systemów przesyłowych i dystrybucyjnych uwzględniali zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”. Pomogłoby to operatorom systemów przesyłowych i dystrybucyjnych w rozważeniu lepszych rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej i kosztów przyrostowych ponoszonych w związku z zakupem środków związanych z zapotrzebowaniem, a także środowiskowych i społeczno-gospodarczych skutków różnych inwestycji sieciowych i planów operacyjnych. Takie podejście wymaga odejścia od wąskiej perspektywy efektywności gospodarczej w celu maksymalizacji dobrobytu społecznego. Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinna być stosowana w szczególności w kontekście tworzenia scenariuszy rozwoju infrastruktury energetycznej, w których rozwiązania po stronie zapotrzebowania można by uznać za realne alternatywy i należałoby je odpowiednio oceniać, a także powinna stać się nieodłączną częścią oceny projektów planowania sieci. Jej stosowanie powinno być kontrolowane przez krajowe organy regulacyjne. |
| --- | --- |

(100)

Państwa członkowskie powinny zapewnić, by krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego przyjmowały zintegrowane podejście uwzględniające ewentualne oszczędności w sektorze zaopatrzenia w energię oraz w sektorach zastosowań końcowych . Bez uszczerbku dla bezpieczeństwa dostaw energii, integracji rynku i przewidywanych inwestycji w sieci przesyłowe energii morskiej, które są niezbędne do wdrożenia energii z morskich źródeł odnawialnych, krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego powinny zapewnić stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w procesach planowania i podejmowania decyzji oraz dopilnować, aby przepisy i taryfy sieciowe zachęcały do poprawy efektywności energetycznej. Państwa członkowskie powinny również zapewnić, aby operatorzy systemów przesyłowych i dystrybucyjnych uwzględniali zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”. Pomogłoby to operatorom systemów przesyłowych i dystrybucyjnych w rozważeniu lepszych rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej i kosztów przyrostowych ponoszonych w związku z zakupem środków związanych z zapotrzebowaniem, a także środowiskowych i społeczno-gospodarczych skutków różnych inwestycji sieciowych i planów operacyjnych. Takie podejście wymaga odejścia od wąskiej perspektywy efektywności gospodarczej w celu maksymalizacji dobrobytu społecznego. Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinna być stosowana w szczególności w kontekście tworzenia scenariuszy rozwoju infrastruktury energetycznej, w których rozwiązania po stronie zapotrzebowania można by uznać za realne alternatywy i należałoby je odpowiednio oceniać, a także powinna stać się nieodłączną częścią oceny projektów planowania sieci. Jej stosowanie powinno być kontrolowane przez krajowe organy regulacyjne.

| (101) | Należy zapewnić dostępność dostatecznej liczby wiarygodnych profesjonalistów, mających kompetencje w dziedzinie efektywności energetycznej, w celu zagwarantowania skutecznego i terminowego wdrożenia niniejszej dyrektywy, na przykład w zakresie zgodności z wymogami odnoszącymi się do audytów energetycznych oraz wdrażania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej. Państwa członkowskie powinny zatem we współpracy z partnerami społecznymi, organizatorami szkoleń i innymi zainteresowanymi stronami wprowadzić systemy certyfikacji lub równoważne systemy kwalifikacji i stosowne programy szkoleniowe w odniesieniu do dostawców usług energetycznych, audytów energetycznych i innych środków poprawy efektywności energetycznej. Systemy te należy oceniać co cztery lata począwszy od grudnia 2024 r. i w razie potrzeby aktualizować, aby zapewnić niezbędny poziom kompetencji dostawców usług energetycznych, audytorów energetycznych, zarządców energii i podmiotów instalujących elementy budynków. |
| --- | --- |

(101)

Należy zapewnić dostępność dostatecznej liczby wiarygodnych profesjonalistów, mających kompetencje w dziedzinie efektywności energetycznej, w celu zagwarantowania skutecznego i terminowego wdrożenia niniejszej dyrektywy, na przykład w zakresie zgodności z wymogami odnoszącymi się do audytów energetycznych oraz wdrażania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej. Państwa członkowskie powinny zatem we współpracy z partnerami społecznymi, organizatorami szkoleń i innymi zainteresowanymi stronami wprowadzić systemy certyfikacji lub równoważne systemy kwalifikacji i stosowne programy szkoleniowe w odniesieniu do dostawców usług energetycznych, audytów energetycznych i innych środków poprawy efektywności energetycznej. Systemy te należy oceniać co cztery lata począwszy od grudnia 2024 r. i w razie potrzeby aktualizować, aby zapewnić niezbędny poziom kompetencji dostawców usług energetycznych, audytorów energetycznych, zarządców energii i podmiotów instalujących elementy budynków.

| (102) | Niezbędne jest kontynuowanie rozwoju rynku usług energetycznych w celu zapewnienia dostępności zarówno zapotrzebowania na usługi energetyczne, jak i dostaw takich usług. Przejrzystość, zapewniana na przykład za pomocą wykazów certyfikowanych dostawców usług energetycznych i dostępnych wzorów umów, wymiana najlepszych praktyk i wytyczne w znacznym stopniu przyczyniają się do upowszechniania usług energetycznych i umów o poprawę efektywności energetycznej, a także mogą pomóc w pobudzaniu zapotrzebowania oraz zwiększaniu zaufania do dostawców usług energetycznych . W przypadku umowy o poprawę efektywności energetycznej beneficjent usługi energetycznej nie ponosi kosztów inwestycji, wykorzystując część finansowej wartości oszczędności energii na to, by spłacić inwestycję zrealizowaną w całości lub częściowo przez osobę trzecią. Może to pomóc w przyciągnięciu kapitału prywatnego, który ma kluczowe znaczenie dla zwiększania wskaźników renowacji budynków w Unii, wprowadzania na rynek wiedzy fachowej i tworzenia innowacyjnych modeli biznesowych. W związku z tym w odniesieniu do budynków niemieszkalnych
  i publicznych budynków mieszkalnych
  o powierzchni użytkowej powyżej 500 m2
  , a także budynków do celów socjalnych
  powinna być wymagana ocena wykonalności stosowania umów o poprawę efektywności energetycznej do celów renowacji. Jest to krok naprzód w kierunku zwiększenia zaufania do przedsiębiorstw usług energetycznych i utorowania drogi dla zwiększenia liczby takich projektów w przyszłości. |
| --- | --- |

(102)

Niezbędne jest kontynuowanie rozwoju rynku usług energetycznych w celu zapewnienia dostępności zarówno zapotrzebowania na usługi energetyczne, jak i dostaw takich usług. Przejrzystość, zapewniana na przykład za pomocą wykazów certyfikowanych dostawców usług energetycznych i dostępnych wzorów umów, wymiana najlepszych praktyk i wytyczne w znacznym stopniu przyczyniają się do upowszechniania usług energetycznych i umów o poprawę efektywności energetycznej, a także mogą pomóc w pobudzaniu zapotrzebowania oraz zwiększaniu zaufania do dostawców usług energetycznych . W przypadku umowy o poprawę efektywności energetycznej beneficjent usługi energetycznej nie ponosi kosztów inwestycji, wykorzystując część finansowej wartości oszczędności energii na to, by spłacić inwestycję zrealizowaną w całości lub częściowo przez osobę trzecią. Może to pomóc w przyciągnięciu kapitału prywatnego, który ma kluczowe znaczenie dla zwiększania wskaźników renowacji budynków w Unii, wprowadzania na rynek wiedzy fachowej i tworzenia innowacyjnych modeli biznesowych. W związku z tym w odniesieniu do budynków niemieszkalnych
  i publicznych budynków mieszkalnych
  o powierzchni użytkowej powyżej 500 m2
  , a także budynków do celów socjalnych
  powinna być wymagana ocena wykonalności stosowania umów o poprawę efektywności energetycznej do celów renowacji. Jest to krok naprzód w kierunku zwiększenia zaufania do przedsiębiorstw usług energetycznych i utorowania drogi dla zwiększenia liczby takich projektów w przyszłości.

| (103) | Biorąc pod uwagę ambitne cele w zakresie renowacji na najbliższe dziesięciolecie w kontekście komunikatu Komisji pt. „Fala renowacji”, konieczne jest zwiększenie roli niezależnych pośredników rynkowych, w tym punktów kompleksowej obsługi lub podobnych mechanizmów wsparcia, w celu stymulowania rozwoju rynku po stronie popytu i po stronie podaży oraz promowania umów o poprawę efektywności energetycznej w odniesieniu do renowacji budynków prywatnych i publicznych. Lokalne agencje energetyczne mogłyby odgrywać kluczową rolę w tym zakresie, a także wskazywać i wspierać tworzenie potencjalnych punktów wsparcia lub punktów kompleksowej obsługi.
  Dzięki tej dyrektywie powinna wzrosnąć dostępność produktów, usług i doradztwa na rynku unijnym i rynkach lokalnych, w tym również dzięki promowaniu potencjału przedsiębiorczyń, które mogą uzupełnić luki na rynku i zaoferować innowacyjne sposoby zwiększania efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(103)

Biorąc pod uwagę ambitne cele w zakresie renowacji na najbliższe dziesięciolecie w kontekście komunikatu Komisji pt. „Fala renowacji”, konieczne jest zwiększenie roli niezależnych pośredników rynkowych, w tym punktów kompleksowej obsługi lub podobnych mechanizmów wsparcia, w celu stymulowania rozwoju rynku po stronie popytu i po stronie podaży oraz promowania umów o poprawę efektywności energetycznej w odniesieniu do renowacji budynków prywatnych i publicznych. Lokalne agencje energetyczne mogłyby odgrywać kluczową rolę w tym zakresie, a także wskazywać i wspierać tworzenie potencjalnych punktów wsparcia lub punktów kompleksowej obsługi.
  Dzięki tej dyrektywie powinna wzrosnąć dostępność produktów, usług i doradztwa na rynku unijnym i rynkach lokalnych, w tym również dzięki promowaniu potencjału przedsiębiorczyń, które mogą uzupełnić luki na rynku i zaoferować innowacyjne sposoby zwiększania efektywności energetycznej.

| (104) | Umowy o poprawę efektywności energetycznej nadal napotykają istotne bariery w kilku państwach członkowskich ze względu na utrzymujące się bariery regulacyjne i pozaregulacyjne. Należy zatem zająć się niejasnościami w krajowych ramach prawnych, brakiem wiedzy fachowej, zwłaszcza w odniesieniu do procedur przetargowych, oraz niekompatybilnością pewnych pożyczek i dotacji. |
| --- | --- |

(104)

Umowy o poprawę efektywności energetycznej nadal napotykają istotne bariery w kilku państwach członkowskich ze względu na utrzymujące się bariery regulacyjne i pozaregulacyjne. Należy zatem zająć się niejasnościami w krajowych ramach prawnych, brakiem wiedzy fachowej, zwłaszcza w odniesieniu do procedur przetargowych, oraz niekompatybilnością pewnych pożyczek i dotacji.

| (105) | Państwa członkowskie powinny nadal wspierać sektor publiczny w upowszechnianiu umów o poprawę efektywności energetycznej poprzez udostępnianie wzorów umów uwzględniających dostępne normy europejskie lub międzynarodowe, wytycznych dotyczących przetargów oraz opublikowanego w maju 2018 r. przez Eurostat i Europejski Bank Inwestycyjny przewodnika dotyczącego ujęcia statystycznego umów o poprawę efektywności energetycznej w rachunkach narodowych (48), które stworzyły możliwości usunięcia pozostałych barier regulacyjnych dla tych umów w państwach członkowskich. |
| --- | --- |

(105)

Państwa członkowskie powinny nadal wspierać sektor publiczny w upowszechnianiu umów o poprawę efektywności energetycznej poprzez udostępnianie wzorów umów uwzględniających dostępne normy europejskie lub międzynarodowe, wytycznych dotyczących przetargów oraz opublikowanego w maju 2018 r. przez Eurostat i Europejski Bank Inwestycyjny przewodnika dotyczącego ujęcia statystycznego umów o poprawę efektywności energetycznej w rachunkach narodowych (48), które stworzyły możliwości usunięcia pozostałych barier regulacyjnych dla tych umów w państwach członkowskich.

| (106) | Państwa członkowskie zastosowały środki w celu zidentyfikowania i usunięcia barier regulacyjnych i pozaregulacyjnych. Niezbędne jest jednak zwiększenie wysiłków na rzecz usunięcia regulacyjnych i pozaregulacyjnych barier na drodze do wykorzystywania umów o poprawę efektywności energetycznej oraz form finansowania przez stronę trzecią, które pomagają osiągnąć oszczędności energii. Należą do nich takie zasady prowadzenia rachunkowości oraz praktyki, w których wyniku inwestycje kapitałowe i roczne oszczędności finansowe uzyskane w wyniku stosowania środków poprawy efektywności energetycznej nie są właściwie ujmowane w księgach rachunkowych przez cały okres trwania inwestycji. |
| --- | --- |

(106)

Państwa członkowskie zastosowały środki w celu zidentyfikowania i usunięcia barier regulacyjnych i pozaregulacyjnych. Niezbędne jest jednak zwiększenie wysiłków na rzecz usunięcia regulacyjnych i pozaregulacyjnych barier na drodze do wykorzystywania umów o poprawę efektywności energetycznej oraz form finansowania przez stronę trzecią, które pomagają osiągnąć oszczędności energii. Należą do nich takie zasady prowadzenia rachunkowości oraz praktyki, w których wyniku inwestycje kapitałowe i roczne oszczędności finansowe uzyskane w wyniku stosowania środków poprawy efektywności energetycznej nie są właściwie ujmowane w księgach rachunkowych przez cały okres trwania inwestycji.

| (107) | Państwa członkowskie wykorzystały krajowe plany działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii na lata 2014 i 2017, aby poinformować o postępach w usuwaniu regulacyjnych i pozaregulacyjnych barier mających negatywny wpływ na efektywność energetyczną w odniesieniu do rozdziału zachęt pomiędzy właścicieli a najemców lub pomiędzy właścicieli budynku lub modułów budynku. Państwa członkowskie powinny jednak kontynuować działania w tym kierunku i wykorzystać potencjał w zakresie efektywności energetycznej w kontekście statystyk Eurostatu z 2016 r., które wskazują na to, że ponad czterech na dziesięciu Europejczyków mieszka w mieszkaniach, a ponad trzech na dziesięciu Europejczyków jest najemcami. |
| --- | --- |

(107)

Państwa członkowskie wykorzystały krajowe plany działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii na lata 2014 i 2017, aby poinformować o postępach w usuwaniu regulacyjnych i pozaregulacyjnych barier mających negatywny wpływ na efektywność energetyczną w odniesieniu do rozdziału zachęt pomiędzy właścicieli a najemców lub pomiędzy właścicieli budynku lub modułów budynku. Państwa członkowskie powinny jednak kontynuować działania w tym kierunku i wykorzystać potencjał w zakresie efektywności energetycznej w kontekście statystyk Eurostatu z 2016 r., które wskazują na to, że ponad czterech na dziesięciu Europejczyków mieszka w mieszkaniach, a ponad trzech na dziesięciu Europejczyków jest najemcami.

| (108) | Należy zachęcać państwa członkowskie
  oraz władze regionalne i lokalne
  do wykorzystywania w pełni funduszy europejskich dostępnych w ramach WRF i Next Generation EU, w tym Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, funduszy polityki spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, a także instrumentów finansowych i pomocy technicznej dostępnych w ramach Programu InvestEU, w celu stymulowania prywatnych i publicznych inwestycji w środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej. Inwestycje w efektywność energetyczną mogą się przyczynić do wzrostu gospodarczego, zwiększenia zatrudnienia, innowacji i zmniejszenia ubóstwa energetycznego w gospodarstwach domowych i tym samym wnoszą pozytywny wkład w spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną oraz ekologiczną odbudowę gospodarki . Do potencjalnych obszarów finansowania należą środki w zakresie efektywności energetycznej w budynkach publicznych i mieszkalnych,
  a także szkolenie oraz zmiana i podnoszenie kwalifikacji specjalistów, w szczególności w zawodach związanych z renowacją budynków
  , w celu wspierania zatrudnienia w sektorze związanym z efektywnością energetyczną. Komisja zapewni synergię między różnymi instrumentami finansowania, w szczególności funduszami w ramach zarządzania dzielonego i w ramach zarządzania bezpośredniego (jak np. centralnie zarządzane programy: „Horyzont Europa” czy LIFE), a także między dotacjami, pożyczkami i pomocą techniczną, aby zmaksymalizować ich efekt dźwigni w odniesieniu do finansowania prywatnego i ich wpływ na osiągnięcie celów polityki w zakresie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(108)

Należy zachęcać państwa członkowskie
  oraz władze regionalne i lokalne
  do wykorzystywania w pełni funduszy europejskich dostępnych w ramach WRF i Next Generation EU, w tym Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, funduszy polityki spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, a także instrumentów finansowych i pomocy technicznej dostępnych w ramach Programu InvestEU, w celu stymulowania prywatnych i publicznych inwestycji w środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej. Inwestycje w efektywność energetyczną mogą się przyczynić do wzrostu gospodarczego, zwiększenia zatrudnienia, innowacji i zmniejszenia ubóstwa energetycznego w gospodarstwach domowych i tym samym wnoszą pozytywny wkład w spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną oraz ekologiczną odbudowę gospodarki . Do potencjalnych obszarów finansowania należą środki w zakresie efektywności energetycznej w budynkach publicznych i mieszkalnych,
  a także szkolenie oraz zmiana i podnoszenie kwalifikacji specjalistów, w szczególności w zawodach związanych z renowacją budynków
  , w celu wspierania zatrudnienia w sektorze związanym z efektywnością energetyczną. Komisja zapewni synergię między różnymi instrumentami finansowania, w szczególności funduszami w ramach zarządzania dzielonego i w ramach zarządzania bezpośredniego (jak np. centralnie zarządzane programy: „Horyzont Europa” czy LIFE), a także między dotacjami, pożyczkami i pomocą techniczną, aby zmaksymalizować ich efekt dźwigni w odniesieniu do finansowania prywatnego i ich wpływ na osiągnięcie celów polityki w zakresie efektywności energetycznej.

| (109) | Państwa członkowskie powinny zachęcać do stosowania instrumentów finansowania, by ułatwiać realizację celów niniejszej dyrektywy. Takie instrumenty finansowania mogą obejmować wkłady finansowe oraz grzywny za nieprzestrzeganie niektórych przepisów niniejszej dyrektywy; środki przeznaczone na efektywność energetyczną na mocy art. 10 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/87/WE (49); środki przeznaczone na efektywność energetyczną w europejskich funduszach i programach oraz specjalnych europejskich instrumentach finansowych, takich jak Europejski Fundusz na rzecz Efektywności Energetycznej.
  Państwa członkowskie powinny pracować nad budowaniem platform mających na celu łączenie małych i średnich projektów, aby tworzyć pule projektów odpowiednich do celów finansowania. |
| --- | --- |

(109)

Państwa członkowskie powinny zachęcać do stosowania instrumentów finansowania, by ułatwiać realizację celów niniejszej dyrektywy. Takie instrumenty finansowania mogą obejmować wkłady finansowe oraz grzywny za nieprzestrzeganie niektórych przepisów niniejszej dyrektywy; środki przeznaczone na efektywność energetyczną na mocy art. 10 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/87/WE (49); środki przeznaczone na efektywność energetyczną w europejskich funduszach i programach oraz specjalnych europejskich instrumentach finansowych, takich jak Europejski Fundusz na rzecz Efektywności Energetycznej.
  Państwa członkowskie powinny pracować nad budowaniem platform mających na celu łączenie małych i średnich projektów, aby tworzyć pule projektów odpowiednich do celów finansowania.

| (110) | Instrumenty finansowe mogą być oparte, w stosownych przypadkach, na środkach przeznaczonych na efektywność energetyczną pochodzących z unijnych obligacji projektowych; środkach przeznaczonych na efektywność energetyczną przez Europejski Bank Inwestycyjny i inne europejskie instytucje finansowe, w szczególności Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju oraz Bank Rozwoju Rady Europy; środkach zwiększonych przez efekt dźwigni dzięki wykorzystaniu środków instytucji finansowych; środkach krajowych, w tym poprzez utworzenie ram regulacyjnych i prawnych zachęcających do wdrażania inicjatyw i programów w zakresie efektywności energetycznej; dochodów z rocznych limitów emisji zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 406/2009/WE (50). |
| --- | --- |

(110)

Instrumenty finansowe mogą być oparte, w stosownych przypadkach, na środkach przeznaczonych na efektywność energetyczną pochodzących z unijnych obligacji projektowych; środkach przeznaczonych na efektywność energetyczną przez Europejski Bank Inwestycyjny i inne europejskie instytucje finansowe, w szczególności Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju oraz Bank Rozwoju Rady Europy; środkach zwiększonych przez efekt dźwigni dzięki wykorzystaniu środków instytucji finansowych; środkach krajowych, w tym poprzez utworzenie ram regulacyjnych i prawnych zachęcających do wdrażania inicjatyw i programów w zakresie efektywności energetycznej; dochodów z rocznych limitów emisji zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 406/2009/WE (50).

| (111) | Instrumenty finansowania mogą w szczególności wykorzystywać te wkłady, środki i dochody, by ułatwić i wspierać zaangażowanie prywatnego kapitału, opierając się zwłaszcza na inwestorach instytucjonalnych, a jednocześnie przy przyznawaniu środków stosować kryteria zapewniające osiągnięcie celów w zakresie ochrony środowiska i celów społecznych; wykorzystywać innowacyjne mechanizmy finansowe (np. gwarancje pożyczkowe dla kapitału prywatnego, gwarancje pożyczkowe zachęcające do zawierania umów o poprawę efektywności energetycznej, dotacje, pożyczki o obniżonym oprocentowaniu i specjalne linie kredytowe, systemy finansowania przez podmioty trzecie), które zmniejszają ryzyko projektów służących efektywności energetycznej, oraz umożliwiają przeprowadzenie opłacalnej ekonomicznie renowacji nawet w gospodarstwach domowych o niskich i średnich dochodach; być związane z programami lub agencjami, które będą gromadzić projekty służące oszczędności energii i oceniać ich jakość, dostarczać pomoc techniczną, promować rynek usług energetycznych i wspierać generowanie wśród odbiorców popytu na te usługi. |
| --- | --- |

(111)

Instrumenty finansowania mogą w szczególności wykorzystywać te wkłady, środki i dochody, by ułatwić i wspierać zaangażowanie prywatnego kapitału, opierając się zwłaszcza na inwestorach instytucjonalnych, a jednocześnie przy przyznawaniu środków stosować kryteria zapewniające osiągnięcie celów w zakresie ochrony środowiska i celów społecznych; wykorzystywać innowacyjne mechanizmy finansowe (np. gwarancje pożyczkowe dla kapitału prywatnego, gwarancje pożyczkowe zachęcające do zawierania umów o poprawę efektywności energetycznej, dotacje, pożyczki o obniżonym oprocentowaniu i specjalne linie kredytowe, systemy finansowania przez podmioty trzecie), które zmniejszają ryzyko projektów służących efektywności energetycznej, oraz umożliwiają przeprowadzenie opłacalnej ekonomicznie renowacji nawet w gospodarstwach domowych o niskich i średnich dochodach; być związane z programami lub agencjami, które będą gromadzić projekty służące oszczędności energii i oceniać ich jakość, dostarczać pomoc techniczną, promować rynek usług energetycznych i wspierać generowanie wśród odbiorców popytu na te usługi.

| (112) | Takie instrumenty finansowania mogą również zapewniać odpowiednie środki na wspieranie programów szkoleń i certyfikacji, podnoszących i potwierdzających kwalifikacje w zakresie efektywności energetycznej; zapewniać środki na badania nad technologiami małej skali i mikrotechnologiami do wytwarzania energii oraz na demonstracje i przyspieszenie ich wykorzystania, a także na optymalizację przyłączeń tych producentów do sieci; mogą być powiązane z programami, w ramach których podejmowane są działania mające na celu promowanie efektywności energetycznej we wszystkich lokalach mieszkalnych, aby zapobiec ubóstwu energetycznemu oraz zachęcić właścicieli wynajmujących lokale mieszkalne do zapewnienia jak największej efektywności energetycznej ich nieruchomości; dostarczać odpowiednich środków na wspieranie dialogu społecznego i norm w celu poprawy efektywności energetycznej oraz zapewnienia dobrych warunków pracy, a także bezpieczeństwa i higieny pracy. |
| --- | --- |

(112)

Takie instrumenty finansowania mogą również zapewniać odpowiednie środki na wspieranie programów szkoleń i certyfikacji, podnoszących i potwierdzających kwalifikacje w zakresie efektywności energetycznej; zapewniać środki na badania nad technologiami małej skali i mikrotechnologiami do wytwarzania energii oraz na demonstracje i przyspieszenie ich wykorzystania, a także na optymalizację przyłączeń tych producentów do sieci; mogą być powiązane z programami, w ramach których podejmowane są działania mające na celu promowanie efektywności energetycznej we wszystkich lokalach mieszkalnych, aby zapobiec ubóstwu energetycznemu oraz zachęcić właścicieli wynajmujących lokale mieszkalne do zapewnienia jak największej efektywności energetycznej ich nieruchomości; dostarczać odpowiednich środków na wspieranie dialogu społecznego i norm w celu poprawy efektywności energetycznej oraz zapewnienia dobrych warunków pracy, a także bezpieczeństwa i higieny pracy.

| (113) | Aby realizować w praktyce cel, jakim jest poprawa charakterystyki energetycznej budynków instytucji publicznych, należy wykorzystywać dostępne unijne programy finansowania, instrumenty finansowe i innowacyjne mechanizmy finansowania. W tym względzie państwa członkowskie mogą wykorzystywać swoje dochody z rocznych limitów emisji na mocy decyzji nr 406/2009/WE do celów wypracowywania takich mechanizmów na zasadach dobrowolności i z uwzględnieniem krajowych przepisów budżetowych.
  Komisja i państwa członkowskie powinny przekazywać lokalnym administracjom odpowiednie informacje na temat takich programów. Na przykład inicjatywa Porozumienie Burmistrzów mogłaby być jednym z narzędzi do przekazywania odpowiednich informacji. |
| --- | --- |

(113)

Aby realizować w praktyce cel, jakim jest poprawa charakterystyki energetycznej budynków instytucji publicznych, należy wykorzystywać dostępne unijne programy finansowania, instrumenty finansowe i innowacyjne mechanizmy finansowania. W tym względzie państwa członkowskie mogą wykorzystywać swoje dochody z rocznych limitów emisji na mocy decyzji nr 406/2009/WE do celów wypracowywania takich mechanizmów na zasadach dobrowolności i z uwzględnieniem krajowych przepisów budżetowych.
  Komisja i państwa członkowskie powinny przekazywać lokalnym administracjom odpowiednie informacje na temat takich programów. Na przykład inicjatywa Porozumienie Burmistrzów mogłaby być jednym z narzędzi do przekazywania odpowiednich informacji.

| (114) | Realizując cel w zakresie efektywności energetycznej, Komisja powinna monitorować skutki, jakie odpowiednie środki będą miały dla dyrektywy 2003/87/WE ustanawiającej unijny system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, aby utrzymać środki zachęty w ramach systemu handlu uprawnieniami do emisji, nagradzające za inwestowanie z myślą o obniżeniu emisji dwutlenku węgla oraz przygotowujące sektory objęte unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych na niezbędne w przyszłości innowacje. Komisja będzie musiała monitorować wpływ na sektory przemysłowe, które są narażone na znaczące ryzyko ucieczki emisji, określone w decyzji Komisji 2014/746/UE (51) , tak aby zapewnić, aby niniejsza dyrektywa propagowała rozwój tych sektorów i by go nie utrudniała. |
| --- | --- |

(114)

Realizując cel w zakresie efektywności energetycznej, Komisja powinna monitorować skutki, jakie odpowiednie środki będą miały dla dyrektywy 2003/87/WE ustanawiającej unijny system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, aby utrzymać środki zachęty w ramach systemu handlu uprawnieniami do emisji, nagradzające za inwestowanie z myślą o obniżeniu emisji dwutlenku węgla oraz przygotowujące sektory objęte unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych na niezbędne w przyszłości innowacje. Komisja będzie musiała monitorować wpływ na sektory przemysłowe, które są narażone na znaczące ryzyko ucieczki emisji, określone w decyzji Komisji 2014/746/UE (51) , tak aby zapewnić, aby niniejsza dyrektywa propagowała rozwój tych sektorów i by go nie utrudniała.

| (115) | Środki przyjmowane przez państwa członkowskie powinny być wspierane przez dobrze zaprojektowane i efektywne unijne instrumenty finansowe w ramach Programu InvestEU i poprzez finansowanie z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) oraz Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR), które powinny wspierać inwestycje w zwiększanie efektywności energetycznej na wszystkich etapach łańcucha energetycznego i korzystać z kompleksowej analizy kosztów i korzyści stosującej model zróżnicowanych stóp dyskontowych. Wsparcie finansowe powinno koncentrować się na opłacalnych metodach poprawy efektywności energetycznej, które doprowadzą do zmniejszenia zużycia energii. EBI i EBOR powinny wraz z krajowymi bankami prorozwojowymi opracowywać, generować i finansować programy i projekty stworzone specjalnie z myślą o sektorze efektywności energetycznej, w tym skierowane do gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym. |
| --- | --- |

(115)

Środki przyjmowane przez państwa członkowskie powinny być wspierane przez dobrze zaprojektowane i efektywne unijne instrumenty finansowe w ramach Programu InvestEU i poprzez finansowanie z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) oraz Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR), które powinny wspierać inwestycje w zwiększanie efektywności energetycznej na wszystkich etapach łańcucha energetycznego i korzystać z kompleksowej analizy kosztów i korzyści stosującej model zróżnicowanych stóp dyskontowych. Wsparcie finansowe powinno koncentrować się na opłacalnych metodach poprawy efektywności energetycznej, które doprowadzą do zmniejszenia zużycia energii. EBI i EBOR powinny wraz z krajowymi bankami prorozwojowymi opracowywać, generować i finansować programy i projekty stworzone specjalnie z myślą o sektorze efektywności energetycznej, w tym skierowane do gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym.

| (116) | Międzysektorowe przepisy prawne dają solidną podstawę ochrony konsumentów w odniesieniu do szerokiej gamy istniejących usług energetycznych i najprawdopodobniej będą dalej rozwijane. Niemniej należy jasno określić niektóre przysługujące odbiorcom podstawowe prawa umowne. Konsumenci powinni mieć dostęp do jasnych i jednoznacznych informacji na temat ich praw w odniesieniu do sektora energetycznego. |
| --- | --- |

(116)

Międzysektorowe przepisy prawne dają solidną podstawę ochrony konsumentów w odniesieniu do szerokiej gamy istniejących usług energetycznych i najprawdopodobniej będą dalej rozwijane. Niemniej należy jasno określić niektóre przysługujące odbiorcom podstawowe prawa umowne. Konsumenci powinni mieć dostęp do jasnych i jednoznacznych informacji na temat ich praw w odniesieniu do sektora energetycznego.

| (117) | Lepszą ochronę konsumentów gwarantuje dostępność dla wszystkich konsumentów skutecznych, niezależnych mechanizmów pozasądowego rozstrzygania sporów, takich jak rzecznik praw odbiorców energii, organ ochrony konsumentów lub organ regulacyjny. Państwa członkowskie powinny zatem wprowadzić szybkie i skuteczne procedury rozpatrywania skarg. |
| --- | --- |

(117)

Lepszą ochronę konsumentów gwarantuje dostępność dla wszystkich konsumentów skutecznych, niezależnych mechanizmów pozasądowego rozstrzygania sporów, takich jak rzecznik praw odbiorców energii, organ ochrony konsumentów lub organ regulacyjny. Państwa członkowskie powinny zatem wprowadzić szybkie i skuteczne procedury rozpatrywania skarg.

| (118) | W celu oceny efektywności niniejszej dyrektywy należy ustanowić wymóg dokonywania ogólnego przeglądu niniejszej dyrektywy i przekazania sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego i Rady do dnia 28 lutego 2027 r. Przegląd ten powinien umożliwić wprowadzenie niezbędnych zmian, również z uwzględnieniem zmian sytuacji gospodarczej i w zakresie innowacji. |
| --- | --- |

(118)

W celu oceny efektywności niniejszej dyrektywy należy ustanowić wymóg dokonywania ogólnego przeglądu niniejszej dyrektywy i przekazania sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego i Rady do dnia 28 lutego 2027 r. Przegląd ten powinien umożliwić wprowadzenie niezbędnych zmian, również z uwzględnieniem zmian sytuacji gospodarczej i w zakresie innowacji.

| (119) | Główną rolę w rozwoju i projektowaniu, realizacji oraz ocenie środków określonych w niniejszej dyrektywie powinny odgrywać władze lokalne i regionalne, tak aby mogły w odpowiedni sposób dostosować je do swojej specyfiki klimatycznej, kulturowej i społecznej. |
| --- | --- |

(119)

Główną rolę w rozwoju i projektowaniu, realizacji oraz ocenie środków określonych w niniejszej dyrektywie powinny odgrywać władze lokalne i regionalne, tak aby mogły w odpowiedni sposób dostosować je do swojej specyfiki klimatycznej, kulturowej i społecznej.

| (119a) | Z uwagi na szczególną charakterystykę regionów najbardziej oddalonych, uznanych w art. 349 TFUE, w szczególności pod względem połączeń elektroenergetycznych oraz produkcji, dostaw i zużycia energii, a także zwiększonego zagrożenia ubóstwem energetycznym, szczególną uwagę należy zwrócić na regiony najbardziej oddalone i ich mieszkańców podczas opracowywania, wdrażania i oceny środków ustanowionych w niniejszej dyrektywie. |
| --- | --- |

(119a)

Z uwagi na szczególną charakterystykę regionów najbardziej oddalonych, uznanych w art. 349 TFUE, w szczególności pod względem połączeń elektroenergetycznych oraz produkcji, dostaw i zużycia energii, a także zwiększonego zagrożenia ubóstwem energetycznym, szczególną uwagę należy zwrócić na regiony najbardziej oddalone i ich mieszkańców podczas opracowywania, wdrażania i oceny środków ustanowionych w niniejszej dyrektywie.

| (120) | Uwzględniając postęp techniczny i rosnący udział odnawialnych źródeł energii w sektorze wytwarzania energii elektrycznej, należy poddać przeglądowi domyślny współczynnik oszczędności wyrażony w kWh energii elektrycznej w celu odzwierciedlenia zmian współczynnika energii pierwotnej (PEF) dla energii elektrycznej i innych nośników energii . Uwzględniające koszyk energetyczny obliczenia PEF dla energii elektrycznej są oparte na wartościach średniorocznych. Metoda rozliczania „fizycznej zawartości energii” jest stosowana do wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z energii jądrowej, a metoda „technicznej sprawności przemiany” jest stosowana do wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z paliw kopalnych i biomasy. W przypadku niepalnych odnawialnych źródeł energii metodą jest bezpośredni ekwiwalent oparty na podejściu dotyczącym „energii pierwotnej ogółem”. Do obliczenia udziału energii pierwotnej w przypadku energii elektrycznej z kogeneracji zastosowano metodę określoną w załączniku II do niniejszej dyrektywy. Zastosowano średnią pozycję rynkową zamiast pozycji krańcowej. Przyjęto założenie, że wartość sprawności przemiany wynosi 100 % dla niepalnych odnawialnych źródeł energii, 10 % dla elektrowni geotermalnych i 33 % dla elektrowni jądrowych. Całkowitą sprawność kogeneracji oblicza się na podstawie najnowszych danych Eurostatu. Odnośnie do granic systemu współczynnik PEF wynosi 1 dla wszystkich źródeł energii. Wartość współczynnika PEF odnosi się do roku 2018 i opiera się na danych interpolowanych z najnowszej wersji scenariusza odniesienia PRIMES na 2015 r. i 2020 r. i dostosowanych do danych Eurostatu do roku 2016. Analiza obejmuje państwa członkowskie oraz Norwegię. Zestaw danych dla Norwegii opiera się na danych ENTSO-E. |
| --- | --- |

(120)

Uwzględniając postęp techniczny i rosnący udział odnawialnych źródeł energii w sektorze wytwarzania energii elektrycznej, należy poddać przeglądowi domyślny współczynnik oszczędności wyrażony w kWh energii elektrycznej w celu odzwierciedlenia zmian współczynnika energii pierwotnej (PEF) dla energii elektrycznej i innych nośników energii . Uwzględniające koszyk energetyczny obliczenia PEF dla energii elektrycznej są oparte na wartościach średniorocznych. Metoda rozliczania „fizycznej zawartości energii” jest stosowana do wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z energii jądrowej, a metoda „technicznej sprawności przemiany” jest stosowana do wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z paliw kopalnych i biomasy. W przypadku niepalnych odnawialnych źródeł energii metodą jest bezpośredni ekwiwalent oparty na podejściu dotyczącym „energii pierwotnej ogółem”. Do obliczenia udziału energii pierwotnej w przypadku energii elektrycznej z kogeneracji zastosowano metodę określoną w załączniku II do niniejszej dyrektywy. Zastosowano średnią pozycję rynkową zamiast pozycji krańcowej. Przyjęto założenie, że wartość sprawności przemiany wynosi 100 % dla niepalnych odnawialnych źródeł energii, 10 % dla elektrowni geotermalnych i 33 % dla elektrowni jądrowych. Całkowitą sprawność kogeneracji oblicza się na podstawie najnowszych danych Eurostatu. Odnośnie do granic systemu współczynnik PEF wynosi 1 dla wszystkich źródeł energii. Wartość współczynnika PEF odnosi się do roku 2018 i opiera się na danych interpolowanych z najnowszej wersji scenariusza odniesienia PRIMES na 2015 r. i 2020 r. i dostosowanych do danych Eurostatu do roku 2016. Analiza obejmuje państwa członkowskie oraz Norwegię. Zestaw danych dla Norwegii opiera się na danych ENTSO-E.

| (121) | Oszczędności energii wynikające z wdrożenia prawa Unii nie powinny być zgłaszane, chyba że wynikają one z zastosowania środka wykraczającego poza minimum wymagane danym unijnym aktem prawnym, wyznaczając ambitniejsze wymogi w zakresie efektywności energetycznej na poziomie państw członkowskich, albo zwiększając upowszechnienie się danego środka. Budynki stanowią duży potencjał dalszego zwiększania efektywności energetycznej, a renowacja budynków to istotny i długoterminowy element zwiększania oszczędności energii, przynoszący korzyści skali. Konieczne jest zatem wyjaśnienie, że wszystkie oszczędności energii wynikające ze środków na rzecz propagowania renowacji istniejących budynków mogą być zgłaszane, jeżeli przewyższają one oszczędności, które miałyby miejsce w przypadku braku danego środka z dziedziny polityki, oraz jeżeli dane państwo członkowskie wykaże, że strona zobowiązana, strona uczestnicząca lub strona uprawniona rzeczywiście przyczyniła się do zgłaszanych oszczędności energii. |
| --- | --- |

(121)

Oszczędności energii wynikające z wdrożenia prawa Unii nie powinny być zgłaszane, chyba że wynikają one z zastosowania środka wykraczającego poza minimum wymagane danym unijnym aktem prawnym, wyznaczając ambitniejsze wymogi w zakresie efektywności energetycznej na poziomie państw członkowskich, albo zwiększając upowszechnienie się danego środka. Budynki stanowią duży potencjał dalszego zwiększania efektywności energetycznej, a renowacja budynków to istotny i długoterminowy element zwiększania oszczędności energii, przynoszący korzyści skali. Konieczne jest zatem wyjaśnienie, że wszystkie oszczędności energii wynikające ze środków na rzecz propagowania renowacji istniejących budynków mogą być zgłaszane, jeżeli przewyższają one oszczędności, które miałyby miejsce w przypadku braku danego środka z dziedziny polityki, oraz jeżeli dane państwo członkowskie wykaże, że strona zobowiązana, strona uczestnicząca lub strona uprawniona rzeczywiście przyczyniła się do zgłaszanych oszczędności energii.

| (122) | Zgodnie ze strategią na rzecz unii energetycznej oraz zasadami lepszego stanowienia prawa większe znaczenie należy nadać przepisom dotyczącym monitorowania i weryfikacji w zakresie wdrażania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej i alternatywnych środków z dziedziny polityki, z uwzględnieniem wymogu sprawdzenia statystycznie reprezentatywnej próby środków. W niniejszej dyrektywie wyrażenie „statystycznie istotna i reprezentatywna próba środków poprawy efektywności energetycznej” należy rozumieć jako wymóg ustanowienia podzbioru populacji statystycznej przedmiotowych środków służących oszczędności energii tak, aby odzwierciedlał on dokładnie całą populację wszystkich środków służących oszczędności energii, a tym samym umożliwiał wyciągnięcie uzasadnionych wniosków dotyczących zaufania do całości środków. |
| --- | --- |

(122)

Zgodnie ze strategią na rzecz unii energetycznej oraz zasadami lepszego stanowienia prawa większe znaczenie należy nadać przepisom dotyczącym monitorowania i weryfikacji w zakresie wdrażania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej i alternatywnych środków z dziedziny polityki, z uwzględnieniem wymogu sprawdzenia statystycznie reprezentatywnej próby środków. W niniejszej dyrektywie wyrażenie „statystycznie istotna i reprezentatywna próba środków poprawy efektywności energetycznej” należy rozumieć jako wymóg ustanowienia podzbioru populacji statystycznej przedmiotowych środków służących oszczędności energii tak, aby odzwierciedlał on dokładnie całą populację wszystkich środków służących oszczędności energii, a tym samym umożliwiał wyciągnięcie uzasadnionych wniosków dotyczących zaufania do całości środków.

| (123) | Energia wytworzona na budynkach lub w budynkach za pomocą technologii energii odnawialnej zmniejsza ilość energii dostarczanej z paliw kopalnych. Zmniejszenie zużycia energii oraz wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych w sektorze budowlanym to istotne działania zmierzające do zmniejszenia uzależnienia energetycznego Unii i emisji gazów cieplarnianych, zwłaszcza w kontekście ambitnych celów w zakresie klimatu i energii wyznaczonych na 2030 r., jak również w kontekście globalnego zobowiązania podjętego w ramach Porozumienia paryskiego. Na potrzeby spełnienia obowiązku w zakresie łącznych oszczędności energii państwa członkowskie mogą uwzględniać oszczędności energii powstałe wskutek stosowania środków z dziedziny polityki promujących technologie energii odnawialnej w celu spełnienia swoich wymogów w zakresie oszczędności energii zgodnie z metodą obliczeniową określoną w niniejszej dyrektywie. Oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki dotyczących bezpośredniego spalania paliw kopalnych nie powinny być uwzględniane. |
| --- | --- |

(123)

Energia wytworzona na budynkach lub w budynkach za pomocą technologii energii odnawialnej zmniejsza ilość energii dostarczanej z paliw kopalnych. Zmniejszenie zużycia energii oraz wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych w sektorze budowlanym to istotne działania zmierzające do zmniejszenia uzależnienia energetycznego Unii i emisji gazów cieplarnianych, zwłaszcza w kontekście ambitnych celów w zakresie klimatu i energii wyznaczonych na 2030 r., jak również w kontekście globalnego zobowiązania podjętego w ramach Porozumienia paryskiego. Na potrzeby spełnienia obowiązku w zakresie łącznych oszczędności energii państwa członkowskie mogą uwzględniać oszczędności energii powstałe wskutek stosowania środków z dziedziny polityki promujących technologie energii odnawialnej w celu spełnienia swoich wymogów w zakresie oszczędności energii zgodnie z metodą obliczeniową określoną w niniejszej dyrektywie. Oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki dotyczących bezpośredniego spalania paliw kopalnych nie powinny być uwzględniane.

| (124) | Niektóre ze zmian wprowadzonych niniejszą dyrektywą mogą wymagać zmiany rozporządzenia (UE) 2018/1999 w celu zapewnienia spójności między tymi dwoma aktami prawnymi. Nowe przepisy, głównie te dotyczące ustalania
  wiążących
  wkładów krajowych,
  trajektorii, celów pośrednich
  , mechanizmów usuwania rozbieżności i obowiązków sprawozdawczych, powinny zostać uproszczone i przeniesione do tego rozporządzenia po jego zmianie. Niektóre przepisy rozporządzenia (UE) 2018/1999 mogą również wymagać ponownej oceny w świetle zmian zaproponowanych w niniejszej dyrektywie. Dodatkowe wymogi w zakresie sprawozdawczości i monitorowania nie powinny tworzyć żadnych nowych równoległych systemów sprawozdawczości, lecz powinny podlegać istniejącym ramom monitorowania i sprawozdawczości na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

(124)

Niektóre ze zmian wprowadzonych niniejszą dyrektywą mogą wymagać zmiany rozporządzenia (UE) 2018/1999 w celu zapewnienia spójności między tymi dwoma aktami prawnymi. Nowe przepisy, głównie te dotyczące ustalania
  wiążących
  wkładów krajowych,
  trajektorii, celów pośrednich
  , mechanizmów usuwania rozbieżności i obowiązków sprawozdawczych, powinny zostać uproszczone i przeniesione do tego rozporządzenia po jego zmianie. Niektóre przepisy rozporządzenia (UE) 2018/1999 mogą również wymagać ponownej oceny w świetle zmian zaproponowanych w niniejszej dyrektywie. Dodatkowe wymogi w zakresie sprawozdawczości i monitorowania nie powinny tworzyć żadnych nowych równoległych systemów sprawozdawczości, lecz powinny podlegać istniejącym ramom monitorowania i sprawozdawczości na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999.

| (125) | Aby wspierać praktyczne wdrażanie niniejszej dyrektywy na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, Komisja powinna za pośrednictwem platformy internetowej nadal wspierać wymianę doświadczeń w zakresie praktyk, analizy porównawczej, tworzenia sieci kontaktów, a także innowacyjnych praktyk. |
| --- | --- |

(125)

Aby wspierać praktyczne wdrażanie niniejszej dyrektywy na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, Komisja powinna za pośrednictwem platformy internetowej nadal wspierać wymianę doświadczeń w zakresie praktyk, analizy porównawczej, tworzenia sieci kontaktów, a także innowacyjnych praktyk.

| (126) | Ponieważ cele niniejszej dyrektywy, mianowicie osiągnięcie celu Unii w zakresie efektywności energetycznej i utorowanie drogi dla dalszej poprawy efektywności energetycznej i dla osiągnięcia neutralności pod względem emisji gazów cieplarnianych, nie mogą zostać w wystarczającym stopniu osiągnięte przez państwa członkowskie, ale, z uwagi na rozmiar i efekty działania, mogą zostać lepiej osiągnięte na poziomie Unii, może ona przyjąć środki, zgodnie z zasadą pomocniczości, jak określono w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów. |
| --- | --- |

(126)

Ponieważ cele niniejszej dyrektywy, mianowicie osiągnięcie celu Unii w zakresie efektywności energetycznej i utorowanie drogi dla dalszej poprawy efektywności energetycznej i dla osiągnięcia neutralności pod względem emisji gazów cieplarnianych, nie mogą zostać w wystarczającym stopniu osiągnięte przez państwa członkowskie, ale, z uwagi na rozmiar i efekty działania, mogą zostać lepiej osiągnięte na poziomie Unii, może ona przyjąć środki, zgodnie z zasadą pomocniczości, jak określono w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

| (127) | Aby umożliwić dostosowanie do postępu technicznego i zmian w rozkładzie źródeł energii, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do przeglądu zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności określonych na podstawie niniejszej dyrektywy i w odniesieniu do wartości, metod obliczeniowych, domyślnego współczynnika energii pierwotnej i wymogów zawartych w załącznikach do niniejszej dyrektywy. |
| --- | --- |

(127)

Aby umożliwić dostosowanie do postępu technicznego i zmian w rozkładzie źródeł energii, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do przeglądu zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności określonych na podstawie niniejszej dyrektywy i w odniesieniu do wartości, metod obliczeniowych, domyślnego współczynnika energii pierwotnej i wymogów zawartych w załącznikach do niniejszej dyrektywy.

| (128) | Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa (52). W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych. |
| --- | --- |

(128)

Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa (52). W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

| (129) | W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszej dyrektywy należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (53). |
| --- | --- |

(129)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszej dyrektywy należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (53).

| (130) | Zobowiązanie do transpozycji niniejszej dyrektywy do prawa krajowego powinno być ograniczone do tych przepisów, które stanowią merytoryczną zmianę w porównaniu z wcześniejszą dyrektywą. Zobowiązanie do transpozycji przepisów, które nie uległy zmianie, wynika z wcześniejszej dyrektywy. |
| --- | --- |

(130)

Zobowiązanie do transpozycji niniejszej dyrektywy do prawa krajowego powinno być ograniczone do tych przepisów, które stanowią merytoryczną zmianę w porównaniu z wcześniejszą dyrektywą. Zobowiązanie do transpozycji przepisów, które nie uległy zmianie, wynika z wcześniejszej dyrektywy.

| (131) | Niniejsza dyrektywa powinna pozostawać bez uszczerbku dla zobowiązań państw członkowskich odnoszących się do terminów transpozycji do prawa krajowego dyrektyw określonych w załączniku XV część B. |
| --- | --- |

(131)

Niniejsza dyrektywa powinna pozostawać bez uszczerbku dla zobowiązań państw członkowskich odnoszących się do terminów transpozycji do prawa krajowego dyrektyw określonych w załączniku XV część B.

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

ROZDZIAŁ I

PRZEDMIOT, ZAKRES STOSOWANIA, DEFINICJE I WARTOŚCI DOCELOWE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ

Artykuł 1

Przedmiot i zakres stosowania

1.   Niniejsza dyrektywa ustanawia wspólne ramy środków na rzecz promowania efektywności energetycznej w Unii, aby zapewnić realizację
  wiążącego
  celu Unii w zakresie efektywności energetycznej, a także umożliwia dalszą poprawę efektywności energetycznej,
  przyczyniając się do realizacji porozumienia paryskiego oraz do bezpieczeństwa dostaw energii w Unii przez zmniejszenie jej zależności od importu energii, w tym paliw kopalnych, przy jednoczesnym przekształceniu stosunków energetycznych Unii z partnerskimi państwami trzecimi w kierunku osiągnięcia neutralności klimatycznej
  .

Niniejsza dyrektywa ustanawia przepisy, których celem jest wdrożenie efektywności energetycznej jako priorytetu we wszystkich sektorach, usunięcie barier na rynku energii oraz przezwyciężenie nieprawidłowości w funkcjonowaniu rynku, które ograniczają efektywność dostaw
  , przesyłu, magazynowania
  i wykorzystywania energii. Przewiduje także ustalenie
  wiążących
  krajowych wkładów w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r.

Niniejsza dyrektywa przyczynia się do wdrożenia zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”, tym samym przyczyniając się do rozwoju Unii jako integracyjnego, sprawiedliwego i dostatniego społeczeństwa z nowoczesną, zasobooszczędną i konkurencyjną gospodarką.

2.   Wymogi zawarte w niniejszej dyrektywie są wymogami minimalnymi i nie uniemożliwiają państw członkowskich utrzymywania lub wprowadzania surowszych środków. Środki takie są zgodne z prawem unijnym. W przypadku gdy przepisy krajowe przewidują surowsze środki, państwa członkowskie informują o nich Komisję.

Artykuł 2

Definicje

Na użytek niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:

| 1) | „energia” oznacza wszelkie formy nośników energii, paliwa, energię cieplną, energię ze źródeł odnawialnych, energię elektryczną lub każdą inną formę energii określone w art. 2 lit. d) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 (54); |
| --- | --- |

1)

„energia” oznacza wszelkie formy nośników energii, paliwa, energię cieplną, energię ze źródeł odnawialnych, energię elektryczną lub każdą inną formę energii określone w art. 2 lit. d) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 (54);

| 2) | „efektywność energetyczna przede wszystkim” oznacza efektywność energetyczną przede wszystkim w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia (UE) 2018/1999; |
| --- | --- |

2)

„efektywność energetyczna przede wszystkim” oznacza efektywność energetyczną przede wszystkim w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia (UE) 2018/1999;

| 3) | „system energetyczny” oznacza system przeznaczony przede wszystkim do dostarczania usług energetycznych w celu zaspokojenia zapotrzebowania sektorów zastosowań końcowych na energię w postaci ciepła, paliw i energii elektrycznej; |
| --- | --- |

3)

„system energetyczny” oznacza system przeznaczony przede wszystkim do dostarczania usług energetycznych w celu zaspokojenia zapotrzebowania sektorów zastosowań końcowych na energię w postaci ciepła, paliw i energii elektrycznej;

| 3a) | „efektywność systemu” oznacza wybór energooszczędnych rozwiązań, które umożliwiają również racjonalną pod względem kosztów ścieżkę dekarbonizacji, dodatkową elastyczność i efektywne wykorzystanie zasobów; |
| --- | --- |

3a)

„efektywność systemu” oznacza wybór energooszczędnych rozwiązań, które umożliwiają również racjonalną pod względem kosztów ścieżkę dekarbonizacji, dodatkową elastyczność i efektywne wykorzystanie zasobów;

| 4) | „zużycie energii pierwotnej” oznacza dostępną energię brutto z wyłączeniem międzynarodowych bunkrów morskich, końcowego zużycia nieenergetycznego i ciepła otoczenia
  oraz energii geotermalnej wykorzystywanej w pompach ciepła
  ; |
| --- | --- |

4)

„zużycie energii pierwotnej” oznacza dostępną energię brutto z wyłączeniem międzynarodowych bunkrów morskich, końcowego zużycia nieenergetycznego i ciepła otoczenia
  oraz energii geotermalnej wykorzystywanej w pompach ciepła
  ;

| 5) | „zużycie energii końcowej” oznacza całość energii dostarczonej sektorom przemysłu, transportu (w tym zużycie energii w lotnictwie międzynarodowym) , gospodarstw domowych, usług publicznych i prywatnych, rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa oraz innym użytkownikom końcowym (końcowym użytkownikom energii). Wyłącza się z niego zużycie energii w ramach międzynarodowych bunkrów morskich, energię cieplną otoczenia,
  energię geotermalną wykorzystywaną w pompach ciepła,
  dostawy do sektora przemian, sektor energii oraz straty wynikające z przesyłu i dystrybucji (stosuje się definicje zawarte w załączniku A do rozporządzenia (WE) nr 1099/2008); |
| --- | --- |

5)

„zużycie energii końcowej” oznacza całość energii dostarczonej sektorom przemysłu, transportu (w tym zużycie energii w lotnictwie międzynarodowym) , gospodarstw domowych, usług publicznych i prywatnych, rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa oraz innym użytkownikom końcowym (końcowym użytkownikom energii). Wyłącza się z niego zużycie energii w ramach międzynarodowych bunkrów morskich, energię cieplną otoczenia,
  energię geotermalną wykorzystywaną w pompach ciepła,
  dostawy do sektora przemian, sektor energii oraz straty wynikające z przesyłu i dystrybucji (stosuje się definicje zawarte w załączniku A do rozporządzenia (WE) nr 1099/2008);

| 6) | „efektywność energetyczna” oznacza stosunek uzyskanych wyników, usług, towarów lub energii do wkładu energii; |
| --- | --- |

6)

„efektywność energetyczna” oznacza stosunek uzyskanych wyników, usług, towarów lub energii do wkładu energii;

| 7) | „oszczędność energii” oznacza ilość zaoszczędzonej energii ustaloną w drodze pomiaru lub oszacowania zużycia przed wdrożeniem środka mającego na celu poprawę efektywności energetycznej i po jego wdrożeniu, z jednoczesnym zapewnieniem normalizacji warunków zewnętrznych wpływających na zużycie energii; |
| --- | --- |

7)

„oszczędność energii” oznacza ilość zaoszczędzonej energii ustaloną w drodze pomiaru lub oszacowania zużycia przed wdrożeniem środka mającego na celu poprawę efektywności energetycznej i po jego wdrożeniu, z jednoczesnym zapewnieniem normalizacji warunków zewnętrznych wpływających na zużycie energii;

| 8) | „poprawa efektywności energetycznej” oznacza zwiększenie efektywności energetycznej w wyniku zmian technologicznych, zachowań lub ekonomicznych; |
| --- | --- |

8)

„poprawa efektywności energetycznej” oznacza zwiększenie efektywności energetycznej w wyniku zmian technologicznych, zachowań lub ekonomicznych;

| 9) | „usługa energetyczna” oznacza fizyczną korzyść, udogodnienie lub pożytek pochodzące z połączenia zużycia energii z wykorzystywaniem technologii energooszczędnych lub działania, które mogą obejmować czynności, utrzymanie i kontrolę niezbędne do świadczenia danej usługi, która jest świadczona na podstawie umowy i która w normalnych okolicznościach prowadzi do sprawdzalnej i wymiernej lub możliwej do oszacowania poprawy efektywności energetycznej lub do oszczędności energii pierwotnej; |
| --- | --- |

9)

„usługa energetyczna” oznacza fizyczną korzyść, udogodnienie lub pożytek pochodzące z połączenia zużycia energii z wykorzystywaniem technologii energooszczędnych lub działania, które mogą obejmować czynności, utrzymanie i kontrolę niezbędne do świadczenia danej usługi, która jest świadczona na podstawie umowy i która w normalnych okolicznościach prowadzi do sprawdzalnej i wymiernej lub możliwej do oszacowania poprawy efektywności energetycznej lub do oszczędności energii pierwotnej;

| 10) | „instytucje publiczne” oznaczają instytucje zamawiające w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE (55); |
| --- | --- |

10)

„instytucje publiczne” oznaczają instytucje zamawiające w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE (55);

| 10a) | „budynki do celów społecznych” oznaczają budynki zajmowane wyłącznie przez podmioty inne niż instytucje publiczne, które są finansowane ze środków publicznych i które świadczą usługi w interesie ogólnym, takie jak edukacja, zdrowie, usługi społeczne lub mieszkania socjalne; |
| --- | --- |

10a)

„budynki do celów społecznych” oznaczają budynki zajmowane wyłącznie przez podmioty inne niż instytucje publiczne, które są finansowane ze środków publicznych i które świadczą usługi w interesie ogólnym, takie jak edukacja, zdrowie, usługi społeczne lub mieszkania socjalne;

| 11) | „całkowita powierzchnia użytkowa” oznacza powierzchnię pomieszczeń budynku lub części budynku, gdzie energia jest wykorzystywana do regulowania wewnętrznych warunków klimatycznych; |
| --- | --- |

11)

„całkowita powierzchnia użytkowa” oznacza powierzchnię pomieszczeń budynku lub części budynku, gdzie energia jest wykorzystywana do regulowania wewnętrznych warunków klimatycznych;

| 12) | „instytucje zamawiające” oznaczają instytucje zamawiające w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 2014/23/UE, art. 2 pkt 1 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy 2014/25/UE; |
| --- | --- |

12)

„instytucje zamawiające” oznaczają instytucje zamawiające w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 2014/23/UE, art. 2 pkt 1 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy 2014/25/UE;

| 13) | „podmioty zamawiające” oznaczają podmioty zamawiające w rozumieniu dyrektyw 2014/23/UE oraz 2014/25/UE; |
| --- | --- |

13)

„podmioty zamawiające” oznaczają podmioty zamawiające w rozumieniu dyrektyw 2014/23/UE oraz 2014/25/UE;

| 14) | „system zarządzania energią” oznacza zbiór wzajemnie powiązanych lub wzajemnie oddziałujących elementów planu, który wyznacza cel w zakresie efektywności energetycznej oraz określa strategię osiągnięcia tego celu, w tym monitorowanie rzeczywistego zużycia energii, działania podejmowane w celu zwiększenia efektywności energetycznej i pomiar postępów; |
| --- | --- |

14)

„system zarządzania energią” oznacza zbiór wzajemnie powiązanych lub wzajemnie oddziałujących elementów planu, który wyznacza cel w zakresie efektywności energetycznej oraz określa strategię osiągnięcia tego celu, w tym monitorowanie rzeczywistego zużycia energii, działania podejmowane w celu zwiększenia efektywności energetycznej i pomiar postępów;

| 15) | „norma europejska” oznacza normę przyjętą przez Europejski Komitet Normalizacyjny, Europejski Komitet Normalizacyjny Elektrotechniki lub Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych i udostępnioną do użytku publicznego; |
| --- | --- |

15)

„norma europejska” oznacza normę przyjętą przez Europejski Komitet Normalizacyjny, Europejski Komitet Normalizacyjny Elektrotechniki lub Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych i udostępnioną do użytku publicznego;

| 16) | „norma międzynarodowa” oznacza normę przyjętą przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną i udostępnioną do użytku publicznego; |
| --- | --- |

16)

„norma międzynarodowa” oznacza normę przyjętą przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną i udostępnioną do użytku publicznego;

| 17) | „strona zobowiązana” oznacza dystrybutora energii lub przedsiębiorstwo prowadzące detaliczną sprzedaż energii lub operatora systemu przesyłowego, objętych krajowymi systemami zobowiązującymi do efektywności energetycznej, o których mowa w art. 9; |
| --- | --- |

17)

„strona zobowiązana” oznacza dystrybutora energii lub przedsiębiorstwo prowadzące detaliczną sprzedaż energii lub operatora systemu przesyłowego, objętych krajowymi systemami zobowiązującymi do efektywności energetycznej, o których mowa w art. 9;

| 18) | „strona uprawniona” oznacza podmiot prawny, któremu rząd lub inna instytucja publiczna przekazały uprawnienia do opracowywania, prowadzenia lub realizowania planu finansowego w imieniu tego rządu lub tej instytucji publicznej; |
| --- | --- |

18)

„strona uprawniona” oznacza podmiot prawny, któremu rząd lub inna instytucja publiczna przekazały uprawnienia do opracowywania, prowadzenia lub realizowania planu finansowego w imieniu tego rządu lub tej instytucji publicznej;

| 19) | „strona uczestnicząca” oznacza przedsiębiorstwo lub instytucję publiczną, które zobowiązało się lub która zobowiązała się do osiągnięcia pewnych celów w ramach dobrowolnej umowy lub jest objęte(-a) krajowym instrumentem polityki regulacyjnej; |
| --- | --- |

19)

„strona uczestnicząca” oznacza przedsiębiorstwo lub instytucję publiczną, które zobowiązało się lub która zobowiązała się do osiągnięcia pewnych celów w ramach dobrowolnej umowy lub jest objęte(-a) krajowym instrumentem polityki regulacyjnej;

| 20) | „wykonujący organ publiczny” oznacza podmiot prawa publicznego odpowiedzialny za realizację lub nadzorowanie opodatkowania, planów i instrumentów finansowych, zachęt podatkowych, standardów i norm, systemów znakowania energetycznego, szkoleń lub kształcenia w dziedzinie energii lub emisji dwutlenku węgla; |
| --- | --- |

20)

„wykonujący organ publiczny” oznacza podmiot prawa publicznego odpowiedzialny za realizację lub nadzorowanie opodatkowania, planów i instrumentów finansowych, zachęt podatkowych, standardów i norm, systemów znakowania energetycznego, szkoleń lub kształcenia w dziedzinie energii lub emisji dwutlenku węgla;

| 21) | „środek z dziedziny polityki” oznacza instrument o charakterze regulacyjnym, finansowym, fiskalnym, dobrowolnym lub informacyjnym, który został formalnie ustanowiony i wdrożony w państwie członkowskim, aby stworzyć ramy wsparcia, wymóg lub zachętę dla uczestników rynku do oferowania i nabywania usług energetycznych i do wprowadzania innych środków poprawy efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

21)

„środek z dziedziny polityki” oznacza instrument o charakterze regulacyjnym, finansowym, fiskalnym, dobrowolnym lub informacyjnym, który został formalnie ustanowiony i wdrożony w państwie członkowskim, aby stworzyć ramy wsparcia, wymóg lub zachętę dla uczestników rynku do oferowania i nabywania usług energetycznych i do wprowadzania innych środków poprawy efektywności energetycznej;

| 22) | „działanie indywidualne” oznacza działanie, które prowadzi do sprawdzalnej i wymiernej lub dającej się oszacować poprawy efektywności energetycznej i które jest podejmowane w wyniku środka z dziedziny polityki; |
| --- | --- |

22)

„działanie indywidualne” oznacza działanie, które prowadzi do sprawdzalnej i wymiernej lub dającej się oszacować poprawy efektywności energetycznej i które jest podejmowane w wyniku środka z dziedziny polityki;

| 23) | „dystrybutor energii” oznacza osobę fizyczną lub prawną, w tym operatora systemu dystrybucyjnego, odpowiedzialną za przesył energii w celu jej dostarczenia do odbiorców końcowych lub do elementów systemów dystrybucyjnych, które sprzedają energię odbiorcom końcowym; |
| --- | --- |

23)

„dystrybutor energii” oznacza osobę fizyczną lub prawną, w tym operatora systemu dystrybucyjnego, odpowiedzialną za przesył energii w celu jej dostarczenia do odbiorców końcowych lub do elementów systemów dystrybucyjnych, które sprzedają energię odbiorcom końcowym;

| 24) | „operator systemu dystrybucyjnego” oznacza operatora systemu dystrybucyjnego w rozumieniu, odpowiednio, art. 2 pkt 29 dyrektywy (UE) 2019/944 w odniesieniu do energii elektrycznej i art. 2 pkt 6 dyrektywy 2009/73/WE w odniesieniu do gazu; |
| --- | --- |

24)

„operator systemu dystrybucyjnego” oznacza operatora systemu dystrybucyjnego w rozumieniu, odpowiednio, art. 2 pkt 29 dyrektywy (UE) 2019/944 w odniesieniu do energii elektrycznej i art. 2 pkt 6 dyrektywy 2009/73/WE w odniesieniu do gazu;

| 25) | „przedsiębiorstwo prowadzące detaliczną sprzedaż energii” oznacza osobę fizyczną lub prawną sprzedającą energię odbiorcom końcowym; |
| --- | --- |

25)

„przedsiębiorstwo prowadzące detaliczną sprzedaż energii” oznacza osobę fizyczną lub prawną sprzedającą energię odbiorcom końcowym;

| 26) | „odbiorca końcowy” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która dokonuje zakupu energii do własnego użytku; |
| --- | --- |

26)

„odbiorca końcowy” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która dokonuje zakupu energii do własnego użytku;

| 27) | „dostawca usług energetycznych” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która świadczy usługi energetyczne lub realizuje środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej w obiekcie lub w lokalach odbiorcy końcowego; |
| --- | --- |

27)

„dostawca usług energetycznych” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która świadczy usługi energetyczne lub realizuje środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej w obiekcie lub w lokalach odbiorcy końcowego;

| 27a) | „małe lub średnie przedsiębiorstwo” lub „MŚP” oznacza przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 ust. 1 załącznika do zalecenia Komisji 2003/361/WE
   (56); |
| --- | --- |

27a)

„małe lub średnie przedsiębiorstwo” lub „MŚP” oznacza przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 ust. 1 załącznika do zalecenia Komisji 2003/361/WE
   (56);

| 27b) | „mikroprzedsiębiorstwo” oznacza przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 ust. 3 załącznika do zalecenia 2003/361/WE; |
| --- | --- |

27b)

„mikroprzedsiębiorstwo” oznacza przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 ust. 3 załącznika do zalecenia 2003/361/WE;

| 28) | „audyt energetyczny” oznacza systematyczną procedurę, której celem jest uzyskanie odpowiedniej wiedzy o profilu zużycia energii
  i zarządzania energią
  danego budynku lub zespołu budynków, działalności lub instalacji przemysłowej bądź handlowej lub usługi prywatnej lub publicznej, określenie, w jaki sposób i w jakiej ilości możliwe jest uzyskanie opłacalnej oszczędności energii, określenie potencjału opłacalnego wykorzystania i wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych oraz poinformowanie o wynikach; |
| --- | --- |

28)

„audyt energetyczny” oznacza systematyczną procedurę, której celem jest uzyskanie odpowiedniej wiedzy o profilu zużycia energii
  i zarządzania energią
  danego budynku lub zespołu budynków, działalności lub instalacji przemysłowej bądź handlowej lub usługi prywatnej lub publicznej, określenie, w jaki sposób i w jakiej ilości możliwe jest uzyskanie opłacalnej oszczędności energii, określenie potencjału opłacalnego wykorzystania i wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych oraz poinformowanie o wynikach;

| 29) | „umowa o poprawę efektywności energetycznej” oznacza umowę pomiędzy beneficjentem a dostawcą realizującym środek poprawy efektywności energetycznej, weryfikowaną i monitorowaną w trakcie całego okresu jej obowiązywania, zgodnie z którą roboty budowlane, dostawy lub usługi w ramach tego środka są spłacane w relacji do uzgodnionego w umowie poziomu poprawy efektywności energetycznej lub innego uzgodnionego kryterium charakterystyki energetycznej, na przykład oszczędności finansowych; |
| --- | --- |

29)

„umowa o poprawę efektywności energetycznej” oznacza umowę pomiędzy beneficjentem a dostawcą realizującym środek poprawy efektywności energetycznej, weryfikowaną i monitorowaną w trakcie całego okresu jej obowiązywania, zgodnie z którą roboty budowlane, dostawy lub usługi w ramach tego środka są spłacane w relacji do uzgodnionego w umowie poziomu poprawy efektywności energetycznej lub innego uzgodnionego kryterium charakterystyki energetycznej, na przykład oszczędności finansowych;

| 30) | „inteligentny system pomiarowy” oznacza inteligentny system opomiarowania w rozumieniu dyrektywy (UE) 2019/944; |
| --- | --- |

30)

„inteligentny system pomiarowy” oznacza inteligentny system opomiarowania w rozumieniu dyrektywy (UE) 2019/944;

| 30a) | „punkt ładowania” oznacza punkt ładowania w rozumieniu art. 2 pkt 41 dyrektywy ... [AFIR – 2021/0223(COD)]; |
| --- | --- |

30a)

„punkt ładowania” oznacza punkt ładowania w rozumieniu art. 2 pkt 41 dyrektywy ... [AFIR – 2021/0223(COD)];

| 31) | „operator systemu przesyłowego” oznacza operatora systemu przesyłowego w rozumieniu art. 2 pkt 35 dyrektywy (UE) 2019/944 i dyrektywy 2009/73/WE, odpowiednio w odniesieniu do energii elektrycznej i gazu; |
| --- | --- |

31)

„operator systemu przesyłowego” oznacza operatora systemu przesyłowego w rozumieniu art. 2 pkt 35 dyrektywy (UE) 2019/944 i dyrektywy 2009/73/WE, odpowiednio w odniesieniu do energii elektrycznej i gazu;

| 32) | „kogeneracja” oznacza równoczesne wytwarzanie energii cieplnej i energii elektrycznej lub mechanicznej w trakcie tego samego procesu; |
| --- | --- |

32)

„kogeneracja” oznacza równoczesne wytwarzanie energii cieplnej i energii elektrycznej lub mechanicznej w trakcie tego samego procesu;

| 33) | „ekonomicznie uzasadnione zapotrzebowanie” oznacza zapotrzebowanie, które nie przekracza potrzeb w zakresie ogrzewania lub chłodzenia i które w innej sytuacji zostałoby zaspokojone w warunkach rynkowych przy zastosowaniu procesów wytwarzania energii innych niż kogeneracja; |
| --- | --- |

33)

„ekonomicznie uzasadnione zapotrzebowanie” oznacza zapotrzebowanie, które nie przekracza potrzeb w zakresie ogrzewania lub chłodzenia i które w innej sytuacji zostałoby zaspokojone w warunkach rynkowych przy zastosowaniu procesów wytwarzania energii innych niż kogeneracja;

| 34) | „ciepło użytkowe” oznacza ciepło wytwarzane w procesie kogeneracji w celu zaspokojenia ekonomicznie uzasadnionego zapotrzebowania na ogrzewanie lub chłodzenie; |
| --- | --- |

34)

„ciepło użytkowe” oznacza ciepło wytwarzane w procesie kogeneracji w celu zaspokojenia ekonomicznie uzasadnionego zapotrzebowania na ogrzewanie lub chłodzenie;

| 35) | „energia elektryczna z kogeneracji” oznacza energię elektryczną wytwarzaną w procesie skojarzonym z produkcją ciepła użytkowego i obliczoną zgodnie z metodą określoną w załączniku II; |
| --- | --- |

35)

„energia elektryczna z kogeneracji” oznacza energię elektryczną wytwarzaną w procesie skojarzonym z produkcją ciepła użytkowego i obliczoną zgodnie z metodą określoną w załączniku II;

| 36) | „wysokosprawna kogeneracja” oznacza kogenerację spełniającą kryteria przedstawione w załączniku III; |
| --- | --- |

36)

„wysokosprawna kogeneracja” oznacza kogenerację spełniającą kryteria przedstawione w załączniku III;

| 37) | „sprawność ogólna” oznacza sumę rocznej produkcji energii elektrycznej i mechanicznej oraz ciepła użytkowego podzieloną przez ilość paliwa zużytego do produkcji ciepła w procesie kogeneracji oraz do produkcji brutto energii elektrycznej i mechanicznej; |
| --- | --- |

37)

„sprawność ogólna” oznacza sumę rocznej produkcji energii elektrycznej i mechanicznej oraz ciepła użytkowego podzieloną przez ilość paliwa zużytego do produkcji ciepła w procesie kogeneracji oraz do produkcji brutto energii elektrycznej i mechanicznej;

| 38) | „stosunek energii elektrycznej do ciepła” oznacza stosunek energii elektrycznej z kogeneracji do ciepła użytkowego wytworzonych w pełnym trybie kogeneracji, z zastosowaniem danych eksploatacyjnych konkretnej jednostki; |
| --- | --- |

38)

„stosunek energii elektrycznej do ciepła” oznacza stosunek energii elektrycznej z kogeneracji do ciepła użytkowego wytworzonych w pełnym trybie kogeneracji, z zastosowaniem danych eksploatacyjnych konkretnej jednostki;

| 39) | „jednostka kogeneracyjna” oznacza jednostkę, która może działać w trybie kogeneracji; |
| --- | --- |

39)

„jednostka kogeneracyjna” oznacza jednostkę, która może działać w trybie kogeneracji;

| 40) | „małoskalowa jednostka kogeneracyjna” oznacza jednostkę kogeneracyjną o mocy zainstalowanej mniejszej niż 1 MWe; |
| --- | --- |

40)

„małoskalowa jednostka kogeneracyjna” oznacza jednostkę kogeneracyjną o mocy zainstalowanej mniejszej niż 1 MWe;

| 41) | „jednostka mikrokogeneracji” oznacza jednostkę kogeneracyjną o maksymalnej mocy niższej niż 50 kWe; |
| --- | --- |

41)

„jednostka mikrokogeneracji” oznacza jednostkę kogeneracyjną o maksymalnej mocy niższej niż 50 kWe;

| 42) | „efektywny system ciepłowniczy i chłodniczy” oznacza system ciepłowniczy lub chłodniczy, który spełnia kryteria określone w art. 24; |
| --- | --- |

42)

„efektywny system ciepłowniczy i chłodniczy” oznacza system ciepłowniczy lub chłodniczy, który spełnia kryteria określone w art. 24;

| 43) | „efektywne ogrzewanie i chłodzenie” oznacza rozwiązanie w zakresie ogrzewania i chłodzenia, które dla podstawowego scenariusza odzwierciedlającego działalność w niezmienionych warunkach wymiernie zmniejsza wkład energii pierwotnej wymaganej, aby dostarczyć jedną jednostkę energii na potrzeby odnośnego systemu w sposób opłacalny, zgodnie z oceną w ramach analizy kosztów i korzyści, o której mowa w niniejszej dyrektywie, z uwzględnieniem energii niezbędnej do wydobycia, przetwarzania, przesyłu i rozdziału; |
| --- | --- |

43)

„efektywne ogrzewanie i chłodzenie” oznacza rozwiązanie w zakresie ogrzewania i chłodzenia, które dla podstawowego scenariusza odzwierciedlającego działalność w niezmienionych warunkach wymiernie zmniejsza wkład energii pierwotnej wymaganej, aby dostarczyć jedną jednostkę energii na potrzeby odnośnego systemu w sposób opłacalny, zgodnie z oceną w ramach analizy kosztów i korzyści, o której mowa w niniejszej dyrektywie, z uwzględnieniem energii niezbędnej do wydobycia, przetwarzania, przesyłu i rozdziału;

| 44) | „efektywne indywidualne ogrzewanie i chłodzenie” oznacza rozwiązanie w zakresie indywidualnego zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, które w porównaniu z efektywnym systemem ciepłowniczym i chłodniczym wymiernie zmniejsza wkład energii pierwotnej ze źródła nieodnawialnego wymaganej, aby dostarczyć jedną jednostkę energii na potrzeby odnośnego systemu, lub wymaga takiego samego wkładu energii pierwotnej ze źródła nieodnawialnego, lecz po mniejszym koszcie, z uwzględnieniem energii niezbędnej do wydobycia, przetwarzania, przesyłu i rozdziału; |
| --- | --- |

44)

„efektywne indywidualne ogrzewanie i chłodzenie” oznacza rozwiązanie w zakresie indywidualnego zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, które w porównaniu z efektywnym systemem ciepłowniczym i chłodniczym wymiernie zmniejsza wkład energii pierwotnej ze źródła nieodnawialnego wymaganej, aby dostarczyć jedną jednostkę energii na potrzeby odnośnego systemu, lub wymaga takiego samego wkładu energii pierwotnej ze źródła nieodnawialnego, lecz po mniejszym koszcie, z uwzględnieniem energii niezbędnej do wydobycia, przetwarzania, przesyłu i rozdziału;

| 45) | „ośrodek przetwarzania danych” oznacza strukturę lub grupę struktur
  wykorzystywanych do ulokowania, podłączenia i obsługi systemu komputerowego/serwerów oraz powiązanych
  urządzeń do przechowywania, przetwarzania i
  /lub
  dystrybucji danych
  , a także powiązanych działań zdefiniowanych w rozporządzeniu Komisji (UE) 2022/132
   (57); |
| --- | --- |

45)

„ośrodek przetwarzania danych” oznacza strukturę lub grupę struktur
  wykorzystywanych do ulokowania, podłączenia i obsługi systemu komputerowego/serwerów oraz powiązanych
  urządzeń do przechowywania, przetwarzania i
  /lub
  dystrybucji danych
  , a także powiązanych działań zdefiniowanych w rozporządzeniu Komisji (UE) 2022/132
   (57);

| 46) | „znaczna modernizacja” oznacza modernizację, której koszt przekracza 50 % kosztu inwestycyjnego nowej porównywalnej jednostki; |
| --- | --- |

46)

„znaczna modernizacja” oznacza modernizację, której koszt przekracza 50 % kosztu inwestycyjnego nowej porównywalnej jednostki;

| 47) | „koncentrator” oznacza niezależnego agregatora w rozumieniu art. 2 pkt 19 dyrektywy (UE) 2019/944; |
| --- | --- |

47)

„koncentrator” oznacza niezależnego agregatora w rozumieniu art. 2 pkt 19 dyrektywy (UE) 2019/944;

| 48) | „ubóstwo energetyczne” oznacza
  związaną z wysokimi cenami niezdolność gospodarstwa domowego do zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb w zakresie dostaw energii oraz
  brak dostępu do podstawowych usług energetycznych
  w celu zagwarantowania podstawowego poziomu komfortu i zdrowia
  , godnego poziomu życia i zdrowia, w tym odpowiedniego
  ogrzewania, cieplej wody
  , chłodzenia, oświetlenia i energii do zasilania urządzeń, w odpowiednim kontekście krajowym, przy obowiązującej polityce społecznej i innych odpowiednich
  strategiach politycznych, spowodowane jednym z następujących czynników lub ich połączeniem: niewystarczający dochód netto, wysokie wydatki na energię i słaba efektywność energetyczna domów
  ; |
| --- | --- |

48)

„ubóstwo energetyczne” oznacza
  związaną z wysokimi cenami niezdolność gospodarstwa domowego do zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb w zakresie dostaw energii oraz
  brak dostępu do podstawowych usług energetycznych
  w celu zagwarantowania podstawowego poziomu komfortu i zdrowia
  , godnego poziomu życia i zdrowia, w tym odpowiedniego
  ogrzewania, cieplej wody
  , chłodzenia, oświetlenia i energii do zasilania urządzeń, w odpowiednim kontekście krajowym, przy obowiązującej polityce społecznej i innych odpowiednich
  strategiach politycznych, spowodowane jednym z następujących czynników lub ich połączeniem: niewystarczający dochód netto, wysokie wydatki na energię i słaba efektywność energetyczna domów
  ;

| 49) | „użytkownik końcowy” oznacza osobę fizyczną lub prawną nabywającą energię cieplną, energię chłodniczą lub ciepłą wodę użytkową dla swojego własnego użytku końcowego lub osobę fizyczną lub prawną zajmującą indywidualny budynek lub moduł w budynku wielomieszkaniowym lub wielofunkcyjnym zaopatrywany w energię cieplną, energię chłodniczą lub ciepłą wodę użytkową z centralnego źródła, która nie ma bezpośredniej ani indywidualnej umowy z dostawcą energii; |
| --- | --- |

49)

„użytkownik końcowy” oznacza osobę fizyczną lub prawną nabywającą energię cieplną, energię chłodniczą lub ciepłą wodę użytkową dla swojego własnego użytku końcowego lub osobę fizyczną lub prawną zajmującą indywidualny budynek lub moduł w budynku wielomieszkaniowym lub wielofunkcyjnym zaopatrywany w energię cieplną, energię chłodniczą lub ciepłą wodę użytkową z centralnego źródła, która nie ma bezpośredniej ani indywidualnej umowy z dostawcą energii;

| 50) | „rozdział zachęt” oznacza brak sprawiedliwego i rozsądnego rozdziału zobowiązań finansowych i korzyści związanych z inwestycjami w efektywność energetyczną między zainteresowane podmioty, na przykład właścicieli i najemców lub różnych właścicieli modułów budynków czy też właścicieli i najemców lub różnych właścicieli budynków wielomieszkaniowych lub wielofunkcyjnych. |
| --- | --- |

50)

„rozdział zachęt” oznacza brak sprawiedliwego i rozsądnego rozdziału zobowiązań finansowych i korzyści związanych z inwestycjami w efektywność energetyczną między zainteresowane podmioty, na przykład właścicieli i najemców lub różnych właścicieli modułów budynków czy też właścicieli i najemców lub różnych właścicieli budynków wielomieszkaniowych lub wielofunkcyjnych.

| 50a) | „strategia zaangażowania” oznacza strategię, która wyznacza cele, rozwija techniki i ustanawia proces angażowania w proces kształtowania polityki wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron na szczeblu krajowym i lokalnym, w tym przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, takich jak organizacje konsumenckie, w celu zwiększenia świadomości, uzyskania informacji zwrotnych na temat takich polityk i zwiększenia ich akceptacji społecznej; |
| --- | --- |

50a)

„strategia zaangażowania” oznacza strategię, która wyznacza cele, rozwija techniki i ustanawia proces angażowania w proces kształtowania polityki wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron na szczeblu krajowym i lokalnym, w tym przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, takich jak organizacje konsumenckie, w celu zwiększenia świadomości, uzyskania informacji zwrotnych na temat takich polityk i zwiększenia ich akceptacji społecznej;

| 50b) | „punkt kompleksowej obsługi” oznacza pojedynczy punkt zapewniający porady, wytyczne i informacje. |
| --- | --- |

50b)

„punkt kompleksowej obsługi” oznacza pojedynczy punkt zapewniający porady, wytyczne i informacje.

Artykuł 3

Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim”

1.   Zgodnie z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim” państwa członkowskie zapewniają
  ocenę
  rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej
  , w tym zasobów po stronie popytu i elastyczności systemu,
  przy
  opracowywaniu i planowaniu
  decyzji
  politycznych, a także
  ważnych inwestycji w odniesieniu do następujących sektorów:

| a) | systemy energetyczne, oraz |
| --- | --- |

a)

systemy energetyczne, oraz

| b) | sektory nieenergetyczne, gdy sektory te mają wpływ na zużycie energii i efektywność energetyczną
  , w tym budynki, transport, gospodarka wodna, technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT), rolnictwo oraz sektory finansowe
  . |
| --- | --- |

b)

sektory nieenergetyczne, gdy sektory te mają wpływ na zużycie energii i efektywność energetyczną
  , w tym budynki, transport, gospodarka wodna, technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT), rolnictwo oraz sektory finansowe
  .

2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadku gdy decyzje dotyczące polityki, planowania i inwestycji podlegają wymogom zatwierdzania i monitorowania, stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”
  , w tym, w razie potrzeby, uwzględnianie integracji sektorowej i skutków międzysektorowych,
  było weryfikowane przez właściwe jednostki.

2a.
     
  Podczas stosowania niniejszego artykułu państwa członkowskie uwzględniają zalecenie Komisji (UE) 2021/1749
   (58).

3.   Stosując zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”, państwa członkowskie:

| a) | opracowują, stosują i podają do wiadomości publicznej metodykę kosztów i korzyści, która umożliwia właściwą ocenę szerszych korzyści płynących z rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej, z uwzględnieniem całego cyklu życia i przewidywalnych zmian, efektywności systemu i kosztów, bezpieczeństwa dostaw oraz kwantyfikacji
  z perspektywy społecznej
  , zdrowotnej, gospodarczej i neutralności klimatycznej
  ; |
| --- | --- |

a)

opracowują, stosują i podają do wiadomości publicznej metodykę kosztów i korzyści, która umożliwia właściwą ocenę szerszych korzyści płynących z rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej, z uwzględnieniem całego cyklu życia i przewidywalnych zmian, efektywności systemu i kosztów, bezpieczeństwa dostaw oraz kwantyfikacji
  z perspektywy społecznej
  , zdrowotnej, gospodarczej i neutralności klimatycznej
  ;

| aa) | zapewniają, by stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” miało pozytywny wpływ na rozwiązanie problemu ubóstwa energetycznego; |
| --- | --- |

aa)

zapewniają, by stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” miało pozytywny wpływ na rozwiązanie problemu ubóstwa energetycznego;

| b) | określają jednostkę odpowiedzialną za monitorowanie stosowania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” oraz wpływu
  ram regulacyjnych, w tym rozporządzeń finansowych,
  decyzji dotyczących planowania, polityk i inwestycji na zużycie energii i efektywność energetyczną
  oraz systemy energetyczne
  ; |
| --- | --- |

b)

określają jednostkę odpowiedzialną za monitorowanie stosowania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” oraz wpływu
  ram regulacyjnych, w tym rozporządzeń finansowych,
  decyzji dotyczących planowania, polityk i inwestycji na zużycie energii i efektywność energetyczną
  oraz systemy energetyczne
  ;

| ba) | dbają o to, aby poczynione inwestycje były zrównoważone środowiskowo na wszystkich etapach energetycznego łańcucha wartości oraz aby stosowano zasady obiegu zamkniętego w odniesieniu do przejścia na neutralność klimatyczną; |
| --- | --- |

ba)

dbają o to, aby poczynione inwestycje były zrównoważone środowiskowo na wszystkich etapach energetycznego łańcucha wartości oraz aby stosowano zasady obiegu zamkniętego w odniesieniu do przejścia na neutralność klimatyczną;

| c) | składają Komisji, w ramach zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu składanych zgodnie z art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999, sprawozdanie na temat tego, jak uwzględniono zasadę
  „efektywność energetyczna przede wszystkim”
  na poziomie krajowym, regionalnym
  i lokalnym
  przy podejmowaniu decyzji dotyczących polityk, planowania i ważnych inwestycji w odniesieniu do krajowych i regionalnych systemów energetycznych
  oraz sektorów nieenergetycznych, jeżeli sektory te mają wpływ na zużycie energii i efektywność energetyczną, w tym m.in.:










  (i) | ocenę systematycznego stosowania i korzyści wynikających z zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w systemach energetycznych, w szczególności w odniesieniu do zużycia energii; |
| --- | --- | --- |

c)

składają Komisji, w ramach zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu składanych zgodnie z art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999, sprawozdanie na temat tego, jak uwzględniono zasadę
  „efektywność energetyczna przede wszystkim”
  na poziomie krajowym, regionalnym
  i lokalnym
  przy podejmowaniu decyzji dotyczących polityk, planowania i ważnych inwestycji w odniesieniu do krajowych i regionalnych systemów energetycznych
  oraz sektorów nieenergetycznych, jeżeli sektory te mają wpływ na zużycie energii i efektywność energetyczną, w tym m.in.:

(i)

ocenę systematycznego stosowania i korzyści wynikających z zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w systemach energetycznych, w szczególności w odniesieniu do zużycia energii;

| (ii) | wykaz działań podjętych w celu usunięcia wszelkich zbędnych barier regulacyjnych lub pozaregulacyjnych we wdrażaniu zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” i rozwiązań po stronie popytu, w tym przez identyfikację krajowych przepisów i środków sprzecznych z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”; |
| --- | --- |

(ii)

wykaz działań podjętych w celu usunięcia wszelkich zbędnych barier regulacyjnych lub pozaregulacyjnych we wdrażaniu zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” i rozwiązań po stronie popytu, w tym przez identyfikację krajowych przepisów i środków sprzecznych z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”;

3a.
     
  Do dnia ... [6 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy] Komisja przyjmie akt delegowany uzupełniający niniejszą dyrektywę poprzez ustanowienie wspólnych ram ogólnych, w tym procedury nadzoru, monitorowania i sprawozdawczości, które państwa członkowskie mogą stosować przy opracowywaniu metod analizy kosztów i korzyści, o których mowa w ust. 3 lit. a), w celu zapewnienia porównywalności, przy jednoczesnym pozostawieniu państwom członkowskim możliwości dostosowania się do warunków krajowych i lokalnych.

Artykuł 4

Wartości docelowe efektywności energetycznej

1.   Państwa członkowskie wspólnie zapewniają zmniejszenie zużycia energii
  końcowej
  do 2030 r. o co najmniej
  40
  %
  , a zużycia energii pierwotnej o 42,5 %,
  w porównaniu z prognozami przedstawionymi w scenariuszu odniesienia
  2007
  , tak aby w 2030 r. zużycie energii końcowej w Unii nie przekraczało
  740
  Mtoe, a unijne zużycie energii pierwotnej nie przekraczało
  960
  Mtoe (59).

2.   Każde państwo członkowskie wyznacza
  wiążące
  krajowe wkłady w zakresie zużycia energii końcowej i pierwotnej, by osiągnąć, razem, wiążący cel unijny w zakresie efektywności energetycznej określony w ust. 1. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o tych wkładach oraz o trajektorii tych wkładów
  , przewidującej dwa punkty odniesienia (cele pośrednie) w roku 2025 i 2027,
  w ramach aktualizacji swoich zintegrowanych planów krajowych w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999 oraz w ramach swoich zintegrowanych planów krajowych w dziedzinie energii i klimatu, o których mowa w art. 3 i art. 7–12 rozporządzenia (UE) 2018/1999, i zgodnie z procedurą określoną w tych artykułach.
  Określając swoje wiążące wkłady krajowe,
  państwa członkowskie stosują wzór określony w załączniku I do niniejszej dyrektywy i wyjaśniają, w jaki sposób i na podstawie jakich danych wkłady te zostały obliczone.

Państwa członkowskie w swoich krajowych wkładach w zakresie efektywności energetycznej zawierają również udziały zużycia energii w sektorach zastosowań końcowych energii, zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu (WE) nr 1099/2008 w sprawie statystyki energii, w tym w sektorach przemysłu, mieszkaniowym, usług i transportu. Podają również prognozy zużycia energii w ▌ICT ▌.

Ustalając te wkłady, państwa członkowskie uwzględniają:

| a) | że główny cel unijny w dziedzinie zużycia energii do 2030 r. może być nie większy niż
  740
  Mtoe energii końcowej lub nie większy niż
  960
  Mtoe energii pierwotnej; |
| --- | --- |

a)

że główny cel unijny w dziedzinie zużycia energii do 2030 r. może być nie większy niż
  740
  Mtoe energii końcowej lub nie większy niż
  960
  Mtoe energii pierwotnej;

| b) | środki przewidziane w niniejszej dyrektywie; |
| --- | --- |

b)

środki przewidziane w niniejszej dyrektywie;

| c) | inne środki wspierania efektywności energetycznej w państwach członkowskich i na szczeblu Unii; |
| --- | --- |

c)

inne środki wspierania efektywności energetycznej w państwach członkowskich i na szczeblu Unii;

| d) | następujące
  istotne czynniki wpływające na wysiłki na rzecz efektywności
  zawarte we wzorze określonym w załączniku I
  :






  (i) | wspólny poziom ambicji niezbędny do osiągnięcia celów klimatycznych; |
| --- | --- | --- |

d)

następujące
  istotne czynniki wpływające na wysiłki na rzecz efektywności
  zawarte we wzorze określonym w załączniku I
  :

(i)

wspólny poziom ambicji niezbędny do osiągnięcia celów klimatycznych;

| (ii) | sprawiedliwy rozdział wysiłków w całej Unii; |
| --- | --- |

(ii)

sprawiedliwy rozdział wysiłków w całej Unii;

| (iii) | energochłonność gospodarki; |
| --- | --- |

(iii)

energochłonność gospodarki;

| (iv) | dodatkowy potencjał w zakresie oszczędności energii w sposób opłacalny; |
| --- | --- |

(iv)

dodatkowy potencjał w zakresie oszczędności energii w sposób opłacalny;

| e) | inne
  czynniki
  krajowe, które mają wpływ na zużycie energii, w szczególności:






  (i) | zmiany PKB i jego prognoza; |
| --- | --- | --- |

e)

inne
  czynniki
  krajowe, które mają wpływ na zużycie energii, w szczególności:

(i)

zmiany PKB i jego prognoza;

| (ii) | zmiany w zakresie importu i eksportu energii, zmiany w koszyku energetycznym i wprowadzanie nowych zrównoważonych paliw; |
| --- | --- |

(ii)

zmiany w zakresie importu i eksportu energii, zmiany w koszyku energetycznym i wprowadzanie nowych zrównoważonych paliw;

| (iii) | rozwój wszystkich odnawialnych źródeł energii, energia jądrowa, wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla; |
| --- | --- |

(iii)

rozwój wszystkich odnawialnych źródeł energii, energia jądrowa, wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla;

| (iv) | obniżenie emisyjności energochłonnych sektorów przemysłu. |
| --- | --- |

(iv)

obniżenie emisyjności energochłonnych sektorów przemysłu.

| (iva) | poziom ambicji w krajowych planach dekarbonizacji/neutralności klimatycznej. |
| --- | --- |

(iva)

poziom ambicji w krajowych planach dekarbonizacji/neutralności klimatycznej.

W przypadku gdy państwa członkowskie uwzględniają czynniki krajowe, o których mowa w akapicie trzecim lit. e), nie może to prowadzić do nieosiągnięcia unijnego celu w zakresie efektywności energetycznej. Komisja ocenia, czy wspólny wkład państw członkowskich jest wystarczający do osiągnięcia unijnego celu w zakresie efektywności energetycznej, a także ocenia, czy wkłady te są zgodne z osiągnięciem celów pośrednich. Jeżeli Komisja uzna, że nie jest on wystarczający, w terminie dwóch miesięcy od powiadomienia przez państwa członkowskie o ich krajowych wkładach w zakresie efektywności energetycznej proponuje każdemu państwu członkowskiemu skorygowany krajowy wkład na rzecz efektywności energetycznej, zapewniając osiągnięcie celu Unii w zakresie efektywności energetycznej poprzez zbiorowy wkład państw członkowskich. Stosując ten mechanizm, Komisja zapewnia, aby nie było różnicy w zużyciu energii pierwotnej i końcowej między sumą krajowych wkładów państw członkowskich a celem Unii w zakresie efektywności energetycznej.

3.   Komisja
  ocenia
  , na podstawie oceny przeprowadzonej zgodnie z art. 29 ust. 1 i 3 rozporządzenia (UE) 2018/1999,
  postępy państw członkowskich w osiąganiu ich wiążących wkładów krajowych i celów pośrednich, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu. Jeżeli na podstawie tej oceny Komisja stwierdzi,
  że poczyniono niewystarczające postępy w realizacji wkładów w zakresie efektywności energetycznej, państwa członkowskie, które znajdują się powyżej swoich ▌trajektorii
  i celów pośrednich
  , o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, zapewniają wdrożenie dodatkowych środków w ciągu jednego roku od daty otrzymania oceny Komisji w celu zapewnienia powrotu na kurs umożliwiający im osiągnięcie swoich wkładów w zakresie efektywności energetycznej. Te dodatkowe środki obejmują między innymi następujące środki:

| a) | środki krajowe zapewniające dodatkowe oszczędności energii, w tym większą pomoc na rozwój projektów na rzecz wdrażania środków inwestycyjnych w zakresie efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

a)

środki krajowe zapewniające dodatkowe oszczędności energii, w tym większą pomoc na rozwój projektów na rzecz wdrażania środków inwestycyjnych w zakresie efektywności energetycznej;

| b) | zwiększenie obowiązku oszczędności energii określonego w art. 8; |
| --- | --- |

b)

zwiększenie obowiązku oszczędności energii określonego w art. 8;

| c) | dostosowanie obowiązku dla sektora publicznego; |
| --- | --- |

c)

dostosowanie obowiązku dla sektora publicznego;

| d) | wniesienie dobrowolnego wkładu finansowego do krajowego funduszu efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 28, lub innego instrumentu finansowego poświęconego efektywności energetycznej, przy czym roczne wkłady finansowe są równe inwestycjom wymaganym do osiągnięcia ▌trajektorii. |
| --- | --- |

d)

wniesienie dobrowolnego wkładu finansowego do krajowego funduszu efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 28, lub innego instrumentu finansowego poświęconego efektywności energetycznej, przy czym roczne wkłady finansowe są równe inwestycjom wymaganym do osiągnięcia ▌trajektorii.

W przypadku gdy państwo członkowskie znajduje się powyżej swojej ▌trajektorii, o której mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, włącza ono do swojego zintegrowanego krajowego sprawozdania z postępów w dziedzinie energii i klimatu na podstawie art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999 wyjaśnienie
  środków, jakie podejmie
  ,
  aby wyeliminować
  rozbieżność i 
  zapewnić
  osiągnięcie swoich krajowych wkładów w zakresie efektywności energetycznej
  , a także określa, jaką ilość energii zaoszczędzi dzięki poszczególnym środkom
  .

Komisja ocenia, czy środki krajowe, o których mowa w niniejszym ustępie, są wystarczające do osiągnięcia unijnych celów w zakresie efektywności energetycznej. W przypadku gdy środki krajowe zostaną uznane za niewystarczające, Komisja proponuje w stosownych przypadkach środki i korzysta ze swoich uprawnień na poziomie Unii, aby zapewnić w szczególności osiągnięcie unijnych celów w zakresie efektywności energetycznej na rok 2030.

4.   Do dnia 31 grudnia 2026 r. Komisja ocenia wszelkie zmiany metodyczne w danych przekazywanych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1099/2008 w sprawie statystyki energii, w metodzie obliczania bilansu energetycznego i w modelach energetycznych do celów europejskiego zużycia energii oraz, w razie potrzeby, proponuje dostosowania techniczne do celów Unii na 2030 r. w celu utrzymania poziomu ambicji określonego w ust. 1 niniejszego artykułu.

ROZDZIAŁ II

ROZDZIAŁ II

WZORCOWA ROLA SEKTORA PUBLICZNEGO

WZORCOWA ROLA SEKTORA PUBLICZNEGO

Artykuł 5

Sektor publiczny przewodzi w dziedzinie efektywności energetycznej

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby całkowite zużycie energii końcowej wszystkich instytucji publicznych łącznie zmniejszane było o co najmniej
  2
  % rocznie w porównaniu z rokiem X-2 (gdzie X oznacza rok wejścia w życie niniejszej dyrektywy).

Przy obliczaniu zużycia energii końcowej przez ich instytucje publiczne państwa członkowskie mogą uwzględnić różnice klimatyczne w danym państwie członkowskim.

2.   Państwa członkowskie włączają do swoich krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu oraz ich aktualizacji na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999 wykaz
  wszystkich
  instytucji publicznych, które przyczyniają się do wypełnienia obowiązku określonego w ust. 1 niniejszego artykułu, wartość zmniejszenia zużycia energii
  i oszczędność energii
  , którą ma osiągnąć każda z nich, oraz planowane środki, które pozwolą ją osiągnąć. W ramach zintegrowanych krajowych sprawozdań w dziedzinie energii i klimatu na podstawie art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999 państwa członkowskie składają Komisji sprawozdania na temat osiągniętego corocznie zmniejszenia zużycia energii końcowej.

3.   Państwa członkowskie zapewniają, aby władze lokalne i regionalne ustanowiły konkretne środki w zakresie efektywności energetycznej w swoich planach obniżenia emisyjności po konsultacji z 
  odpowiednimi
  zainteresowanymi stronami
  , ich agencjami energetycznymi, w stosownych przypadkach,
  i ogółem społeczeństwa, w tym z konkretnymi grupami zagrożonymi ubóstwem energetycznym lub bardziej narażonymi na jego skutki
  ze względu na swoje dochody, płeć, demografię, stan zdrowia lub przynależność do grupy mniejszościowej
  , takimi jak ▌osoby o mniejszościowym pochodzeniu rasowym lub etnicznym.
  Państwa członkowskie zapewniają również, że przy opracowywaniu i wdrażaniu środków efektywności energetycznej władze regionalne i lokalne unikają negatywnego bezpośredniego lub pośredniego wpływu środków w zakresie efektywności energetycznej na gospodarstwa domowe dotknięte ubóstwem energetycznym, o niskich dochodach, lub grupy znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji.

4.   Państwa członkowskie
  zapewniają wsparcie finansowe i techniczne
  organom publicznym we wdrażaniu środków poprawy efektywności energetycznej
  i zachęcają je do uwzględniania szerszych korzyści wykraczających poza oszczędność energii, takich jak poprawa jakości powietrza w pomieszczeniach, lepsza jakość środowiska, a także poprawa jakości życia ludzi i komfortu w odnowionych budynkach publicznych, w szczególności szkołach, placówkach opiekuńczych, domach opieki, instytucjach pobytu, szpitalach i mieszkaniach socjalnych,
  w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym
  . Państwa członkowskie przekazują
  wytyczne,
  promują
  możliwości budowania kompetencji i szkoleń
  , w tym w obszarze modernizacji energetycznych przez zastosowanie umów o poprawę efektywności energetycznej i partnerstw publiczno-prywatnych,
  oraz
  zachęcają
  do współpracy między instytucjami publicznymi.
  Państwa członkowskie wspierają instytucje publiczne w rozwiązywaniu problemu brak zasobów ludzkich, które są potrzebne na wszystkich etapach zielonej transformacji, w tym rzemieślników, a także wysoko wykwalifikowanych ekspertów w dziedzinie zielonych technologii i nauk stosowanych oraz innowatorów.

5.   Państwa członkowskie
  zachęcają
  instytucje publiczne do brania pod uwagę emisji dwutlenku węgla
  , a także korzyści gospodarczych i społecznych oraz w zakresie bezpieczeństwa energetycznego
  w całym cyklu życia działalności tych instytucji związanej z inwestycjami i 
  strategiami politycznymi oraz zapewniają szczegółowe wytyczne w tym zakresie
  .

5a.
     
  Państwa członkowskie zachęcają instytucje publiczne do podejmowania odpowiednich środków w celu zajęcia się wymiarem grzewczym budynków będących własnością instytucji publicznych lub przez nie zajmowanych, w szczególności poprzez wymianę starych i nieefektywnych ogrzewaczy oraz stopniowe wycofywanie paliw kopalnych.

5b.
     
  Państwa członkowskie promują korzystanie z transportu publicznego i innych mniej zanieczyszczających i bardziej energooszczędnych środków mobilności, takich jak kolej, jazda na rowerze, chodzenie pieszo lub mobilność współdzielona, przez odnowienie i obniżenie emisyjności floty, zachęcanie do przesunięcia międzygałęziowego oraz uwzględnianie tych środków transportu w planowaniu mobilności miejskiej.

Artykuł 6

Wzorcowa rola budynków instytucji publicznych

1.   Nie naruszając art. 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE92 ▌, każde państwo członkowskie zapewnia, aby co najmniej 3 % całkowitej powierzchni ogrzewanych lub chłodzonych budynków będących własnością instytucji publicznych
  i


  należących do następujących kategorii oraz budynków do celów społecznych
  było poddawane co roku renowacji w celu przynajmniej przekształcenia ich w budynki o niemal zerowym zużyciu energii
  lub w budynki bezemisyjne
  zgodnie z art. 9 dyrektywy 2010/31/UE
  z należytym uwzględnieniem opłacalności i wykonalności technicznej:

| a) | budynki będące własnością instytucji publicznych; |
| --- | --- |

a)

budynki będące własnością instytucji publicznych;

| b) | budynki nowo zajęte przez instytucje publiczne, od... [data wejścia w życie niniejszej dyrektywy]; |
| --- | --- |

b)

budynki nowo zajęte przez instytucje publiczne, od... [data wejścia w życie niniejszej dyrektywy];

| c) | budynki zajmowane przez instytucje publiczne w momencie zwrotnym (odnowienie wynajmu, sprzedaż, zmiana użytkowania, istotna naprawa lub prace konserwacyjne). |
| --- | --- |

c)

budynki zajmowane przez instytucje publiczne w momencie zwrotnym (odnowienie wynajmu, sprzedaż, zmiana użytkowania, istotna naprawa lub prace konserwacyjne).

Państwa członkowskie mogą wyłączyć mieszkania socjalne z obowiązku przeprowadzenia renowacji, o której mowa w akapicie pierwszym, w przypadku gdy takie renowacje nie są neutralne pod względem kosztów lub prowadziłyby do podwyższenia czynszu dla osób mieszkających w mieszkaniach socjalnych, którego nie można w żaden sposób ograniczyć do równowartości oszczędności ekonomicznych na rachunkach za energię.

Jeżeli instytucja publiczna zajmuje budynek, którego nie jest właścicielem, wykonuje swoje prawa umowne w największym możliwym zakresie i zachęca właściciela budynku do renowacji budynku, by budynek ten stał się budynkiem o niemal zerowym zużyciu energii zgodnie z art. 9 dyrektywy 2010/31/UE
  lub wdraża system zarządzania energią lub umowę o poprawę efektywności energetycznej, aby utrzymać i poprawić efektywność energetyczną z upływem czasu
  . Przy zawieraniu nowej umowy dotyczącej zajmowania budynku, którego nie jest właścicielem, instytucja publiczna
  dopilnowuje
  , aby świadectwo charakterystyki energetycznej tego budynku wskazywało, że należy on do dwóch najwyższych klas efektywności energetycznej
  , lub wprowadza klauzule umowne, które zobowiązują właściciela budynku do renowacji budynku, by stał się on budynkiem o niemal zerowym zużyciu energii przed jego zajęciem przez instytucję publiczną
  .

Współczynnik przynajmniej 3 % wylicza się w odniesieniu do całkowitej powierzchni pomieszczeń w budynkach o całkowitej powierzchni użytkowej wynoszącej ponad 250 m2, stanowiących własność instytucji publicznych ▌i 
  budynkach do celów społecznych
  , które 1 stycznia 2024 r. nie są budynkami o niemal zerowym zużyciu energii.

Państwa członkowskie mogą określić wymagania mające na celu zapewnienie, aby w przypadkach gdy jest to technicznie i ekonomicznie wykonalne, budynki będące własnością lub zajmowane przez instytucje publiczne, o których mowa w akapicie pierwszym i trzecim niniejszego ustępu, oraz budynki do celów społecznych o powierzchni ponad 250 m2 były wyposażone w systemy automatyzacji i kontroli budynków lub inne rozwiązania służące aktywnemu zarządzaniu przepływami energii, zgodnie z art. 14 ust. 4 dyrektywy 2010/31/UE.

Jeżeli jest to technicznie wykonalne i opłacalne, państwa członkowskie dokładają wszelkich starań, aby liczba zainstalowanych punktów ładowania w budynkach będących własnością instytucji publicznych lub przez nie zajmowanych przekraczała minimalne wymagania określone w art. [12] dyrektywy ... [wersja przekształcona dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków – 2021/0426(COD)].

1a.
     
  W drodze odstępstwa od ust. 1 państwa członkowskie mogą stosować mniej rygorystyczne wymagania ustanawiające różne wymogi w zakresie efektywności energetycznej dla następujących kategorii budynków:

| a) | budynków urzędowo chronionych jako część wyznaczonego środowiska lub z powodu ich szczególnych wartości architektonicznych lub historycznych, o ile zgodność z pewnymi minimalnymi wymogami dotyczącymi charakterystyki energetycznej zmieniłaby w sposób niedopuszczalny ich charakter lub wygląd; |
| --- | --- |

a)

budynków urzędowo chronionych jako część wyznaczonego środowiska lub z powodu ich szczególnych wartości architektonicznych lub historycznych, o ile zgodność z pewnymi minimalnymi wymogami dotyczącymi charakterystyki energetycznej zmieniłaby w sposób niedopuszczalny ich charakter lub wygląd;

| b) | budynków stanowiących własność sił zbrojnych lub instytucji rządowych oraz służących celom obrony narodowej, z wyłączeniem kwater jednoosobowych i budynków biurowych sił zbrojnych i innego personelu zatrudnionego przez organy krajowych sił zbrojnych; |
| --- | --- |

b)

budynków stanowiących własność sił zbrojnych lub instytucji rządowych oraz służących celom obrony narodowej, z wyłączeniem kwater jednoosobowych i budynków biurowych sił zbrojnych i innego personelu zatrudnionego przez organy krajowych sił zbrojnych;

| c) | budynków wykorzystywanych jako miejsca kultu i do działalności religijnej. |
| --- | --- |

c)

budynków wykorzystywanych jako miejsca kultu i do działalności religijnej.

1b.
     
  Aby skoncentrować oszczędności energii na wstępie i stworzyć zachęty do wczesnych działań, państwo członkowskie, które dokonuje renowacji więcej niż 3 % całkowitej powierzchni swoich budynków zgodnie z ust. 1 w dowolnym roku do 31 grudnia 2026 r., może zaliczyć tę nadwyżkę na poczet rocznego wskaźnika renowacji w dowolnym z trzech kolejnych lat. Państwo członkowskie, które dokonuje renowacji więcej niż 3 % całkowitej powierzchni swoich budynków od 1 stycznia 2027 r., może zaliczyć nadwyżkę na poczet rocznego wskaźnika renowacji na kolejne dwa lata.

2.   W wyjątkowych przypadkach państwa członkowskie mogą zaliczyć w poczet ich rocznego wskaźnika renowacji budynków nowe budynki będące własnością instytucji publicznych w zamian za konkretne budynki instytucji publicznych rozebrane w dowolnym z dwóch poprzednich lat. Takie wyjątki mają zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy byłyby bardziej opłacalne i zrównoważone pod względem osiągniętych oszczędności energii i redukcji emisji CO2 w całym cyklu życia w porównaniu z renowacją takich budynków. Każde państwo członkowskie jasno określa i publikuje kryteria ogólne, metody i procedury określania takich wyjątkowych przypadków.

3.   Do celów niniejszego artykułu państwa członkowskie podają do wiadomości publicznej wykaz ogrzewanych lub chłodzonych
  budynków będących własnością instytucji publicznych lub przez nie zajmowanych, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy i trzeci, oraz budynków do celów społecznych
  o całkowitej powierzchni użytkowej wynoszącej więcej niż 250 m2. Wykaz ten
  sporządza się do 30 czerwca 2024 r. i jest on
  aktualizowany przynajmniej raz na rok. 
  Wykaz ten zestawiony jest w przyjaznej dla użytkownika bazie danych i powiązany z przeglądem zasobów budowlanych przeprowadzonym w ramach krajowych długoterminowych strategii renowacji zgodnie z art. 2a dyrektywy 2010/31/UE oraz baz danych utworzonych na podstawie art. [19] dyrektywy [wersja przekształcona dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków – 2021/0426(COD)]
  .

W przypadku gdy wykazy takie już istnieją na szczeblu lokalnym lub regionalnym, każde państwo członkowskie podejmuje odpowiednie środki w celu ułatwienia gromadzenia i przetwarzania danych w odniesieniu do swojego wykazu. Wykaz umożliwia również podmiotom prywatnym, w tym przedsiębiorstwom usług energetycznych, udział w rozwiązaniach w zakresie renowacji. Dane dotyczące charakterystyki zasobów budowlanych, charakterystyki okrycia budynku, systemów technicznych budynków, renowacji budynków i efektywności energetycznej mogą być agregowane przez obserwatorium zasobów budowlanych UE, aby zapewnić lepsze zrozumienie charakterystyki energetycznej sektora budowlanego za pomocą porównywalnych danych.

Wykaz ten zawiera przynajmniej następujące dane:

| a) | powierzchnię pomieszczeń w m2; |
| --- | --- |

a)

powierzchnię pomieszczeń w m2;

| ab) | roczne zużycie energii na potrzeby ogrzewania, chłodzenia, energii elektrycznej i ciepłej wody, jeśli dane te są dostępne; |
| --- | --- |

ab)

roczne zużycie energii na potrzeby ogrzewania, chłodzenia, energii elektrycznej i ciepłej wody, jeśli dane te są dostępne;

| b) | świadectwo charakterystyki energetycznej każdego budynku wydane zgodnie z 
  art. 16 dyrektywy ... [wersja przekształcona dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków – 2021/0426(COD)] lub, w przypadku braku świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, informacje na temat źródła ciepła budynku, energochłonności budynku podanej w kWh/(m2*y), instalacji wentylacyjnych i chłodniczych oraz innych instalacji technicznych; |
| --- | --- |

b)

świadectwo charakterystyki energetycznej każdego budynku wydane zgodnie z 
  art. 16 dyrektywy ... [wersja przekształcona dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków – 2021/0426(COD)] lub, w przypadku braku świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, informacje na temat źródła ciepła budynku, energochłonności budynku podanej w kWh/(m2*y), instalacji wentylacyjnych i chłodniczych oraz innych instalacji technicznych;

| ba) | zmierzone oszczędności energii wynikające z renowacji budynków będących własnością instytucji publicznych lub przez nie zajmowanych oraz budynków do celów społecznych i innych działań w zakresie efektywności energetycznej tych budynków; |
| --- | --- |

ba)

zmierzone oszczędności energii wynikające z renowacji budynków będących własnością instytucji publicznych lub przez nie zajmowanych oraz budynków do celów społecznych i innych działań w zakresie efektywności energetycznej tych budynków;

| bb) | wiek, rodzaj użytkowania, typologię i lokalizację (obszar miejski lub wiejski) budynków. |
| --- | --- |

bb)

wiek, rodzaj użytkowania, typologię i lokalizację (obszar miejski lub wiejski) budynków.

Oprócz danych, o których mowa w akapicie trzecim, państwa członkowskie dokładają wszelkich starań, aby włączyć aspekty jakościowe do swoich wykazów. W szczególności mogą one załączyć do swoich wykazów opis środków związanych z ich strategiami zaangażowania, aby zagwarantować, że właściciele i użytkownicy budynków dostosują swoje zachowanie do oszczędności energii i do wymogów eksploatacyjnych budynków o niemal zerowym zużyciu energii. Takie załączniki są udostępniane w formie istniejących już centrów zasobów zarządzanych przez władze lokalne lub są do nich dodawane, a także są dostępne dla zainteresowanych stron, w tym decydentów, prywatnych właścicieli mieszkań socjalnych i stowarzyszeń najemców oraz kierowników prywatnych biur.

Artykuł 7

Udzielanie zamówień publicznych

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby zawierając umowy w sprawie zamówień publicznych i koncesji, których wartość jest równa progom określonym w art. 8 dyrektywy 2014/23/UE, art. 4 dyrektywy 2014/24/UE i art. 15 dyrektywy 2014/25/UE lub przekracza te progi, instytucje zamawiające i podmioty zamawiające nabywały jedynie produkty, usługi, budynki i roboty budowlane o bardzo dobrej charakterystyce energetycznej,
  należycie uwzględniając efektywne zarządzanie zasobami finansowymi,
  zgodnie z wymogami, o których mowa w załączniku IV do niniejszej dyrektywy.

Państwa członkowskie zapewniają również, aby przy zawieraniu umów w sprawie zamówień publicznych i koncesji, których wartość jest równa progom, o których mowa w akapicie pierwszym, lub przekracza te progi, instytucje zamawiające i podmioty zamawiające stosowały zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”, o której mowa w art. 3 niniejszej dyrektywy, w tym w przypadku tych zamówień publicznych i koncesji, w odniesieniu do których w załączniku IV nie przewidziano szczególnych wymogów.

2.   Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, ma zastosowanie do zamówień sił zbrojnych tylko w zakresie, w jakim stosowanie go nie spowoduje konfliktu z charakterem i pierwotnym celem działalności sił zbrojnych. Obowiązek ten nie ma zastosowania do umów na dostawy wyposażenia wojskowego zdefiniowanego w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/81/WE (60).

3.   Niezależnie od przepisów art. 26 ust. 4 niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie zapewniają, by instytucje zamawiające i podmioty zamawiające oceniały możliwości podpisywania długoterminowych umów o poprawę efektywności energetycznej zapewniających długoterminową oszczędność energii przy zamawianiu usług o istotnym znaczeniu z punktu widzenia zużycia energii.

4.   Bez uszczerbku dla ust. 1, przy zakupie pakietu produktów objętego w całości aktem delegowanym przyjętym na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 (61) państwa członkowskie mogą wymagać, by łączna efektywność energetyczna była uznawana za ważniejszą niż efektywność energetyczna poszczególnych produktów pakietu poprzez zakup pakietu produktów, który jest zgodny z kryteriami najwyższej
  dostępnej
  klasy efektywności energetycznej.

5.   Państwa członkowskie
  wymagają
  , aby instytucje zamawiające i podmioty zamawiające uwzględniały w praktykach w zakresie zamówień publicznych, w stosownych przypadkach,
  w szczególności w odniesieniu do sektora transportu,
  szersze aspekty związane ze zrównoważonym rozwojem, społeczeństwem, środowiskiem i gospodarką o obiegu zamkniętym, z myślą o osiągnięciu unijnych celów w zakresie obniżenia emisyjności i zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń. W stosownych przypadkach i zgodnie z wymogami określonymi w załączniku IV państwa członkowskie wymagają od instytucji zamawiających i podmiotów zamawiających uwzględnienia unijnych kryteriów zielonych zamówień publicznych.

Aby zapewnić przejrzystość stosowania wymogów w zakresie efektywności energetycznej w procedurze udzielania zamówień, państwa członkowskie podają do wiadomości publicznej informacje na temat wpływu na efektywność energetyczną zamówień, których wartość jest równa progom, o których mowa w ust. 1, lub przekracza te progi. Instytucje zamawiające
  podejmują
  decyzję o zobowiązaniu oferentów do ujawnienia informacji na temat współczynnika globalnego ocieplenia w całym cyklu życia nowego budynku
  oraz budynku, który ma zostać poddany renowacji, w tym zastosowania materiałów niskoemisyjnych oraz obiegu zamkniętego użytych materiałów,
  i 
  podają
  te informacje do wiadomości publicznej w odniesieniu do tych zamówień, w szczególności w przypadku nowych budynków o powierzchni pomieszczeń większej niż 2 000 metrów kwadratowych.

Państwa członkowskie wspierają instytucje zamawiające i podmioty zamawiające w przyjmowaniu wymogów w zakresie efektywności energetycznej, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym, zapewniając jasne zasady i wytyczne, w tym metody oceny kosztów w całym cyklu życia oraz skutków i kosztów środowiskowych, ustanawiając ośrodki wsparcia kompetencji, zachęcając do współpracy między instytucjami zamawiającymi, w tym w wymiarze transgranicznym, oraz – gdy to możliwe – stosując zamówienia zagregowane i zamówienia cyfrowe.

5a.
     
  W stosownych przypadkach Komisja może zapewnić organom krajowym i urzędnikom odpowiedzialnym za zamówienia publiczne dalsze wytyczne i narzędzia w odniesieniu do stosowania wymogów w zakresie efektywności energetycznej w procedurze udzielania zamówień
  .
  Takie wsparcie może wzmocnić istniejące fora wsparcia (np. wspólne działania) dla państw członkowskich i pomóc im w uwzględnianiu kryteriów zielonych zamówień publicznych.

6.   Państwa członkowskie ustanawiają przepisy ustawowe i wykonawcze oraz praktyki administracyjne dotyczące dokonywania zakupów przez instytucje publiczne oraz sporządzania budżetu i rachunkowości w ujęciu rocznym, konieczne do zapewnienia, aby poszczególne instytucje zamawiające nie były zniechęcane do dokonywania inwestycji na rzecz poprawy efektywności energetycznej, do zawierania umów o poprawę efektywności energetycznej ani do stosowania mechanizmów finansowania przez stronę trzecią w oparciu o umowy długoterminowe.

7.   Państwa członkowskie usuwają wszelkie bariery regulacyjne i pozaregulacyjne mające wpływ na efektywność energetyczną, w szczególności w zakresie przepisów ustawowych i wykonawczych oraz praktyk administracyjnych dotyczących dokonywania zakupów przez instytucje publiczne oraz sporządzania budżetu i rachunkowości w ujęciu rocznym, w celu zapewnienia, aby poszczególne instytucje publiczne nie były zniechęcane do dokonywania inwestycji na rzecz poprawy efektywności energetycznej, do zawierania umów o poprawę efektywności energetycznej ani do stosowania mechanizmów finansowania przez stronę trzecią w oparciu o umowy długoterminowe.

W ramach zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu na podstawie art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999 państwa członkowskie składają Komisji sprawozdania na temat środków przyjętych w celu usunięcia barier utrudniających wprowadzanie usprawnień mających na celu poprawę efektywności energetycznej.

ROZDZIAŁ III

ROZDZIAŁ III

EFEKTYWNOŚĆ WYKORZYSTANIA ENERGII

EFEKTYWNOŚĆ WYKORZYSTANIA ENERGII

Artykuł 8

Obowiązek oszczędności energii

-1.
     
  W celu zapewnienia stabilnego i przewidywalnego wkładu w osiągnięcie celów Unii w zakresie energii i klimatu na 2030 r. oraz celu neutralności klimatycznej do 2050 r. państwa członkowskie osiągają łączne oszczędności końcowego zużycia energii w okresach objętych obowiązkiem. Pierwszy okres objęty obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 lit. a), obejmował lata 2014–2020. Drugi okres objęty obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 lit. b) i c), obejmuje lata 2021–2030.

1.   Państwa członkowskie muszą osiągnąć łączne oszczędności końcowego zużycia energii równoważne co najmniej:

| a) | nowym oszczędnościom w każdym roku od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. w wysokości 1,5 % rocznej wartości wolumenu sprzedaży energii odbiorcom końcowym, uśrednionej dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2013 r. Wolumen sprzedaży energii zużytej w transporcie może być częściowo lub w pełni wyłączony z tego obliczenia; |
| --- | --- |

a)

nowym oszczędnościom w każdym roku od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. w wysokości 1,5 % rocznej wartości wolumenu sprzedaży energii odbiorcom końcowym, uśrednionej dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2013 r. Wolumen sprzedaży energii zużytej w transporcie może być częściowo lub w pełni wyłączony z tego obliczenia;

| b) | nowym oszczędnościom w każdym roku od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. w wysokości 0,8 % rocznego zużycia energii końcowej, uśrednionego dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2019 r. W drodze odstępstwa od tego wymogu Cypr i Malta muszą osiągnąć nowe oszczędności w każdym roku od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. równoważne 0,24 % rocznego zużycia energii końcowej, uśrednionego dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2019 r.; |
| --- | --- |

b)

nowym oszczędnościom w każdym roku od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. w wysokości 0,8 % rocznego zużycia energii końcowej, uśrednionego dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2019 r. W drodze odstępstwa od tego wymogu Cypr i Malta muszą osiągnąć nowe oszczędności w każdym roku od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. równoważne 0,24 % rocznego zużycia energii końcowej, uśrednionego dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2019 r.;

| c) | nowym oszczędnościom w każdym roku od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. w wysokości 2 % rocznego zużycia energii końcowej, uśrednionego dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2020 r. |
| --- | --- |

c)

nowym oszczędnościom w każdym roku od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. w wysokości 2 % rocznego zużycia energii końcowej, uśrednionego dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2020 r.

Państwa członkowskie decydują, w jaki sposób rozłożyć obliczoną wielkość nowych oszczędności w każdym okresie, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. a), b) i c) , pod warunkiem że na koniec każdego okresu objętego obowiązkiem osiągnięte zostają wymagane łączne oszczędności końcowego zużycia energii ogółem.

Państwa członkowskie muszą nadal realizować nowe roczne oszczędności zgodnie ze wskaźnikiem oszczędności określonym w akapicie pierwszym lit. c) dla dziesięcioletnich okresów po 2030 r.

2.   Państwa członkowskie muszą osiągnąć wymaganą wielkość oszczędności energii wynikającą z ust. 1 niniejszego artykułu poprzez ustanowienie systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 9, albo poprzez przyjęcie alternatywnych środków z dziedziny polityki, o których mowa w art. 10. Państwa członkowskie mogą łączyć system zobowiązujący do efektywności energetycznej z alternatywnymi środkami z dziedziny polityki. Państwa członkowskie zapewniają, aby oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki, o których mowa w art. 9 i 10 oraz w art. 28 ust. 11, obliczane były zgodnie z załącznikiem V.

3.   Państwa członkowskie wdrażają systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej, alternatywne środki z dziedziny polityki, lub połączenie obu tych systemów, lub programy lub środki finansowane w ramach krajowego funduszu efektywności energetycznej, na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym,
  gospodarstw o niskich dochodach,
  odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. Państwa członkowskie zapewniają, aby środki z dziedziny polityki wdrożone na podstawie niniejszego artykułu nie miały niekorzystnych skutków dla tych osób. W stosownych przypadkach państwa członkowskie w jak najlepszy sposób wykorzystują finansowanie, w tym finansowanie publiczne, instrumenty finansowania ustanowione na poziomie Unii oraz dochody z uprawnień na podstawie art. 22 ust. 3 lit. b) w celu usunięcia niekorzystnych skutków i zapewnienia sprawiedliwej transformacji energetycznej sprzyjającej włączeniu społecznemu.

W celu osiągnięcia wielkości oszczędności energii wymaganej na mocy ust. 1,
  państwa członkowskie uwzględniają i propagują rolę społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej i obywatelskich społeczności energetycznych w przyczynianiu się do wdrażania tych środków.

Państwa członkowskie
  ustanawiają i
  osiągają
  minimalny
  odsetek wymaganej wielkości łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym,
  gospodarstw o niskich dochodach,
  odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. Odsetek ten jest co najmniej równy odsetkowi gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym zgodnie z szacunkami w ramach krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu dokonanymi zgodnie z art. 3 ust. 3 lit. d) rozporządzenia (UE) 2018/1999 w sprawie zarządzania unią energetyczną.
  W swojej ocenie udziału ubóstwa energetycznego w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu państwa członkowskie uwzględniają wskaźniki określone w lit. a)–bb) niniejszego akapitu.
  Jeżeli dane państwo członkowskie nie zgłosiło szacowanego odsetka gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym w krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu, odsetek wymaganej wielkości łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym,
  gospodarstw o niskich dochodach,
  odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne jest co najmniej równy średniej arytmetycznej udziału następujących wskaźników za 2019 r. lub, jeżeli nie są dostępne dla 2019 r., liniowej ekstrapolacji ich wartości za ostatnie trzy lata, które są dostępne:

| a) | niemożność utrzymania odpowiedniej temperatury w mieszkaniu (Eurostat, SILC [ilc_mdes01]); |
| --- | --- |

a)

niemożność utrzymania odpowiedniej temperatury w mieszkaniu (Eurostat, SILC [ilc_mdes01]);

| b) | zaległości z zapłatą rachunków za media (Eurostat, SILC, [ilc_mdes07]); oraz |
| --- | --- |

b)

zaległości z zapłatą rachunków za media (Eurostat, SILC, [ilc_mdes07]); oraz

| ba) | całkowita liczba mieszkańców mieszkających w lokalu mieszkalnym z przeciekającym dachem, wilgotnymi ścianami, podłogami lub fundamentami bądź zmurszałymi ramami okiennymi lub podłogą (Eurostat, SILC [ilc_mdho01]); |
| --- | --- |

ba)

całkowita liczba mieszkańców mieszkających w lokalu mieszkalnym z przeciekającym dachem, wilgotnymi ścianami, podłogami lub fundamentami bądź zmurszałymi ramami okiennymi lub podłogą (Eurostat, SILC [ilc_mdho01]);

| bb) | wskaźnik zagrożenia ubóstwem (badania Eurostatu, SILC i ECHP [ilc_li02]) (punkt graniczny: 60 % mediany ekwiwalentnego dochodu po transferach socjalnych. |
| --- | --- |

bb)

wskaźnik zagrożenia ubóstwem (badania Eurostatu, SILC i ECHP [ilc_li02]) (punkt graniczny: 60 % mediany ekwiwalentnego dochodu po transferach socjalnych.

▌

4.   Państwa członkowskie uwzględniają informacje na temat stosowanych wskaźników, średniej arytmetycznej udziałów i rezultatów wdrożenia środków z dziedziny polityki ustanowionych zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu w aktualizacjach swoich zintegrowanych planów krajowych w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999, w swoich późniejszych zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu na podstawie art. 3 i art. 7–12 rozporządzenia (UE) 2018/1999 oraz w odpowiednich sprawozdaniach z postępów zgodnych z art. 17 tego rozporządzenia.

5.   Państwa członkowskie mogą w obliczeniach uwzględnić oszczędności energii, które wynikają ze środków z dziedziny polityki, niezależnie od tego, czy zostały wprowadzone do dnia 31 grudnia 2020 r., czy po tej dacie, pod warunkiem że środki te skutkują nowymi działaniami indywidualnymi podjętymi po dniu 31 grudnia 2020 r. Oszczędności energii osiągnięte w okresie objętym obowiązkiem nie są zaliczane na poczet wymaganych oszczędności energii w poprzednich okresach objętych obowiązkiem określonych w ust. 1.

6.   Pod warunkiem że państwa członkowskie spełnią co najmniej swój obowiązek w zakresie łącznych oszczędności końcowego zużycia energii, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b), mogą one obliczyć wymaganą wielkość oszczędności energii, o której mowa w ustępie 1 akapit pierwszy lit. b), w jeden lub więcej z następujących sposobów:

| a) | stosując roczny wskaźnik oszczędności w odniesieniu do sprzedaży energii odbiorcom końcowym lub w odniesieniu do zużycia energii końcowej, uśredniony dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2019 r.; |
| --- | --- |

a)

stosując roczny wskaźnik oszczędności w odniesieniu do sprzedaży energii odbiorcom końcowym lub w odniesieniu do zużycia energii końcowej, uśredniony dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2019 r.;

| b) | wyłączając z podstawy obliczeń, częściowo lub w całości, energię zużytą w transporcie; |
| --- | --- |

b)

wyłączając z podstawy obliczeń, częściowo lub w całości, energię zużytą w transporcie;

| c) | korzystając z którejkolwiek z opcji określonych w ust. 8. |
| --- | --- |

c)

korzystając z którejkolwiek z opcji określonych w ust. 8.

7.   W przypadku gdy państwa członkowskie korzystają z którejkolwiek z możliwości przewidzianych w ust. 6 w zakresie wymaganych oszczędności energii, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b) , ustalają one:

| a) | własny roczny wskaźnik oszczędności energii, który będzie stosowany przy obliczaniu ich łącznych oszczędności końcowego zużycia energii, zapewniający, aby ostateczna wielkość ich oszczędności energii netto nie była niższa od wielkości oszczędności wymaganej na mocy ust. 1 akapit pierwszy lit. b); |
| --- | --- |

a)

własny roczny wskaźnik oszczędności energii, który będzie stosowany przy obliczaniu ich łącznych oszczędności końcowego zużycia energii, zapewniający, aby ostateczna wielkość ich oszczędności energii netto nie była niższa od wielkości oszczędności wymaganej na mocy ust. 1 akapit pierwszy lit. b);

| b) | własną podstawę obliczeń, z której można wyłączyć, częściowo lub w całości, energię zużytą w transporcie. |
| --- | --- |

b)

własną podstawę obliczeń, z której można wyłączyć, częściowo lub w całości, energię zużytą w transporcie.

8.   Z zastrzeżeniem ust. 9 każde państwo członkowskie może:

| a) | przeprowadzać obliczenia wymagane na mocy ust. 1 akapit pierwszy lit. a), stosując wartości 1 % w latach 2014 i 2015; 1,25 % w latach 2016 i 2017; oraz 1,5 % w latach 2018, 2019 i 2020; |
| --- | --- |

a)

przeprowadzać obliczenia wymagane na mocy ust. 1 akapit pierwszy lit. a), stosując wartości 1 % w latach 2014 i 2015; 1,25 % w latach 2016 i 2017; oraz 1,5 % w latach 2018, 2019 i 2020;

| b) | wyłączyć z obliczeń całość lub część wolumenu sprzedaży wykorzystanej energii w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), lub zużytej energii końcowej w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa w lit. b) tego akapitu, w ramach działalności przemysłowej wymienionej w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE; |
| --- | --- |

b)

wyłączyć z obliczeń całość lub część wolumenu sprzedaży wykorzystanej energii w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), lub zużytej energii końcowej w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa w lit. b) tego akapitu, w ramach działalności przemysłowej wymienionej w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE;

| c) | zaliczać na poczet wymaganych wielkości oszczędności energii, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i b), oszczędności energii w sektorach przetwarzania, przesyłu i dystrybucji energii, w tym w efektywnej infrastrukturze ciepłowniczej i chłodniczej uzyskanych w wyniku wdrażania wymogów określonych w art. 23 ust. 4, art. 24 ust. 4 lit. a) oraz art. 25 ust. 1, 5–9 i 11. Państwa członkowskie informują Komisję o środkach z dziedziny polityki, które zamierzają przyjąć na podstawie niniejszej litery na okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. w ramach swoich zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu. Wpływ tych środków jest obliczany zgodnie z załącznikiem V i ujmowany w tych planach; |
| --- | --- |

c)

zaliczać na poczet wymaganych wielkości oszczędności energii, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i b), oszczędności energii w sektorach przetwarzania, przesyłu i dystrybucji energii, w tym w efektywnej infrastrukturze ciepłowniczej i chłodniczej uzyskanych w wyniku wdrażania wymogów określonych w art. 23 ust. 4, art. 24 ust. 4 lit. a) oraz art. 25 ust. 1, 5–9 i 11. Państwa członkowskie informują Komisję o środkach z dziedziny polityki, które zamierzają przyjąć na podstawie niniejszej litery na okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. w ramach swoich zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu. Wpływ tych środków jest obliczany zgodnie z załącznikiem V i ujmowany w tych planach;

| d) | zaliczać na poczet wymaganych wielkości oszczędności energii oszczędności energii wynikające z działań indywidualnych nowo wdrożonych od dnia 31 grudnia 2008 r., które nadal przynoszą skutki w 2020 r. w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), i po 2020 r. w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b), oraz mogą być mierzone i weryfikowane; |
| --- | --- |

d)

zaliczać na poczet wymaganych wielkości oszczędności energii oszczędności energii wynikające z działań indywidualnych nowo wdrożonych od dnia 31 grudnia 2008 r., które nadal przynoszą skutki w 2020 r. w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), i po 2020 r. w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b), oraz mogą być mierzone i weryfikowane;

| e) | zaliczać na poczet wymaganych wielkości oszczędności energii oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki – pod warunkiem że można wykazać, że środki te skutkują działaniami indywidualnymi podjętymi od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2020 r., które przynoszą oszczędności po dniu 31 grudnia 2020 r.; |
| --- | --- |

e)

zaliczać na poczet wymaganych wielkości oszczędności energii oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki – pod warunkiem że można wykazać, że środki te skutkują działaniami indywidualnymi podjętymi od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2020 r., które przynoszą oszczędności po dniu 31 grudnia 2020 r.;

| f) | wyłączyć z obliczeń dotyczących wymaganych oszczędności energii na podstawie ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i b) 30 % weryfikowalnej ilości energii wytworzonej na własne potrzeby na budynkach lub w budynkach w wyniku środków z dziedziny polityki promujących nowe instalacje technologii energii odnawialnej; |
| --- | --- |

f)

wyłączyć z obliczeń dotyczących wymaganych oszczędności energii na podstawie ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i b) 30 % weryfikowalnej ilości energii wytworzonej na własne potrzeby na budynkach lub w budynkach w wyniku środków z dziedziny polityki promujących nowe instalacje technologii energii odnawialnej;

| g) | zaliczyć na poczet wymaganych oszczędności energii na podstawie ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i b) te oszczędności energii, które przekraczają oszczędności energii wymagane w okresie objętym obowiązkiem od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r., pod warunkiem że oszczędności te wynikają z działań indywidualnych podejmowanych w ramach środków z dziedziny polityki, o których mowa w art. 9 i 10, zgłoszonych przez państwa członkowskie w ich krajowych planach działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii oraz w ich sprawozdaniach z postępów zgodnie z art. 24. |
| --- | --- |

g)

zaliczyć na poczet wymaganych oszczędności energii na podstawie ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i b) te oszczędności energii, które przekraczają oszczędności energii wymagane w okresie objętym obowiązkiem od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r., pod warunkiem że oszczędności te wynikają z działań indywidualnych podejmowanych w ramach środków z dziedziny polityki, o których mowa w art. 9 i 10, zgłoszonych przez państwa członkowskie w ich krajowych planach działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii oraz w ich sprawozdaniach z postępów zgodnie z art. 24.

9.   Państwa członkowskie stosują opcje wybrane zgodnie z ust. 8 i obliczają ich efekty oddzielnie dla okres u, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i b):

| a) | do obliczania wielkości oszczędności energii wymaganych w okresie objętym obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), państwa członkowskie mogą korzystać z ust. 8 lit. a)–d). Wszystkie opcje wybrane na podstawie ust. 8 nie mogą razem przekraczać 25 % wielkości oszczędności energii, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a); |
| --- | --- |

a)

do obliczania wielkości oszczędności energii wymaganych w okresie objętym obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), państwa członkowskie mogą korzystać z ust. 8 lit. a)–d). Wszystkie opcje wybrane na podstawie ust. 8 nie mogą razem przekraczać 25 % wielkości oszczędności energii, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a);

| b) | do obliczania wielkości oszczędności energii wymaganych w okresie objętym obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b), państwa członkowskie mogą korzystać z ust. 8 lit. b)–g), pod warunkiem że działania indywidualne, o których mowa w ust. 8 lit. d), nadal przynoszą weryfikowalne i wymierne skutki po dniu 31 grudnia 2020 r. Wszystkie opcje wybrane na podstawie ust. 8 nie mogą razem prowadzić do zmniejszenia o więcej niż 35 % wielkości oszczędności energii obliczonej zgodnie z ust. 6 i 7. |
| --- | --- |

b)

do obliczania wielkości oszczędności energii wymaganych w okresie objętym obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b), państwa członkowskie mogą korzystać z ust. 8 lit. b)–g), pod warunkiem że działania indywidualne, o których mowa w ust. 8 lit. d), nadal przynoszą weryfikowalne i wymierne skutki po dniu 31 grudnia 2020 r. Wszystkie opcje wybrane na podstawie ust. 8 nie mogą razem prowadzić do zmniejszenia o więcej niż 35 % wielkości oszczędności energii obliczonej zgodnie z ust. 6 i 7.

Niezależnie od tego, czy państwa członkowskie częściowo lub w całości wyłączą z ich podstawy obliczeń energię zużytą w transporcie lub skorzystają z którejkolwiek z opcji wymienionych w ust. 8, zapewniają, aby obliczona wielkość netto nowych oszczędności, którą należy osiągnąć w zużyciu energii końcowej w okresie objętym obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b), od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., nie była niższa niż wielkość wynikająca z zastosowania rocznego wskaźnika oszczędności, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b).

10.   Państwa członkowskie opisują w aktualizacjach swoich zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999, w swoich późniejszych zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu na podstawie art. 3 i art. 7–12 rozporządzenia (UE) 2018/1999 i zgodnie z załącznikiem III do rozporządzenia (UE) 2018/1999 oraz odpowiednich sprawozdaniach z postępów obliczanie wielkości oszczędności energii, którą należy osiągnąć w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r., o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b) niniejszego artykułu, i, w stosownych przypadkach, wyjaśniają, w jaki sposób ustalone zostały roczny wskaźnik oszczędności i podstawa obliczeń oraz jakie opcje, o których mowa w ust. 8 niniejszego artykułu, zostały zastosowane i w jakim zakresie.

11.   Państwa członkowskie zgłaszają Komisji wartość wymaganej oszczędności energii, o której mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. c) i w ust. 3 niniejszego artykułu, opis środków z dziedziny polityki, które należy wdrożyć w celu osiągnięcia wymaganej całkowitej wartości łącznych oszczędności końcowego zużycia energii, oraz opis metod obliczania ich wpływu na podstawie załącznika V do niniejszej dyrektywy, w ramach aktualizacji swoich zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999 oraz w ramach swoich zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu, o których mowa w art. 3 i art. 7–12 rozporządzenia (UE) 2018/1999, i zgodnie z procedurą określoną w tych artykułach. Państwa członkowskie korzystają ze wzoru sprawozdania przekazanego państwom członkowskim przez Komisję.

12.   W przypadku gdy Komisja stwierdza po dokonaniu oceny zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu na podstawie art. 29 rozporządzenia (UE) 2018/1999 lub oceny projektu lub ostatecznej aktualizacji ostatnio zgłoszonego zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu na podstawie art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999 lub oceny kolejnych projektów i ostatecznych zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu na podstawie art. 3 i art. 7–12 rozporządzenia (UE) 2018/1999, że środki z dziedziny polityki nie zapewniają osiągnięcia wymaganej wartości łącznych oszczędności końcowego zużycia energii na koniec okresu objętego obowiązkiem, Komisja może wystosować zalecenia zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) 2018/1999 skierowane do państw członkowskich, których środki z dziedziny polityki uznaje za niewystarczające do zapewnienia wypełnienia ich obowiązków w zakresie oszczędności energii.

13.   W przypadku gdy państwo członkowskie nie osiągnęło wymaganych łącznych oszczędności końcowego zużycia energii na koniec każdego z okresów objętych obowiązkiem określonych w ust. 1 niniejszego artykułu, osiąga ono brakujące oszczędności energii dodatkowo oprócz wymaganych łącznych oszczędności końcowego zużycia energii do końca kolejnego okresu objętego obowiązkiem.

14.   W aktualizacjach swoich krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu i odpowiednich sprawozdaniach z postępów oraz w swoich późniejszych zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zgłaszanych na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999 państwa członkowskie wykazują, załączając, w stosownych przypadkach, dowody i obliczenia:

| a) | że w przypadkach gdy ma miejsce nakładanie się oddziaływania różnych środków z dziedziny polityki lub działań indywidualnych, oszczędność energii nie jest zaliczana podwójnie; |
| --- | --- |

a)

że w przypadkach gdy ma miejsce nakładanie się oddziaływania różnych środków z dziedziny polityki lub działań indywidualnych, oszczędność energii nie jest zaliczana podwójnie;

| b) | w jaki sposób oszczędności energii uzyskane na podstawie ust. 1 akapit pierwszy lit. b) i c) przyczyniają się do realizacji ich wkładu krajowego na podstawie art. 4; |
| --- | --- |

b)

w jaki sposób oszczędności energii uzyskane na podstawie ust. 1 akapit pierwszy lit. b) i c) przyczyniają się do realizacji ich wkładu krajowego na podstawie art. 4;

| c) | że środki z dziedziny polityki są ustanawiane w celu wypełnienia ich obowiązku oszczędności energii, opracowywane zgodnie z wymogami niniejszego artykułu oraz że środki te są kwalifikowalne i odpowiednie, aby zapewnić osiągnięcie wymaganej wielkości łącznych oszczędności końcowego zużycia energii na koniec każdego okresu objętego obowiązkiem. |
| --- | --- |

c)

że środki z dziedziny polityki są ustanawiane w celu wypełnienia ich obowiązku oszczędności energii, opracowywane zgodnie z wymogami niniejszego artykułu oraz że środki te są kwalifikowalne i odpowiednie, aby zapewnić osiągnięcie wymaganej wielkości łącznych oszczędności końcowego zużycia energii na koniec każdego okresu objętego obowiązkiem.

Artykuł 9

Systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej

1.   W przypadku gdy państwa członkowskie zdecydują się wypełnić swoje obowiązki w zakresie osiągnięcia wielkości oszczędności wymaganej na mocy art. 8 ust. 1 za pomocą systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej, zapewniają one, aby strony zobowiązane, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, prowadzące działalność na terytorium poszczególnych państw członkowskich spełniły – bez uszczerbku dla art. 8 ust. 8 i 9 – ich wymóg w zakresie łącznych oszczędności końcowego zużycia energii określony w art. 8 ust. 1.

W stosownych przypadkach państwa członkowskie mogą postanowić, aby strony zobowiązane dokonały całości lub części tych oszczędności jako wkład na rzecz krajowego funduszu efektywności energetycznej zgodnie z art. 28 ust. 11.

2.   Państwa członkowskie wyznaczają, na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, strony zobowiązane spośród operatorów systemów przesyłowych, operatorów systemów dystrybucyjnych, dystrybutorów energii, przedsiębiorstw prowadzących detaliczną sprzedaż energii oraz przedsiębiorstw prowadzących dystrybucję i sprzedaż detaliczną paliw transportowych i działających na ich terytorium. Wielkość oszczędności energii, wymagana do wypełnienia obowiązku, jest osiągana przez strony zobowiązane spośród odbiorców końcowych, wyznaczone przez państwa członkowskie, niezależnie od obliczeń dokonanych na podstawie art. 8 ust. 1 lub jeżeli zdecydują tak państwa członkowskie, przez poświadczone oszczędności osiągnięte przez inne strony, jak określono w ust. 10 lit. a) niniejszego artykułu.

3.   W przypadku wyznaczenia przedsiębiorstw prowadzących detaliczną sprzedaż energii jako stron zobowiązanych zgodnie z ust. 2 państwa członkowskie zapewniają, aby w realizacji swojego zobowiązania przedsiębiorstwa prowadzące detaliczną sprzedaż energii nie stwarzały żadnych przeszkód utrudniających odbiorcom zmianę dostawcy.

4.   Państwa członkowskie
  zachęcają strony zobowiązane do
  osiągnięcia pewnego odsetka oszczędności energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych
  i gospodarstw domowych o niskich dochodach
  oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. Państwa członkowskie mogą również wymagać od stron zobowiązanych osiągnięcia celów w zakresie redukcji kosztów energii oraz oszczędności energii poprzez propagowanie środków poprawy efektywności energetycznej, w tym środków wsparcia finansowego łagodzących skutki opłat za emisję dwutlenku węgla dla MŚP i mikroprzedsiębiorstw.

5.   Państwa członkowskie
  wymagają
  od stron zobowiązanych współpracowania z władzami
  regionalnymi i
  lokalnymi lub gminami,
  oraz zaangażowania służb społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego w celu utworzenia platformy zaangażowania na rzecz ograniczania ubóstwa energetycznego,
  propagowania środków poprawy efektywności energetycznej wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych
  i gospodarstw domowych o niskich dochodach
  oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. Obejmuje to określanie i zaspokajanie szczególnych potrzeb poszczególnych grup zagrożonych ubóstwem energetycznym lub bardziej podatnych na jego skutki. W celu ochrony osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne państwa członkowskie zachęcają strony zobowiązane do podejmowania działań takich jak renowacja budynków, w tym mieszkań socjalnych, wymiana urządzeń, wsparcie finansowe i zachęty na rzecz środków poprawy efektywności energetycznej zgodnie z krajowymi systemami finansowania i wsparcia lub audyty energetyczne.

6.   Państwa członkowskie wymagają od stron zobowiązanych corocznego składania sprawozdań na temat oszczędności energii osiągniętych przez te strony zobowiązane w wyniku działań propagowanych wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, a także wymagają zagregowanych informacji statystycznych na temat odbiorców końcowych tych stron zobowiązanych (z określeniem zmian w oszczędnościach energii w stosunku do wcześniej przedłożonych informacji) oraz na temat udzielanego wsparcia technicznego i finansowego.

7.   Państwa członkowskie wyrażają wielkość oszczędności energii wymaganą od każdej strony zobowiązanej w kategoriach zużycia energii końcowej lub pierwotnej. Metodę wybraną w celu wyrażenia wymaganej wielkości oszczędności energii wykorzystuje się także w celu obliczania oszczędności zgłaszanych przez strony zobowiązane. Przy konwersji wielkości oszczędności energii stosuje się wartości kaloryczne netto określone w załączniku VI do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2018/2066 (62) oraz współczynnik energii pierwotnej na podstawie art. 29, chyba że można uzasadnić zastosowanie innych współczynników konwersji .

8.   Państwa członkowskie ustanawiają systemy pomiaru, kontroli i weryfikacji na potrzeby przeprowadzania udokumentowanej weryfikacji przynajmniej statystycznie istotnej i reprezentatywnej próby środków poprawy efektywności energetycznej wdrożonych przez strony zobowiązane. Pomiary, kontrole i weryfikacje są przeprowadzane w sposób niezależny od stron zobowiązanych. W przypadku gdy dany podmiot jest stroną zobowiązaną w ramach krajowego systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej na podstawie art. 9 i unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji w odniesieniu do budynków i transportu drogowego [COM(2021)0551, 2021/0211(COD) (63)], system monitorowania i weryfikacji zapewnia, aby cena emisji dwutlenku węgla przerzucana przy przekazywaniu paliwa do zużycia [zgodnie z art. 1 pkt 21 COM(2021)0551, 2021/0211(COD)] była uwzględniana w obliczaniu oszczędności energii wynikających ze środków oszczędności energii stosowanych przez ten podmiot i w sprawozdawczości na ten temat.

9.   Państwa członkowskie informują Komisję, w ramach zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu na podstawie art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999, o wprowadzonych systemach pomiaru, kontroli i weryfikacji, w tym między innymi o stosowanych metodach oraz o zidentyfikowanych problemach i sposobach ich rozwiązania.

10.   W ramach systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej państwa członkowskie mogą zezwolić stronom zobowiązanym na:

| a) | zaliczanie na poczet ich obowiązku poświadczonej oszczędności energii osiągniętej przez dostawców usług energetycznych lub inne strony trzecie, w tym w przypadkach, gdy strony zobowiązane promują środki za pośrednictwem innych akredytowanych przez państwo podmiotów lub za pośrednictwem organów publicznych, które mogą obejmować formalne partnerstwa i mogą się łączyć z innymi źródłami finansowania. W przypadku gdy państwa członkowskie na to zezwalają, zapewniają one, aby poświadczenie oszczędności energii wydawane było w następstwie procesu zatwierdzenia, który jest wprowadzony w państwach członkowskich i jest jasno określony, przejrzysty i otwarty dla wszystkich podmiotów działających na rynku, a także jest ukierunkowany na minimalizację kosztów poświadczenia; lub |
| --- | --- |

a)

zaliczanie na poczet ich obowiązku poświadczonej oszczędności energii osiągniętej przez dostawców usług energetycznych lub inne strony trzecie, w tym w przypadkach, gdy strony zobowiązane promują środki za pośrednictwem innych akredytowanych przez państwo podmiotów lub za pośrednictwem organów publicznych, które mogą obejmować formalne partnerstwa i mogą się łączyć z innymi źródłami finansowania. W przypadku gdy państwa członkowskie na to zezwalają, zapewniają one, aby poświadczenie oszczędności energii wydawane było w następstwie procesu zatwierdzenia, który jest wprowadzony w państwach członkowskich i jest jasno określony, przejrzysty i otwarty dla wszystkich podmiotów działających na rynku, a także jest ukierunkowany na minimalizację kosztów poświadczenia; lub

| b) | zaliczenie oszczędności osiągniętych w danym roku, tak jakby zostały one osiągnięte w dowolnym z czterech poprzednich lub trzech następnych lat, o ile nie wykracza to poza granicę okresów obowiązku określonych w art. 8 ust. 1. |
| --- | --- |

b)

zaliczenie oszczędności osiągniętych w danym roku, tak jakby zostały one osiągnięte w dowolnym z czterech poprzednich lub trzech następnych lat, o ile nie wykracza to poza granicę okresów obowiązku określonych w art. 8 ust. 1.

Państwa członkowskie dokonują oceny i, w stosownych przypadkach, przyjmują środki na rzecz ograniczenia wpływu kosztów bezpośrednich i pośrednich związanych z systemami zobowiązującymi do efektywności energetycznej na konkurencyjność energochłonnych sektorów przemysłu podlegających konkurencji międzynarodowej.

11.   Raz do roku państwa członkowskie upubliczniają informacje na temat oszczędności energii osiągniętych przez każdą stronę zobowiązaną lub każdą podkategorię stron zobowiązanych, a także na temat łącznej wielkości osiągniętej w ramach tego systemu.

Artykuł 10

Alternatywne środki z dziedziny polityki

1.   W przypadku gdy państwa członkowskie postanawiają wypełnić swoje obowiązki w zakresie realizacji oszczędności wymaganych na podstawie art. 8 ust. 1 za pomocą alternatywnych środków z dziedziny polityki, zapewniają one, bez uszczerbku dla art. 8 ust. 8 i 9, osiągnięcie oszczędności energii wymaganych na podstawie art. 8 ust. 1 u odbiorców końcowych.

2.   W przypadku wszystkich środków innych niż środki podatkowe państwa członkowskie ustanawiają systemy pomiaru, kontroli i weryfikacji, w ramach których udokumentowanej weryfikacji poddaje się przynajmniej statystycznie istotną i reprezentatywną próbę środków poprawy efektywności energetycznej wdrożonych przez strony uczestniczące lub uprawnione. Przedmiotowe pomiary, kontrole i weryfikacje są przeprowadzane w sposób niezależny od stron uczestniczących lub uprawnionych.

3.   Państwa członkowskie informują Komisję, w ramach zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu na podstawie art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999, o wprowadzonych systemach pomiaru, kontroli i weryfikacji, w tym między innymi o stosowanych metodach oraz o zidentyfikowanych problemach i sposobach ich rozwiązania.

4.   Zgłaszając środek podatkowy
  , w tym również parafiskalne należności lub opłaty,
  państwa członkowskie wykazują
  , że opracowano go z myślą o generowaniu oszczędności energii, oraz
  w jaki sposób w projekcie tego środka podatkowego zapewniono skuteczność sygnału cenowego, taką jak stawka podatkowa i widoczność w czasie. W przypadku obniżenia stawki podatkowej państwa członkowskie uzasadniają, w jaki sposób środki podatkowe nadal prowadzą do nowych oszczędności energii.

Artykuł 11

Systemy zarządzania energią i audyty energetyczne

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby przedsiębiorstwa
  wdrożyły system zarządzania energią, jeżeli ich średnie roczne zużycie energii w ciągu ostatnich trzech lat, przy uwzględnieniu wszystkich nośników energii, jest:

| a) | wyższe niż 100 TJ, od dnia 1 stycznia 2024 r.; |
| --- | --- |

a)

wyższe niż 100 TJ, od dnia 1 stycznia 2024 r.;

| b) | wyższe niż 70 TJ, od dnia 1 stycznia 2027 r. |
| --- | --- |

b)

wyższe niż 70 TJ, od dnia 1 stycznia 2027 r.

System zarządzania energią musi być certyfikowany przez niezależny organ zgodnie z odpowiednimi normami europejskimi lub międzynarodowymi.

2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby przedsiębiorstwa, ▌które nie wdrożyły systemu zarządzania energią zostały poddane audytowi energetycznemu,
  jeżeli ich średnie roczne zużycie energii w ciągu ostatnich trzech lat, przy uwzględnieniu wszystkich nośników energii, jest:

| a) | wyższe niż 10 TJ, od dnia 1 stycznia 2024 r.; |
| --- | --- |

a)

wyższe niż 10 TJ, od dnia 1 stycznia 2024 r.;

| b) | wyższe niż 6 TJ, od dnia 1 stycznia 2027 r. |
| --- | --- |

b)

wyższe niż 6 TJ, od dnia 1 stycznia 2027 r.

Audyty energetyczne są przeprowadzane
  zgodnie z odpowiednimi normami europejskimi lub międzynarodowymi
  w sposób niezależny i opłacalny przez wykwalifikowanych lub akredytowanych ekspertów
  sektorowych lub niezależne akredytowane jednostki
  , zgodnie z wymogami określonymi w art. 26 lub są realizowane i nadzorowane przez niezależne organy na podstawie przepisów krajowych. Audyty energetyczne przeprowadza się co najmniej co cztery lata od daty poprzedniego audytu energetycznego.

Wyniki audytów energetycznych, w tym zalecenia z tych audytów,
  skutkują konkretnymi i wykonalnymi planami wdrożenia, wskazującymi koszty i okres zwrotu każdego zalecanego działania na rzecz efektywności energetycznej, i są
  przekazywane kierownictwu przedsiębiorstwa.
  Państwa członkowskie zapewniają, aby wdrożenie zaleceń było obowiązkowe, z wyjątkiem tych, w przypadku których okres zwrotu jest dłuższy niż trzy lata.
  Państwa członkowskie zapewniają, aby wyniki i wdrożone zalecenia były publikowane w sprawozdaniu rocznym przedsiębiorstwa
  i udostępniane publicznie, z wyjątkiem informacji podlegających krajowym przepisom chroniącym tajemnicę handlową i tajemnice przedsiębiorstwa oraz poufność
  .

2a.
     
  Państwa członkowskie mogą zachęcać wszystkie kwalifikujące się przedsiębiorstwa do podawania w swoich sprawozdaniach rocznych następujących informacji:

| a) | informacje o rocznym zużyciu energii w kWh; |
| --- | --- |

a)

informacje o rocznym zużyciu energii w kWh;

| b) | informacje o rocznej ilości zużytej wody w metrach sześciennych; |
| --- | --- |

b)

informacje o rocznej ilości zużytej wody w metrach sześciennych;

| c) | porównanie rocznego zużycia energii i wody z poprzednimi latami dla tego samego obiektu. |
| --- | --- |

c)

porównanie rocznego zużycia energii i wody z poprzednimi latami dla tego samego obiektu.

3.   Państwa członkowskie stwarzają warunki umożliwiające wszystkim końcowym odbiorcom energii dostęp do audytów energetycznych wysokiej jakości, które są opłacalne oraz:

| a) | przeprowadzane w sposób niezależny przez ekspertów wykwalifikowanych lub akredytowanych zgodnie z kryteriami kwalifikacji; lub |
| --- | --- |

a)

przeprowadzane w sposób niezależny przez ekspertów wykwalifikowanych lub akredytowanych zgodnie z kryteriami kwalifikacji; lub

| b) | realizowane i nadzorowane przez niezależne organy na podstawie przepisów krajowych. |
| --- | --- |

b)

realizowane i nadzorowane przez niezależne organy na podstawie przepisów krajowych.

Audyty energetyczne, o których mowa w akapicie pierwszym, mogą być przeprowadzane przez ekspertów wewnętrznych lub audytorów energetycznych, pod warunkiem że dane państwo członkowskie wprowadziło
  zabezpieczenia gwarantujące, że będą oni w stanie przeprowadzać audyty w sposób niezależny, jak również
  system zapewniania i sprawdzania jakości audytów, w tym dokonuje, w stosownych przypadkach, corocznego losowego wyboru statystycznie istotnego odsetka wszystkich audytów energetycznych, które przeprowadzili ci eksperci lub audytorzy.

Aby zagwarantować wysoką jakość audytów energetycznych i systemów zarządzania energią, państwa członkowskie ustalają przejrzyste i niedyskryminacyjne kryteria minimalne dotyczące audytów energetycznych, oparte na załączniku VI
  i określone w normach europejskich i międzynarodowych
  . Państwa członkowskie zapewniają przeprowadzanie kontroli jakości w celu zapewnienia ważności i dokładności audytów energetycznych.

Audyty energetyczne nie mogą zawierać klauzul, które zakazują przekazywania wyników audytów wykwalifikowanemu/akredytowanemu dostawcy usług energetycznych, pod warunkiem że odbiorca nie wyraża sprzeciwu.

4.   Państwa członkowskie opracowują programy
  mające na celu zachęcanie i zapewnianie wsparcia technicznego
  MŚP, które nie są objęte ust. 1 lub 2, do poddawania się audytom energetycznym, a następnie do wdrażania zaleceń sporządzonych w trakcie tych audytów
  zgodnie z minimalnymi kryteriami określonymi w załączniku VI
  .

Kierując się przejrzystymi i niedyskryminacyjnymi kryteriami i nie naruszając przepisów UE o pomocy państwa, państwa członkowskie
  ustanawiają mechanizmy, takie jak centra audytu energetycznego dla MŚP i mikroprzedsiębiorstw, w przypadku gdy nie konkurują one z prywatnymi audytorami, w celu zapewnienia dotowanych audytów energetycznych, a także inne
  systemy wsparcia dla MŚP, także wtedy, gdy zawarły dobrowolne porozumienia o pokryciu kosztów audytu energetycznego i wdrożenia realizacji wysoko opłacalnych zaleceń wynikających z audytów energetycznych, jeżeli zastosowano zaproponowane środki.

Państwa członkowskie wspierają i stwarzają zachęty do wdrażania zaleceń za pomocą wsparcia technicznego i finansowego, które nie jest rozliczane w ramach maksymalnej kwoty pomocy de minimis dla przedsiębiorstw, oraz łatwiejszego dostępu do finansowania, ze szczególnym uwzględnieniem MŚP oraz tych przedsiębiorstw, które wdrażają zalecenia o największym wpływie na obniżenie emisyjności w zakresie efektywności energetycznej.

Państwa członkowskie zwracają uwagę MŚP, m.in. korzystając z pośrednictwa odpowiednich organizacji przedstawicielskich, na konkretne przykłady pokazujące, w jaki sposób systemy zarządzania energią mogą im pomóc prowadzić działalność. Komisja udziela pomocy państwom członkowskim poprzez wspieranie wymiany sprawdzonych rozwiązań w tej dziedzinie.

4a.
     
  Do celów ust. 4 państwa członkowskie dbają o to, aby programy obejmowały następujące elementy:

| a) | integracja systemów zarządzania energią obejmujących zarządzanie przedsiębiorstwem, w tym zachęty finansowe z zobowiązaniem przedsiębiorstwa do wdrożenia określonych środków w zakresie efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

a)

integracja systemów zarządzania energią obejmujących zarządzanie przedsiębiorstwem, w tym zachęty finansowe z zobowiązaniem przedsiębiorstwa do wdrożenia określonych środków w zakresie efektywności energetycznej;

| b) | wsparcie dla MŚP w zakresie kwantyfikacji wielorakich korzyści płynących ze środków w zakresie efektywności energetycznej w ramach ich działalności; |
| --- | --- |

b)

wsparcie dla MŚP w zakresie kwantyfikacji wielorakich korzyści płynących ze środków w zakresie efektywności energetycznej w ramach ich działalności;

| c) | opracowanie – w ramach interaktywnego procesu – specyficznych dla danego przedsiębiorstwa planów działania na rzecz efektywności energetycznej, z określeniem priorytetów w zakresie celów, środków oraz opcji finansowych i technologicznych; |
| --- | --- |

c)

opracowanie – w ramach interaktywnego procesu – specyficznych dla danego przedsiębiorstwa planów działania na rzecz efektywności energetycznej, z określeniem priorytetów w zakresie celów, środków oraz opcji finansowych i technologicznych;

| d) | rozwój sieci MŚP na rzecz transformacji energetycznej, z pomocą niezależnych pośredników; |
| --- | --- |

d)

rozwój sieci MŚP na rzecz transformacji energetycznej, z pomocą niezależnych pośredników;

| e) | mechanizmy wsparcia dla takich sieci na potrzeby wdrażania audytów energetycznych lub systemów zarządzania energią. |
| --- | --- |

e)

mechanizmy wsparcia dla takich sieci na potrzeby wdrażania audytów energetycznych lub systemów zarządzania energią.

5.   Państwa członkowskie opracowują programy zachęt dla podmiotów niebędących MŚP, które nie są objęte ust. 1 lub 2, do poddawania się audytom energetycznym, a następnie do wdrażania zaleceń sporządzonych w trakcie tych audytów
  zgodnie z minimalnymi kryteriami określonymi w załączniku VI
  .

6.   Audyty energetyczne uważa się za spełniające wymogi określone w ust. 2 , gdy przeprowadzane są one w niezależny sposób na podstawie kryteriów minimalnych opartych na załączniku VI i realizowane na podstawie dobrowolnych porozumień między organizacjami zainteresowanych stron a wyznaczonym podmiotem, poddane nadzorowi danego państwa członkowskiego lub innych podmiotów, którym właściwe organy przekazały odnośne obowiązki, lub Komisji.

Dostęp uczestników rynku oferujących usługi energetyczne jest oparty na przejrzystych i niedyskryminacyjnych kryteriach.

7.   Przedsiębiorstwa realizujące umowę o poprawę efektywności energetycznej
  uważa się za spełniające wymogi
  ust. 1 i 2, pod warunkiem że ta umowa o poprawę efektywności energetycznej
  obejmuje niezbędne elementy systemu zarządzania energią i
  spełnia wymogi określone w załączniku XIV.

8.   Przedsiębiorstwa realizujące system zarządzania środowiskowego certyfikowany przez niezależny podmiot zgodnie z właściwymi normami europejskimi lub międzynarodowymi
  uznaje się za spełniające wymogi
   ust. 1 i 2, pod warunkiem że dany system zarządzania środowiskowego obejmuje audyt energetyczny na podstawie kryteriów minimalnych opartych na załączniku VI.

9.   Audyty energetyczne mogą być samodzielne lub stanowić część szerzej zakrojonego audytu środowiskowego. Państwa członkowskie mogą wprowadzić wymóg, by częścią audytu energetycznego była ocena technicznej i ekonomicznej wykonalności przyłączenia do istniejącej lub planowanej sieci ciepłowniczej lub chłodniczej.

Nie naruszając przepisów unijnych dotyczących pomocy państwa, państwa członkowskie mogą ustanowić systemy zachęt i wsparcia do celów wdrożenia zaleceń wynikających z audytów energetycznych i podobnych środków.

9a.
     
  Państwa członkowskie promują wdrażanie systemów zarządzania energią i audytów energetycznych w administracji publicznej na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym.

▌

Artykuł 11a

Ośrodki przetwarzania danych

1.   
  Do dnia 15 marca 2024 r., a następnie co roku, państwa członkowskie wymagają, aby właściciele i operatorzy każdego znajdującego się na ich terytorium ośrodka przetwarzania danych o zapotrzebowaniu infrastruktury informatycznej na energię elektryczną wynoszącym co najmniej 100 kW, w szczególności w sektorze ICT, podawali do wiadomości publicznej, w zharmonizowanym formacie, informacje określone w załączniku VIa.

2.
     
  Państwa członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji informacje zebrane zgodnie z ust. 1. Informacje te są podawane do wiadomości publicznej za pośrednictwem bazy danych utworzonej i prowadzonej przez Komisję.

3.
     
  Komisja przyjmuje wytyczne dotyczące monitorowania i publikowania informacji na temat efektywności energetycznej ośrodków przetwarzania danych zgodnie załącznikiem VIa. Wytyczne te zawierają zharmonizowane definicje dla każdego elementu informacji, jak również jednolitą metodykę pomiaru, wytyczne dotyczące sprawozdawczości oraz zharmonizowany szablon do przekazywania informacji, aby umożliwić spójną sprawozdawczość we wszystkich państwach członkowskich.

4.
     
  Państwa członkowskie zachęcają właścicieli i operatorów każdego znajdującego się na ich terytorium ośrodka przetwarzania danych o zapotrzebowaniu infrastruktury informatycznej na energię elektryczną wynoszącym co najmniej 1 MW do uwzględnienia najlepszych praktyk, o których mowa w najnowszej wersji europejskiego kodeksu postępowania w sprawie efektywności energetycznej centrów danych lub w dokumencie CEN-CENELEC CLC TR50600-99-1 „Data center facilities and infrastructures – Part 99-1: Recommended practices for energy management” [Obiekty i infrastruktura centrów danych – Część 99-1: Zalecane praktyki w zakresie zarządzania energią], do czasu wejścia w życie aktu delegowanego przyjętego zgodnie z art. 31 ust. 3 niniejszej dyrektywy.

5.   
  Do 15 marca 2025 r. Komisja dokonuje oceny dostępnych danych dotyczących efektywności energetycznej ośrodków przetwarzania danych przekazanych jej przez państwa członkowskie zgodnie z ust. 2 i składa sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. W stosownych przypadkach do sprawozdania dołącza się wniosek w sprawie dalszych środków na rzecz poprawy efektywności energetycznej, w tym ustanowienia minimalnych norm efektywności oraz oceny wykonalności przejścia na ośrodki o zerowej emisji netto, w ścisłej konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami. Wniosek taki może określać ramy czasowe, w których istniejące ośrodki przetwarzania danych mają być zobowiązane do spełnienia minimalnych norm efektywności.

Artykuł 12

Pomiary zużycia gazu ziemnego

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby na tyle, na ile jest to technicznie wykonalne, uzasadnione finansowo i proporcjonalne do potencjalnych oszczędności energii, odbiorcy końcowi gazu ziemnego mieli możliwość nabycia po konkurencyjnych cenach indywidualnych liczników, które dokładnie oddają rzeczywiste zużycie energii przez odbiorcę końcowego i podają informacje o rzeczywistym czasie korzystania z energii.

Taka możliwość nabycia liczników indywidualnych po konkurencyjnych cenach jest zapewniana w przypadku:

| a) | wymiany liczników, chyba że jest to technicznie niewykonalne lub nieopłacalne w stosunku do szacowanych potencjalnych oszczędności w perspektywie długoterminowej; |
| --- | --- |

a)

wymiany liczników, chyba że jest to technicznie niewykonalne lub nieopłacalne w stosunku do szacowanych potencjalnych oszczędności w perspektywie długoterminowej;

| b) | podłączania nowych liczników w nowych budynkach lub przy wykonaniu ważniejszych renowacji budynków, zgodnie z dyrektywą 2010/31/UE. |
| --- | --- |

b)

podłączania nowych liczników w nowych budynkach lub przy wykonaniu ważniejszych renowacji budynków, zgodnie z dyrektywą 2010/31/UE.

2.   Jeżeli państwa członkowskie wdrażają inteligentne systemy pomiarowe i rozpowszechniają inteligentne liczniki gazu ziemnego zgodnie z dyrektywą 2009/73/WE, w zakresie, w jakim prowadzą one te działania:

| a) | zapewniają, by systemy pomiarowe dawały odbiorcom końcowym informacje na temat rzeczywistego czasu użytkowania i by przy ustalaniu minimalnych parametrów funkcjonalnych liczników i obowiązków nakładanych na uczestników rynku w pełni wzięto pod uwagę cele efektywności energetycznej i korzyści dla odbiorców końcowych; |
| --- | --- |

a)

zapewniają, by systemy pomiarowe dawały odbiorcom końcowym informacje na temat rzeczywistego czasu użytkowania i by przy ustalaniu minimalnych parametrów funkcjonalnych liczników i obowiązków nakładanych na uczestników rynku w pełni wzięto pod uwagę cele efektywności energetycznej i korzyści dla odbiorców końcowych;

| b) | zapewniają bezpieczeństwo inteligentnych liczników i przekazywania danych, a także prywatność odbiorców końcowych zgodnie ze stosownymi przepisami unijnymi o ochronie danych i prywatności; |
| --- | --- |

b)

zapewniają bezpieczeństwo inteligentnych liczników i przekazywania danych, a także prywatność odbiorców końcowych zgodnie ze stosownymi przepisami unijnymi o ochronie danych i prywatności;

| c) | wprowadzają wymóg przekazywania odbiorcom stosownych porad i informacji w momencie montażu inteligentnych liczników; porady i informacje dotyczą w szczególności pełnych możliwości liczników, jeżeli chodzi o zarządzanie odczytem liczników oraz monitorowanie zużycia energii. |
| --- | --- |

c)

wprowadzają wymóg przekazywania odbiorcom stosownych porad i informacji w momencie montażu inteligentnych liczników; porady i informacje dotyczą w szczególności pełnych możliwości liczników, jeżeli chodzi o zarządzanie odczytem liczników oraz monitorowanie zużycia energii.

Artykuł 13

Opomiarowanie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby końcowi odbiorcy systemu ciepłowniczego, systemu chłodniczego i ciepłej wody użytkowej mieli możliwość nabycia po konkurencyjnych cenach liczników, które dokładnie oddają rzeczywiste zużycie energii przez odbiorcę końcowego.

2.   W przypadku gdy energia cieplna, chłodnicza lub ciepła woda użytkowa są dostarczane do budynku z centralnego źródła obsługującego większą liczbę budynków lub z systemu ciepłowniczego lub chłodniczego, licznik musi być zamontowany na wymienniku ciepła lub na granicy dostawy.

Artykuł 14

Opomiarowanie podlicznikami i podział kosztów ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej

1.   W budynkach wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych z własnym źródłem centralnego ogrzewania lub centralnego chłodzenia lub zaopatrywanych z systemów ciepłowniczych lub chłodniczych instaluje się indywidualne liczniki do pomiaru zużycia energii cieplnej lub chłodniczej lub ciepłej wody użytkowej dla każdego modułu budynku, jeżeli jest to technicznie wykonalne i efektywne kosztowo, tzn. proporcjonalne do potencjalnych oszczędności energii.

W przypadku gdy zastosowanie indywidualnych liczników nie jest technicznie wykonalne lub nie jest opłacalne do pomiarów zużycia energii cieplnej w każdym module budynku, w celu pomiaru zużycia ciepła na każdym grzejniku stosowane są indywidualne podzielniki kosztów ciepła, chyba że dane państwo członkowskie wykaże, że montaż takich podzielników kosztów ciepła nie byłby opłacalny. W takich przypadkach można rozważyć alternatywne opłacalne metody pomiaru zużycia energii cieplnej. Każde państwo członkowskie jasno określa i publikuje kryteria ogólne, metody lub procedury określania braku wykonalności technicznej i braku opłacalności.

2.   W nowych budynkach wielomieszkaniowych i w częściach mieszkalnych nowych budynków wielofunkcyjnych wyposażonych w centralne źródło ogrzewania dla ciepłej wody użytkowej lub zaopatrywanych z systemu ciepłowniczego, niezależnie od ust. 1 akapit pierwszy instaluje się indywidualne liczniki dla ciepłej wody użytkowej.

3.   W przypadku gdy budynki wielomieszkaniowe lub wielofunkcyjne zaopatrywane są z systemu ciepłowniczego lub chłodniczego lub gdy budynki takie przeważająco posiadają obsługujące je własne wspólne systemy ogrzewania lub chłodzenia, państwa członkowskie zapewniają wprowadzenie przejrzystych, publicznie dostępnych przepisów krajowych dotyczących podziału kosztów zużycia energii cieplnej, chłodniczej i ciepłej wody użytkowej w takich budynkach, aby zapewnić przejrzystość i dokładność rozliczania indywidualnego zużycia. W stosownych przypadkach przepisy takie obejmują wytyczne w sprawie sposobu podziału kosztów:

| a) | energii do celów wytwarzania ciepłej wody użytkowej; |
| --- | --- |

a)

energii do celów wytwarzania ciepłej wody użytkowej;

| b) | energii cieplnej emitowanej przez instalację ogrzewczą w budynku oraz do celów ogrzewania powierzchni wspólnych, jeżeli klatki schodowe i korytarze są wyposażone w grzejniki; |
| --- | --- |

b)

energii cieplnej emitowanej przez instalację ogrzewczą w budynku oraz do celów ogrzewania powierzchni wspólnych, jeżeli klatki schodowe i korytarze są wyposażone w grzejniki;

| c) | energii do celów ogrzewania lub chłodzenia mieszkań. |
| --- | --- |

c)

energii do celów ogrzewania lub chłodzenia mieszkań.

Artykuł 15

Wymóg zdalnego odczytywania

1.   Do celów art. 13 i 14 nowo montowane liczniki i podzielniki kosztów ogrzewania muszą być urządzeniami umożliwiającymi zdalny odczyt. Zastosowanie mają warunki wykonalności technicznej i opłacalności określone w art. 14 ust. 1 .

2.   Liczniki i podzielniki kosztów ciepła, które nie posiadają funkcji zdalnego odczytu, ale zostały już zamontowane, zostają wyposażone w taką funkcję lub zostają zastąpione urządzeniami posiadającymi taką funkcję do dnia 1 stycznia 2027 r., chyba że dane państwo członkowskie wykaże, że nie jest to opłacalne.

Artykuł 16

Informacje o rozliczeniach zużycia gazu ziemnego

1.   Jeżeli odbiorcy końcowi nie mają inteligentnych liczników, o których mowa w dyrektywie 2009/73/WE, państwa członkowskie zapewniają, by informacje o rozliczeniach dotyczące gazu ziemnego były wiarygodne, dokładne oraz oparte na rzeczywistym zużyciu, zgodnie z załącznikiem VII pkt 1.1, jeżeli jest to technicznie możliwe i ekonomicznie uzasadnione.

Obowiązek ten można wypełnić przez wprowadzenie systemu dokonywania odczytów przez samych odbiorców końcowych i przekazywania odczytów licznika dostawcy energii. Jedynie w przypadku gdy odbiorca końcowy nie poda odczytu licznika za dany okres rozliczeniowy, rozliczanie jest oparte na zużyciu szacunkowym lub na stawce ryczałtowej.

2.   Liczniki zamontowane zgodnie z dyrektywą 2009/73/WE umożliwiają dostarczanie dokładnych informacji o rozliczeniach na podstawie rzeczywistego zużycia. Państwa członkowskie zapewniają odbiorcom końcowym możliwość łatwego dostępu do informacji uzupełniających dotyczących zużycia w przeszłości, pozwalających na szczegółową samokontrolę.

Informacje uzupełniające dotyczące zużycia w przeszłości obejmują:

| a) | dane sumaryczne za co najmniej trzy poprzedzające lata lub za okres od rozpoczęcia umowy na dostawę, jeżeli jest on krótszy. Dane te muszą odpowiadać okresom, za które podawano informacje dotyczące poszczególnych rozliczeń; |
| --- | --- |

a)

dane sumaryczne za co najmniej trzy poprzedzające lata lub za okres od rozpoczęcia umowy na dostawę, jeżeli jest on krótszy. Dane te muszą odpowiadać okresom, za które podawano informacje dotyczące poszczególnych rozliczeń;

| b) | szczegółowe dane według czasu użytkowania dla dowolnego dnia, tygodnia, miesiąca i roku. Dane te są udostępniane odbiorcy końcowemu przez internet lub interfejs licznika za co najmniej poprzednie 24 miesiące lub okres od rozpoczęcia umowy na dostawę, jeżeli jest on krótszy. |
| --- | --- |

b)

szczegółowe dane według czasu użytkowania dla dowolnego dnia, tygodnia, miesiąca i roku. Dane te są udostępniane odbiorcy końcowemu przez internet lub interfejs licznika za co najmniej poprzednie 24 miesiące lub okres od rozpoczęcia umowy na dostawę, jeżeli jest on krótszy.

3.   Niezależnie od tego, czy inteligentne liczniki zostały zamontowane, państwa członkowskie:

| a) | wprowadzają wymóg, aby – w zakresie, w jakim dostępne są informacje na temat rozliczeń za energię i zużycia przez odbiorców końcowych w przeszłości – na życzenie odbiorcy końcowego były one udostępniane dostawcy usług energetycznych wskazanemu przez odbiorcę końcowego; |
| --- | --- |

a)

wprowadzają wymóg, aby – w zakresie, w jakim dostępne są informacje na temat rozliczeń za energię i zużycia przez odbiorców końcowych w przeszłości – na życzenie odbiorcy końcowego były one udostępniane dostawcy usług energetycznych wskazanemu przez odbiorcę końcowego;

| b) | zapewniają, aby odbiorcom końcowym zaoferowano opcję elektronicznej formy informacji o rozliczeniach i rachunków oraz aby odbiorcy końcowi otrzymywali, na żądanie, jasne i zrozumiałe wyjaśnienie, w jaki sposób wyliczono ich rachunek, szczególnie w przypadkach, gdy rachunki nie są oparte na rzeczywistym zużyciu; |
| --- | --- |

b)

zapewniają, aby odbiorcom końcowym zaoferowano opcję elektronicznej formy informacji o rozliczeniach i rachunków oraz aby odbiorcy końcowi otrzymywali, na żądanie, jasne i zrozumiałe wyjaśnienie, w jaki sposób wyliczono ich rachunek, szczególnie w przypadkach, gdy rachunki nie są oparte na rzeczywistym zużyciu;

| c) | zapewniają, aby odbiorcom końcowym wraz z rachunkiem udostępniane były odpowiednie informacje pozwalające na całościowe zapoznanie się z bieżącymi kosztami energii, zgodnie z załącznikiem VII; |
| --- | --- |

c)

zapewniają, aby odbiorcom końcowym wraz z rachunkiem udostępniane były odpowiednie informacje pozwalające na całościowe zapoznanie się z bieżącymi kosztami energii, zgodnie z załącznikiem VII;

| d) | mogą postanowić, że na życzenie odbiorcy końcowego informacje zawarte w tych rachunkach nie stanowią wezwania do zapłaty. W takich przypadkach państwa członkowskie zapewniają, by dostawcy źródeł energii oferowali elastyczne formy dokonywania płatności; |
| --- | --- |

d)

mogą postanowić, że na życzenie odbiorcy końcowego informacje zawarte w tych rachunkach nie stanowią wezwania do zapłaty. W takich przypadkach państwa członkowskie zapewniają, by dostawcy źródeł energii oferowali elastyczne formy dokonywania płatności;

| e) | wprowadzają wymóg, zgodnie z którym informacje i szacunki dotyczące kosztów energii mają być przekazywane odbiorcom na ich wniosek, terminowo i w łatwo zrozumiałym formacie, umożliwiającym odbiorcom porównanie podobnych transakcji. |
| --- | --- |

e)

wprowadzają wymóg, zgodnie z którym informacje i szacunki dotyczące kosztów energii mają być przekazywane odbiorcom na ich wniosek, terminowo i w łatwo zrozumiałym formacie, umożliwiającym odbiorcom porównanie podobnych transakcji.

Artykuł 17

Rozliczenia i informacje o zużyciu w zakresie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadku zainstalowania liczników lub podzielników kosztów ciepła informacje o rozliczeniach i zużyciu były wiarygodne, dokładne oraz oparte na rzeczywistym zużyciu lub odczytach podzielników kosztów ciepła, zgodnie z załącznikiem VIII pkt 1 i 2 dla wszystkich użytkowników końcowych .

Obowiązek ten może, jeżeli tak przewiduje się w państwie członkowskim oraz z wyjątkiem przypadku zużycia opomiarowanego podlicznikami w oparciu o podzielniki kosztów ciepła zgodnie z art. 14, być spełniony przez wprowadzenie systemu regularnego dokonywania odczytów przez samych odbiorców końcowych lub użytkowników końcowych i przekazywania przez nich odczytów licznika. Jedynie w przypadkach gdy odbiorca końcowy lub użytkownik końcowy nie poda odczytu licznika za dany okres rozliczeniowy, rozliczanie jest oparte na zużyciu szacunkowym lub na stawce ryczałtowej.

2.   Państwa członkowskie:

| a) | wprowadzają wymóg, aby – w przypadku gdy dostępne są informacje na temat rozliczeń za energię i zużycia w przeszłości lub odczyty podzielników kosztów ciepła u użytkowników końcowych – były one na życzenie użytkownika końcowego udostępniane dostawcy usług energetycznych wskazanemu przez użytkownika końcowego; |
| --- | --- |

a)

wprowadzają wymóg, aby – w przypadku gdy dostępne są informacje na temat rozliczeń za energię i zużycia w przeszłości lub odczyty podzielników kosztów ciepła u użytkowników końcowych – były one na życzenie użytkownika końcowego udostępniane dostawcy usług energetycznych wskazanemu przez użytkownika końcowego;

| b) | zapewniają, aby odbiorcom końcowym zaoferowano opcję elektronicznej formy informacji o rozliczeniach i rachunków; |
| --- | --- |

b)

zapewniają, aby odbiorcom końcowym zaoferowano opcję elektronicznej formy informacji o rozliczeniach i rachunków;

| c) | zapewniają udzielanie jasnych i zrozumiałych informacji wraz z rachunkiem wszystkim użytkownikom końcowym zgodnie z załącznikiem VIII pkt 3; |
| --- | --- |

c)

zapewniają udzielanie jasnych i zrozumiałych informacji wraz z rachunkiem wszystkim użytkownikom końcowym zgodnie z załącznikiem VIII pkt 3;

| d) | wspierają cyberbezpieczeństwo i zapewniają ochronę prywatności i danych użytkowników końcowych zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami unijnymi. |
| --- | --- |

d)

wspierają cyberbezpieczeństwo i zapewniają ochronę prywatności i danych użytkowników końcowych zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami unijnymi.

Państwa członkowskie mogą postanowić, że na życzenie odbiorcy końcowego przekazywanie informacji o rozliczeniach nie jest uznawane za wezwanie do zapłaty. W takich przypadkach państwo członkowskie zapewnia, by oferowane były elastyczne formy dokonywania płatności.

3.   Państwa członkowskie decydują, kto ma być odpowiedzialny za dostarczanie informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, użytkownikom końcowym, którzy nie mają bezpośredniej ani indywidualnej umowy z dostawcą energii.

Artykuł 18

Koszt dostępu do informacji o pomiarach i rozliczeniach zużycia gazu ziemnego

Państwo członkowskie zapewnia, aby odbiorcy końcowi otrzymywali wszystkie rachunki i informacje o rozliczeniach za zużycie energii nieodpłatnie oraz aby odbiorcy końcowi mieli odpowiedni i bezpłatny dostęp do danych dotyczących swojego zużycia.

Artykuł 19

Koszt dostępu do informacji o opomiarowaniu oraz rozliczeniach i zużyciu w zakresie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby użytkownicy końcowi otrzymywali wszystkie rachunki i informacje o rozliczeniach za zużycie energii nieodpłatnie oraz aby użytkownicy końcowi mieli odpowiedni i bezpłatny dostęp do swoich danych dotyczących zużycia.

2.   Niezależnie od ust. 1 niniejszego artykułu, podział kosztów informacji o rozliczeniach indywidualnego zużycia energii cieplnej, chłodniczej i ciepłej wody użytkowej dostarczanej w budynkach wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych zgodnie z art. 14 dokonywany jest na zasadach niekomercyjnych. Kosztami zlecenia tego zadania stronie trzeciej, takiej jak dostawca usług lub lokalny dostawca energii, obejmującego opomiarowanie, przydział i rozliczanie rzeczywistego indywidualnego zużycia w takich budynkach, można obciążyć użytkowników końcowych w zakresie, w jakim wysokość tych kosztów jest uzasadniona.

3.   W celu zapewnienia uzasadnionych kosztów usług związanych z opomiarowaniem podlicznikami, o których mowa w ust. 2, państwa członkowskie mogą stymulować konkurencję w sektorze tych usług poprzez przyjmowanie odpowiednich środków, takich jak zalecanie lub w inny sposób promowanie stosowania procedur przetargowych lub korzystania z interoperacyjnych urządzeń i systemów ułatwiających przełączanie pomiędzy usługodawcami.

ROZDZIAŁ IV

ROZDZIAŁ IV

INFORMOWANIE I WZMACNIANIE POZYCJI KONSUMENTÓW

INFORMOWANIE I WZMACNIANIE POZYCJI KONSUMENTÓW

Artykuł 20

Podstawowe prawa umowne w zakresie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej

1.   Bez uszczerbku dla unijnych zasad dotyczących ochrony konsumentów, w szczególności dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE (64) oraz dyrektywy Rady 93/13/EWG (65), państwa członkowskie zapewniają, by odbiorcy końcowi oraz – w przypadkach, w których wyraźnie o nich mowa – użytkownicy końcowi posiadali prawa przewidziane w ust. 2–8 niniejszego artykułu.

2.   Odbiorcy końcowi mają prawo do zawierania z dostawcą umowy, która określa:

| a) | nazwę i adres dostawcy; |
| --- | --- |

a)

nazwę i adres dostawcy;

| b) | świadczone usługi i oferowane poziomy jakości usług; |
| --- | --- |

b)

świadczone usługi i oferowane poziomy jakości usług;

| c) | rodzaje oferowanych usług w zakresie utrzymania; |
| --- | --- |

c)

rodzaje oferowanych usług w zakresie utrzymania;

| d) | sposoby uzyskiwania aktualnych informacji na temat wszystkich mających zastosowanie taryf, opłat za utrzymanie oraz wiązanych produktów lub usług; |
| --- | --- |

d)

sposoby uzyskiwania aktualnych informacji na temat wszystkich mających zastosowanie taryf, opłat za utrzymanie oraz wiązanych produktów lub usług;

| e) | okres obowiązywania umowy, warunki przedłużania oraz rozwiązania umowy i zakończenia świadczenia usług, w tym w odniesieniu do produktów lub usług wiązanych z tymi usługami, a także czy dozwolone jest rozwiązanie umowy bez opłat; |
| --- | --- |

e)

okres obowiązywania umowy, warunki przedłużania oraz rozwiązania umowy i zakończenia świadczenia usług, w tym w odniesieniu do produktów lub usług wiązanych z tymi usługami, a także czy dozwolone jest rozwiązanie umowy bez opłat;

| f) | wszelkie ustalenia dotyczące rekompensat i zwrotu opłat, które mają zastosowanie w przypadku niespełnienia standardów jakości usług zagwarantowanych w umowie, włącznie z niepoprawnym lub opóźnionym rozliczeniem; |
| --- | --- |

f)

wszelkie ustalenia dotyczące rekompensat i zwrotu opłat, które mają zastosowanie w przypadku niespełnienia standardów jakości usług zagwarantowanych w umowie, włącznie z niepoprawnym lub opóźnionym rozliczeniem;

| g) | metodę wszczynania procedur pozasądowego rozstrzygania sporów zgodnie z art. 21; |
| --- | --- |

g)

metodę wszczynania procedur pozasądowego rozstrzygania sporów zgodnie z art. 21;

| h) | informacje dotyczące praw konsumenta, w tym informacje dotyczące rozpatrywania skarg oraz wszystkie informacje, o których mowa w niniejszym ustępie, przekazywane w sposób przejrzysty na rachunku lub na stronie internetowej przedsiębiorstwa
  i zawierające szczegółowe dane kontaktowe lub link do strony internetowej punktu kompleksowej obsługi, o którym mowa w art. 21
  . |
| --- | --- |

h)

informacje dotyczące praw konsumenta, w tym informacje dotyczące rozpatrywania skarg oraz wszystkie informacje, o których mowa w niniejszym ustępie, przekazywane w sposób przejrzysty na rachunku lub na stronie internetowej przedsiębiorstwa
  i zawierające szczegółowe dane kontaktowe lub link do strony internetowej punktu kompleksowej obsługi, o którym mowa w art. 21
  .

Warunki umów muszą być uczciwe i znane z góry. W każdym przypadku informacje te muszą zostać dostarczone przed zawarciem lub potwierdzeniem umowy. W przypadku gdy umowy są zawierane przez pośredników, informacje dotyczące kwestii wymienionych w niniejszym ustępie dostarczane są także przed zawarciem umowy.

Odbiorcy końcowi i użytkownicy końcowi otrzymują streszczenie kluczowych warunków umowy w przejrzystej i zwięzłej formie, zredagowane prostym językiem.

2a.
     
  Dostawcy zapewniają odbiorcom końcowym i użytkownikom końcowym kopię umowy, przejrzyste informacje o mających zastosowanie cenach i taryfach oraz o standardowych warunkach dotyczących dostępu do usług i korzystania z usług dotyczących ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej.

3.   Odbiorcy końcowi otrzymują stosowne zawiadomienia o każdym zamiarze wprowadzenia zmian do umowy. Dostawcy powiadamiają bezpośrednio swoich odbiorców końcowych, w przejrzysty i zrozumiały sposób, o każdym dostosowaniu cen dostaw oraz o powodach i warunkach takiego dostosowania i o jego zakresie, w odpowiednim czasie, nie później niż dwa tygodnie, a w przypadku odbiorców będących gospodarstwami domowymi – nie później niż jeden miesiąc przed wejściem w życie zmian.
  Odbiorcy końcowi są informowani o swoim prawie do rozwiązania umowy, jeżeli nie akceptują oni nowych warunków umownych lub dostosowań cen, o których zawiadomił ich dostawca zgodnie z umową. Odbiorcy końcowi niezwłocznie informują użytkowników końcowych o zamierzonych zmianach w umowie.

4.   Dostawcy oferują odbiorcom końcowym szeroki wybór metod płatności. Takie metody płatności nie mogą w nieuzasadniony sposób różnicować odbiorców. Wszelkie różnice dotyczące opłat związanych z metodami płatności lub systemów przedpłat muszą być obiektywne, niedyskryminacyjne i proporcjonalne oraz nie mogą przekraczać kosztów bezpośrednich ponoszonych przez odbiorcę płatności z tytułu korzystania z określonej metody płatności lub systemu przedpłat, zgodnie z art. 62 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 (66).

5.   Zgodnie z ust. 6 odbiorcy będący gospodarstwami domowymi, którzy mają dostęp do systemów przedpłat, nie mogą być stawiani w niekorzystnej sytuacji z tego powodu.

6.   Dostawcy oferują odbiorcom końcowym i
  , w stosownych przypadkach,
  użytkownikom końcowym sprawiedliwe i przejrzyste warunki ogólne, które muszą być przedstawione jasnym i jednoznacznym językiem i nie mogą zawierać pozaumownych barier dla korzystania z praw odbiorców, takich jak nadmierna dokumentacja umów. Użytkownicy końcowi otrzymują na żądanie dostęp do tych warunków ogólnych. Odbiorcy końcowi i użytkownicy końcowi muszą być chronieni przed nieuczciwymi lub wprowadzającymi w błąd metodami sprzedaży. Odbiorcy końcowi z niepełnosprawnościami otrzymują wszelkie istotne informacje na temat ich umowy z dostawcą w przystępnych formatach.

7.   Odbiorcy końcowi i użytkownicy końcowi mają prawo do dobrej jakości usługi oraz do rozpatrywania skarg przez ich dostawców. Dostawcy muszą rozpatrywać skargi w prosty, sprawiedliwy i szybki sposób.

7a.
     
  Właściwe organy odpowiedzialne za egzekwowanie środków ochrony konsumentów ustanowionych w niniejszej dyrektywie są niezależne od interesów rynku i mają możliwość podejmowania decyzji administracyjnych.

Artykuł 21

Informowanie i podnoszenie świadomości

1.   Państwa członkowskie
  , we współpracy z władzami regionalnymi i lokalnymi,
  zapewniają, aby informacje na temat dostępnych środków poprawy efektywności energetycznej, działań indywidualnych oraz ram finansowych i prawnych były przejrzyste
  , dostępne
  i szeroko rozpowszechniane wśród wszystkich odpowiednich uczestników rynku, takich jak odbiorcy końcowi, użytkownicy końcowi, organizacje konsumenckie, przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego, społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej, obywatelskie społeczności energetyczne, władze lokalne i regionalne, agencje energetyczne, dostawcy usług społecznych, wykonawcy, architekci, inżynierowie, audytorzy środowiskowi i energetyczni oraz instalatorzy elementów budynków w rozumieniu art. 2 pkt 9 dyrektywy 2010/31/UE.

2.   Państwa członkowskie podejmują stosowne działania promujące i umożliwiające efektywne wykorzystanie energii przez odbiorców końcowych i użytkowników końcowych. Działania te muszą być częścią strategii krajowej takiej jak zintegrowany krajowy plan w dziedzinie energii i klimatu zgodny z rozporządzeniem(UE) 2018/1999 lub długoterminowa strategia renowacji w rozumieniu
  dyrektywy ... [wersja przekształcona dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków – 2021/0426(COD)]
  .

Do celów niniejszego artykułu działania te obejmują instrumenty i strategie promujące zmianę zachowań, takie jak:

| (i) | zachęty podatkowe; |
| --- | --- |

(i)

zachęty podatkowe;

| (ii) | dostęp do finansowania, bonów, grantów lub dotacji; |
| --- | --- |

(ii)

dostęp do finansowania, bonów, grantów lub dotacji;

| (iia) | dostępność wspieranych ze środków publicznych audytów energetycznych i dostosowanych do potrzeb usług doradczych oraz wsparcia dla odbiorców w gospodarstwach domowych, w szczególności odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne; |
| --- | --- |

(iia)

dostępność wspieranych ze środków publicznych audytów energetycznych i dostosowanych do potrzeb usług doradczych oraz wsparcia dla odbiorców w gospodarstwach domowych, w szczególności odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne;

| (iib) | dostosowane do potrzeb usługi doradcze dla MŚP i mikroprzedsiębiorstw; |
| --- | --- |

(iib)

dostosowane do potrzeb usługi doradcze dla MŚP i mikroprzedsiębiorstw;

| (iii) | dostarczanie informacji w formie przystępnej dla osób z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

(iii)

dostarczanie informacji w formie przystępnej dla osób z niepełnosprawnościami;

| (iv) | wzorcowe projekty; |
| --- | --- |

(iv)

wzorcowe projekty;

| (v) | działania w miejscu pracy; |
| --- | --- |

(v)

działania w miejscu pracy;

| (vi) | działania szkoleniowe; |
| --- | --- |

(vi)

działania szkoleniowe;

| (vii) | narzędzia cyfrowe; |
| --- | --- |

(vii)

narzędzia cyfrowe;

| (vii a) | strategie zaangażowania. |
| --- | --- |

(vii a)

strategie zaangażowania.

Do celów niniejszego artykułu działania te obejmują również między innymi następujące sposoby i warunki udziału uczestników rynku takich jak ci, o których mowa w ust. 1:

| (i) | utworzenie punktów kompleksowej obsługi lub podobnych mechanizmów świadczenia doradztwa technicznego, administracyjnego i finansowego oraz pomocy w zakresie efektywności energetycznej, w tym
  kontroli dotyczących energii w ramach wizji lokalnej gospodarstw domowych
  , renowacji energetycznej budynków,
  informowania o wymianie starych i nieefektywnych systemów grzewczych na nowoczesne i bardziej efektywne urządzenia oraz
  wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych
  i magazynowania energii
  w budynkach dla odbiorców końcowych i użytkowników końcowych, zwłaszcza gospodarstw domowych i małych podmiotów niebędących gospodarstwami domowymi
  , w tym MŚP i mikroprzedsiębiorstw
  ; |
| --- | --- |

(i)

utworzenie punktów kompleksowej obsługi lub podobnych mechanizmów świadczenia doradztwa technicznego, administracyjnego i finansowego oraz pomocy w zakresie efektywności energetycznej, w tym
  kontroli dotyczących energii w ramach wizji lokalnej gospodarstw domowych
  , renowacji energetycznej budynków,
  informowania o wymianie starych i nieefektywnych systemów grzewczych na nowoczesne i bardziej efektywne urządzenia oraz
  wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych
  i magazynowania energii
  w budynkach dla odbiorców końcowych i użytkowników końcowych, zwłaszcza gospodarstw domowych i małych podmiotów niebędących gospodarstwami domowymi
  , w tym MŚP i mikroprzedsiębiorstw
  ;

| i a) | współpraca z podmiotami prywatnymi, które świadczą usługi takie jak audyty energetyczne, rozwiązania finansowe i realizacja renowacji energetycznych oraz promowanie takich usług; |
| --- | --- |

i a)

współpraca z podmiotami prywatnymi, które świadczą usługi takie jak audyty energetyczne, rozwiązania finansowe i realizacja renowacji energetycznych oraz promowanie takich usług;

| (ii) | powiadamianie o opłacalnych i łatwych do osiągnięcia zmianach w wykorzystaniu energii; |
| --- | --- |

(ii)

powiadamianie o opłacalnych i łatwych do osiągnięcia zmianach w wykorzystaniu energii;

| (iii) | upowszechnianie informacji o środkach w zakresie efektywności energetycznej i instrumentach finansowych; |
| --- | --- |

(iii)

upowszechnianie informacji o środkach w zakresie efektywności energetycznej i instrumentach finansowych;

| (iv) | zapewnienie punktów kompleksowej obsługi udostępniających odbiorcom końcowym i użytkownikom końcowym wszystkie niezbędne informacje na temat ich praw, mających zastosowanie przepisów oraz dostępnych dla nich w razie zaistnienia sporu mechanizmów rozstrzygania sporów. Takie punkty kompleksowej obsługi mogą być elementem ogólnych punktów informacji dla konsumentów. |
| --- | --- |

(iv)

zapewnienie punktów kompleksowej obsługi udostępniających odbiorcom końcowym i użytkownikom końcowym wszystkie niezbędne informacje na temat ich praw, mających zastosowanie przepisów oraz dostępnych dla nich w razie zaistnienia sporu mechanizmów rozstrzygania sporów. Takie punkty kompleksowej obsługi mogą być elementem ogólnych punktów informacji dla konsumentów.

2a.
     
  Do celów niniejszego artykułu państwa członkowskie angażują właściwe organy i prywatne zainteresowane strony w tworzenie specjalnych lokalnych, regionalnych lub krajowych punktów kompleksowej obsługi w zakresie efektywności energetycznej. Te punkty kompleksowej obsługi mają charakter międzysektorowy i interdyscyplinarny oraz prowadzą do lokalnie opracowywanych projektów dzięki:

| a) | przekazywaniu porad i uproszczonych informacji na temat technicznych i finansowych możliwości i rozwiązań dla gospodarstw domowych, MŚP, mikroprzedsiębiorstw i instytucji publicznych; |
| --- | --- |

a)

przekazywaniu porad i uproszczonych informacji na temat technicznych i finansowych możliwości i rozwiązań dla gospodarstw domowych, MŚP, mikroprzedsiębiorstw i instytucji publicznych;

| b) | łączeniu potencjalnych projektów z uczestnikami rynku, w szczególności projektów na małą skalę; |
| --- | --- |

b)

łączeniu potencjalnych projektów z uczestnikami rynku, w szczególności projektów na małą skalę;

| c) | doradzaniu w zakresie zachowań związanych ze zużyciem energii w celu aktywnego zaangażowania konsumentów; |
| --- | --- |

c)

doradzaniu w zakresie zachowań związanych ze zużyciem energii w celu aktywnego zaangażowania konsumentów;

| d) | przekazywaniu informacji na temat programów szkoleniowych i kształcenia, aby zapewnić większą liczbę specjalistów w dziedzinie efektywności energetycznej oraz zmieniać i zwiększać kwalifikacje specjalistów w celu zaspokojenia potrzeb rynku; |
| --- | --- |

d)

przekazywaniu informacji na temat programów szkoleniowych i kształcenia, aby zapewnić większą liczbę specjalistów w dziedzinie efektywności energetycznej oraz zmieniać i zwiększać kwalifikacje specjalistów w celu zaspokojenia potrzeb rynku;

| e) | zbieraniu i przedkładaniu Komisji danych zagregowanych według typologii z projektów w zakresie efektywności energetycznej, których realizację ułatwiają punkty kompleksowej obsługi, które to dane są publikowane przez Komisję co dwa lata w sprawozdaniu, aby dzielić się doświadczeniami i wzmocnić współpracę transgraniczną między państwami członkowskimi w celu promowania przykładów najlepszych praktyk z różnych typologii budynków, mieszkań i przedsiębiorstw; |
| --- | --- |

e)

zbieraniu i przedkładaniu Komisji danych zagregowanych według typologii z projektów w zakresie efektywności energetycznej, których realizację ułatwiają punkty kompleksowej obsługi, które to dane są publikowane przez Komisję co dwa lata w sprawozdaniu, aby dzielić się doświadczeniami i wzmocnić współpracę transgraniczną między państwami członkowskimi w celu promowania przykładów najlepszych praktyk z różnych typologii budynków, mieszkań i przedsiębiorstw;

| f) | zapewnieniu całościowego wsparcia wszystkim gospodarstwom domowym, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym i budynków o najgorszej charakterystyce energetycznej, a także akredytowanym przedsiębiorstwom i instalatorom świadczącym usługi w zakresie modernizacji dostosowane do różnych typologii mieszkaniowych i zasięgu geograficznego, a także zapewnieniu wsparcia obejmującego poszczególne etapy projektu modernizacji, w szczególności w celu ułatwienia wdrożenia minimalnych norm charakterystyki energetycznej przewidzianych w art. 9 dyrektywy ... [wersja przekształcona dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków – 2021/0426(COD)]; |
| --- | --- |

f)

zapewnieniu całościowego wsparcia wszystkim gospodarstwom domowym, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym i budynków o najgorszej charakterystyce energetycznej, a także akredytowanym przedsiębiorstwom i instalatorom świadczącym usługi w zakresie modernizacji dostosowane do różnych typologii mieszkaniowych i zasięgu geograficznego, a także zapewnieniu wsparcia obejmującego poszczególne etapy projektu modernizacji, w szczególności w celu ułatwienia wdrożenia minimalnych norm charakterystyki energetycznej przewidzianych w art. 9 dyrektywy ... [wersja przekształcona dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków – 2021/0426(COD)];

| g) | rozwojowi usług dla dotkniętych ubóstwem energetycznym odbiorców wrażliwych oraz gospodarstw domowych o niskich dochodach. |
| --- | --- |

g)

rozwojowi usług dla dotkniętych ubóstwem energetycznym odbiorców wrażliwych oraz gospodarstw domowych o niskich dochodach.

Państwa członkowskie współpracują z władzami lokalnymi i regionalnymi w celu zachęcania do współpracy między instytucjami publicznymi, agencjami energetycznymi i inicjatywami kierowanymi przez społeczność oraz w celu promowania, rozwijania i rozszerzania usług punktów kompleksowej obsługi w ramach zintegrowanego procesu. Komisja przekazuje państwom członkowskim wytyczne dotyczące tworzenia tych punktów kompleksowej obsługi w celu zapewnienia zharmonizowanego podejścia w całej Unii.

3.   Państwa członkowskie zapewniają odpowiednie warunki dla uczestników rynku, aby mogli oni dostarczać odbiorcom końcowym, w tym osobom dotkniętym ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osobom zajmującym mieszkania socjalne, odpowiednie i ukierunkowane informacje oraz porady na temat efektywności energetycznej
  , a także MŚP i mikroprzedsiębiorstwom
  .

4.   Państwa członkowskie zapewniają odbiorcom końcowym, użytkownikom końcowym, odbiorcom końcowym, osobom dotkniętym ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osobom zajmującym mieszkania socjalne, dostęp do prostych, sprawiedliwych, przejrzystych, niezależnych, skutecznych i sprawnie działających mechanizmów pozasądowego rozstrzygania sporów dotyczących praw i obowiązków ustanowionych na mocy niniejszej dyrektywy, za pośrednictwem niezależnego mechanizmu, takiego jak rzecznik praw odbiorców energii, lub organ ochrony konsumentów, lub za pośrednictwem organu regulacyjnego. Jeżeli odbiorca końcowy jest konsumentem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/11/UE (67), takie mechanizmy pozasądowego rozstrzygania sporów muszą spełniać wymogi określone w tej dyrektywie.

W razie potrzeby państwa członkowskie zapewniają współpracę podmiotów alternatywnych metod rozstrzygania sporów, by zapewnić proste, sprawiedliwe, przejrzyste, niezależne, skuteczne i wydajne mechanizmy pozasądowego rozstrzygania sporów dotyczących produktów lub usług związanych lub wiązanych z jakimikolwiek produktami lub usługami objętymi zakresem niniejszej dyrektywy.

Udział przedsiębiorstw w mechanizmach pozasądowego rozstrzygania sporów dla odbiorców będących gospodarstwami domowymi jest obowiązkowy, chyba że dane państwo członkowskie wykaże Komisji, że inne mechanizmy są równie skuteczne.

5.   Bez uszczerbku dla podstawowych przepisów prawa państw członkowskich regulujących własność i najem, państwa członkowskie stosują konieczne środki w celu usunięcia regulacyjnych i pozaregulacyjnych barier w uzyskiwaniu efektywności energetycznej w odniesieniu do rozdziału zachęt pomiędzy właścicieli a najemców lub pomiędzy właścicieli budynku lub modułu budynku, w celu zapewnienia, aby fakt, że strony te nie uzyskają indywidualnie pełnych korzyści, lub brak zasad dotyczących dzielenia pomiędzy nich kosztów i korzyści nie zniechęcał ich do dokonywania inwestycji na rzecz poprawy efektywności, których w innym wypadku by dokonały.

Działania na rzecz usunięcia takich barier mogą obejmować tworzenie zachęt,
  w tym dotyczących finansowania i możliwości korzystania z rozwiązań finansowych stron trzecich,
  uchylanie lub zmianę przepisów ustawowych lub wykonawczych, przyjmowanie wytycznych oraz komunikatów wyjaśniających lub upraszczanie procedur administracyjnych, w tym zasad i środków krajowych regulujących procesy decyzyjne w przypadku nieruchomości należącej do kilku właścicieli. Działania można połączyć z organizacją kształcenia, szkoleń oraz dostarczaniem szczegółowych informacji i pomocy technicznej w zakresie efektywności energetycznej uczestnikom rynku takim jak ci, o których mowa w ust. 1.

Państwa członkowskie stosują odpowiednie środki w celu wspierania wielostronnego dialogu z udziałem zainteresowanych
  władz lokalnych i regionalnych
  , partnerów publicznych i społecznych, takich jak organizacje właścicieli i najemców, organizacje konsumenckie,
  dystrybutorzy energii lub przedsiębiorstwa prowadzące detaliczną sprzedaż energii, przedsiębiorstwa usług energetycznych,
  społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej, obywatelskie społeczności energetyczne, władze lokalne i regionalne, właściwe instytucje i agencje publiczne, oraz w celu wydania propozycji dotyczących wspólnie przyjętych środków, zachęt i wytycznych dotyczących rozdziału zachęt pomiędzy właścicieli i najemców lub pomiędzy właścicieli budynku lub modułu budynku.

Każde państwo członkowskie zgłasza takie bariery i środki wprowadzone w ramach długoterminowej strategii renowacji na podstawie art. 2a dyrektywy 2010/31/UE i rozporządzenia (UE) 2018/1999.

6.   Komisja zachęca do wymiany i szerokiego rozpowszechniania informacji o dobrych praktykach i metodach w dziedzinie efektywności energetycznej
  oraz zapewnia pomoc techniczną
  w celu przeciwdziałania rozdziałowi zachęt w państwach członkowskich.

Artykuł 21a

Partnerstwa na rzecz efektywności energetycznej

1.
     
  Do dnia ... [12 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy] Komisja ustanawia europejskie sektorowe partnerstwa na rzecz efektywności energetycznej w drodze nawiązania współpracy między kluczowymi zainteresowanymi stronami, w tym partnerami społecznymi w sektorach takich jak sektor ICT, transportu, finansowy i budynków w sposób włączający i reprezentatywny. Komisja wyznacza przewodniczącego dla każdego europejskiego sektorowego partnerstwa na rzecz efektywności energetycznej.

2.
     
  Partnerstwa, o których mowa w ust. 1, ułatwiają prowadzenie dialogów w dziedzinie energii oraz zachęcają sektory do opracowania „planów działania dotyczących efektywności energetycznej”, aby nakreślić dostępne środki i opcje technologiczne w celu osiągnięcia oszczędności wynikających z efektywności energetycznej, przygotowania się na energię ze źródeł odnawialnych i obniżenia emisyjności sektorów. Takie plany działania zapewniają cenny wkład we wspieranie sektorów w planowaniu koniecznych inwestycji potrzebnych do osiągnięcia celów niniejszej dyrektywy i rozporządzenia (UE) 2021/1119, a także ułatwiają współpracę transgraniczną między podmiotami w celu wzmocnienia rynku wewnętrznego Unii Europejskiej.

Artykuł 22

Ochrona i wzmacnianie pozycji odbiorców wrażliwych oraz łagodzenie ubóstwa energetycznego

1.   Państwa członkowskie
  opracowują solidną długoterminową strategię i
  podejmują właściwe środki, by zapewniać ochronę i wzmacniać pozycję osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych
  , gospodarstw domowych o niskich dochodach
  oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne.

Definiując pojęcie odbiorców wrażliwych na podstawie art. 28 ust. 1 i art. 29 dyrektywy (UE) 2019/944 oraz art. 3 ust. 3 dyrektywy 2009/73/WE państwa członkowskie uwzględniają użytkowników końcowych.

2.   Państwa członkowskie wdrażają środki poprawy efektywności energetycznej i związane z nimi środki informowania lub ochrony konsumentów, w szczególności środki określone w art. 21 i art. 8 ust. 3, na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych
  i gospodarstw domowych o niskich dochodach
  oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne w celu zmniejszenia ubóstwa energetycznego.
  Państwa członkowskie wprowadzają odpowiednie instrumenty monitorowania i oceny, aby zagwarantować, że osoby dotknięte ubóstwem energetycznym będą otrzymywać wsparcie w postaci środków poprawy efektywności energetycznej.

3.   W celu wsparcia odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym
  , gospodarstw domowych o niskich dochodach
  oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne państwa członkowskie:

| a) | wdrażają środki poprawy efektywności energetycznej w celu złagodzenia efektów dystrybucyjnych wynikających z innych polityk i środków, takich jak środki podatkowe wdrożone zgodnie z art. 10 niniejszej dyrektywy, lub z zastosowania systemu handlu uprawnieniami do emisji w sektorze budownictwa i transportu zgodnie z dyrektywą o handlu emisjami [COM(2021) 551 final, 2021/0211 (COD)]; |
| --- | --- |

a)

wdrażają środki poprawy efektywności energetycznej w celu złagodzenia efektów dystrybucyjnych wynikających z innych polityk i środków, takich jak środki podatkowe wdrożone zgodnie z art. 10 niniejszej dyrektywy, lub z zastosowania systemu handlu uprawnieniami do emisji w sektorze budownictwa i transportu zgodnie z dyrektywą o handlu emisjami [COM(2021) 551 final, 2021/0211 (COD)];

| aa) | zapewniają, aby środki mające na celu promowanie lub ułatwianie efektywności energetycznej, w szczególności te dotyczące budynków i mobilności, nie prowadziły do nieproporcjonalnego wzrostu kosztu tych usług ani do większego wykluczenia społecznego; |
| --- | --- |

aa)

zapewniają, aby środki mające na celu promowanie lub ułatwianie efektywności energetycznej, w szczególności te dotyczące budynków i mobilności, nie prowadziły do nieproporcjonalnego wzrostu kosztu tych usług ani do większego wykluczenia społecznego;

| b) | jak najlepiej wykorzystują finansowanie publiczne dostępne na szczeblu krajowym i unijnym, w tym, w stosownych przypadkach, wkład finansowy otrzymywany przez państwo członkowskie ze Społecznego Funduszu Klimatycznego na podstawie [art. 9 i art. 14 rozporządzenia w sprawie Społecznego Funduszu Klimatycznego, COM (2021)0568] oraz dochody z aukcji uprawnień do emisji gazów cieplarnianych na podstawie systemu handlu uprawnieniami do emisji [COM(2021)0551, 2021/0211(COD)], na inwestycje w środki poprawy efektywności energetycznej jako działania priorytetowe; |
| --- | --- |

b)

jak najlepiej wykorzystują finansowanie publiczne dostępne na szczeblu krajowym i unijnym, w tym, w stosownych przypadkach, wkład finansowy otrzymywany przez państwo członkowskie ze Społecznego Funduszu Klimatycznego na podstawie [art. 9 i art. 14 rozporządzenia w sprawie Społecznego Funduszu Klimatycznego, COM (2021)0568] oraz dochody z aukcji uprawnień do emisji gazów cieplarnianych na podstawie systemu handlu uprawnieniami do emisji [COM(2021)0551, 2021/0211(COD)], na inwestycje w środki poprawy efektywności energetycznej jako działania priorytetowe;

| c) | w stosownych przypadkach przeprowadzają wczesne, przyszłościowe inwestycje w środki poprawy efektywności energetycznej
  , takie jak modernizacja systemów ogrzewania, chłodzenia i wentylacji,
  zanim ujawnią się skutki dystrybucyjne innych polityk i środków; |
| --- | --- |

c)

w stosownych przypadkach przeprowadzają wczesne, przyszłościowe inwestycje w środki poprawy efektywności energetycznej
  , takie jak modernizacja systemów ogrzewania, chłodzenia i wentylacji,
  zanim ujawnią się skutki dystrybucyjne innych polityk i środków;

| d) | rozwijają pomoc techniczną
  , która ułatwia wymianę najlepszych praktyk w zakresie reform ram regulacyjnych, takich jak przepisy dotyczące nieruchomości i wynajmu, w odniesieniu do środków w zakresie efektywności energetycznej, a także wdrażanie
  narzędzi umożliwiających finansowanie i narzędzi finansowych, takich jak systemy oparte na finansowaniu rachunkowym, lokalna rezerwa na straty kredytowe, fundusze gwarancyjne, fundusze przeznaczone na gruntowne renowacje i renowacje zapewniające minimalny poziom zysków energetycznych; |
| --- | --- |

d)

rozwijają pomoc techniczną
  , która ułatwia wymianę najlepszych praktyk w zakresie reform ram regulacyjnych, takich jak przepisy dotyczące nieruchomości i wynajmu, w odniesieniu do środków w zakresie efektywności energetycznej, a także wdrażanie
  narzędzi umożliwiających finansowanie i narzędzi finansowych, takich jak systemy oparte na finansowaniu rachunkowym, lokalna rezerwa na straty kredytowe, fundusze gwarancyjne, fundusze przeznaczone na gruntowne renowacje i renowacje zapewniające minimalny poziom zysków energetycznych;

| e) | rozwijają pomoc techniczną dla podmiotów społecznych w celu promowania aktywnego zaangażowania odbiorców wrażliwych na rynku energii oraz pozytywnych zmian w ich zachowaniach w zakresie zużycia energii; |
| --- | --- |

e)

rozwijają pomoc techniczną dla podmiotów społecznych w celu promowania aktywnego zaangażowania odbiorców wrażliwych na rynku energii oraz pozytywnych zmian w ich zachowaniach w zakresie zużycia energii;

| f) | zapewniają dostęp do finansowania, grantów lub dotacji związanych z minimalnymi zyskami energetycznymi
  oraz ułatwiają dostęp do przystępnych pożyczek bankowych lub specjalnych linii kredytowych. |
| --- | --- |

f)

zapewniają dostęp do finansowania, grantów lub dotacji związanych z minimalnymi zyskami energetycznymi
  oraz ułatwiają dostęp do przystępnych pożyczek bankowych lub specjalnych linii kredytowych.

3a.
     
  Państwa członkowskie podejmują odpowiednie środki w celu ochrony osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, gospodarstw domowych o niskich dochodach, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób mieszkających w mieszkaniach socjalnych przed nieuczciwym ustalaniem cen i ich podwyżkami w związku z ogrzewaniem, chłodzeniem i dostarczaniem ciepłej wody użytkowej.

4.   Państwa członkowskie ustanawiają sieć ekspertów z różnych sektorów, takich jak sektor zdrowia,
  sektor energetyczny,
  sektor budowlany
  , sektor ogrzewania i chłodzenia oraz
  sektor socjalny,
  w tym również w stosownych przypadkach lokalne i regionalne agencje energetyczne,
  w celu opracowania strategii wspierania lokalnych i krajowych decydentów we wdrażaniu środków poprawy efektywności energetycznej łagodzących ubóstwo energetyczne, środków służących wypracowaniu solidnych długoterminowych rozwiązań mających na celu łagodzenie ubóstwa energetycznego oraz w opracowywaniu odpowiedniej pomocy technicznej i narzędzi finansowych. Państwa członkowskie dążą do zapewnienia sieci ekspertów, która zapewnia równowagę płci i odzwierciedla punkty widzenia ludzi w całej ich różnorodności.

Ta sama
  sieć ekspertów
  wspiera państwa członkowskie w następujących działaniach:

| a) | ustalenie krajowych definicji, wskaźników i kryteriów ubóstwa energetycznego, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz koncepcji odbiorców wrażliwych, w tym użytkowników końcowych; |
| --- | --- |

a)

ustalenie krajowych definicji, wskaźników i kryteriów ubóstwa energetycznego, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz koncepcji odbiorców wrażliwych, w tym użytkowników końcowych;

| b) | opracowanie lub udoskonalenie odpowiednich wskaźników i zestawów danych, istotnych dla kwestii ubóstwa energetycznego, które powinny być wykorzystywane i zgłaszane; |
| --- | --- |

b)

opracowanie lub udoskonalenie odpowiednich wskaźników i zestawów danych, istotnych dla kwestii ubóstwa energetycznego, które powinny być wykorzystywane i zgłaszane;

| c) | ustanowienie metod i środków zapewniających przystępność cenową, propagowanie neutralności wydatków mieszkaniowych, lub sposobów zapewnienia, aby środki publiczne zainwestowane w środki poprawy efektywności energetycznej przynosiły korzyści zarówno właścicielom, jak i najemcom, budynków i modułów budynków, w szczególności w odniesieniu do odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne; |
| --- | --- |

c)

ustanowienie metod i środków zapewniających przystępność cenową, propagowanie neutralności wydatków mieszkaniowych, lub sposobów zapewnienia, aby środki publiczne zainwestowane w środki poprawy efektywności energetycznej przynosiły korzyści zarówno właścicielom, jak i najemcom, budynków i modułów budynków, w szczególności w odniesieniu do odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne;

| d) | ocena i, w stosownych przypadkach, inicjatywa w proponowaniu środków mających na celu zapobieganie lub zaradzenie sytuacjom, w których konkretne grupy są bardziej dotknięte ubóstwem energetycznym lub bardziej nim zagrożone lub bardziej narażone na jego skutki, takie jak kobiety, osoby z niepełnosprawnościami, osoby starsze, dzieci i osoby o mniejszościowym pochodzeniu rasowym lub etnicznym. |
| --- | --- |

d)

ocena i, w stosownych przypadkach, inicjatywa w proponowaniu środków mających na celu zapobieganie lub zaradzenie sytuacjom, w których konkretne grupy są bardziej dotknięte ubóstwem energetycznym lub bardziej nim zagrożone lub bardziej narażone na jego skutki, takie jak kobiety, osoby z niepełnosprawnościami, osoby starsze, dzieci i osoby o mniejszościowym pochodzeniu rasowym lub etnicznym.

ROZDZIAŁ V

ROZDZIAŁ V

EFEKTYWNOŚĆ ZAOPATRZENIA W ENERGIĘ

EFEKTYWNOŚĆ ZAOPATRZENIA W ENERGIĘ

Artykuł 23

Ocena i planowanie ogrzewania i chłodzenia

1.   W ramach zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu, późniejszego zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu oraz odpowiednich sprawozdań z postępów zgłoszonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999 każde państwo członkowskie przekazuje Komisji kompleksową ocenę w zakresie ogrzewania i chłodzenia
  obejmującą mapowanie obszarów wskazanych do budowy nowych sieci ciepłowniczych i chłodniczych.
  Ta kompleksowa ocena musi zawierać informacje określone w załączniku IX i musi jej towarzyszyć ocena przeprowadzona zgodnie z art. 15 ust. 7 dyrektywy (UE) 2018/2001.

2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby
  wszystkie odpowiednie strony, w tym zainteresowane strony publiczne i prywatne miały
  możliwość uczestniczenia w przygotowywaniu planów w zakresie ogrzewania i chłodzenia, kompleksowej oceny oraz polityk i środków.

3.   Na użytek oceny, o której mowa w ust. 1, państwa członkowskie przeprowadzają analizę kosztów i korzyści, której zakres obejmuje ich terytorium i która uwzględnia warunki klimatyczne, wykonalność ekonomiczną i poprawność techniczną. Analiza kosztów i korzyści umożliwia łatwiejsze określenie najbardziej efektywnych pod względem zasobów i najbardziej opłacalnych rozwiązań, umożliwiających spełnienie wymogów w zakresie ogrzewania i chłodzenia
  z uwzględnieniem ogólnej efektywności systemu, adekwatności i odporności systemu energetycznego, a także zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”.
  Ta analiza kosztów i korzyści może być częścią oceny wpływu na środowisko, przewidzianej w dyrektywie 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (68).

Państwa członkowskie wyznaczają właściwe organy odpowiedzialne za przeprowadzanie analiz kosztów i korzyści, przedstawiają szczegółowe metody i założenia zgodnie z załącznikiem X oraz ustanawiają i podają do wiadomości publicznej procedury analizy ekonomicznej.

4.   W przypadku gdy w wyniku przeprowadzenia oceny, o której mowa w ust. 1, oraz analizy, o której mowa w ust. 3, wskazany zostaje potencjał stosowania wysokosprawnej kogeneracji lub efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych
  lub wytwarzania energii elektrycznej z ciepła odpadowego na potrzeby własnej konsumpcji,
  których korzyści przewyższają koszty, państwa członkowskie
  lub odpowiedzialne władze lokalne i regionalne
  podejmują odpowiednie działania na rzecz rozbudowy sprawnej infrastruktury ciepłowniczej i chłodniczej
  lub wspierania rozwoju instalacji do przekształcania nadmiaru ciepła odpadowego w energię elektryczną na potrzeby własnej konsumpcji
  lub ich dostosowania do rozwoju wysokosprawnej kogeneracji oraz wykorzystywania ogrzewania i chłodzenia z ciepła odpadowego oraz energii ze źródeł odnawialnych zgodnie z ust. 1 oraz art. 24 ust. 4 i 6.

W przypadku gdy w wyniku przeprowadzenia oceny, o której mowa w ust. 1, i analizy, o której mowa w ust. 3, nie zostanie wskazany potencjał, którego korzyści przewyższają koszty, w tym koszty administracyjne przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści przewidzianej w art. 24 ust. 4, dane państwo członkowskie
  , wraz z zainteresowanymi władzami lokalnymi i regionalnymi,
  może zwolnić instalacje z wymogów określonych w tym ustępie.

5.   Państwa członkowskie przyjmują polityki i środki, które zapewniają, by potencjał określony w kompleksowych ocenach sporządzonych na podstawie ust. 1 został wykorzystany. Te polityki i środki muszą obejmować co najmniej elementy określone w załączniku IX. Każde państwo członkowskie zgłasza te polityki i środki w ramach aktualizacji swoich zintegrowanych planów krajowych w dziedzinie energii i klimatu, swojego późniejszego zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu oraz odpowiednich sprawozdań z postępów zgłoszonych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999.

Przygotowując swoje polityki i środki, państwa członkowskie gromadzą informacje na temat układów i jednostek kogeneracyjnych w istniejących sieciach ciepłowniczych i chłodniczych oraz przeprowadzają ocenę potencjału w zakresie oszczędności energii. Informacje te zawierają co najmniej dane dotyczące efektywności systemu, jego strat, gęstości przyłączenia, strat sieciowych, rozpiętości temperatury, zużycia energii pierwotnej i końcowej, współczynników emisji i łańcuchów wyższego szczebla źródeł energii. Dane te publikuje się, a państwa członkowskie podają je do wiadomości publicznej.

6.   Państwa członkowskie
  dbają o to, aby
  władze lokalne i regionalne przygotowywały lokalne plany w zakresie ogrzewania i chłodzenia przynajmniej w gminach, w których całkowita liczba ludności
  wynosi co najmniej 35 000, oraz zachęcają gminy o mniejszej liczbie ludności do przygotowania takich planów.
  Plany te ▌:

| a) | są oparte na informacjach i danych przedstawionych w kompleksowych ocenach przeprowadzonych zgodnie z ust. 1 oraz przedstawią szacunki i mapowanie potencjału zwiększenia efektywności energetycznej, w tym poprzez
  gotowość niskotemperaturowych sieci ciepłowniczych, wysokosprawną kogenerację,
  odzyskiwanie ciepła odpadowego, oraz energii ze źródeł odnawialnych w sektorze ogrzewania i chłodzenia na tym konkretnym obszarze;
  ponadto przeprowadza się analizę urządzeń grzewczych i chłodniczych w lokalnych zasobach budynków, w której uwzględnia się specyficzne dla danego obszaru warianty środków w zakresie efektywności energetycznej oraz opracowuje się wzory planów renowacji podobnych typów budynków w celu szybkiej, racjonalnej pod względem kosztów i wzajemnie skoordynowanej transformacji budynków i infrastruktury dostaw; |
| --- | --- |

a)

są oparte na informacjach i danych przedstawionych w kompleksowych ocenach przeprowadzonych zgodnie z ust. 1 oraz przedstawią szacunki i mapowanie potencjału zwiększenia efektywności energetycznej, w tym poprzez
  gotowość niskotemperaturowych sieci ciepłowniczych, wysokosprawną kogenerację,
  odzyskiwanie ciepła odpadowego, oraz energii ze źródeł odnawialnych w sektorze ogrzewania i chłodzenia na tym konkretnym obszarze;
  ponadto przeprowadza się analizę urządzeń grzewczych i chłodniczych w lokalnych zasobach budynków, w której uwzględnia się specyficzne dla danego obszaru warianty środków w zakresie efektywności energetycznej oraz opracowuje się wzory planów renowacji podobnych typów budynków w celu szybkiej, racjonalnej pod względem kosztów i wzajemnie skoordynowanej transformacji budynków i infrastruktury dostaw;

| aa) | są w pełni zgodne z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”; |
| --- | --- |

aa)

są w pełni zgodne z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”;

| b) | zawierają strategię wykorzystania potencjału określonego na podstawie ust. 6 lit. a); |
| --- | --- |

b)

zawierają strategię wykorzystania potencjału określonego na podstawie ust. 6 lit. a);

| c) | są przygotowywane przy udziale wszystkich odpowiednich regionalnych lub lokalnych zainteresowanych stron i zapewniają udział ogółu społeczeństwa
  , w tym operatorów lokalnej infrastruktury energetycznej na wczesnym etapie
  ; |
| --- | --- |

c)

są przygotowywane przy udziale wszystkich odpowiednich regionalnych lub lokalnych zainteresowanych stron i zapewniają udział ogółu społeczeństwa
  , w tym operatorów lokalnej infrastruktury energetycznej na wczesnym etapie
  ;

| ca) | uwzględniają istniejącą infrastrukturę energetyczną w zakresie gazu, ciepła i energii elektrycznej; |
| --- | --- |

ca)

uwzględniają istniejącą infrastrukturę energetyczną w zakresie gazu, ciepła i energii elektrycznej;

| d) | uwzględniają wspólne potrzeby społeczności lokalnych i wielu lokalnych lub regionalnych jednostek administracyjnych lub regionów; |
| --- | --- |

d)

uwzględniają wspólne potrzeby społeczności lokalnych i wielu lokalnych lub regionalnych jednostek administracyjnych lub regionów;

| da) | oceniają rolę społeczności energetycznych i innych inicjatyw prowadzonych przez konsumentów, które mogą aktywnie przyczynić się do realizacji lokalnych projektów w zakresie ogrzewania i chłodzenia; |
| --- | --- |

da)

oceniają rolę społeczności energetycznych i innych inicjatyw prowadzonych przez konsumentów, które mogą aktywnie przyczynić się do realizacji lokalnych projektów w zakresie ogrzewania i chłodzenia;

| db) | obejmują strategię mającą na celu priorytetowe traktowanie osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, gospodarstw domowych o niskich dochodach, konsumentów znajdujących się w trudnej sytuacji oraz, w stosownych przypadkach, osób mieszkających w mieszkaniach socjalnych, o których mowa w art. 22, w tym analizę rynku w celu określenia i zrozumienia potrzeb grup docelowych oraz zaproponowania dostosowanych do potrzeb programów; |
| --- | --- |

db)

obejmują strategię mającą na celu priorytetowe traktowanie osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, gospodarstw domowych o niskich dochodach, konsumentów znajdujących się w trudnej sytuacji oraz, w stosownych przypadkach, osób mieszkających w mieszkaniach socjalnych, o których mowa w art. 22, w tym analizę rynku w celu określenia i zrozumienia potrzeb grup docelowych oraz zaproponowania dostosowanych do potrzeb programów;

| dc) | oceniają sposób finansowania wdrażania określonych polityk i środków oraz przewidują mechanizmy finansowe umożliwiające konsumentom przejście na ogrzewanie i chłodzenie ze źródeł odnawialnych; |
| --- | --- |

dc)

oceniają sposób finansowania wdrażania określonych polityk i środków oraz przewidują mechanizmy finansowe umożliwiające konsumentom przejście na ogrzewanie i chłodzenie ze źródeł odnawialnych;

| dd) | uwzględniają przystępność cenową energii, bezpieczeństwo dostaw, adekwatność systemu energetycznego i odporność na awarie; |
| --- | --- |

dd)

uwzględniają przystępność cenową energii, bezpieczeństwo dostaw, adekwatność systemu energetycznego i odporność na awarie;

| e) | obejmują
  ścieżkę realizacji celów, zgodnie z zasadą neutralności klimatycznej, a także
  monitorowanie postępów we wdrażaniu określonych polityk i środków; |
| --- | --- |

e)

obejmują
  ścieżkę realizacji celów, zgodnie z zasadą neutralności klimatycznej, a także
  monitorowanie postępów we wdrażaniu określonych polityk i środków;

| ea) | obejmują strategię mającą na celu zaplanowanie wymiany starych i nieefektywnych urządzeń grzewczych i chłodniczych w organach publicznych i zastąpienie ich wysoce wydajnymi alternatywami w celu stopniowego wycofywania paliw kopalnych; |
| --- | --- |

ea)

obejmują strategię mającą na celu zaplanowanie wymiany starych i nieefektywnych urządzeń grzewczych i chłodniczych w organach publicznych i zastąpienie ich wysoce wydajnymi alternatywami w celu stopniowego wycofywania paliw kopalnych;

| eb) | oceniają potencjalne synergie z planami sąsiednich władz regionalnych lub lokalnych, aby zachęcić do wspólnych inwestycji i oszczędności kosztowej. |
| --- | --- |

eb)

oceniają potencjalne synergie z planami sąsiednich władz regionalnych lub lokalnych, aby zachęcić do wspólnych inwestycji i oszczędności kosztowej.

Państwa członkowskie zapewniają, aby
  wszystkie odpowiednie strony, w tym zainteresowane strony publiczne i odpowiednie zainteresowane strony prywatne miały
  możliwość uczestniczenia w przygotowywaniu planów w zakresie ogrzewania i chłodzenia, kompleksowej oceny oraz polityk i środków.

W tym celu państwa członkowskie opracowują zalecenia wspierające władze lokalne i regionalne we wdrażaniu na szczeblu regionalnym i lokalnym wykorzystujących określony potencjał polityk i środków w zakresie energooszczędnego ogrzewania i chłodzenia opartego na odnawialnych źródłach energii. Państwa członkowskie w jak największym stopniu wspierają władze lokalne i regionalne za pomocą wszelkich środków, w tym wsparcia finansowego i systemów wsparcia technicznego.
  Państwa członkowskie zapewniają dostosowanie planów w zakresie ogrzewania i chłodzenia do innych wymogów lokalnego planowania w zakresie klimatu, energii i środowiska, aby uniknąć obciążeń administracyjnych dla władz lokalnych i regionalnych oraz zachęcić do skutecznego wdrażania planów.

6a.
     
  Lokalne plany w zakresie ogrzewania i chłodzenia mogą być realizowane wspólnie przez grupę kilku sąsiadujących ze sobą władz lokalnych, pod warunkiem że kontekst geograficzny i administracyjny oraz infrastruktura grzewcza i chłodnicza są odpowiednie.

6b.
     
  Wdrażanie lokalnych planów w zakresie ogrzewania i chłodzenia jest weryfikowane i oceniane przez właściwy organ. Jeżeli wdrożenie zostanie uznane za niewystarczające, właściwy organ, na podstawie trajektorii i monitorowania zgodnie z ust. 6 lit. e), proponuje środki mające na celu wypełnienie luki we wdrażaniu. \

Artykuł 24

Zaopatrzenie w energię cieplną i chłodniczą

1.   By zwiększyć efektywność energetyczną w zakresie energii pierwotnej oraz udział energii ze źródeł odnawialnych w zaopatrzeniu w energię cieplną i chłodniczą, efektywny system ciepłowniczy i chłodniczy jest systemem, który spełnia następujące kryteria:

| a) | do dnia 31 grudnia
  2027
  r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych, lub w co najmniej 50 % ciepło odpadowe, lub w co najmniej 75 % ciepło pochodzące z kogeneracji, lub w co najmniej 50 % wykorzystuje się połączenie takiej energii i ciepła
  wprowadzanych do sieci
  ; |
| --- | --- |

a)

do dnia 31 grudnia
  2027
  r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych, lub w co najmniej 50 % ciepło odpadowe, lub w co najmniej 75 % ciepło pochodzące z kogeneracji, lub w co najmniej 50 % wykorzystuje się połączenie takiej energii i ciepła
  wprowadzanych do sieci
  ;

| b) | od dnia 1 stycznia
  2028
  r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych, lub w co najmniej 50 % ciepło odpadowe, lub w co najmniej 80 % ciepło pochodzące z wysokosprawnej kogeneracji, lub co najmniej połączenie takiej energii cieplnej wprowadzanej do sieci, w którym udział energii ze źródeł odnawialnych wynosi co najmniej 5 %, a całkowity udział energii ze źródeł odnawialnych, ciepła odpadowego lub ciepła pochodzącego z wysokosprawnej kogeneracji wynosi co najmniej 50 %; |
| --- | --- |

b)

od dnia 1 stycznia
  2028
  r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych, lub w co najmniej 50 % ciepło odpadowe, lub w co najmniej 80 % ciepło pochodzące z wysokosprawnej kogeneracji, lub co najmniej połączenie takiej energii cieplnej wprowadzanej do sieci, w którym udział energii ze źródeł odnawialnych wynosi co najmniej 5 %, a całkowity udział energii ze źródeł odnawialnych, ciepła odpadowego lub ciepła pochodzącego z wysokosprawnej kogeneracji wynosi co najmniej 50 %;

| c) | od dnia 1 stycznia 2035 r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe, w którym udział energii ze źródeł odnawialnych wynosi co najmniej 20 %; |
| --- | --- |

c)

od dnia 1 stycznia 2035 r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe, w którym udział energii ze źródeł odnawialnych wynosi co najmniej 20 %;

| d) | od dnia 1 stycznia 2045 r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 75 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe, w którym udział energii ze źródeł odnawialnych wynosi co najmniej 40 %; |
| --- | --- |

d)

od dnia 1 stycznia 2045 r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 75 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe, w którym udział energii ze źródeł odnawialnych wynosi co najmniej 40 %;

| e) | od dnia 1 stycznia 2050 r. – system, w którym wykorzystuje się wyłącznie energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe, w którym udział energii ze źródeł odnawialnych wynosi co najmniej 60 %; |
| --- | --- |

e)

od dnia 1 stycznia 2050 r. – system, w którym wykorzystuje się wyłącznie energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe, w którym udział energii ze źródeł odnawialnych wynosi co najmniej 60 %;

| f) | zgodnie z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”, jeżeli udział ciepła odpadowego przekracza kryteria określone w lit. c), d) i e), a w innym wypadku ciepło odpadowe zostałoby utracone, ciepło odpadowe może zastąpić dowolne z pozostałych źródeł energii; |
| --- | --- |

f)

zgodnie z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”, jeżeli udział ciepła odpadowego przekracza kryteria określone w lit. c), d) i e), a w innym wypadku ciepło odpadowe zostałoby utracone, ciepło odpadowe może zastąpić dowolne z pozostałych źródeł energii;

| g) | dokonano oceny maksymalnych potrzebnych temperatur w sieci dystrybucji. |
| --- | --- |

g)

dokonano oceny maksymalnych potrzebnych temperatur w sieci dystrybucji.

2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadku budowy lub znacznej modernizacji systemu ciepłowniczego i chłodniczego system ten spełniał kryteria określone w ust. 1 mające zastosowanie w momencie, gdy system ten rozpoczyna lub kontynuuje eksploatację po modernizacji. Ponadto państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadku budowy lub znacznej modernizacji systemu ciepłowniczego i chłodniczego nie nastąpił wzrost wykorzystania paliw kopalnych innych niż gaz ziemny w istniejących źródłach energii w porównaniu z rocznym zużyciem uśrednionym dla poprzednich trzech lat kalendarzowych pełnej eksploatacji przed modernizacją oraz aby żadne nowe źródła energii w tym systemie nie wykorzystywały paliw kopalnych ▌.
  Państwa członkowskie zapewniają również mapowanie i publikowanie tras geograficznych istniejących systemów ciepłowniczych i chłodniczych.

3.   Państwa członkowskie zapewniają, aby od dnia 1 stycznia 2025 r., a następnie co pięć lat, operatorzy wszystkich istniejących systemów ciepłowniczych i chłodniczych o całkowitej mocy energii wyprodukowanej przekraczającej 5 MW, które nie spełniają kryteriów określonych w ust. 1 lit. b)–e), przygotowywali plan zwiększenia efektywności energetycznej w zakresie energii pierwotnej, zwiększenia udziału energii ze źródeł odnawialnych
  i zmniejszenia strat w dystrybucji
  . Plan ten musi obejmować środki mające na celu spełnienie kryteriów określonych w ust. 1 lit. b)–e) i jest zatwierdzany przez właściwy organ.

3a.
     
  Państwa członkowskie zapewniają, aby ośrodki przetwarzania danych, których znamionowa moc energii dostarczanej w paliwie przekracza 100 kW, korzystały z ciepła odpadowego lub innych zastosowań odzyskiwania ciepła odpadowego, chyba że są w stanie wykazać, że nie jest to technicznie lub ekonomicznie wykonalne zgodnie z oceną, o której mowa w ust. 4.

4.   Aby ocenić wykonalność ekonomiczną zwiększenia efektywności energetycznej w zakresie zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, państwa członkowskie zapewniają, by w przypadku gdy planuje się budowę lub znaczną modernizację następujących instalacji
  , a związane z tym koszty materiałowe nie zostały jeszcze poniesione
  , na poziomie instalacji została przeprowadzona analiza kosztów i korzyści zgodna z załącznikiem X ▌:

| a) | cieplna instalacja elektroenergetyczna, której średnia roczna całkowita moc energii dostarczonej w paliwie przekracza 5 MW, w celu oceny kosztów i korzyści zrealizowania tej instalacji jako wysokosprawnej instalacji kogeneracyjnej; |
| --- | --- |

a)

cieplna instalacja elektroenergetyczna, której średnia roczna całkowita moc energii dostarczonej w paliwie przekracza 5 MW, w celu oceny kosztów i korzyści zrealizowania tej instalacji jako wysokosprawnej instalacji kogeneracyjnej;

| b) | instalacja przemysłowa, której średnia roczna całkowita moc energii dostarczanej w paliwie przekracza 5 MW, w celu oceny wykorzystania ciepła odpadowego na terenie instalacji i poza nią; |
| --- | --- |

b)

instalacja przemysłowa, której średnia roczna całkowita moc energii dostarczanej w paliwie przekracza 5 MW, w celu oceny wykorzystania ciepła odpadowego na terenie instalacji i poza nią;

| c) | obiekt infrastruktury usługowej, którego średnia roczna całkowita moc energii dostarczanej w paliwie przekracza 5 MW, taki jak oczyszczalnia ścieków czy instalacja LNG, w celu oceny wykorzystania ciepła odpadowego na terenie obiektu i poza nim; |
| --- | --- |

c)

obiekt infrastruktury usługowej, którego średnia roczna całkowita moc energii dostarczanej w paliwie przekracza 5 MW, taki jak oczyszczalnia ścieków czy instalacja LNG, w celu oceny wykorzystania ciepła odpadowego na terenie obiektu i poza nim;

| d) | ośrodek przetwarzania danych, którego znamionowa moc energii dostarczanej w paliwie przekracza
  100 kW
  , w celu oceny wykorzystania ciepła odpadowego
  pod kątem wykonalności technicznej, efektywności kosztowej, wpływu na efektywność energetyczną i lokalne zapotrzebowanie na ciepło, w tym
  różnic między poszczególnymi porami roku, w celu zaspokojenia ekonomicznie uzasadnionego zapotrzebowania oraz przyłączenia tej instalacji do sieci ciepłowniczej lub efektywnego/opartego na OZE systemu chłodniczego
  lub innych instalacji odzyskujących ciepło odpadowe
  . Analiza musi uwzględniać rozwiązania systemu chłodzenia, które umożliwiają usuwanie lub wychwytywanie ciepła odpadowego na użytecznym poziomie temperatury przy minimalnych nakładach energii pomocniczej. |
| --- | --- |

d)

ośrodek przetwarzania danych, którego znamionowa moc energii dostarczanej w paliwie przekracza
  100 kW
  , w celu oceny wykorzystania ciepła odpadowego
  pod kątem wykonalności technicznej, efektywności kosztowej, wpływu na efektywność energetyczną i lokalne zapotrzebowanie na ciepło, w tym
  różnic między poszczególnymi porami roku, w celu zaspokojenia ekonomicznie uzasadnionego zapotrzebowania oraz przyłączenia tej instalacji do sieci ciepłowniczej lub efektywnego/opartego na OZE systemu chłodniczego
  lub innych instalacji odzyskujących ciepło odpadowe
  . Analiza musi uwzględniać rozwiązania systemu chłodzenia, które umożliwiają usuwanie lub wychwytywanie ciepła odpadowego na użytecznym poziomie temperatury przy minimalnych nakładach energii pomocniczej.

Państwa członkowskie zapewniają, by w przypadku gdy planuje się budowę lub modernizację instalacji, o których mowa w lit. a)–d), usunięto bariery regulacyjne dla wykorzystania ciepła odpadowego i zapewniono wystarczające wsparcie dla absorbcji ciepła odpadowego.
  Na potrzeby oceny ciepła odpadowego na terenie obiektu do celów lit. b)–d) zamiast analizy kosztów i korzyści określonej w niniejszym ustępie można przeprowadzać audyty energetyczne zgodne z załącznikiem VI.

Montaż urządzeń do wychwytywania dwutlenku węgla z instalacji energetycznego spalania w celu składowania geologicznego zgodnie z dyrektywą 2009/31/WE nie jest uznawany za modernizację do celów lit. b) i c) niniejszego ustępu.

Państwa członkowskie wprowadzają wymóg, zgodnie z którym analiza kosztów i korzyści ma być przeprowadzana we współpracy z przedsiębiorstwami odpowiedzialnymi za eksploatację obiektu.

5.   Państwa członkowskie mogą zwolnić z wymogów ust. 4:

| a) | instalacje wytwarzające energię elektryczną w okresach szczytowego obciążenia i instalacje rezerwowe, które mają zgodnie z planami pracować przez mniej niż 1 500 godzin roboczych w roku jako średnia krocząca w ciągu pięciu lat, na podstawie procedury weryfikacji określonej przez państwa członkowskie, zapewniającej spełnienie tego kryterium zwolnienia; |
| --- | --- |

a)

instalacje wytwarzające energię elektryczną w okresach szczytowego obciążenia i instalacje rezerwowe, które mają zgodnie z planami pracować przez mniej niż 1 500 godzin roboczych w roku jako średnia krocząca w ciągu pięciu lat, na podstawie procedury weryfikacji określonej przez państwa członkowskie, zapewniającej spełnienie tego kryterium zwolnienia;

| b) | instalacje, które muszą być lokalizowane w pobliżu miejsca składowania geologicznego zatwierdzonego na mocy dyrektywy 2009/31/WE; |
| --- | --- |

b)

instalacje, które muszą być lokalizowane w pobliżu miejsca składowania geologicznego zatwierdzonego na mocy dyrektywy 2009/31/WE;

| c) | ośrodki przetwarzania danych, których ciepło odpadowe jest lub będzie wykorzystywane w sieci ciepłowniczej lub bezpośrednio do ogrzewania pomieszczeń, przygotowywania ciepłej wody użytkowej, innych zastosowań w budynku lub grupie budynków, w których się znajduje,
  lub do innych zastosowań w odpowiedniej strefie wokół ośrodka przetwarzania danych. |
| --- | --- |

c)

ośrodki przetwarzania danych, których ciepło odpadowe jest lub będzie wykorzystywane w sieci ciepłowniczej lub bezpośrednio do ogrzewania pomieszczeń, przygotowywania ciepłej wody użytkowej, innych zastosowań w budynku lub grupie budynków, w których się znajduje,
  lub do innych zastosowań w odpowiedniej strefie wokół ośrodka przetwarzania danych.

Państwa członkowskie mogą również ustanowić wartości progowe, wyrażone jako ilość dostępnego użytecznego ciepła odpadowego, zapotrzebowanie na ciepło lub odległości instalacji przesyłowych od sieci ciepłowniczych w celu wyłączenia poszczególnych instalacji z zastosowania ust. 4 lit. c) i d).

Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o zwolnieniach, przyjętych na mocy niniejszego ustępu.

6.   Państwa członkowskie przyjmują kryteria udzielania zezwoleń, o których mowa w art. 8 dyrektywy (UE) 2019/944, lub równoważne kryteria udzielania pozwoleń w celu:

| a) | uwzględniania wyniku kompleksowej oceny, o której mowa w art. 23 ust. 1; |
| --- | --- |

a)

uwzględniania wyniku kompleksowej oceny, o której mowa w art. 23 ust. 1;

| b) | zapewnienia, by wymogi ust. 4 zostały spełnione; |
| --- | --- |

b)

zapewnienia, by wymogi ust. 4 zostały spełnione;

| c) | uwzględniania wyniku analizy kosztów i korzyści, o której mowa w ust. 4. |
| --- | --- |

c)

uwzględniania wyniku analizy kosztów i korzyści, o której mowa w ust. 4.

7.   Państwa członkowskie mogą zwolnić poszczególne instalacje z wymogu – zgodnie z kryteriami udzielania zezwoleń i pozwoleń, o których mowa w ust. 67 – wdrażania opcji, których korzyści przewyższają koszty, jeżeli wystąpią nadrzędne przyczyny prawne, związane z własnością lub finansami. W tych przypadkach dane państwo członkowskie przekazuje Komisji powiadomienie o swojej decyzji wraz z uzasadnieniem w terminie trzech miesięcy od daty podjęcia decyzji. Komisja może wydać opinię w sprawie tego powiadomienia w terminie trzech miesięcy od jego otrzymania.

8.   Ust. 4, 5, 6 i 7 niniejszego artykułu mają zastosowanie do instalacji objętych dyrektywą 2010/75/UE bez uszczerbku dla wymogów tej dyrektywy.

9.   Państwa członkowskie gromadzą informacje na temat analiz kosztów i korzyści przeprowadzonych zgodnie z ust. 4 lit. a), b), c) i d) niniejszego artykułu. Informacje te powinny zawierać co najmniej dane dotyczące dostępnych ilości energii cieplnej i parametrów ciepła, liczby planowanych godzin pracy rocznie oraz położenia geograficznego obiektów. Dane te są publikowane z należytym uwzględnieniem ich potencjalnej wrażliwości.

10.   Na podstawie zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności, o których mowa w załączniku III lit. f), państwa członkowskie zapewniają, aby można było zagwarantować pochodzenie energii elektrycznej wytworzonej w procesie wysokosprawnej kogeneracji zgodnie z obiektywnymi, przejrzystymi i niedyskryminacyjnymi kryteriami określonymi przez każde państwo członkowskie. Państwa członkowskie zapewniają, aby wspomniana gwarancja pochodzenia spełniała wymogi i zawierała co najmniej informacje określone w załączniku XI. Państwa członkowskie uznają wzajemnie swoje gwarancje pochodzenia, wyłącznie jako dowód na potwierdzenie informacji, o których mowa w niniejszym ustępie. Wszelka odmowa uznania gwarancji pochodzenia za taki dowód, w szczególności z przyczyn związanych z zapobieganiem nadużyciom finansowym, musi się opierać na obiektywnych, przejrzystych i niedyskryminacyjnych kryteriach. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o wspomnianej odmowie i przedstawiają jej uzasadnienie. W przypadku odmowy uznania gwarancji pochodzenia Komisja może przyjąć decyzję zmuszającą stronę odmawiającą do uznania gwarancji, szczególnie w odniesieniu do stosowania obiektywnych, przejrzystych i niedyskryminacyjnych kryteriów, na podstawie których takie uznanie następuje.

Komisja jest uprawniona do dokonania, w drodze aktów delegowanych zgodnie z art. 31 niniejszej dyrektywy, przeglądu zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności określonych w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2015/2402 (69).

11.   Państwa członkowskie zapewniają, aby wszelkie dostępne wsparcie dla kogeneracji było uzależnione od tego, czy energia elektryczna wytwarzana i pochodząca z wysokosprawnej kogeneracji oraz ciepło odpadowe są efektywnie wykorzystywane w celu osiągnięcia oszczędności energii pierwotnej. Wsparcie ze środków publicznych dla kogeneracji oraz dla wytwarzania w ramach systemów ciepłowniczych i dla sieci ciepłowniczych podlega w stosownych przypadkach zasadom dotyczącym pomocy państwa.

Artykuł 25

Przetwarzanie, przesył i rozdział energii

1.   Wykonując zadania regulacyjne określone w dyrektywach (UE) 2019/944 i 2009/73/WE w odniesieniu do swoich decyzji dotyczących eksploatacji infrastruktury gazowej i elektroenergetycznej, w tym decyzji dotyczących taryf sieciowych, krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego stosują zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” zgodnie z art. 3 niniejszej dyrektywy
  , bez uszczerbku dla zasad niedyskryminacji i opłacalności
  .
  Oprócz zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego uwzględniają opłacalność, efektywność systemu i bezpieczeństwo dostaw oraz stosują podejście oparte na cyklu życia, zapewniając osiągnięcie celów klimatycznych Unii i jej zrównoważony rozwój.

2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby przy planowaniu sieci, rozwoju sieci i decyzjach inwestycyjnych operatorzy systemów przesyłowych i dystrybucyjnych gazu i energii elektrycznej stosowali zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” zgodnie z art. 3 niniejszej dyrektywy
  oraz celami Unii w zakresie klimatu i zrównoważonego rozwoju
  .
  Elastyczność po stronie popytu jest centralnym elementem oceny planowania i eksploatacji sieci.
  Uwzględniając bezpieczeństwo dostaw energii i integrację rynku, w celu przyczyniania się do łagodzenia zmiany klimatu państwa członkowskie zapewniają, aby operatorzy systemów przesyłowych i operatorzy systemów dystrybucyjnych ▌inwestowali w aktywa
  , które zachowują wartość w czasie
  . Krajowe organy regulacyjne
  mogą zapewniać
  metodykę i wytyczne w zakresie sposobu oceny rozwiązań alternatywnych w analizie kosztów i korzyści
  , w ścisłej współpracy z operatorami systemów przesyłowych, którzy mogą dzielić się kluczową techniczną wiedzą fachową,
  z uwzględnieniem szerszych korzyści, oraz weryfikują wdrażanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” przez operatorów systemów przesyłowych lub operatorów systemów dystrybucyjnych przy zatwierdzaniu, weryfikacji lub monitorowaniu projektów przedłożonych przez operatorów systemów przesyłowych lub operatorów systemów dystrybucyjnych.

3.   Państwa członkowskie zapewniają, aby operatorzy systemów przesyłowych i dystrybucyjnych
  monitorowali i określali ilościowo całkowitą wielkość
  strat sieciowych
  związanych z siecią, którą obsługują, oraz by
  podejmowali opłacalne środki w celu
  zwiększenia efektywności sieci oraz zaspokojenia potrzeb w zakresie rozwoju infrastruktury i
  strat
  wynikających ze zwiększonej elektryfikacji zarówno po stronie popytu, jak i wytwarzania energii.
  Operatorzy systemów przesyłowych i dystrybucyjnych zgłaszają te środki ▌krajowemu organowi regulacyjnemu sektora energetycznego. ▌Państwa członkowskie zapewniają, aby operatorzy
  sieci
  przesyłowych i dystrybucyjnych oceniali środki poprawy efektywności energetycznej w odniesieniu do ich istniejących systemów przesyłowych lub dystrybucyjnych gazu lub energii elektrycznej oraz poprawiali efektywność energetyczną w projekcie i eksploatacji infrastruktury
  , zwłaszcza w kontekście wdrażania inteligentnej sieci.
  Państwa członkowskie zachęcają operatorów systemów przesyłowych i dystrybucyjnych do opracowywania innowacyjnych rozwiązań w celu poprawy
  efektywności i zrównoważonego charakteru, w tym
  efektywności energetycznej istniejących i przyszłych systemów za pomocą uregulowań opartych na zachętach.

4.   Krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego umieszczają w sprawozdaniu rocznym sporządzanym na podstawie art. 59 ust. 1 lit. i) dyrektywy (UE) 2019/944 i na podstawie art. 41 dyrektywy 2009/73/WE konkretny dział poświęcony postępom osiągniętym w zakresie poprawy efektywności energetycznej w odniesieniu do eksploatacji infrastruktury gazowej i elektroenergetycznej. W sprawozdaniach tych krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego przedstawiają ocenę
  sprawności ogólnej
  w eksploatacji infrastruktury gazowej i elektroenergetycznej, środki stosowane przez operatorów systemów przesyłowych i dystrybucyjnych oraz, w stosownych przypadkach, zalecenia dotyczące poprawy efektywności energetycznej
  , w tym racjonalne pod względem kosztów rozwiązania alternatywne służące zmniejszeniu obciążenia szczytowego i całkowitego zużycia energii elektrycznej
  .

5.   W odniesieniu do energii elektrycznej państwa członkowskie zapewniają, aby regulacje dotyczące sieci oraz taryfy sieciowe spełniały kryteria określone w załączniku XII przy uwzględnieniu wytycznych i kodeksów opracowanych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/943.

6.   Państwa członkowskie mogą zezwolić na uwzględnianie w systemach i strukturach taryf aspektu społecznego w odniesieniu do przesyłu i rozdziału energii sieciowej, pod warunkiem że jakikolwiek negatywny wpływ tych elementów na system przesyłowy i system dystrybucyjny będzie sprowadzony do niezbędnego minimum i że wpływ ten nie będzie nieproporcjonalny do osiąganego celu społecznego.

7.   Krajowe organy regulacyjne zapewniają, by z taryf przesyłu i rozdziału wyeliminowano zachęty, które są szkodliwe dla efektywności energetycznej,
  działań po stronie popytu,
  wytwarzania, przesyłu, rozdziału i dostaw energii elektrycznej i gazu.
  Państwa członkowskie zapewniają efektywność w projektowaniu infrastruktury i funkcjonowaniu istniejącej infrastruktury oraz, w ramach dyrektywy (UE) 2019/944, zapewniają, by taryfy pozwalały dostawcom zwiększyć udział odbiorców w efektywności systemu.

8.   Operatorzy systemów przesyłowych i operatorzy systemów dystrybucyjnych muszą spełniać wymogi określone w załączniku XII.

9.   W stosownych przypadkach krajowe organy regulacyjne mogą zobowiązać operatorów systemów przesyłowych i operatorów systemów dystrybucyjnych, aby zachęcali, poprzez obniżanie opłat za przyłączenie i za korzystanie z systemu, do lokalizowania wysokosprawnych jednostek kogeneracyjnych w pobliżu obszarów zapotrzebowania na ciepło.

10.   Państwa członkowskie mogą zezwolić producentom energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, którzy wyrażają chęć przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, na ogłoszenie zaproszenia do składania ofert na roboty przyłączeniowe.

11.   Składając sprawozdania zgodnie z dyrektywą 2010/75/UE i nie naruszając art. 9 ust. 2 tej dyrektywy, państwa członkowskie rozważają ujęcie w sprawozdaniach informacji dotyczących poziomów efektywności energetycznej instalacji, w których spalane są paliwa, o całkowitej znamionowej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie wynoszącej 50 MW lub więcej, w świetle odpowiednich najlepszych dostępnych technik opracowanych zgodnie z dyrektywą 2010/75/UE.

ROZDZIAŁ VI

ROZDZIAŁ VI

PRZEPISY HORYZONTALNE

PRZEPISY HORYZONTALNE

Artykuł 26

Dostęp do systemów kwalifikacji, akredytacji i certyfikacji

1.   Państwa członkowskie zapewniają odpowiedni poziom kompetencji w odniesieniu do zawodów związanych z efektywnością energetyczną, który odpowiada potrzebom rynku. W ścisłej współpracy z partnerami społecznymi państwa członkowskie zapewniają, by systemy certyfikacji lub równoważne systemy kwalifikacji, w tym, w razie potrzeby, stosowne programy szkoleniowe, były dostępne dla zawodów związanych z efektywnością energetyczną, w tym dostawców usług energetycznych, dostawców audytów energetycznych, zarządców energii, niezależnych ekspertów i podmiotów instalujących elementy budynków na podstawie dyrektywy 2010/31/UE, a także by były wiarygodne i przyczyniały się do realizacji krajowych celów w zakresie efektywności energetycznej i ogólnych celów UE w zakresie obniżenia emisyjności.

Podmioty świadczące usługi w zakresie certyfikacji lub równoważnych systemów kwalifikacji, w tym, w stosownych przypadkach, stosownych programów szkoleniowych, muszą być akredytowane zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 765/2008 (70).

1a.
     
  Państwa członkowskie wspierają programy certyfikacji, szkolenia i kształcenia w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu kompetencji w zakresie zawodów związanych z efektywnością energetyczną zgodnie z potrzebami rynku. Państwa członkowskie wprowadzają środki mające na celu zachęcanie do uczestnictwa w takich programach, skierowane w szczególności do MŚP i osób samozatrudnionych. Do dnia ... [12 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy] Komisja organizuje ogólnounijną kampanię mającą na celu zachęcenie większej liczby osób do podejmowania zawodów związanych z efektywnością energetyczną i zapewnienie równego dostępu dla kobiet.

1b.
     
  Do dnia ... [12 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy] Komisja tworzy platformę pojedynczego punktu dostępu służącą wspieraniu wiedzy i dzieleniu się tą wiedzą z myślą o zapewnieniu odpowiedniego poziomu wykwalifikowanych specjalistów, aby osiągnąć cele UE w zakresie klimatu i energii. Platforma ta skupia państwa członkowskie, partnerów społecznych, instytucje edukacyjne, środowiska akademickie i inne odpowiednie zainteresowane strony, aby wspierać i promować najlepsze praktyki w celu zwiększenia liczby specjalistów w dziedzinie efektywności energetycznej oraz zapewnienia przekwalifikowania i podnoszenia kwalifikacji specjalistów z myślą o zaspokojeniu potrzeb rynku.

2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby krajowe systemy certyfikacji lub równoważne systemy kwalifikacji, w tym, w razie potrzeby, programy szkoleniowe,
  opierały się na
  istniejących normach europejskich lub międzynarodowych.

3.   Państwa członkowskie udostępniają publicznie systemy certyfikacji lub równoważne systemy kwalifikacji lub stosowne programy szkoleniowe, o których mowa w ust. 1, a także współpracują między sobą i z Komisją przy porównywaniu oraz uznawaniu systemów.

Państwa członkowskie podejmują odpowiednie działania, by informować odbiorców o dostępności tych systemów, zgodnie z art. 27 ust. 1.

4.   Do dnia 31 grudnia 2024 r., a następnie co
  dwa
  lata, państwa członkowskie oceniają, czy systemy te zapewniają niezbędny poziom kompetencji
  i równowagę płci
  dostawcom usług energetycznych, audytorom energetycznym, zarządcom energii, niezależnym ekspertom i podmiotom instalującym elementy budynków na podstawie dyrektywy 2010/31/UE.
  Oceniają również lukę między zapotrzebowaniem a dostępnością specjalistów.
  Ocena i zawarte w niej zalecenia są podawane do wiadomości publicznej.

Artykuł 27

Usługi energetyczne

1.   Państwa członkowskie wspierają rynek usług energetycznych oraz dostęp MŚP do tego rynku poprzez rozpowszechnianie jasnych i łatwo dostępnych informacji na temat:

| a) | dostępnych umów na usługi energetyczne oraz klauzul, które należy uwzględnić w takich umowach, aby zagwarantować oszczędności energii i prawa odbiorców końcowych; |
| --- | --- |

a)

dostępnych umów na usługi energetyczne oraz klauzul, które należy uwzględnić w takich umowach, aby zagwarantować oszczędności energii i prawa odbiorców końcowych;

| b) | instrumentów finansowych, zachęt, dotacji, funduszy odnawialnych, gwarancji, systemów zabezpieczenia i kredytów na wspieranie projektów w zakresie usług związanych z efektywnością energetyczną; |
| --- | --- |

b)

instrumentów finansowych, zachęt, dotacji, funduszy odnawialnych, gwarancji, systemów zabezpieczenia i kredytów na wspieranie projektów w zakresie usług związanych z efektywnością energetyczną;

| c) | dostępnych dostawców usług energetycznych, którzy posiadają kwalifikacje lub certyfikaty, oraz ich kwalifikacji lub certyfikatów zgodnych z art. 26; |
| --- | --- |

c)

dostępnych dostawców usług energetycznych, którzy posiadają kwalifikacje lub certyfikaty, oraz ich kwalifikacji lub certyfikatów zgodnych z art. 26;

| d) | dostępnych metod monitorowania i weryfikacji oraz systemów kontroli jakości. |
| --- | --- |

d)

dostępnych metod monitorowania i weryfikacji oraz systemów kontroli jakości.

2.   Państwa członkowskie tworzą warunki do rozwoju znaków jakości, m.in. przez organizacje branżowe, w stosownych przypadkach w oparciu o normy Europejskie lub międzynarodowe;

3.   Państwa członkowskie publicznie udostępniają i regularnie aktualizują wykaz dostępnych dostawców usług energetycznych, którzy są wykwalifikowani lub certyfikowani, oraz ich kwalifikacji lub certyfikatów zgodnie z art. 26 lub udostępniają interfejs, w którym dostawcy usług energetycznych mogą przedstawiać informacje;

4.   Państwa członkowskie
  zapewniają, aby
  instytucje publiczne stosowały umowy o poprawę efektywności energetycznej do renowacji dużych budynków. W przypadku renowacji dużych budynków niemieszkalnych
  i publicznych budynków mieszkalnych
  o powierzchni użytkowej powyżej
  500
   m2

  oraz budynków wykorzystywanych do celów społecznych
  państwa członkowskie zapewniają, aby instytucje publiczne oceniały wykonalność stosowania umów o poprawę efektywności energetycznej
  oraz innych usług energetycznych związanych z efektywnością
  .

Państwa członkowskie mogą zachęcać organy sektora publicznego do łączenia umów o poprawę efektywności energetycznej z rozszerzonymi usługami energetycznymi, w tym z działaniami po stronie popytu i magazynowaniem,
  w celu zapewnienia oszczędności energii i utrzymania w miarę upływu czasu uzyskanych wyników poprzez stałe monitorowanie, skuteczną eksploatację i konserwację
  .

5.   Państwa członkowskie wspierają sektor publiczny w przyjmowaniu ofert usług energetycznych, w szczególności w odniesieniu do modernizacji budynków poprzez:

| a) | udostępnianie wzorów umów o poprawę efektywności energetycznej, które zawierają co najmniej punkty wymienione w załączniku XIII oraz uwzględniają istniejące normy Europejskie lub międzynarodowe, dostępne wytyczne przetargowe i przewodnik Eurostatu dotyczący ujęcia statystycznego umów o poprawę efektywności energetycznej w rachunkach narodowych; |
| --- | --- |

a)

udostępnianie wzorów umów o poprawę efektywności energetycznej, które zawierają co najmniej punkty wymienione w załączniku XIII oraz uwzględniają istniejące normy Europejskie lub międzynarodowe, dostępne wytyczne przetargowe i przewodnik Eurostatu dotyczący ujęcia statystycznego umów o poprawę efektywności energetycznej w rachunkach narodowych;

| b) | udostępnianie informacji o sprawdzonych rozwiązaniach w dziedzinie umów o poprawę efektywności energetycznej, w tym, jeżeli jest dostępna, analizę kosztów i korzyści przeprowadzoną z uwzględnieniem cyklu życia; |
| --- | --- |

b)

udostępnianie informacji o sprawdzonych rozwiązaniach w dziedzinie umów o poprawę efektywności energetycznej, w tym, jeżeli jest dostępna, analizę kosztów i korzyści przeprowadzoną z uwzględnieniem cyklu życia;

| c) | promowanie i
  publiczne udostępnianie bazy danych zrealizowanych i znajdujących się w trakcie realizacji projektów dotyczących umów o poprawę efektywności energetycznej, która obejmuje prognozowane i osiągnięte oszczędności energii. |
| --- | --- |

c)

promowanie i
  publiczne udostępnianie bazy danych zrealizowanych i znajdujących się w trakcie realizacji projektów dotyczących umów o poprawę efektywności energetycznej, która obejmuje prognozowane i osiągnięte oszczędności energii.

6.   Państwa członkowskie ▌ułatwiają należyte funkcjonowanie rynku usług energetycznych przez podejmowanie następujących działań:

| a) | wyznaczanie i reklamowanie punktu kontaktowego lub punktów kontaktowych, w których odbiorcy końcowi mogą uzyskać informacje, o których mowa w ust. 1; |
| --- | --- |

a)

wyznaczanie i reklamowanie punktu kontaktowego lub punktów kontaktowych, w których odbiorcy końcowi mogą uzyskać informacje, o których mowa w ust. 1;

| b) | usuwanie barier regulacyjnych i pozaregulacyjnych, które utrudniają korzystanie z umów o poprawę efektywności energetycznej i innych modeli usług z zakresu efektywności energetycznej do celów określenia lub zrealizowania działań na rzecz oszczędności energii; |
| --- | --- |

b)

usuwanie barier regulacyjnych i pozaregulacyjnych, które utrudniają korzystanie z umów o poprawę efektywności energetycznej i innych modeli usług z zakresu efektywności energetycznej do celów określenia lub zrealizowania działań na rzecz oszczędności energii;

| c) | ustanawianie i promowanie roli organów doradczych
  , przedsiębiorstw usług energetycznych
  i niezależnych pośredników rynkowych, w tym punktów kompleksowej obsługi lub podobnych mechanizmów wsparcia, w celu stymulowania rozwoju rynku po stronie popytu i po stronie podaży oraz upublicznianie informacji o tych mechanizmach wsparcia i udostępnianie ich uczestnikom rynku. |
| --- | --- |

c)

ustanawianie i promowanie roli organów doradczych
  , przedsiębiorstw usług energetycznych
  i niezależnych pośredników rynkowych, w tym punktów kompleksowej obsługi lub podobnych mechanizmów wsparcia, w celu stymulowania rozwoju rynku po stronie popytu i po stronie podaży oraz upublicznianie informacji o tych mechanizmach wsparcia i udostępnianie ich uczestnikom rynku.

7.   W celu wspierania właściwego funkcjonowania rynku usług energetycznych państwa członkowskie mogą ustanowić indywidualny mechanizm lub wyznaczyć rzecznika praw odbiorców energii w celu zapewnienia efektywnego rozpatrywania skarg i pozasądowego rozstrzygania sporów wynikających z umów o usługi energetyczne i umów o poprawę efektywności energetycznej.

8.   Państwa członkowskie zapewniają, aby dystrybutorzy energii, operatorzy systemów dystrybucyjnych oraz przedsiębiorstwa prowadzące detaliczną sprzedaż energii powstrzymali się od wszelkich działań, które mogłyby stworzyć bariery dla popytu na usługi energetyczne i dla świadczenia takich usług, lub środków poprawy efektywności energetycznej, lub utrudnić rozwój rynków takich usług lub środków, w tym od zamykania dostępu do rynku dla konkurentów lub nadużywania pozycji dominującej.

Artykuł 28

Krajowy fundusz efektywności energetycznej, finansowanie i wsparcie techniczne

1.   Nie naruszając postanowień art. 107 i 108 TFUE, państwa członkowskie ułatwiają tworzenie instrumentów finansowych lub korzystanie z istniejących instrumentów dotyczących środków poprawy efektywności energetycznej w celu zmaksymalizowania korzyści wynikających z finansowania wieloźródłowego i z połączenia dotacji, instrumentów finansowych i pomocy technicznej.

2.   W stosownych przypadkach Komisja bezpośrednio lub za pośrednictwem europejskich instytucji finansowych wspiera państwa członkowskie w tworzeniu instrumentów finansowania oraz instrumentów zapewniających pomoc na rozwój projektów na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym w celu zwiększenia inwestycji w efektywność energetyczną w poszczególnych sektorach oraz w celu ochrony i wzmacniania pozycji odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, w tym poprzez uwzględnienie perspektywy równości, tak aby nikt nie został pominięty.

3.   Państwa członkowskie przyjmują środki zapewniające, aby produkty pożyczkowe na rzecz efektywności energetycznej, takie jak zielone kredyty hipoteczne i zielone pożyczki, zabezpieczone i niezabezpieczone, były oferowane szeroko i w sposób niedyskryminacyjny przez instytucje finansowe oraz aby były widoczne i dostępne dla konsumentów. Państwa członkowskie przyjmują środki mające na celu ułatwienie wdrażania systemów finansowania rachunkowego i podatkowego. Państwa członkowskie zapewniają, by banki i inne instytucje finansowe otrzymywały informacje o możliwościach udziału w finansowaniu środków poprawy efektywności energetycznej, w tym poprzez tworzenie partnerstw publiczno-prywatnych.

3a.
     
  Nie naruszając art. 107 i 108 TFUE, państwa członkowskie przyjmują systemy wsparcia finansowego w celu zwiększenia wykorzystania środków w zakresie efektywności energetycznej dla nowo wybudowanych lokalnych lub indywidualnych sieci ciepłowniczych lub chłodniczych lub na potrzeby znacznej modernizacji takich sieci oraz zastąpienia starych i nieefektywnych systemów ogrzewania i chłodzenia rozwiązaniami alternatywnymi o wysokiej wydajności.

Państwa członkowskie ułatwiają tworzenie lokalnej wiedzy fachowej i pomocy technicznej w celu zapewnienia doradztwa w zakresie najlepszych praktyk dotyczących dekarbonizacji lokalnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych, takich jak dostęp do lokalnych projektów i ukierunkowane wsparcie finansowe.

4.   Komisja ułatwia wymianę sprawdzonych rozwiązań między właściwymi władzami lub organami krajowymi i regionalnymi, np. w ramach dorocznych spotkań organów regulacyjnych oraz za pomocą publicznych baz danych zawierających informacje dotyczące wdrażania środków przez państwa członkowskie i porównywania krajów.

5.   Aby zmobilizować fundusze prywatne na rzecz środków w zakresie efektywności energetycznej i termomodernizacji,
  tak aby przyczynić się do realizacji unijnych celów w zakresie efektywności energetycznej i wkładów krajowych zgodnie z art. 4 niniejszej dyrektywy, a także celów określonych w dyrektywie
  2010/31/UE, Komisja nawiązuje dialog zarówno z publicznymi, jak i prywatnymi instytucjami finansowymi
  , a także z określonymi sektorami, takimi jak transport, ICT i budownictwo
  , w celu określenia
  potrzeb i
  możliwych do podjęcia działań.

6.   Działania, o których mowa w ust. 5, obejmują następujące elementy:

| a) | stymulowanie inwestycji kapitałowych w efektywność energetyczną poprzez uwzględnianie szerszych skutków oszczędności energii; |
| --- | --- |

a)

stymulowanie inwestycji kapitałowych w efektywność energetyczną poprzez uwzględnianie szerszych skutków oszczędności energii;

| aa) | ułatwianie wdrażania specjalnych instrumentów finansowych na rzecz efektywności energetycznej i wielkoskalowych systemów finansowania, które mają zostać ustanowione przez instytucje finansowe; |
| --- | --- |

aa)

ułatwianie wdrażania specjalnych instrumentów finansowych na rzecz efektywności energetycznej i wielkoskalowych systemów finansowania, które mają zostać ustanowione przez instytucje finansowe;

| b) | zapewnianie lepszych danych dotyczących wyników w zakresie efektywności energetycznej i finansowania przez:






  (i) | dalsze analizowanie, w jaki sposób inwestycje w efektywność energetyczną poprawiają leżące u ich podstaw wartości aktywów; |
| --- | --- | --- |

b)

zapewnianie lepszych danych dotyczących wyników w zakresie efektywności energetycznej i finansowania przez:

(i)

dalsze analizowanie, w jaki sposób inwestycje w efektywność energetyczną poprawiają leżące u ich podstaw wartości aktywów;

| (ii) | wspieranie badań oceniających monetyzację nieenergetycznych korzyści płynących z inwestycji w efektywność energetyczną. |
| --- | --- |

(ii)

wspieranie badań oceniających monetyzację nieenergetycznych korzyści płynących z inwestycji w efektywność energetyczną.

7.   W celu stymulowania prywatnego finansowania środków w zakresie efektywności energetycznej i termomodernizacji, państwa członkowskie wdrażając niniejszą dyrektywę:

| a) | rozważają sposoby lepszego wykorzystywania
  systemów zarządzania energią i
  audytów energetycznych na mocy art. 11, aby wpływać na proces decyzyjny; |
| --- | --- |

a)

rozważają sposoby lepszego wykorzystywania
  systemów zarządzania energią i
  audytów energetycznych na mocy art. 11, aby wpływać na proces decyzyjny;

| b) | w optymalny sposób wykorzystują możliwości i narzędzia dostępne w budżecie ogólnym i zaproponowane w inicjatywie dotyczącej inteligentnego finansowania na rzecz inteligentnych budynków oraz w komunikacie Komisji pt. „Fala renowacji”. |
| --- | --- |

b)

w optymalny sposób wykorzystują możliwości i narzędzia dostępne w budżecie ogólnym i zaproponowane w inicjatywie dotyczącej inteligentnego finansowania na rzecz inteligentnych budynków oraz w komunikacie Komisji pt. „Fala renowacji”.

8.   Do dnia 31 grudnia 2024 r. Komisja dostarczy państwom członkowskim i uczestnikom rynku wskazówki, jak uruchomić inwestycje prywatne.

Wskazówki te mają mieć na celu pomoc państwom członkowskim i uczestnikom rynku w rozwijaniu i realizacji ich inwestycji w efektywność energetyczną w ramach różnych programów unijnych i będą zawierać propozycje odpowiednich mechanizmów i rozwiązań finansowych, z połączeniem dotacji, instrumentów finansowych i pomocy na rozwój projektów, w celu zwiększenia skali istniejących inicjatyw i wykorzystania finansowania unijnego jako katalizatora do pozyskiwania i uruchamiania finansowania prywatnego.

9.   
  Do dnia ... [data transpozycji]
  państwa członkowskie mogą utworzyć krajowy fundusz efektywności energetycznej.
  Krajowy fundusz efektywności energetycznej
  ma służyć wdrożeniu środków w zakresie efektywności energetycznej
  wspierających krajowe wkłady państw członkowskich, o których mowa w art. 4 ust. 2. Krajowy fundusz efektywności energetycznej może zostać ustanowiony jako specjalny fundusz w ramach istniejącego już krajowego instrumentu wspierającego inwestycje kapitałowe.

Państwa członkowskie ustanawiają w swoich krajowych funduszach efektywności energetycznej instrumenty finansowania, w tym gwarancje publiczne, w celu większego wykorzystania prywatnych inwestycji w efektywność energetyczną oraz produktów pożyczkowych na rzecz efektywności energetycznej i innowacyjnych systemów, o których mowa w ust. 3 niniejszego artykułu. Zgodnie
  z art. 8 ust. 3 i art. 22
  krajowy fundusz efektywności energetycznej ma wspierać wdrożenie środków
  na zasadzie priorytetu wśród odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne.
  Wsparcie to obejmuje finansowanie środków w zakresie efektywności energetycznej dla MŚP w celu zagwarantowania dźwigni finansowej i przyciągnięcia finansowania prywatnego do MŚP, a tym samym wspieranie wdrażania
  krajowych środków w zakresie efektywności energetycznej w celu wsparcia państw członkowskich w realizacji ich krajowych wkładów w zakresie efektywności energetycznej i ich orientacyjnych trajektorii, o których mowa w art. 4 ust. 2. [Krajowy fundusz efektywności energetycznej może być finansowany z dochodów z aukcji uprawnień na podstawie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji w sektorach budownictwa i transportu.]

10.   Państwa członkowskie mogą zezwolić instytucjom publicznym na wypełnianie obowiązków określonych w art. 6 ust. 1 przez przekazywanie rocznych składek na rzecz krajowego funduszu efektywności energetycznej w wysokości odpowiadającej wartości inwestycji, które są wymagane, by wypełnić te obowiązki.

11.   Państwa członkowskie mogą postanowić, że strony zobowiązane mogą wypełniać swoje obowiązki, o których mowa w art. 8 ust. 1 i 4 , przekazując roczne składki na rzecz krajowego funduszu efektywności energetycznej w wysokości równej wartości inwestycji, które są wymagane, by wypełnić te obowiązki.

12.   Państwa członkowskie mogą wykorzystywać dochody wynikające z rocznych limitów emisji przewidzianych w decyzji nr 406/2009/WE na tworzenie innowacyjnych mechanizmów finansowania na potrzeby poprawy efektywności energetycznej.

12a.
     
  Komisja ocenia skuteczność i efektywność środków inwestycyjnych w zakresie efektywności energetycznej wdrażanych w państwach członkowskich oraz ich zdolność do zwiększenia wykorzystania prywatnych inwestycji w efektywność energetyczną, uwzględniając również potrzeby w zakresie finansowania publicznego określone w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu. Komisja ocenia, czy mechanizm efektywności energetycznej na poziomie Unii mający na celu zapewnienie gwarancji UE, pomocy technicznej, w tym punktów kompleksowej obsługi, oraz odpowiednich dotacji umożliwiających wdrażanie instrumentów finansowych oraz systemów finansowania i wsparcia na poziomie krajowym mógłby przyczynić się w sposób racjonalny pod względem kosztów do osiągnięcia unijnych celów w zakresie efektywności energetycznej i klimatu oraz, w stosownych przypadkach, proponuje ustanowienie takiego mechanizmu.

W tym celu Komisja do ... [30 marca 2024 r.] przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie, w stosownym przypadku wraz z wnioskiem ustawodawczym.

12b.
     
  Państwa członkowskie przedkładają Komisji do dnia ... [15 marca 2025 r.], a następnie co dwa lata, w ramach zintegrowanych krajowych sprawozdań w dziedzinie energii i klimatu dotyczących postępów zgodnie z art. 17 i 21 rozporządzenia (UE) 2018/1999, następujące dane:

| a) | oszacowanie wielkości inwestycji publicznych i prywatnych w efektywność energetyczną, w tym inwestycji w ramach umów o poprawę efektywności energetycznej oraz efektu dźwigni osiągniętego dzięki finansowaniu publicznemu wspierającemu środki w zakresie efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

a)

oszacowanie wielkości inwestycji publicznych i prywatnych w efektywność energetyczną, w tym inwestycji w ramach umów o poprawę efektywności energetycznej oraz efektu dźwigni osiągniętego dzięki finansowaniu publicznemu wspierającemu środki w zakresie efektywności energetycznej;

| b) | wolumen umów na produkty pożyczkowe na rzecz efektywności energetycznej, z rozróżnieniem na zabezpieczone i niezabezpieczone produkty pożyczkowe, |
| --- | --- |

b)

wolumen umów na produkty pożyczkowe na rzecz efektywności energetycznej, z rozróżnieniem na zabezpieczone i niezabezpieczone produkty pożyczkowe,

| c) | krajowe programy finansowania wprowadzone w celu zwiększenia wykorzystania efektywności energetycznej i najlepszych praktyk oraz innowacyjne systemy finansowania na rzecz efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

c)

krajowe programy finansowania wprowadzone w celu zwiększenia wykorzystania efektywności energetycznej i najlepszych praktyk oraz innowacyjne systemy finansowania na rzecz efektywności energetycznej.

Aby ułatwić przygotowanie sprawozdania, o którym mowa w akapicie pierwszym, do dnia ... [15 marca 2024 r.] Komisja przedstawi państwom członkowskim wspólny wzór. Państwa członkowskie dołączają załącznik sporządzony zgodnie z tym wzorem do swoich zintegrowanych krajowych sprawozdań w dziedzinie energii i klimatu dotyczących postępów.

Artykuł 29

Współczynniki konwersji i współczynniki energii pierwotnej

1.   Do celów porównywania oszczędności energii i konwersji do porównywalnej jednostki zastosowanie mają wartości kaloryczne netto określone w załączniku VI do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2018/2066 (71) oraz współczynniki energii pierwotnej ustanowione w ust. 2, chyba że możliwe jest uzasadnienie wykorzystania innych wartości lub współczynników.

2.   Współczynnik energii pierwotnej ma zastosowanie w przypadku obliczania oszczędności energii w odniesieniu do energii pierwotnej przy wykorzystaniu podejścia oddolnego opartego na zużyciu energii końcowej.

3.   W odniesieniu do oszczędności wyrażonych w kWh energii elektrycznej państwa członkowskie stosują współczynnik w celu dokładnego obliczenia uzyskanych oszczędności zużycia energii pierwotnej. Państwa członkowskie stosują współczynnik domyślny wynoszący 2,1, chyba że korzystają z prawa do określenia innego współczynnika w oparciu o uzasadnione warunki krajowe.

4.   W odniesieniu do oszczędności wyrażonych w kWh innych nośników energii państwa członkowskie stosują współczynnik w celu dokładnego obliczenia uzyskanych oszczędności zużycia energii pierwotnej.

5.   W przypadku gdy państwa członkowskie określają swój własny współczynnik dla wartości domyślnej przewidzianej na podstawie niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie określają ten współczynnik za pomocą przejrzystej metody na podstawie warunków krajowych
  lub lokalnych
  mających wpływ na zużycie energii pierwotnej. Okoliczności te są umotywowane i weryfikowalne, a także powinny być oparte na obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriach.

6.   W przypadku określania własnego współczynnika państwa członkowskie uwzględniają skład przyszłego koszyka energetycznego zawarty w aktualizacji swoich zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu i w późniejszym zintegrowanym krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu, które mają być zgłaszane Komisji zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999. Jeżeli odbiegają one od wartości domyślnej, państwa członkowskie zgłaszają Komisji współczynnik, który stosują, wraz z metodą obliczenia i danymi bazowymi w aktualizacji zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu oraz w późniejszych zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999.

7.   Do dnia 25 grudnia 2022 r., a następnie co cztery lata, Komisja dokonuje przeglądu współczynnika domyślnego na podstawie odnotowanych danych. Przegląd ten przeprowadza się z uwzględnieniem jego wpływu na inne przepisy prawa Unii, takie jak dyrektywa 2009/125/WE i rozporządzenie (UE) 2017/1369.
  Metoda ta podlega regularnej ocenie, aby dzięki oszczędnościom energii zapewnić najwyższy poziom redukcji emisji gazów cieplarnianych, a jednocześnie stopniowe wycofywanie paliw kopalnych.

ROZDZIAŁ VII

ROZDZIAŁ VII

PRZEPISY KOŃCOWE

PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł 30

Sankcje

Państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji nakładanych w przypadku nieprzestrzegania przepisów krajowych przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy, a także stosują środki niezbędne do zapewnienia ich wykonania. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. W terminie do dnia [data transpozycji] r. państwa członkowskie powiadamiają o tych przepisach Komisję, a także bezzwłocznie powiadamiają Komisję o wszystkich późniejszych zmianach, które tych przepisów dotyczą.

Artykuł 31

Akty delegowane

1.   Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 32 dotyczących przeglądu zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności, o których mowa w art. 24 ust. 10 akapit drugi.

2.   Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 32 w celu zmiany lub uzupełnienia niniejszej dyrektywy poprzez dostosowanie do postępu technicznego wartości, metod obliczeniowych, domyślnych współczynników energii pierwotnej oraz wymogów, o których mowa w art. 29, załącznikach II, III, V, VII–XI oraz XIII.

3.   Komisja jest uprawniona do przyjęcia
  , w terminie jednego miesiąca od wejścia w życie dyrektywy,
  aktów delegowanych zgodnie z art. 32 w celu zmiany lub uzupełnienia niniejszej dyrektywy przez ustanowienie, po konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, wspólnego unijnego systemu oceny zrównoważonego charakteru ośrodków przetwarzania danych znajdujących się na terytorium Unii. W ramach tego systemu musi zostać ustanowiona definicja wskaźników zrównoważonego charakteru ośrodka przetwarzania danych oraz, na podstawie art.
  11a
  niniejszej dyrektywy, muszą zostać określone minimalne progi znacznego zużycia energii, a także muszą zostać wyznaczone kluczowe wskaźniki i metody ich pomiaru.

Artykuł 32

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1.   Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2.   Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 31, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia [data publikacji w Dz.U.] r. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.

3.   Przekazanie uprawnień, o których mowa w art. 31, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.

4.   Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.

5.   Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

6.   Akt delegowany przyjęty zgodnie z art. 31 wchodzi w życie tylko wtedy, jeśli Parlament Europejski lub Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie 2 miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub jeśli, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Artykuł 33

Przegląd i monitorowanie wdrażania

1.   W kontekście sprawozdania na temat stanu unii energetycznej Komisja przedstawi sprawozdanie w sprawie funkcjonowania rynku dwutlenku węgla zgodnie z art. 35 ust. 1 i art. 35 ust. 2 lit. c) rozporządzenia (UE) 2018/1999, uwzględniając skutki wdrażania niniejszej dyrektywy.

2.   Do dnia 31 października 2025 r., a następnie co cztery lata, Komisja ocenia istniejące środki służące zwiększeniu efektywności energetycznej i obniżeniu emisyjności sektora ogrzewania i chłodzenia. W ocenie tej Komisja bierze pod uwagę:

| a) | tendencje w zakresie efektywności energetycznej i emisji gazów cieplarnianych w sektorze ogrzewania i chłodzenia, w tym w systemach ciepłowniczych i chłodniczych; |
| --- | --- |

a)

tendencje w zakresie efektywności energetycznej i emisji gazów cieplarnianych w sektorze ogrzewania i chłodzenia, w tym w systemach ciepłowniczych i chłodniczych;

| b) | wzajemne powiązania między zastosowanymi środkami; |
| --- | --- |

b)

wzajemne powiązania między zastosowanymi środkami;

| c) | zmiany efektywności energetycznej i emisji gazów cieplarnianych w sektorze ogrzewania i chłodzenia; |
| --- | --- |

c)

zmiany efektywności energetycznej i emisji gazów cieplarnianych w sektorze ogrzewania i chłodzenia;

| d) | istniejące i planowane polityki i środki w zakresie efektywności energetycznej oraz polityki i środki w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych na szczeblu krajowym i unijnym; oraz |
| --- | --- |

d)

istniejące i planowane polityki i środki w zakresie efektywności energetycznej oraz polityki i środki w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych na szczeblu krajowym i unijnym; oraz

| e) | środki przedstawione przez państwa członkowskie w swoich kompleksowych ocenach na podstawie art. 23 ust. 1 niniejszej dyrektywy i zgłoszone zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

e)

środki przedstawione przez państwa członkowskie w swoich kompleksowych ocenach na podstawie art. 23 ust. 1 niniejszej dyrektywy i zgłoszone zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1999.

W terminach, o których mowa w akapicie pierwszym,
  Komisja
  przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z tej oceny i,
  w stosownych przypadkach,
  proponuje
  środki zapewniające osiągnięcie unijnych celów dotyczących energii i klimatu.

3.   Państwa członkowskie przedkładają Komisji w terminie do dnia 30 kwietnia każdego roku statystykę dotyczącą krajowego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z wysoko- i niskosprawnej kogeneracji, zgodnie z metodą przedstawioną w załączniku II, w odniesieniu do całkowitej produkcji ciepła i energii elektrycznej. Przedkładają one również roczną statystykę dotyczącą mocy wytwórczych ciepła i energii elektrycznej w procesie kogeneracji oraz paliw wykorzystanych do celów kogeneracji, jak również dotyczącą produkcji i mocy wytwórczych w systemach ciepłowniczych i chłodniczych, w odniesieniu do całkowitej produkcji i mocy wytwórczych ciepła i energii elektrycznej. Państwa członkowskie przedkładają statystykę dotyczącą oszczędności energii pierwotnej osiągniętej dzięki zastosowaniu kogeneracji zgodnie z metodą przedstawioną w załączniku III.

4.   Do dnia 1 stycznia 2021 r. Komisja przeprowadzi ocenę potencjału w zakresie efektywności energetycznej w odniesieniu do konwersji, przetwarzania, przesyłu, transportu i magazynowania energii i przekaże sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. W stosownych przypadkach sprawozdaniu temu towarzyszą wnioski ustawodawcze.

5.   Z zastrzeżeniem ewentualnych zmian przepisów dyrektywy 2009/73/WE dotyczących rynków detalicznych, Komisja przeprowadzi do dnia 31 grudnia 2021 r. ocenę i przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące przepisów odnoszących się do opomiarowania, rozliczeń i informowania konsumentów w przypadku gazu ziemnego, tak aby dostosować te przepisy, w stosownych przypadkach, do odpowiednich przepisów dotyczących energii elektrycznej zawartych w dyrektywie (UE) 2019/944, tak aby wzmocnić ochronę konsumentów i umożliwić częstsze otrzymywanie przez odbiorców końcowych jasnych i aktualnych informacji na temat zużycia przez nich gazu ziemnego i umożliwić im regulowanie tego zużycia. Jak najszybciej po przedstawieniu tego sprawozdania Komisja, w stosownych przypadkach, przyjmuje wnioski ustawodawcze.

6.   Do dnia 31 października 2022 r. Komisja oceni, czy Unia osiągnęła swój główny cel w zakresie efektywności energetycznej do 2020 r.

7.   Do dnia 28 lutego 2027 r., a następnie co pięć lat, Komisja dokonuje oceny niniejszej dyrektywy i przedstawia sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

Ocena ta obejmuje:

| a) | ocenę ogólnej skuteczności dyrektywy oraz potrzeby dalszego dostosowania unijnej polityki w zakresie efektywności energetycznej zgodnie z celami Porozumienia paryskiego z 2015 r. oraz w świetle rozwoju sytuacji gospodarczej i zmian w zakresie innowacji; |
| --- | --- |

a)

ocenę ogólnej skuteczności dyrektywy oraz potrzeby dalszego dostosowania unijnej polityki w zakresie efektywności energetycznej zgodnie z celami Porozumienia paryskiego z 2015 r. oraz w świetle rozwoju sytuacji gospodarczej i zmian w zakresie innowacji;

| aa) | kompleksową ocenę łącznego wpływu makroekonomicznego niniejszej dyrektywy, ze szczególnym uwzględnieniem jej wpływu na bezpieczeństwo energetyczne Unii, ceny energii, minimalizowanie ubóstwa energetycznego, wzrost gospodarczy, konkurencyjność, tworzenie miejsc pracy, koszty mobilności i siłę nabywczą gospodarstw domowych; |
| --- | --- |

aa)

kompleksową ocenę łącznego wpływu makroekonomicznego niniejszej dyrektywy, ze szczególnym uwzględnieniem jej wpływu na bezpieczeństwo energetyczne Unii, ceny energii, minimalizowanie ubóstwa energetycznego, wzrost gospodarczy, konkurencyjność, tworzenie miejsc pracy, koszty mobilności i siłę nabywczą gospodarstw domowych;

| b) | główne cele w dziedzinie efektywności energetycznej Unii na 2030 r. określone w art. 4 ust. 1, w perspektywie podniesienia tych celów w przypadku znacznego zmniejszenia kosztów wynikającego z rozwoju sytuacji gospodarczej lub rozwoju technologii, w razie konieczności, by osiągnąć cele Unii na 2040 r. lub 2050 r. w zakresie obniżenia emisyjności lub spełnić jej międzynarodowe zobowiązania w zakresie obniżenia emisyjności; |
| --- | --- |

b)

główne cele w dziedzinie efektywności energetycznej Unii na 2030 r. określone w art. 4 ust. 1, w perspektywie podniesienia tych celów w przypadku znacznego zmniejszenia kosztów wynikającego z rozwoju sytuacji gospodarczej lub rozwoju technologii, w razie konieczności, by osiągnąć cele Unii na 2040 r. lub 2050 r. w zakresie obniżenia emisyjności lub spełnić jej międzynarodowe zobowiązania w zakresie obniżenia emisyjności;

| c) | jeżeli państwa członkowskie nadal osiągają nowe roczne oszczędności zgodnie z art. 8 ust.1 lit. c) w dziesięcioletnich okresach po 2030 r.; |
| --- | --- |

c)

jeżeli państwa członkowskie nadal osiągają nowe roczne oszczędności zgodnie z art. 8 ust.1 lit. c) w dziesięcioletnich okresach po 2030 r.;

| d) | jeżeli państwa członkowskie nadal zapewniają, aby co najmniej 3 % całkowitej powierzchni ogrzewanych lub chłodzonych budynków będących własnością instytucji publicznych było poddawane co roku renowacji zgodnie z art. 6 ust. 1 w celu zmiany wskaźnika renowacji określonego w tym artykule; |
| --- | --- |

d)

jeżeli państwa członkowskie nadal zapewniają, aby co najmniej 3 % całkowitej powierzchni ogrzewanych lub chłodzonych budynków będących własnością instytucji publicznych było poddawane co roku renowacji zgodnie z art. 6 ust. 1 w celu zmiany wskaźnika renowacji określonego w tym artykule;

| e) | jeżeli państwa członkowskie nadal osiągają część oszczędności energii wśród odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne zgodnie z art. 8 ust. 3 w dziesięcioletnich okresach po 2030 r.; |
| --- | --- |

e)

jeżeli państwa członkowskie nadal osiągają część oszczędności energii wśród odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne zgodnie z art. 8 ust. 3 w dziesięcioletnich okresach po 2030 r.;

| f) | jeżeli państwa członkowskie nadal osiągają redukcję zużycia energii końcowej zgodnie z art. 5 ust. 1. |
| --- | --- |

f)

jeżeli państwa członkowskie nadal osiągają redukcję zużycia energii końcowej zgodnie z art. 5 ust. 1.

Sprawozdaniu temu towarzyszą
  kompleksowa ocena potrzeby zmiany niniejszej dyrektywy w celu uproszczenia przepisów oraz,
  w stosownych przypadkach, wnioski dotyczące dalszych środków.
  Komisja stale dostosowuje procedury administracyjne do najlepszych praktyk i podejmuje wszelkie środki w celu uproszczenia wdrażania niniejszej dyrektywy przy jednoczesnym zminimalizowaniu obciążenia administracyjnego.

Artykuł 34

Procedura komitetowa

1.   Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

2.   W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

Artykuł 35

Transpozycja

1.   Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania art. [...] oraz załączników [...] [artykuły i załączniki, które zostały zmienione pod względem merytorycznym w porównaniu z uchylaną dyrektywą] do dnia [...] r.

Niezwłocznie przekazują one Komisji tekst tych przepisów.

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Przepisy te zawierają także wskazanie, że w istniejących przepisach ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odesłania do dyrektywy uchylonej niniejszą dyrektywą odczytuje się jako odesłania do niniejszej dyrektywy. Sposób dokonywania takiego odniesienia i formułowania takiego wskazania określany jest przez państwa członkowskie.

2.   Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

Artykuł 36

Uchylenie

Dyrektywa 2012/27/UE, zmieniona aktami wymienionymi w załączniku XV część A, traci moc ze skutkiem od dnia [...] r. [dzień następujący po dacie określonej w art. 35 ust. 1 akapit pierwszy], bez uszczerbku dla obowiązków państw członkowskich dotyczących terminów transpozycji do prawa krajowego dyrektyw określonych w załączniku XV część B .

Odesłania do uchylonej dyrektywy rozumie się jako odesłania do niniejszej dyrektywy i odczytuje zgodnie z tabelą korelacji zamieszczoną w załączniku XVI.

Artykuł 37

Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuły [...] i załączniki [...] [artykuły i załączniki, które nie uległy zmianie w stosunku do uchylonej dyrektywy] stosuje się od dnia [...] [dzień następujący po dacie określonej w art. 35 ust. 1 akapit pierwszy].

Artykuł 38

Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia [...] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego

Przewodnicząca

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK I

KRAJOWE WKŁADY W REALIZACJĘ UNIJNYCH CELÓW W ZAKRESIE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ W 2030 R. POD WZGLĘDEM ZUŻYCIA ENERGII KOŃCOWEJ LUB PIERWOTNEJ

| 1. | Poziom wkładów krajowych oblicza się na podstawie wzoru ▌:


  C1252023PL16610120220913PL0016.000116621661P9_TC1-COD(2021)0275Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie ujednoliconych procedur kontroli drogowego transportu towarów niebezpiecznych (tekst jednolity)(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, dyrektywy (UE) 2022/1999.)C1252023PL17110120220913PL0020.000117121711P9_TC1-COD(2021)0343Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2014/59/UE w odniesieniu do traktowania ostrożnościowego instytucji globalnych o znaczeniu systemowym, które realizują strategię restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wielu punktów kontaktowych oraz w odniesieniu do metod pośredniej subskrypcji instrumentów kwalifikujących się do spełnienia minimalnego wymogu w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/2036.)C1252023PL29310120220913PL0023.000129322931P9_TC1-COD(2022)0035Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2019/833 ustanawiającego środki ochrony i egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/2037.)C1252023PL29410120220913PL0024.000129422941P9_TC1-COD(2021)0103Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie ustanowienia środków ochrony i zarządzania obowiązujących na obszarze objętym konwencją w sprawie rybołówstwa na zachodnim i środkowym Pacyfiku oraz w sprawie zmiany rozporządzenia Rady (WE) nr 520/2007(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/2056.)C1252023PL39710120220914PL0026.000139723971P9_TC1-COD(2020)0310Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 14 września 2022 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, dyrektywy (UE) 2022/2041.)C1252023PL46210120220915PL0028.000146224621P9_TC1-COD(2022)0281Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 15 września 2022 r. w celu przyjęcia decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie udzielenia wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie, wzmocnienia wspólnego funduszu rezerw w drodze gwarancji państw członkowskich oraz szczególnego tworzenia rezerw na niektóre zobowiązania finansowe związane z Ukrainą gwarantowane na podstawie decyzji nr 466/2014/UE, oraz w sprawie zmiany decyzji (UE) 2022/1201(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, decyzji (UE) 2022/1628.)

  Gdzie CEU to współczynnik korygujący
  ustalony przez Komisję po przedstawieniu przez państwa członkowskie informacji o Targecie.
  Target to poziom ambicji danego kraju, a FECB2030 PECB2030
  to scenariusz odniesienia 2020 wykorzystywany jako poziom bazowy dla 2030 r. |
| --- | --- |

1.

Image 1C1252023PL16610120220913PL0016.000116621661P9_TC1-COD(2021)0275Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie ujednoliconych procedur kontroli drogowego transportu towarów niebezpiecznych (tekst jednolity)(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, dyrektywy (UE) 2022/1999.)C1252023PL17110120220913PL0020.000117121711P9_TC1-COD(2021)0343Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2014/59/UE w odniesieniu do traktowania ostrożnościowego instytucji globalnych o znaczeniu systemowym, które realizują strategię restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wielu punktów kontaktowych oraz w odniesieniu do metod pośredniej subskrypcji instrumentów kwalifikujących się do spełnienia minimalnego wymogu w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/2036.)C1252023PL29310120220913PL0023.000129322931P9_TC1-COD(2022)0035Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2019/833 ustanawiającego środki ochrony i egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/2037.)C1252023PL29410120220913PL0024.000129422941P9_TC1-COD(2021)0103Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie ustanowienia środków ochrony i zarządzania obowiązujących na obszarze objętym konwencją w sprawie rybołówstwa na zachodnim i środkowym Pacyfiku oraz w sprawie zmiany rozporządzenia Rady (WE) nr 520/2007(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/2056.)C1252023PL39710120220914PL0026.000139723971P9_TC1-COD(2020)0310Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 14 września 2022 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, dyrektywy (UE) 2022/2041.)C1252023PL46210120220915PL0028.000146224621P9_TC1-COD(2022)0281Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 15 września 2022 r. w celu przyjęcia decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie udzielenia wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie, wzmocnienia wspólnego funduszu rezerw w drodze gwarancji państw członkowskich oraz szczególnego tworzenia rezerw na niektóre zobowiązania finansowe związane z Ukrainą gwarantowane na podstawie decyzji nr 466/2014/UE, oraz w sprawie zmiany decyzji (UE) 2022/1201(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, decyzji (UE) 2022/1628.)

Gdzie CEU to współczynnik korygujący
  ustalony przez Komisję po przedstawieniu przez państwa członkowskie informacji o Targecie.
  Target to poziom ambicji danego kraju, a FECB2030 PECB2030
  to scenariusz odniesienia 2020 wykorzystywany jako poziom bazowy dla 2030 r.

| 2. | Poniższy wzór ▌wyraża obiektywne kryteria odzwierciedlające czynniki wymienione w art. 4 ust. 2 lit. d) ppkt (i)–(iv), z których każdy jest stosowany do określenia poziomu ambicji dla poszczególnych krajów w % (Target) i ma taką samą wagę we wzorze (0,25):






  a) | zryczałtowany wkład („Fflat”); |
| --- | --- | --- |

2.

a)

zryczałtowany wkład („Fflat”);

| b) | wkład zależny od PKB na mieszkańca („Fwealth”); |
| --- | --- |

b)

wkład zależny od PKB na mieszkańca („Fwealth”);

| c) | wkład zależny od energochłonności („Fintensity”); |
| --- | --- |

c)

wkład zależny od energochłonności („Fintensity”);

| d) | wkład od potencjału opłacalnej oszczędności energii („Fpotential”). |
| --- | --- |

d)

wkład od potencjału opłacalnej oszczędności energii („Fpotential”).

| 3. | Fflat odzwierciedla unijny cel na 2030 r., który obejmuje dodatkowe wysiłki niezbędne do osiągnięcia unijnych celów w zakresie efektywności energetycznej pod względem zużycia energii końcowej (FEC) i zużycia energii pierwotnej (PEC) w porównaniu z prognozami na 2030 r. przedstawionymi w scenariuszu odniesienia
  2007
  . |
| --- | --- |

3.

| 4. | Fwealth oblicza się dla każdego państwa członkowskiego na podstawie trzyletniej średniej określonego przez Eurostat wskaźnika realnego PKB na mieszkańca w stosunku do trzyletniej średniej unijnej za lata 2017–2019, według parytetów siły nabywczej (PPP). |
| --- | --- |

4.

| 5. | Fintensity oblicza się dla każdego państwa członkowskiego na podstawie trzyletniej średniej wskaźnika energochłonności końcowej (FEC lub PEC do realnego PKB wg PPP) w stosunku do trzyletniej średniej unijnej za lata 2017–2019. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Fpotential oblicza się dla każdego państwa członkowskiego na podstawie oszczędności energii końcowej lub pierwotnej w ramach scenariusza PRIMES MIX 55 % na 2030 r. Oszczędności wyrażane są w odniesieniu do prognoz na 2030 r. przedstawionych w scenariuszu odniesienia
  2007
  . |
| --- | --- |

6.

| 7. | W odniesieniu do każdego kryterium określonego w pkt 2 lit. a)–d) stosuje się dolną i górną granicę. Poziom ambicji dla każdego współczynnika jest ograniczony do 50 % i 150 % średniego unijnego poziomu ambicji w ramach danego współczynnika. |
| --- | --- |

7.

| 8. | O ile nie stwierdzono inaczej, źródłem danych wejściowych wykorzystanych do obliczania współczynników jest Eurostat. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Ftotal oblicza się jako ważoną sumę wszystkich czterech współczynników (Fflat. Fwealth Fintensity and Fpotential). Następnie wartość docelową oblicza się jako iloczyn współczynnika łącznego Ftotal i celu unijnego. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Komisja określa
  współczynnik korygujący dla energii pierwotnej i końcowej CEU

  , który
  stosuje się do
  przydzielonej wartości docelowej
  wszystkich państw członkowskich w celu kalibracji sumy wszystkich wkładów krajowych w realizację unijnych celów w zakresie zużycia energii pierwotnej i końcowej w 2030 r. Współczynnik CEU jest identyczny dla wszystkich państw członkowskich. |
| --- | --- |

10.

ZAŁĄCZNIK II

OGÓLNE ZASADY OBLICZANIA ILOŚCI ENERGII ELEKTRYCZNEJ Z KOGENERACJI

Część I

Zasady ogólne

Wartości stosowane do obliczania ilości energii elektrycznej z kogeneracji określane są na podstawie przewidywanego lub rzeczywistego funkcjonowania jednostki w normalnych warunkach jej pracy. Dla jednostek mikrokogeneracyjnych obliczenie to może być wykonane na podstawie wartości certyfikowanych.

| a) | Produkcję energii elektrycznej z kogeneracji uważa się za równą całkowitej rocznej produkcji energii elektrycznej wytworzonej przez daną jednostkę, mierzonej na wyjściu głównych generatorów, jeżeli spełnione są następujące warunki:






  (i) | w jednostkach kogeneracyjnych typu b), d), e), f), g) i h), o których mowa w części II, o rocznej sprawności ogólnej ustalonej przez państwa członkowskie na poziomie co najmniej 75 %; |
| --- | --- | --- |

a)

Produkcję energii elektrycznej z kogeneracji uważa się za równą całkowitej rocznej produkcji energii elektrycznej wytworzonej przez daną jednostkę, mierzonej na wyjściu głównych generatorów, jeżeli spełnione są następujące warunki:

(i)

w jednostkach kogeneracyjnych typu b), d), e), f), g) i h), o których mowa w części II, o rocznej sprawności ogólnej ustalonej przez państwa członkowskie na poziomie co najmniej 75 %;

| (ii) | w jednostkach kogeneracyjnych typu a) i c), o których mowa w części II, o rocznej sprawności ogólnej ustalonej przez państwa członkowskie na poziomie co najmniej 80 %. |
| --- | --- |

(ii)

w jednostkach kogeneracyjnych typu a) i c), o których mowa w części II, o rocznej sprawności ogólnej ustalonej przez państwa członkowskie na poziomie co najmniej 80 %.

| b) | W jednostkach kogeneracyjnych o rocznej sprawności ogólnej poniżej wartości wymienionej w lit. a) ppkt (i) (jednostki kogeneracyjne typu b), d), e), f), g) i h), o których mowa w części II) lub o rocznej sprawności ogólnej poniżej wartości wymienionej w lit. a) ppkt (ii) (jednostki kogeneracyjne typu a) i c), o których mowa w części II), energia elektryczna z kogeneracji obliczana jest według następującego wzoru:
  ECHP=HCHP*C
  gdzie:
  ECHP oznacza ilość energii elektrycznej z kogeneracji;
  C oznacza stosunek energii elektrycznej do ciepła;
  HCHP oznacza ilość ciepła użytkowego z kogeneracji (obliczanego w tym celu jako całkowita produkcja ciepła pomniejszona o wszelkie ciepło wyprodukowane w oddzielnych kotłach lub poprzez upust pary świeżej z wytwornicy pary przed turbiną).
  Obliczanie energii elektrycznej z kogeneracji musi być oparte na rzeczywistym stosunku energii elektrycznej do ciepła. Jeżeli rzeczywisty stosunek energii elektrycznej do ciepła dla jednostki kogeneracyjnej jest nieznany, w przypadku jednostek typu a), b), c), d) i e), o których mowa w części II, można zastosować następujące wartości domyślne, w szczególności do celów statystycznych, pod warunkiem że wyliczona ilość energii elektrycznej z kogeneracji nie przekracza całkowitej produkcji energii elektrycznej tej jednostki:






  Typ jednostki | Wartość domyślna stosunku energii elektrycznej do ciepła C |
| --- | --- | --- |
| turbina gazowa w układzie kombinowanym z odzyskiem ciepła; | 0,95 |
| turbina parowa przeciwprężna; | 0,45 |
| turbina parowa upustowo-kondensacyjna; | 0,45 |
| turbina gazowa z odzyskiem ciepła; | 0,55 |
| silnik spalinowy; | 0,75 |

b)

W jednostkach kogeneracyjnych o rocznej sprawności ogólnej poniżej wartości wymienionej w lit. a) ppkt (i) (jednostki kogeneracyjne typu b), d), e), f), g) i h), o których mowa w części II) lub o rocznej sprawności ogólnej poniżej wartości wymienionej w lit. a) ppkt (ii) (jednostki kogeneracyjne typu a) i c), o których mowa w części II), energia elektryczna z kogeneracji obliczana jest według następującego wzoru:

ECHP=HCHP*C

gdzie:

ECHP oznacza ilość energii elektrycznej z kogeneracji;

C oznacza stosunek energii elektrycznej do ciepła;

HCHP oznacza ilość ciepła użytkowego z kogeneracji (obliczanego w tym celu jako całkowita produkcja ciepła pomniejszona o wszelkie ciepło wyprodukowane w oddzielnych kotłach lub poprzez upust pary świeżej z wytwornicy pary przed turbiną).

Obliczanie energii elektrycznej z kogeneracji musi być oparte na rzeczywistym stosunku energii elektrycznej do ciepła. Jeżeli rzeczywisty stosunek energii elektrycznej do ciepła dla jednostki kogeneracyjnej jest nieznany, w przypadku jednostek typu a), b), c), d) i e), o których mowa w części II, można zastosować następujące wartości domyślne, w szczególności do celów statystycznych, pod warunkiem że wyliczona ilość energii elektrycznej z kogeneracji nie przekracza całkowitej produkcji energii elektrycznej tej jednostki:

Typ jednostki

Wartość domyślna stosunku energii elektrycznej do ciepła C

turbina gazowa w układzie kombinowanym z odzyskiem ciepła;

0,95

turbina parowa przeciwprężna;

0,45

turbina parowa upustowo-kondensacyjna;

0,45

turbina gazowa z odzyskiem ciepła;

0,55

silnik spalinowy;

0,75

Jeżeli państwa członkowskie wprowadzają domyślne wartości stosunku energii elektrycznej do ciepła dla jednostek typu f), g), h), i), j) i k), o których mowa w części II, wartości te są publikowane i podawane do wiadomości Komisji.

| c) | Jeżeli część energii zawartej w użytym do procesu kogeneracji wsadzie paliwowym jest odzyskiwana w postaci substancji chemicznych i wprowadzana ponownie do użytku, część tę można przed obliczeniem sprawności ogólnej odjąć od doprowadzonego wsadu paliwowego, według zasad przedstawionych w lit. a) i b). |
| --- | --- |

c)

Jeżeli część energii zawartej w użytym do procesu kogeneracji wsadzie paliwowym jest odzyskiwana w postaci substancji chemicznych i wprowadzana ponownie do użytku, część tę można przed obliczeniem sprawności ogólnej odjąć od doprowadzonego wsadu paliwowego, według zasad przedstawionych w lit. a) i b).

| d) | Państwa członkowskie mogą określić stosunek energii elektrycznej do ciepła jako stosunek energii elektrycznej do ciepła użytkowego podczas działania w trybie kogeneracji przy niższej mocy jednostki wytwórczej z zastosowaniem danych eksploatacyjnych konkretnej jednostki. |
| --- | --- |

d)

Państwa członkowskie mogą określić stosunek energii elektrycznej do ciepła jako stosunek energii elektrycznej do ciepła użytkowego podczas działania w trybie kogeneracji przy niższej mocy jednostki wytwórczej z zastosowaniem danych eksploatacyjnych konkretnej jednostki.

| e) | Do celów obliczeń według lit. a) i b) państwa członkowskie mogą stosować okresy sprawozdawcze inne niż jeden rok. |
| --- | --- |

e)

Do celów obliczeń według lit. a) i b) państwa członkowskie mogą stosować okresy sprawozdawcze inne niż jeden rok.

Część II

Technologie kogeneracyjne objęte niniejszą dyrektywą

| a) | turbina gazowa w układzie kombinowanym z odzyskiem ciepła; |
| --- | --- |

a)

turbina gazowa w układzie kombinowanym z odzyskiem ciepła;

| b) | turbina parowa przeciwprężna; |
| --- | --- |

b)

turbina parowa przeciwprężna;

| c) | turbina parowa upustowo-kondensacyjna; |
| --- | --- |

c)

turbina parowa upustowo-kondensacyjna;

| d) | turbina gazowa z odzyskiem ciepła; |
| --- | --- |

d)

turbina gazowa z odzyskiem ciepła;

| e) | silnik spalinowy; |
| --- | --- |

e)

silnik spalinowy;

| f) | mikroturbiny; |
| --- | --- |

f)

mikroturbiny;

| g) | silniki Stirlinga; |
| --- | --- |

g)

silniki Stirlinga;

| h) | ogniwa paliwowe; |
| --- | --- |

h)

ogniwa paliwowe;

| i) | silniki parowe; |
| --- | --- |

i)

silniki parowe;

| j) | organiczny obieg Rankine’a; |
| --- | --- |

j)

organiczny obieg Rankine’a;

| k) | pozostałe rodzaje technologii lub ich kombinacje spełniające definicję przedstawioną w art. 2 pkt 32. |
| --- | --- |

k)

pozostałe rodzaje technologii lub ich kombinacje spełniające definicję przedstawioną w art. 2 pkt 32.

Przy wdrażaniu i stosowaniu ogólnych zasad obliczania ilości energii elektrycznej z kogeneracji państwa członkowskie korzystają z wytycznych ustanowionych decyzją Komisji 2008/952/WE (72).

ZAŁĄCZNIK III

METODA OKREŚLANIA SPRAWNOŚCI PROCESU KOGENERACJI

Wartości stosowane do obliczania sprawności kogeneracji i oszczędności energii pierwotnej określane są na podstawie przewidywanego lub rzeczywistego funkcjonowania jednostki w normalnych warunkach jej pracy.

a)   Wysokosprawna kogeneracja

Do celów niniejszej dyrektywy wysokosprawna kogeneracja spełnia następujące kryteria:

| — | produkcja kogeneracyjna w jednostkach kogeneracyjnych zapewnia oszczędność energii pierwotnej obliczoną według lit. b) w wysokości co najmniej 10 % w porównaniu z wartościami referencyjnymi dla rozdzielonej produkcji ciepła i energii elektrycznej; |
| --- | --- |

—

produkcja kogeneracyjna w jednostkach kogeneracyjnych zapewnia oszczędność energii pierwotnej obliczoną według lit. b) w wysokości co najmniej 10 % w porównaniu z wartościami referencyjnymi dla rozdzielonej produkcji ciepła i energii elektrycznej;

| — | produkcja w małoskalowych jednostkach kogeneracyjnych i jednostkach mikrokogeneracyjnych zapewniająca oszczędność energii pierwotnej może kwalifikować się jako wysokosprawna kogeneracja; |
| --- | --- |

—

produkcja w małoskalowych jednostkach kogeneracyjnych i jednostkach mikrokogeneracyjnych zapewniająca oszczędność energii pierwotnej może kwalifikować się jako wysokosprawna kogeneracja;

| — | bezpośrednie emisje dwutlenku węgla z produkcji kogeneracyjnej, która jest zasilana paliwami kopalnymi, wynoszą mniej niż 270 g CO2 na 1 kWh energii wyprodukowanej w wyniku skojarzonego wytwarzania (w tym energii cieplnej/chłodniczej, energii elektrycznej i energii mechanicznej). |
| --- | --- |

—

bezpośrednie emisje dwutlenku węgla z produkcji kogeneracyjnej, która jest zasilana paliwami kopalnymi, wynoszą mniej niż 270 g CO2 na 1 kWh energii wyprodukowanej w wyniku skojarzonego wytwarzania (w tym energii cieplnej/chłodniczej, energii elektrycznej i energii mechanicznej).

| — | Ponadto państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadku budowy lub znacznej modernizacji jednostki kogeneracyjnej nie nastąpił wzrost wykorzystania paliw kopalnych innych niż gaz ziemny w istniejących źródłach energii w porównaniu z rocznym zużyciem uśrednionym dla poprzednich trzech lat kalendarzowych pełnej eksploatacji przed modernizacją oraz aby żadne nowe źródła energii w tym systemie nie wykorzystywały paliw kopalnych innych niż gaz ziemny. |
| --- | --- |

—

Ponadto państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadku budowy lub znacznej modernizacji jednostki kogeneracyjnej nie nastąpił wzrost wykorzystania paliw kopalnych innych niż gaz ziemny w istniejących źródłach energii w porównaniu z rocznym zużyciem uśrednionym dla poprzednich trzech lat kalendarzowych pełnej eksploatacji przed modernizacją oraz aby żadne nowe źródła energii w tym systemie nie wykorzystywały paliw kopalnych innych niż gaz ziemny.

b)   Obliczanie oszczędności energii pierwotnej

Wielkość oszczędności energii pierwotnej uzyskanej dzięki produkcji kogeneracyjnej określonej zgodnie z załącznikiem II oblicza się według następującego wzoru:

Image 2C1252023PL16610120220913PL0016.000116621661P9_TC1-COD(2021)0275Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie ujednoliconych procedur kontroli drogowego transportu towarów niebezpiecznych (tekst jednolity)(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, dyrektywy (UE) 2022/1999.)C1252023PL17110120220913PL0020.000117121711P9_TC1-COD(2021)0343Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2014/59/UE w odniesieniu do traktowania ostrożnościowego instytucji globalnych o znaczeniu systemowym, które realizują strategię restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wielu punktów kontaktowych oraz w odniesieniu do metod pośredniej subskrypcji instrumentów kwalifikujących się do spełnienia minimalnego wymogu w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/2036.)C1252023PL29310120220913PL0023.000129322931P9_TC1-COD(2022)0035Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2019/833 ustanawiającego środki ochrony i egzekwowania mające zastosowanie na obszarze podlegającym regulacji Organizacji Rybołówstwa Północno-Zachodniego Atlantyku(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/2037.)C1252023PL29410120220913PL0024.000129422941P9_TC1-COD(2021)0103Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 września 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie ustanowienia środków ochrony i zarządzania obowiązujących na obszarze objętym konwencją w sprawie rybołówstwa na zachodnim i środkowym Pacyfiku oraz w sprawie zmiany rozporządzenia Rady (WE) nr 520/2007(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2022/2056.)C1252023PL39710120220914PL0026.000139723971P9_TC1-COD(2020)0310Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 14 września 2022 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, dyrektywy (UE) 2022/2041.)C1252023PL46210120220915PL0028.000146224621P9_TC1-COD(2022)0281Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 15 września 2022 r. w celu przyjęcia decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie udzielenia wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie, wzmocnienia wspólnego funduszu rezerw w drodze gwarancji państw członkowskich oraz szczególnego tworzenia rezerw na niektóre zobowiązania finansowe związane z Ukrainą gwarantowane na podstawie decyzji nr 466/2014/UE, oraz w sprawie zmiany decyzji (UE) 2022/1201(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, decyzji (UE) 2022/1628.)

Gdzie:

PES oznacza oszczędność energii pierwotnej.

CHP Hη oznacza sprawność cieplną produkcji kogeneracyjnej definiowaną jako roczna produkcja ciepła użytkowego podzielona przez wsad paliwa wykorzystany do wyprodukowania sumy ciepła użytkowego i energii elektrycznej z kogeneracji.

Ref Hη oznacza wartość referencyjną sprawności dla produkcji ciepła w układzie rozdzielonym.

CHP Eη oznacza sprawność elektryczną produkcji kogeneracyjnej definiowaną jako roczna produkcja energii elektrycznej z kogeneracji podzielona przez wsad paliwa wykorzystany do wyprodukowania sumy ciepła użytkowego i energii elektrycznej z kogeneracji. Jeżeli dana jednostka kogeneracyjna wytwarza energię mechaniczną, roczna produkcja energii elektrycznej z kogeneracji może zostać zwiększona o dodatkowy element stanowiący ilość energii elektrycznej równą ilości tej energii mechanicznej. Ten dodatkowy element nie uprawnia do wydania gwarancji pochodzenia zgodnie z art. 24 ust. 10.

Ref Eη oznacza wartość referencyjną sprawności dla produkcji energii elektrycznej w układzie rozdzielonym.

c)   Obliczanie oszczędności energii z wykorzystaniem metod alternatywnych

Państwa członkowskie mogą obliczać oszczędność energii pierwotnej z produkcji ciepła i energii elektrycznej oraz mechanicznej w niżej podany sposób, nie korzystając z załącznika II w celu wyłączenia ciepła i energii elektrycznej niepochodzących z kogeneracji, ale będących częścią tego samego procesu. Taką produkcję można uznać za wysokosprawną kogenerację, pod warunkiem że spełnia ona kryteria sprawności zawarte w niniejszym załączniku lit. a), a w przypadku jednostek kogeneracyjnych o mocy elektrycznej przekraczającej 25 MW, pod warunkiem że ich sprawność ogólna jest wyższa niż 70 %. Jednakże dla celów wydania gwarancji pochodzenia i dla celów statystycznych ilość energii elektrycznej z kogeneracji wytworzonej w takiej produkcji określana jest zgodnie z załącznikiem II.

Jeżeli oszczędność energii pierwotnej dla danego procesu oblicza się z wykorzystaniem metod alternatywnych w sposób opisany powyżej, dla obliczenia oszczędności energii pierwotnej stosuje się wzór przedstawiony w lit. b) niniejszego załącznika po podstawieniu: „Hη” za „CHP Hη” oraz „Eη” za „CHP Eη”, gdzie:

Hη oznacza sprawność cieplną procesu definiowaną jako roczna produkcja ciepła podzielona przez wsad paliwa wykorzystany do wyprodukowania sumy ciepła użytkowego i energii elektrycznej.

Eη oznacza sprawność elektryczną procesu definiowaną jako roczna produkcja energii elektrycznej podzielona przez wsad paliwa wykorzystany do wyprodukowania sumy ciepła i energii elektrycznej. Jeżeli dana jednostka kogeneracyjna wytwarza energię mechaniczną, roczna produkcja energii elektrycznej z kogeneracji może zostać zwiększona o dodatkowy element stanowiący ilość energii elektrycznej równą ilości tej energii mechanicznej. Ten dodatkowy element nie uprawnia do wydania gwarancji pochodzenia zgodnie z art. 24 ust. 10.

| d) | Państwa członkowskie mogą stosować okresy sprawozdawcze inne niż rok do celów obliczeń dokonywanych według lit. b) i c) niniejszego załącznika. |
| --- | --- |

d)

Państwa członkowskie mogą stosować okresy sprawozdawcze inne niż rok do celów obliczeń dokonywanych według lit. b) i c) niniejszego załącznika.

| e) | Dla jednostek mikrokogeneracji obliczanie oszczędności energii pierwotnej może być wykonane na podstawie wartości certyfikowanych. |
| --- | --- |

e)

Dla jednostek mikrokogeneracji obliczanie oszczędności energii pierwotnej może być wykonane na podstawie wartości certyfikowanych.

f)   Wartości referencyjne sprawności dla rozdzielonej produkcji ciepła i energii elektrycznej

Zharmonizowane wartości referencyjne sprawności składają się z zestawienia wartości zróżnicowanych według odpowiednich czynników, takich jak rok zbudowania jednostki i stosowane paliwa, i muszą być oparte na właściwie udokumentowanej analizie uwzględniającej, między innymi, dane eksploatacyjne w rzeczywistych warunkach, stosowane mieszanki paliw i warunki klimatyczne, jak również stosowane technologie kogeneracyjne.

Wartości referencyjne sprawności dla rozdzielonej produkcji energii elektrycznej i ciepła zgodne ze wzorem przedstawionym w lit. b) ustanawiają sprawność operacyjną rozdzielonej produkcji ciepła i energii elektrycznej, którą ma zastąpić kogeneracja.

Wartości referencyjne sprawności oblicza się według następujących zasad:

| (i) | dla jednostek kogeneracyjnych przy porównywaniu z produkcją energii elektrycznej w układzie rozdzielonym obowiązuje zasada porównywania paliw tej samej kategorii; |
| --- | --- |

(i)

dla jednostek kogeneracyjnych przy porównywaniu z produkcją energii elektrycznej w układzie rozdzielonym obowiązuje zasada porównywania paliw tej samej kategorii;

| (ii) | każda jednostka kogeneracyjna porównywana jest z najlepszą dostępną i ekonomicznie uzasadnioną technologią dla rozdzielonej produkcji ciepła i energii elektrycznej obecną na rynku w roku zbudowania danej jednostki kogeneracyjnej; |
| --- | --- |

(ii)

każda jednostka kogeneracyjna porównywana jest z najlepszą dostępną i ekonomicznie uzasadnioną technologią dla rozdzielonej produkcji ciepła i energii elektrycznej obecną na rynku w roku zbudowania danej jednostki kogeneracyjnej;

| (iii) | wartości referencyjne sprawności dla jednostek kogeneracyjnych starszych niż 10 lat będą ustalane według wartości referencyjnych sprawności dla jednostek mających 10 lat; |
| --- | --- |

(iii)

wartości referencyjne sprawności dla jednostek kogeneracyjnych starszych niż 10 lat będą ustalane według wartości referencyjnych sprawności dla jednostek mających 10 lat;

| (iv) | wartości referencyjne sprawności dla rozdzielonej produkcji energii elektrycznej i ciepła odzwierciedlają różnice klimatyczne pomiędzy państwami członkowskimi. |
| --- | --- |

(iv)

wartości referencyjne sprawności dla rozdzielonej produkcji energii elektrycznej i ciepła odzwierciedlają różnice klimatyczne pomiędzy państwami członkowskimi.

ZAŁĄCZNIK IV

WYMAGANIA W ZAKRESIE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ W ODNIESIENIU DO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH

W postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego i koncesji instytucje zamawiające i podmioty zamawiające dokonujące zakupu produktów, usług, budynków i robót budowlanych muszą spełniać następujące wymogi:

| a) | w przypadku gdy produkt jest objęty aktem delegowanym przyjętym na podstawie rozporządzenia (UE) 2017/1369 lub powiązaną dyrektywą wykonawczą Komisji, nabywają jedynie takie produkty, które spełniają kryterium określone w art. 7 ust. 2 tego rozporządzenia; |
| --- | --- |

a)

w przypadku gdy produkt jest objęty aktem delegowanym przyjętym na podstawie rozporządzenia (UE) 2017/1369 lub powiązaną dyrektywą wykonawczą Komisji, nabywają jedynie takie produkty, które spełniają kryterium określone w art. 7 ust. 2 tego rozporządzenia;

| b) | w przypadku gdy produkt nieobjęty lit. a) wchodzi w zakres środka wykonawczego przyjętego na podstawie dyrektywy 2009/125/WE po wejściu w życie niniejszej dyrektywy, nabywają jedynie takie produkty, które spełniają wymogi poziomów referencyjnych efektywności energetycznej określonych w ramach przedmiotowego środka wykonawczego; |
| --- | --- |

b)

w przypadku gdy produkt nieobjęty lit. a) wchodzi w zakres środka wykonawczego przyjętego na podstawie dyrektywy 2009/125/WE po wejściu w życie niniejszej dyrektywy, nabywają jedynie takie produkty, które spełniają wymogi poziomów referencyjnych efektywności energetycznej określonych w ramach przedmiotowego środka wykonawczego;

| c) | w przypadku gdy produkt lub usługa są objęte unijnymi kryteriami zielonych zamówień publicznych, mającymi znaczenie dla efektywności energetycznej produktu lub usługi, dokładają wszelkich starań, aby nabywać wyłącznie produkty i usługi, które spełniają co najmniej specyfikacje techniczne określone na poziomie podstawowym w odpowiednich unijnych kryteriach zielonych zamówień publicznych, w tym między innymi w odniesieniu do ośrodków przetwarzania danych, serwerowni i usług w chmurze, unijnych kryteriów zielonych zamówień publicznych dotyczących oświetlenia drogowego i sygnalizacji świetlnej, unijnych kryteriów zielonych zamówień publicznych na komputery, monitory, tablety i smartfony; |
| --- | --- |

c)

w przypadku gdy produkt lub usługa są objęte unijnymi kryteriami zielonych zamówień publicznych, mającymi znaczenie dla efektywności energetycznej produktu lub usługi, dokładają wszelkich starań, aby nabywać wyłącznie produkty i usługi, które spełniają co najmniej specyfikacje techniczne określone na poziomie podstawowym w odpowiednich unijnych kryteriach zielonych zamówień publicznych, w tym między innymi w odniesieniu do ośrodków przetwarzania danych, serwerowni i usług w chmurze, unijnych kryteriów zielonych zamówień publicznych dotyczących oświetlenia drogowego i sygnalizacji świetlnej, unijnych kryteriów zielonych zamówień publicznych na komputery, monitory, tablety i smartfony;

| d) | nabywają jedynie opony spełniające kryterium posiadania najwyższej klasy efektywności paliwowej zgodnie z definicją podaną w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/740 (73). Wymóg ten nie zabrania instytucjom publicznym nabywania opon o najwyższej klasie przyczepności na mokrej nawierzchni lub zewnętrznego hałasu toczenia, w przypadku gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego; |
| --- | --- |

d)

nabywają jedynie opony spełniające kryterium posiadania najwyższej klasy efektywności paliwowej zgodnie z definicją podaną w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/740 (73). Wymóg ten nie zabrania instytucjom publicznym nabywania opon o najwyższej klasie przyczepności na mokrej nawierzchni lub zewnętrznego hałasu toczenia, w przypadku gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego;

| e) | w przetargach na umowy o świadczenie usług zamieszczają obowiązek stosowania przez dostawców usług do celów świadczenia przedmiotowych usług jedynie produktów spełniających wymogi określone w lit. a) , b) oraz d), w trakcie świadczenia tych usług. Powyższy wymóg ma zastosowanie wyłącznie do nowych produktów nabywanych przez dostawców usług częściowo lub w całości na potrzeby świadczenia danej usługi; |
| --- | --- |

e)

w przetargach na umowy o świadczenie usług zamieszczają obowiązek stosowania przez dostawców usług do celów świadczenia przedmiotowych usług jedynie produktów spełniających wymogi określone w lit. a) , b) oraz d), w trakcie świadczenia tych usług. Powyższy wymóg ma zastosowanie wyłącznie do nowych produktów nabywanych przez dostawców usług częściowo lub w całości na potrzeby świadczenia danej usługi;

| f) | nabywają lub zawierają nowe umowy najmu obejmujące jedynie budynki spełniające co najmniej minimalne wymogi dotyczące charakterystyki energetycznej określone w art. 4 ust. 1 dyrektywy 2010/31/UE, chyba że ich nabycie ma na celu:






  (i) | gruntowną renowację lub rozbiórkę; |
| --- | --- | --- |

f)

nabywają lub zawierają nowe umowy najmu obejmujące jedynie budynki spełniające co najmniej minimalne wymogi dotyczące charakterystyki energetycznej określone w art. 4 ust. 1 dyrektywy 2010/31/UE, chyba że ich nabycie ma na celu:

(i)

gruntowną renowację lub rozbiórkę;

| (ii) | w przypadku instytucji publicznych – odsprzedaż budynku bez użytkowania go do własnych celów; lub |
| --- | --- |

(ii)

w przypadku instytucji publicznych – odsprzedaż budynku bez użytkowania go do własnych celów; lub

| (iii) | zachowanie go jako budynku urzędowo chronionego jako element wyznaczonego środowiska lub z powodu jego szczególnych wartości architektonicznych lub historycznych. |
| --- | --- |

(iii)

zachowanie go jako budynku urzędowo chronionego jako element wyznaczonego środowiska lub z powodu jego szczególnych wartości architektonicznych lub historycznych.

Zgodność z tymi wymogami weryfikuje się przy pomocy świadectw charakterystyki energetycznej budynku, o których mowa w art. 11 dyrektywy 2010/31/UE.

ZAŁĄCZNIK V

WSPÓLNE METODY I ZASADY OBLICZANIA ODDZIAŁYWANIA SYSTEMÓW ZOBOWIĄZUJĄCYCH DO EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ LUB INNYCH ŚRODKÓW Z DZIEDZINY POLITYKI NA PODSTAWIE ART. 8, 9 I 10 ORAZ ART. 28 UST. 11

| 1. | Metody obliczania oszczędności energii innych niż te wynikające ze środków podatkowych na potrzeby art. 8, 9 i 10 oraz art. 28 ust. 11.
  Strony zobowiązane, uczestniczące lub uprawnione lub wykonujące organy publiczne mogą korzystać z następujących metod obliczania oszczędności energii:






  a) | szacowana oszczędność odnosząca się do wyników wcześniejszych usprawnień dotyczących energii, monitorowanych w sposób niezależny, w podobnych instalacjach. Takie ogólne podejście jest nazywane podejściem „ex ante”; |
| --- | --- | --- |

1.

Strony zobowiązane, uczestniczące lub uprawnione lub wykonujące organy publiczne mogą korzystać z następujących metod obliczania oszczędności energii:

a)

szacowana oszczędność odnosząca się do wyników wcześniejszych usprawnień dotyczących energii, monitorowanych w sposób niezależny, w podobnych instalacjach. Takie ogólne podejście jest nazywane podejściem „ex ante”;

| b) | mierzona oszczędność, w przypadku której oszczędność wynikającą z zastosowania środka lub pakietu środków określa się poprzez wskazanie faktycznego zmniejszenia zużycia energii przy odpowiednim uwzględnieniu takich czynników jak dodatkowość, zajmowanie lokalu, poziomy produkcji i pogoda, które to czynniki mogą wywierać wpływ na zużycie. Takie ogólne podejście jest nazywane podejściem „ex post”; |
| --- | --- |

b)

mierzona oszczędność, w przypadku której oszczędność wynikającą z zastosowania środka lub pakietu środków określa się poprzez wskazanie faktycznego zmniejszenia zużycia energii przy odpowiednim uwzględnieniu takich czynników jak dodatkowość, zajmowanie lokalu, poziomy produkcji i pogoda, które to czynniki mogą wywierać wpływ na zużycie. Takie ogólne podejście jest nazywane podejściem „ex post”;

| c) | oszczędność skalowana, w przypadku której stosuje się techniczne szacunki oszczędności. Podejście to może być stosowane wyłącznie w przypadku, gdy określenie solidnych danych pomiarowych dla konkretnej instalacji jest trudne lub nieproporcjonalnie kosztowne, np. zastąpienie sprężarki lub silnika elektrycznego o innej mocy znamionowej niż moc, na podstawie której dokonany został pomiar niezależnych danych o oszczędnościach, lub w przypadku, gdy te szacunki są opracowywane na podstawie metod i poziomów referencyjnych ustalonych na poziomie krajowym przez wykwalifikowanych lub akredytowanych ekspertów, których działania są niezależne od stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych; |
| --- | --- |

c)

oszczędność skalowana, w przypadku której stosuje się techniczne szacunki oszczędności. Podejście to może być stosowane wyłącznie w przypadku, gdy określenie solidnych danych pomiarowych dla konkretnej instalacji jest trudne lub nieproporcjonalnie kosztowne, np. zastąpienie sprężarki lub silnika elektrycznego o innej mocy znamionowej niż moc, na podstawie której dokonany został pomiar niezależnych danych o oszczędnościach, lub w przypadku, gdy te szacunki są opracowywane na podstawie metod i poziomów referencyjnych ustalonych na poziomie krajowym przez wykwalifikowanych lub akredytowanych ekspertów, których działania są niezależne od stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych;

| d) | badana oszczędność, w przypadku której określa się reakcję odbiorców energii na porady, kampanie informacyjne, systemy etykietowania lub certyfikacji lub też inteligentne pomiary zużycia. Takie podejście może być stosowane wyłącznie w odniesieniu do oszczędności wynikającej ze zmian zachowania odbiorców energii. Nie można go stosować do oszczędności wynikającej z zastosowania środków fizycznych. |
| --- | --- |

d)

badana oszczędność, w przypadku której określa się reakcję odbiorców energii na porady, kampanie informacyjne, systemy etykietowania lub certyfikacji lub też inteligentne pomiary zużycia. Takie podejście może być stosowane wyłącznie w odniesieniu do oszczędności wynikającej ze zmian zachowania odbiorców energii. Nie można go stosować do oszczędności wynikającej z zastosowania środków fizycznych.

| 2. | Określając wielkość oszczędności energii osiągniętą dzięki środkowi w zakresie efektywności energetycznej na potrzeby art. 8, 9 i 10 oraz art. 28 ust. 11, stosuje się następujące zasady:






  a) | państwa członkowskie wykazują, że dany środek z dziedziny polityki został wdrożony w celu wypełnienia obowiązku oszczędności energii i osiągnięcia oszczędności końcowego zużycia energii na podstawie art. 8 ust. 1. Państwa członkowskie przedstawiają dowody i ich dokumentację wskazujące na to, że oszczędność energii wynika ze środka z dziedziny polityki, w tym z dobrowolnych porozumień; |
| --- | --- | --- |

2.

a)

państwa członkowskie wykazują, że dany środek z dziedziny polityki został wdrożony w celu wypełnienia obowiązku oszczędności energii i osiągnięcia oszczędności końcowego zużycia energii na podstawie art. 8 ust. 1. Państwa członkowskie przedstawiają dowody i ich dokumentację wskazujące na to, że oszczędność energii wynika ze środka z dziedziny polityki, w tym z dobrowolnych porozumień;

| b) | należy wykazać, że oszczędności są dodatkowe w stosunku do tych, które uzyskano by tak czy inaczej bez działania stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych lub wykonujących organów publicznych. W celu określenia oszczędności, które można zgłosić jako dodatkowe, państwa członkowskie uwzględniają, jak zmieniałoby się zużycie energii i zapotrzebowanie na energię w przypadku braku danego środka z dziedziny polityki, przez wzięcie pod uwagę co najmniej następujących czynników: tendencje dotyczące zużycia energii, zmiany zachowań odbiorców, postęp techniczny i zmiany spowodowane innymi środkami wdrażanymi na poziomie unijnym i krajowym; |
| --- | --- |

b)

należy wykazać, że oszczędności są dodatkowe w stosunku do tych, które uzyskano by tak czy inaczej bez działania stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych lub wykonujących organów publicznych. W celu określenia oszczędności, które można zgłosić jako dodatkowe, państwa członkowskie uwzględniają, jak zmieniałoby się zużycie energii i zapotrzebowanie na energię w przypadku braku danego środka z dziedziny polityki, przez wzięcie pod uwagę co najmniej następujących czynników: tendencje dotyczące zużycia energii, zmiany zachowań odbiorców, postęp techniczny i zmiany spowodowane innymi środkami wdrażanymi na poziomie unijnym i krajowym;

| c) | oszczędności wynikające z wdrożenia obowiązkowych przepisów Unii uznaje się za oszczędności, które miałyby miejsce tak czy inaczej, a tym samym nie mogą być zaliczane jako oszczędności energii na użytek art. 8 ust. 1. W drodze wyjątku od tego wymogu, oszczędności związane z renowacją istniejących budynków mogą być zaliczane jako oszczędności energii na użytek art. 8 ust. 1 pod warunkiem spełnienia kryterium istotności, o którym mowa w pkt 3 lit. h) niniejszego załącznika. Środki propagujące poprawę efektywności energetycznej w sektorze publicznym na podstawie art. 5 i art. 6 mogą być kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet zrealizowania oszczędności energii wymaganych zgodnie z art. 8 ust. 1, pod warunkiem że prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Obliczenie oszczędności energii musi spełniać wymogi określone w niniejszym załączniku; |
| --- | --- |

c)

oszczędności wynikające z wdrożenia obowiązkowych przepisów Unii uznaje się za oszczędności, które miałyby miejsce tak czy inaczej, a tym samym nie mogą być zaliczane jako oszczędności energii na użytek art. 8 ust. 1. W drodze wyjątku od tego wymogu, oszczędności związane z renowacją istniejących budynków mogą być zaliczane jako oszczędności energii na użytek art. 8 ust. 1 pod warunkiem spełnienia kryterium istotności, o którym mowa w pkt 3 lit. h) niniejszego załącznika. Środki propagujące poprawę efektywności energetycznej w sektorze publicznym na podstawie art. 5 i art. 6 mogą być kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet zrealizowania oszczędności energii wymaganych zgodnie z art. 8 ust. 1, pod warunkiem że prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Obliczenie oszczędności energii musi spełniać wymogi określone w niniejszym załączniku;

| d) | środki zastosowane na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/842 w sprawie wiążących rocznych redukcji emisji gazów cieplarnianych można uznać za istotne, ale państwa członkowskie muszą wykazać, że środki te prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Obliczenie oszczędności energii musi spełniać wymogi określone w niniejszym załączniku; |
| --- | --- |

d)

środki zastosowane na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/842 w sprawie wiążących rocznych redukcji emisji gazów cieplarnianych można uznać za istotne, ale państwa członkowskie muszą wykazać, że środki te prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Obliczenie oszczędności energii musi spełniać wymogi określone w niniejszym załączniku;

| e) | państwa członkowskie nie mogą zaliczać na poczet wypełnienia obowiązku oszczędności energii na podstawie art. 8 ust. 1 zmniejszonego zużycia energii w sektorach, w tym w sektorze transportu i budownictwa, które miałoby miejsce w każdym razie w wyniku handlu uprawnieniami do emisji na podstawie dyrektywy o handlu emisjami. W przypadku gdy dany podmiot jest stroną zobowiązaną w ramach krajowego systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej na podstawie art. 9 niniejszej dyrektywy i unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji w odniesieniu do budynków i transportu drogowego [COM(2021)0551, 2021/0211(COD)], system monitorowania i weryfikacji zapewnia, aby cena emisji dwutlenku węgla przerzucana przy przekazywaniu paliwa do zużycia [zgodnie z art. 1 pkt 21 COM(2021)0551, 2021/0211 (COD)] była uwzględniana przy obliczaniu oszczędności energii wynikających ze środków oszczędności energii stosowanych przez ten podmiot i w sprawozdawczości na ten temat; |
| --- | --- |

e)

państwa członkowskie nie mogą zaliczać na poczet wypełnienia obowiązku oszczędności energii na podstawie art. 8 ust. 1 zmniejszonego zużycia energii w sektorach, w tym w sektorze transportu i budownictwa, które miałoby miejsce w każdym razie w wyniku handlu uprawnieniami do emisji na podstawie dyrektywy o handlu emisjami. W przypadku gdy dany podmiot jest stroną zobowiązaną w ramach krajowego systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej na podstawie art. 9 niniejszej dyrektywy i unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji w odniesieniu do budynków i transportu drogowego [COM(2021)0551, 2021/0211(COD)], system monitorowania i weryfikacji zapewnia, aby cena emisji dwutlenku węgla przerzucana przy przekazywaniu paliwa do zużycia [zgodnie z art. 1 pkt 21 COM(2021)0551, 2021/0211 (COD)] była uwzględniana przy obliczaniu oszczędności energii wynikających ze środków oszczędności energii stosowanych przez ten podmiot i w sprawozdawczości na ten temat;

| f) | uznane mogą zostać wyłącznie oszczędności przekraczające następujące poziomy:






  (i) | unijnych norm emisji dla nowych samochodów osobowych i nowych lekkich samochodów dostawczych w związku z wdrożeniem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/631 (74); państwa członkowskie muszą przedstawić dowody, swoje założenia i metody obliczeń, aby wykazać dodatkowość w stosunku do unijnych wymogów dotyczących emisji CO2 nowych pojazdów; |
| --- | --- | --- |

f)

uznane mogą zostać wyłącznie oszczędności przekraczające następujące poziomy:

(i)

unijnych norm emisji dla nowych samochodów osobowych i nowych lekkich samochodów dostawczych w związku z wdrożeniem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/631 (74); państwa członkowskie muszą przedstawić dowody, swoje założenia i metody obliczeń, aby wykazać dodatkowość w stosunku do unijnych wymogów dotyczących emisji CO2 nowych pojazdów;

| (ii) | wymogów unijnych dotyczących wycofywania z obrotu określonych produktów związanych z energią w następstwie wdrożenia środków wykonawczych na mocy dyrektywy 2009/125/WE; państwa członkowskie muszą przedstawić dowody, swoje założenia i metody obliczeń, aby wykazać dodatkowość; |
| --- | --- |

(ii)

wymogów unijnych dotyczących wycofywania z obrotu określonych produktów związanych z energią w następstwie wdrożenia środków wykonawczych na mocy dyrektywy 2009/125/WE; państwa członkowskie muszą przedstawić dowody, swoje założenia i metody obliczeń, aby wykazać dodatkowość;

| g) | dopuszczalne są polityki mające na celu wspieranie wyższych poziomów efektywności energetycznej produktów, urządzeń, systemów transportowych, pojazdów i paliw, budynków i elementów budynków, procesów lub rynków, z wyjątkiem tych środków z dziedziny polityki dotyczących wykorzystania bezpośredniego spalania paliw kopalnych, które są wdrażane od dnia
  1 lipca 2028 r. oraz z wyjątkiem tych środków z dziedziny polityki wspierających technologie bezpośredniego spalania paliw kopalnych w budynkach mieszkalnych, które są wdrażane od dnia 1 stycznia 2024 r. Oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki dotyczących wykorzystania bezpośredniego spalania paliw kopalnych mogą być zaliczane na poczet wypełnienia obowiązku oszczędności energii w maksymalnej wysokości odpowiadającej jednej czwartej oszczędności energii w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 30 czerwca 2028 r.; |
| --- | --- |

g)

dopuszczalne są polityki mające na celu wspieranie wyższych poziomów efektywności energetycznej produktów, urządzeń, systemów transportowych, pojazdów i paliw, budynków i elementów budynków, procesów lub rynków, z wyjątkiem tych środków z dziedziny polityki dotyczących wykorzystania bezpośredniego spalania paliw kopalnych, które są wdrażane od dnia
  1 lipca 2028 r. oraz z wyjątkiem tych środków z dziedziny polityki wspierających technologie bezpośredniego spalania paliw kopalnych w budynkach mieszkalnych, które są wdrażane od dnia 1 stycznia 2024 r. Oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki dotyczących wykorzystania bezpośredniego spalania paliw kopalnych mogą być zaliczane na poczet wypełnienia obowiązku oszczędności energii w maksymalnej wysokości odpowiadającej jednej czwartej oszczędności energii w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 30 czerwca 2028 r.;

| ga) | indywidualne działania związane z wykorzystaniem technologii opartych na bezpośrednim spalaniu paliw kopalnych nie będą dozwolone od dnia 1 lipca 2028 r. Dozwolone są indywidualne działania promujące łączenie technologii. W przypadku indywidualnych działań promujących łączenie technologii udział oszczędności energii związanych z technologiami spalania paliw kopalnych nie jest kwalifikowalny od dnia 1 lipca 2028 r.; |
| --- | --- |

ga)

indywidualne działania związane z wykorzystaniem technologii opartych na bezpośrednim spalaniu paliw kopalnych nie będą dozwolone od dnia 1 lipca 2028 r. Dozwolone są indywidualne działania promujące łączenie technologii. W przypadku indywidualnych działań promujących łączenie technologii udział oszczędności energii związanych z technologiami spalania paliw kopalnych nie jest kwalifikowalny od dnia 1 lipca 2028 r.;

| ▌ | [Popr. 20] |
| --- | --- |

▌

[Popr. 20]

| i) | środki propagujące instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej na budynkach lub w budynkach mogą być kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet zrealizowania oszczędności energii wymaganych zgodnie z art. 8 ust. 1, pod warunkiem że prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Obliczenie oszczędności energii musi spełniać wymogi określone w niniejszym załączniku; |
| --- | --- |

i)

środki propagujące instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej na budynkach lub w budynkach mogą być kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet zrealizowania oszczędności energii wymaganych zgodnie z art. 8 ust. 1, pod warunkiem że prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Obliczenie oszczędności energii musi spełniać wymogi określone w niniejszym załączniku;

| j) | środki propagujące instalację technologii energii słonecznej termicznej mogą być kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet zrealizowania oszczędności energii wymaganych zgodnie z art. 8 ust. 1, pod warunkiem że prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Ciepło otoczenia wychwytywane przez technologie energii słonecznej termicznej można wyłączyć z ich końcowego zużycia energii; |
| --- | --- |

j)

środki propagujące instalację technologii energii słonecznej termicznej mogą być kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet zrealizowania oszczędności energii wymaganych zgodnie z art. 8 ust. 1, pod warunkiem że prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Ciepło otoczenia wychwytywane przez technologie energii słonecznej termicznej można wyłączyć z ich końcowego zużycia energii;

| k) | polityki, które przyspieszają upowszechnianie się bardziej efektywnych energetycznie produktów i pojazdów, z wyjątkiem tych, które dotyczą wykorzystania bezpośredniego spalania paliw kopalnych, można zgłosić w całości pod warunkiem wykazania, że upowszechnienie ma miejsce przed upływem przewidywanego średniego cyklu życia produktu lub pojazdu bądź przed upływem zwykłego terminu wymiany produktu lub pojazdu, a oszczędności zgłasza się tylko w okresie do końca przewidywanego średniego cyklu życia produktu lub pojazdu, który ma zostać wymieniony; |
| --- | --- |

k)

polityki, które przyspieszają upowszechnianie się bardziej efektywnych energetycznie produktów i pojazdów, z wyjątkiem tych, które dotyczą wykorzystania bezpośredniego spalania paliw kopalnych, można zgłosić w całości pod warunkiem wykazania, że upowszechnienie ma miejsce przed upływem przewidywanego średniego cyklu życia produktu lub pojazdu bądź przed upływem zwykłego terminu wymiany produktu lub pojazdu, a oszczędności zgłasza się tylko w okresie do końca przewidywanego średniego cyklu życia produktu lub pojazdu, który ma zostać wymieniony;

| l) | propagując upowszechnianie środków w zakresie efektywności energetycznej, państwa członkowskie, w odpowiednich przypadkach, zapewniają, aby przestrzegane były normy jakości w odniesieniu do produktów, usług i stosowania środków lub aby były wprowadzane, w przypadku gdy takich norm jeszcze nie ustanowiono; |
| --- | --- |

l)

propagując upowszechnianie środków w zakresie efektywności energetycznej, państwa członkowskie, w odpowiednich przypadkach, zapewniają, aby przestrzegane były normy jakości w odniesieniu do produktów, usług i stosowania środków lub aby były wprowadzane, w przypadku gdy takich norm jeszcze nie ustanowiono;

| m) | w celu uwzględnienia różnic klimatycznych między regionami państwa członkowskie mogą wybrać pomiędzy dostosowaniem oszczędności do wartości standardowej a dostosowaniem różnych oszczędności energii odpowiednio do różnic temperaturowych występujących między regionami; |
| --- | --- |

m)

w celu uwzględnienia różnic klimatycznych między regionami państwa członkowskie mogą wybrać pomiędzy dostosowaniem oszczędności do wartości standardowej a dostosowaniem różnych oszczędności energii odpowiednio do różnic temperaturowych występujących między regionami;

| n) | przy obliczaniu oszczędności energii bierze się pod uwagę cały czas obowiązywania środków oraz tempo zmniejszania się oszczędności z upływem czasu. Obliczenie to obejmuje oszczędności, jakie zostaną osiągnięte w związku z każdym działaniem indywidualnym w okresie od daty jego wdrożenia do końca każdego okresu objętego obowiązkiem. Państwa członkowskie mogą także przyjąć inną metodę, która – według szacunków – pozwoli na osiągnięcie co najmniej takiej samej wielkości oszczędności ogółem. W przypadku gdy państwa członkowskie stosują taką metodę, zapewniają, aby wielkość oszczędności energii ogółem obliczona za pomocą tych innych metod nie przekraczała wielkości oszczędności energii, która byłaby wynikiem obliczeń przy zaliczaniu oszczędności, jakie zostaną osiągnięte w związku z każdym działaniem indywidualnym w okresie od daty jego wdrożenia do 2030 r. Państwa członkowskie szczegółowo opisują w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu, na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999, inną metodę, którą stosowały, oraz określają działania podjęte w celu zapewnienia spełnienia wiążącego wymogu dotyczącego obliczania. |
| --- | --- |

n)

przy obliczaniu oszczędności energii bierze się pod uwagę cały czas obowiązywania środków oraz tempo zmniejszania się oszczędności z upływem czasu. Obliczenie to obejmuje oszczędności, jakie zostaną osiągnięte w związku z każdym działaniem indywidualnym w okresie od daty jego wdrożenia do końca każdego okresu objętego obowiązkiem. Państwa członkowskie mogą także przyjąć inną metodę, która – według szacunków – pozwoli na osiągnięcie co najmniej takiej samej wielkości oszczędności ogółem. W przypadku gdy państwa członkowskie stosują taką metodę, zapewniają, aby wielkość oszczędności energii ogółem obliczona za pomocą tych innych metod nie przekraczała wielkości oszczędności energii, która byłaby wynikiem obliczeń przy zaliczaniu oszczędności, jakie zostaną osiągnięte w związku z każdym działaniem indywidualnym w okresie od daty jego wdrożenia do 2030 r. Państwa członkowskie szczegółowo opisują w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu, na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999, inną metodę, którą stosowały, oraz określają działania podjęte w celu zapewnienia spełnienia wiążącego wymogu dotyczącego obliczania.

| 3. | Państwa członkowskie zapewniają spełnienie następujących wymogów dotyczących środków z dziedziny polityki przyjmowanych na mocy art. 10 i art. 28 ust. 11:






  a) | środki z dziedziny polityki i działania indywidualne przynoszą weryfikowalne oszczędności końcowego zużycia energii; |
| --- | --- | --- |

3.

a)

środki z dziedziny polityki i działania indywidualne przynoszą weryfikowalne oszczędności końcowego zużycia energii;

| b) | odpowiedzialność, odpowiednio, każdej strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub wykonującego organu publicznego jest jasno określona; |
| --- | --- |

b)

odpowiedzialność, odpowiednio, każdej strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub wykonującego organu publicznego jest jasno określona;

| c) | oszczędności energii, które zostały lub mają zostać osiągnięte, są określane w przejrzysty sposób; |
| --- | --- |

c)

oszczędności energii, które zostały lub mają zostać osiągnięte, są określane w przejrzysty sposób;

| d) | wielkość oszczędności energii, która jest wymagana lub która ma zostać osiągnięta za pomocą danego środka z dziedziny polityki, jest wyrażana w postaci zużycia energii pierwotnej lub końcowej, z zastosowaniem wartości kalorycznych netto lub współczynników energii pierwotnej, o których mowa w art. 29; |
| --- | --- |

d)

wielkość oszczędności energii, która jest wymagana lub która ma zostać osiągnięta za pomocą danego środka z dziedziny polityki, jest wyrażana w postaci zużycia energii pierwotnej lub końcowej, z zastosowaniem wartości kalorycznych netto lub współczynników energii pierwotnej, o których mowa w art. 29;

| e) | roczne sprawozdanie dotyczące oszczędności energii osiągniętych przez strony uprawnione, strony uczestniczące i wykonujące organy publiczne jest przedstawiane i udostępniane publicznie wraz z danymi dotyczącymi rocznych tendencji w zakresie oszczędności energii; |
| --- | --- |

e)

roczne sprawozdanie dotyczące oszczędności energii osiągniętych przez strony uprawnione, strony uczestniczące i wykonujące organy publiczne jest przedstawiane i udostępniane publicznie wraz z danymi dotyczącymi rocznych tendencji w zakresie oszczędności energii;

| f) | monitorowanie wyników i przyjmowanie odpowiednich środków w przypadku niezadowalających postępów; |
| --- | --- |

f)

monitorowanie wyników i przyjmowanie odpowiednich środków w przypadku niezadowalających postępów;

| g) | oszczędności energii wynikające z działania indywidualnego nie mogą być zgłaszane przez więcej niż jedną stronę; |
| --- | --- |

g)

oszczędności energii wynikające z działania indywidualnego nie mogą być zgłaszane przez więcej niż jedną stronę;

| h) | wykazuje się, że działania strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub wykonującego organu publicznego są istotne dla osiągnięcia zgłoszonych oszczędności energii; |
| --- | --- |

h)

wykazuje się, że działania strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub wykonującego organu publicznego są istotne dla osiągnięcia zgłoszonych oszczędności energii;

| i) | działania strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub wykonującego organu publicznego nie mają negatywnych skutków dla odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. |
| --- | --- |

i)

działania strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub wykonującego organu publicznego nie mają negatywnych skutków dla odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne.

| 4. | Przy określaniu oszczędności energii wynikającej ze środków z dziedziny polityki związanych z podatkami
  i opłatami parafiskalnymi
  , wprowadzonych na mocy art. 10, mają zastosowanie następujące zasady:






  a) | zaliczenie następuje jedynie w przypadku oszczędności energii wynikających ze środków podatkowych powyżej minimalnych poziomów opodatkowania mających zastosowanie do paliw zgodnie z wymogami dyrektyw Rady 2003/96/WE (75) lub 2006/112/WE (76); |
| --- | --- | --- |

4.

a)

zaliczenie następuje jedynie w przypadku oszczędności energii wynikających ze środków podatkowych powyżej minimalnych poziomów opodatkowania mających zastosowanie do paliw zgodnie z wymogami dyrektyw Rady 2003/96/WE (75) lub 2006/112/WE (76);

| aa) | zaliczenie następuje jedynie w przypadku oszczędności energii wynikających ze środków podatkowych i opłat parafiskalnych zaprojektowanych w celu uzyskania oszczędności energii, jak określono w art. 2 pkt 7; |
| --- | --- |

aa)

zaliczenie następuje jedynie w przypadku oszczędności energii wynikających ze środków podatkowych i opłat parafiskalnych zaprojektowanych w celu uzyskania oszczędności energii, jak określono w art. 2 pkt 7;

| b) | ▌elastyczność cen na potrzeby obliczania skutków środków podatkowych (opodatkowanie energii) musi
  być dostosowana do segmentu użytkownika końcowego, w tym klas dochodów, rodzajów i wielkości przedsiębiorstw, a tym samym
  odzwierciedlać reakcje popytu na energię na zmiany cen oraz musi być oszacowana w oparciu o aktualne i reprezentatywne oficjalne źródła danych, które mają zastosowanie do danego państwa członkowskiego, oraz, w stosownych przypadkach, na podstawie badań towarzyszących przeprowadzonych przez niezależny instytut ▌; |
| --- | --- |

b)

▌elastyczność cen na potrzeby obliczania skutków środków podatkowych (opodatkowanie energii) musi
  być dostosowana do segmentu użytkownika końcowego, w tym klas dochodów, rodzajów i wielkości przedsiębiorstw, a tym samym
  odzwierciedlać reakcje popytu na energię na zmiany cen oraz musi być oszacowana w oparciu o aktualne i reprezentatywne oficjalne źródła danych, które mają zastosowanie do danego państwa członkowskiego, oraz, w stosownych przypadkach, na podstawie badań towarzyszących przeprowadzonych przez niezależny instytut ▌;

| c) | oszczędność energii wynikającą z towarzyszących instrumentów polityki podatkowej, łącznie z zachętami podatkowymi lub wpłatami do funduszy, rozlicza się oddzielnie; |
| --- | --- |

c)

oszczędność energii wynikającą z towarzyszących instrumentów polityki podatkowej, łącznie z zachętami podatkowymi lub wpłatami do funduszy, rozlicza się oddzielnie;

| d) | aby uniknąć nakładania się na siebie przepisów unijnych i innych środków z dziedziny polityki, do oceny oszczędności energii uzyskanych dzięki środkom podatkowym wykorzystuje się szacunki elastyczności krótkookresowej; |
| --- | --- |

d)

aby uniknąć nakładania się na siebie przepisów unijnych i innych środków z dziedziny polityki, do oceny oszczędności energii uzyskanych dzięki środkom podatkowym wykorzystuje się szacunki elastyczności krótkookresowej;

| e) | państwa członkowskie określają efekty dystrybucyjne opodatkowania i równoważnych środków w odniesieniu do odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne oraz przedstawiają skutki środków łagodzących wdrożonych zgodnie z art. 22 ust. 1–3; |
| --- | --- |

e)

państwa członkowskie określają efekty dystrybucyjne opodatkowania i równoważnych środków w odniesieniu do odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne oraz przedstawiają skutki środków łagodzących wdrożonych zgodnie z art. 22 ust. 1–3;

| f) | państwa członkowskie przedstawiają dowody, w tym metody obliczeń, potwierdzające, że oszczędności energii nie są uwzględniane podwójnie w przypadku nakładania się skutków środków opodatkowania energii lub emisji dwutlenku węgla lub handlu uprawnieniami do emisji zgodnie z dyrektywą w sprawie handlu emisjami [COM(2021)0551, 2021/0211 (COD)]. |
| --- | --- |

f)

państwa członkowskie przedstawiają dowody, w tym metody obliczeń, potwierdzające, że oszczędności energii nie są uwzględniane podwójnie w przypadku nakładania się skutków środków opodatkowania energii lub emisji dwutlenku węgla lub handlu uprawnieniami do emisji zgodnie z dyrektywą w sprawie handlu emisjami [COM(2021)0551, 2021/0211 (COD)].

| 5. | Powiadamianie o metodach
  Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999 państwa członkowskie zgłaszają Komisji zaproponowaną przez siebie szczegółową metodę funkcjonowania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej oraz alternatywne środki, o których mowa w art. 9 i 10 oraz art. 28 ust. 11. Tego rodzaju powiadomienie obejmuje, z wyjątkiem podatków, szczegółowe informacje na temat:






  a) | poziomu oszczędności energii wymaganego zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lub oczekiwanych oszczędności w ciągu całego okresu od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r.; |
| --- | --- | --- |

5.

Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999 państwa członkowskie zgłaszają Komisji zaproponowaną przez siebie szczegółową metodę funkcjonowania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej oraz alternatywne środki, o których mowa w art. 9 i 10 oraz art. 28 ust. 11. Tego rodzaju powiadomienie obejmuje, z wyjątkiem podatków, szczegółowe informacje na temat:

a)

poziomu oszczędności energii wymaganego zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lub oczekiwanych oszczędności w ciągu całego okresu od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r.;

| b) | sposobu rozłożenia w okresie objętym obowiązkiem obliczonej wielkości nowych oszczędności energii wymaganych na podstawie art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lub spodziewanych oszczędności energii; |
| --- | --- |

b)

sposobu rozłożenia w okresie objętym obowiązkiem obliczonej wielkości nowych oszczędności energii wymaganych na podstawie art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lub spodziewanych oszczędności energii;

| c) | stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych lub wykonujących organów publicznych; |
| --- | --- |

c)

stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych lub wykonujących organów publicznych;

| d) | odnośnych sektorów; |
| --- | --- |

d)

odnośnych sektorów;

| e) | środków z dziedziny polityki i działań indywidualnych, w tym oczekiwanych łącznych oszczędności energii ogółem dla każdego środka; |
| --- | --- |

e)

środków z dziedziny polityki i działań indywidualnych, w tym oczekiwanych łącznych oszczędności energii ogółem dla każdego środka;

| f) | środków z dziedziny polityki lub programów lub środków finansowanych w ramach krajowego funduszu efektywności energetycznej wdrażanych na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne; |
| --- | --- |

f)

środków z dziedziny polityki lub programów lub środków finansowanych w ramach krajowego funduszu efektywności energetycznej wdrażanych na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne;

| g) | udziału i wielkości oszczędności energii, którą należy osiągnąć u osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne; |
| --- | --- |

g)

udziału i wielkości oszczędności energii, którą należy osiągnąć u osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne;

| h) | w stosownych przypadkach, stosowanych wskaźników, średniej arytmetycznej udziałów i rezultatów wdrożenia środków z dziedziny polityki ustanowionych zgodnie z art. 8 ust. 3; |
| --- | --- |

h)

w stosownych przypadkach, stosowanych wskaźników, średniej arytmetycznej udziałów i rezultatów wdrożenia środków z dziedziny polityki ustanowionych zgodnie z art. 8 ust. 3;

| i) | w stosownych przypadkach, wpływu i negatywnych skutków, jakie środki z dziedziny polityki wdrożone zgodnie z art. 8 ust. 3 mają dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne; |
| --- | --- |

i)

w stosownych przypadkach, wpływu i negatywnych skutków, jakie środki z dziedziny polityki wdrożone zgodnie z art. 8 ust. 3 mają dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne;

| j) | okresu obowiązywania obowiązku dla systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

j)

okresu obowiązywania obowiązku dla systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej;

| k) | w stosownych przypadkach, wielkości oszczędności energii lub celów w zakresie redukcji kosztów, które strony zobowiązane muszą osiągnąć u osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne; |
| --- | --- |

k)

w stosownych przypadkach, wielkości oszczędności energii lub celów w zakresie redukcji kosztów, które strony zobowiązane muszą osiągnąć u osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne;

| l) | działań przewidzianych przez środek z dziedziny polityki; |
| --- | --- |

l)

działań przewidzianych przez środek z dziedziny polityki;

| m) | metody obliczeniowej, w tym sposobów określania dodatkowości i istotności oraz metod i poziomów referencyjnych stosowanych do oszczędności szacowanych i skalowanych, oraz, w stosownych przypadkach, zastosowanych wartości kalorycznych netto i współczynnikach konwersji; |
| --- | --- |

m)

metody obliczeniowej, w tym sposobów określania dodatkowości i istotności oraz metod i poziomów referencyjnych stosowanych do oszczędności szacowanych i skalowanych, oraz, w stosownych przypadkach, zastosowanych wartości kalorycznych netto i współczynnikach konwersji;

| n) | okresów obowiązywania środków i sposobu ich obliczania lub na czym się opierają; |
| --- | --- |

n)

okresów obowiązywania środków i sposobu ich obliczania lub na czym się opierają;

| o) | podejścia służącego uwzględnieniu różnych warunków klimatycznych na terytorium państwa członkowskiego; |
| --- | --- |

o)

podejścia służącego uwzględnieniu różnych warunków klimatycznych na terytorium państwa członkowskiego;

| p) | systemów monitorowania i weryfikacji odnośnie do środków na podstawie art. 9 i 10 oraz sposobów zapewnienia ich niezależności od stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych; |
| --- | --- |

p)

systemów monitorowania i weryfikacji odnośnie do środków na podstawie art. 9 i 10 oraz sposobów zapewnienia ich niezależności od stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych;

| q) | w przypadku podatków:






  (i) | odnośnych sektorów i segmentu podatników; |
| --- | --- | --- |

q)

w przypadku podatków:

(i)

odnośnych sektorów i segmentu podatników;

| (ii) | wykonującego organu publicznego; |
| --- | --- |

(ii)

wykonującego organu publicznego;

| (iii) | oczekiwanych oszczędności; |
| --- | --- |

(iii)

oczekiwanych oszczędności;

| (iv) | okresu obowiązywania środka podatkowego; |
| --- | --- |

(iv)

okresu obowiązywania środka podatkowego;

| (v) | metody obliczeniowej, z uwzględnieniem zastosowanej elastyczności cenowej i sposobu jej ustalenia; oraz |
| --- | --- |

(v)

metody obliczeniowej, z uwzględnieniem zastosowanej elastyczności cenowej i sposobu jej ustalenia; oraz

| (vi) | sposobu, w jaki uniknięto dublowania się z handlem uprawnieniami do emisji zgodnie z dyrektywą w sprawie handlu emisjami [COM(2021)0551, 2021/0211 (COD)] oraz zażegnano ryzyko podwójnego liczenia redukcji emisji. |
| --- | --- |

(vi)

sposobu, w jaki uniknięto dublowania się z handlem uprawnieniami do emisji zgodnie z dyrektywą w sprawie handlu emisjami [COM(2021)0551, 2021/0211 (COD)] oraz zażegnano ryzyko podwójnego liczenia redukcji emisji.

ZAŁĄCZNIK VI

KRYTERIA MINIMALNE DOTYCZĄCE AUDYTÓW ENERGETYCZNYCH, W TYM AUDYTÓW PRZEPROWADZANYCH W RAMACH SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ENERGIĄ

Audyty energetyczne, o których mowa w art. 11, oparte na następujących kryteriach:

| a) | ich podstawą są aktualne, mierzone, możliwe do zidentyfikowania dane operacyjne dotyczące zużycia energii i (w odniesieniu do elektryczności) profili obciążenia; |
| --- | --- |

a)

ich podstawą są aktualne, mierzone, możliwe do zidentyfikowania dane operacyjne dotyczące zużycia energii i (w odniesieniu do elektryczności) profili obciążenia;

| b) | zawierają szczegółowy przegląd profilu zużycia energii w budynkach lub zespołach budynków, operacjach lub instalacjach przemysłowych, w tym w transporcie; |
| --- | --- |

b)

zawierają szczegółowy przegląd profilu zużycia energii w budynkach lub zespołach budynków, operacjach lub instalacjach przemysłowych, w tym w transporcie;

| c) | określają środki w zakresie efektywności energetycznej w celu zmniejszenia zużycia energii; |
| --- | --- |

c)

określają środki w zakresie efektywności energetycznej w celu zmniejszenia zużycia energii;

| d) | określają potencjał opłacalnego wykorzystania lub wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych; |
| --- | --- |

d)

określają potencjał opłacalnego wykorzystania lub wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych;

| e) | opierają się, o ile to możliwe, na analizie kosztowej cyklu życia (life-cycle cost analysis – LCCA), a nie na prostym okresie zwrotu nakładów (Simple Payback Periods – SPP), tak aby uwzględnić oszczędności długoterminowe, wartości rezydualne inwestycji długoterminowych oraz stopy dyskonta; |
| --- | --- |

e)

opierają się, o ile to możliwe, na analizie kosztowej cyklu życia (life-cycle cost analysis – LCCA), a nie na prostym okresie zwrotu nakładów (Simple Payback Periods – SPP), tak aby uwzględnić oszczędności długoterminowe, wartości rezydualne inwestycji długoterminowych oraz stopy dyskonta;

| f) | są proporcjonalne i wystarczająco reprezentatywne, aby pozwolić na nakreślenie rzetelnego obrazu ogólnej charakterystyki energetycznej oraz wiarygodne określenie istotnych możliwości poprawy. |
| --- | --- |

f)

są proporcjonalne i wystarczająco reprezentatywne, aby pozwolić na nakreślenie rzetelnego obrazu ogólnej charakterystyki energetycznej oraz wiarygodne określenie istotnych możliwości poprawy.

Audyty energetyczne umożliwiają przeprowadzenie szczegółowych i potwierdzonych obliczeń dotyczących proponowanych środków, tak aby dostarczyć klarownych informacji o potencjalnych oszczędnościach.

Dane stosowane w audytach energetycznych są przechowywane do celów analizy historycznej i kontroli wyników.

▌

ZAŁĄCZNIK VIA

MINIMALNE WYMOGI W ZAKRESIE MONITOROWANIA I PUBLIKOWANIA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ OŚRODKÓW PRZETWARZANIA DANYCH

Następujące minimalne informacje muszą być monitorowane i publikowane w odniesieniu do charakterystyki energetycznej ośrodków przetwarzania danych, o których mowa w art. 11a ust. 1:

| a) | nazwa ośrodka przetwarzania danych, nazwa właściciela i operatorów ośrodka przetwarzania danych, gmina, w której znajduje się siedziba ośrodka przetwarzania danych, z wyjątkiem ośrodków przetwarzania danych związanych z bezpieczeństwem narodowym i obronnością; |
| --- | --- |

a)

nazwa ośrodka przetwarzania danych, nazwa właściciela i operatorów ośrodka przetwarzania danych, gmina, w której znajduje się siedziba ośrodka przetwarzania danych, z wyjątkiem ośrodków przetwarzania danych związanych z bezpieczeństwem narodowym i obronnością;

| b) | powierzchnia pomieszczeń ośrodka przetwarzania danych; moc zainstalowana; wartości zadane temperatury; roczny przepływ danych przychodzących i wychodzących, jeżeli operator ośrodka przetwarzania danych ma do nich dostęp oraz biorąc pod uwagę model biznesowy i rodzaj klienta oraz ilość danych przechowywanych i przetwarzanych w ośrodku przetwarzania danych, gdy wpływa to na zużycie energii przez ośrodek przetwarzania danych; |
| --- | --- |

b)

powierzchnia pomieszczeń ośrodka przetwarzania danych; moc zainstalowana; wartości zadane temperatury; roczny przepływ danych przychodzących i wychodzących, jeżeli operator ośrodka przetwarzania danych ma do nich dostęp oraz biorąc pod uwagę model biznesowy i rodzaj klienta oraz ilość danych przechowywanych i przetwarzanych w ośrodku przetwarzania danych, gdy wpływa to na zużycie energii przez ośrodek przetwarzania danych;

| c) | wyniki ośrodka przetwarzania danych w ostatnim pełnym roku kalendarzowym zgodnie z następującymi kluczowymi wskaźnikami efektywności wg CEN/CENELEC EN 50600-4 „Technika informatyczna. Wyposażenie i infrastruktura ośrodków przetwarzania danych”, z należytym uwzględnieniem położenia geograficznego ośrodka przetwarzania danych, zapotrzebowania na ponowne wykorzystanie ciepła oraz dostępnej infrastruktury cieplnej, do czasu wejścia w życie aktu delegowanego zgodnie z art. 31 niniejszej dyrektywy:










  (i) | efektywność zużycia energii zgodnie z normą CEN/CENELEC EN 50600-4-2, |
| --- | --- | --- |

c)

wyniki ośrodka przetwarzania danych w ostatnim pełnym roku kalendarzowym zgodnie z następującymi kluczowymi wskaźnikami efektywności wg CEN/CENELEC EN 50600-4 „Technika informatyczna. Wyposażenie i infrastruktura ośrodków przetwarzania danych”, z należytym uwzględnieniem położenia geograficznego ośrodka przetwarzania danych, zapotrzebowania na ponowne wykorzystanie ciepła oraz dostępnej infrastruktury cieplnej, do czasu wejścia w życie aktu delegowanego zgodnie z art. 31 niniejszej dyrektywy:

(i)

efektywność zużycia energii zgodnie z normą CEN/CENELEC EN 50600-4-2,

| (ii) | współczynnik energii odnawialnej zgodnie z normą CEN/CENELEC EN 50600-4-3, |
| --- | --- |

(ii)

współczynnik energii odnawialnej zgodnie z normą CEN/CENELEC EN 50600-4-3,

| (iii) | współczynnik powtórnego wykorzystania energii zgodnie z normą CEN/CENELEC EN 50600-4-6, |
| --- | --- |

(iii)

współczynnik powtórnego wykorzystania energii zgodnie z normą CEN/CENELEC EN 50600-4-6,

| (iv) | współczynnik efektywności chłodzenia zgodnie z normą CEN/CENELEC EN 50600-4-7, |
| --- | --- |

(iv)

współczynnik efektywności chłodzenia zgodnie z normą CEN/CENELEC EN 50600-4-7,

| (v) | efektywność zużycia węgla zgodnie z normą CEN/CENELEC EN 50600-4-8, |
| --- | --- |

(v)

efektywność zużycia węgla zgodnie z normą CEN/CENELEC EN 50600-4-8,

| (vi) | efektywność zużycia wody zgodnie z normą CEN/CENELEC EN 50600-4-9. |
| --- | --- |

(vi)

efektywność zużycia wody zgodnie z normą CEN/CENELEC EN 50600-4-9.

ZAŁĄCZNIK VII

MINIMALNE WYMOGI DOTYCZĄCE ROZLICZEŃ I INFORMACJI O ROZLICZENIACH NA PODSTAWIE RZECZYWISTEGO ZUŻYCIA GAZU ZIEMNEGO

1.   Minimalne wymogi dotyczące rachunków

1.1.   Rozliczenia na podstawie rzeczywistego zużycia

Aby umożliwić odbiorcom końcowym regulowanie własnego zużycia energii, co najmniej raz w roku należy dokonać rozliczenia na podstawie rzeczywistego zużycia, a co najmniej raz na kwartał należy udostępnić informacje o rozliczeniach – na żądanie lub w przypadku gdy odbiorcy wybrali opcję otrzymywania elektronicznych rozliczeń – a w innych przypadkach dwa razy do roku. Gaz wykorzystywany wyłącznie do gotowania nie musi spełniać tego wymogu.

1.2.   Minimum informacji, jakie należy ująć w rachunku

W stosownych przypadkach państwa członkowskie zapewniają udostępnienie odbiorcom końcowym wraz z rachunkami, umowami, transakcjami lub otrzymanymi ze stacji dystrybucji pokwitowaniami, albo w ich ramach, następujących informacji sformułowanych w jasny i zrozumiały sposób:

| a) | rzeczywiste ceny bieżące i rzeczywiste zużycie energii; |
| --- | --- |

a)

rzeczywiste ceny bieżące i rzeczywiste zużycie energii;

| b) | porównanie bieżącego zużycia energii przez odbiorcę końcowego ze zużyciem w tym samym okresie poprzedniego roku, najlepiej w formie graficznej; |
| --- | --- |

b)

porównanie bieżącego zużycia energii przez odbiorcę końcowego ze zużyciem w tym samym okresie poprzedniego roku, najlepiej w formie graficznej;

| c) | informacje kontaktowe dotyczące organizacji konsumentów zrzeszających odbiorców końcowych, agencji energetycznych lub podobnych podmiotów, łącznie ze stronami internetowymi, gdzie możliwe jest uzyskanie informacji o dostępnych środkach poprawy efektywności energetycznej, porównaniach profilów odbiorców końcowych lub obiektywnych technicznych specyfikacjach urządzeń pobierających energię. |
| --- | --- |

c)

informacje kontaktowe dotyczące organizacji konsumentów zrzeszających odbiorców końcowych, agencji energetycznych lub podobnych podmiotów, łącznie ze stronami internetowymi, gdzie możliwe jest uzyskanie informacji o dostępnych środkach poprawy efektywności energetycznej, porównaniach profilów odbiorców końcowych lub obiektywnych technicznych specyfikacjach urządzeń pobierających energię.

Ponadto, ilekroć jest to możliwe i zasadne, państwa członkowskie zapewniają udostępnienie odbiorcom końcowym sformułowanego w jasny i zrozumiały sposób porównania z przeciętnym znormalizowanym lub referencyjnym odbiorcą końcowym z tej samej kategorii użytkowników w ich rachunkach, umowach, transakcjach lub otrzymanych ze stacji dystrybucyjnych pokwitowaniach lub w załączeniu do nich lub udostępnienie odesłania do tych informacji.

1.3.   Zalecenia dotyczące efektywności energetycznej, zamieszczane na rachunkach i innych informacjach zwrotnych przeznaczonych dla odbiorców końcowych

Przy wysyłce umów i zmian w umowach oraz w rachunkach przeznaczonych dla odbiorców lub za pośrednictwem stron internetowych skierowanych do odbiorców indywidualnych dystrybutorzy energii, operatorzy systemów dystrybucyjnych oraz przedsiębiorstwa prowadzące detaliczną sprzedaż energii podają swoim odbiorcom, w jasny i zrozumiały sposób, dane kontaktowe niezależnych urzędów ochrony konsumentów, agencji energetycznych lub podobnych podmiotów, łącznie ze stronami internetowymi, gdzie możliwe jest uzyskanie informacji o dostępnych środkach w zakresie efektywności energetycznej, profilach referencyjnych w zakresie zużycia energii oraz specyfikacjach technicznych urządzeń pobierających energię, z których mogą skorzystać w celu obniżenia zużycia energii przez te urządzenia.

ZAŁĄCZNIK VIII

MINIMALNE WYMOGI W ZAKRESIE ROZLICZEŃ I INFORMACJI O ZUŻYCIU W ODNIESIENIU DO OGRZEWANIA, CHŁODZENIA I CIEPŁEJ WODY UŻYTKOWEJ

1.   Rozliczenia na podstawie rzeczywistego zużycia lub odczytów podzielników kosztów ciepła

Aby umożliwić użytkownikom końcowym regulowanie ich własnego zużycia energii, rozliczenia muszą się odbywać na podstawie rzeczywistego zużycia lub odczytów podzielników kosztów ciepła co najmniej raz w roku.

2.   Minimalna częstotliwość rozliczeń lub podawania informacji o zużyciu

Do dnia 31 grudnia 2021 r., w przypadku gdy zostały zainstalowane liczniki umożliwiające zdalny odczyt lub podzielniki kosztów ciepła, informacje o rozliczeniach lub o zużyciu w oparciu o rzeczywiste zużycie lub odczyty podzielników kosztów ciepła muszą być udostępniane użytkownikom końcowym nie rzadziej niż raz na kwartał na żądanie lub jeżeli odbiorcy końcowi wybrali opcję otrzymywania elektronicznych rozliczeń, a w innych przypadkach dwa razy w roku.

Od dnia 1 stycznia 2022 r., w przypadku gdy zostały zainstalowane liczniki umożliwiające zdalny odczyt lub podzielniki kosztów ciepła, informacje o rozliczeniach lub o zużyciu w oparciu o rzeczywiste zużycie lub odczyty podzielników kosztów ciepła muszą być udostępniane użytkownikom końcowym nie rzadziej niż co miesiąc. Mogą być one również udostępniane w internecie i być aktualizowane tak często, jak na to pozwalają stosowane urządzenia i systemy. Z tego wymogu można zwolnić ogrzewanie i chłodzenie poza sezonem grzewczym/chłodniczym.

3.   Minimum informacji, jakie należy ująć w rachunku

Państwa członkowskie zapewniają udostępnienie użytkownikom końcowym razem z ich rachunkami następujących informacji sformułowanych w jasny i zrozumiały sposób, w przypadku gdy są one oparte na rzeczywistym zużyciu lub odczytach podzielnika kosztów:

| a) | rzeczywiste ceny bieżące i rzeczywiste zużycie energii lub całkowity koszt ciepła i odczyty podzielników kosztów ciepła; |
| --- | --- |

a)

rzeczywiste ceny bieżące i rzeczywiste zużycie energii lub całkowity koszt ciepła i odczyty podzielników kosztów ciepła;

| b) | informacje na temat używanego koszyka paliw oraz powiązanych rocznych ilości emisji gazów cieplarnianych, z uwzględnieniem użytkowników końcowych zaopatrywanych przez system ciepłowniczy lub system chłodniczy, a także opis poszczególnych zastosowanych podatków, opłat i taryf. Państwa członkowskie mogą ograniczyć zakres wymogu przekazywania informacji na temat emisji gazów cieplarnianych, tak aby informacje te obejmowały jedynie dostawy z systemów ciepłowniczych o całkowitej znamionowej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 20 MW; |
| --- | --- |

b)

informacje na temat używanego koszyka paliw oraz powiązanych rocznych ilości emisji gazów cieplarnianych, z uwzględnieniem użytkowników końcowych zaopatrywanych przez system ciepłowniczy lub system chłodniczy, a także opis poszczególnych zastosowanych podatków, opłat i taryf. Państwa członkowskie mogą ograniczyć zakres wymogu przekazywania informacji na temat emisji gazów cieplarnianych, tak aby informacje te obejmowały jedynie dostawy z systemów ciepłowniczych o całkowitej znamionowej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 20 MW;

| c) | porównanie bieżącego zużycia energii przez użytkowników końcowych z zużyciem w tym samym okresie poprzedniego roku w formie graficznej, z korektą na warunki klimatyczne odnośnie do ogrzewania i chłodzenia; |
| --- | --- |

c)

porównanie bieżącego zużycia energii przez użytkowników końcowych z zużyciem w tym samym okresie poprzedniego roku w formie graficznej, z korektą na warunki klimatyczne odnośnie do ogrzewania i chłodzenia;

| d) | informacje kontaktowe dotyczące organizacji konsumentów zrzeszających odbiorców końcowych, agencji energetycznych lub podobnych podmiotów, łącznie ze stronami internetowymi, gdzie możliwe jest uzyskanie informacji o dostępnych środkach poprawy efektywności energetycznej, porównaniach profilów odbiorców końcowych lub obiektywnych technicznych specyfikacjach urządzeń pobierających energię; |
| --- | --- |

d)

informacje kontaktowe dotyczące organizacji konsumentów zrzeszających odbiorców końcowych, agencji energetycznych lub podobnych podmiotów, łącznie ze stronami internetowymi, gdzie możliwe jest uzyskanie informacji o dostępnych środkach poprawy efektywności energetycznej, porównaniach profilów odbiorców końcowych lub obiektywnych technicznych specyfikacjach urządzeń pobierających energię;

| e) | informacje na temat właściwych procedur składania skarg, możliwości zwrócenia się do rzecznika praw lub alternatywnych metod rozstrzygania sporów, mających zastosowanie w państwach członkowskich; |
| --- | --- |

e)

informacje na temat właściwych procedur składania skarg, możliwości zwrócenia się do rzecznika praw lub alternatywnych metod rozstrzygania sporów, mających zastosowanie w państwach członkowskich;

| f) | porównanie z przeciętnym znormalizowanym lub referencyjnym użytkownikiem końcowym z tej samej kategorii użytkowników. W przypadku rachunków elektronicznych takie porównania mogą zamiast tego zostać udostępnione w internecie i w postaci odesłania w rachunkach. |
| --- | --- |

f)

porównanie z przeciętnym znormalizowanym lub referencyjnym użytkownikiem końcowym z tej samej kategorii użytkowników. W przypadku rachunków elektronicznych takie porównania mogą zamiast tego zostać udostępnione w internecie i w postaci odesłania w rachunkach.

Rachunki, których podstawą nie jest rzeczywiste zużycie lub odczyty podzielników kosztów ciepła, zawierają jasne i zrozumiałe wyjaśnienie tego, jak obliczono kwotę podaną na rachunku, oraz co najmniej informacje, o których mowa w lit. d) i e).

ZAŁĄCZNIK IX

POTENCJAŁ EFEKTYWNOŚCI W ZAKRESIE OGRZEWANIA I CHŁODZENIA

Kompleksowa ocena krajowego potencjału w zakresie ogrzewania i chłodzenia, o której mowa w art. 23 ust. 1, zawiera i opiera się na następujących elementach:

Część I

PRZEGLĄD OGRZEWANIA I CHŁODZENIA

| 1. | Zapotrzebowanie na ogrzewanie i chłodzenie pod względem szacowanej energii użytecznej (77) oraz ilościowe określenie zużycia energii końcowej w GWh rocznie (78) w podziale na sektory:






  a) | budynków mieszkalnych; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

budynków mieszkalnych;

| b) | usług; |
| --- | --- |

b)

usług;

| c) | przemysłu; |
| --- | --- |

c)

przemysłu;

| d) | jakikolwiek inny sektor, który indywidualnie zużywa ponad 5 % całkowitego krajowego zapotrzebowania na użytkowe ciepło i chłód. |
| --- | --- |

d)

jakikolwiek inny sektor, który indywidualnie zużywa ponad 5 % całkowitego krajowego zapotrzebowania na użytkowe ciepło i chłód.

| 2. | Określenie, a w przypadku pkt 2 lit. a) ppkt (i) określenie lub oszacowanie, bieżącego zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą:






  a) | według technologii, w GWh rocznie (79), w ramach sektorów, o których mowa w pkt 1, rozróżniając w miarę możliwości pomiędzy energią pochodzącą z paliw kopalnianych i źródeł odnawialnych:






  (i) | wytwarzaną na miejscu w obiektach mieszkalnych i usługowych przy zastosowaniu:






  — | ciepłowni, |
| --- | --- | --- | --- | --- |

2.

a)

według technologii, w GWh rocznie (79), w ramach sektorów, o których mowa w pkt 1, rozróżniając w miarę możliwości pomiędzy energią pochodzącą z paliw kopalnianych i źródeł odnawialnych:

(i)

wytwarzaną na miejscu w obiektach mieszkalnych i usługowych przy zastosowaniu:

—

ciepłowni,

| — | wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej, |
| --- | --- |

—

wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej,

| — | pompy ciepła; |
| --- | --- |

—

pompy ciepła;

| — | innych technologii i źródeł wytwarzania energii na miejscu; |
| --- | --- |

—

innych technologii i źródeł wytwarzania energii na miejscu;

| (ii) | wytwarzaną na miejscu w obiektach niebędących obiektami usługowymi i mieszkalnymi przy zastosowaniu:






  — | ciepłowni, |
| --- | --- | --- |

(ii)

wytwarzaną na miejscu w obiektach niebędących obiektami usługowymi i mieszkalnymi przy zastosowaniu:

—

ciepłowni,

| — | wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej, |
| --- | --- |

—

wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej,

| — | pompy ciepła; |
| --- | --- |

—

pompy ciepła;

| — | innych technologii i źródeł wytwarzania energii na miejscu; |
| --- | --- |

—

innych technologii i źródeł wytwarzania energii na miejscu;

| (iii) | dostarczaną z zewnątrz przy zastosowaniu:






  — | wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej, |
| --- | --- | --- |

(iii)

dostarczaną z zewnątrz przy zastosowaniu:

—

wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej,

| — | ciepła odpadowego, |
| --- | --- |

—

ciepła odpadowego,

| — | innych technologii i źródeł dostarczania energii z zewnątrz; |
| --- | --- |

—

innych technologii i źródeł dostarczania energii z zewnątrz;

| b) | wskazanie instalacji wytwarzających ciepło odpadowe lub chłód odpadowy oraz ich potencjał w zakresie zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, w GWh rocznie:






  (i) | instalacji elektrociepłowniczych, które mogą zaopatrywać w ciepło odpadowe lub mogą być zmodernizowane w celu zaopatrywania w takie ciepło, o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 50 MW; |
| --- | --- | --- |

b)

wskazanie instalacji wytwarzających ciepło odpadowe lub chłód odpadowy oraz ich potencjał w zakresie zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, w GWh rocznie:

(i)

instalacji elektrociepłowniczych, które mogą zaopatrywać w ciepło odpadowe lub mogą być zmodernizowane w celu zaopatrywania w takie ciepło, o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 50 MW;

| (ii) | instalacji wykorzystujących kogenerację energii cieplnej i mocy przy zastosowaniu technologii, o których mowa w załączniku II część II, o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 20 MW; |
| --- | --- |

(ii)

instalacji wykorzystujących kogenerację energii cieplnej i mocy przy zastosowaniu technologii, o których mowa w załączniku II część II, o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 20 MW;

| (iii) | spalarni odpadów; |
| --- | --- |

(iii)

spalarni odpadów;

| (iv) | instalacji energii odnawialnej o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 20 MW, innych niż instalacje określone w pkt 2 lit. b) ppkt (i) i (ii), generujących ogrzewanie lub chłodzenie z wykorzystaniem energii ze źródeł odnawialnych; |
| --- | --- |

(iv)

instalacji energii odnawialnej o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 20 MW, innych niż instalacje określone w pkt 2 lit. b) ppkt (i) i (ii), generujących ogrzewanie lub chłodzenie z wykorzystaniem energii ze źródeł odnawialnych;

| (v) | instalacji przemysłowych o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 20 MW, które mogą zapewniać ciepło odpadowe; |
| --- | --- |

(v)

instalacji przemysłowych o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 20 MW, które mogą zapewniać ciepło odpadowe;

| c) | udział energii ze źródeł odnawialnych oraz ciepła lub chłodu odpadowego w zużyciu energii końcowej przez sektor systemów ciepłowniczych i chłodniczych (80) w ciągu ostatnich pięciu lat, zgodnie z dyrektywą (UE) 2018/2001. |
| --- | --- |

c)

udział energii ze źródeł odnawialnych oraz ciepła lub chłodu odpadowego w zużyciu energii końcowej przez sektor systemów ciepłowniczych i chłodniczych (80) w ciągu ostatnich pięciu lat, zgodnie z dyrektywą (UE) 2018/2001.

| 3. | Mapa całego terytorium kraju z zaznaczeniem (przy zapewnieniu ochrony wrażliwych informacji handlowych):






  a) | obszarów zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie w następstwie analizy określonej w pkt 1, przy zastosowaniu spójnych kryteriów w celu koncentrowania się na obszarach o dużej gęstości zapotrzebowania na energię w gminach i aglomeracjach miejskich; |
| --- | --- | --- |

3.

a)

obszarów zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie w następstwie analizy określonej w pkt 1, przy zastosowaniu spójnych kryteriów w celu koncentrowania się na obszarach o dużej gęstości zapotrzebowania na energię w gminach i aglomeracjach miejskich;

| b) | istniejących punktów zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, wskazanych na podstawie pkt 2 lit. b) oraz instalacji przesyłowych systemu ciepłowniczego; |
| --- | --- |

b)

istniejących punktów zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, wskazanych na podstawie pkt 2 lit. b) oraz instalacji przesyłowych systemu ciepłowniczego;

| c) | planowanych punktów zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, typu opisanego w pkt 2 lit. b) oraz instalacji przesyłowych systemu ciepłowniczego. |
| --- | --- |

c)

planowanych punktów zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, typu opisanego w pkt 2 lit. b) oraz instalacji przesyłowych systemu ciepłowniczego.

| 4. | Prognozy tendencji zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie w celu zobrazowania perspektywy na kolejne 30 lat, w GWh, z uwzględnieniem w szczególności prognoz na najbliższe 10 lat, zmiany zapotrzebowania w budynkach i różnych sektorach przemysłu oraz wpływu polityki i strategii związanych z zarządzaniem zapotrzebowaniem, takich jak długoterminowe strategie renowacji budynków zgodnie z dyrektywą (UE) 2018/844. |
| --- | --- |

4.

Część II

CELE, STRATEGIE I ŚRODKI Z DZIEDZINY POLITYKI

| 5. | Planowany wkład państwa członkowskiego w realizację jego krajowych założeń, celów i wkładów w odniesieniu do pięciu wymiarów unii energetycznej, jak określono w art. 3 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) 2018/1999, osiągnięty poprzez efektywność w zakresie ogrzewania i chłodzenia, w szczególności w odniesieniu do art. 4 lit. b) pkt 1–4 oraz art. 15 ust. 4) lit. b), ze wskazaniem, który z tych elementów został dodany w stosunku do ich krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Ogólny przegląd istniejących strategii i środków opisanych w najnowszym sprawozdaniu przedłożonym zgodnie z art. 3, 20, 21 i art. 27 lit. a) rozporządzenia (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

6.

Część III

ANALIZA POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO W ZAKRESIE EFEKTYWNOŚCI W ZAKRESIE OGRZEWANIA I CHŁODZENIA

| 7. | Analizę potencjału gospodarczego (81) różnych technologii w zakresie ogrzewania i chłodzenia należy przeprowadzić w odniesieniu do całego terytorium kraju z wykorzystaniem analizy kosztów i korzyści, o której mowa w art. 23 ust. 3, i określić alternatywne scenariusze bardziej efektywnych i odnawialnych technologii grzewczych i chłodniczych, rozróżniając w stosownych przypadkach pomiędzy energią pochodzącą z paliw kopalnianych i źródeł odnawialnych.
  Należy wziąć pod uwagę następujące technologie:






  a) | przemysłowe ciepło i chłód odpadowy; |
| --- | --- | --- |

7.

Należy wziąć pod uwagę następujące technologie:

a)

przemysłowe ciepło i chłód odpadowy;

| b) | spalanie odpadów; |
| --- | --- |

b)

spalanie odpadów;

| c) | wysokosprawna kogeneracja; |
| --- | --- |

c)

wysokosprawna kogeneracja;

| d) | odnawialne źródła energii (takie jak energia geotermalna, słoneczna i biomasa) inne niż źródła wykorzystywane w procesie wysokosprawnej kogeneracji; |
| --- | --- |

d)

odnawialne źródła energii (takie jak energia geotermalna, słoneczna i biomasa) inne niż źródła wykorzystywane w procesie wysokosprawnej kogeneracji;

| e) | pompy ciepła; |
| --- | --- |

e)

pompy ciepła;

| f) | ograniczanie strat ciepła i chłodu z istniejących sieci systemu ciepłowniczego i chłodniczego. |
| --- | --- |

f)

ograniczanie strat ciepła i chłodu z istniejących sieci systemu ciepłowniczego i chłodniczego.

| 8. | Analiza potencjału gospodarczego obejmuje następujące etapy i kwestie:






  a) | Kwestie:






  (i) | analiza kosztów i korzyści do celów art. 23 ust. 3 obejmuje analizę ekonomiczną uwzględniającą czynniki społeczno-ekonomiczne i środowiskowe (82) oraz analizę finansową przeprowadzaną w celu oceny projektów z punktu widzenia inwestorów. Zarówno analizy ekonomiczne, jak i finansowe wykorzystują wartość bieżącą netto jako kryterium oceny; |
| --- | --- | --- | --- |

8.

a)

Kwestie:

(i)

analiza kosztów i korzyści do celów art. 23 ust. 3 obejmuje analizę ekonomiczną uwzględniającą czynniki społeczno-ekonomiczne i środowiskowe (82) oraz analizę finansową przeprowadzaną w celu oceny projektów z punktu widzenia inwestorów. Zarówno analizy ekonomiczne, jak i finansowe wykorzystują wartość bieżącą netto jako kryterium oceny;

| (ii) | scenariusz odniesienia powinien służyć jako punkt odniesienia i uwzględniać strategie realizowane w czasie opracowywania takiej kompleksowej oceny (83) oraz powinien być powiązany z danymi zgromadzonymi na podstawie części I i części II pkt 6 niniejszego załącznika; |
| --- | --- |

(ii)

scenariusz odniesienia powinien służyć jako punkt odniesienia i uwzględniać strategie realizowane w czasie opracowywania takiej kompleksowej oceny (83) oraz powinien być powiązany z danymi zgromadzonymi na podstawie części I i części II pkt 6 niniejszego załącznika;

| (iii) | scenariusze alternatywne do scenariusza odniesienia uwzględniają cele rozporządzenia (UE) 2018/1999 w zakresie efektywności energetycznej i energii ze źródeł odnawialnych. Każdy scenariusz przedstawia następujące elementy w porównaniu ze scenariuszem odniesienia:






  — | potencjał gospodarczy ocenianych technologii z wykorzystaniem wartości bieżącej netto jako kryterium, |
| --- | --- | --- |

(iii)

scenariusze alternatywne do scenariusza odniesienia uwzględniają cele rozporządzenia (UE) 2018/1999 w zakresie efektywności energetycznej i energii ze źródeł odnawialnych. Każdy scenariusz przedstawia następujące elementy w porównaniu ze scenariuszem odniesienia:

—

potencjał gospodarczy ocenianych technologii z wykorzystaniem wartości bieżącej netto jako kryterium,

| — | ograniczenie emisji gazów cieplarnianych; |
| --- | --- |

—

ograniczenie emisji gazów cieplarnianych;

| — | oszczędność energii pierwotnej w GWh rocznie; |
| --- | --- |

—

oszczędność energii pierwotnej w GWh rocznie;

| — | wpływ na udział energii ze źródeł odnawialnych w krajowym koszyku energetycznym. |
| --- | --- |

—

wpływ na udział energii ze źródeł odnawialnych w krajowym koszyku energetycznym.

Scenariusze, które nie są możliwe do realizacji ze względów technicznych, finansowych czy z powodu przepisów krajowych, można wykluczyć na wczesnym etapie analizy kosztów i korzyści, pod warunkiem że jest to uzasadnione na podstawie wnikliwych, jawnych i dobrze udokumentowanych analiz.

W analizowanych scenariuszach ocena i podejmowane decyzje powinny uwzględnić koszty i oszczędność energii wynikające ze zwiększonej elastyczności zaopatrzenia w energię i ze sprawniejszego funkcjonowania sieci elektroenergetycznych, w tym koszty, których udało się uniknąć, a także oszczędności związane z obniżonymi inwestycjami w infrastrukturę.

| b) | Koszty i korzyści:
  Koszty i korzyści, o których mowa w pkt 8 lit. a), powinny obejmować przynajmniej następujące koszty i korzyści:






  (i) | Korzyści:






  — | wartość wytworzonego dobra dla odbiorcy (energia cieplna, chłód i energia elektryczna), |
| --- | --- | --- | --- |

b)

Koszty i korzyści:

Koszty i korzyści, o których mowa w pkt 8 lit. a), powinny obejmować przynajmniej następujące koszty i korzyści:

(i)

Korzyści:

—

wartość wytworzonego dobra dla odbiorcy (energia cieplna, chłód i energia elektryczna),

| — | korzyści zewnętrzne, takie jak korzyści środowiskowe, korzyści pod względem emisji gazów cieplarnianych oraz korzyści w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa, w możliwie szerokim zakresie, |
| --- | --- |

—

korzyści zewnętrzne, takie jak korzyści środowiskowe, korzyści pod względem emisji gazów cieplarnianych oraz korzyści w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa, w możliwie szerokim zakresie,

| — | skutki dla rynku pracy, bezpieczeństwo energetyczne i konkurencyjność, w możliwie szerokim zakresie. |
| --- | --- |

—

skutki dla rynku pracy, bezpieczeństwo energetyczne i konkurencyjność, w możliwie szerokim zakresie.

| (ii) | Koszty:






  — | koszty kapitałowe rzeczowych aktywów trwałych, |
| --- | --- | --- |

(ii)

Koszty:

—

koszty kapitałowe rzeczowych aktywów trwałych,

| — | koszty kapitałowe powiązanych sieci energetycznych, |
| --- | --- |

—

koszty kapitałowe powiązanych sieci energetycznych,

| — | zmienne i stałe koszty operacyjne, |
| --- | --- |

—

zmienne i stałe koszty operacyjne,

| — | koszty energii, |
| --- | --- |

—

koszty energii,

| — | koszty środowiskowe, zdrowotne oraz koszty w zakresie bezpieczeństwa, w możliwie szerokim zakresie, |
| --- | --- |

—

koszty środowiskowe, zdrowotne oraz koszty w zakresie bezpieczeństwa, w możliwie szerokim zakresie,

| — | koszty związane z rynkiem pracy, bezpieczeństwo energetyczne i konkurencyjność, w możliwie szerokim zakresie. |
| --- | --- |

—

koszty związane z rynkiem pracy, bezpieczeństwo energetyczne i konkurencyjność, w możliwie szerokim zakresie.

| c) | Scenariusze istotne w odniesieniu do scenariusza odniesienia:
  Należy uwzględnić wszystkie istotne scenariusze w odniesieniu do scenariusza odniesienia, w tym rolę efektywnego indywidualnego ogrzewania i chłodzenia.






  (i) | analiza kosztów i korzyści może obejmować ocenę projektu lub grupy projektów w przypadku oceny o szerszym zakresie, tj. lokalnym, regionalnym lub krajowym, w celu ustalenia najbardziej opłacalnego i korzystnego rozwiązania ciepłowniczego lub chłodniczego na tle scenariusza odniesienia dla danego obszaru geograficznego na potrzeby planowania; |
| --- | --- | --- |

c)

Scenariusze istotne w odniesieniu do scenariusza odniesienia:

Należy uwzględnić wszystkie istotne scenariusze w odniesieniu do scenariusza odniesienia, w tym rolę efektywnego indywidualnego ogrzewania i chłodzenia.

(i)

analiza kosztów i korzyści może obejmować ocenę projektu lub grupy projektów w przypadku oceny o szerszym zakresie, tj. lokalnym, regionalnym lub krajowym, w celu ustalenia najbardziej opłacalnego i korzystnego rozwiązania ciepłowniczego lub chłodniczego na tle scenariusza odniesienia dla danego obszaru geograficznego na potrzeby planowania;

| d) | Granice i zintegrowane podejście:






  (i) | granica geograficzna obejmuje odpowiedni, dobrze określony obszar geograficzny; |
| --- | --- | --- |

d)

Granice i zintegrowane podejście:

(i)

granica geograficzna obejmuje odpowiedni, dobrze określony obszar geograficzny;

| (ii) | analiza kosztów i korzyści uwzględnia wszystkie odnośne scentralizowane lub zdecentralizowane zasoby dostępne po stronie zaopatrzenia w obrębie granicy systemowej i geograficznej, w tym technologie uwzględnione w części III pkt 7 niniejszego załącznika, oraz tendencje w zakresie zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie i jego charakterystykę. |
| --- | --- |

(ii)

analiza kosztów i korzyści uwzględnia wszystkie odnośne scentralizowane lub zdecentralizowane zasoby dostępne po stronie zaopatrzenia w obrębie granicy systemowej i geograficznej, w tym technologie uwzględnione w części III pkt 7 niniejszego załącznika, oraz tendencje w zakresie zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie i jego charakterystykę.

| e) | Założenia:






  (i) | na potrzeby analiz kosztów i korzyści państwa członkowskie przedstawiają założenia dotyczące cen dla głównych czynników wejściowych i wyjściowych oraz stopy dyskonta; |
| --- | --- | --- |

e)

Założenia:

(i)

na potrzeby analiz kosztów i korzyści państwa członkowskie przedstawiają założenia dotyczące cen dla głównych czynników wejściowych i wyjściowych oraz stopy dyskonta;

| (ii) | stopa dyskonta zastosowana w analizie ekonomicznej do obliczenia wartości bieżącej netto dobierana jest zgodnie z wytycznymi europejskimi lub krajowymi; |
| --- | --- |

(ii)

stopa dyskonta zastosowana w analizie ekonomicznej do obliczenia wartości bieżącej netto dobierana jest zgodnie z wytycznymi europejskimi lub krajowymi;

| (iii) | państwa członkowskie wykorzystują krajowe, europejskie lub międzynarodowe prognozy rozwoju cen energii stosownie do potrzeb w kontekście krajowym i/lub regionalno-lokalnym; |
| --- | --- |

(iii)

państwa członkowskie wykorzystują krajowe, europejskie lub międzynarodowe prognozy rozwoju cen energii stosownie do potrzeb w kontekście krajowym i/lub regionalno-lokalnym;

| (iv) | ceny stosowane w analizie ekonomicznej odzwierciedlają koszty i korzyści społeczno-gospodarcze. Koszty zewnętrzne, takie jak skutki środowiskowe i zdrowotne, należy uwzględnić w możliwie szerokim zakresie, tj. w przypadku gdy istnieje cena rynkowa lub gdy są one już zawarte w europejskich lub krajowych przepisach. |
| --- | --- |

(iv)

ceny stosowane w analizie ekonomicznej odzwierciedlają koszty i korzyści społeczno-gospodarcze. Koszty zewnętrzne, takie jak skutki środowiskowe i zdrowotne, należy uwzględnić w możliwie szerokim zakresie, tj. w przypadku gdy istnieje cena rynkowa lub gdy są one już zawarte w europejskich lub krajowych przepisach.

| f) | Analiza wrażliwości






  (i) | analizę wrażliwości uwzględnia się w celu oceny kosztów i korzyści projektu lub grupy projektów w oparciu o zmienne czynniki mające istotny wpływ na wynik obliczeń, takie jak różne ceny energii, poziomy zapotrzebowania, stopy dyskonta i inne. |
| --- | --- | --- |

f)

Analiza wrażliwości

(i)

analizę wrażliwości uwzględnia się w celu oceny kosztów i korzyści projektu lub grupy projektów w oparciu o zmienne czynniki mające istotny wpływ na wynik obliczeń, takie jak różne ceny energii, poziomy zapotrzebowania, stopy dyskonta i inne.

Część IV

POTENCJALNE NOWE STRATEGIE I ŚRODKI Z DZIEDZINY POLITYKI

| 9. | Przegląd ustawodawczych i nieustawodawczych środków z dziedziny polityki (84) w celu wykorzystania potencjału gospodarczego określonego zgodnie z pkt 7 i 8, wraz z przewidzianymi:






  a) | ograniczenie emisji gazów cieplarnianych; |
| --- | --- | --- |

9.

a)

ograniczenie emisji gazów cieplarnianych;

| b) | oszczędność energii pierwotnej w GWh rocznie; |
| --- | --- |

b)

oszczędność energii pierwotnej w GWh rocznie;

| c) | wpływem na udział wysokosprawnej kogeneracji; |
| --- | --- |

c)

wpływem na udział wysokosprawnej kogeneracji;

| d) | wpływem na udział energii ze źródeł odnawialnych w krajowym koszyku energetycznym oraz w sektorze ogrzewania i chłodzenia; |
| --- | --- |

d)

wpływem na udział energii ze źródeł odnawialnych w krajowym koszyku energetycznym oraz w sektorze ogrzewania i chłodzenia;

| e) | powiązaniem z krajowym programowaniem finansowym i oszczędnością kosztów dla budżetu publicznego i uczestników rynku; |
| --- | --- |

e)

powiązaniem z krajowym programowaniem finansowym i oszczędnością kosztów dla budżetu publicznego i uczestników rynku;

| f) | szacowanymi środkami wsparcia publicznego, o ile takie istnieją, z ich rocznym budżetem i wskazaniem potencjalnego elementu pomocy. |
| --- | --- |

f)

szacowanymi środkami wsparcia publicznego, o ile takie istnieją, z ich rocznym budżetem i wskazaniem potencjalnego elementu pomocy.

ZAŁĄCZNIK X

ANALIZA KOSZTÓW I KORZYŚCI

Zasady do celów art. 24 ust. 4 i 6

Analizy kosztów i korzyści dostarczają informacji do celów środków, o których mowa w art. 24 ust. 4 i 6:

Jeżeli planowana jest instalacja stricte elektryczna lub instalacja bez odzysku ciepła, dokonuje się porównania między planowanymi instalacjami lub planowaną modernizacją a równoważną instalacją wytwarzającą taką samą ilość energii elektrycznej lub ciepła technologicznego, niemniej z odzyskiem ciepła odpadowego i zaopatrującą w ciepło za pomocą wysokosprawnej kogeneracji lub sieci ciepłowniczych i chłodniczych.

W danych granicach geograficznych w ocenie bierze się pod uwagę planowaną instalację oraz wszelkie odpowiednie istniejące lub potencjalne punkty zapotrzebowania na ciepło lub chłodzenie, które mogą być z niej zaopatrywane, z uwzględnieniem racjonalnych możliwości (np. wykonalności technicznej i odległości).

Granice systemowe ustala się na poziomie, w którym uwzględniona jest planowana instalacja oraz obciążenia cieplne i chłodnicze, takie jak budynek/budynki i proces przemysłowy. W tych granicach ustala się i porównuje łączny koszt dostarczania ciepła i energii elektrycznej w odniesieniu do obu przypadków.

Obciążenia cieplne lub chłodnicze obejmują istniejące obciążenia cieplne lub chłodnicze, takie jak instalacja przemysłowa lub istniejący system ciepłowniczy lub chłodniczy, a także, na obszarach miejskich, obciążenia cieplne lub chłodnicze i koszty, które istniałyby, gdyby zespół budynków lub część miasta były zaopatrywane przez nową sieć ciepłowniczą lub chłodniczą lub były do niej podłączone.

Analiza kosztów i korzyści oparta jest na opisie planowanej instalacji i porównaniu instalacji, z uwzględnieniem mocy elektrycznej i cieplnej, odpowiednio do przypadku, rodzaju paliwa, przewidywanego użytkowania oraz planowanej ilości godzin pracy w ciągu roku, lokalizacji oraz zapotrzebowania na energię elektryczną i cieplną.

Ocena wykorzystania ciepła odpadowego musi uwzględniać obecne technologie. Ocena musi uwzględniać bezpośrednie wykorzystanie ciepła odpadowego lub jego podniesienie do wyższych poziomów temperatury, lub oba te elementy. Jeżeli ciepło odpadowe jest odzyskiwane na terenie obiektu, ocenia się przynajmniej wykorzystanie wymienników ciepła, pomp ciepła i technologii przekształcania ciepła w energię elektryczną. Jeżeli ciepło odpadowe jest odzyskiwane poza terenem obiektu, ocenia się przynajmniej instalacje przemysłowe, obiekty rolne i sieci ciepłownicze jako potencjalne punkty odbioru.

Do celów porównania uwzględnia się zapotrzebowanie na energię cieplną i sposoby ogrzewania i chłodzenia wykorzystywane przez pobliskie punkty zapotrzebowania na ciepło lub chłodzenie. Porównanie obejmuje koszty związane z infrastrukturą odnoszące się do instalacji planowanej i instalacji porównawczej.

Do celów art. 24 ust. 4 analizy kosztów i korzyści uwzględniają analizę ekonomiczną obejmującą analizę finansową, która odzwierciedla rzeczywiste transakcje przepływów pieniężnych z nakładów inwestycyjnych na indywidualne instalacje i ich eksploatacji.

Projektami o pozytywnym wyniku analizy kosztów i korzyści są projekty, w których suma zdyskontowanych korzyści w analizie ekonomicznej jest większa niż suma zdyskontowanych kosztów (nadwyżka korzyści).

Państwa członkowskie określają zasady przewodnie dotyczące metod, założeń i horyzontu czasowego do celów analizy ekonomicznej.

Państwa członkowskie mogą wymagać, by przedsiębiorstwa odpowiedzialne za eksploatację cieplnych instalacji wytwórczych energii elektrycznej, przedsiębiorstwa przemysłowe, sieci ciepłownicze i chłodnicze lub inne podmioty objęte zakresem określonej granicy systemowej i geograficznej, przekazywały dane do wykorzystania w ocenie kosztów i korzyści indywidualnej instalacji.

ZAŁĄCZNIK XI

GWARANCJE POCHODZENIA ENERGII ELEKTRYCZNEJ WYTWARZANEJ W PROCESIE WYSOKOSPRAWNEJ KOGENERACJI

| a) | Państwa członkowskie stosują środki mające na celu zapewnienie, by:






  (i) | gwarancja pochodzenia energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji:






  — | umożliwiała producentom wykazanie, że sprzedawana przez nich energia elektryczna jest wytwarzana w procesie wysokosprawnej kogeneracji; gwarancję wydaje się w tym celu na wniosek producenta; |
| --- | --- | --- | --- |

a)

Państwa członkowskie stosują środki mające na celu zapewnienie, by:

(i)

gwarancja pochodzenia energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji:

—

umożliwiała producentom wykazanie, że sprzedawana przez nich energia elektryczna jest wytwarzana w procesie wysokosprawnej kogeneracji; gwarancję wydaje się w tym celu na wniosek producenta;

| — | była dokładna, wiarygodna i odporna na fałszerstwa; |
| --- | --- |

—

była dokładna, wiarygodna i odporna na fałszerstwa;

| — | była wydawana, przesyłana i unieważniana drogą elektroniczną; |
| --- | --- |

—

była wydawana, przesyłana i unieważniana drogą elektroniczną;

| (ii) | dana jednostka energii z wysokosprawnej kogeneracji była brana pod uwagę tylko jeden raz. |
| --- | --- |

(ii)

dana jednostka energii z wysokosprawnej kogeneracji była brana pod uwagę tylko jeden raz.

| b) | Gwarancja pochodzenia, o której mowa w art. 24 ust. 10, zawiera co najmniej następujące informacje:






  (i) | oznaczenie, lokalizację, rodzaj i moc (cieplną i elektryczną) instalacji, w której wyprodukowano energię; |
| --- | --- | --- |

b)

Gwarancja pochodzenia, o której mowa w art. 24 ust. 10, zawiera co najmniej następujące informacje:

(i)

oznaczenie, lokalizację, rodzaj i moc (cieplną i elektryczną) instalacji, w której wyprodukowano energię;

| (ii) | daty i miejsca produkcji; |
| --- | --- |

(ii)

daty i miejsca produkcji;

| (iii) | dolną wartość kaloryczną źródła paliwa, z którego wyprodukowano energię elektryczną; |
| --- | --- |

(iii)

dolną wartość kaloryczną źródła paliwa, z którego wyprodukowano energię elektryczną;

| (iv) | ilość i zastosowanie ciepła wytworzonego wraz z energią elektryczną; |
| --- | --- |

(iv)

ilość i zastosowanie ciepła wytworzonego wraz z energią elektryczną;

| (v) | ilość energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, której dotyczy gwarancja, zgodnie z załącznikiem III; |
| --- | --- |

(v)

ilość energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, której dotyczy gwarancja, zgodnie z załącznikiem III;

| (vi) | oszczędność energii pierwotnej obliczoną zgodnie z załącznikiem III na podstawie zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności wskazanych w lit. f) załącznika III; |
| --- | --- |

(vi)

oszczędność energii pierwotnej obliczoną zgodnie z załącznikiem III na podstawie zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności wskazanych w lit. f) załącznika III;

| (vii) | nominalną sprawność elektryczną i cieplną zakładu; |
| --- | --- |

(vii)

nominalną sprawność elektryczną i cieplną zakładu;

| (viii) | to, czy i w jakim stopniu instalacja korzystała ze wsparcia inwestycyjnego; |
| --- | --- |

(viii)

to, czy i w jakim stopniu instalacja korzystała ze wsparcia inwestycyjnego;

| (ix) | to, czy i w jakim stopniu jednostka energii korzystała w jakikolwiek inny sposób z krajowego systemu wsparcia, oraz rodzaj systemu wsparcia; |
| --- | --- |

(ix)

to, czy i w jakim stopniu jednostka energii korzystała w jakikolwiek inny sposób z krajowego systemu wsparcia, oraz rodzaj systemu wsparcia;

| (x) | datę oddania instalacji do eksploatacji; oraz |
| --- | --- |

(x)

datę oddania instalacji do eksploatacji; oraz

| (xi) | datę wydania, kraj wydający oraz niepowtarzalny numer identyfikacyjny. |
| --- | --- |

(xi)

datę wydania, kraj wydający oraz niepowtarzalny numer identyfikacyjny.

Gwarancja pochodzenia jest wystawiana dla standardowej jednostki 1 MWh. Odnosi się do produkcji energii elektrycznej netto mierzonej na granicy stacji i wysyłanej do sieci.

ZAŁĄCZNIK XII

KRYTERIA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ DOTYCZĄCE REGULACJI SIECI ENERGETYCZNEJ ORAZ TARYF SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH

| 1. | Taryfy sieciowe odzwierciedlają oszczędności kosztów w sieci uzyskane dzięki działaniom po stronie zapotrzebowania, zarządzaniu zapotrzebowaniem oraz rozproszonemu wytwarzaniu, łącznie z oszczędnościami wynikającymi z obniżenia kosztu dostawy lub inwestycji sieciowych oraz optymalizacji funkcjonowania sieci. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Regulacja sieci i taryfy sieciowe nie uniemożliwiają operatorom sieciowym ani przedsiębiorstwom prowadzącym sprzedaż detaliczną energii udostępniania usług systemowych w ramach działań po stronie zapotrzebowania, zarządzania zapotrzebowaniem i rozproszonego wytwarzania na zorganizowanych rynkach energii elektrycznej, w szczególności:






  a) | przesunięcie obciążenia po stronie odbiorców końcowych z godzin szczytu na godziny poza szczytem, z uwzględnieniem dostępności energii ze źródeł odnawialnych, energii z kogeneracji i rozproszonego wytwarzania; |
| --- | --- | --- |

2.

a)

przesunięcie obciążenia po stronie odbiorców końcowych z godzin szczytu na godziny poza szczytem, z uwzględnieniem dostępności energii ze źródeł odnawialnych, energii z kogeneracji i rozproszonego wytwarzania;

| b) | oszczędność energii uzyskaną przez koncentratorów energii w wyniku działań po stronie popytu wśród użytkowników rozproszonych; |
| --- | --- |

b)

oszczędność energii uzyskaną przez koncentratorów energii w wyniku działań po stronie popytu wśród użytkowników rozproszonych;

| c) | obniżenie zapotrzebowania w wyniku wprowadzenia przez dostawców usług energetycznych, w tym przedsiębiorstw usług energetycznych, środków w zakresie efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

c)

obniżenie zapotrzebowania w wyniku wprowadzenia przez dostawców usług energetycznych, w tym przedsiębiorstw usług energetycznych, środków w zakresie efektywności energetycznej;

| d) | przyłączanie i dysponowanie jednostkami wytwórczymi przy niższych poziomach napięcia; |
| --- | --- |

d)

przyłączanie i dysponowanie jednostkami wytwórczymi przy niższych poziomach napięcia;

| e) | przyłączenie jednostek wytwórczych znajdujących się bliżej punktów odbioru; oraz |
| --- | --- |

e)

przyłączenie jednostek wytwórczych znajdujących się bliżej punktów odbioru; oraz

| f) | magazynowanie energii. |
| --- | --- |

f)

magazynowanie energii.

Do celów niniejszego przepisu wyrażenie „zorganizowane rynki energii elektrycznej” obejmuje rynki pozagiełdowe i giełdy energii elektrycznej na potrzeby obrotu energią, mocą, bilansowaniem i usługami systemowymi w dowolnych ramach czasowych, w tym na rynkach terminowych, dnia następnego i dnia bieżącego.

| 3. | Taryfy sieciowe lub detaliczne mogą wspierać cenotwórstwo dynamiczne w zakresie działań po stronie popytu podejmowanych przez odbiorców końcowych, takie jak:






  a) | taryfy strefowe; |
| --- | --- | --- |

3.

a)

taryfy strefowe;

| b) | ustalanie krytycznych cen szczytowych; |
| --- | --- |

b)

ustalanie krytycznych cen szczytowych;

| c) | ustalanie cen w czasie rzeczywistym; oraz |
| --- | --- |

c)

ustalanie cen w czasie rzeczywistym; oraz

| d) | rabaty w godzinach szczytu. |
| --- | --- |

d)

rabaty w godzinach szczytu.

ZAŁĄCZNIK XIII

WYMOGI W ZAKRESIE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ OBOWIĄZUJĄCE OPERATORÓW SYSTEMÓW PRZESYŁOWYCH I OPERATORÓW SYSTEMÓW DYSTRYBUCYJNYCH

Operatorzy systemów przesyłowych i operatorzy systemów dystrybucyjnych:

| a) | ustanawiają i podają do publicznej wiadomości regulamin dotyczący ponoszenia i podziału kosztów dostosowań technicznych, takich jak przyłączenia do sieci, wzmocnienie istniejących sieci i uruchomienie nowych sieci, poprawa funkcjonowania sieci oraz zasady niedyskryminacyjnego wprowadzania w życie kodeksów sieciowych koniecznych w celu włączenia do wzajemnie połączonej sieci nowych producentów dostarczających do systemu energię elektryczną uzyskiwaną w procesie wysokosprawnej kogeneracji; |
| --- | --- |

a)

ustanawiają i podają do publicznej wiadomości regulamin dotyczący ponoszenia i podziału kosztów dostosowań technicznych, takich jak przyłączenia do sieci, wzmocnienie istniejących sieci i uruchomienie nowych sieci, poprawa funkcjonowania sieci oraz zasady niedyskryminacyjnego wprowadzania w życie kodeksów sieciowych koniecznych w celu włączenia do wzajemnie połączonej sieci nowych producentów dostarczających do systemu energię elektryczną uzyskiwaną w procesie wysokosprawnej kogeneracji;

| b) | przedstawiają nowym producentom energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji, pragnącym przyłączyć się do systemu, wymagane wyczerpujące i niezbędne informacje, w tym:






  (i) | wyczerpujące i szczegółowe oszacowanie kosztów związanych z przyłączeniem; |
| --- | --- | --- |

b)

przedstawiają nowym producentom energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji, pragnącym przyłączyć się do systemu, wymagane wyczerpujące i niezbędne informacje, w tym:

(i)

wyczerpujące i szczegółowe oszacowanie kosztów związanych z przyłączeniem;

| (ii) | rozsądny i precyzyjny harmonogram przyjęcia i rozpatrzenia wniosku o przyłączenie do sieci; |
| --- | --- |

(ii)

rozsądny i precyzyjny harmonogram przyjęcia i rozpatrzenia wniosku o przyłączenie do sieci;

| (iii) | rozsądny orientacyjny harmonogram każdego proponowanego przyłączenia do sieci. Pełny proces przyłączenia do sieci nie powinien trwać dłużej niż 24 miesiące, mając przy tym na uwadze względy praktycznej wykonalności i niedyskryminację; |
| --- | --- |

(iii)

rozsądny orientacyjny harmonogram każdego proponowanego przyłączenia do sieci. Pełny proces przyłączenia do sieci nie powinien trwać dłużej niż 24 miesiące, mając przy tym na uwadze względy praktycznej wykonalności i niedyskryminację;

| c) | znormalizowane i uproszczone procedury przyłączenia rozproszonych producentów energii z wysokosprawnej kogeneracji w celu ułatwienia im przyłączenia do sieci. |
| --- | --- |

c)

znormalizowane i uproszczone procedury przyłączenia rozproszonych producentów energii z wysokosprawnej kogeneracji w celu ułatwienia im przyłączenia do sieci.

Regulamin, o którym mowa w lit. a), opiera się na obiektywnych, przejrzystych i niedyskryminacyjnych kryteriach, ze szczególnym uwzględnieniem wszystkich kosztów i korzyści związanych z przyłączeniem tych producentów do sieci. Może on odnosić się do różnych rodzajów przyłączeń.

ZAŁĄCZNIK XIV

MINIMALNE WYMOGI, JAKIE POWINNY ZNAJDOWAĆ SIĘ W UMOWACH DOTYCZĄCYCH POPRAWY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ LUB W ODNOŚNYCH SPECYFIKACJACH PRZETARGOWYCH

| — | Ustalenia/zalecenia z analizy/kontroli przeprowadzonej przed zawarciem umowy, która obejmuje zużycie energii budynku, w celu wdrożenia środków poprawy efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

—

Ustalenia/zalecenia z analizy/kontroli przeprowadzonej przed zawarciem umowy, która obejmuje zużycie energii budynku, w celu wdrożenia środków poprawy efektywności energetycznej.

| — | Jednoznaczny i przejrzysty wykaz działań w zakresie efektywności, jakie należy podjąć lub wyniki w zakresie efektywności, jakie mają zostać uzyskane. |
| --- | --- |

—

Jednoznaczny i przejrzysty wykaz działań w zakresie efektywności, jakie należy podjąć lub wyniki w zakresie efektywności, jakie mają zostać uzyskane.

| — | Gwarantowane oszczędności, jakie mają zostać uzyskane w wyniku wdrożenia środków określonych w umowie. |
| --- | --- |

—

Gwarantowane oszczędności, jakie mają zostać uzyskane w wyniku wdrożenia środków określonych w umowie.

| — | Okres obowiązywania i etapy umowy, jej warunki i okres wypowiedzenia. |
| --- | --- |

—

Okres obowiązywania i etapy umowy, jej warunki i okres wypowiedzenia.

| — | Jednoznaczny i przejrzysty wykaz obowiązków każdej z umawiających się stron. |
| --- | --- |

—

Jednoznaczny i przejrzysty wykaz obowiązków każdej z umawiających się stron.

| — | Data (daty) odniesienia dla ustalenia uzyskanych oszczędności. |
| --- | --- |

—

Data (daty) odniesienia dla ustalenia uzyskanych oszczędności.

| — | Jednoznaczny i przejrzysty wykaz kroków, jakie należy podjąć w celu wdrożenia środka lub pakietu środków, oraz, w stosownych przypadkach, powiązanych kosztów. |
| --- | --- |

—

Jednoznaczny i przejrzysty wykaz kroków, jakie należy podjąć w celu wdrożenia środka lub pakietu środków, oraz, w stosownych przypadkach, powiązanych kosztów.

| — | Obowiązek pełnego wdrożenia środków określonych w umowie oraz udokumentowania wszystkich zmian wprowadzonych w trakcie trwania projektu. |
| --- | --- |

—

Obowiązek pełnego wdrożenia środków określonych w umowie oraz udokumentowania wszystkich zmian wprowadzonych w trakcie trwania projektu.

| — | Przepisy określające włączenie równoważnych wymogów w każdym przypadku podwykonawstwa realizowanego przez strony trzecie. |
| --- | --- |

—

Przepisy określające włączenie równoważnych wymogów w każdym przypadku podwykonawstwa realizowanego przez strony trzecie.

| — | Jednoznaczne i przejrzyste przedstawienie finansowych skutków projektu oraz podziału udziałów obu stron w uzyskanych oszczędnościach pieniężnych (np. wynagrodzenie dostawcy usług). |
| --- | --- |

—

Jednoznaczne i przejrzyste przedstawienie finansowych skutków projektu oraz podziału udziałów obu stron w uzyskanych oszczędnościach pieniężnych (np. wynagrodzenie dostawcy usług).

| — | Jednoznaczne i przejrzyste postanowienia dotyczące ustalenia wysokości i weryfikacji uzyskanych gwarantowanych oszczędności, kontroli jakości i gwarancji. |
| --- | --- |

—

Jednoznaczne i przejrzyste postanowienia dotyczące ustalenia wysokości i weryfikacji uzyskanych gwarantowanych oszczędności, kontroli jakości i gwarancji.

| — | Postanowienia zawierające wyjaśnienie procedury postępowania w zmieniających się warunkach ramowych, które mają wpływ na treść i wynik umowy (np. zmienne ceny energii, intensywność użytkowania instalacji). |
| --- | --- |

—

Postanowienia zawierające wyjaśnienie procedury postępowania w zmieniających się warunkach ramowych, które mają wpływ na treść i wynik umowy (np. zmienne ceny energii, intensywność użytkowania instalacji).

| — | Szczegółowe informacje dotyczące obowiązków każdej z umawiających się stron oraz sankcji za ich naruszenie. |
| --- | --- |

—

Szczegółowe informacje dotyczące obowiązków każdej z umawiających się stron oraz sankcji za ich naruszenie.

ZAŁĄCZNIK XV

Część A

Uchylona dyrektywa wraz z wykazem jej kolejnych zmian

(o których mowa w art. 36)

| Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE
  (Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 1) | |
| --- | --- |
| Dyrektywa Rady 2013/12/UE
  (Dz.U. L 141 z 28.5.2013, s. 28) | |
| Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/844
  (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 75) | jedynie art. 2 |
| Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002
  (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 210) | |
| Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999
  (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 1) | jedynie art. 54 |
| Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/504
  (Dz.U. L 85 I z 27.3.2019, s. 66) | jedynie art. 1 |
| Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/826
  (Dz.U. L 137 z 23.5.2019, s. 3) | |
| Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944
  (Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 125) | jedynie art. 70 |

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE

(Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 1)

Dyrektywa Rady 2013/12/UE

(Dz.U. L 141 z 28.5.2013, s. 28)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/844

(Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 75)

jedynie art. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002

(Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 210)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999

(Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 1)

jedynie art. 54

Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/504

(Dz.U. L 85 I z 27.3.2019, s. 66)

jedynie art. 1

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/826

(Dz.U. L 137 z 23.5.2019, s. 3)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944

(Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 125)

jedynie art. 70

Część B

Terminy transpozycji do prawa krajowego

(o których mowa w art. 36)

| Dyrektywa | Termin transpozycji |
| --- | --- |
| 2012/27/UE | 5 czerwca 2014 r. |
| (UE) 2018/844 | 10 marca 2020 r. |
| (UE) 2018/2002 | 25 czerwca 2020 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 5–10 oraz pkt 3 i 4 załącznika
  25 października 2020 r. w odniesieniu do art. 1 pkt 5–10 oraz pkt 3 i 4 załącznika |
| (UE) 2019/944 | 31 grudnia 2019 r. w odniesieniu do art. 70 pkt 5 lit. a)
  25 października 2020 r. w odniesieniu do art. 70 pkt 4
  31 grudnia 2020 r. w odniesieniu do art. 70 pkt 1–3, pkt 5 lit. b) oraz pkt 6 |

Dyrektywa

Termin transpozycji

2012/27/UE

5 czerwca 2014 r.

(UE) 2018/844

10 marca 2020 r.

(UE) 2018/2002

25 czerwca 2020 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 5–10 oraz pkt 3 i 4 załącznika

25 października 2020 r. w odniesieniu do art. 1 pkt 5–10 oraz pkt 3 i 4 załącznika

(UE) 2019/944

31 grudnia 2019 r. w odniesieniu do art. 70 pkt 5 lit. a)

25 października 2020 r. w odniesieniu do art. 70 pkt 4

31 grudnia 2020 r. w odniesieniu do art. 70 pkt 1–3, pkt 5 lit. b) oraz pkt 6

ZAŁĄCZNIK XVI

TABELA KORELACJI

| Dyrektywa 2012/27/UE | Niniejsza dyrektywa |
| --- | --- |
| art. 1 | art. 1 |
| art. 2 formuła wprowadzająca | art. 2 formuła wprowadzająca |
| art. 2 pkt 1 | art. 2 pkt 1 |
| — | art. 2 pkt 2 i 3 |
| art. 2 pkt 2 | art. 2 pkt 4 |
| art. 2 pkt 3 | art. 2 pkt 5 |
| art. 2 pkt 4 | art. 2 pkt 6 |
| art. 2 pkt 5 | art. 2 pkt 7 |
| art. 2 pkt 6 | art. 2 pkt 8 |
| art. 2 pkt 7 | art. 2 pkt 9 |
| art. 2 pkt 8 | art. 2 pkt 10 |
| art. 2 pkt 9 | — |
| art. 2 pkt 10 | art. 2 pkt 11 |
| | art. 2 pkt 12 i 13 |
| art. 2 pkt 11 | art. 2 pkt 14 |
| art. 2 pkt 12 | art. 2 pkt 15 |
| art. 2 pkt 13 | art. 2 pkt 16 |
| art. 2 pkt 14 | art. 2 pkt 17 |
| art. 2 pkt 15 | art. 2 pkt 18 |
| art. 2 pkt 16 | art. 2 pkt 19 |
| art. 2 pkt 17 | art. 2 pkt 20 |
| art. 2 pkt 18 | art. 2 pkt 21 |
| art. 2 pkt 19 | art. 2 pkt 22 |
| art. 2 pkt 20 | art. 2 pkt 23 |
| art. 2 pkt 21 | art. 2 pkt 24 |
| art. 2 pkt 22 | art. 2 pkt 25 |
| art. 2 pkt 23 | art. 2 pkt 26 |
| art. 2 pkt 24 | art. 2 pkt 27 |
| art. 2 pkt 25 | art. 2 pkt 28 |
| art. 2 pkt 26 | — |
| art. 2 pkt 27 | art. 2 pkt 29 |
| art. 2 pkt 28 | art. 2 pkt 30 |
| art. 2 pkt 29 | art. 2 pkt 31 |
| art. 2 pkt 30 | art. 2 pkt 32 |
| art. 2 pkt 31 | art. 2 pkt 33 |
| art. 2 pkt 32 | art. 2 pkt 34 |
| art. 2 pkt 33 | art. 2 pkt 35 |
| art. 2 pkt 34 | art. 2 pkt 36 |
| art. 2 pkt 35 | art. 2 pkt 37 |
| art. 2 pkt 36 | art. 2 pkt 38 |
| art. 2 pkt 37 | art. 2 pkt 39 |
| art. 2 pkt 38 | art. 2 pkt 40 |
| art. 2 pkt 39 | art. 2 pkt 41 |
| art. 2 pkt 40 | — |
| art. 2 pkt 41 | art. 2 pkt 42 |
| art. 2 pkt 42 | art. 2 pkt 43 |
| art. 2 pkt 43 | art. 2 pkt 44 |
| — | art. 2 pkt 45 |
| art. 2 pkt 44 i 45 | art. 2 pkt 46 i 47 |
| — | art. 2 pkt 48, 49 i 50 |
| — | art. 3 |
| — | art. 4 ust. 1 |
| art. 3 ust. 1 akapit pierwszy | art. 4 ust. 2 akapit pierwszy |
| art. 3 ust. 1 akapit drugi formuła wprowadzająca | art. 4 ust. 2 akapit drugi formuła wprowadzająca |
| art. 3 ust. 1 akapit drugi lit. a) i b) | art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. a) i b) |
| art. 3 ust. 1 akapit drugi lit. c) | — |
| art. 3 ust. 1 akapit drugi lit. d) | art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. c) |
| art. 3 ust. 1 akapit trzeci formuła wprowadzająca | — |
| — | art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. d) formuła wprowadzająca |
| — | art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. d) ppkt (i), (ii) i (iii) |
| art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. a) | art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. d) ppkt (iv) |
| — | art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. e) formuła wprowadzająca |
| art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. b) | art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. e) ppkt (i) |
| art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. c) | art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. e) ppkt (ii) |
| art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. d) | art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. e) ppkt (iii) |
| art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. e) | — |
| art. 3 ust. 2 i 3 | — |
| art. 3 ust. 4 | art. 33 ust. 6 |
| art. 3 ust. 5 i 6 | — |
| — | art. 4 ust. 3 |
| — | art. 4 ust. 4 |
| — | art. 5 |
| art. 5 ust. 1 akapit pierwszy | art. 6 ust. 1 akapit pierwszy |
| art. 5 ust. 1 akapit drugi | — |
| art. 5 ust. 1 akapit trzeci | art. 6 ust. 1 akapit drugi |
| art. 5 ust. 1 akapity czwarty i piąty | — |
| art. 5 ust. 2 i 3 | — |
| art. 5 ust. 4 | art. 6 ust. 2 |
| art. 5 ust. 5 | art. 6 ust. 3 |
| art. 5 ust. 6 i 7 | — |
| art. 6 ust. 1 akapit pierwszy | art. 7 ust. 1 akapit pierwszy |
| art. 6 ust. 1 akapit drugi | — |
| — | art. 7 ust. 1 akapit drugi |
| art. 6 ust. 1 akapit trzeci | — |
| art. 6 ust. 2, 3 i 4 | art. 7 ust. 2, 3 i 4 |
| — | art. 7 ust. 5 i 6 |
| — | art. 7 ust. 7 akapit drugi |
| art. 7 ust. 1 formuła wprowadzająca, lit. a) i b) | art. 8 ust. 1 formuła wprowadzająca, lit. a) i b) |
| — | art. 8 ust. 1 lit. c) |
| art. 7 ust. 1 akapit drugi | art. 8 ust. 5 |
| art. 7 ust. 1 akapit trzeci | art. 8 ust. 1 akapit drugi |
| art. 7 ust. 1 akapit czwarty | art. 8 ust. 1 akapit trzeci |
| — | art. 8 ust. 2, 3 i 4 |
| art. 7 ust. 2 | art. 8 ust. 6 |
| art. 7 ust. 3 | art. 8 ust. 7 |
| art. 7 ust. 4 | art. 8 ust. 8 |
| art. 7 ust. 5 | art. 8 ust. 9 |
| art. 7 ust. 6 | art. 8 ust. 10 |
| art. 7 ust. 7 | — |
| art. 7 ust. 8 | — |
| art. 7 ust. 9 | — |
| art. 7 ust. 10 | — |
| art. 7 ust. 11 | — |
| | art. 8 ust. 11, 12 i 13 |
| art. 7 ust. 12 | art. 8 ust. 14 |
| art. 7a ust. 1, 2 i 3 | art. 9 ust. 1, 2 i 3 |
| — | art. 9 ust. 4, 5 i 6 |
| art. 7a ust. 4 i 5 | art. 9 ust. 7 i 8 |
| — | art. 9 ust. 9 |
| art. 7a ust. 6 i 7 | art. 9 ust. 10 i 11 |
| art. 7b ust. 1 i 2 | art. 10 ust. 1 i 2 |
| — | art. 10 ust. 3 i 4 |
| — | art. 11 ust. 1 i 2 |
| art. 8 ust. 1 i 2 | art. 11 ust. 3 i 4 |
| art. 8 ust. 3 i 4 | — |
| — | art. 11 ust. 5 |
| art. 8 ust. 5 | art. 11 ust. 6 |
| — | art. 11 ust. 7 |
| art. 8 ust. 6 | art. 11 ust. 8 |
| art. 8 ust. 7 | art. 11 ust. 9 |
| — | art. 11 ust. 10 |
| art. 9 | art. 12 |
| art. 9a | art. 13 |
| art. 9b | art. 14 |
| art. 9c | art. 15 |
| art. 10 | art. 16 |
| art. 10a | art. 17 |
| art. 11 | art. 18 |
| art. 11a | art. 19 |
| — | art. 20 |
| — | art. 21 ust. 1 |
| art. 12 ust. 1 | art. 21 ust. 2 |
| art. 12 ust. 2 formuła wprowadzająca oraz lit. a) ppkt (i)–(v) | art. 21 ust. 2 akapit drugi ppkt (i)–(v)
  art. 21 ust. 2 akapit drugi ppkt (vi) |
| art. 12 ust. 2 lit. b) | art. 21 ust. 2 akapit trzeci |
| — | art. 21 ust. 2 akapit trzeci pkt (i) |
| art. 12 ust. 2 lit. b) ppkt (i) i (ii) | art. 21 ust. 2 akapit trzeci pkt (ii) i (iii) |
| — | art. 21 ust. 2 akapit trzeci pkt (iv) |
| — | art. 21 ust. 4 |
| — | art. 21 ust. 5 akapity trzeci i czwarty |
| — | art. 22 |
| art. 13 | art. 30 |
| art. 14 ust. 1 i 2 | — |
| — | art. 23 ust. 1 i 2 |
| art. 14 ust. 3 | art. 23 ust. 3 akapit pierwszy |
| — | art. 23 ust. 3 akapit drugi |
| art. 14 ust. 4 | art. 23 ust. 4 |
| — | art. 23 ust. 5 i 6 |
| — | art. 24 ust. 1, 2 i 3 |
| art. 14 ust. 5 formuła wprowadzająca oraz lit. a) | art. 24 ust. 4 formuła wprowadzająca oraz lit. a) |
| art. 14 ust. 5 lit. b), c) i d) | — |
| — | art. 24 ust. 4 lit. b), c) i d) oraz akapit drugi |
| art. 14 ust. 5 akapity drugi i trzeci | art. 24 ust. 4 akapity trzeci i czwarty |
| art. 14 ust. 6 lit. a) | art. 24 ust. 5 lit. a) |
| art. 14 ust. 6 lit. b) | — |
| art. 14 ust. 6 lit. c) | art. 24 ust. 5 lit. b) |
| — | art. 24 ust. 5 lit. c) |
| art. 14 ust. 6 akapity drugi i trzeci | art. 24 ust. 5 akapity drugi i trzeci |
| art. 14 ust. 7, 8 i 9 | art. 24 ust. 6, 7 i 8 |
| — | art. 24 ust. 9 |
| art. 14 ust. 10 i 11 | art. 24 ust. 10 i 11 |
| art. 15 ust. 1 akapit pierwszy | art. 25 ust. 1 |
| art. 15 ust. 1 akapity drugi i trzeci | — |
| — | art. 25 ust. 2, 3 i 4 |
| art. 15 ust. 1 akapit czwarty | art. 25 ust. 5 |
| art. 15 ust. 2 i 2a | — |
| art. 15 ust. 3, 4 i 5, akapit pierwszy | art. 25 ust. 6, 7 i 8 |
| art. 15 ust. 5 akapit drugi | — |
| art. 15 ust. 6 akapit pierwszy | — |
| art. 15 ust. 6 akapit drugi | art. 25 ust. 9 |
| art. 15 ust. 7 | art. 25 ust. 10 |
| art. 15 ust. 9 akapit pierwszy | art. 25 ust. 11 |
| art. 15 ust. 9 akapit drugi | — |
| art. 16 ust. 1 i 2 | — |
| — | art. 26 ust. 1 i 2 |
| art. 16 ust. 3 | art. 26 ust. 3 |
| — | art. 26 ust. 4 |
| art. 17 ust. 1 akapit pierwszy | — |
| art. 17 ust. 1 akapit drugi | art. 28 ust. 3 |
| art. 17 ust. 2 | art. 21 ust. 3 |
| art. 17 ust. 3 | — |
| art. 17 ust. 4 | — |
| art. 17 ust. 5 | art. 21 ust. 6 |
| art. 18 ust. 1 formuła wprowadzająca | art. 27 ust. 1 formuła wprowadzająca |
| art. 18 ust. 1 lit. a) ppkt (i) i (ii) | art. 27 ust. 1 lit. a) i b) |
| — | art. 27 ust. 1 lit. c) i d) |
| art. 18 ust. 1 lit. b) | art. 27 ust. 2 |
| art. 18 ust. 1 lit. c) | art. 27 ust. 3 |
| — | art. 27 ust. 4 |
| art. 18 ust. 1 lit. d) ppkt (i) i (ii) | art. 27 ust. 5 lit. a) i b) |
| — | art. 27 ust. 5 lit. c) |
| art. 18 ust. 2 lit. a) i b) | art. 27 ust. 6 lit. a) i b) |
| art. 18 ust. 2 lit. c) i d) | — |
| — | art. 27 ust. 6 lit. c) |
| — | art. 27 ust. 7 |
| art. 18 ust. 3 | art. 27 ust. 8 |
| art. 19 ust. 1 lit. a) | art. 21 ust. 5 akapit pierwszy |
| art. 19 ust. 1 lit. b) | art. 7 ust. 7 akapit pierwszy |
| art. 19 ust. 1 akapit drugi | art. 21 ust. 5 akapit drugi |
| art. 19 ust. 2 | — |
| art. 20 ust. 1 i 2 | art. 28 ust. 1 i 2 |
| — | art. 28 ust. 3 |
| art. 20 ust. 3, 3a, 3b i 3c | art. 28 ust. 4, 5, 6 i 7 |
| art. 20 ust. 3d | art. 28 ust. 8 akapit pierwszy |
| — | art. 28 ust. 8 akapit drugi |
| art. 20 ust. 4, 5, 6 i 7 | art. 28 ust. 9, 10, 11 i 12 |
| art. 21 | art. 29 ust. 1 |
| — | art. 29 ust. 2, 3, 4, 5, 6 oraz 7 |
| art. 22 ust. 1 i 2 | art. 31 ust. 1 i 2 |
| — | art. 31 ust. 3 |
| art. 23 | art. 32 |
| art. 24 ust. 4a, 5 i 6 | art. 33 ust. 1, 2 i 3 |
| art. 24 ust. 7, 8, 9, 10 i 12 | — |
| art. 24 ust. 13 i 14 | art. 33 ust. 4 i 5 |
| art. 24 ust. 15 formuła wprowadzająca | art. 33 ust. 7 formuła wprowadzająca |
| art. 24 ust. 15 lit. a) | — |
| art. 24 ust. 15 lit. b) | art. 33 ust. 7 lit. a) |
| | art. 33 ust. 7 lit. b), c) d), e) i f) |
| art. 24 ust. 15 akapit drugi | art. 33 ust. 7 akapit drugi |
| art. 25 | — |
| art. 26 | art. 34 |
| art. 27 akapit pierwszy | art. 36 akapit pierwszy |
| art. 27 akapit drugi | — |
| art. 27 akapit trzeci | art. 36 akapit drugi |
| art. 27 ust. 2 i 3 | — |
| art. 28 ust. 1 akapit pierwszy | art. 35 ust. 1 akapit pierwszy |
| art. 28 ust. 1 akapit drugi | — |
| art. 28 ust. 1 akapity trzeci i czwarty | art. 35 ust. 1 akapity drugi i trzeci |
| art. 28 ust. 2 | art. 35 ust. 2 |
| art. 29 | art. 37 |
| art. 30 | art. 38 |
| — | załącznik I |
| załącznik I | załącznik II |
| załącznik II | załącznik III |
| załącznik III | załącznik IV |
| załącznik IV | — |
| załącznik V | załącznik V |
| załącznik VI | załącznik VI |
| załącznik VII | załącznik VII |
| załącznik VIIa | załącznik VIII |
| załącznik VIII | załącznik IX |
| załącznik IX | załącznik X |
| załącznik X | załącznik XI |
| załącznik XI | załącznik XII |
| załącznik XII | załącznik XIII |
| załącznik XIII | załącznik XIV |
| załącznik XV | — |
| — | załącznik XV |
| — | załącznik XVI |

Dyrektywa 2012/27/UE

Niniejsza dyrektywa

art. 1

art. 1

art. 2 formuła wprowadzająca

art. 2 formuła wprowadzająca

art. 2 pkt 1

art. 2 pkt 1

—

art. 2 pkt 2 i 3

art. 2 pkt 2

art. 2 pkt 4

art. 2 pkt 3

art. 2 pkt 5

art. 2 pkt 4

art. 2 pkt 6

art. 2 pkt 5

art. 2 pkt 7

art. 2 pkt 6

art. 2 pkt 8

art. 2 pkt 7

art. 2 pkt 9

art. 2 pkt 8

art. 2 pkt 10

art. 2 pkt 9

—

art. 2 pkt 10

art. 2 pkt 11

art. 2 pkt 12 i 13

art. 2 pkt 11

art. 2 pkt 14

art. 2 pkt 12

art. 2 pkt 15

art. 2 pkt 13

art. 2 pkt 16

art. 2 pkt 14

art. 2 pkt 17

art. 2 pkt 15

art. 2 pkt 18

art. 2 pkt 16

art. 2 pkt 19

art. 2 pkt 17

art. 2 pkt 20

art. 2 pkt 18

art. 2 pkt 21

art. 2 pkt 19

art. 2 pkt 22

art. 2 pkt 20

art. 2 pkt 23

art. 2 pkt 21

art. 2 pkt 24

art. 2 pkt 22

art. 2 pkt 25

art. 2 pkt 23

art. 2 pkt 26

art. 2 pkt 24

art. 2 pkt 27

art. 2 pkt 25

art. 2 pkt 28

art. 2 pkt 26

—

art. 2 pkt 27

art. 2 pkt 29

art. 2 pkt 28

art. 2 pkt 30

art. 2 pkt 29

art. 2 pkt 31

art. 2 pkt 30

art. 2 pkt 32

art. 2 pkt 31

art. 2 pkt 33

art. 2 pkt 32

art. 2 pkt 34

art. 2 pkt 33

art. 2 pkt 35

art. 2 pkt 34

art. 2 pkt 36

art. 2 pkt 35

art. 2 pkt 37

art. 2 pkt 36

art. 2 pkt 38

art. 2 pkt 37

art. 2 pkt 39

art. 2 pkt 38

art. 2 pkt 40

art. 2 pkt 39

art. 2 pkt 41

art. 2 pkt 40

—

art. 2 pkt 41

art. 2 pkt 42

art. 2 pkt 42

art. 2 pkt 43

art. 2 pkt 43

art. 2 pkt 44

—

art. 2 pkt 45

art. 2 pkt 44 i 45

art. 2 pkt 46 i 47

—

art. 2 pkt 48, 49 i 50

—

art. 3

—

art. 4 ust. 1

art. 3 ust. 1 akapit pierwszy

art. 4 ust. 2 akapit pierwszy

art. 3 ust. 1 akapit drugi formuła wprowadzająca

art. 4 ust. 2 akapit drugi formuła wprowadzająca

art. 3 ust. 1 akapit drugi lit. a) i b)

art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. a) i b)

art. 3 ust. 1 akapit drugi lit. c)

—

art. 3 ust. 1 akapit drugi lit. d)

art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. c)

art. 3 ust. 1 akapit trzeci formuła wprowadzająca

—

—

art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. d) formuła wprowadzająca

—

art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. d) ppkt (i), (ii) i (iii)

art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. a)

art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. d) ppkt (iv)

—

art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. e) formuła wprowadzająca

art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. b)

art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. e) ppkt (i)

art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. c)

art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. e) ppkt (ii)

art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. d)

art. 4 ust. 2 akapit drugi lit. e) ppkt (iii)

art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. e)

—

art. 3 ust. 2 i 3

—

art. 3 ust. 4

art. 33 ust. 6

art. 3 ust. 5 i 6

—

—

art. 4 ust. 3

—

art. 4 ust. 4

—

art. 5

art. 5 ust. 1 akapit pierwszy

art. 6 ust. 1 akapit pierwszy

art. 5 ust. 1 akapit drugi

—

art. 5 ust. 1 akapit trzeci

art. 6 ust. 1 akapit drugi

art. 5 ust. 1 akapity czwarty i piąty

—

art. 5 ust. 2 i 3

—

art. 5 ust. 4

art. 6 ust. 2

art. 5 ust. 5

art. 6 ust. 3

art. 5 ust. 6 i 7

—

art. 6 ust. 1 akapit pierwszy

art. 7 ust. 1 akapit pierwszy

art. 6 ust. 1 akapit drugi

—

—

art. 7 ust. 1 akapit drugi

art. 6 ust. 1 akapit trzeci

—

art. 6 ust. 2, 3 i 4

art. 7 ust. 2, 3 i 4

—

art. 7 ust. 5 i 6

—

art. 7 ust. 7 akapit drugi

art. 7 ust. 1 formuła wprowadzająca, lit. a) i b)

art. 8 ust. 1 formuła wprowadzająca, lit. a) i b)

—

art. 8 ust. 1 lit. c)

art. 7 ust. 1 akapit drugi

art. 8 ust. 5

art. 7 ust. 1 akapit trzeci

art. 8 ust. 1 akapit drugi

art. 7 ust. 1 akapit czwarty

art. 8 ust. 1 akapit trzeci

—

art. 8 ust. 2, 3 i 4

art. 7 ust. 2

art. 8 ust. 6

art. 7 ust. 3

art. 8 ust. 7

art. 7 ust. 4

art. 8 ust. 8

art. 7 ust. 5

art. 8 ust. 9

art. 7 ust. 6

art. 8 ust. 10

art. 7 ust. 7

—

art. 7 ust. 8

—

art. 7 ust. 9

—

art. 7 ust. 10

—

art. 7 ust. 11

—

art. 8 ust. 11, 12 i 13

art. 7 ust. 12

art. 8 ust. 14

art. 7a ust. 1, 2 i 3

art. 9 ust. 1, 2 i 3

—

art. 9 ust. 4, 5 i 6

art. 7a ust. 4 i 5

art. 9 ust. 7 i 8

—

art. 9 ust. 9

art. 7a ust. 6 i 7

art. 9 ust. 10 i 11

art. 7b ust. 1 i 2

art. 10 ust. 1 i 2

—

art. 10 ust. 3 i 4

—

art. 11 ust. 1 i 2

art. 8 ust. 1 i 2

art. 11 ust. 3 i 4

art. 8 ust. 3 i 4

—

—

art. 11 ust. 5

art. 8 ust. 5

art. 11 ust. 6

—

art. 11 ust. 7

art. 8 ust. 6

art. 11 ust. 8

art. 8 ust. 7

art. 11 ust. 9

—

art. 11 ust. 10

art. 9

art. 12

art. 9a

art. 13

art. 9b

art. 14

art. 9c

art. 15

art. 10

art. 16

art. 10a

art. 17

art. 11

art. 18

art. 11a

art. 19

—

art. 20

—

art. 21 ust. 1

art. 12 ust. 1

art. 21 ust. 2

art. 12 ust. 2 formuła wprowadzająca oraz lit. a) ppkt (i)–(v)

art. 21 ust. 2 akapit drugi ppkt (i)–(v)

art. 21 ust. 2 akapit drugi ppkt (vi)

art. 12 ust. 2 lit. b)

art. 21 ust. 2 akapit trzeci

—

art. 21 ust. 2 akapit trzeci pkt (i)

art. 12 ust. 2 lit. b) ppkt (i) i (ii)

art. 21 ust. 2 akapit trzeci pkt (ii) i (iii)

—

art. 21 ust. 2 akapit trzeci pkt (iv)

—

art. 21 ust. 4

—

art. 21 ust. 5 akapity trzeci i czwarty

—

art. 22

art. 13

art. 30

art. 14 ust. 1 i 2

—

—

art. 23 ust. 1 i 2

art. 14 ust. 3

art. 23 ust. 3 akapit pierwszy

—

art. 23 ust. 3 akapit drugi

art. 14 ust. 4

art. 23 ust. 4

—

art. 23 ust. 5 i 6

—

art. 24 ust. 1, 2 i 3

art. 14 ust. 5 formuła wprowadzająca oraz lit. a)

art. 24 ust. 4 formuła wprowadzająca oraz lit. a)

art. 14 ust. 5 lit. b), c) i d)

—

—

art. 24 ust. 4 lit. b), c) i d) oraz akapit drugi

art. 14 ust. 5 akapity drugi i trzeci

art. 24 ust. 4 akapity trzeci i czwarty

art. 14 ust. 6 lit. a)

art. 24 ust. 5 lit. a)

art. 14 ust. 6 lit. b)

—

art. 14 ust. 6 lit. c)

art. 24 ust. 5 lit. b)

—

art. 24 ust. 5 lit. c)

art. 14 ust. 6 akapity drugi i trzeci

art. 24 ust. 5 akapity drugi i trzeci

art. 14 ust. 7, 8 i 9

art. 24 ust. 6, 7 i 8

—

art. 24 ust. 9

art. 14 ust. 10 i 11

art. 24 ust. 10 i 11

art. 15 ust. 1 akapit pierwszy

art. 25 ust. 1

art. 15 ust. 1 akapity drugi i trzeci

—

—

art. 25 ust. 2, 3 i 4

art. 15 ust. 1 akapit czwarty

art. 25 ust. 5

art. 15 ust. 2 i 2a

—

art. 15 ust. 3, 4 i 5, akapit pierwszy

art. 25 ust. 6, 7 i 8

art. 15 ust. 5 akapit drugi

—

art. 15 ust. 6 akapit pierwszy

—

art. 15 ust. 6 akapit drugi

art. 25 ust. 9

art. 15 ust. 7

art. 25 ust. 10

art. 15 ust. 9 akapit pierwszy

art. 25 ust. 11

art. 15 ust. 9 akapit drugi

—

art. 16 ust. 1 i 2

—

—

art. 26 ust. 1 i 2

art. 16 ust. 3

art. 26 ust. 3

—

art. 26 ust. 4

art. 17 ust. 1 akapit pierwszy

—

art. 17 ust. 1 akapit drugi

art. 28 ust. 3

art. 17 ust. 2

art. 21 ust. 3

art. 17 ust. 3

—

art. 17 ust. 4

—

art. 17 ust. 5

art. 21 ust. 6

art. 18 ust. 1 formuła wprowadzająca

art. 27 ust. 1 formuła wprowadzająca

art. 18 ust. 1 lit. a) ppkt (i) i (ii)

art. 27 ust. 1 lit. a) i b)

—

art. 27 ust. 1 lit. c) i d)

art. 18 ust. 1 lit. b)

art. 27 ust. 2

art. 18 ust. 1 lit. c)

art. 27 ust. 3

—

art. 27 ust. 4

art. 18 ust. 1 lit. d) ppkt (i) i (ii)

art. 27 ust. 5 lit. a) i b)

—

art. 27 ust. 5 lit. c)

art. 18 ust. 2 lit. a) i b)

art. 27 ust. 6 lit. a) i b)

art. 18 ust. 2 lit. c) i d)

—

—

art. 27 ust. 6 lit. c)

—

art. 27 ust. 7

art. 18 ust. 3

art. 27 ust. 8

art. 19 ust. 1 lit. a)

art. 21 ust. 5 akapit pierwszy

art. 19 ust. 1 lit. b)

art. 7 ust. 7 akapit pierwszy

art. 19 ust. 1 akapit drugi

art. 21 ust. 5 akapit drugi

art. 19 ust. 2

—

art. 20 ust. 1 i 2

art. 28 ust. 1 i 2

—

art. 28 ust. 3

art. 20 ust. 3, 3a, 3b i 3c

art. 28 ust. 4, 5, 6 i 7

art. 20 ust. 3d

art. 28 ust. 8 akapit pierwszy

—

art. 28 ust. 8 akapit drugi

art. 20 ust. 4, 5, 6 i 7

art. 28 ust. 9, 10, 11 i 12

art. 21

art. 29 ust. 1

—

art. 29 ust. 2, 3, 4, 5, 6 oraz 7

art. 22 ust. 1 i 2

art. 31 ust. 1 i 2

—

art. 31 ust. 3

art. 23

art. 32

art. 24 ust. 4a, 5 i 6

art. 33 ust. 1, 2 i 3

art. 24 ust. 7, 8, 9, 10 i 12

—

art. 24 ust. 13 i 14

art. 33 ust. 4 i 5

art. 24 ust. 15 formuła wprowadzająca

art. 33 ust. 7 formuła wprowadzająca

art. 24 ust. 15 lit. a)

—

art. 24 ust. 15 lit. b)

art. 33 ust. 7 lit. a)

art. 33 ust. 7 lit. b), c) d), e) i f)

art. 24 ust. 15 akapit drugi

art. 33 ust. 7 akapit drugi

art. 25

—

art. 26

art. 34

art. 27 akapit pierwszy

art. 36 akapit pierwszy

art. 27 akapit drugi

—

art. 27 akapit trzeci

art. 36 akapit drugi

art. 27 ust. 2 i 3

—

art. 28 ust. 1 akapit pierwszy

art. 35 ust. 1 akapit pierwszy

art. 28 ust. 1 akapit drugi

—

art. 28 ust. 1 akapity trzeci i czwarty

art. 35 ust. 1 akapity drugi i trzeci

art. 28 ust. 2

art. 35 ust. 2

art. 29

art. 37

art. 30

art. 38

—

załącznik I

załącznik I

załącznik II

załącznik II

załącznik III

załącznik III

załącznik IV

załącznik IV

—

załącznik V

załącznik V

załącznik VI

załącznik VI

załącznik VII

załącznik VII

załącznik VIIa

załącznik VIII

załącznik VIII

załącznik IX

załącznik IX

załącznik X

załącznik X

załącznik XI

załącznik XI

załącznik XII

załącznik XII

załącznik XIII

załącznik XIII

załącznik XIV

załącznik XV

—

—

załącznik XV

—

załącznik XVI

---

(1)  Sprawa została odesłana do komisji właściwej w celu przeprowadzenia negocjacji międzyinstytucjonalnych na podstawie art. 59 ust. 4 akapit czwarty Regulaminu (A9-0221/2022).

1

(*1)  Poprawki: tekst nowy lub zmieniony został zaznaczony wytłuszczonym drukiem i kursywą; symbol ▌sygnalizuje skreślenia.

*1

(2)  Dz.U. C 152 z 6.4.2022, s. 134.

2

(3)  Dz.U. C [...] z [...], s. [...].

3

(4)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE (Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 1).

4

(5)  Zob. załącznik XV część A.

5

(6)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Ambitniejszy cel klimatyczny Europy do 2030 r. Inwestowanie w przyszłość neutralną dla klimatu z korzyścią dla obywateli, COM(2020)0562.

6

(7)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Europejski Zielony Ład, COM(2019)640.

7

(8)  https://www.consilium.europa.eu/media/47337/1011-12-20-euco-conclusions-pl.pdf

8

(9)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Program prac Komisji na 2021 r. Dynamiczna Unia w niestabilnym świecie, COM/2020/690.

9

(10)  Komunikat Czysta planeta dla wszystkich – Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki, COM(2018)0773, w którym ocenia się rolę efektywności energetycznej jako warunku koniecznego wszystkich scenariuszy obniżenia emisyjności.

10

(11)  Zob. również Komisja Europejska, sprawozdanie końcowe z badania zatytułowane „Energy-efficient Cloud Computing Technologies and Policies for an Eco-friendly Cloud Market” [Energooszczędne technologie i polityka przetwarzania w chmurze dla przyjaznego środowisku rynku chmur obliczeniowych], https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/energy-efficient-cloud-computing-technologies-and-policies-eco-friendly-cloud-market.

11

(12)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy (COM(2020)0067).

12

(13)  Dz.U. L 198 z 22.6.2020, s. 13.

13

(14)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 663/2009 i (WE) nr 715/2009, dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 94/22/WE, 98/70/WE, 2009/31/WE, 2009/73/WE, 2010/31/UE, 2012/27/UE i 2013/30/UE, dyrektyw Rady 2009/119/WE i (UE) 2015/652 oraz uchylenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 525/2013, PE/55/2018/REV/1, Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 1–77.

14

(15)  Strategia UE dotycząca integracji systemu energetycznego COM(2020)0299.

15

(16)  
  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i rady (UE) 2022/869 z dnia 30 maja 2022 r. w sprawie wytycznych dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej, zmiany rozporządzeń (WE) nr 715/2009, (UE) 2019/942 i (UE) 2019/943 oraz dyrektyw 2009/73/WE i (UE) 2019/944 oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 347/2013 (Dz.U. L 152 z 3.6.2022, s. 45).

16

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i rady (UE) 2022/869 z dnia 30 maja 2022 r. w sprawie wytycznych dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej, zmiany rozporządzeń (WE) nr 715/2009, (UE) 2019/942 i (UE) 2019/943 oraz dyrektyw 2009/73/WE i (UE) 2019/944 oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 347/2013 (Dz.U. L 152 z 3.6.2022, s. 45).

(17)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniająca dyrektywę 2012/27/UE (Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 125).

17

(18)  Zalecenie Komisji dotyczące ubóstwa energetycznego, C(2020)9600.

18

(19)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE z 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego i uchylająca dyrektywę 2003/55/WE (Dz.U. L 211 z 14.8.2009, s. 94).

19

(20)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/WE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz.U. L 153 z 18.6.2010, s. 13).

20

(21)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią; Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 z dnia 4 lipca 2017 r. ustanawiające ramy etykietowania energetycznego oraz Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/740 z dnia 25 maja 2020 r. w sprawie etykietowania opon pod kątem efektywności paliwowej i innych parametrów.

21

(22)  Ponadto wdrożenie przeglądów produktów w ramach planu prac dotyczącego ekoprojektu na lata 2020–2024 oraz planu działania „Fala renowacji”, wraz z przeglądem dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, będzie stanowić istotny wkład w osiągnięcie celu w zakresie oszczędności energii na rok 2030.

22

(23)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Czysta planeta dla wszystkich Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki (COM(2018)0773).

23

(24)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65).

24

(25)  COM(2020)0562.

25

(26)  Zob. sprawozdanie IRP z 2020 r. nt. efektywnego gospodarowania zasobami i zmiany klimatu (Resource Efficiency and Climate Change) oraz sprawozdanie Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska z 2019 r. w sprawie rozbieżności między potrzebami a perspektywami w zakresie redukcji emisji (Emissions Gap Report). Podane wartości odnoszą się do użytkowania i eksploatacji budynków, z uwzględnieniem emisji pośrednich w sektorze energii elektrycznej i ciepła, a nie do ich pełnego cyklu życia. Szacuje się, że wbudowana emisja dwutlenku węgla w budownictwie odpowiada za około 10 % całkowitej rocznej emisji gazów cieplarnianych na całym świecie

26

(27)  COM(2020)0662.

27

(28)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz.U. L 153 z 18.6.2010, s. 13).

28

(29)  https://www.unfpa.org/world-population-trends

29

(30)  https://www.un.org/en/ecosoc/integration/pdf/fact_sheet.pdf

30

(31)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 1).

31

(32)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65).

32

(33)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola)(Dz.U. L 334 z 17.12.2010, s. 17).

33

(34)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2284 z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych, zmiany dyrektywy 2003/35/WE oraz uchylenia dyrektywy 2001/81/WE (Dz.U. L 344 z 17.12.2016, s. 1).

34

(35)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 (Dz.U. L 198 z 22.6.2020, s. 13).

35

(36)  MAE (Międzynarodowa Agencja Energetyczna) (2021), „Net Zero by 2050 A Roadmap for the Global Energy Sector” [Zeroemisyjność netto do 2050 r.: plan działania dla światowego sektora energii], https://www.iea.org/reports/net-zero-by-2050.

36

(37)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/842 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie wiążących rocznych redukcji emisji gazów cieplarnianych przez państwa członkowskie od 2021 r. do 2030 r. przyczyniających się do działań w dziedzinie klimatu w celu wywiązania się z zobowiązań wynikających z Porozumienia paryskiego oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 525/2013 (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 26).

37

(38)  ZALECENIE KOMISJI z dnia 14 października 2020 r. dotyczące ubóstwa energetycznego, C(2020)9600.

38

(39)  https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/energy-efficient-cloud-computing-technologies-and-policies-eco-friendly-cloud-market

39

(40)  
  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (Dz.U. L 243 z 9.7.2021, s. 1).

40

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (Dz.U. L 243 z 9.7.2021, s. 1).

(41)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (Dz.U. L 334 z 17.12.2010, s. 17).

41

(42)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/UE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie geologicznego składowania dwutlenku węgla (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 114).

42

(43)  
  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82).

43

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82).

(44)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie rynku wewnętrznego energii elektrycznej. (Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 54).

44

(45)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie warunków dostępu do sieci przesyłowych gazu ziemnego (Dz.U. L 211 z 14.8.2009, s. 36).

45

(46)  Europejski filar praw socjalnych, zasada 20 „Dostęp do podstawowych usług”: https://ec.europa.eu/commission/priorities/deeper-and-fairer-economic-and-monetary-union/european-pillar-social-rights/european-pillar-social-rights-20-principles_pl

46

(47)  Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Społeczny Fundusz Klimatyczny, COM(2021)0568.

47

(48)  https://ec.europa.eu/eurostat/documents/1015035/8885635/guide_to_statistical_treatment_of_epcs_en.pdf/f74b474b-8778-41a9-9978-8f4fe8548ab1

48

(49)  Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32).

49

(50)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 406/2009/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wysiłków podjętych przez państwa członkowskie, zmierzających do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w celu realizacji do roku 2020 zobowiązań Wspólnoty dotyczących redukcji emisji gazów cieplarnianych (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 136).

50

(51)  Decyzja Komisji 2014/746/UE z dnia 27 października 2014 r. ustalająca, zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, wykaz sektorów i podsektorów uważanych za narażone na znaczące ryzyko ucieczki emisji na lata 2015–2019 (Dz.U. L 308 z 29.10.2014, s. 114).

51

(52)  Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1.

52

(53)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13).

53

(54)  Rozporządzenie (WE) nr 1099/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 października 2008 r. w sprawie statystyki energii (Dz.U. L 304 z 14.11.2008, s. 1).

54

(55)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE, Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65.

55

(56)  
  Zalecenie Komisji z dnia 6 maja 2003 r. dotyczące definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (Dz.U. L 124 z 20.5.2003, s. 36).

56

Zalecenie Komisji z dnia 6 maja 2003 r. dotyczące definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (Dz.U. L 124 z 20.5.2003, s. 36).

(57)  
  Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/132 z dnia 28 stycznia 2022 r. zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 w sprawie statystyki energii w odniesieniu do wykonania aktualizacji na potrzeby rocznej, miesięcznej i krótkoterminowej miesięcznej statystyki energii (Dz.U. L 20 z 31.1.2022, s. 208).

57

Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/132 z dnia 28 stycznia 2022 r. zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 w sprawie statystyki energii w odniesieniu do wykonania aktualizacji na potrzeby rocznej, miesięcznej i krótkoterminowej miesięcznej statystyki energii (Dz.U. L 20 z 31.1.2022, s. 208).

(58)  
  Zalecenie Komisji (UE) 2021/1749 z 28 września 2021 r. w sprawie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”: od zasad do praktyki – Wytyczne i przykłady dotyczące jej wdrażania w procesie podejmowania decyzji w sektorze energetycznym i w innych sektorach.

58

Zalecenie Komisji (UE) 2021/1749 z 28 września 2021 r. w sprawie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”: od zasad do praktyki – Wytyczne i przykłady dotyczące jej wdrażania w procesie podejmowania decyzji w sektorze energetycznym i w innych sektorach.

(59)  Unijny cel w zakresie efektywności energetycznej został początkowo ustalony i obliczony przy wykorzystaniu prognoz na 2030 r. przedstawionych w scenariuszu odniesienia 2007 jako wartości odniesienia. Zmiana metodyki obliczania przez Eurostat bilansu energetycznego oraz usprawnienia w kolejnych prognozach modelowych wymagają zmiany poziomu bazowego. W związku z tym, przy zastosowaniu tego samego podejścia do określenia celu, tj. porównania go z prognozami bazowymi na przyszłość, poziom ambicji unijnego celu w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. ustala się w porównaniu z prognozami na 2030 r. przedstawionymi w scenariuszu odniesienia 2020, odzwierciedlającymi wkłady krajowe z krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu. Przy zastosowaniu tego zaktualizowanego poziomu bazowego Unia będzie musiała zwiększyć swoje ambicje w zakresie efektywności energetycznej o co najmniej 9 % do 2030 r. w porównaniu z poziomem wysiłków w ramach scenariusza odniesienia 2020. Nowy sposób wyrażania poziomu ambicji w odniesieniu do celów Unii nie wpływa na rzeczywisty poziom niezbędnych wysiłków.

59

(60)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/81/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty zamawiające w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa (Dz.U. L 216 z 20.8.2009, s. 76).

60

(61)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 z dnia 4 lipca 2017 r. ustanawiające ramy etykietowania energetycznego i uchylające dyrektywę 2010/30/UE (Dz.U. L 198 z 28.7.2017, s. 1).

61

(62)  Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/2066 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie monitorowania i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz zmieniające rozporządzenie Komisji (UE) nr 601/2012, Dz.U. L 334 z 31.12.2018, s. 1–93.

62

(63)  Wniosek dotyczący DYREKTYWY PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniającej dyrektywę 2003/87/WE ustanawiającą system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii, decyzję (UE) 2015/1814 w sprawie ustanowienia i funkcjonowania rezerwy zapewniającej stabilność rynku dla unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych oraz rozporządzenie (UE) 2015/757 (Tekst mający znaczenie dla EOG){SEC(2021)0551} – {SWD(2021)0557} – {SWD(2021)0601} -{SWD(2021)0602}.

63

(64)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów, zmieniająca dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywę 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylająca dyrektywę Rady 85/577/EWG i dyrektywę 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 304 z 22.11.2011, s. 64).

64

(65)  Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. L 95 z 21.4.1993, s. 29).

65

(66)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego, zmieniająca dyrektywy 2002/65/WE, 2009/110/WE, 2013/36/UE i rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 oraz uchylająca dyrektywę 2007/64/WE, Dz.U. L 337 z 23.12.2015, s. 35–127.

66

(67)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/11/UE z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie alternatywnych metod rozstrzygania sporów konsumenckich oraz zmiany rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 i dyrektywy 2009/22/WE (dyrektywa w sprawie ADR w sporach konsumenckich) (Dz.U. L 165 z 18.6.2013, s. 63).

67

(68)  Dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (Dz.U. L 197 z 21.7.2001, s. 30).

68

(69)  Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/2402 z dnia 12 października 2015 r. w sprawie przeglądu zharmonizowanych wartości referencyjnych sprawności dla rozdzielonej produkcji energii elektrycznej i ciepła w zastosowaniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE i uchylające decyzję wykonawczą Komisji 2011/877/UE (Dz.U. L 333 z 19.12.2015, s. 54).

69

(70)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz.U. L 218 z 13.8.2008, s. 30–47).

70

(71)  Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/2066 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie monitorowania i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz zmieniające rozporządzenie Komisji (UE) nr 601/2012, Dz.U. L 334 z 31.12.2018, s. 1–93.

71

(72)  Decyzja Komisji 2008/952/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie określenia szczegółowych wytycznych dotyczących wykonania i stosowania przepisów załącznika II do dyrektywy 2004/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 338 z 17.12.2008, s. 55).

72

(73)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/740 z dnia 25 maja 2020 r. w sprawie etykietowania opon pod kątem efektywności paliwowej i innych parametrów, zmieniające rozporządzenie (UE) 2017/1369 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1222/2009 (Dz.U. L 177 z 5.6.2020, s. 1).

73

(74)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/631 z dnia 17 kwietnia 2019 r. określające normy emisji CO2 dla nowych samochodów osobowych i dla nowych lekkich pojazdów użytkowych oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 443/2009 i (UE) nr 510/2011 (Dz.U. L 111 z 25.4.2019, s. 13).

74

(75)  Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U. L 283 z 31.10.2003, s. 51).

75

(76)  Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347 z 11.12.2006, s. 1).

76

(77)  Ilość energii cieplnej potrzebnej do zaspokojenia zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie użytkowników końcowych.

77

(78)  Należy wykorzystać najnowsze dostępne dane.

78

(79)  Należy wykorzystać najnowsze dostępne dane.

79

(80)  Wskazanie „chłodzenia wykorzystującego energię ze źródeł odnawialnych”, po ustaleniu metody obliczania ilości energii ze źródeł odnawialnych wykorzystywanej do chłodzenia oraz systemów chłodzenia zgodnie z art. 35 dyrektywy (UE) 2018/2001, powinno zostać przeprowadzone zgodnie z tą dyrektywą. Do tego czasu należy je przeprowadzać zgodnie z właściwą metodologią krajową.

80

(81)  Analiza potencjału ekonomicznego powinna wskazać ilość energii (w GWh), którą można wygenerować rocznie w ramach każdej analizowanej technologii. Należy również wziąć pod uwagę ograniczenia i wzajemne powiązania w ramach systemu energetycznego. Podczas analizy można również korzystać z modeli zakładających eksploatację charakterystyczną dla powszechnie stosowanych rodzajów technologii lub systemów.

81

(82)  W tym ocenę, o której mowa w art. 15 ust. 7 dyrektywy (UE) 2018/2001.

82

(83)  W scenariuszu odniesienia uwzględnia się strategie polityczne przyjęte przed końcem roku poprzedzającego rok, do końca którego należy przedstawić kompleksową ocenę. Oznacza to, że strategii politycznych przyjętych w ciągu roku poprzedzającego ostateczny termin przedstawienia kompleksowej oceny nie należy brać pod uwagę.

83

(84)  Przegląd powinien obejmować środki i programy finansowania, które mogą zostać przyjęte w czasie przeprowadzania kompleksowej oceny, nie przesądzające kwestii oddzielnego powiadomienia o systemach wsparcia publicznego do celów oceny pomocy państwa.

84

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/397 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/397

---

P9_TA(2022)0316

Adekwatne wynagrodzenia minimalne w Unii Europejskiej ***I

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 14 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej (COM(2020)0682 – C9-0337/2020 – 2020/0310(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 125/25)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2020)0682), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2020)0682),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 153 ust. 2 w związku z art. 153 ust. 1 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0337/2020), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 153 ust. 2 w związku z art. 153 ust. 1 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0337/2020),

| — | uwzględniając opinię Komisji Prawnej w sprawie proponowanej podstawy prawnej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Komisji Prawnej w sprawie proponowanej podstawy prawnej,

| — | uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając uzasadnione opinie przedstawione – na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności – przez parlament Danii, Izbę Reprezentantów Malty i Riksdag, w których stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości, |
| --- | --- |

—

uwzględniając uzasadnione opinie przedstawione – na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności – przez parlament Danii, Izbę Reprezentantów Malty i Riksdag, w których stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 25 marca 2021 r. (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 25 marca 2021 r. (1),

| — | uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 19 marca 2021 r. (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 19 marca 2021 r. (2),

| — | uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 74 ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 74 ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 59 i 40 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 59 i 40 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A9-0325/2021), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A9-0325/2021),

| 1. | przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  Dz.U. C 220 z 9.6.2021, s. 106.

(2)  Dz.U. C 175 z 7.5.2021, s. 89.

---

P9_TC1-COD(2020)0310

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 14 września 2022 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, dyrektywy (UE) 2022/2041.)

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/398 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/398

---

P9_TA(2022)0317

Dyrektywa w sprawie odnawialnych źródeł energii ***I

Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 14 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 i dyrektywę 98/70/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylającej dyrektywę Rady (UE) 2015/652 (COM(2021)0557 – C9-0329/2021 – 2021/0218(COD)) (1)

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

[Poprawka 1, chyba że wskazano inaczej]

(2023/C 125/26)

POPRAWKI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO (*1)

do wniosku Komisji

2021/0218 (COD)

Wniosek

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 i dyrektywę 98/70/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylająca dyrektywę Rady (UE) 2015/652

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114 i art. 194 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (2),

uwzględniając opinię Komitetu Regionów (3),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | W Europejskim Zielonym Ładzie (4) wyznaczono cel zakładający osiągnięcie neutralności klimatycznej przez Unię w 2050 r. w sposób, który przyczyni się do ożywienia europejskiej gospodarki, wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Osiągnięcie tego celu oraz wyznaczonego w 
  rozporządzeniu (UE) 2021/1119 („Europejskie prawo o klimacie”)
  celu zakładającego obniżenie
  o co najmniej 55 %
  emisji gazów cieplarnianych ▌do 2030 r. ▌wiąże się z koniecznością dokonania transformacji energetycznej i znacznego zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w zintegrowanym systemie energetycznym. |
| --- | --- |

(1)

W Europejskim Zielonym Ładzie (4) wyznaczono cel zakładający osiągnięcie neutralności klimatycznej przez Unię w 2050 r. w sposób, który przyczyni się do ożywienia europejskiej gospodarki, wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Osiągnięcie tego celu oraz wyznaczonego w 
  rozporządzeniu (UE) 2021/1119 („Europejskie prawo o klimacie”)
  celu zakładającego obniżenie
  o co najmniej 55 %
  emisji gazów cieplarnianych ▌do 2030 r. ▌wiąże się z koniecznością dokonania transformacji energetycznej i znacznego zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w zintegrowanym systemie energetycznym.

| (1a) | Transformacja energetyczna wpływa w różnym stopniu na państwa członkowskie, regiony, sektory gospodarki i obywateli oraz jest zależna od ich konkretnej sytuacji. Niezbędne jest zatem zagwarantowanie, że Zielony Ład będzie wdrażany w sposób promujący spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną Unii oraz że transformacja energetyczna będzie sprawiedliwa i sprzyjająca włączeniu społecznemu. W szczególności należy dopilnować unikania zakłóceń w sektorach krytycznych, które zaspokajają podstawowe potrzeby gospodarki i społeczeństwa, takie jak mobilność. |
| --- | --- |

(1a)

Transformacja energetyczna wpływa w różnym stopniu na państwa członkowskie, regiony, sektory gospodarki i obywateli oraz jest zależna od ich konkretnej sytuacji. Niezbędne jest zatem zagwarantowanie, że Zielony Ład będzie wdrażany w sposób promujący spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną Unii oraz że transformacja energetyczna będzie sprawiedliwa i sprzyjająca włączeniu społecznemu. W szczególności należy dopilnować unikania zakłóceń w sektorach krytycznych, które zaspokajają podstawowe potrzeby gospodarki i społeczeństwa, takie jak mobilność.

| (1b) | Energia stanowi zasadniczy czynnik produkcji, na który istnieje stałe zapotrzebowanie i który ma kluczowe znaczenie pod względem gospodarczym, społecznym i środowiskowym. Wszystkie rodzaje działalności człowieka, w tym transport, zależą od dostępności wystarczającej i przystępnej cenowo energii, gdy jest ona potrzebna. |
| --- | --- |

(1b)

Energia stanowi zasadniczy czynnik produkcji, na który istnieje stałe zapotrzebowanie i który ma kluczowe znaczenie pod względem gospodarczym, społecznym i środowiskowym. Wszystkie rodzaje działalności człowieka, w tym transport, zależą od dostępności wystarczającej i przystępnej cenowo energii, gdy jest ona potrzebna.

| (1c) | W ogólnym unijnym programie działań w zakresie środowiska do 2030 r. (8. EAP) wyznaczono tematyczne cele priorytetowe na 2030 r. w dziedzinie łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej, ochrony i przywrócenia różnorodności biologicznej, nietoksycznej gospodarki o obiegu zamkniętym, środowiska o zerowym poziomie zanieczyszczeń oraz minimalizacji presji na środowisko powodowanej przez produkcję i konsumpcję we wszystkich sektorach gospodarki i dostrzeżono, że cele te, dotyczące zarówno czynników powodujących szkody w środowisku naturalnym, jak i ich skutków, są ze sobą nieodłącznie powiązane. Długoterminowym celem priorytetowym 8. EAP jest zadbanie, by najpóźniej do 2050 r. ludzie cieszyli się dobrą jakością życia z uwzględnieniem ograniczeń planety w gospodarce dobrobytu, w której nic się nie marnuje, by wzrost miał charakter regeneracyjny oraz by osiągnięto w Unii neutralność klimatyczną, a nierówności zostały znacznie zmniejszone. Zdrowe środowisko sprzyja dobrostanowi wszystkich ludzi i jest środowiskiem, w którym zachowana jest różnorodność biologiczna, ekosystemy rozwijają się, a przyrodę chroni się i regeneruje, co prowadzi do większej odporności na zmianę klimatu, klęski żywiołowe i inne ryzyko środowiskowe. |
| --- | --- |

(1c)

W ogólnym unijnym programie działań w zakresie środowiska do 2030 r. (8. EAP) wyznaczono tematyczne cele priorytetowe na 2030 r. w dziedzinie łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej, ochrony i przywrócenia różnorodności biologicznej, nietoksycznej gospodarki o obiegu zamkniętym, środowiska o zerowym poziomie zanieczyszczeń oraz minimalizacji presji na środowisko powodowanej przez produkcję i konsumpcję we wszystkich sektorach gospodarki i dostrzeżono, że cele te, dotyczące zarówno czynników powodujących szkody w środowisku naturalnym, jak i ich skutków, są ze sobą nieodłącznie powiązane. Długoterminowym celem priorytetowym 8. EAP jest zadbanie, by najpóźniej do 2050 r. ludzie cieszyli się dobrą jakością życia z uwzględnieniem ograniczeń planety w gospodarce dobrobytu, w której nic się nie marnuje, by wzrost miał charakter regeneracyjny oraz by osiągnięto w Unii neutralność klimatyczną, a nierówności zostały znacznie zmniejszone. Zdrowe środowisko sprzyja dobrostanowi wszystkich ludzi i jest środowiskiem, w którym zachowana jest różnorodność biologiczna, ekosystemy rozwijają się, a przyrodę chroni się i regeneruje, co prowadzi do większej odporności na zmianę klimatu, klęski żywiołowe i inne ryzyko środowiskowe.

| (1d) | Ogólny unijny program działań w zakresie środowiska do 2030 r. (8. EAP), stanowiący ramy działań Unii w dziedzinie środowiska i klimatu, ma na celu przyspieszenie transformacji ekologicznej w kierunku neutralnej dla klimatu, zrównoważonej, nietoksycznej, zasobooszczędnej, opartej na energii odnawialnej, odpornej i konkurencyjnej gospodarki o obiegu zamkniętym w sposób sprawiedliwy, równy i sprzyjający włączeniu społecznemu, a także ochronę, odbudowę i poprawę stanu środowiska, między innymi przez zatrzymanie i odwrócenie tendencji do utraty różnorodności biologicznej. Wspiera on i wzmacnia zintegrowane podejście do polityki i wdrażania, opierając się na Europejskim Zielonym Ładzie. W 8. EAP uznano, że osiągnięcie tej transformacji będzie wymagało zmiany systemowej, która według EEA pociąga za sobą fundamentalną, transformacyjną i przekrojową zmianę, która oznacza poważne przesunięcia i reorientację celów systemowych, zachęt, technologii, praktyk społecznych i norm, a także systemów wiedzy i podejść do zarządzania. |
| --- | --- |

(1d)

Ogólny unijny program działań w zakresie środowiska do 2030 r. (8. EAP), stanowiący ramy działań Unii w dziedzinie środowiska i klimatu, ma na celu przyspieszenie transformacji ekologicznej w kierunku neutralnej dla klimatu, zrównoważonej, nietoksycznej, zasobooszczędnej, opartej na energii odnawialnej, odpornej i konkurencyjnej gospodarki o obiegu zamkniętym w sposób sprawiedliwy, równy i sprzyjający włączeniu społecznemu, a także ochronę, odbudowę i poprawę stanu środowiska, między innymi przez zatrzymanie i odwrócenie tendencji do utraty różnorodności biologicznej. Wspiera on i wzmacnia zintegrowane podejście do polityki i wdrażania, opierając się na Europejskim Zielonym Ładzie. W 8. EAP uznano, że osiągnięcie tej transformacji będzie wymagało zmiany systemowej, która według EEA pociąga za sobą fundamentalną, transformacyjną i przekrojową zmianę, która oznacza poważne przesunięcia i reorientację celów systemowych, zachęt, technologii, praktyk społecznych i norm, a także systemów wiedzy i podejść do zarządzania.

| (1e) | Do osiągnięcia tych celów konieczne jest zapewnienie, by inicjatywy ustawodawcze, programy, inwestycje, projekty i ich realizacja były spójne z celami 8. EAP, w stosownych przypadkach przyczyniały się do ich osiągnięcia i nie szkodziły żadnemu z nich. Ponadto do osiągnięcia celów 8. EAP konieczne będzie zapewnienie zminimalizowania nierówności społecznych wynikających z oddziaływania i polityki związanej z klimatem i środowiskiem, zapewnienie prowadzenia działań podejmowanych w celu ochrony środowiska i klimatu w sposób sprawiedliwy społecznie i sprzyjający włączeniu społecznemu, a także zapewnienie uwzględniania aspektu płci w polityce dotyczącej klimatu i środowiska, w tym przez włączenie perspektywy płci na wszystkich etapach procesu tworzenia polityki, i jako takie działania te muszą być również określone jako warunki podstawowe w 8. EAP. |
| --- | --- |

(1e)

Do osiągnięcia tych celów konieczne jest zapewnienie, by inicjatywy ustawodawcze, programy, inwestycje, projekty i ich realizacja były spójne z celami 8. EAP, w stosownych przypadkach przyczyniały się do ich osiągnięcia i nie szkodziły żadnemu z nich. Ponadto do osiągnięcia celów 8. EAP konieczne będzie zapewnienie zminimalizowania nierówności społecznych wynikających z oddziaływania i polityki związanej z klimatem i środowiskiem, zapewnienie prowadzenia działań podejmowanych w celu ochrony środowiska i klimatu w sposób sprawiedliwy społecznie i sprzyjający włączeniu społecznemu, a także zapewnienie uwzględniania aspektu płci w polityce dotyczącej klimatu i środowiska, w tym przez włączenie perspektywy płci na wszystkich etapach procesu tworzenia polityki, i jako takie działania te muszą być również określone jako warunki podstawowe w 8. EAP.

| (1f) | Celem 8. EAP na 2030 r. w zakresie łagodzenia zmiany klimatu jest szybkie i przewidywalne ograniczenie emisji gazów cieplarnianych oraz jednocześnie zwiększenie ich pochłaniania przez naturalne pochłaniacze w Unii, aby osiągnąć cel redukcji emisji gazów cieplarnianych na rok 2030, określony w rozporządzeniu (UE) 2021/1119, zgodnie z celami klimatycznymi i środowiskowymi Unii, z zagwarantowaniem sprawiedliwej transformacji, która nie zostawia nikogo bez pomocy. Aby pomóc w osiągnięciu tych celów, w 8. EAP określono również warunek podstawowy umożliwiający stopniowe wycofywanie dotacji o skutkach szkodliwych dla środowiska, w tym przez ustalenie terminu stopniowego wycofywania dotacji na paliwa kopalne zgodnie z ambicją ograniczenia globalnego ocieplenia do 1,5 oC, a także wiążące unijne ramy monitorowania postępów państw członkowskich w wycofywaniu dotacji na paliwa kopalne i sprawozdawczości na ten temat, w oparciu o uzgodnioną metodykę. |
| --- | --- |

(1f)

Celem 8. EAP na 2030 r. w zakresie łagodzenia zmiany klimatu jest szybkie i przewidywalne ograniczenie emisji gazów cieplarnianych oraz jednocześnie zwiększenie ich pochłaniania przez naturalne pochłaniacze w Unii, aby osiągnąć cel redukcji emisji gazów cieplarnianych na rok 2030, określony w rozporządzeniu (UE) 2021/1119, zgodnie z celami klimatycznymi i środowiskowymi Unii, z zagwarantowaniem sprawiedliwej transformacji, która nie zostawia nikogo bez pomocy. Aby pomóc w osiągnięciu tych celów, w 8. EAP określono również warunek podstawowy umożliwiający stopniowe wycofywanie dotacji o skutkach szkodliwych dla środowiska, w tym przez ustalenie terminu stopniowego wycofywania dotacji na paliwa kopalne zgodnie z ambicją ograniczenia globalnego ocieplenia do 1,5 oC, a także wiążące unijne ramy monitorowania postępów państw członkowskich w wycofywaniu dotacji na paliwa kopalne i sprawozdawczości na ten temat, w oparciu o uzgodnioną metodykę.

| (1g) | Niniejsza dyrektywa ma na celu zapewnienie, aby w ramach polityki energetycznej UE zachęcano do inwestowania w produkcję energii ze źródeł odnawialnych, przy jednoczesnym zachowaniu suwerenności energetycznej każdego państwa członkowskiego. |
| --- | --- |

(1g)

Niniejsza dyrektywa ma na celu zapewnienie, aby w ramach polityki energetycznej UE zachęcano do inwestowania w produkcję energii ze źródeł odnawialnych, przy jednoczesnym zachowaniu suwerenności energetycznej każdego państwa członkowskiego.

| (1h) | Dyrektywa w sprawie odnawialnych źródeł energii jest częścią pakietu „Gotowi na 55”, który będzie miał również wielorakie skutki dla Unii, w tym dla konkurencyjności, tworzenia miejsc pracy, siły nabywczej gospodarstw domowych, osiągnięcia celów klimatycznych i skali ucieczki emisji. W związku z tym należy regularnie przeprowadzać kompleksową ocenę łącznego wpływu makroekonomicznego rozporządzeń składających się na pakiet „Gotowi na 55”. |
| --- | --- |

(1h)

Dyrektywa w sprawie odnawialnych źródeł energii jest częścią pakietu „Gotowi na 55”, który będzie miał również wielorakie skutki dla Unii, w tym dla konkurencyjności, tworzenia miejsc pracy, siły nabywczej gospodarstw domowych, osiągnięcia celów klimatycznych i skali ucieczki emisji. W związku z tym należy regularnie przeprowadzać kompleksową ocenę łącznego wpływu makroekonomicznego rozporządzeń składających się na pakiet „Gotowi na 55”.

| (2) | Zważywszy na fakt, że sektor energetyczny odpowiada za ponad 75 % całkowitych emisji gazów cieplarnianych w Unii, energia odnawialna odgrywa kluczową rolę we wdrażaniu Europejskiego Zielonego Ładu oraz w dążeniu do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. Dzięki ograniczaniu wspomnianych emisji gazów cieplarnianych energia odnawialna wnosi również wkład w przezwyciężanie wyzwań środowiskowych, takich jak utrata różnorodności biologicznej
  czy zanieczyszczenie gruntów, wody i powietrza, o ile samo wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii nie przyczynia się do potęgowania tych wyzwań
  .
  Niskie koszty operacyjne energii ze źródeł odnawialnych i mniejsze narażenie na wstrząsy cenowe w porównaniu z paliwami kopalnymi sprawiają, że energia odnawialna odgrywa kluczową rolę w zwalczaniu ubóstwa energetycznego. |
| --- | --- |

(2)

Zważywszy na fakt, że sektor energetyczny odpowiada za ponad 75 % całkowitych emisji gazów cieplarnianych w Unii, energia odnawialna odgrywa kluczową rolę we wdrażaniu Europejskiego Zielonego Ładu oraz w dążeniu do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. Dzięki ograniczaniu wspomnianych emisji gazów cieplarnianych energia odnawialna wnosi również wkład w przezwyciężanie wyzwań środowiskowych, takich jak utrata różnorodności biologicznej
  czy zanieczyszczenie gruntów, wody i powietrza, o ile samo wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii nie przyczynia się do potęgowania tych wyzwań
  .
  Niskie koszty operacyjne energii ze źródeł odnawialnych i mniejsze narażenie na wstrząsy cenowe w porównaniu z paliwami kopalnymi sprawiają, że energia odnawialna odgrywa kluczową rolę w zwalczaniu ubóstwa energetycznego.

| (2a) | Jako że coraz więcej krajów zobowiązuje się do osiągnięcia neutralności klimatycznej do połowy tego wieku, prognozuje się, że zarówno wewnątrzunijne, jak i światowe zapotrzebowanie na technologie związane z energią odnawialną wzrośnie i stworzy znaczące możliwości w zakresie tworzenia miejsc pracy, rozwoju europejskiej bazy przemysłowej związanej z energią odnawialną oraz dalszej czołowej roli UE w badaniach nad innowacyjnymi technologiami energii odnawialnej oraz ich rozwoju, co z kolei zwiększy przewagę konkurencyjną europejskich przedsiębiorstw i niezależność energetyczną UE od przywozu paliw kopalnych. |
| --- | --- |

(2a)

Jako że coraz więcej krajów zobowiązuje się do osiągnięcia neutralności klimatycznej do połowy tego wieku, prognozuje się, że zarówno wewnątrzunijne, jak i światowe zapotrzebowanie na technologie związane z energią odnawialną wzrośnie i stworzy znaczące możliwości w zakresie tworzenia miejsc pracy, rozwoju europejskiej bazy przemysłowej związanej z energią odnawialną oraz dalszej czołowej roli UE w badaniach nad innowacyjnymi technologiami energii odnawialnej oraz ich rozwoju, co z kolei zwiększy przewagę konkurencyjną europejskich przedsiębiorstw i niezależność energetyczną UE od przywozu paliw kopalnych.

| (2b) | Udział energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto w UE wyniósł 22 % w 2020 r.
   (5)

  , czyli 2 punkty procentowe powyżej celu na 2020 r. dotyczącego udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto, jak określono w dyrektywie 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych. |
| --- | --- |

(2b)

Udział energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto w UE wyniósł 22 % w 2020 r.
   (5)

  , czyli 2 punkty procentowe powyżej celu na 2020 r. dotyczącego udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto, jak określono w dyrektywie 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych.

| (2c) | Energia ze źródeł odnawialnych jest kluczowym czynnikiem zrównoważonego rozwoju, przyczyniającym się bezpośrednio i pośrednio do realizacji wielu celów zrównoważonego rozwoju, takich jak przeciwdziałanie ubóstwu, edukacja, zaopatrzenie w wodę i poprawa warunków sanitarnych. Odnawialne źródła energii przynoszą również szerokie korzyści społeczno-gospodarcze, sprzyjając tworzeniu nowych miejsc pracy i wspierając lokalny przemysł. |
| --- | --- |

(2c)

Energia ze źródeł odnawialnych jest kluczowym czynnikiem zrównoważonego rozwoju, przyczyniającym się bezpośrednio i pośrednio do realizacji wielu celów zrównoważonego rozwoju, takich jak przeciwdziałanie ubóstwu, edukacja, zaopatrzenie w wodę i poprawa warunków sanitarnych. Odnawialne źródła energii przynoszą również szerokie korzyści społeczno-gospodarcze, sprzyjając tworzeniu nowych miejsc pracy i wspierając lokalny przemysł.

| (2d) | Na szczeblu międzynarodowym podczas konferencji ONZ w sprawie zmiany klimatu w 2021 r. (COP26) Komisja, wraz ze swoimi światowymi partnerami, zobowiązała się zaprzestać bezpośredniego wspierania energii z paliw kopalnych o nieobniżonej emisyjności na całym świecie i przeznaczyć te środki finansowe na wdrażanie rozwiązań w zakresie energii odnawialnej. |
| --- | --- |

(2d)

Na szczeblu międzynarodowym podczas konferencji ONZ w sprawie zmiany klimatu w 2021 r. (COP26) Komisja, wraz ze swoimi światowymi partnerami, zobowiązała się zaprzestać bezpośredniego wspierania energii z paliw kopalnych o nieobniżonej emisyjności na całym świecie i przeznaczyć te środki finansowe na wdrażanie rozwiązań w zakresie energii odnawialnej.

| (2e) | Podczas COP26 Komisja, wraz ze światowymi przywódcami, podniosła poziom światowych ambicji w zakresie ochrony i odbudowy lasów na świecie oraz przyspieszonego przejścia na transport bezemisyjny. |
| --- | --- |

(2e)

Podczas COP26 Komisja, wraz ze światowymi przywódcami, podniosła poziom światowych ambicji w zakresie ochrony i odbudowy lasów na świecie oraz przyspieszonego przejścia na transport bezemisyjny.

| (2f) | Wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych często odbywa się na szczeblu lokalnym i zależy od regionalnych MŚP; państwa członkowskie powinny zatem w pełni angażować władze lokalne i regionalne w określanie celów i wspieranie środków politycznych. |
| --- | --- |

(2f)

Wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych często odbywa się na szczeblu lokalnym i zależy od regionalnych MŚP; państwa członkowskie powinny zatem w pełni angażować władze lokalne i regionalne w określanie celów i wspieranie środków politycznych.

| (2g) | Jako że około 35 mln Europejczyków dotkniętych jest ubóstwem energetycznym
   (6)

  , polityka w zakresie energii odnawialnej musi odgrywać ważną rolę w każdej strategii mającej na celu zwalczanie ubóstwa energetycznego i narażenia konsumentów. |
| --- | --- |

(2g)

Jako że około 35 mln Europejczyków dotkniętych jest ubóstwem energetycznym
   (6)

  , polityka w zakresie energii odnawialnej musi odgrywać ważną rolę w każdej strategii mającej na celu zwalczanie ubóstwa energetycznego i narażenia konsumentów.

| (3) | W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 (7) ustanowiono wiążący cel dotyczący osiągnięcia co najmniej 32 % udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto na poziomie Unii do 2030 r. W ramach planu w zakresie celów klimatycznych udział energii odnawialnej w końcowym zużyciu energii brutto musiałby zwiększyć się do 45 % do 2030 r., aby można było osiągnąć unijny cel dotyczący redukcji emisji gazów cieplarnianych (8). Dlatego też należy podwyższyć cel ustanowiony w art. 3 tej dyrektywy. |
| --- | --- |

(3)

W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 (7) ustanowiono wiążący cel dotyczący osiągnięcia co najmniej 32 % udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto na poziomie Unii do 2030 r. W ramach planu w zakresie celów klimatycznych udział energii odnawialnej w końcowym zużyciu energii brutto musiałby zwiększyć się do 45 % do 2030 r., aby można było osiągnąć unijny cel dotyczący redukcji emisji gazów cieplarnianych (8). Dlatego też należy podwyższyć cel ustanowiony w art. 3 tej dyrektywy.

| (3a) | Zgodnie z zaleceniem Komisji z dnia 28 września 2021 r. w sprawie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”: od zasad do praktyki – Wytyczne i przykłady dotyczące jej wdrażania w procesie podejmowania decyzji w sektorze energetycznym i w innych sektorach” w niniejszej dyrektywie należy przyjąć zintegrowane podejście promujące najbardziej efektywne energetycznie odnawialne źródło energii dla każdego danego sektora i zastosowania oraz promujące wydajność systemu, aby różne rodzaje działalności gospodarczej wymagały jak najmniejszej ilości energii. |
| --- | --- |

(3a)

Zgodnie z zaleceniem Komisji z dnia 28 września 2021 r. w sprawie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”: od zasad do praktyki – Wytyczne i przykłady dotyczące jej wdrażania w procesie podejmowania decyzji w sektorze energetycznym i w innych sektorach” w niniejszej dyrektywie należy przyjąć zintegrowane podejście promujące najbardziej efektywne energetycznie odnawialne źródło energii dla każdego danego sektora i zastosowania oraz promujące wydajność systemu, aby różne rodzaje działalności gospodarczej wymagały jak najmniejszej ilości energii.

| (3b) | Zgodnie z komunikatem Komisji z 18 maja 2022 r. zatytułowanym „Plan REPowerEU”, zwiększenie produkcji zrównoważonego biometanu do co najmniej 35 mld m3 do 2030 r. jest opłacalną ścieżką zwiększenia udziału energii odnawialnej i dywersyfikacji dostaw gazu w UE, a tym samym wspiera bezpieczeństwo dostaw i ambicje klimatyczne UE. Komisja powinna opracować strategię UE w celu usunięcia barier regulacyjnych utrudniających zwiększenie produkcji biometanu i włączenie go do wewnętrznego rynku gazu UE. |
| --- | --- |

(3b)

Zgodnie z komunikatem Komisji z 18 maja 2022 r. zatytułowanym „Plan REPowerEU”, zwiększenie produkcji zrównoważonego biometanu do co najmniej 35 mld m3 do 2030 r. jest opłacalną ścieżką zwiększenia udziału energii odnawialnej i dywersyfikacji dostaw gazu w UE, a tym samym wspiera bezpieczeństwo dostaw i ambicje klimatyczne UE. Komisja powinna opracować strategię UE w celu usunięcia barier regulacyjnych utrudniających zwiększenie produkcji biometanu i włączenie go do wewnętrznego rynku gazu UE.

| (3c) | Aby wspierać efektywną kosztowo realizację celu w zakresie energii odnawialnej oraz elektryfikację sektorów końcowych, a jednocześnie umożliwić gospodarstwom domowym i przemysłowi odgrywanie aktywnej roli w zabezpieczaniu i dekarbonizacji systemu energetycznego UE oraz wynagradzanie ich za to, państwa członkowskie powinny zapewnić, że krajowe ramy regulacyjne umożliwiają ograniczenie szczytowego zapotrzebowania na energię elektryczną poprzez aktywację elastyczności po stronie popytu we wszystkich sektorach końcowych. W tym celu państwa członkowskie mogłyby wprowadzić w swoich zintegrowanych planach w dziedzinie energii i klimatu minimalny cel zmniejszenia szczytowego zapotrzebowania na energię elektryczną o co najmniej 5 % do 2030 r., aby zwiększyć elastyczność systemu, zgodnie z art. 4 lit. d) pkt 3 rozporządzenia (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

(3c)

Aby wspierać efektywną kosztowo realizację celu w zakresie energii odnawialnej oraz elektryfikację sektorów końcowych, a jednocześnie umożliwić gospodarstwom domowym i przemysłowi odgrywanie aktywnej roli w zabezpieczaniu i dekarbonizacji systemu energetycznego UE oraz wynagradzanie ich za to, państwa członkowskie powinny zapewnić, że krajowe ramy regulacyjne umożliwiają ograniczenie szczytowego zapotrzebowania na energię elektryczną poprzez aktywację elastyczności po stronie popytu we wszystkich sektorach końcowych. W tym celu państwa członkowskie mogłyby wprowadzić w swoich zintegrowanych planach w dziedzinie energii i klimatu minimalny cel zmniejszenia szczytowego zapotrzebowania na energię elektryczną o co najmniej 5 % do 2030 r., aby zwiększyć elastyczność systemu, zgodnie z art. 4 lit. d) pkt 3 rozporządzenia (UE) 2018/1999.

| (3d) | Jednym z pięciu celów polityki spójności na lata 2021–2027 jest bardziej przyjazna dla środowiska Europa dzięki promowaniu inwestycji w czystą energię, gospodarkę o obiegu zamkniętym, łagodzenie zmiany klimatu i zrównoważony transport. Fundusze polityki spójności powinny zatem dążyć do zapobiegania pogłębianiu się dysproporcji, pomocy regionom obarczonym największym ciężarem transformacji, promowania inwestycji infrastrukturalnych i szkolenia pracowników w zakresie nowych technologii, tak aby nikt nie pozostał z tyłu. |
| --- | --- |

(3d)

Jednym z pięciu celów polityki spójności na lata 2021–2027 jest bardziej przyjazna dla środowiska Europa dzięki promowaniu inwestycji w czystą energię, gospodarkę o obiegu zamkniętym, łagodzenie zmiany klimatu i zrównoważony transport. Fundusze polityki spójności powinny zatem dążyć do zapobiegania pogłębianiu się dysproporcji, pomocy regionom obarczonym największym ciężarem transformacji, promowania inwestycji infrastrukturalnych i szkolenia pracowników w zakresie nowych technologii, tak aby nikt nie pozostał z tyłu.

| (3e) | EFRR powinien wspierać promowanie efektywności energetycznej i redukcji emisji gazów cieplarnianych, promować odnawialne źródła energii oraz rozwój inteligentnych systemów i sieci energetycznych, a także zrównoważoną multimodalną mobilność miejską w przejściu na gospodarkę o zerowej emisji dwutlenku węgla; EFS+ powinien działać na rzecz usprawnienia systemów kształcenia i szkolenia niezbędnych do dostosowania umiejętności i kwalifikacji do potrzeb rynku pracy, podnoszenia kwalifikacji wszystkich obywateli, w tym siły roboczej, tworzenia nowych miejsc pracy w sektorach związanych ze środowiskiem, klimatem, energią, gospodarką o obiegu zamkniętym i biogospodarką (art. 4 rozporządzenia EFS+). |
| --- | --- |

(3e)

EFRR powinien wspierać promowanie efektywności energetycznej i redukcji emisji gazów cieplarnianych, promować odnawialne źródła energii oraz rozwój inteligentnych systemów i sieci energetycznych, a także zrównoważoną multimodalną mobilność miejską w przejściu na gospodarkę o zerowej emisji dwutlenku węgla; EFS+ powinien działać na rzecz usprawnienia systemów kształcenia i szkolenia niezbędnych do dostosowania umiejętności i kwalifikacji do potrzeb rynku pracy, podnoszenia kwalifikacji wszystkich obywateli, w tym siły roboczej, tworzenia nowych miejsc pracy w sektorach związanych ze środowiskiem, klimatem, energią, gospodarką o obiegu zamkniętym i biogospodarką (art. 4 rozporządzenia EFS+).

| (3f) | Produkcja energii odnawialnej ma silny wymiar lokalny. Dlatego państwa członkowskie powinny w pełni zaangażować władze lokalne i regionalne w planowanie i wdrażanie krajowych środków w dziedzinie klimatu, zapewniając bezpośredni dostęp do finansowania i monitorując postępy w realizacji podjętych środków. W stosownych przypadkach państwa członkowskie powinny uwzględnić w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu wkłady lokalne i regionalne. |
| --- | --- |

(3f)

Produkcja energii odnawialnej ma silny wymiar lokalny. Dlatego państwa członkowskie powinny w pełni zaangażować władze lokalne i regionalne w planowanie i wdrażanie krajowych środków w dziedzinie klimatu, zapewniając bezpośredni dostęp do finansowania i monitorując postępy w realizacji podjętych środków. W stosownych przypadkach państwa członkowskie powinny uwzględnić w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu wkłady lokalne i regionalne.

| (3g) | Uznaje się znaczący wkład polityki spójności w pomoc regionom wyspiarskim w osiąganiu ich celów w zakresie neutralności klimatycznej, przy uwzględnieniu dodatkowych kosztów związanych m.in. z sektorem energetycznym i sektorem transportu, a także wpływu technologii mobilnych na systemy energetyczne w tych regionach, które wymagają stosunkowo bardzo wysokich inwestycji w zarządzanie odnawialnymi źródłami energii o zmiennej wydajności. |
| --- | --- |

(3g)

Uznaje się znaczący wkład polityki spójności w pomoc regionom wyspiarskim w osiąganiu ich celów w zakresie neutralności klimatycznej, przy uwzględnieniu dodatkowych kosztów związanych m.in. z sektorem energetycznym i sektorem transportu, a także wpływu technologii mobilnych na systemy energetyczne w tych regionach, które wymagają stosunkowo bardzo wysokich inwestycji w zarządzanie odnawialnymi źródłami energii o zmiennej wydajności.

| (3h) | Należy pamiętać, że ze względu na niewielki rozmiar i odizolowane systemy energetyczne najbardziej odległe regiony wyspiarskie, podobnie jak regiony najbardziej oddalone, stoją przed poważnym wyzwaniem dotyczącym dostaw energii, ponieważ są na ogół uzależnione od importu paliw kopalnych na potrzeby wytwarzania energii elektrycznej, transportu i ogrzewania. |
| --- | --- |

(3h)

Należy pamiętać, że ze względu na niewielki rozmiar i odizolowane systemy energetyczne najbardziej odległe regiony wyspiarskie, podobnie jak regiony najbardziej oddalone, stoją przed poważnym wyzwaniem dotyczącym dostaw energii, ponieważ są na ogół uzależnione od importu paliw kopalnych na potrzeby wytwarzania energii elektrycznej, transportu i ogrzewania.

| (3i) | Uważa się, że wykorzystanie energii odnawialnej, w tym energii pływów, powinno być priorytetem, gdyż może przynieść wyspom znaczne korzyści, pod warunkiem uwzględnienia potrzeb społeczności lokalnych, takich jak zachowanie tradycyjnej architektury wysp i lokalnych siedlisk; apeluje się zatem o rozwój szerokiej gamy odnawialnych źródeł energii zgodnie ze specyfiką geograficzną wysp; w tym kontekście docenić należy zapoczątkowane na wyspach programy dotyczące ekologicznego wodoru. |
| --- | --- |

(3i)

Uważa się, że wykorzystanie energii odnawialnej, w tym energii pływów, powinno być priorytetem, gdyż może przynieść wyspom znaczne korzyści, pod warunkiem uwzględnienia potrzeb społeczności lokalnych, takich jak zachowanie tradycyjnej architektury wysp i lokalnych siedlisk; apeluje się zatem o rozwój szerokiej gamy odnawialnych źródeł energii zgodnie ze specyfiką geograficzną wysp; w tym kontekście docenić należy zapoczątkowane na wyspach programy dotyczące ekologicznego wodoru.

| (4) | Coraz powszechniej uznaje się potrzebę dostosowania polityki w zakresie bioenergii do zasady kaskadowego wykorzystania biomasy (9), aby zapewnić sprawiedliwy dostęp do rynku surowca do produkcji biomasy w celu wypracowania innowacyjnych, opartych na biomasie rozwiązań o wysokiej wartości dodanej oraz przejścia na zrównoważoną biogospodarkę o obiegu zamkniętym. Opracowując systemy wsparcia na rzecz bioenergii, państwa członkowskie powinny zatem wziąć pod uwagę dostępną zrównoważoną podaż biomasy do zastosowań energetycznych i nieenergetycznych oraz konieczność zachowania krajowych leśnych pochłaniaczy dwutlenku węgla i ekosystemów,
  ochronę różnorodności biologicznej,
  a także należycie uwzględnić zasady gospodarki o obiegu zamkniętym, zasadę kaskadowego wykorzystania biomasy oraz hierarchię postępowania z odpadami ustanowioną w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE (10).
  Powinny one jednak mieć możliwość przyznania wsparcia na produkcję energii z pniaków lub korzeni w przypadku odpadów lub pozostałości pochodzących z realizacji prac prowadzonych w podstawowym celu ochrony przyrody i zarządzania krajobrazem, np. z poboczy dróg. W każdym razie państwa członkowskie powinny
  unikać promowania korzystania z wysokiej jakości drewna okrągłego do celów energetycznych poza ściśle określonymi okolicznościami
  , jak zapobieganie dzikim pożarom i cięcia przygodne
  . Zgodnie z zasadą wykorzystania kaskadowego biomasa drzewna powinna być wykorzystywana stosownie do jej najwyższej ekonomicznej i środowiskowej wartości dodanej zgodnie z następującą hierarchią priorytetów: 1) produkty drewnopochodne, 2) przedłużanie ich cyklu życia, 3) ponowne użycie, 4) recykling, 5) bioenergia i 6) trwałe składowanie. W przypadku gdy żadne inne zastosowanie biomasy drzewnej nie jest ekonomicznie opłacalne lub właściwe pod względem środowiskowym, odzysk energii pomaga ograniczyć produkcję energii ze źródeł nieodnawialnych. Systemy wsparcia państw członkowskich na rzecz bioenergii powinny zatem koncentrować się na surowcach, w przypadku których odnotowuje się niewielką konkurencję rynkową z sektorami materiałowymi i których pozyskiwanie uznaje się za korzystne zarówno dla klimatu, jak i dla różnorodności biologicznej, aby unikać negatywnych zachęt do podążania ścieżkami niezrównoważonej bioenergii, na co zwrócono uwagę w sprawozdaniu JRC „The use of woody biomass for energy production in the EU” [Wykorzystywanie biomasy drzewnej do wytwarzania energii w UE] (11). Z drugiej strony, przy ustalaniu dalszych skutków zasady wykorzystania kaskadowego należy uwzględnić specyficzne uwarunkowania krajowe, jakimi kierują się państwa członkowskie przy opracowywaniu swoich systemów wsparcia. Wariant priorytetowy powinien obejmować zapobieganie powstawaniu odpadów, zapewnienie ponownego użycia oraz recykling odpadów. Państwa członkowskie powinny unikać tworzenia systemów wsparcia, które byłyby sprzeczne z celami dotyczącymi postępowania z odpadami i które prowadziłyby do nieefektywnego wykorzystywania odpadów nadających się do recyklingu. Ponadto, aby zapewnić wydajniejsze wykorzystanie bioenergii, począwszy od 2026 r. państwa członkowskie nie powinny udzielać już żadnego wsparcia na rzecz elektrowni wytwarzających jedynie energię elektryczną, chyba że tego rodzaju instalacje znajdują się w regionach o szczególnym statusie w zakresie wykorzystania energii z uwagi na fakt, że odchodzą od paliw kopalnych, jeżeli ▌wykorzystują
  one
  infrastrukturę wychwytywania i składowania dwutlenku węgla lub jeśli
  instalacje nie mogą być zmodyfikowane w kierunku kogeneracji w wyjątkowych uzasadnionych przypadkach po uzyskaniu zgody Komisji
  . |
| --- | --- |

(4)

Coraz powszechniej uznaje się potrzebę dostosowania polityki w zakresie bioenergii do zasady kaskadowego wykorzystania biomasy (9), aby zapewnić sprawiedliwy dostęp do rynku surowca do produkcji biomasy w celu wypracowania innowacyjnych, opartych na biomasie rozwiązań o wysokiej wartości dodanej oraz przejścia na zrównoważoną biogospodarkę o obiegu zamkniętym. Opracowując systemy wsparcia na rzecz bioenergii, państwa członkowskie powinny zatem wziąć pod uwagę dostępną zrównoważoną podaż biomasy do zastosowań energetycznych i nieenergetycznych oraz konieczność zachowania krajowych leśnych pochłaniaczy dwutlenku węgla i ekosystemów,
  ochronę różnorodności biologicznej,
  a także należycie uwzględnić zasady gospodarki o obiegu zamkniętym, zasadę kaskadowego wykorzystania biomasy oraz hierarchię postępowania z odpadami ustanowioną w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE (10).
  Powinny one jednak mieć możliwość przyznania wsparcia na produkcję energii z pniaków lub korzeni w przypadku odpadów lub pozostałości pochodzących z realizacji prac prowadzonych w podstawowym celu ochrony przyrody i zarządzania krajobrazem, np. z poboczy dróg. W każdym razie państwa członkowskie powinny
  unikać promowania korzystania z wysokiej jakości drewna okrągłego do celów energetycznych poza ściśle określonymi okolicznościami
  , jak zapobieganie dzikim pożarom i cięcia przygodne
  . Zgodnie z zasadą wykorzystania kaskadowego biomasa drzewna powinna być wykorzystywana stosownie do jej najwyższej ekonomicznej i środowiskowej wartości dodanej zgodnie z następującą hierarchią priorytetów: 1) produkty drewnopochodne, 2) przedłużanie ich cyklu życia, 3) ponowne użycie, 4) recykling, 5) bioenergia i 6) trwałe składowanie. W przypadku gdy żadne inne zastosowanie biomasy drzewnej nie jest ekonomicznie opłacalne lub właściwe pod względem środowiskowym, odzysk energii pomaga ograniczyć produkcję energii ze źródeł nieodnawialnych. Systemy wsparcia państw członkowskich na rzecz bioenergii powinny zatem koncentrować się na surowcach, w przypadku których odnotowuje się niewielką konkurencję rynkową z sektorami materiałowymi i których pozyskiwanie uznaje się za korzystne zarówno dla klimatu, jak i dla różnorodności biologicznej, aby unikać negatywnych zachęt do podążania ścieżkami niezrównoważonej bioenergii, na co zwrócono uwagę w sprawozdaniu JRC „The use of woody biomass for energy production in the EU” [Wykorzystywanie biomasy drzewnej do wytwarzania energii w UE] (11). Z drugiej strony, przy ustalaniu dalszych skutków zasady wykorzystania kaskadowego należy uwzględnić specyficzne uwarunkowania krajowe, jakimi kierują się państwa członkowskie przy opracowywaniu swoich systemów wsparcia. Wariant priorytetowy powinien obejmować zapobieganie powstawaniu odpadów, zapewnienie ponownego użycia oraz recykling odpadów. Państwa członkowskie powinny unikać tworzenia systemów wsparcia, które byłyby sprzeczne z celami dotyczącymi postępowania z odpadami i które prowadziłyby do nieefektywnego wykorzystywania odpadów nadających się do recyklingu. Ponadto, aby zapewnić wydajniejsze wykorzystanie bioenergii, począwszy od 2026 r. państwa członkowskie nie powinny udzielać już żadnego wsparcia na rzecz elektrowni wytwarzających jedynie energię elektryczną, chyba że tego rodzaju instalacje znajdują się w regionach o szczególnym statusie w zakresie wykorzystania energii z uwagi na fakt, że odchodzą od paliw kopalnych, jeżeli ▌wykorzystują
  one
  infrastrukturę wychwytywania i składowania dwutlenku węgla lub jeśli
  instalacje nie mogą być zmodyfikowane w kierunku kogeneracji w wyjątkowych uzasadnionych przypadkach po uzyskaniu zgody Komisji
  .

| (5) | Szybki rozwój produkcji odnawialnej energii elektrycznej i jej coraz większa konkurencyjność kosztowa mogą być wykorzystywane do zaspokojenia coraz większej części zapotrzebowania na energię, na przykład dzięki stosowaniu pomp ciepła do ogrzewania pomieszczeń lub w niskotemperaturowych procesach przemysłowych i wykorzystaniu pojazdów elektrycznych do transportu lub pieców elektrycznych w niektórych gałęziach przemysłu. Odnawialną energię elektryczną można również stosować do wytwarzania paliw syntetycznych wykorzystywanych w sektorach transportu, w których trudno jest obniżyć emisyjność, takich jak sektory lotnictwa i transportu morskiego.
  Należy rozwijać innowacyjne technologie w połączeniach z dedykowanym celem, ponieważ mogłyby one przyczynić się do realizacji celów klimatycznych na 2030 r., a także celów klimatycznych na 2050 r.
  Ramy elektryfikacji muszą zapewniać możliwość prowadzenia solidnej i efektywnej współpracy i rozszerzenia mechanizmów rynkowych, aby dostosować podaż do popytu w czasie i przestrzeni, stymulować inwestycje w źródła elastyczności
  , magazynowanie energii i inne mechanizmy elastyczności oraz
  usprawniać proces integrowania dużych udziałów energii uzyskiwanej ze źródeł odnawialnych o zmiennej wydajności.
  Zgodnie z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim” państwa
  członkowskie powinny zatem zapewnić, aby wdrażanie rozwiązań w zakresie odnawialnej energii elektrycznej w dalszym ciągu postępowało w tempie odpowiednim dla zaspokojenia rosnącego popytu
  , również poprzez koordynację strategii przywozowych na szczeblu unijnym, zapewniając jednocześnie elastyczne dostosowanie popytu do wytwarzania energii odnawialnej
  . W tym celu państwa członkowskie powinny ustanowić ramy uwzględniające zgodne z rynkiem mechanizmy służące usunięciu pozostałych barier, aby zapewnić dostępność bezpiecznych i odpowiednich systemów elektroenergetycznych przystosowanych do wysokiego poziomu
  elastycznej
  energii odnawialnej, a także obiektów magazynowania w pełni zintegrowanych z systemem elektroenergetycznym. Wspomniane ramy muszą w szczególności umożliwiać usunięcie pozostałych barier, uwzględniając bariery niefinansowe takie jak problem związany z faktem, że właściwe organy nie dysponują wystarczającymi zasobami cyfrowymi i ludzkimi, aby przetwarzać coraz większą liczbę wniosków o wydanie zezwolenia. |
| --- | --- |

(5)

Szybki rozwój produkcji odnawialnej energii elektrycznej i jej coraz większa konkurencyjność kosztowa mogą być wykorzystywane do zaspokojenia coraz większej części zapotrzebowania na energię, na przykład dzięki stosowaniu pomp ciepła do ogrzewania pomieszczeń lub w niskotemperaturowych procesach przemysłowych i wykorzystaniu pojazdów elektrycznych do transportu lub pieców elektrycznych w niektórych gałęziach przemysłu. Odnawialną energię elektryczną można również stosować do wytwarzania paliw syntetycznych wykorzystywanych w sektorach transportu, w których trudno jest obniżyć emisyjność, takich jak sektory lotnictwa i transportu morskiego.
  Należy rozwijać innowacyjne technologie w połączeniach z dedykowanym celem, ponieważ mogłyby one przyczynić się do realizacji celów klimatycznych na 2030 r., a także celów klimatycznych na 2050 r.
  Ramy elektryfikacji muszą zapewniać możliwość prowadzenia solidnej i efektywnej współpracy i rozszerzenia mechanizmów rynkowych, aby dostosować podaż do popytu w czasie i przestrzeni, stymulować inwestycje w źródła elastyczności
  , magazynowanie energii i inne mechanizmy elastyczności oraz
  usprawniać proces integrowania dużych udziałów energii uzyskiwanej ze źródeł odnawialnych o zmiennej wydajności.
  Zgodnie z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim” państwa
  członkowskie powinny zatem zapewnić, aby wdrażanie rozwiązań w zakresie odnawialnej energii elektrycznej w dalszym ciągu postępowało w tempie odpowiednim dla zaspokojenia rosnącego popytu
  , również poprzez koordynację strategii przywozowych na szczeblu unijnym, zapewniając jednocześnie elastyczne dostosowanie popytu do wytwarzania energii odnawialnej
  . W tym celu państwa członkowskie powinny ustanowić ramy uwzględniające zgodne z rynkiem mechanizmy służące usunięciu pozostałych barier, aby zapewnić dostępność bezpiecznych i odpowiednich systemów elektroenergetycznych przystosowanych do wysokiego poziomu
  elastycznej
  energii odnawialnej, a także obiektów magazynowania w pełni zintegrowanych z systemem elektroenergetycznym. Wspomniane ramy muszą w szczególności umożliwiać usunięcie pozostałych barier, uwzględniając bariery niefinansowe takie jak problem związany z faktem, że właściwe organy nie dysponują wystarczającymi zasobami cyfrowymi i ludzkimi, aby przetwarzać coraz większą liczbę wniosków o wydanie zezwolenia.

| (5a) | Innowacyjne technologie, takie jak hybrydowe pompy ciepła, należy rozwijać i stosować zgodnie z kryteriami dyrektywy (UE) 2018/2001, ponieważ mogą one stanowić technologię przejściową w realizacji celów klimatycznych na rok 2030, a także przyczynić się do osiągnięcia celów klimatycznych na rok 2050. |
| --- | --- |

(5a)

Innowacyjne technologie, takie jak hybrydowe pompy ciepła, należy rozwijać i stosować zgodnie z kryteriami dyrektywy (UE) 2018/2001, ponieważ mogą one stanowić technologię przejściową w realizacji celów klimatycznych na rok 2030, a także przyczynić się do osiągnięcia celów klimatycznych na rok 2050.

| (5b) | Przyszłe ramy zarządzania gospodarczego UE powinny zachęcać państwa członkowskie do wdrażania reform niezbędnych do przyspieszenia zielonej transformacji oraz umożliwiać inwestycje w potrzebne technologie. |
| --- | --- |

(5b)

Przyszłe ramy zarządzania gospodarczego UE powinny zachęcać państwa członkowskie do wdrażania reform niezbędnych do przyspieszenia zielonej transformacji oraz umożliwiać inwestycje w potrzebne technologie.

| (6) | Przy obliczaniu udziału odnawialnych źródeł energii w państwie członkowskim paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego powinny być uwzględniane w sektorze, w którym są one zużywane (sektory energii elektrycznej, ogrzewania i chłodzenia lub transportu).
  W przypadku gdy paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego są zużywane w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym zostały wyprodukowane, energia wyprodukowana w wyniku używania paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego dla 80 % ich wolumenu powinna być rozliczana w kraju i sektorze, w którym jest ona zużywana, a dla 20 % ich wolumenu w kraju, w którym została wyprodukowana, chyba że zainteresowane państwa członkowskie uzgodnią inaczej. Umowy między państwami członkowskimi mogą mieć formę szczegółowej umowy o współpracy zawartej za pośrednictwem unijnej platformy ds. rozwoju odnawialnych źródeł energii. Należy powiadomić Komisję o wszelkich takich umowach i udostępnić jej informacje na ich temat, w tym dokładne wolumeny podaży i popytu, terminy transferu oraz datę, od której umowy te będą obowiązywać. W przypadku celów cząstkowych paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego są rozliczane dla 100 % ich wolumenu w kraju, w którym są zużywane.
  Aby uniknąć podwójnego liczenia, nie powinno się uwzględniać się odnawialnej energii elektrycznej zużytej do wyprodukowania tych paliw. Doprowadzi to do zharmonizowania zasad rozliczania tych paliw w całej dyrektywie, niezależnie od tego, czy zalicza się je na poczet osiągnięcia ogólnego celu dotyczącego energii odnawialnej, czy na poczet osiągnięcia jakiegokolwiek celu cząstkowego. Zapewniłoby to również możliwość uwzględnienia faktycznego poziomu zużycia energii, biorąc pod uwagę straty energii ponoszone w procesie produkcji tych paliw. Ponadto pozwoliłoby to uwzględnić w obliczeniach paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego przywożone do Unii i zużywane w Unii. |
| --- | --- |

(6)

Przy obliczaniu udziału odnawialnych źródeł energii w państwie członkowskim paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego powinny być uwzględniane w sektorze, w którym są one zużywane (sektory energii elektrycznej, ogrzewania i chłodzenia lub transportu).
  W przypadku gdy paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego są zużywane w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym zostały wyprodukowane, energia wyprodukowana w wyniku używania paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego dla 80 % ich wolumenu powinna być rozliczana w kraju i sektorze, w którym jest ona zużywana, a dla 20 % ich wolumenu w kraju, w którym została wyprodukowana, chyba że zainteresowane państwa członkowskie uzgodnią inaczej. Umowy między państwami członkowskimi mogą mieć formę szczegółowej umowy o współpracy zawartej za pośrednictwem unijnej platformy ds. rozwoju odnawialnych źródeł energii. Należy powiadomić Komisję o wszelkich takich umowach i udostępnić jej informacje na ich temat, w tym dokładne wolumeny podaży i popytu, terminy transferu oraz datę, od której umowy te będą obowiązywać. W przypadku celów cząstkowych paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego są rozliczane dla 100 % ich wolumenu w kraju, w którym są zużywane.
  Aby uniknąć podwójnego liczenia, nie powinno się uwzględniać się odnawialnej energii elektrycznej zużytej do wyprodukowania tych paliw. Doprowadzi to do zharmonizowania zasad rozliczania tych paliw w całej dyrektywie, niezależnie od tego, czy zalicza się je na poczet osiągnięcia ogólnego celu dotyczącego energii odnawialnej, czy na poczet osiągnięcia jakiegokolwiek celu cząstkowego. Zapewniłoby to również możliwość uwzględnienia faktycznego poziomu zużycia energii, biorąc pod uwagę straty energii ponoszone w procesie produkcji tych paliw. Ponadto pozwoliłoby to uwzględnić w obliczeniach paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego przywożone do Unii i zużywane w Unii.

| (6a) | Ponieważ prąd ładowania jest zrównoważony tylko wtedy, gdy jest wytwarzany z czystej energii, w analizach cyklu życia zelektryfikowanych produktów grzewczych, transportowych i przemysłowych należy zawsze uwzględniać pozostały udział paliw kopalnych przy wcześniejszym wytwarzaniu energii elektrycznej. |
| --- | --- |

(6a)

Ponieważ prąd ładowania jest zrównoważony tylko wtedy, gdy jest wytwarzany z czystej energii, w analizach cyklu życia zelektryfikowanych produktów grzewczych, transportowych i przemysłowych należy zawsze uwzględniać pozostały udział paliw kopalnych przy wcześniejszym wytwarzaniu energii elektrycznej.

| (7) | Współpraca państw członkowskich w dziedzinie promowania energii odnawialnej może przyjąć formę transferów statystycznych, systemów wsparcia lub wspólnych projektów. Współpraca ta zapewnia możliwość racjonalnego pod względem kosztów wdrożenia rozwiązań w zakresie energii odnawialnej w całej Europie i przyczynia się do integracji rynku. Pomimo jej potencjału współpraca ta była prowadzona na bardzo ograniczoną skalę, co prowadziło do uzyskiwania nieoptymalnych wyników, jeżeli chodzi o efektywność zwiększania udziału energii odnawialnej. Państwa członkowskie powinny zatem zostać zobowiązane do przetestowania współpracy w ramach wdrażania
  projektów pilotażowych do grudnia 2025 r., a do 2030 r. – trzeciego projektu w przypadku państw członkowskich, w których roczne zużycie energii elektrycznej wynosi ponad 100 TWh
  . Projekty finansowane z wkładów krajowych w ramach
  unijnego
  mechanizmu finansowania energii ze źródeł odnawialnych ustanowionego na mocy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/1294 (12) doprowadziłyby do spełnienia tego zobowiązania w odniesieniu do zaangażowanych państw członkowskich. |
| --- | --- |

(7)

Współpraca państw członkowskich w dziedzinie promowania energii odnawialnej może przyjąć formę transferów statystycznych, systemów wsparcia lub wspólnych projektów. Współpraca ta zapewnia możliwość racjonalnego pod względem kosztów wdrożenia rozwiązań w zakresie energii odnawialnej w całej Europie i przyczynia się do integracji rynku. Pomimo jej potencjału współpraca ta była prowadzona na bardzo ograniczoną skalę, co prowadziło do uzyskiwania nieoptymalnych wyników, jeżeli chodzi o efektywność zwiększania udziału energii odnawialnej. Państwa członkowskie powinny zatem zostać zobowiązane do przetestowania współpracy w ramach wdrażania
  projektów pilotażowych do grudnia 2025 r., a do 2030 r. – trzeciego projektu w przypadku państw członkowskich, w których roczne zużycie energii elektrycznej wynosi ponad 100 TWh
  . Projekty finansowane z wkładów krajowych w ramach
  unijnego
  mechanizmu finansowania energii ze źródeł odnawialnych ustanowionego na mocy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/1294 (12) doprowadziłyby do spełnienia tego zobowiązania w odniesieniu do zaangażowanych państw członkowskich.

| (7a) | Działania we wszystkich obszarach polityki unijnej należy ukierunkować na nowo ustanowione cele klimatyczne i osiągnięcie neutralności klimatycznej. Ma to już miejsce w przypadku polityki spójności, która od ponad dwudziestu lat przyczynia się do dekarbonizacji gospodarki, a jednocześnie dostarcza przykładów i najlepszych praktyk, które można naśladować w innych wymiarach polityki, takich jak zmiana niniejszej dyrektywy. Polityka spójności nie tylko oferuje możliwości inwestycyjne z myślą o zaspokojeniu potrzeb lokalnych i regionalnych za pośrednictwem europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (funduszy ESI), lecz także zapewnia zintegrowane ramy polityczne, aby zmniejszyć różnice rozwojowe między europejskimi regionami, którym pomaga w sprostaniu wielorakim wyzwaniom dla ich rozwoju, w tym przez ochronę środowiska, miejsca pracy wysokiej jakości oraz sprawiedliwy i zrównoważony rozwój sprzyjający włączeniu społecznemu. |
| --- | --- |

(7a)

Działania we wszystkich obszarach polityki unijnej należy ukierunkować na nowo ustanowione cele klimatyczne i osiągnięcie neutralności klimatycznej. Ma to już miejsce w przypadku polityki spójności, która od ponad dwudziestu lat przyczynia się do dekarbonizacji gospodarki, a jednocześnie dostarcza przykładów i najlepszych praktyk, które można naśladować w innych wymiarach polityki, takich jak zmiana niniejszej dyrektywy. Polityka spójności nie tylko oferuje możliwości inwestycyjne z myślą o zaspokojeniu potrzeb lokalnych i regionalnych za pośrednictwem europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (funduszy ESI), lecz także zapewnia zintegrowane ramy polityczne, aby zmniejszyć różnice rozwojowe między europejskimi regionami, którym pomaga w sprostaniu wielorakim wyzwaniom dla ich rozwoju, w tym przez ochronę środowiska, miejsca pracy wysokiej jakości oraz sprawiedliwy i zrównoważony rozwój sprzyjający włączeniu społecznemu.

| (7b) | Władze lokalne i regionalne odgrywają bardzo ważną rolę w zintegrowanym i zdecentralizowanym systemie energetycznym. Dlatego Komisja powinna wspierać je w działaniach transgranicznych, pomagając im w ustanawianiu mechanizmów współpracy, w tym europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT). |
| --- | --- |

(7b)

Władze lokalne i regionalne odgrywają bardzo ważną rolę w zintegrowanym i zdecentralizowanym systemie energetycznym. Dlatego Komisja powinna wspierać je w działaniach transgranicznych, pomagając im w ustanawianiu mechanizmów współpracy, w tym europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT).

| (7c) | Polityka spójności zapewnia większą zgodność i koordynację między polityką spójności i innymi obszarami prawodawstwa UE, co pozwala dokładniej uwzględniać aspekty klimatyczne w polityce, projektować skuteczniejsze strategie oparte na źródłach, udostępniać ukierunkowane finansowanie unijne, a w rezultacie lepiej realizować politykę klimatyczną w terenie. |
| --- | --- |

(7c)

Polityka spójności zapewnia większą zgodność i koordynację między polityką spójności i innymi obszarami prawodawstwa UE, co pozwala dokładniej uwzględniać aspekty klimatyczne w polityce, projektować skuteczniejsze strategie oparte na źródłach, udostępniać ukierunkowane finansowanie unijne, a w rezultacie lepiej realizować politykę klimatyczną w terenie.

| (7d) | W przechodzeniu na gospodarkę neutralną dla klimatu zasadnicze znaczenie ma pełne przestrzeganie zasad wielopoziomowego sprawowania rządów i partnerstwa, ponieważ organy lokalne i regionalne mają bezpośrednie kompetencje w zakresie środowiska i zmiany klimatu i realizują 90 % działań ukierunkowanych na przystosowywanie się do zmiany klimatu oraz 70 % działań zmierzających do jej łagodzenia. Organy te przygotowują również działania służące promowaniu wśród obywateli zachowań przyjaznych dla klimatu, w tym związanych z gospodarką odpadami, inteligentną mobilnością, zrównoważonym mieszkalnictwem i zużyciem energii. |
| --- | --- |

(7d)

W przechodzeniu na gospodarkę neutralną dla klimatu zasadnicze znaczenie ma pełne przestrzeganie zasad wielopoziomowego sprawowania rządów i partnerstwa, ponieważ organy lokalne i regionalne mają bezpośrednie kompetencje w zakresie środowiska i zmiany klimatu i realizują 90 % działań ukierunkowanych na przystosowywanie się do zmiany klimatu oraz 70 % działań zmierzających do jej łagodzenia. Organy te przygotowują również działania służące promowaniu wśród obywateli zachowań przyjaznych dla klimatu, w tym związanych z gospodarką odpadami, inteligentną mobilnością, zrównoważonym mieszkalnictwem i zużyciem energii.

| (8) | W ramach strategii na rzecz energii z morskich źródeł odnawialnych wprowadzono ambitny cel zakładający wygenerowanie 300 GW morskiej energii wiatrowej i 40 GW energii oceanicznej w basenach morskich w całej Unii do 2050 r. Aby zapewnić dokonanie tej radykalnej zmiany, państwa członkowskie będą musiały prowadzić współpracę transgraniczną na poziomie poszczególnych basenów morskich. Państwa członkowskie powinny zatem wspólnie ustalić ilość wytwarzanej energii z morskich źródeł odnawialnych 
  i przydzielić w swoich planach zagospodarowania przestrzennego obszarów morskich odpowiednią przestrzeń na jej produkcję
  , która ma być generowana w każdym basenie morskim do 2050 r. oraz na etapach pośrednich w 2030 r. i 2040 r. 
  W przypadku ewentualnej różnicy między potencjałem zasobów energii z morskich źródeł odnawialnych państw członkowskich a planowaną ilością energii pozyskanej z morskich źródeł odnawialnych Komisja powinna wprowadzić dodatkowe środki służące zniwelowaniu tej rozbieżności.
  Cele w tym zakresie powinny zostać odzwierciedlone w zaktualizowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu, które zostaną przedłożone w 2023 i 2024 r. na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999. Ustalając wspomnianą ilość energii, państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę potencjał każdego basenu morskiego w zakresie energii z morskich źródeł odnawialnych
  , techniczną i ekonomiczną wykonalność infrastruktury sieci przesyłowej, ochronę środowiska, różnorodność biologiczną
  , kwestie ochrony środowiska,
  różnorodność biologiczną, przystosowanie
  się do zmiany klimatu i 
  inne sposoby
  wykorzystania morza
  , zwłaszcza działalności już prowadzonej na odnośnych obszarach oraz możliwą szkodliwość dla środowiska,
  a także unijne cele dotyczące obniżania emisyjności. Ponadto państwa członkowskie powinny w coraz większym stopniu brać pod uwagę możliwość włączania energii z morskich źródeł odnawialnych do linii przesyłowych łączących szereg państw członkowskich w formie projektów hybrydowych lub – na późniejszym etapie – w formie sieci o bardziej oczkowym charakterze. Zapewniłoby to możliwość przesyłu energii elektrycznej w różnych kierunkach, maksymalizując tym samym dobrobyt społeczno-ekonomiczny, optymalizując wydatki infrastrukturalne i zapewniające bardziej zrównoważone wykorzystanie morza.
  Państwa członkowskie położone nad basenem morskim powinny realizować proces planowania przestrzennego obszarów morskich w celu zapewnienia podejścia opartego na znaczącym udziale społeczeństwa, tak aby uwzględnić poglądy wszystkich zainteresowanych stron i społeczności nadbrzeżnych. |
| --- | --- |

(8)

W ramach strategii na rzecz energii z morskich źródeł odnawialnych wprowadzono ambitny cel zakładający wygenerowanie 300 GW morskiej energii wiatrowej i 40 GW energii oceanicznej w basenach morskich w całej Unii do 2050 r. Aby zapewnić dokonanie tej radykalnej zmiany, państwa członkowskie będą musiały prowadzić współpracę transgraniczną na poziomie poszczególnych basenów morskich. Państwa członkowskie powinny zatem wspólnie ustalić ilość wytwarzanej energii z morskich źródeł odnawialnych 
  i przydzielić w swoich planach zagospodarowania przestrzennego obszarów morskich odpowiednią przestrzeń na jej produkcję
  , która ma być generowana w każdym basenie morskim do 2050 r. oraz na etapach pośrednich w 2030 r. i 2040 r. 
  W przypadku ewentualnej różnicy między potencjałem zasobów energii z morskich źródeł odnawialnych państw członkowskich a planowaną ilością energii pozyskanej z morskich źródeł odnawialnych Komisja powinna wprowadzić dodatkowe środki służące zniwelowaniu tej rozbieżności.
  Cele w tym zakresie powinny zostać odzwierciedlone w zaktualizowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu, które zostaną przedłożone w 2023 i 2024 r. na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999. Ustalając wspomnianą ilość energii, państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę potencjał każdego basenu morskiego w zakresie energii z morskich źródeł odnawialnych
  , techniczną i ekonomiczną wykonalność infrastruktury sieci przesyłowej, ochronę środowiska, różnorodność biologiczną
  , kwestie ochrony środowiska,
  różnorodność biologiczną, przystosowanie
  się do zmiany klimatu i 
  inne sposoby
  wykorzystania morza
  , zwłaszcza działalności już prowadzonej na odnośnych obszarach oraz możliwą szkodliwość dla środowiska,
  a także unijne cele dotyczące obniżania emisyjności. Ponadto państwa członkowskie powinny w coraz większym stopniu brać pod uwagę możliwość włączania energii z morskich źródeł odnawialnych do linii przesyłowych łączących szereg państw członkowskich w formie projektów hybrydowych lub – na późniejszym etapie – w formie sieci o bardziej oczkowym charakterze. Zapewniłoby to możliwość przesyłu energii elektrycznej w różnych kierunkach, maksymalizując tym samym dobrobyt społeczno-ekonomiczny, optymalizując wydatki infrastrukturalne i zapewniające bardziej zrównoważone wykorzystanie morza.
  Państwa członkowskie położone nad basenem morskim powinny realizować proces planowania przestrzennego obszarów morskich w celu zapewnienia podejścia opartego na znaczącym udziale społeczeństwa, tak aby uwzględnić poglądy wszystkich zainteresowanych stron i społeczności nadbrzeżnych.

| (8a) | Warunki pozwalające wykorzystać potencjał energii ze źródeł odnawialnych na europejskich morzach i oceanach, w tym na wyspach i w regionach najbardziej oddalonych, są różne. Dlatego też Unia podejmuje wysiłki na rzecz tworzenia dla tych obszarów o szczególnym znaczeniu alternatywnych technologii, dzięki którym można uniknąć negatywnego wpływu na środowisko morskie. |
| --- | --- |

(8a)

Warunki pozwalające wykorzystać potencjał energii ze źródeł odnawialnych na europejskich morzach i oceanach, w tym na wyspach i w regionach najbardziej oddalonych, są różne. Dlatego też Unia podejmuje wysiłki na rzecz tworzenia dla tych obszarów o szczególnym znaczeniu alternatywnych technologii, dzięki którym można uniknąć negatywnego wpływu na środowisko morskie.

| (8b) | Aby wykorzystać potencjał energii odnawialnej wszystkich europejskich mórz i oceanów należy wziąć pod uwagę różnorodność geograficzną i alternatywne sposoby wykorzystania środowiska morskiego, co wymaga znacznie szerszego zestawu rozwiązań technologicznych. Takie rozwiązania obejmują wykorzystanie morskich turbin wiatrowych i farm słonecznych, energii fal, prądów i pływów morskich, różnic gradientów temperatury i zasolenia, wzrostu i spadku temperatury morza, energii geotermalnej i biomasy morskiej (glonów). |
| --- | --- |

(8b)

Aby wykorzystać potencjał energii odnawialnej wszystkich europejskich mórz i oceanów należy wziąć pod uwagę różnorodność geograficzną i alternatywne sposoby wykorzystania środowiska morskiego, co wymaga znacznie szerszego zestawu rozwiązań technologicznych. Takie rozwiązania obejmują wykorzystanie morskich turbin wiatrowych i farm słonecznych, energii fal, prądów i pływów morskich, różnic gradientów temperatury i zasolenia, wzrostu i spadku temperatury morza, energii geotermalnej i biomasy morskiej (glonów).

| (8c) | Rozmieszczanie projektów w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych na gruntach wiejskich i ogółem na gruntach rolnych należy podporządkować zasadom proporcjonalności, komplementarności i kompensacji. Państwa członkowskie powinny zagwarantować uregulowane rozmieszczanie projektów w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych, aby uniknąć utraty gruntów uprawnych i zachęcać do rozwijania i wykorzystywania odpowiednich technologii pozwalających na pogodzenie uzyskiwania energii ze źródeł odnawialnych z produkcją rolną i hodowlą. |
| --- | --- |

(8c)

Rozmieszczanie projektów w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych na gruntach wiejskich i ogółem na gruntach rolnych należy podporządkować zasadom proporcjonalności, komplementarności i kompensacji. Państwa członkowskie powinny zagwarantować uregulowane rozmieszczanie projektów w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych, aby uniknąć utraty gruntów uprawnych i zachęcać do rozwijania i wykorzystywania odpowiednich technologii pozwalających na pogodzenie uzyskiwania energii ze źródeł odnawialnych z produkcją rolną i hodowlą.

| (9) | Rynek umów zakupu odnawialnej energii elektrycznej szybko się rozwija i zapewnia alternatywną ścieżkę dostępu do rynku wytwarzania energii odnawialnej, niezależnie od systemów wsparcia stosowanych przez państwa członkowskie lub od prowadzenia sprzedaży bezpośrednio na hurtowym rynku energii elektrycznej. Jednocześnie
  umowy te dają producentom pewność uzyskania określonych dochodów, a użytkownicy mogą korzystać ze stabilnej ceny energii elektrycznej
  . Rynek umów zakupu odnawialnej energii elektrycznej wciąż ogranicza się do niewielkiej liczby państw członkowskich i dużych przedsiębiorstw – w odniesieniu do znacznej części rynku Unii nadal można zaobserwować występowanie poważnych barier administracyjnych, technicznych i finansowych.
  Oprócz umów zakupu odnawialnej energii elektrycznej Komisja ocenia bariery utrudniające wprowadzenie umów zakupu energii odnawialnej wykorzystywanej do ogrzewania i chłodzenia, które będą odgrywać coraz większą rolę w osiąganiu unijnych celów dotyczących klimatu i energii odnawialnej.
  Wprowadzone w art. 15 środki sprzyjające upowszechnianiu umów zakupu odnawialnej energii elektrycznej powinny zatem zostać dodatkowo wzmocnione poprzez zbadanie możliwości korzystania z gwarancji kredytowych, aby ograniczyć ryzyko finansowe związane z tymi umowami, biorąc pod uwagę fakt, że wspomniane gwarancje – o ile mają charakter publiczny – nie powinny wypierać finansowania prywatnego. |
| --- | --- |

(9)

Rynek umów zakupu odnawialnej energii elektrycznej szybko się rozwija i zapewnia alternatywną ścieżkę dostępu do rynku wytwarzania energii odnawialnej, niezależnie od systemów wsparcia stosowanych przez państwa członkowskie lub od prowadzenia sprzedaży bezpośrednio na hurtowym rynku energii elektrycznej. Jednocześnie
  umowy te dają producentom pewność uzyskania określonych dochodów, a użytkownicy mogą korzystać ze stabilnej ceny energii elektrycznej
  . Rynek umów zakupu odnawialnej energii elektrycznej wciąż ogranicza się do niewielkiej liczby państw członkowskich i dużych przedsiębiorstw – w odniesieniu do znacznej części rynku Unii nadal można zaobserwować występowanie poważnych barier administracyjnych, technicznych i finansowych.
  Oprócz umów zakupu odnawialnej energii elektrycznej Komisja ocenia bariery utrudniające wprowadzenie umów zakupu energii odnawialnej wykorzystywanej do ogrzewania i chłodzenia, które będą odgrywać coraz większą rolę w osiąganiu unijnych celów dotyczących klimatu i energii odnawialnej.
  Wprowadzone w art. 15 środki sprzyjające upowszechnianiu umów zakupu odnawialnej energii elektrycznej powinny zatem zostać dodatkowo wzmocnione poprzez zbadanie możliwości korzystania z gwarancji kredytowych, aby ograniczyć ryzyko finansowe związane z tymi umowami, biorąc pod uwagę fakt, że wspomniane gwarancje – o ile mają charakter publiczny – nie powinny wypierać finansowania prywatnego.

| (10) | Nadmiernie złożone i przewlekłe procedury administracyjne stanowią poważną barierę utrudniającą wdrażanie rozwiązań w zakresie energii odnawialnej.
  Konieczne jest dalsze usprawnienie procedur administracyjnych i wydawania zezwoleń, aby zmniejszyć obciążenia administracyjne zarówno w przypadku projektów dotyczących energii odnawialnej, jak i związanych z nimi projektów infrastruktury sieci. W ciągu jednego roku od wejścia w życie niniejszej dyrektywy Komisja powinna poddać rewizji wytyczne dotyczące wydawania zezwoleń w celu skrócenia i uproszczenia procesów dotyczących nowych projektów związanych z odnawialnymi źródłami energii oraz rozbudową i modernizacją źródła energii. W kontekście niniejszych wytycznych należy opracować kluczowe wskaźniki skuteczności działania. |
| --- | --- |

(10)

Nadmiernie złożone i przewlekłe procedury administracyjne stanowią poważną barierę utrudniającą wdrażanie rozwiązań w zakresie energii odnawialnej.
  Konieczne jest dalsze usprawnienie procedur administracyjnych i wydawania zezwoleń, aby zmniejszyć obciążenia administracyjne zarówno w przypadku projektów dotyczących energii odnawialnej, jak i związanych z nimi projektów infrastruktury sieci. W ciągu jednego roku od wejścia w życie niniejszej dyrektywy Komisja powinna poddać rewizji wytyczne dotyczące wydawania zezwoleń w celu skrócenia i uproszczenia procesów dotyczących nowych projektów związanych z odnawialnymi źródłami energii oraz rozbudową i modernizacją źródła energii. W kontekście niniejszych wytycznych należy opracować kluczowe wskaźniki skuteczności działania.

| (10a) | Władze lokalne i regionalne odgrywają kluczową rolę w dążeniu do realizacji unijnych celów w zakresie energii i klimatu. Produkcja energii na szczeblu lokalnym ma zasadnicze znaczenie dla upowszechniania produkcji energii ze źródeł odnawialnych, ograniczenia zależności od energii zewnętrznej i obniżenia wskaźników ubóstwa energetycznego. |
| --- | --- |

(10a)

Władze lokalne i regionalne odgrywają kluczową rolę w dążeniu do realizacji unijnych celów w zakresie energii i klimatu. Produkcja energii na szczeblu lokalnym ma zasadnicze znaczenie dla upowszechniania produkcji energii ze źródeł odnawialnych, ograniczenia zależności od energii zewnętrznej i obniżenia wskaźników ubóstwa energetycznego.

| (11) | Budynki posiadają znaczny niewykorzystany potencjał, aby skutecznie przyczynić się do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w Unii. Obniżanie emisyjności systemów ogrzewania i chłodzenia w tym sektorze poprzez zwiększanie udziału produkcji i wykorzystania energii odnawialnej
  , zwłaszcza w kontekście lokalnym,
  będzie konieczne do osiągnięcia ambitnego celu polegającego na zapewnieniu neutralności klimatycznej Unii wyznaczonego w 
  europejskim prawie o klimacie
  . Na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia nie odnotowano jednak postępów w kwestii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w sektorze ogrzewania i chłodzenia – wzrost zanotowano głównie, jeśli chodzi o wykorzystanie biomasy. Bez wyznaczenia
  orientacyjnych
  celów dotyczących zwiększania produkcji i wykorzystania energii odnawialnej w budynkach śledzenie postępów i identyfikowanie wąskich gardeł utrudniających upowszechnianie odnawialnych źródeł energii będzie niemożliwe.
  Państwa członkowskie powinny mieć możliwość zaliczania ciepła i chłodu odpadowego na poczet orientacyjnego celu dotyczącego energii ze źródeł odnawialnych w budynkach, maksymalnie do 20 %, z górnym limitem 54 %.
  Ponadto wyznaczenie takich celów będzie stanowiło długoterminowy sygnał dla inwestorów, w tym również w okresie bezpośrednio po 2030 r. Cele te będą uzupełniały obowiązki w zakresie efektywności energetycznej i charakterystyki energetycznej budynków
  oraz będą zgodne z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”
  . W związku z tym należy wyznaczyć orientacyjne cele dotyczące stosowania energii odnawialnej w budynkach, aby ukierunkować działania państw członkowskich na rzecz wykorzystania potencjału związanego ze stosowaniem i wytwarzaniem energii odnawialnej w budynkach
  – na miejscu lub w pobliżu –
  oraz zachęcać ▌do
  opracowywania
  technologii wytwarzania energii odnawialnej
  , a także wspomagać ich skuteczną integrację z systemem energetycznym,
  zapewniając jednocześnie inwestorom i zaangażowanym organom na szczeblu lokalnym odpowiedni poziom pewności
  oraz przyczyniając się do wydajności systemu
  .
  Systemy handlu emisjami mają w zamierzeniu zwiększać koszty energii paliw kopalnych i generować uwarunkowane potrzebami rynku inwestycje w zwiększenie oszczędności energii lub przejście na energię odnawialną. Należy unikać podwójnych obciążeń dla konsumentów wynikających z systemów handlu emisjami i innych celów wymaganych na mocy prawa unijnego. |
| --- | --- |

(11)

Budynki posiadają znaczny niewykorzystany potencjał, aby skutecznie przyczynić się do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w Unii. Obniżanie emisyjności systemów ogrzewania i chłodzenia w tym sektorze poprzez zwiększanie udziału produkcji i wykorzystania energii odnawialnej
  , zwłaszcza w kontekście lokalnym,
  będzie konieczne do osiągnięcia ambitnego celu polegającego na zapewnieniu neutralności klimatycznej Unii wyznaczonego w 
  europejskim prawie o klimacie
  . Na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia nie odnotowano jednak postępów w kwestii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w sektorze ogrzewania i chłodzenia – wzrost zanotowano głównie, jeśli chodzi o wykorzystanie biomasy. Bez wyznaczenia
  orientacyjnych
  celów dotyczących zwiększania produkcji i wykorzystania energii odnawialnej w budynkach śledzenie postępów i identyfikowanie wąskich gardeł utrudniających upowszechnianie odnawialnych źródeł energii będzie niemożliwe.
  Państwa członkowskie powinny mieć możliwość zaliczania ciepła i chłodu odpadowego na poczet orientacyjnego celu dotyczącego energii ze źródeł odnawialnych w budynkach, maksymalnie do 20 %, z górnym limitem 54 %.
  Ponadto wyznaczenie takich celów będzie stanowiło długoterminowy sygnał dla inwestorów, w tym również w okresie bezpośrednio po 2030 r. Cele te będą uzupełniały obowiązki w zakresie efektywności energetycznej i charakterystyki energetycznej budynków
  oraz będą zgodne z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”
  . W związku z tym należy wyznaczyć orientacyjne cele dotyczące stosowania energii odnawialnej w budynkach, aby ukierunkować działania państw członkowskich na rzecz wykorzystania potencjału związanego ze stosowaniem i wytwarzaniem energii odnawialnej w budynkach
  – na miejscu lub w pobliżu –
  oraz zachęcać ▌do
  opracowywania
  technologii wytwarzania energii odnawialnej
  , a także wspomagać ich skuteczną integrację z systemem energetycznym,
  zapewniając jednocześnie inwestorom i zaangażowanym organom na szczeblu lokalnym odpowiedni poziom pewności
  oraz przyczyniając się do wydajności systemu
  .
  Systemy handlu emisjami mają w zamierzeniu zwiększać koszty energii paliw kopalnych i generować uwarunkowane potrzebami rynku inwestycje w zwiększenie oszczędności energii lub przejście na energię odnawialną. Należy unikać podwójnych obciążeń dla konsumentów wynikających z systemów handlu emisjami i innych celów wymaganych na mocy prawa unijnego.

| (11a) | W związku z inwazją Rosji na Ukrainę potrzeba szybkiej transformacji energetycznej nigdy nie była tak uzasadniona i wyraźna. Przywóz z Rosji pokrywa ponad 40 % całkowitego zużycia gazu w UE, który jest głównie wykorzystywany w sektorze budynków, odpowiedzialnym za 40 % całkowitego zużycia energii w UE. Przyspieszając rozpowszechnienie dachowych paneli słonecznych i pomp ciepła, UE może znacznie ograniczyć przywóz paliw kopalnych. Zintensyfikowanie takich inwestycji jeszcze bardziej przyspieszy ograniczenie zależności UE od zewnętrznych dostawców. Według REPowerUE w samym 2022 r. zainstalowanie dachowych systemów fotowoltaicznych produkujących do 15 TWh energii pozwoliłoby zaoszczędzić 2,5 mld metrów sześciennych gazu, a każde 10 mln pomp ciepła – dodatkowe 12 mld metrów sześciennych. Jednocześnie bardzo pozytywnie wpłynęłoby to na lokalne rynki pracy, gdyż sama fala instalacji dachowych paneli słonecznych mogłaby stworzyć do 225 000 lokalnych miejsc pracy w branży instalacyjnej
   (13). |
| --- | --- |

(11a)

W związku z inwazją Rosji na Ukrainę potrzeba szybkiej transformacji energetycznej nigdy nie była tak uzasadniona i wyraźna. Przywóz z Rosji pokrywa ponad 40 % całkowitego zużycia gazu w UE, który jest głównie wykorzystywany w sektorze budynków, odpowiedzialnym za 40 % całkowitego zużycia energii w UE. Przyspieszając rozpowszechnienie dachowych paneli słonecznych i pomp ciepła, UE może znacznie ograniczyć przywóz paliw kopalnych. Zintensyfikowanie takich inwestycji jeszcze bardziej przyspieszy ograniczenie zależności UE od zewnętrznych dostawców. Według REPowerUE w samym 2022 r. zainstalowanie dachowych systemów fotowoltaicznych produkujących do 15 TWh energii pozwoliłoby zaoszczędzić 2,5 mld metrów sześciennych gazu, a każde 10 mln pomp ciepła – dodatkowe 12 mld metrów sześciennych. Jednocześnie bardzo pozytywnie wpłynęłoby to na lokalne rynki pracy, gdyż sama fala instalacji dachowych paneli słonecznych mogłaby stworzyć do 225 000 lokalnych miejsc pracy w branży instalacyjnej
   (13).

| (12) | Niedobór wykwalifikowanych pracowników, w szczególności instalatorów i projektantów systemów ogrzewania i chłodzenia wykorzystujących energię odnawialną, spowalnia proces zastępowania systemów ogrzewania bazujących na paliwach kopalnych systemami bazującymi na energii odnawialnej i stanowi poważną przeszkodę utrudniającą wdrażanie rozwiązań w zakresie odnawialnych źródeł energii w budynkach, w przemyśle i w rolnictwie. Państwa członkowskie powinny współpracować z partnerami społecznymi i społecznościami energetycznymi działającymi w zakresie energii odnawialnej na rzecz skutecznego przewidywania umiejętności, które będą potrzebne w przyszłości. Należy zapewnić dostęp do wystarczającej liczby wysokiej jakości
  skutecznych strategii podnoszenia i zmiany kwalifikacji oraz
  programów szkoleń i programów certyfikacji, aby zagwarantować prawidłową instalację i sprawne działanie szerokiego spektrum systemów ogrzewania i chłodzenia bazujących na energii odnawialnej
  , a także technologii magazynowania i punktów ładowania pojazdów elektrycznych
   – programy te należy zaprojektować w taki sposób, aby zachęcić potencjalnych uczestników do wzięcia w nich udziału. Państwa członkowskie powinny zastanowić się, jakie działania należałoby podjąć, aby przyciągnąć przedstawicieli grup, które są obecnie niedostatecznie reprezentowane we wspomnianych zawodach. Należy opublikować wykaz wyszkolonych i certyfikowanych instalatorów, aby zapewnić zaufanie konsumentów i łatwy dostęp do dostosowanych do indywidualnych potrzeb umiejętności projektanckich i instalatorskich, gwarantując tym samym odpowiednie instalowanie i funkcjonowanie systemów ogrzewania i chłodzenia bazujących na energii odnawialnej. |
| --- | --- |

(12)

Niedobór wykwalifikowanych pracowników, w szczególności instalatorów i projektantów systemów ogrzewania i chłodzenia wykorzystujących energię odnawialną, spowalnia proces zastępowania systemów ogrzewania bazujących na paliwach kopalnych systemami bazującymi na energii odnawialnej i stanowi poważną przeszkodę utrudniającą wdrażanie rozwiązań w zakresie odnawialnych źródeł energii w budynkach, w przemyśle i w rolnictwie. Państwa członkowskie powinny współpracować z partnerami społecznymi i społecznościami energetycznymi działającymi w zakresie energii odnawialnej na rzecz skutecznego przewidywania umiejętności, które będą potrzebne w przyszłości. Należy zapewnić dostęp do wystarczającej liczby wysokiej jakości
  skutecznych strategii podnoszenia i zmiany kwalifikacji oraz
  programów szkoleń i programów certyfikacji, aby zagwarantować prawidłową instalację i sprawne działanie szerokiego spektrum systemów ogrzewania i chłodzenia bazujących na energii odnawialnej
  , a także technologii magazynowania i punktów ładowania pojazdów elektrycznych
   – programy te należy zaprojektować w taki sposób, aby zachęcić potencjalnych uczestników do wzięcia w nich udziału. Państwa członkowskie powinny zastanowić się, jakie działania należałoby podjąć, aby przyciągnąć przedstawicieli grup, które są obecnie niedostatecznie reprezentowane we wspomnianych zawodach. Należy opublikować wykaz wyszkolonych i certyfikowanych instalatorów, aby zapewnić zaufanie konsumentów i łatwy dostęp do dostosowanych do indywidualnych potrzeb umiejętności projektanckich i instalatorskich, gwarantując tym samym odpowiednie instalowanie i funkcjonowanie systemów ogrzewania i chłodzenia bazujących na energii odnawialnej.

| (12a) | Przedsiębiorstwa rolne i ogrodnicze dysponują przestrzenią i powierzchnią dachową oraz produkują biomasę. Są to atuty, które pozwalają im odgrywać kluczową rolę w transformacji energetycznej obszarów wiejskich i społeczności wiejskich, w szczególności w przypadku produkcji zdecentralizowanej. Sektor ten jest stosunkowo małym użytkownikiem energii i może produkować znacznie więcej energii ze źródeł odnawialnych niż potrzebuje. Dlatego też należy usilniej zachęcać do wprowadzania systemów wymiany energii i wspomagać rozwój społeczności energetycznych oraz wspierać je i upowszechniać. |
| --- | --- |

(12a)

Przedsiębiorstwa rolne i ogrodnicze dysponują przestrzenią i powierzchnią dachową oraz produkują biomasę. Są to atuty, które pozwalają im odgrywać kluczową rolę w transformacji energetycznej obszarów wiejskich i społeczności wiejskich, w szczególności w przypadku produkcji zdecentralizowanej. Sektor ten jest stosunkowo małym użytkownikiem energii i może produkować znacznie więcej energii ze źródeł odnawialnych niż potrzebuje. Dlatego też należy usilniej zachęcać do wprowadzania systemów wymiany energii i wspomagać rozwój społeczności energetycznych oraz wspierać je i upowszechniać.

| (13) | Gwarancje pochodzenia stanowią kluczowe narzędzie przekazywania konsumentom informacji, jak również dalszego upowszechniania umów zakupu odnawialnej energii elektrycznej. Aby ustanowić spójną unijną podstawę dla korzystania z gwarancji pochodzenia i zapewnić osobom zawierającym umowy zakupu odnawialnej energii elektrycznej dostęp do odpowiednich dowodów potwierdzających, wszyscy producenci energii odnawialnej powinni mieć możliwość uzyskania gwarancji pochodzenia bez uszczerbku dla spoczywającego na państwach członkowskich obowiązku uwzględnienia wartości rynkowej gwarancji pochodzenia w przypadku gdy wspomniani producenci energii otrzymują również wsparcie finansowe.
  System gwarancji pochodzenia przewidziany przez państwa członkowskie powinien być systemem zharmonizowanym, stosowanym w całej Unii. Bardziej elastyczny system energetyczny i rosnące potrzeby konsumentów wymagają bardziej innowacyjnych, cyfrowych, zaawansowanych technologicznie i niezawodnych narzędzi do wspierania i dokumentowania rosnącej produkcji energii ze źródeł odnawialnych. W szczególności innowacyjne technologie mogą zapewnić lepsze dopasowanie przestrzenne i czasowe gwarancji pochodzenia. Aby ułatwić innowacje cyfrowe w tej dziedzinie, państwa członkowskie powinny wprowadzić dodatkowy wymiar szczegółowości do swoich systemów gwarancji pochodzenia. |
| --- | --- |

(13)

Gwarancje pochodzenia stanowią kluczowe narzędzie przekazywania konsumentom informacji, jak również dalszego upowszechniania umów zakupu odnawialnej energii elektrycznej. Aby ustanowić spójną unijną podstawę dla korzystania z gwarancji pochodzenia i zapewnić osobom zawierającym umowy zakupu odnawialnej energii elektrycznej dostęp do odpowiednich dowodów potwierdzających, wszyscy producenci energii odnawialnej powinni mieć możliwość uzyskania gwarancji pochodzenia bez uszczerbku dla spoczywającego na państwach członkowskich obowiązku uwzględnienia wartości rynkowej gwarancji pochodzenia w przypadku gdy wspomniani producenci energii otrzymują również wsparcie finansowe.
  System gwarancji pochodzenia przewidziany przez państwa członkowskie powinien być systemem zharmonizowanym, stosowanym w całej Unii. Bardziej elastyczny system energetyczny i rosnące potrzeby konsumentów wymagają bardziej innowacyjnych, cyfrowych, zaawansowanych technologicznie i niezawodnych narzędzi do wspierania i dokumentowania rosnącej produkcji energii ze źródeł odnawialnych. W szczególności innowacyjne technologie mogą zapewnić lepsze dopasowanie przestrzenne i czasowe gwarancji pochodzenia. Aby ułatwić innowacje cyfrowe w tej dziedzinie, państwa członkowskie powinny wprowadzić dodatkowy wymiar szczegółowości do swoich systemów gwarancji pochodzenia.

| (13a) | Zgodnie ze wspólnym europejskim działaniem w kierunku bezpiecznej i zrównoważonej energii po przystępnej cenie, określonym w komunikacie Komisji z dnia 8 marca 2022 r., w stosownych przypadkach państwa członkowskie powinny ocenić potrzebę rozbudowy istniejącej infrastruktury sieci gazowej, aby ułatwić włączenie gazu ze źródeł odnawialnych oraz zmniejszyć zależność od paliw kopalnych, w szczególności jeżeli infrastruktura ta przyczynia się w znacznym stopniu do budowy połączeń międzysystemowych między co najmniej dwoma państwami członkowskimi lub między państwem członkowskim a państwem trzecim. |
| --- | --- |

(13a)

Zgodnie ze wspólnym europejskim działaniem w kierunku bezpiecznej i zrównoważonej energii po przystępnej cenie, określonym w komunikacie Komisji z dnia 8 marca 2022 r., w stosownych przypadkach państwa członkowskie powinny ocenić potrzebę rozbudowy istniejącej infrastruktury sieci gazowej, aby ułatwić włączenie gazu ze źródeł odnawialnych oraz zmniejszyć zależność od paliw kopalnych, w szczególności jeżeli infrastruktura ta przyczynia się w znacznym stopniu do budowy połączeń międzysystemowych między co najmniej dwoma państwami członkowskimi lub między państwem członkowskim a państwem trzecim.

| (14) | Należy zintensyfikować działania w obszarze rozbudowy infrastruktury na potrzeby sieci ciepłowniczych i chłodniczych i ukierunkować je na szersze spektrum odnawialnych źródeł energii cieplnej i chłodniczej w wydajny i elastyczny sposób, aby przyczynić się do upowszechniania energii odnawialnej i pogłębić integrację systemu energetycznego. W związku z tym należy zaktualizować wykaz odnawialnych źródeł energii, które sieci ciepłownicze i chłodnicze powinny w coraz większym stopniu wykorzystywać, oraz ustanowić wymóg uwzględniania procesu magazynowania energii cieplnej jako źródła elastyczności, większej efektywności energetycznej i oszczędniejszego działania. |
| --- | --- |

(14)

Należy zintensyfikować działania w obszarze rozbudowy infrastruktury na potrzeby sieci ciepłowniczych i chłodniczych i ukierunkować je na szersze spektrum odnawialnych źródeł energii cieplnej i chłodniczej w wydajny i elastyczny sposób, aby przyczynić się do upowszechniania energii odnawialnej i pogłębić integrację systemu energetycznego. W związku z tym należy zaktualizować wykaz odnawialnych źródeł energii, które sieci ciepłownicze i chłodnicze powinny w coraz większym stopniu wykorzystywać, oraz ustanowić wymóg uwzględniania procesu magazynowania energii cieplnej jako źródła elastyczności, większej efektywności energetycznej i oszczędniejszego działania.

| (14a) | Działania państw członkowskich mające na celu włączenie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych o zmiennej wydajności do sieci, przy jednoczesnym zapewnieniu stabilności sieci i bezpieczeństwa dostaw, mogą dotyczyć rozwoju rozwiązań takich jak instalacje magazynowe, zarządzanie popytem i elektrownie bilansujące sieć oraz wysokosprawne elektrownie kogeneracyjne, które uczestniczą w bilansowaniu sieci na rzecz energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych o zmiennej wydajności. |
| --- | --- |

(14a)

Działania państw członkowskich mające na celu włączenie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych o zmiennej wydajności do sieci, przy jednoczesnym zapewnieniu stabilności sieci i bezpieczeństwa dostaw, mogą dotyczyć rozwoju rozwiązań takich jak instalacje magazynowe, zarządzanie popytem i elektrownie bilansujące sieć oraz wysokosprawne elektrownie kogeneracyjne, które uczestniczą w bilansowaniu sieci na rzecz energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych o zmiennej wydajności.

| (15) | Ponieważ oczekuje się, że do 2030 r. po Unii poruszać się będzie ponad 30 mln pojazdów elektrycznych, należy zapewnić tym pojazdom możliwość pełnego uczestnictwa w procesie włączania odnawialnej energii elektrycznej do systemu, umożliwiając tym samym osiągnięcie wyższych udziałów odnawialnej energii elektrycznej w sposób optymalny pod względem kosztów. Należy w pełni wykorzystać potencjał pojazdów elektrycznych w zakresie pobierania odnawialnej energii elektrycznej w sytuacji, gdy jest jej pod dostatkiem, oraz oddawania jej do sieci w przypadku jej niedoboru
  , co pozwoli przyczynić się do włączenia do systemu zmiennej odnawialnej energii elektrycznej przy jednoczesnym zapewnieniu bezpiecznych i niezawodnych dostaw energii elektrycznej
  . W związku z tym
  konieczne jest wprowadzenie konkretnych środków dotyczących
  pojazdów elektrycznych i informacji na temat energii odnawialnej oraz tego, jak i kiedy uzyskiwać do niej dostęp, które to środki uzupełniałyby środki przewidziane w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (14) (UE) 2014/94 oraz w [proponowanym rozporządzeniu w sprawie baterii i zużytych baterii, uchylającym dyrektywę 2006/66/WE i zmieniającym rozporządzenie (UE) 2019/1020].
  Ponadto pojazdy wykorzystujące energię słoneczną mogą istotnie przyczynić się do dekarbonizacji europejskiego sektora transportu. Są one znacznie bardziej energooszczędne w porównaniu z tradycyjnymi pojazdami elektrycznymi o napędzie akumulatorowym, możliwość ich ładowania nie jest w dużym stopniu uzależniona od sieci elektroenergetycznej, a także są w stanie wytwarzać dodatkową czystą energię, którą można wprowadzać do sieci poprzez ładowanie dwukierunkowe – a zatem zwiększają niezależność energetyczną Europy i wytwarzają energię odnawialną. [Popr. 26] |
| --- | --- |

(15)

Ponieważ oczekuje się, że do 2030 r. po Unii poruszać się będzie ponad 30 mln pojazdów elektrycznych, należy zapewnić tym pojazdom możliwość pełnego uczestnictwa w procesie włączania odnawialnej energii elektrycznej do systemu, umożliwiając tym samym osiągnięcie wyższych udziałów odnawialnej energii elektrycznej w sposób optymalny pod względem kosztów. Należy w pełni wykorzystać potencjał pojazdów elektrycznych w zakresie pobierania odnawialnej energii elektrycznej w sytuacji, gdy jest jej pod dostatkiem, oraz oddawania jej do sieci w przypadku jej niedoboru
  , co pozwoli przyczynić się do włączenia do systemu zmiennej odnawialnej energii elektrycznej przy jednoczesnym zapewnieniu bezpiecznych i niezawodnych dostaw energii elektrycznej
  . W związku z tym
  konieczne jest wprowadzenie konkretnych środków dotyczących
  pojazdów elektrycznych i informacji na temat energii odnawialnej oraz tego, jak i kiedy uzyskiwać do niej dostęp, które to środki uzupełniałyby środki przewidziane w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (14) (UE) 2014/94 oraz w [proponowanym rozporządzeniu w sprawie baterii i zużytych baterii, uchylającym dyrektywę 2006/66/WE i zmieniającym rozporządzenie (UE) 2019/1020].
  Ponadto pojazdy wykorzystujące energię słoneczną mogą istotnie przyczynić się do dekarbonizacji europejskiego sektora transportu. Są one znacznie bardziej energooszczędne w porównaniu z tradycyjnymi pojazdami elektrycznymi o napędzie akumulatorowym, możliwość ich ładowania nie jest w dużym stopniu uzależniona od sieci elektroenergetycznej, a także są w stanie wytwarzać dodatkową czystą energię, którą można wprowadzać do sieci poprzez ładowanie dwukierunkowe – a zatem zwiększają niezależność energetyczną Europy i wytwarzają energię odnawialną. [Popr. 26]

| (15a) | Należy w pełni wykorzystać potencjał elektrowni bilansujących sieć oraz zakładów kogeneracji, które biorą udział w bilansowaniu sieci i wspierają tym samym produkcję odnawialnej energii elektrycznej o zmiennej wydajności, czyli umożliwiają rozpowszechnienie takiej energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. |
| --- | --- |

(15a)

Należy w pełni wykorzystać potencjał elektrowni bilansujących sieć oraz zakładów kogeneracji, które biorą udział w bilansowaniu sieci i wspierają tym samym produkcję odnawialnej energii elektrycznej o zmiennej wydajności, czyli umożliwiają rozpowszechnienie takiej energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych.

| (16) | Aby zapewnić możliwość rozwijania usług w zakresie elastyczności i bilansowania oferowanych dzięki skoncentrowaniu rozproszonych magazynów energii w konkurencyjny sposób, właścicielom lub użytkownikom baterii i podmiotom działającym w ich imieniu
  za wyraźną zgodą
   – takim jak podmioty zarządzające systemami energetycznymi w budynkach, dostawcy usług w zakresie mobilności i inni uczestnicy rynku energii elektrycznej
  , tacy jak użytkownicy pojazdów elektrycznych
   – należy zapewnić dostęp do podstawowych informacji o baterii, tj. o jej stanie zdrowia, poziomie jej naładowania oraz jej pojemności i wartości zadanej mocy, w czasie rzeczywistym, na niedyskryminacyjnych warunkach i nieodpłatnie,
  w pełnej zgodności z odpowiednimi przepisami rozporządzenia (UE) 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)
   (15). W związku z tym należy wprowadzić środki odnoszące się do potrzeby zapewnienia dostępu do takich danych, aby usprawnić działania w zakresie integracji baterii do użytku domowego, akumulatorów pojazdów elektrycznych,
  inteligentnych systemów ogrzewania i chłodzenia oraz innych inteligentnych urządzeń,
  co stanowiłoby uzupełnienie przepisów dotyczących dostępu do danych na temat baterii istotnych z punktu widzenia usprawnienia procesu wykorzystywania baterii do innych celów zawartych w [proponowanym rozporządzeniu Komisji w sprawie baterii i zużytych baterii, uchylającym dyrektywę 2006/66/WE i zmieniającym rozporządzenie (UE) 2019/1020]. Przepisy dotyczące dostępu do danych na temat baterii pojazdów elektrycznych powinny mieć zastosowanie niezależnie od jakichkolwiek przepisów ustanowionych w prawie Unii dotyczącym homologacji typu pojazdów. |
| --- | --- |

(16)

Aby zapewnić możliwość rozwijania usług w zakresie elastyczności i bilansowania oferowanych dzięki skoncentrowaniu rozproszonych magazynów energii w konkurencyjny sposób, właścicielom lub użytkownikom baterii i podmiotom działającym w ich imieniu
  za wyraźną zgodą
   – takim jak podmioty zarządzające systemami energetycznymi w budynkach, dostawcy usług w zakresie mobilności i inni uczestnicy rynku energii elektrycznej
  , tacy jak użytkownicy pojazdów elektrycznych
   – należy zapewnić dostęp do podstawowych informacji o baterii, tj. o jej stanie zdrowia, poziomie jej naładowania oraz jej pojemności i wartości zadanej mocy, w czasie rzeczywistym, na niedyskryminacyjnych warunkach i nieodpłatnie,
  w pełnej zgodności z odpowiednimi przepisami rozporządzenia (UE) 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)
   (15). W związku z tym należy wprowadzić środki odnoszące się do potrzeby zapewnienia dostępu do takich danych, aby usprawnić działania w zakresie integracji baterii do użytku domowego, akumulatorów pojazdów elektrycznych,
  inteligentnych systemów ogrzewania i chłodzenia oraz innych inteligentnych urządzeń,
  co stanowiłoby uzupełnienie przepisów dotyczących dostępu do danych na temat baterii istotnych z punktu widzenia usprawnienia procesu wykorzystywania baterii do innych celów zawartych w [proponowanym rozporządzeniu Komisji w sprawie baterii i zużytych baterii, uchylającym dyrektywę 2006/66/WE i zmieniającym rozporządzenie (UE) 2019/1020]. Przepisy dotyczące dostępu do danych na temat baterii pojazdów elektrycznych powinny mieć zastosowanie niezależnie od jakichkolwiek przepisów ustanowionych w prawie Unii dotyczącym homologacji typu pojazdów.

| (17) | Coraz większa liczba pojazdów elektrycznych w transporcie drogowym, kolejowym i morskim oraz w innych rodzajach transportu będzie wiązała się z koniecznością optymalizacji operacji ładowania i zarządzania tymi operacjami w taki sposób, aby nie dopuścić do powstania zatorów komunikacyjnych i w pełni wykorzystać dostępność odnawialnej energii elektrycznej oraz niskie ceny energii elektrycznej w systemie. W sytuacjach, w których ładowanie
  inteligentne i
  dwukierunkowe pomogłoby zwiększyć udział odnawialnej energii elektrycznej dzięki flotom pojazdów elektrycznych w transporcie i ogólnie w systemie elektroenergetycznym, należy udostępnić taką funkcję. Ze względu na długi okres eksploatacji punktów ładowania wymogi dotyczące infrastruktury ładowania należy aktualizować w taki sposób, aby uwzględniały przyszłe potrzeby i nie powodowały negatywnego efektu blokady w odniesieniu do rozwoju technologii i usług. |
| --- | --- |

(17)

Coraz większa liczba pojazdów elektrycznych w transporcie drogowym, kolejowym i morskim oraz w innych rodzajach transportu będzie wiązała się z koniecznością optymalizacji operacji ładowania i zarządzania tymi operacjami w taki sposób, aby nie dopuścić do powstania zatorów komunikacyjnych i w pełni wykorzystać dostępność odnawialnej energii elektrycznej oraz niskie ceny energii elektrycznej w systemie. W sytuacjach, w których ładowanie
  inteligentne i
  dwukierunkowe pomogłoby zwiększyć udział odnawialnej energii elektrycznej dzięki flotom pojazdów elektrycznych w transporcie i ogólnie w systemie elektroenergetycznym, należy udostępnić taką funkcję. Ze względu na długi okres eksploatacji punktów ładowania wymogi dotyczące infrastruktury ładowania należy aktualizować w taki sposób, aby uwzględniały przyszłe potrzeby i nie powodowały negatywnego efektu blokady w odniesieniu do rozwoju technologii i usług.

| (18) | Użytkownicy pojazdów elektrycznych zawierający umowy z dostawcami usług w zakresie elektromobilności, a także uczestnicy rynku energii elektrycznej, powinni mieć prawo do otrzymywania informacji i wyjaśnień na temat tego, w jaki sposób warunki umowy wpłyną na korzystanie z ich pojazdu oraz na stan zdrowia jego baterii. Dostawcy usług w zakresie elektromobilności i uczestnicy rynku energii elektrycznej powinni jasno wyjaśnić użytkownikom pojazdów elektrycznych, w jaki sposób będą wynagradzani za usługi w zakresie elastyczności, bilansowania i magazynowania na rzecz systemu elektroenergetycznego i rynku energii elektrycznej w związku z użytkowaniem pojazdu elektrycznego. Użytkownikom pojazdów elektrycznych należy również zabezpieczyć przysługujące im prawa konsumentów przy zawieraniu takich umów, w szczególności w zakresie ochrony ich danych osobowych, takich jak lokalizacja i nawyki podczas jazdy, w związku z użytkowaniem ich pojazdu. Elementem takich umów mogą być również preferencje użytkowników pojazdów elektrycznych dotyczące rodzaju nabywanej energii elektrycznej na potrzeby użytkowania swoich pojazdów elektrycznych oraz inne preferencje. Z powyższych względów ważne jest, aby użytkownicy pojazdów elektrycznych mogli korzystać ze swojego abonamentu w wielu punktach ładowania. Z powyższych względów ważne jest
  zapewnienie jak najefektywniejszego wykorzystania infrastruktury ładowania, która ma zostać zbudowana
  .
  W celu zwiększenia zaufania konsumentów do elektromobilności konieczne jest,
  aby użytkownicy pojazdów elektrycznych mogli korzystać ze swojego abonamentu w wielu punktach ładowania. Pozwoli to również wybranemu przez użytkownika pojazdu elektrycznego dostawcy usług na optymalne zintegrowanie pojazdu elektrycznego z systemem elektroenergetycznym dzięki przewidywalnemu planowaniu i zachętom opartym na preferencjach użytkownika pojazdu elektrycznego. Jest to również zgodne z zasadami systemu energetycznego zorientowanego na konsumenta i opartego na prosumencie oraz z prawem do wyboru dostawcy przysługującym użytkownikom pojazdów elektrycznych, jako odbiorcom końcowym zgodnie z przepisami dyrektywy (UE) 2019/944. |
| --- | --- |

(18)

Użytkownicy pojazdów elektrycznych zawierający umowy z dostawcami usług w zakresie elektromobilności, a także uczestnicy rynku energii elektrycznej, powinni mieć prawo do otrzymywania informacji i wyjaśnień na temat tego, w jaki sposób warunki umowy wpłyną na korzystanie z ich pojazdu oraz na stan zdrowia jego baterii. Dostawcy usług w zakresie elektromobilności i uczestnicy rynku energii elektrycznej powinni jasno wyjaśnić użytkownikom pojazdów elektrycznych, w jaki sposób będą wynagradzani za usługi w zakresie elastyczności, bilansowania i magazynowania na rzecz systemu elektroenergetycznego i rynku energii elektrycznej w związku z użytkowaniem pojazdu elektrycznego. Użytkownikom pojazdów elektrycznych należy również zabezpieczyć przysługujące im prawa konsumentów przy zawieraniu takich umów, w szczególności w zakresie ochrony ich danych osobowych, takich jak lokalizacja i nawyki podczas jazdy, w związku z użytkowaniem ich pojazdu. Elementem takich umów mogą być również preferencje użytkowników pojazdów elektrycznych dotyczące rodzaju nabywanej energii elektrycznej na potrzeby użytkowania swoich pojazdów elektrycznych oraz inne preferencje. Z powyższych względów ważne jest, aby użytkownicy pojazdów elektrycznych mogli korzystać ze swojego abonamentu w wielu punktach ładowania. Z powyższych względów ważne jest
  zapewnienie jak najefektywniejszego wykorzystania infrastruktury ładowania, która ma zostać zbudowana
  .
  W celu zwiększenia zaufania konsumentów do elektromobilności konieczne jest,
  aby użytkownicy pojazdów elektrycznych mogli korzystać ze swojego abonamentu w wielu punktach ładowania. Pozwoli to również wybranemu przez użytkownika pojazdu elektrycznego dostawcy usług na optymalne zintegrowanie pojazdu elektrycznego z systemem elektroenergetycznym dzięki przewidywalnemu planowaniu i zachętom opartym na preferencjach użytkownika pojazdu elektrycznego. Jest to również zgodne z zasadami systemu energetycznego zorientowanego na konsumenta i opartego na prosumencie oraz z prawem do wyboru dostawcy przysługującym użytkownikom pojazdów elektrycznych, jako odbiorcom końcowym zgodnie z przepisami dyrektywy (UE) 2019/944.

| (18a) | Oprócz baterii do użytku domowego i akumulatorów pojazdów elektrycznych szereg innych urządzeń, takich jak inteligentne urządzenia grzewcze i chłodzące, zbiorniki ciepłej wody, moduły magazynujące energię termalną i inne inteligentne urządzenia, ma znaczący potencjał w zakresie odpowiedzi odbioru, który to potencjał należy pilnie wykorzystać, aby umożliwić konsumentom zapewnienie elastyczności systemu energetycznego. Należy zatem wprowadzić środki umożliwiające użytkownikom, a także stronom trzecim działającym w imieniu właścicieli i użytkowników takim jak uczestnicy rynku energii elektrycznej, dostęp do danych związanych z odpowiedzią odbioru, w czasie rzeczywistym, na niedyskryminacyjnych warunkach i nieodpłatnie, w pełnej zgodności z odpowiednimi przepisami rozporządzenia (UE) 2016/679. |
| --- | --- |

(18a)

Oprócz baterii do użytku domowego i akumulatorów pojazdów elektrycznych szereg innych urządzeń, takich jak inteligentne urządzenia grzewcze i chłodzące, zbiorniki ciepłej wody, moduły magazynujące energię termalną i inne inteligentne urządzenia, ma znaczący potencjał w zakresie odpowiedzi odbioru, który to potencjał należy pilnie wykorzystać, aby umożliwić konsumentom zapewnienie elastyczności systemu energetycznego. Należy zatem wprowadzić środki umożliwiające użytkownikom, a także stronom trzecim działającym w imieniu właścicieli i użytkowników takim jak uczestnicy rynku energii elektrycznej, dostęp do danych związanych z odpowiedzią odbioru, w czasie rzeczywistym, na niedyskryminacyjnych warunkach i nieodpłatnie, w pełnej zgodności z odpowiednimi przepisami rozporządzenia (UE) 2016/679.

| (19) | W związku z tym
  rozproszone
  i zdecentralizowane aktywa związane z produkcją energii, jej magazynowaniem i odpowiedzią odbioru
  , takie jak baterie do użytku domowego i akumulatory pojazdów elektrycznych
  , inteligentne systemy ogrzewania i chłodzenia oraz inne inteligentne urządzenia i magazynowanie energii cieplnej,
  mają potencjał oferowania znaczącej elastyczności i usług bilansujących na rzecz sieci poprzez koncentrację. W celu ułatwienia rozwoju takich usług przepisy regulacyjne dotyczące łączenia i funkcjonowania
  zdecentralizowanych aktywów związanych z produkcją i magazynowaniem energii
  , takie jak taryfy, okresy gotowości oddania energii i specyfikacje połączeń, powinny być zaprojektowane w sposób niezaburzający potencjału wszystkich magazynów energii, w tym magazynów małych i mobilnych, aby zapewnić systemowi elastyczność i usługi bilansujące i przyczynić się do dalszego rozpowszechnienia odnawialnej energii elektrycznej w porównaniu z większymi, stacjonarnymi magazynami energii.
  Państwa członkowskie powinny również zapewnić równe warunki działania mniejszym podmiotom rynkowym, w szczególności społecznościom energetycznym działającym w zakresie energii odnawialnej, aby mogły uczestniczyć w rynku bez ponoszenia nieproporcjonalnych obciążeń administracyjnych lub regulacyjnych. |
| --- | --- |

(19)

W związku z tym
  rozproszone
  i zdecentralizowane aktywa związane z produkcją energii, jej magazynowaniem i odpowiedzią odbioru
  , takie jak baterie do użytku domowego i akumulatory pojazdów elektrycznych
  , inteligentne systemy ogrzewania i chłodzenia oraz inne inteligentne urządzenia i magazynowanie energii cieplnej,
  mają potencjał oferowania znaczącej elastyczności i usług bilansujących na rzecz sieci poprzez koncentrację. W celu ułatwienia rozwoju takich usług przepisy regulacyjne dotyczące łączenia i funkcjonowania
  zdecentralizowanych aktywów związanych z produkcją i magazynowaniem energii
  , takie jak taryfy, okresy gotowości oddania energii i specyfikacje połączeń, powinny być zaprojektowane w sposób niezaburzający potencjału wszystkich magazynów energii, w tym magazynów małych i mobilnych, aby zapewnić systemowi elastyczność i usługi bilansujące i przyczynić się do dalszego rozpowszechnienia odnawialnej energii elektrycznej w porównaniu z większymi, stacjonarnymi magazynami energii.
  Państwa członkowskie powinny również zapewnić równe warunki działania mniejszym podmiotom rynkowym, w szczególności społecznościom energetycznym działającym w zakresie energii odnawialnej, aby mogły uczestniczyć w rynku bez ponoszenia nieproporcjonalnych obciążeń administracyjnych lub regulacyjnych.

| (20) | Punkty ładowania, przy których pojazdy elektryczne parkują zazwyczaj przez dłuższe okresy czasu, takie jak miejsca, w których postój związany jest z miejscem zamieszkania lub zatrudnienia, są bardzo istotne dla integracji systemu energetycznego, zatem należy tam zapewnić funkcje inteligentnego
  i dwukierunkowego
  ładowania.
  Należy podjąć konkretne inicjatywy, aby zwiększyć liczbę stacji ładowania na obszarach wiejskich i słabo zaludnionych i zapewnić odpowiednią dystrybucję na obszarach najbardziej oddalonych i górskich.
   W tym względzie działanie niedostępnej publicznie infrastruktury ładowania o normalnej mocy
  , na przykład dzięki zastosowaniu inteligentnych systemów pomiarowych,
  jest szczególnie ważne dla integracji pojazdów elektrycznych z systemem elektroenergetycznym, gdyż jest ona zlokalizowana w miejscach, w których pojazdy elektryczne parkuje się ciągle na długie okresy czasu, takich jak budynki z ograniczonym dostępem, parkingi dla pracowników lub parking wynajmowane osobom fizycznym lub prawnym. |
| --- | --- |

(20)

Punkty ładowania, przy których pojazdy elektryczne parkują zazwyczaj przez dłuższe okresy czasu, takie jak miejsca, w których postój związany jest z miejscem zamieszkania lub zatrudnienia, są bardzo istotne dla integracji systemu energetycznego, zatem należy tam zapewnić funkcje inteligentnego
  i dwukierunkowego
  ładowania.
  Należy podjąć konkretne inicjatywy, aby zwiększyć liczbę stacji ładowania na obszarach wiejskich i słabo zaludnionych i zapewnić odpowiednią dystrybucję na obszarach najbardziej oddalonych i górskich.
   W tym względzie działanie niedostępnej publicznie infrastruktury ładowania o normalnej mocy
  , na przykład dzięki zastosowaniu inteligentnych systemów pomiarowych,
  jest szczególnie ważne dla integracji pojazdów elektrycznych z systemem elektroenergetycznym, gdyż jest ona zlokalizowana w miejscach, w których pojazdy elektryczne parkuje się ciągle na długie okresy czasu, takich jak budynki z ograniczonym dostępem, parkingi dla pracowników lub parking wynajmowane osobom fizycznym lub prawnym.

| (21) | Przemysł odpowiada za 25 % zużycia energii Unii i jest kluczowym konsumentem ogrzewania i chłodzenia, które obecnie w 91 % zapewniają paliwa kopalne. 50 % popytu na ogrzewanie i chłodzenie dotyczy jednak niskich temperatur (<200 oC), dla uzyskania których istnieją racjonalne pod względem kosztów warianty z użyciem energii odnawialnej, w tym m.in. poprzez
  bezpośrednią
  elektryfikację
  ze źródeł odnawialnych, przemysłowe pompy ciepła i rozwiązania geotermalne
  . Przemysł wykorzystuje ponadto źródła nieodnawialne jako surowce do produkcji wyrobów takich jak stal czy produkty chemiczne. Podejmowane dziś decyzje dotyczące inwestycji przemysłowych będą warunkowały przyszłe procesy przemysłowe i warianty energetyczne, możliwe do rozważenia przez przemysł, ważne jest zatem, aby te decyzje inwestycyjne uwzględniały przyszłe potrzeby
  i nie prowadziły do powstawania aktywów osieroconych
  . Należy zatem wprowadzić poziomy referencyjne, aby zachęcić przemysł do przejścia na procesy produkcji oparte o odnawialne źródła energii, które nie tylko napędzane są energią odnawialną, lecz używają również surowców opartych o odnawialne źródła energii, takich jak wodór odnawialny. ▌ |
| --- | --- |

(21)

Przemysł odpowiada za 25 % zużycia energii Unii i jest kluczowym konsumentem ogrzewania i chłodzenia, które obecnie w 91 % zapewniają paliwa kopalne. 50 % popytu na ogrzewanie i chłodzenie dotyczy jednak niskich temperatur (<200 oC), dla uzyskania których istnieją racjonalne pod względem kosztów warianty z użyciem energii odnawialnej, w tym m.in. poprzez
  bezpośrednią
  elektryfikację
  ze źródeł odnawialnych, przemysłowe pompy ciepła i rozwiązania geotermalne
  . Przemysł wykorzystuje ponadto źródła nieodnawialne jako surowce do produkcji wyrobów takich jak stal czy produkty chemiczne. Podejmowane dziś decyzje dotyczące inwestycji przemysłowych będą warunkowały przyszłe procesy przemysłowe i warianty energetyczne, możliwe do rozważenia przez przemysł, ważne jest zatem, aby te decyzje inwestycyjne uwzględniały przyszłe potrzeby
  i nie prowadziły do powstawania aktywów osieroconych
  . Należy zatem wprowadzić poziomy referencyjne, aby zachęcić przemysł do przejścia na procesy produkcji oparte o odnawialne źródła energii, które nie tylko napędzane są energią odnawialną, lecz używają również surowców opartych o odnawialne źródła energii, takich jak wodór odnawialny. ▌

| (21a) | Państwa członkowskie powinny promować niezbędne instrumenty planowania terytorialnego służące do klasyfikacji gruntów rolnych i identyfikacji gruntów o wysokiej wartości rolnej według cech ich gleby. Państwa członkowskie powinny, w ramach swojej polityki w dziedzinie rozwoju i promowania energii ze źródeł odnawialnych, chronić przeznaczenie tych gruntów na potrzeby rolnictwa i hodowli. |
| --- | --- |

(21a)

Państwa członkowskie powinny promować niezbędne instrumenty planowania terytorialnego służące do klasyfikacji gruntów rolnych i identyfikacji gruntów o wysokiej wartości rolnej według cech ich gleby. Państwa członkowskie powinny, w ramach swojej polityki w dziedzinie rozwoju i promowania energii ze źródeł odnawialnych, chronić przeznaczenie tych gruntów na potrzeby rolnictwa i hodowli.

| (22) | Stosując zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”,
  paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego można używać do celów energetycznych, lecz także do celów innych niż energetyczne, jako surowiec w przemyśle np. stalowym lub chemicznym. Stosowanie paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego w obu tych celach wykorzystuje ich pełen potencjał do zastępowania paliw kopalnych jako surowców i redukcji emisji gazów cieplarnianych w 
  procesach przemysłowych, które trudno zelektryfikować
  , powinno zatem być uwzględnione w celach dotyczących stosowania paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego. Krajowe środki mające na celu wspieranie upowszechniania paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego w 
  tych sektorach przemysłu
  nie powinny prowadzić do zwiększenia zanieczyszczenia netto spowodowanego zwiększonym popytem na produkcję energii elektrycznej zaspakajanym za pomocą najbardziej zanieczyszczających środowisko paliw kopalnych, takich jak węgiel kamienny, olej napędowy, węgiel brunatny, torf i łupek bitumiczny. |
| --- | --- |

(22)

Stosując zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”,
  paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego można używać do celów energetycznych, lecz także do celów innych niż energetyczne, jako surowiec w przemyśle np. stalowym lub chemicznym. Stosowanie paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego w obu tych celach wykorzystuje ich pełen potencjał do zastępowania paliw kopalnych jako surowców i redukcji emisji gazów cieplarnianych w 
  procesach przemysłowych, które trudno zelektryfikować
  , powinno zatem być uwzględnione w celach dotyczących stosowania paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego. Krajowe środki mające na celu wspieranie upowszechniania paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego w 
  tych sektorach przemysłu
  nie powinny prowadzić do zwiększenia zanieczyszczenia netto spowodowanego zwiększonym popytem na produkcję energii elektrycznej zaspakajanym za pomocą najbardziej zanieczyszczających środowisko paliw kopalnych, takich jak węgiel kamienny, olej napędowy, węgiel brunatny, torf i łupek bitumiczny.

| (22a) | Jak wspomniano w unijnej strategii w zakresie wodoru, paliwa niskoemisyjne i wodór niskoemisyjny mogą odegrać rolę w transformacji energetycznej w celu zmniejszenia emisji z istniejących paliw. Ponieważ paliwa niskoemisyjne i wodór niskoemisyjny nie są paliwami odnawialnymi, w ramach przeglądu dyrektywy (UE) .../... [dyrektywa gazowa i wodorowa] należy określić przepisy uzupełniające dotyczące roli paliw niskoemisyjnych i wodoru niskoemisyjnego w celu osiągnięcia neutralności emisyjnej do 2050 r. |
| --- | --- |

(22a)

Jak wspomniano w unijnej strategii w zakresie wodoru, paliwa niskoemisyjne i wodór niskoemisyjny mogą odegrać rolę w transformacji energetycznej w celu zmniejszenia emisji z istniejących paliw. Ponieważ paliwa niskoemisyjne i wodór niskoemisyjny nie są paliwami odnawialnymi, w ramach przeglądu dyrektywy (UE) .../... [dyrektywa gazowa i wodorowa] należy określić przepisy uzupełniające dotyczące roli paliw niskoemisyjnych i wodoru niskoemisyjnego w celu osiągnięcia neutralności emisyjnej do 2050 r.

| (23) | Zwiększenie poziomu ambicji w sektorze ogrzewania i chłodzenia ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia ogólnego celu dotyczącego energii odnawialnej, biorąc pod uwagę, że ogrzewanie i chłodzenie odpowiada za około połowę unijnego zużycia energii, obejmując szeroki zakres zastosowań końcowych i technologii w budynkach, przemyśle i systemach ciepłowniczych lub chłodniczych. Aby przyspieszyć wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w ogrzewaniu i chłodzeniu, należy ustalić jako wiążące minimum dla wszystkich państw członkowskich roczny wzrost o 1,1
  , z celem orientacyjnym sięgającym 2,3 zgodnie z poziomem REPowerEU
  . W przypadku państw członkowskich, w których udział odnawialnych źródeł energii w sektorze ogrzewania i chłodzenia już stanowi powyżej 50 %, powinna być zachowana możliwość stosowania tylko połowy wiążącego rocznego wskaźnika wzrostu, a państwa członkowskie, w których udział ten wynosi co najmniej 60 %, mogą uznawać taki udział jako zgodny ze średnim rocznym wskaźnikiem wzrostu określonym w art. 23 ust. 2 lit. b) i c).
  Państwa członkowskie powinny przeprowadzić, z udziałem władz lokalnych i regionalnych i zgodnie z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”, ocenę swojego potencjału w zakresie energii ze źródeł odnawialnych w sektorze ogrzewania i chłodzenia oraz wykorzystania ciepła i chłodu odpadowego.
  Ponadto należy określić dodatkowe zobowiązania dla poszczególnych państw członkowskich zapewniające redystrybucję wśród państw członkowskich dodatkowych starań na rzecz osiągnięcia pożądanego poziomu odnawialnych źródeł energii w 2030 r. na podstawie PKB i opłacalności. Należy również włączyć do dyrektywy (UE) 2018/2001 dłuższy wykaz różnych środków ułatwiających zwiększanie udziału odnawialnych źródeł energii w ogrzewaniu i chłodzeniu. Państwa członkowskie
  powinny
  wdrażać
  trzy środki
  z tego wykazu
  . Przyjmując i wdrażając wspomniane środki, państwa członkowskie powinny zapewnić ich dostępność dla wszystkich konsumentów, w szczególności dla gospodarstw domowych o niskim dochodzie lub w trudnej sytuacji, oraz powinny wprowadzić wymóg, by znacząca część tych środków została priorytetowo wdrożona w zagrożonych ubóstwem energetycznym gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz mieszkaniach socjalnych. [Popr. 38] |
| --- | --- |

(23)

Zwiększenie poziomu ambicji w sektorze ogrzewania i chłodzenia ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia ogólnego celu dotyczącego energii odnawialnej, biorąc pod uwagę, że ogrzewanie i chłodzenie odpowiada za około połowę unijnego zużycia energii, obejmując szeroki zakres zastosowań końcowych i technologii w budynkach, przemyśle i systemach ciepłowniczych lub chłodniczych. Aby przyspieszyć wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w ogrzewaniu i chłodzeniu, należy ustalić jako wiążące minimum dla wszystkich państw członkowskich roczny wzrost o 1,1
  , z celem orientacyjnym sięgającym 2,3 zgodnie z poziomem REPowerEU
  . W przypadku państw członkowskich, w których udział odnawialnych źródeł energii w sektorze ogrzewania i chłodzenia już stanowi powyżej 50 %, powinna być zachowana możliwość stosowania tylko połowy wiążącego rocznego wskaźnika wzrostu, a państwa członkowskie, w których udział ten wynosi co najmniej 60 %, mogą uznawać taki udział jako zgodny ze średnim rocznym wskaźnikiem wzrostu określonym w art. 23 ust. 2 lit. b) i c).
  Państwa członkowskie powinny przeprowadzić, z udziałem władz lokalnych i regionalnych i zgodnie z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”, ocenę swojego potencjału w zakresie energii ze źródeł odnawialnych w sektorze ogrzewania i chłodzenia oraz wykorzystania ciepła i chłodu odpadowego.
  Ponadto należy określić dodatkowe zobowiązania dla poszczególnych państw członkowskich zapewniające redystrybucję wśród państw członkowskich dodatkowych starań na rzecz osiągnięcia pożądanego poziomu odnawialnych źródeł energii w 2030 r. na podstawie PKB i opłacalności. Należy również włączyć do dyrektywy (UE) 2018/2001 dłuższy wykaz różnych środków ułatwiających zwiększanie udziału odnawialnych źródeł energii w ogrzewaniu i chłodzeniu. Państwa członkowskie
  powinny
  wdrażać
  trzy środki
  z tego wykazu
  . Przyjmując i wdrażając wspomniane środki, państwa członkowskie powinny zapewnić ich dostępność dla wszystkich konsumentów, w szczególności dla gospodarstw domowych o niskim dochodzie lub w trudnej sytuacji, oraz powinny wprowadzić wymóg, by znacząca część tych środków została priorytetowo wdrożona w zagrożonych ubóstwem energetycznym gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz mieszkaniach socjalnych. [Popr. 38]

| (24) | W celu zapewnienia, aby większej roli systemów ciepłowniczych i chłodniczych towarzyszyło lepsze informowanie konsumentów, należy w jaśniejszy i bardziej wyraźny sposób ujawniać udział odnawialnych źródeł energii
  i związanych z tym emisji gazów cieplarnianych, jak również
  efektywność energetyczną tych systemów. |
| --- | --- |

(24)

W celu zapewnienia, aby większej roli systemów ciepłowniczych i chłodniczych towarzyszyło lepsze informowanie konsumentów, należy w jaśniejszy i bardziej wyraźny sposób ujawniać udział odnawialnych źródeł energii
  i związanych z tym emisji gazów cieplarnianych, jak również
  efektywność energetyczną tych systemów.

| (24a) | W sektorze rolnym istnieje potencjał do produkcji dodatkowej odnawialnej energii elektrycznej. Ta odnawialna energia elektryczna jest wytwarzana w sposób zdecentralizowany, co stanowi szansę w procesie transformacji energetycznej. Aby wprowadzić tę energię elektryczną do sieci, sieć ta musi mieć wystarczającą pojemność. Jednak na obszarach wiejskich sieć często się kończy, a zatem nie ma wystarczającej pojemności, aby przyjąć dodatkową energię elektryczną. Należy zdecydowanie zachęcać do rozbudowy sieci na obszarach wiejskich, aby gospodarstwa rolne mogły rzeczywiście spełnić swój potencjalny wkład w transformację energetyczną poprzez zdecentralizowaną produkcję energii elektrycznej. |
| --- | --- |

(24a)

W sektorze rolnym istnieje potencjał do produkcji dodatkowej odnawialnej energii elektrycznej. Ta odnawialna energia elektryczna jest wytwarzana w sposób zdecentralizowany, co stanowi szansę w procesie transformacji energetycznej. Aby wprowadzić tę energię elektryczną do sieci, sieć ta musi mieć wystarczającą pojemność. Jednak na obszarach wiejskich sieć często się kończy, a zatem nie ma wystarczającej pojemności, aby przyjąć dodatkową energię elektryczną. Należy zdecydowanie zachęcać do rozbudowy sieci na obszarach wiejskich, aby gospodarstwa rolne mogły rzeczywiście spełnić swój potencjalny wkład w transformację energetyczną poprzez zdecentralizowaną produkcję energii elektrycznej.

| (24b) | Instalacje do produkcji energii na małą skalę w małych gospodarstwach mają ogromny potencjał, aby zwiększyć obieg zamknięty w gospodarstwie przez przekształcanie odpadów i resztek z gospodarstwa, między innymi obornika, w ciepło i energię elektryczną. Dlatego należy usunąć wszelkie bariery, aby zachęcić rolników do inwestowania w te technologie – takie jak małe komory fermentacyjne – by tworzyć gospodarstwa o obiegu zamkniętym. Jedną z tych barier jest odzysk pozostałości z procesu, na przykład azotu odzyskanego z obornika, oraz siarczanu amonu, które można uznać za nawozy i wykorzystać jako takie. |
| --- | --- |

(24b)

Instalacje do produkcji energii na małą skalę w małych gospodarstwach mają ogromny potencjał, aby zwiększyć obieg zamknięty w gospodarstwie przez przekształcanie odpadów i resztek z gospodarstwa, między innymi obornika, w ciepło i energię elektryczną. Dlatego należy usunąć wszelkie bariery, aby zachęcić rolników do inwestowania w te technologie – takie jak małe komory fermentacyjne – by tworzyć gospodarstwa o obiegu zamkniętym. Jedną z tych barier jest odzysk pozostałości z procesu, na przykład azotu odzyskanego z obornika, oraz siarczanu amonu, które można uznać za nawozy i wykorzystać jako takie.

| (25) | Nowoczesne, oparte o odnawialne źródła energii efektywne systemy ciepłownicze i chłodnicze udowodniły swój potencjał, jeżeli chodzi o dostarczanie opłacalnych rozwiązań w zakresie integracji energii odnawialnej, zwiększoną efektywność energetyczną i integrację systemu energetycznego, ułatwiając obniżenie emisyjności sektora ogrzewania i chłodzenia. Aby zapewnić wykorzystanie tego potencjału, roczny wzrost energii odnawialnej lub ciepła odpadowego w systemie ciepłowniczym i chłodniczym powinien zostać podniesiony z 1 do 
  2,3
  punktu procentowego bez zmiany orientacyjnego charakteru tego zwiększenia, odzwierciedlając nierównomierny rozwój w Unii tego rodzaju sieci. |
| --- | --- |

(25)

Nowoczesne, oparte o odnawialne źródła energii efektywne systemy ciepłownicze i chłodnicze udowodniły swój potencjał, jeżeli chodzi o dostarczanie opłacalnych rozwiązań w zakresie integracji energii odnawialnej, zwiększoną efektywność energetyczną i integrację systemu energetycznego, ułatwiając obniżenie emisyjności sektora ogrzewania i chłodzenia. Aby zapewnić wykorzystanie tego potencjału, roczny wzrost energii odnawialnej lub ciepła odpadowego w systemie ciepłowniczym i chłodniczym powinien zostać podniesiony z 1 do 
  2,3
  punktu procentowego bez zmiany orientacyjnego charakteru tego zwiększenia, odzwierciedlając nierównomierny rozwój w Unii tego rodzaju sieci.

| (26) | Aby odzwierciedlić zwiększoną wagę systemów ciepłowniczych i chłodniczych oraz konieczność ukierunkowania rozwoju tych sieci w stronę integracji większej ilości energii odnawialnej, należy określić wymogi zapewniające podłączenie zewnętrznych dostawców energii odnawialnej oraz ciepła odpadowego i chłodu odpadowego do sieci ciepłowniczych lub chłodniczych o mocy powyżej 25 MW. |
| --- | --- |

(26)

Aby odzwierciedlić zwiększoną wagę systemów ciepłowniczych i chłodniczych oraz konieczność ukierunkowania rozwoju tych sieci w stronę integracji większej ilości energii odnawialnej, należy określić wymogi zapewniające podłączenie zewnętrznych dostawców energii odnawialnej oraz ciepła odpadowego i chłodu odpadowego do sieci ciepłowniczych lub chłodniczych o mocy powyżej 25 MW.

| (27) | Ciepło odpadowe i chłód odpadowy są niedostatecznie wykorzystywane, pomimo ich szerokiej dostępności, co prowadzi do marnowania zasobów, niższej efektywności energetycznej w krajowych systemach energetycznych oraz wyższego niż konieczne zużycia energii w Unii. Wymogi w zakresie ściślejszej koordynacji działań operatorów systemów ciepłowniczych lub chłodniczych, sektora przemysłu i usług oraz organów lokalnych ułatwiłyby konieczny dialog i współpracę w kwestii wykorzystania potencjału, jeżeli chodzi o opłacalność ciepła odpadowego i chłodu odpadowego, za pośrednictwem systemów ciepłowniczych lub chłodniczych. |
| --- | --- |

(27)

Ciepło odpadowe i chłód odpadowy są niedostatecznie wykorzystywane, pomimo ich szerokiej dostępności, co prowadzi do marnowania zasobów, niższej efektywności energetycznej w krajowych systemach energetycznych oraz wyższego niż konieczne zużycia energii w Unii. Wymogi w zakresie ściślejszej koordynacji działań operatorów systemów ciepłowniczych lub chłodniczych, sektora przemysłu i usług oraz organów lokalnych ułatwiłyby konieczny dialog i współpracę w kwestii wykorzystania potencjału, jeżeli chodzi o opłacalność ciepła odpadowego i chłodu odpadowego, za pośrednictwem systemów ciepłowniczych lub chłodniczych.

| (28) | Aby zapewnić pełen udział systemów ciepłowniczych i chłodniczych w integracji sektora energetycznego konieczne jest rozszerzenie współpracy z operatorami systemów dystrybucji energii elektrycznej o współpracę z operatorami systemów przesyłowych i zwiększenie zakresu współpracy, obejmując planowanie inwestycji w sieć oraz rynki, aby lepiej wykorzystać potencjał systemów ciepłowniczych i chłodniczych w celu świadczenia usług na rzecz elastyczności na rynkach energii elektrycznej. Powinno się również umożliwić dalszą współpracę z operatorami sieci gazowych, w tym sieci wodorowych i innych sieci energetycznych, w celu zapewnienia większej integracji pomiędzy nośnikami energii oraz ich najbardziej opłacalnego wykorzystania. |
| --- | --- |

(28)

Aby zapewnić pełen udział systemów ciepłowniczych i chłodniczych w integracji sektora energetycznego konieczne jest rozszerzenie współpracy z operatorami systemów dystrybucji energii elektrycznej o współpracę z operatorami systemów przesyłowych i zwiększenie zakresu współpracy, obejmując planowanie inwestycji w sieć oraz rynki, aby lepiej wykorzystać potencjał systemów ciepłowniczych i chłodniczych w celu świadczenia usług na rzecz elastyczności na rynkach energii elektrycznej. Powinno się również umożliwić dalszą współpracę z operatorami sieci gazowych, w tym sieci wodorowych i innych sieci energetycznych, w celu zapewnienia większej integracji pomiędzy nośnikami energii oraz ich najbardziej opłacalnego wykorzystania.

| (29) | Wykorzystanie paliw odnawialnych i odnawialnej energii elektrycznej w sektorze transportu mogą przyczynić się do obniżenia emisyjności unijnego sektora transportu w sposób racjonalny pod względem kosztów oraz zwiększyć m.in. dywersyfikację źródeł energii w tym sektorze przy jednoczesnym wspieraniu innowacji, wzrostu i zatrudnienia w gospodarce Unii i zmniejszeniu uzależnienia od importu energii. Mając na względzie osiągnięcie określonego przez Unię podwyższonego celu dotyczącego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, należy zwiększyć poziom energii odnawialnej dostarczanej wszystkim rodzajom transportu w Unii. Wyrażenie celu w dziedzinie transportu jako celu dotyczącego redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych pobudziłoby zwiększenie stosowania w sektorze transportu paliw najbardziej racjonalnych pod względem kosztów i zapewniających lepsze wyniki w zakresie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Ponadto cel dotyczący redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych pobudziłby innowacje i ustaliłby jasny poziom referencyjny umożliwiający porównanie między sobą rodzajów paliwa i odnawialnej energii elektrycznej w zależności od intensywności emisji przez nie gazów cieplarnianych. Oprócz tego podwyższenie celu dotyczącego zaawansowanych biopaliw i biogazu w oparciu o energię oraz wprowadzenie celu dotyczącego paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego zapewniłoby większe wykorzystanie paliw odnawialnych o najmniejszym oddziaływaniu na środowisko w tych rodzajach transportu, które trudno zelektryfikować. Osiągnięcie tych celów należy zapewnić, nakładając obowiązki na dostawców paliw oraz wdrażając inne środki, o których mowa w [rozporządzeniu (UE) 2021/XXX w sprawie wykorzystania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim – inicjatywie FuelEU Maritime oraz rozporządzeniu (UE) 2021/XXX w sprawie zapewnienia równych warunków działania w obszarze zrównoważonego transportu lotniczego]. Specyficzne obowiązki dotyczące dostawców paliwa lotniczego powinny być nakładane tylko na podstawie [rozporządzenia (UE) 2021/XXX w sprawie zapewnienia równych warunków działania w obszarze zrównoważonego transportu lotniczego]. |
| --- | --- |

(29)

Wykorzystanie paliw odnawialnych i odnawialnej energii elektrycznej w sektorze transportu mogą przyczynić się do obniżenia emisyjności unijnego sektora transportu w sposób racjonalny pod względem kosztów oraz zwiększyć m.in. dywersyfikację źródeł energii w tym sektorze przy jednoczesnym wspieraniu innowacji, wzrostu i zatrudnienia w gospodarce Unii i zmniejszeniu uzależnienia od importu energii. Mając na względzie osiągnięcie określonego przez Unię podwyższonego celu dotyczącego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, należy zwiększyć poziom energii odnawialnej dostarczanej wszystkim rodzajom transportu w Unii. Wyrażenie celu w dziedzinie transportu jako celu dotyczącego redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych pobudziłoby zwiększenie stosowania w sektorze transportu paliw najbardziej racjonalnych pod względem kosztów i zapewniających lepsze wyniki w zakresie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Ponadto cel dotyczący redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych pobudziłby innowacje i ustaliłby jasny poziom referencyjny umożliwiający porównanie między sobą rodzajów paliwa i odnawialnej energii elektrycznej w zależności od intensywności emisji przez nie gazów cieplarnianych. Oprócz tego podwyższenie celu dotyczącego zaawansowanych biopaliw i biogazu w oparciu o energię oraz wprowadzenie celu dotyczącego paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego zapewniłoby większe wykorzystanie paliw odnawialnych o najmniejszym oddziaływaniu na środowisko w tych rodzajach transportu, które trudno zelektryfikować. Osiągnięcie tych celów należy zapewnić, nakładając obowiązki na dostawców paliw oraz wdrażając inne środki, o których mowa w [rozporządzeniu (UE) 2021/XXX w sprawie wykorzystania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim – inicjatywie FuelEU Maritime oraz rozporządzeniu (UE) 2021/XXX w sprawie zapewnienia równych warunków działania w obszarze zrównoważonego transportu lotniczego]. Specyficzne obowiązki dotyczące dostawców paliwa lotniczego powinny być nakładane tylko na podstawie [rozporządzenia (UE) 2021/XXX w sprawie zapewnienia równych warunków działania w obszarze zrównoważonego transportu lotniczego].

| (29a) | Pandemia COVID-19 unaoczniła strategiczne znaczenie sektora transportu. Wdrożenie uprzywilejowanych korytarzy, które zapewniały bezpieczne łańcuchy dostaw na potrzeby usług medycznych i służb ratunkowych, podstawowe dostawy żywności i produktów farmaceutycznych, było dobrą praktyką, która w przyszłości w czasie kryzysu powinna mieć pierwszeństwo przed redukcją emisji. |
| --- | --- |

(29a)

Pandemia COVID-19 unaoczniła strategiczne znaczenie sektora transportu. Wdrożenie uprzywilejowanych korytarzy, które zapewniały bezpieczne łańcuchy dostaw na potrzeby usług medycznych i służb ratunkowych, podstawowe dostawy żywności i produktów farmaceutycznych, było dobrą praktyką, która w przyszłości w czasie kryzysu powinna mieć pierwszeństwo przed redukcją emisji.

| (29b) | Wdrożenie lub instalacja napędów wspomaganych wiatrem oraz układów napędu wiatrowego są uważane za odnawialne źródło energii i jedno z rozwiązań w zakresie obniżania emisyjności transportu morskiego. |
| --- | --- |

(29b)

Wdrożenie lub instalacja napędów wspomaganych wiatrem oraz układów napędu wiatrowego są uważane za odnawialne źródło energii i jedno z rozwiązań w zakresie obniżania emisyjności transportu morskiego.

| (30) | Elektromobilność odegra zasadniczą rolę w obniżaniu emisyjności sektora transportu. W celu promowania dalszego rozwoju elektromobilności państwa członkowskie powinny ustanowić mechanizm przydzielania jednostek uprawnień do emisji umożliwiający operatorom ogólnodostępnych punktów ładowania przyczynienie się, poprzez dostawy odnawialnej energii elektrycznej
  lub energii ze źródeł odnawialnych
  , do wypełnienia obowiązku nałożonego przez państwa członkowskie na dostawców paliwa.
  Państwa członkowskie mogą włączyć prywatne stacje ładowania do tego mechanizmu, jeżeli można wykazać, że energia elektryczna ze źródeł odnawialnych dostarczana do tych prywatnych stacji ładowania jest dostarczana wyłącznie na potrzeby pojazdów elektrycznych.
  Obok wspierania wykorzystywania energii elektrycznej w transporcie za pośrednictwem takiego mechanizmu ważne jest, aby państwa członkowskie nadal wyznaczały ambitny poziom obniżania emisyjności koszyka ciekłych paliw używanego
  zwłaszcza
  w 
  sektorach transportu, w których trudno jest obniżyć emisyjność, takich jak transport morski i lotnictwo, gdzie bezpośrednia elektryfikacja jest znacznie trudniejsza
  . |
| --- | --- |

(30)

Elektromobilność odegra zasadniczą rolę w obniżaniu emisyjności sektora transportu. W celu promowania dalszego rozwoju elektromobilności państwa członkowskie powinny ustanowić mechanizm przydzielania jednostek uprawnień do emisji umożliwiający operatorom ogólnodostępnych punktów ładowania przyczynienie się, poprzez dostawy odnawialnej energii elektrycznej
  lub energii ze źródeł odnawialnych
  , do wypełnienia obowiązku nałożonego przez państwa członkowskie na dostawców paliwa.
  Państwa członkowskie mogą włączyć prywatne stacje ładowania do tego mechanizmu, jeżeli można wykazać, że energia elektryczna ze źródeł odnawialnych dostarczana do tych prywatnych stacji ładowania jest dostarczana wyłącznie na potrzeby pojazdów elektrycznych.
  Obok wspierania wykorzystywania energii elektrycznej w transporcie za pośrednictwem takiego mechanizmu ważne jest, aby państwa członkowskie nadal wyznaczały ambitny poziom obniżania emisyjności koszyka ciekłych paliw używanego
  zwłaszcza
  w 
  sektorach transportu, w których trudno jest obniżyć emisyjność, takich jak transport morski i lotnictwo, gdzie bezpośrednia elektryfikacja jest znacznie trudniejsza
  .

| (30a) | Wodór może być wykorzystywany jako surowiec lub źródło energii w procesach przemysłowych i chemicznych, w transporcie lotniczym i morskim, w sektorach odchodzących od paliw kopalnych, w których bezpośrednia elektryfikacja jest technologicznie niemożliwa lub niekonkurencyjna, a także do magazynowania energii w celu zrównoważenia w razie konieczności systemu energetycznego, w związku z czym odgrywa on istotną rolę w integracji systemu energetycznego. |
| --- | --- |

(30a)

Wodór może być wykorzystywany jako surowiec lub źródło energii w procesach przemysłowych i chemicznych, w transporcie lotniczym i morskim, w sektorach odchodzących od paliw kopalnych, w których bezpośrednia elektryfikacja jest technologicznie niemożliwa lub niekonkurencyjna, a także do magazynowania energii w celu zrównoważenia w razie konieczności systemu energetycznego, w związku z czym odgrywa on istotną rolę w integracji systemu energetycznego.

| (30b) | Ramy regulacyjne i inicjatywy Unii służące osiągnięciu celów redukcji emisji gazów cieplarnianych powinny wspierać przemysł w przechodzeniu na bardziej zrównoważony europejski system energetyczny, szczególnie podczas ustanawiania nowych celów i progów produkcji. |
| --- | --- |

(30b)

Ramy regulacyjne i inicjatywy Unii służące osiągnięciu celów redukcji emisji gazów cieplarnianych powinny wspierać przemysł w przechodzeniu na bardziej zrównoważony europejski system energetyczny, szczególnie podczas ustanawiania nowych celów i progów produkcji.

| (31) | Polityka Unii w zakresie energii odnawialnej ma na celu przyczynienie się do osiągnięcia celów Unii Europejskiej dotyczących łagodzenia zmiany klimatu w odniesieniu do redukcji emisji gazów cieplarnianych. W dążeniu do tego celu kluczowe jest również przyczynienie się do osiągnięcia szerszych celów środowiskowych, a w szczególności zapobieganie utracie różnorodności biologicznej, na którą wywiera niekorzystny wpływ pośrednia zmiana użytkowania gruntów związana z produkcją określonych biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy.
  Podobnie nieodpowiednie planowanie instalacji w dużych projektach wiatrowych i fotowoltaicznych może mieć niepożądany wpływ na różnorodność biologiczną, krajobraz i lokalne społeczności. Należy również wziąć pod uwagę pośrednie skutki wylesiania i kompakcji gleby, wpływ turbin wiatrowych oraz konflikty związane z użytkowaniem gruntów w odniesieniu do farm fotowoltaicznych.
  Osiągnięcie tych celów klimatycznych i środowiskowych od dawna stanowi przedmiot głębokiej międzypokoleniowej troski ze strony obywateli Unii i prawodawcy Unii.
  Unia powinna zatem promować paliwa w ilościach zapewniających równowagę między niezbędnymi ambicjami a potrzebą, by nie przyczyniać się do bezpośredniej i pośredniej zmiany użytkowania gruntów.
   W rezultacie zmiany w sposobie obliczania celu w dziedzinie transportu nie powinny mieć wpływu na ustalone limity dotyczące sposobu uwzględniania w tym celu z jednej strony niektórych paliw produkowanych z roślin spożywczych i pastewnych, a z drugiej paliw o wysokim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów. Ponadto, aby nie tworzyć zachęt do stosowania biopaliw i biogazu produkowanych z roślin spożywczych i pastewnych w transporcie
  oraz aby uwzględnić wojnę z Ukrainą
  , państwa członkowskie powinny nadal mieć możliwość wyboru, czy wliczać je do celu w dziedzinie transportu. Jeżeli nie będą ich wliczały, mogą odpowiednio zmniejszyć cel dotyczący redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych, zakładając, że biopaliwa wytwarzane z roślin spożywczych i pastewnych przyczyniają się do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o 50 %, co odpowiada określonym w załączniku do niniejszej dyrektywy typowym wartościom ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w przypadku najbardziej odpowiednich ścieżek produkcji biopaliw z roślin spożywczych i pastewnych, jak również minimalnemu progowi ograniczenia emisji mającemu zastosowanie do większości instalacji produkujących takie biopaliwa.
  Ponadto państwa członkowskie powinny również rozważyć zabezpieczenie dodatkowych dostaw żywności w celu ustabilizowania światowych rynków towarów żywnościowych. |
| --- | --- |

(31)

Polityka Unii w zakresie energii odnawialnej ma na celu przyczynienie się do osiągnięcia celów Unii Europejskiej dotyczących łagodzenia zmiany klimatu w odniesieniu do redukcji emisji gazów cieplarnianych. W dążeniu do tego celu kluczowe jest również przyczynienie się do osiągnięcia szerszych celów środowiskowych, a w szczególności zapobieganie utracie różnorodności biologicznej, na którą wywiera niekorzystny wpływ pośrednia zmiana użytkowania gruntów związana z produkcją określonych biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy.
  Podobnie nieodpowiednie planowanie instalacji w dużych projektach wiatrowych i fotowoltaicznych może mieć niepożądany wpływ na różnorodność biologiczną, krajobraz i lokalne społeczności. Należy również wziąć pod uwagę pośrednie skutki wylesiania i kompakcji gleby, wpływ turbin wiatrowych oraz konflikty związane z użytkowaniem gruntów w odniesieniu do farm fotowoltaicznych.
  Osiągnięcie tych celów klimatycznych i środowiskowych od dawna stanowi przedmiot głębokiej międzypokoleniowej troski ze strony obywateli Unii i prawodawcy Unii.
  Unia powinna zatem promować paliwa w ilościach zapewniających równowagę między niezbędnymi ambicjami a potrzebą, by nie przyczyniać się do bezpośredniej i pośredniej zmiany użytkowania gruntów.
   W rezultacie zmiany w sposobie obliczania celu w dziedzinie transportu nie powinny mieć wpływu na ustalone limity dotyczące sposobu uwzględniania w tym celu z jednej strony niektórych paliw produkowanych z roślin spożywczych i pastewnych, a z drugiej paliw o wysokim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów. Ponadto, aby nie tworzyć zachęt do stosowania biopaliw i biogazu produkowanych z roślin spożywczych i pastewnych w transporcie
  oraz aby uwzględnić wojnę z Ukrainą
  , państwa członkowskie powinny nadal mieć możliwość wyboru, czy wliczać je do celu w dziedzinie transportu. Jeżeli nie będą ich wliczały, mogą odpowiednio zmniejszyć cel dotyczący redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych, zakładając, że biopaliwa wytwarzane z roślin spożywczych i pastewnych przyczyniają się do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o 50 %, co odpowiada określonym w załączniku do niniejszej dyrektywy typowym wartościom ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w przypadku najbardziej odpowiednich ścieżek produkcji biopaliw z roślin spożywczych i pastewnych, jak również minimalnemu progowi ograniczenia emisji mającemu zastosowanie do większości instalacji produkujących takie biopaliwa.
  Ponadto państwa członkowskie powinny również rozważyć zabezpieczenie dodatkowych dostaw żywności w celu ustabilizowania światowych rynków towarów żywnościowych.

| (31a) | Należy uwzględnić art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w którym uznaje się szczególne trudności regionów najbardziej oddalonych wynikające z ich oddalenia od regionów kontynentalnych, wyspiarskiego charakteru, niewielkich rozmiarów, trudnej topografii i surowego klimatu oraz zależności gospodarczej od niewielkiej liczby produktów. Łączne występowanie tych czynników poważnie ogranicza ich rozwój i pociąga za sobą znaczne dodatkowe koszty w wielu dziedzinach, w szczególności w transporcie. Podejmowane wysiłki i cele wyznaczone na szczeblu europejskim w zakresie redukcji gazów cieplarnianych muszą być dostosowane do tej trudnej sytuacji, przy zachowaniu równowagi między celami środowiskowymi a wysokimi kosztami społecznymi ponoszonymi przez te regiony. |
| --- | --- |

(31a)

Należy uwzględnić art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w którym uznaje się szczególne trudności regionów najbardziej oddalonych wynikające z ich oddalenia od regionów kontynentalnych, wyspiarskiego charakteru, niewielkich rozmiarów, trudnej topografii i surowego klimatu oraz zależności gospodarczej od niewielkiej liczby produktów. Łączne występowanie tych czynników poważnie ogranicza ich rozwój i pociąga za sobą znaczne dodatkowe koszty w wielu dziedzinach, w szczególności w transporcie. Podejmowane wysiłki i cele wyznaczone na szczeblu europejskim w zakresie redukcji gazów cieplarnianych muszą być dostosowane do tej trudnej sytuacji, przy zachowaniu równowagi między celami środowiskowymi a wysokimi kosztami społecznymi ponoszonymi przez te regiony.

| (32) | Dzięki temu, że cel w dziedzinie transportu wyrażono jako cel dotyczący redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych, nie ma potrzeby stosowania mnożników w celu promowania niektórych odnawialnych źródeł energii. Wynika to z tego, że różne odnawialne źródła energii pozwalają na ograniczenie różnej ilości emisji gazów cieplarnianych i dlatego w różny sposób przyczyniają się do osiągnięcia danego celu. Odnawialną energię elektryczną należy uznać za bezemisyjną, co oznacza, że w porównaniu z energią elektryczną produkowaną z paliw kopalnych pozwala uniknąć 100 % emisji. Będzie się to wiązało z zachętą do korzystania z odnawialnej energii elektrycznej, ponieważ jest mało prawdopodobne, aby paliwa odnawialne i pochodzące z recyklingu paliwa węglowe pozwoliły osiągnąć tak wysoki odsetek ograniczenia. Elektryfikacja oparta na odnawialnych źródłach energii stałaby się zatem najskuteczniejszym sposobem obniżenia emisyjności transportu drogowego. Ponadto, aby promować stosowanie zaawansowanych biopaliw i biogazu oraz paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego w trudnym do elektryfikacji transporcie lotniczym i morskim, należy utrzymać mnożnik tych paliw dostarczanych na potrzeby tych rodzajów transportu, jeżeli wlicza się je do konkretnych celów wyznaczonych dla tych paliw. |
| --- | --- |

(32)

Dzięki temu, że cel w dziedzinie transportu wyrażono jako cel dotyczący redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych, nie ma potrzeby stosowania mnożników w celu promowania niektórych odnawialnych źródeł energii. Wynika to z tego, że różne odnawialne źródła energii pozwalają na ograniczenie różnej ilości emisji gazów cieplarnianych i dlatego w różny sposób przyczyniają się do osiągnięcia danego celu. Odnawialną energię elektryczną należy uznać za bezemisyjną, co oznacza, że w porównaniu z energią elektryczną produkowaną z paliw kopalnych pozwala uniknąć 100 % emisji. Będzie się to wiązało z zachętą do korzystania z odnawialnej energii elektrycznej, ponieważ jest mało prawdopodobne, aby paliwa odnawialne i pochodzące z recyklingu paliwa węglowe pozwoliły osiągnąć tak wysoki odsetek ograniczenia. Elektryfikacja oparta na odnawialnych źródłach energii stałaby się zatem najskuteczniejszym sposobem obniżenia emisyjności transportu drogowego. Ponadto, aby promować stosowanie zaawansowanych biopaliw i biogazu oraz paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego w trudnym do elektryfikacji transporcie lotniczym i morskim, należy utrzymać mnożnik tych paliw dostarczanych na potrzeby tych rodzajów transportu, jeżeli wlicza się je do konkretnych celów wyznaczonych dla tych paliw.

| (33) | Bezpośrednia elektryfikacja sektorów będących odbiorcą końcowym, w tym sektora transportu, przyczynia się do zwiększenia efektywności
  systemu
  i ułatwia przejście na system energetyczny oparty na energii odnawialnej. Jest to zatem sam w sobie skuteczny środek ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Nie jest zatem wymagane stworzenie ram dodatkowości, które miałyby zastosowanie w szczególności do odnawialnej energii elektrycznej dostarczanej na potrzeby pojazdów elektrycznych w transporcie. [Popr. 10] |
| --- | --- |

(33)

Bezpośrednia elektryfikacja sektorów będących odbiorcą końcowym, w tym sektora transportu, przyczynia się do zwiększenia efektywności
  systemu
  i ułatwia przejście na system energetyczny oparty na energii odnawialnej. Jest to zatem sam w sobie skuteczny środek ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Nie jest zatem wymagane stworzenie ram dodatkowości, które miałyby zastosowanie w szczególności do odnawialnej energii elektrycznej dostarczanej na potrzeby pojazdów elektrycznych w transporcie. [Popr. 10]

| (34) | Ponieważ paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego mają być liczone jako energia odnawialna niezależnie od sektora, w którym są stosowane, zasady określania ich odnawialnego charakteru w przypadku produkcji z wykorzystaniem energii elektrycznej, które miały zastosowanie do tych paliw tylko wówczas, gdy były one zużywane w sektorze transportu, powinny zostać rozszerzone na wszystkie paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego, niezależnie od sektora, w którym są zużywane. |
| --- | --- |

(34)

Ponieważ paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego mają być liczone jako energia odnawialna niezależnie od sektora, w którym są stosowane, zasady określania ich odnawialnego charakteru w przypadku produkcji z wykorzystaniem energii elektrycznej, które miały zastosowanie do tych paliw tylko wówczas, gdy były one zużywane w sektorze transportu, powinny zostać rozszerzone na wszystkie paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego, niezależnie od sektora, w którym są zużywane.

| (34a) | Energia elektryczna uzyskana z bezpośredniego podłączenia do jednej lub kilku instalacji wytwarzającej odnawialną energię elektryczną może być w całości zaliczana jako odnawialna energia elektryczna, jeżeli jest zużywana do celów produkcji paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego. Instalacje pokazują, że dana energia elektryczna została dostarczona bez pobierania jej z sieci. Energia elektryczna pobrana z sieci może być zaliczona w całości jako odnawialna energia elektryczna, pod warunkiem że jest ona produkowana wyłącznie ze źródeł odnawialnych, a właściwości odnawialne i inne odpowiednie kryteria zostały wykazane poprzez zawarcie umowy o zakup energii. Aby produkcja została w pełni zakwalifikowana jako paliwo odnawialne pochodzenia niebiologicznego, korelacja geograficzna powinna odbywać się na poziomie kraju, a nie obszaru rynkowego, i powinna uwzględniać również sytuacje na morzu. O stwierdzenie pochodzenia tej energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych występuje się tylko raz i tylko w jednym sektorze będącym odbiorcą końcowym. To samo powinno dotyczyć paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego przywożonych do Unii. [Popr. 11] |
| --- | --- |

(34a)

Energia elektryczna uzyskana z bezpośredniego podłączenia do jednej lub kilku instalacji wytwarzającej odnawialną energię elektryczną może być w całości zaliczana jako odnawialna energia elektryczna, jeżeli jest zużywana do celów produkcji paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego. Instalacje pokazują, że dana energia elektryczna została dostarczona bez pobierania jej z sieci. Energia elektryczna pobrana z sieci może być zaliczona w całości jako odnawialna energia elektryczna, pod warunkiem że jest ona produkowana wyłącznie ze źródeł odnawialnych, a właściwości odnawialne i inne odpowiednie kryteria zostały wykazane poprzez zawarcie umowy o zakup energii. Aby produkcja została w pełni zakwalifikowana jako paliwo odnawialne pochodzenia niebiologicznego, korelacja geograficzna powinna odbywać się na poziomie kraju, a nie obszaru rynkowego, i powinna uwzględniać również sytuacje na morzu. O stwierdzenie pochodzenia tej energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych występuje się tylko raz i tylko w jednym sektorze będącym odbiorcą końcowym. To samo powinno dotyczyć paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego przywożonych do Unii. [Popr. 11]

| (35) | Aby zapewnić wyższą skuteczność środowiskową unijnych kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w odniesieniu do stałych paliw z biomasy w instalacjach wytwarzających energię cieplną, elektryczną i chłodniczą, należy obniżyć minimalny próg stosowania takich kryteriów z obecnych 20 MW do 
  7,5
  MW. |
| --- | --- |

(35)

Aby zapewnić wyższą skuteczność środowiskową unijnych kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w odniesieniu do stałych paliw z biomasy w instalacjach wytwarzających energię cieplną, elektryczną i chłodniczą, należy obniżyć minimalny próg stosowania takich kryteriów z obecnych 20 MW do 
  7,5
  MW.

| (36) | Dyrektywa (UE) 2018/2001 wzmocniła ramy zrównoważonego rozwoju w zakresie bioenergii i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych poprzez ustanowienie kryteriów dla wszystkich sektorów będących odbiorcą końcowym. Określono w niej przepisy szczegółowe dotyczące biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy produkowanych z biomasy leśnej, wymagające zapewnienia zrównoważonego charakteru czynności związanych z pozyskiwaniem biomasy oraz rozliczania emisji spowodowanych zmianą sposobu użytkowania gruntów. Aby zapewnić lepszą ochronę szczególnie różnorodnych biologicznie i bogatych w węgiel siedlisk, takich jak lasy pierwotne,
  starodrzewy,
  lasy o dużej różnorodności biologicznej, użytki zielone, torfowiska
  i wrzosowiska
  , należy wprowadzić wyłączenia i ograniczenia dotyczące pozyskiwania biomasy leśnej z tych obszarów, zgodnie z podejściem stosowanym w odniesieniu do biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy rolniczej. Ponadto kryteria dotyczące ograniczenia emisji gazów cieplarnianych powinny mieć również zastosowanie do istniejących instalacji opartych na biomasie w celu zapewnienia, aby produkcja bioenergii we wszystkich takich instalacjach prowadziła do redukcji emisji gazów cieplarnianych w porównaniu z energią wytwarzaną z paliw kopalnych.
  Lasy półnaturalne jako lasy lub inne grunty zalesione, które nie są lasami pierwotnymi ani lasami plantacyjnymi i składają się głównie z rodzimych drzew i gatunków krzewów, które nie zostały posadzone, mają wysoką wartość w zakresie różnorodności biologicznej i klimatu i nie powinny być przekształcane w lasy plantacyjne ani w inny sposób degradowane. Szczególną uwagę należy poświęcić naukom leśnym, aby odpowiedzieć na otwarte pytania i dostarczyć dane, ponieważ mają one kluczowe znaczenie dla lepszego zrozumienia roli naszych drzew dla klimatu, środowiska, gospodarki i społeczeństwa. Biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy produkowane z biomasy rolniczej i leśnej oraz paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego powinny być pozyskiwane z gruntów lub lasów, w odniesieniu do których przestrzegane są prawa osób trzecich dotyczące użytkowania i własności gruntów lub lasów poprzez uzyskanie dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody tych stron trzecich, przy udziale instytucji i organizacji przedstawicielskich oraz przy jednoczesnym poszanowaniu praw człowieka i praw pracowniczych osób trzecich oraz braku zagrożenia dla dostępności żywności i paszy dla osób trzecich. |
| --- | --- |

(36)

Dyrektywa (UE) 2018/2001 wzmocniła ramy zrównoważonego rozwoju w zakresie bioenergii i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych poprzez ustanowienie kryteriów dla wszystkich sektorów będących odbiorcą końcowym. Określono w niej przepisy szczegółowe dotyczące biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy produkowanych z biomasy leśnej, wymagające zapewnienia zrównoważonego charakteru czynności związanych z pozyskiwaniem biomasy oraz rozliczania emisji spowodowanych zmianą sposobu użytkowania gruntów. Aby zapewnić lepszą ochronę szczególnie różnorodnych biologicznie i bogatych w węgiel siedlisk, takich jak lasy pierwotne,
  starodrzewy,
  lasy o dużej różnorodności biologicznej, użytki zielone, torfowiska
  i wrzosowiska
  , należy wprowadzić wyłączenia i ograniczenia dotyczące pozyskiwania biomasy leśnej z tych obszarów, zgodnie z podejściem stosowanym w odniesieniu do biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy rolniczej. Ponadto kryteria dotyczące ograniczenia emisji gazów cieplarnianych powinny mieć również zastosowanie do istniejących instalacji opartych na biomasie w celu zapewnienia, aby produkcja bioenergii we wszystkich takich instalacjach prowadziła do redukcji emisji gazów cieplarnianych w porównaniu z energią wytwarzaną z paliw kopalnych.
  Lasy półnaturalne jako lasy lub inne grunty zalesione, które nie są lasami pierwotnymi ani lasami plantacyjnymi i składają się głównie z rodzimych drzew i gatunków krzewów, które nie zostały posadzone, mają wysoką wartość w zakresie różnorodności biologicznej i klimatu i nie powinny być przekształcane w lasy plantacyjne ani w inny sposób degradowane. Szczególną uwagę należy poświęcić naukom leśnym, aby odpowiedzieć na otwarte pytania i dostarczyć dane, ponieważ mają one kluczowe znaczenie dla lepszego zrozumienia roli naszych drzew dla klimatu, środowiska, gospodarki i społeczeństwa. Biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy produkowane z biomasy rolniczej i leśnej oraz paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego powinny być pozyskiwane z gruntów lub lasów, w odniesieniu do których przestrzegane są prawa osób trzecich dotyczące użytkowania i własności gruntów lub lasów poprzez uzyskanie dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody tych stron trzecich, przy udziale instytucji i organizacji przedstawicielskich oraz przy jednoczesnym poszanowaniu praw człowieka i praw pracowniczych osób trzecich oraz braku zagrożenia dla dostępności żywności i paszy dla osób trzecich.

| (37) | Aby zmniejszyć obciążenie administracyjne producentów paliw odnawialnych i pochodzących z recyklingu paliw węglowych oraz obciążenie państw członkowskich, w przypadku gdy Komisja w drodze aktu wykonawczego uznała dobrowolne lub krajowe systemy za systemy dostarczające dowodów lub dokładnych danych dotyczących zgodności z kryteriami zrównoważonego rozwoju i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, a także z innymi wymogami określonymi w niniejszej dyrektywie, państwa członkowskie powinny przyjąć wyniki certyfikacji przeprowadzonej w ramach takich systemów w zakresie uznanym przez Komisję. Aby zmniejszyć obciążenie małych instalacji, państwa członkowskie powinny ustanowić uproszczony mechanizm weryfikacji dla instalacji o mocy od 5 do 
  20
  MW. |
| --- | --- |

(37)

Aby zmniejszyć obciążenie administracyjne producentów paliw odnawialnych i pochodzących z recyklingu paliw węglowych oraz obciążenie państw członkowskich, w przypadku gdy Komisja w drodze aktu wykonawczego uznała dobrowolne lub krajowe systemy za systemy dostarczające dowodów lub dokładnych danych dotyczących zgodności z kryteriami zrównoważonego rozwoju i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, a także z innymi wymogami określonymi w niniejszej dyrektywie, państwa członkowskie powinny przyjąć wyniki certyfikacji przeprowadzonej w ramach takich systemów w zakresie uznanym przez Komisję. Aby zmniejszyć obciążenie małych instalacji, państwa członkowskie powinny ustanowić uproszczony mechanizm weryfikacji dla instalacji o mocy od 5 do 
  20
  MW.

| (38) | Celem unijnej bazy danych, którą stworzy Komisja, będzie umożliwienie śledzenia ciekłych i gazowych paliw odnawialnych i pochodzących z recyklingu paliw węglowych. Jej zakres należy rozszerzyć z transportu na wszystkie inne sektory będące odbiorcą końcowym, w których stosuje się takie paliwa. Powinno to wnieść istotny wkład w kompleksowe monitorowanie produkcji i zużycia tych paliw przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka podwójnego liczenia lub nieprawidłowości w łańcuchach dostaw objętych unijną bazą danych. Ponadto, aby uniknąć ryzyka podwójnych roszczeń w odniesieniu do tego samego gazu odnawialnego, należy unieważnić gwarancję pochodzenia wydaną dla każdej przesyłki gazu odnawialnego zarejestrowanej w bazie danych.
  Ta baza danych powinna być publicznie dostępna w otwartej, przejrzystej i przystępnej dla użytkownika formie. Komisja powinna publikować roczne sprawozdania dla opinii publicznej na temat informacji zgłoszonych do unijnej bazy danych, w tym ilości, pochodzenia geograficznego i rodzaju surowca dla biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy. |
| --- | --- |

(38)

Celem unijnej bazy danych, którą stworzy Komisja, będzie umożliwienie śledzenia ciekłych i gazowych paliw odnawialnych i pochodzących z recyklingu paliw węglowych. Jej zakres należy rozszerzyć z transportu na wszystkie inne sektory będące odbiorcą końcowym, w których stosuje się takie paliwa. Powinno to wnieść istotny wkład w kompleksowe monitorowanie produkcji i zużycia tych paliw przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka podwójnego liczenia lub nieprawidłowości w łańcuchach dostaw objętych unijną bazą danych. Ponadto, aby uniknąć ryzyka podwójnych roszczeń w odniesieniu do tego samego gazu odnawialnego, należy unieważnić gwarancję pochodzenia wydaną dla każdej przesyłki gazu odnawialnego zarejestrowanej w bazie danych.
  Ta baza danych powinna być publicznie dostępna w otwartej, przejrzystej i przystępnej dla użytkownika formie. Komisja powinna publikować roczne sprawozdania dla opinii publicznej na temat informacji zgłoszonych do unijnej bazy danych, w tym ilości, pochodzenia geograficznego i rodzaju surowca dla biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy.

| (38a) | Aby zrekompensować obciążenia regulacyjne dla obywateli, administracji i przedsiębiorstw wprowadzone niniejszą dyrektywą, Komisja powinna – w ramach rocznego badania obciążenia prowadzonego zgodnie z pkt 48 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa – dokonać przeglądu ram regulacyjnych w odnośnych sektorach zgodnie z zasadą „jedno więcej – jedno mniej”, jak określono w komunikacie Komisji z dnia 29 kwietnia 2021 r. zatytułowanym „Lepsze stanowienie prawa: połączenie sił na rzecz stanowienia lepszego prawa” oraz, w stosownych przypadkach, przedstawić wnioski ustawodawcze dotyczące zmiany lub usunięcia przepisów w innych aktach ustawodawczych Unii, które generują koszty przestrzegania przepisów w tych sektorach. |
| --- | --- |

(38a)

Aby zrekompensować obciążenia regulacyjne dla obywateli, administracji i przedsiębiorstw wprowadzone niniejszą dyrektywą, Komisja powinna – w ramach rocznego badania obciążenia prowadzonego zgodnie z pkt 48 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa – dokonać przeglądu ram regulacyjnych w odnośnych sektorach zgodnie z zasadą „jedno więcej – jedno mniej”, jak określono w komunikacie Komisji z dnia 29 kwietnia 2021 r. zatytułowanym „Lepsze stanowienie prawa: połączenie sił na rzecz stanowienia lepszego prawa” oraz, w stosownych przypadkach, przedstawić wnioski ustawodawcze dotyczące zmiany lub usunięcia przepisów w innych aktach ustawodawczych Unii, które generują koszty przestrzegania przepisów w tych sektorach.

| (38b) | Należy przewidzieć odpowiednie przepisy dotyczące zwalczania nadużyć finansowych, w szczególności w odniesieniu do zużytego oleju spożywczego, w którym powszechnym składnikiem mieszanki jest olej palmowy. Wykrywanie oszustw i zapobieganie im jest niezbędne, aby zapobiegać nieuczciwej konkurencji i szerzącemu się wylesianiu w krajach trzecich, należy zatem wdrożyć pełną i podlegającą certyfikacji możliwość śledzenia tych surowców. |
| --- | --- |

(38b)

Należy przewidzieć odpowiednie przepisy dotyczące zwalczania nadużyć finansowych, w szczególności w odniesieniu do zużytego oleju spożywczego, w którym powszechnym składnikiem mieszanki jest olej palmowy. Wykrywanie oszustw i zapobieganie im jest niezbędne, aby zapobiegać nieuczciwej konkurencji i szerzącemu się wylesianiu w krajach trzecich, należy zatem wdrożyć pełną i podlegającą certyfikacji możliwość śledzenia tych surowców.

| (39) | W rozporządzeniu (UE) 2018/1999 w sprawie zarządzania unią energetyczną kilkakrotnie zawarto odniesienie do ogólnounijnego wiążącego celu polegającego na osiągnięciu co najmniej 32 % udziału energii odnawialnej w zużyciu energii w Unii w roku 2030. Ponieważ konieczne jest podwyższenie tego celu, aby skutecznie przyczynić się do realizacji celu polegającego na zmniejszeniu emisji gazów cieplarnianych o 
  co najmniej
  55 % do 2030 r., należy zmienić te odniesienia. Żadne określone dodatkowe wymogi w zakresie planowania i sprawozdawczości nie doprowadzą do utworzenia nowego systemu planowania i sprawozdawczości, ale powinny podlegać istniejącym ramom planowania i sprawozdawczości ustanowionym w rozporządzeniu (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

(39)

W rozporządzeniu (UE) 2018/1999 w sprawie zarządzania unią energetyczną kilkakrotnie zawarto odniesienie do ogólnounijnego wiążącego celu polegającego na osiągnięciu co najmniej 32 % udziału energii odnawialnej w zużyciu energii w Unii w roku 2030. Ponieważ konieczne jest podwyższenie tego celu, aby skutecznie przyczynić się do realizacji celu polegającego na zmniejszeniu emisji gazów cieplarnianych o 
  co najmniej
  55 % do 2030 r., należy zmienić te odniesienia. Żadne określone dodatkowe wymogi w zakresie planowania i sprawozdawczości nie doprowadzą do utworzenia nowego systemu planowania i sprawozdawczości, ale powinny podlegać istniejącym ramom planowania i sprawozdawczości ustanowionym w rozporządzeniu (UE) 2018/1999.

| (40) | Należy zmienić zakres dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/70/WE (16), aby uniknąć dublowania wymogów regulacyjnych dotyczących celów w zakresie obniżania emisyjności paliw transportowych oraz aby dostosować tę dyrektywę do dyrektywy (UE) 2018/2001. |
| --- | --- |

(40)

Należy zmienić zakres dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/70/WE (16), aby uniknąć dublowania wymogów regulacyjnych dotyczących celów w zakresie obniżania emisyjności paliw transportowych oraz aby dostosować tę dyrektywę do dyrektywy (UE) 2018/2001.

| (40a) | Należy również wspierać badania i innowacje w dziedzinie czystych źródeł energii, takich jak wodór, aby zaspokoić rosnące zapotrzebowanie na paliwa alternatywne, a przede wszystkim wprowadzić na rynek energię o kosztach niższych niż koszty paliw kopalnych, takich jak olej napędowy, olej opałowy czy benzyna, których ceny są obecnie rekordowo wysokie. |
| --- | --- |

(40a)

Należy również wspierać badania i innowacje w dziedzinie czystych źródeł energii, takich jak wodór, aby zaspokoić rosnące zapotrzebowanie na paliwa alternatywne, a przede wszystkim wprowadzić na rynek energię o kosztach niższych niż koszty paliw kopalnych, takich jak olej napędowy, olej opałowy czy benzyna, których ceny są obecnie rekordowo wysokie.

| (41) | Należy zmienić definicje sformułowane w dyrektywie 98/70/WE w celu dostosowania ich do dyrektywy (UE) 2018/2001, a tym samym uniknięcia stosowania różnych definicji w tych dwóch aktach. |
| --- | --- |

(41)

Należy zmienić definicje sformułowane w dyrektywie 98/70/WE w celu dostosowania ich do dyrektywy (UE) 2018/2001, a tym samym uniknięcia stosowania różnych definicji w tych dwóch aktach.

| (42) | Należy uchylić obowiązki dotyczące redukcji emisji gazów cieplarnianych i stosowania biopaliw określone w dyrektywie 98/70/WE w celu usprawnienia i uniknięcia podwójnej regulacji wzmocnionych obowiązków w zakresie obniżania emisyjności paliw transportowych, które przewidziano w dyrektywie (UE) 2018/2001. |
| --- | --- |

(42)

Należy uchylić obowiązki dotyczące redukcji emisji gazów cieplarnianych i stosowania biopaliw określone w dyrektywie 98/70/WE w celu usprawnienia i uniknięcia podwójnej regulacji wzmocnionych obowiązków w zakresie obniżania emisyjności paliw transportowych, które przewidziano w dyrektywie (UE) 2018/2001.

| (43) | Należy uchylić obowiązki dotyczące monitorowania i sprawozdawczości w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych, określone w dyrektywie 98/70/WE, aby uniknąć podwójnego uregulowania obowiązków sprawozdawczych. |
| --- | --- |

(43)

Należy uchylić obowiązki dotyczące monitorowania i sprawozdawczości w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych, określone w dyrektywie 98/70/WE, aby uniknąć podwójnego uregulowania obowiązków sprawozdawczych.

| (44) | Należy uchylić dyrektywę Rady (UE) 2015/652, w której określono szczegółowe zasady jednolitego wdrażania art. 7a dyrektywy 98/70/WE, ponieważ wraz z uchyleniem art. 7a dyrektywy 98/70/WE niniejszą dyrektywą staje się ona nieaktualna. |
| --- | --- |

(44)

Należy uchylić dyrektywę Rady (UE) 2015/652, w której określono szczegółowe zasady jednolitego wdrażania art. 7a dyrektywy 98/70/WE, ponieważ wraz z uchyleniem art. 7a dyrektywy 98/70/WE niniejszą dyrektywą staje się ona nieaktualna.

| (45) | Jeśli chodzi o składniki pochodzenia biologicznego w oleju napędowym do silników wysokoprężnych, odniesienie w dyrektywie 98/70/WE do oleju napędowego typu B7, tj. oleju zawierającego do 7 % estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME), ogranicza dostępne warianty osiągnięcia wyższych wartości docelowych w zakresie włączenia biopaliw, jak określono w dyrektywie (UE) 2018/2001. Wynika to z faktu, że niemal cała unijna podaż oleju napędowego kwalifikuje się już jako B7. Z tego powodu należy zwiększyć maksymalny udział składników pochodzenia biologicznego z 7 % do 10 %. Utrzymanie rozpowszechnienia na rynku oleju napędowego typu B10, tj. oleju napędowego zawierającego do 10 % estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME), wymaga wprowadzenia w całej Unii stopnia ochrony B7 w odniesieniu do 7-procentowej zawartości FAME w oleju napędowym ze względu na znaczny odsetek niekompatybilnych z B10 pojazdów, które zgodnie z oczekiwaniami mają się znaleźć we flocie do 2030 r. Należy to odzwierciedlić w art. 4 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 98/70/WE zmienionej niniejszym aktem. |
| --- | --- |

(45)

Jeśli chodzi o składniki pochodzenia biologicznego w oleju napędowym do silników wysokoprężnych, odniesienie w dyrektywie 98/70/WE do oleju napędowego typu B7, tj. oleju zawierającego do 7 % estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME), ogranicza dostępne warianty osiągnięcia wyższych wartości docelowych w zakresie włączenia biopaliw, jak określono w dyrektywie (UE) 2018/2001. Wynika to z faktu, że niemal cała unijna podaż oleju napędowego kwalifikuje się już jako B7. Z tego powodu należy zwiększyć maksymalny udział składników pochodzenia biologicznego z 7 % do 10 %. Utrzymanie rozpowszechnienia na rynku oleju napędowego typu B10, tj. oleju napędowego zawierającego do 10 % estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME), wymaga wprowadzenia w całej Unii stopnia ochrony B7 w odniesieniu do 7-procentowej zawartości FAME w oleju napędowym ze względu na znaczny odsetek niekompatybilnych z B10 pojazdów, które zgodnie z oczekiwaniami mają się znaleźć we flocie do 2030 r. Należy to odzwierciedlić w art. 4 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 98/70/WE zmienionej niniejszym aktem.

| (45a) | Szersze wykorzystanie energii odnawialnej może także zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne i samowystarczalność, między innymi dzięki zmniejszeniu uzależnienia od paliw kopalnych. Jednak zasadnicze znaczenie dla sprawiedliwego i efektywnego wykorzystania tej transformacji ma dalsze wzmocnienie systemu przesyłowego oraz połączenia międzysystemowe, tak aby wynikające z tej transformacji korzyści były rozłożone równomiernie na całą populację Unii i nie prowadziły do ubóstwa energetycznego. |
| --- | --- |

(45a)

Szersze wykorzystanie energii odnawialnej może także zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne i samowystarczalność, między innymi dzięki zmniejszeniu uzależnienia od paliw kopalnych. Jednak zasadnicze znaczenie dla sprawiedliwego i efektywnego wykorzystania tej transformacji ma dalsze wzmocnienie systemu przesyłowego oraz połączenia międzysystemowe, tak aby wynikające z tej transformacji korzyści były rozłożone równomiernie na całą populację Unii i nie prowadziły do ubóstwa energetycznego.

| (46) | Postanowienia przejściowe powinny umożliwić dalsze uporządkowane gromadzenie danych oraz wypełnianie obowiązków sprawozdawczych w odniesieniu do artykułów dyrektywy 98/70/WE uchylonych niniejszą dyrektywą. |
| --- | --- |

(46)

Postanowienia przejściowe powinny umożliwić dalsze uporządkowane gromadzenie danych oraz wypełnianie obowiązków sprawozdawczych w odniesieniu do artykułów dyrektywy 98/70/WE uchylonych niniejszą dyrektywą.

| (47) | Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. dotyczącą dokumentów wyjaśniających (17) państwa członkowskie zobowiązały się do złożenia, w uzasadnionych przypadkach, wraz z powiadomieniem o transpozycji, jednego lub większej liczby dokumentów wyjaśniających związki między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im częściami krajowych instrumentów transpozycyjnych. W odniesieniu do niniejszej dyrektywy ustawodawca uznaje, że przekazanie takich dokumentów jest uzasadnione, w szczególności w następstwie wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Komisja/Belgia (18) (sprawa C-543/17). |
| --- | --- |

(47)

Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. dotyczącą dokumentów wyjaśniających (17) państwa członkowskie zobowiązały się do złożenia, w uzasadnionych przypadkach, wraz z powiadomieniem o transpozycji, jednego lub większej liczby dokumentów wyjaśniających związki między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im częściami krajowych instrumentów transpozycyjnych. W odniesieniu do niniejszej dyrektywy ustawodawca uznaje, że przekazanie takich dokumentów jest uzasadnione, w szczególności w następstwie wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Komisja/Belgia (18) (sprawa C-543/17).

| (47a) | Unia i jej partnerskie kraje rozwijające się dysponują ogromnym potencjałem w zakresie współpracy technologicznej, projektów dotyczących energii odnawialnej, eksportu czystej energii oraz rozwoju większych połączeń międzysystemowych sieci czystej energii. Pomimo stałego ogólnego wzrostu inwestycje w energię ze źródeł odnawialnych nadal koncentrują się w kilku regionach i krajach. Regiony zdominowane przez kraje rozwijające się i kraje o gospodarkach wschodzących pozostają stale niedostatecznie reprezentowane, przyciągając jedynie około 15 % światowych inwestycji w odnawialne źródła energii
   (19)

  . Unijne partnerstwa energetyczne powinny być ukierunkowane na projekty dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, a także wspierać rozwój projektów w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych oraz ustanawiać ramy prawne i finansowe. Powinny też obejmować zapewnianie niezbędnej pomocy technicznej i transfer wiedzy w ścisłej współpracy z sektorem prywatnym. Współpraca z Unią powinna zależeć od wypełniania zobowiązań dotyczących dobrych rządów oraz perspektywy stabilnej i długoterminowej współpracy. Współpraca w dziedzinie zrównoważonej energii powinna być priorytetem odpowiednich krajów w ramach inicjatywy Global Gateway. [Popr. 12] |
| --- | --- |

(47a)

Unia i jej partnerskie kraje rozwijające się dysponują ogromnym potencjałem w zakresie współpracy technologicznej, projektów dotyczących energii odnawialnej, eksportu czystej energii oraz rozwoju większych połączeń międzysystemowych sieci czystej energii. Pomimo stałego ogólnego wzrostu inwestycje w energię ze źródeł odnawialnych nadal koncentrują się w kilku regionach i krajach. Regiony zdominowane przez kraje rozwijające się i kraje o gospodarkach wschodzących pozostają stale niedostatecznie reprezentowane, przyciągając jedynie około 15 % światowych inwestycji w odnawialne źródła energii
   (19)

  . Unijne partnerstwa energetyczne powinny być ukierunkowane na projekty dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, a także wspierać rozwój projektów w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych oraz ustanawiać ramy prawne i finansowe. Powinny też obejmować zapewnianie niezbędnej pomocy technicznej i transfer wiedzy w ścisłej współpracy z sektorem prywatnym. Współpraca z Unią powinna zależeć od wypełniania zobowiązań dotyczących dobrych rządów oraz perspektywy stabilnej i długoterminowej współpracy. Współpraca w dziedzinie zrównoważonej energii powinna być priorytetem odpowiednich krajów w ramach inicjatywy Global Gateway. [Popr. 12]

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1

Zmiany w dyrektywie (UE) 2018/2001

W dyrektywie (UE) 2018/2001 wprowadza się następujące zmiany:

| 1) | w art. 2 akapit drugi wprowadza się następujące zmiany:








  -a) | pkt 1 otrzymuje brzmienie:










  „1) | »energia ze źródeł odnawialnych« lub »energia odnawialna« oznacza energię z odnawialnych, niekopalnych źródeł, czyli energię wiatru, energię słoneczną (słoneczną termiczną i fotowoltaiczną) i energię geotermalną, energię dyfuzji, energię z otoczenia, energię pływów i fal oraz inną energię oceanów, hydroenergię, biomasę, gaz składowiskowy, gaz z oczyszczalni ścieków i biogaz;”; |
| --- | --- | --- | --- |

1)

w art. 2 akapit drugi wprowadza się następujące zmiany:

-a)

pkt 1 otrzymuje brzmienie:

„1)

| -aa) | pkt 16 lit. c) otrzymuje brzmienie:










  „c) | którego podstawowym celem – zamiast przynoszenia zysków finansowych – jest raczej przynoszenie korzyści środowiskowych, ekonomicznych lub społecznych, zgodnie zasadą »efektywność energetyczna przede wszystkim«, jego udziałowcom, członkom lub lokalnym obszarom, na których on działa;”; |
| --- | --- | --- |

-aa)

pkt 16 lit. c) otrzymuje brzmienie:

„c)

którego podstawowym celem – zamiast przynoszenia zysków finansowych – jest raczej przynoszenie korzyści środowiskowych, ekonomicznych lub społecznych, zgodnie zasadą »efektywność energetyczna przede wszystkim«, jego udziałowcom, członkom lub lokalnym obszarom, na których on działa;”;

| a) | pkt 36 otrzymuje brzmienie:






  „36) | »paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego« oznaczają paliwa ciekłe i gazowe, których wartość energetyczna pochodzi ze źródeł odnawialnych innych niż biomasa;”; |
| --- | --- | --- |

a)

pkt 36 otrzymuje brzmienie:

„36)

| b) | pkt 47 otrzymuje brzmienie:






  „47) | »wartość standardowa« oznacza wartość wyprowadzoną z wartości typowej przy zastosowaniu określonych z góry czynników, która może być stosowana zamiast wartości rzeczywistej w pewnych okolicznościach, określonych w niniejszej dyrektywie;”; |
| --- | --- | --- |

b)

pkt 47 otrzymuje brzmienie:

„47)

| c) | dodaje się punkty w brzmieniu:








  „47a) | »wysokiej jakości drewno okrągłe« oznacza drewno okrągłe ścięte lub w inny sposób pozyskane i zebrane, którego cechy charakterystyczne, takie jak gatunek, wymiary, prostoliniowość i gęstość węzłów, czynią je odpowiednim do zastosowań przemysłowych, zgodnie z definicją i należytym uzasadnieniem państw członkowskich stosownie do odpowiednich warunków leśnych. Nie obejmuje to trzebieży lub drzew pozyskanych z lasów dotkniętych pożarami, zaatakowanych przez agrofagi, choroby lub dotkniętych szkodami spowodowanymi czynnikami abiotycznymi; |
| --- | --- | --- |

c)

dodaje się punkty w brzmieniu:

„47a)

| 47b) | »innowacyjna technologia pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych« oznacza technologię wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, która w co najmniej jeden sposób ulepsza porównywalne najnowocześniejsze technologie energii odnawialnej lub umożliwia eksploatację w znacznej mierze niewykorzystanego zasobu energii odnawialnej i która wiąże się z dużym stopniem ryzyka pod względem technologicznym, rynkowym lub finansowym, które jest wyższe niż ryzyko ogólnie związane z porównywalnymi nieinnowacyjnymi technologiami lub działaniami; |
| --- | --- |

47b)

| 47c
  ) | »obszar rynkowy« oznacza obszar rynkowy zdefiniowany w art. 2 pkt 65 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 (20); |
| --- | --- |

47c
  )

| 47d
  ) | »inteligentny system pomiarowy« oznacza inteligentny system opomiarowania zdefiniowany w art. 2 pkt 23 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 (21); |
| --- | --- |

47d
  )

| 47e
  ) | »punkt ładowania« oznacza punkt ładowania zdefiniowany w art. 2 pkt 33 dyrektywy (UE) 2019/944; |
| --- | --- |

47e
  )

| 47f
  ) | »uczestnik rynku« oznacza uczestnika rynku zdefiniowanego w art. 2 pkt 25 rozporządzenia (UE) 2019/943; |
| --- | --- |

47f
  )

| 47g
  ) | »rynek energii elektrycznej« oznacza rynek energii elektrycznej zdefiniowany w art. 2 pkt 9 dyrektywy (UE) 2019/944; |
| --- | --- |

47g
  )

| 47h
  ) | »bateria do użytku domowego« oznacza samodzielną baterię wielokrotnego ładowania o pojemności znamionowej wyższej niż 2 kWh, która nadaje się do montażu i użytkowania w środowisku domowym; |
| --- | --- |

47h
  )

| 47i
  ) | »akumulator pojazdów elektrycznych« oznacza akumulator pojazdów elektrycznych zdefiniowany w art. 2 pkt 12 [proponowanego rozporządzenia w sprawie baterii i zużytych baterii, uchylającego dyrektywę 2006/66/WE i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/1020 (22)]; |
| --- | --- |

47i
  )

| 47j
  ) | »bateria przemysłowa« oznacza baterię przemysłową zdefiniowaną w art. 2 pkt 11 [proponowanego rozporządzenia w sprawie baterii i zużytych baterii, uchylającego dyrektywę 2006/66/WE i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/1020]; |
| --- | --- |

47j
  )

| 47k
  ) | »stan zdrowia baterii« oznacza stan zdrowia baterii zdefiniowany w art. 2 pkt 25 [wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie baterii i zużytych baterii, uchylającego dyrektywę 2006/66/WE i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/1020 (23)]; |
| --- | --- |

47k
  )

| 47l
  ) | »poziom naładowania« oznacza poziom naładowania zdefiniowany w art. 2 pkt 24 [wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie baterii i zużytych baterii, uchylającego dyrektywę 2006/66/WE i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/1020]; |
| --- | --- |

47l
  )

| 47m
  ) | »wartość zadana mocy« oznacza informacje przechowywane w systemie zarządzania baterią, określające ustawienia mocy elektrycznej, przy których bateria pracuje podczas ładowania lub rozładowywania, służące optymalizacji stanu zdrowia baterii i je eksploatacji; |
| --- | --- |

47m
  )

| 47n
  ) | »inteligentne ładowanie« oznacza operację ładowania, podczas której intensywność energii elektrycznej dostarczanej do baterii jest dostosowywane w czasie rzeczywistym na podstawie informacji otrzymanych za pośrednictwem łączności elektronicznej
  i która może być realizowana przy normalnych prędkościach ładowania, jak również podczas szybkiego ładowania poprzez reagowanie na dynamiczne sygnały cenowe lub optymalizację przepływu mocy; |
| --- | --- |

47n
  )

| 47o
  ) | »organ regulacyjny« oznacza organ regulacyjny zdefiniowany w art. 2 pkt 2 rozporządzenia (UE) 2019/943; |
| --- | --- |

47o
  )

| 47p
  ) | »ładowanie dwukierunkowe« oznacza
  operację inteligentnego ładowania
  , podczas 
  której
  kierunek
  przepływu
  może zostać odwrócony,
  co umożliwia przepływ energii elektrycznej
  z baterii do punktu ładowania, do którego jest
  ona
  podłączona; |
| --- | --- |

47p
  )

| 47q
  ) | »punkt ładowania o normalnej mocy« oznacza ▌punkt ładowania o normalnej mocy ▌zdefiniowany w art. 2 pkt 31) [wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych, uchylającego dyrektywę 2014/94/UE]; |
| --- | --- |

47q
  )

| 47r) | »bateria społecznościowa« oznacza samodzielną ładowalną baterię o pojemności znamionowej większej niż 50 kWh, która nadaje się do instalacji i użytkowania w środowisku mieszkalnym, handlowym lub przemysłowym i jest własnością działających grupowo prosumentów energii odnawialnej lub społeczności energetycznej działającej w zakresie energii odnawialnej; |
| --- | --- |

47r)

| 47s) | »umowa zakupu energii ze źródeł odnawialnych« oznacza umowę, na mocy której osoba fizyczna lub prawna zgadza się na zakup energii ze źródeł odnawialnych bezpośrednio od producenta, która obejmuje między innymi umowy zakupu energii ze źródeł odnawialnych, umowy zakupu odnawialnej energii wodorowej oraz umowy zakupu energii ze źródeł odnawialnych dotyczące ogrzewania i chłodzenia; |
| --- | --- |

47s)

| 47t) | »umowa zakupu odnawialnej energii grzewczej i chłodniczej« oznacza umowę, na podstawie której osoba fizyczna lub prawna zgadza się na zakup odnawialnej energii grzewczej i chłodniczej bezpośrednio od producenta; |
| --- | --- |

47t)

| 47u) | »umowa zakupu odnawialnej energii wodorowej« oznacza umowę, na podstawie której osoba fizyczna lub prawna zgadza się na zakup paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego bezpośrednio od producenta; |
| --- | --- |

47u)

| 47v
  ) | »przemysł« oznacza przedsiębiorstwa i produkty, które wchodzą w zakres sekcji B, C, F i J dział 63 statystycznej klasyfikacji działalności gospodarczej (NACE Rev. 2) (24); |
| --- | --- |

47v
  )

| 47w
  ) | »cel inny niż energetyczny« oznacza wykorzystanie paliw jako surowców w procesie przemysłowym zamiast wykorzystania ich do produkcji energii; |
| --- | --- |

47w
  )

| 47x
  ) | »paliwa odnawialne« oznaczają biopaliwa, biopłyny, paliwa z biomasy oraz paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego; |
| --- | --- |

47x
  )

| 47y) | »efektywność energetyczna przede wszystkim« oznacza efektywność energetyczną przede wszystkim w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia (UE) 2018/1999; |
| --- | --- |

47y)

| 47z) | »hybrydowy składnik aktywów związany z morską energią odnawialną« oznacza zasób przesyłowy o podwójnej funkcji łączącej wytwarzanie energii z morskich źródeł odnawialnych i przesył na ląd i na co najmniej dwa obszary rynkowe; |
| --- | --- |

47z)

| 47aa) | »odnawialne lokalne systemy ciepłownicze i chłodnicze« oznaczają wysoce efektywne energetycznie lokalne systemy ciepłownicze i chłodnicze wykorzystujące wyłącznie odnawialne źródła energii; |
| --- | --- |

47aa)

| 47ab) | „pierwotna biomasa drzewna: oznacza każde drewno okrągłe, które jest wycinane lub w inny sposób pozyskiwane i usuwane. Składa się ona z drewna usuniętego, tj. z drewna usuniętego z lasów, w tym z drewna odzyskanego w wyniku naturalnego obumarcia oraz drewna pochodzącego z wycinki i procesu pozyskiwania. Obejmuje ona drewno usunięte wraz z korą lub bez kory, w tym drewno usunięte w formie okrągłej lub podzielone, zgrubnie obrobione lub w innej formie, np. gałęzie, korzenie, pniaki i obrzęki pnia (jeżeli zostały one pozyskane), oraz drewno z grubsza ukształtowane lub zaostrzone. Nie obejmuje to biomasy drzewnej uzyskanej w ramach zrównoważonych środków zapobiegania pożarom lasów na obszarach wysokiego zagrożenia pożarowego, biomasy drzewnej pozyskanej w wyniku wprowadzenia środków bezpieczeństwa drogowego ani biomasy drzewnej pozyskanej z lasów dotkniętych klęskami żywiołowymi, aktywnością szkodników lub chorobami w celu zapobieżenia ich rozprzestrzenianiu się, przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum pozyskiwania drewna i ochronie różnorodności biologicznej, co prowadzi do powstania bardziej zróżnicowanych i odpornych lasów oraz opiera się na wytycznych Komisji; [Popr. 42] |
| --- | --- |

47ab)

| 47ac) | »wodór odnawialny« oznacza wodór wytwarzany w drodze elektrolizy wody (w elektrolizerze zasilanym energią elektryczną pochodzącą ze źródeł odnawialnych) lub w procesie reformingu biogazu lub biochemicznej konwersji biomasy, pod warunkiem że spełnione są kryteria zrównoważonego rozwoju określone w art. 29 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001; |
| --- | --- |

47ac)

| 47ad
  ) | »plantacja leśna« oznacza las zasadzony przez człowieka, intensywnie zarządzany i spełniający na etapie sadzenia i dojrzałości drzewostanu wszystkie następujące kryteria: jeden gatunek lub dwa gatunki, taka sama klasa wiekowa i równe odstępy. Obejmuje to plantacje o krótkiej rotacji przeznaczone do produkcji drewna, włókna i energii i nie obejmuje lasów zasadzonych w celu ochrony lub odtworzenia ekosystemu, jak również lasów powstałych w wyniku sadzenia lub siewu, które na etapie dojrzałości drzewostanu są zbliżone lub będą zbliżone do naturalnie odnawiających się lasów; |
| --- | --- |

47ad
  )

| 47ae
  ) | »las zasadzony przez człowieka« oznacza las składający się głównie z drzew pochodzących z sadzenia lub siewu celowego, pod warunkiem że posadzone lub wysiane drzewa mają stanowić więcej niż pięćdziesiąt procent drzewostanu na etapie dojrzałości; obejmuje to las odroślowy pochodzący od drzew, które pierwotnie posadzono lub wysiano; ▌ |
| --- | --- |

47ae
  )

| 47af) | »energia dyfuzji« oznacza energię naturalnie wytworzoną z różnicy w stężeniu soli między dwoma płynami, zwykle wodą słodką i słoną; |
| --- | --- |

47af)

| 47ag) | »wydajny system« oznacza system energetyczny, który w sposób opłacalny integruje energię ze źródeł odnawialnych i maksymalizuje wartość elastyczności po stronie popytu w celu optymalizacji przejścia na neutralność klimatyczną, mierzoną redukcją kosztów inwestycji systemowych i kosztów operacyjnych, emisji gazów cieplarnianych i wykorzystania paliw kopalnych w każdym krajowym koszyku energetycznym; |
| --- | --- |

47ag)

| 47ah) | »hybrydowa elektrownia odnawialna« oznacza połączenie dwóch lub więcej technologii wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych ze wspólnym przyłączem do sieci, które może również obejmować zdolności magazynowania; |
| --- | --- |

47ah)

| 47ai) | »kolokacyjny projekt magazynowania energii« oznacza projekt obejmujący magazyn energii i zakład produkujący energię odnawialną, połączone w tym samym punkcie dostępu do sieci;”; |
| --- | --- |

47ai)

| 47aj) | »pojazd elektryczny wykorzystujący energię słoneczną« oznacza wysoko energooszczędny pojazd silnikowy wyposażony w zespół napędowy zawierający tylko jedno nieperyferyjne urządzenie elektryczne jako przetwornik energii z elektrycznym ładowalnym układem magazynowania energii, który można ładować z zewnątrz, wyposażony także w panele fotowoltaiczne zintegrowane z pojazdem;” |
| --- | --- |

47aj)

| 2) | w art. 3 wprowadza się następujące zmiany:






  a) | ust. 1 otrzymuje brzmienie:

  „1.   Państwa członkowskie wspólnie zapewniają, aby udział energii ze źródeł odnawialnych w Unii w końcowym zużyciu energii brutto w 2030 r. wynosił co najmniej
  45
   %.


  W celu promowania produkcji i wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych z innowacyjnych technologii energii odnawialnej oraz w celu ochrony konkurencyjności przemysłowej Unii każde państwo członkowskie ustala orientacyjny cel, zgodnie z którym co najmniej 5 % nowych zainstalowanych mocy w zakresie energii ze źródeł odnawialnych w okresie od dnia... [wejście w życie dyrektywy] a 2030 r. będzie stanowić innowacyjną technologię energii ze źródeł odnawialnych.




  W celu ułatwienia dalszego upowszechniania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych oraz zwiększenia elastyczności i usług bilansujących państwa członkowskie ustalają orientacyjny cel w zakresie technologii magazynowania.




  Aby wesprzeć racjonalne pod względem kosztów osiągnięcie celu, o którym mowa w akapicie pierwszym, oraz osiągnięcie efektywności systemu, państwa członkowskie ustalają minimalny orientacyjny cel krajowy w zakresie elastyczności po stronie popytu, odpowiadający zmniejszeniu szczytowego zapotrzebowania na energię elektryczną o 5 % do 2030 r. Cel ten osiąga się poprzez aktywację elastyczności po stronie popytu we wszystkich sektorach zastosowań końcowych, w tym poprzez renowację budynków i efektywność energetyczną zgodnie z dyrektywą (UE) .../... [zmieniona dyrektywa (UE) 2018/844] i dyrektywą (UE) .../... [zmieniona dyrektywa (UE) 2018/2002].




  Państwa członkowskie określają swój krajowy cel w zakresie elastyczności po stronie popytu, w tym cele pośrednie, w celach krajowych wyznaczonych w ich zintegrowanych planach w dziedzinie energii i klimatu, zgodnie z art. 4 lit. d) pkt 3 rozporządzenia (UE) 2018/1999. W razie potrzeby Komisja może podjąć działania uzupełniające, aby wesprzeć państwa członkowskie w osiągnięciu ich celu.




  Każde państwo członkowskie określa w swoim zintegrowanym planie w dziedzinie energii i klimatu, zgodnie z art. 4 lit. d) pkt 3 rozporządzenia (UE) 2018/1999, środki niezbędne do osiągnięcia celów, o których mowa w ust. 1 akapit drugi i trzeci niniejszego artykułu.”; |
| --- | --- | --- |

2)

w art. 3 wprowadza się następujące zmiany:

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1.   Państwa członkowskie wspólnie zapewniają, aby udział energii ze źródeł odnawialnych w Unii w końcowym zużyciu energii brutto w 2030 r. wynosił co najmniej
  45
   %.

W celu promowania produkcji i wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych z innowacyjnych technologii energii odnawialnej oraz w celu ochrony konkurencyjności przemysłowej Unii każde państwo członkowskie ustala orientacyjny cel, zgodnie z którym co najmniej 5 % nowych zainstalowanych mocy w zakresie energii ze źródeł odnawialnych w okresie od dnia... [wejście w życie dyrektywy] a 2030 r. będzie stanowić innowacyjną technologię energii ze źródeł odnawialnych.

W celu ułatwienia dalszego upowszechniania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych oraz zwiększenia elastyczności i usług bilansujących państwa członkowskie ustalają orientacyjny cel w zakresie technologii magazynowania.

Aby wesprzeć racjonalne pod względem kosztów osiągnięcie celu, o którym mowa w akapicie pierwszym, oraz osiągnięcie efektywności systemu, państwa członkowskie ustalają minimalny orientacyjny cel krajowy w zakresie elastyczności po stronie popytu, odpowiadający zmniejszeniu szczytowego zapotrzebowania na energię elektryczną o 5 % do 2030 r. Cel ten osiąga się poprzez aktywację elastyczności po stronie popytu we wszystkich sektorach zastosowań końcowych, w tym poprzez renowację budynków i efektywność energetyczną zgodnie z dyrektywą (UE) .../... [zmieniona dyrektywa (UE) 2018/844] i dyrektywą (UE) .../... [zmieniona dyrektywa (UE) 2018/2002].

Państwa członkowskie określają swój krajowy cel w zakresie elastyczności po stronie popytu, w tym cele pośrednie, w celach krajowych wyznaczonych w ich zintegrowanych planach w dziedzinie energii i klimatu, zgodnie z art. 4 lit. d) pkt 3 rozporządzenia (UE) 2018/1999. W razie potrzeby Komisja może podjąć działania uzupełniające, aby wesprzeć państwa członkowskie w osiągnięciu ich celu.

Każde państwo członkowskie określa w swoim zintegrowanym planie w dziedzinie energii i klimatu, zgodnie z art. 4 lit. d) pkt 3 rozporządzenia (UE) 2018/1999, środki niezbędne do osiągnięcia celów, o których mowa w ust. 1 akapit drugi i trzeci niniejszego artykułu.”;

| b) | ust. 3 otrzymuje brzmienie:

  „3.   Państwa członkowskie wprowadzają środki służące zapewnieniu, aby produkcja energii z biomasy przebiegała w sposób minimalizujący wystąpienie nadmiernych zakłóceń na rynku surowca do produkcji biomasy oraz szkodliwy wpływ na różnorodność biologiczną
  , środowisko i klimat
  . W tym celu uwzględniają hierarchię postępowania z odpadami określoną w art. 4 dyrektywy 2008/98/WE oraz zasadę wykorzystania kaskadowego, o której mowa w akapicie trzecim.
  W ramach działań, o których mowa w akapicie pierwszym:






  a) | państwa członkowskie nie udzielają wsparcia na rzecz:






  (i) | wykorzystywania kłód tartacznych, kłód skrawanych, pniaków i korzeni do produkcji energii; |
| --- | --- | --- | --- |

b)

ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3.   Państwa członkowskie wprowadzają środki służące zapewnieniu, aby produkcja energii z biomasy przebiegała w sposób minimalizujący wystąpienie nadmiernych zakłóceń na rynku surowca do produkcji biomasy oraz szkodliwy wpływ na różnorodność biologiczną
  , środowisko i klimat
  . W tym celu uwzględniają hierarchię postępowania z odpadami określoną w art. 4 dyrektywy 2008/98/WE oraz zasadę wykorzystania kaskadowego, o której mowa w akapicie trzecim.

W ramach działań, o których mowa w akapicie pierwszym:

a)

państwa członkowskie nie udzielają wsparcia na rzecz:

(i)

wykorzystywania kłód tartacznych, kłód skrawanych, pniaków i korzeni do produkcji energii;

| (ii) | energii odnawialnej wyprodukowanej ze spalania odpadów, jeśli nie są spełniane obowiązki w zakresie selektywnej zbiórki
  ani hierarchia postępowania z odpadami
  określone w dyrektywie 2008/98/WE; |
| --- | --- |

(ii)

energii odnawialnej wyprodukowanej ze spalania odpadów, jeśli nie są spełniane obowiązki w zakresie selektywnej zbiórki
  ani hierarchia postępowania z odpadami
  określone w dyrektywie 2008/98/WE;

| (iii) | praktyk, które nie są zgodne z aktem
  wykonawczym
  , o którym mowa w akapicie trzecim; |
| --- | --- |

(iii)

praktyk, które nie są zgodne z aktem
  wykonawczym
  , o którym mowa w akapicie trzecim;

| b) | od dnia 31 grudnia 2026 r. i bez uszczerbku dla
  przepisów określonych w art. 6 oraz
  zobowiązań określonych w akapicie pierwszym państwa członkowskie nie udzielają wsparcia na rzecz produkcji energii elektrycznej z biomasy leśnej w instalacjach stricte elektrycznych, chyba że taka energia elektryczna spełnia co najmniej jeden z następujących warunków:






  (i) | jest produkowana w regionie, który wskazano w terytorialnym planie sprawiedliwej transformacji zatwierdzonym przez Komisję ▌zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/... ustanawiającym Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji ze względu na zależność tego regionu od stałych paliw kopalnych, i energia ta spełnia odpowiednie wymogi określone w art. 29
  pkt
   11; |
| --- | --- | --- |

b)

od dnia 31 grudnia 2026 r. i bez uszczerbku dla
  przepisów określonych w art. 6 oraz
  zobowiązań określonych w akapicie pierwszym państwa członkowskie nie udzielają wsparcia na rzecz produkcji energii elektrycznej z biomasy leśnej w instalacjach stricte elektrycznych, chyba że taka energia elektryczna spełnia co najmniej jeden z następujących warunków:

(i)

jest produkowana w regionie, który wskazano w terytorialnym planie sprawiedliwej transformacji zatwierdzonym przez Komisję ▌zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/... ustanawiającym Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji ze względu na zależność tego regionu od stałych paliw kopalnych, i energia ta spełnia odpowiednie wymogi określone w art. 29
  pkt
   11;

| (ii) | jest produkowana z zastosowaniem wychwytywania i składowania CO2 z biomasy i spełnia wymogi określone w art. 29
  pkt
   11 akapit drugi. |
| --- | --- |

(ii)

jest produkowana z zastosowaniem wychwytywania i składowania CO2 z biomasy i spełnia wymogi określone w art. 29
  pkt
   11 akapit drugi.

| (iia) | jest produkowana przez zakłady, które działają już w dniu... [data wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej], w przypadku których zmiany w kierunku kogeneracji nie są możliwe ze względu na brak warunków dotyczących infrastruktury i popytu oraz spełniają wymogi określone w art. 29 pkt 11, pod warunkiem że państwa członkowskie powiadomią Komisję o stosowaniu takiego odstępstwa i uzasadnią je za pomocą zweryfikowanych i aktualnych informacji naukowych i technicznych oraz pod warunkiem że Komisja zatwierdzi to odstępstwo. |
| --- | --- |

(iia)

jest produkowana przez zakłady, które działają już w dniu... [data wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej], w przypadku których zmiany w kierunku kogeneracji nie są możliwe ze względu na brak warunków dotyczących infrastruktury i popytu oraz spełniają wymogi określone w art. 29 pkt 11, pod warunkiem że państwa członkowskie powiadomią Komisję o stosowaniu takiego odstępstwa i uzasadnią je za pomocą zweryfikowanych i aktualnych informacji naukowych i technicznych oraz pod warunkiem że Komisja zatwierdzi to odstępstwo.

Nie później niż rok od [wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] Komisja przyjmuje akt
  wykonawczy
  ▌w sprawie sposobu stosowania zasady wykorzystania kaskadowego w odniesieniu do biomasy
  leśnej
  , w szczególności w sprawie sposobu zminimalizowania wykorzystania wysokiej jakości drewna okrągłego do produkcji energii, z naciskiem na systemy wsparcia i z należytym uwzględnieniem
  najwyższej ekonomicznej i środowiskowej wartości dodanej oraz
  specyfiki krajowej
  , w tym zapobiegania pożarom i cięć przygodnych
  .

Do 2026 r. Komisja przedstawia sprawozdanie na temat wpływu wprowadzonych przez państwa członkowskie systemów wsparcia na rzecz biomasy, w tym na różnorodność biologiczną
  , klimat oraz środowisko
  i ewentualne zakłócenia na rynku, oraz oceni
  ▌systemy
  wsparcia na rzecz biomasy leśnej.”;

| c) | dodaje się ust. 4a w brzmieniu:

  „4a.   Państwa członkowskie ustanawiają ramy, które mogą obejmować systemy wsparcia i ułatwienia upowszechniania umów zakupu odnawialnej energii elektrycznej
  , w tym uwzględniających projekty kolokacyjne w zakresie magazynowania energii odnawialnej, oraz umów zakupu energii ze źródeł odnawialnych i umów zakupu energii ze źródeł odnawialnych dotyczących ogrzewania i chłodzenia
  , umożliwiające wprowadzanie odnawialnej energii ▌do poziomu zgodnego z wkładem krajowym państwa członkowskiego, o którym to wkładzie mowa w ust. 2, oraz w tempie zgodnym z orientacyjnymi trajektoriami, o których mowa w art. 4 lit. a) pkt 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999. W szczególności ramy te umożliwiają usunięcie pozostałych barier, w tym barier związanych z procedurami wydawania zezwoleń
  , tworzeniem inicjatyw wspólnot energetycznych i rozwojem niezbędnych sieci przesyłu energii, aby wspierać wysoki poziom dostaw
  energii
  odnawialnej
  . W trakcie projektowania tych ram państwa członkowskie uwzględniają dodatkową
  infrastrukturę
  odnawialnej energii elektrycznej
  i magazynowania,
  wymaganą do zaspokojenia zapotrzebowania w sektorach transportu, przemysłu, budynków oraz ogrzewania i chłodzenia, a także do produkcji paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego.


  Zgodnie z zasadą »efektywność energetyczna przede wszystkim«, państwa członkowskie zapewniają elastyczne zużycie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, obrót nią i jej magazynowanie w tych sektorach zastosowań końcowych, aby wesprzeć upowszechnianie tej energii w opłacalny sposób.




  Państwa członkowskie mogą uwzględniać podsumowanie swoich polityk i środków będących częścią sprzyjających ram i ocenę wdrożenia tych polityk i środków, odpowiednio, w ich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu oraz w sprawozdaniach z postępów na mocy rozporządzenia (UE) 2018/1999.”; |
| --- | --- |

c)

dodaje się ust. 4a w brzmieniu:

„4a.   Państwa członkowskie ustanawiają ramy, które mogą obejmować systemy wsparcia i ułatwienia upowszechniania umów zakupu odnawialnej energii elektrycznej
  , w tym uwzględniających projekty kolokacyjne w zakresie magazynowania energii odnawialnej, oraz umów zakupu energii ze źródeł odnawialnych i umów zakupu energii ze źródeł odnawialnych dotyczących ogrzewania i chłodzenia
  , umożliwiające wprowadzanie odnawialnej energii ▌do poziomu zgodnego z wkładem krajowym państwa członkowskiego, o którym to wkładzie mowa w ust. 2, oraz w tempie zgodnym z orientacyjnymi trajektoriami, o których mowa w art. 4 lit. a) pkt 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999. W szczególności ramy te umożliwiają usunięcie pozostałych barier, w tym barier związanych z procedurami wydawania zezwoleń
  , tworzeniem inicjatyw wspólnot energetycznych i rozwojem niezbędnych sieci przesyłu energii, aby wspierać wysoki poziom dostaw
  energii
  odnawialnej
  . W trakcie projektowania tych ram państwa członkowskie uwzględniają dodatkową
  infrastrukturę
  odnawialnej energii elektrycznej
  i magazynowania,
  wymaganą do zaspokojenia zapotrzebowania w sektorach transportu, przemysłu, budynków oraz ogrzewania i chłodzenia, a także do produkcji paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego.

Zgodnie z zasadą »efektywność energetyczna przede wszystkim«, państwa członkowskie zapewniają elastyczne zużycie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, obrót nią i jej magazynowanie w tych sektorach zastosowań końcowych, aby wesprzeć upowszechnianie tej energii w opłacalny sposób.

Państwa członkowskie mogą uwzględniać podsumowanie swoich polityk i środków będących częścią sprzyjających ram i ocenę wdrożenia tych polityk i środków, odpowiednio, w ich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu oraz w sprawozdaniach z postępów na mocy rozporządzenia (UE) 2018/1999.”;

| 3) | w art. 7 wprowadza się następujące zmiany:








  -a) | ust. 1 akapit pierwszy lit. c) otrzymuje brzmienie:










  „c) | końcowego zużycia energii ze źródeł odnawialnych i paliw w sektorze transportu.”; |
| --- | --- | --- | --- |

3)

w art. 7 wprowadza się następujące zmiany:

-a)

-a)

ust. 1 akapit pierwszy lit. c) otrzymuje brzmienie:

ust. 1 akapit pierwszy lit. c) otrzymuje brzmienie:

„c)

„c)

końcowego zużycia energii ze źródeł odnawialnych i paliw w sektorze transportu.”;

końcowego zużycia energii ze źródeł odnawialnych i paliw w sektorze transportu.”;

| a) | ust. 1 akapit drugi otrzymuje brzmienie:
  „W odniesieniu do akapitu pierwszego lit. a), b) lub c) gaz i energię elektryczną uzyskane ze źródeł odnawialnych uwzględnia się wyłącznie jeden raz do celów obliczenia udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto. Energię wyprodukowaną z paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego uwzględnia się w sektorze – energii elektrycznej, ogrzewania i chłodzenia lub transportu – w którym jest ona zużywana.
  W przypadku gdy paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego są zużywane w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym zostały wyprodukowane, energia wyprodukowana w wyniku używania paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego jest rozliczana dla 80 % ich wolumenu w kraju i sektorze, w którym jest ona zużywana, a dla 20 % ich wolumenu w kraju, w którym została wyprodukowana, chyba że zainteresowane państwa członkowskie uzgodnią inaczej. Aby monitorować takie porozumienia i unikać podwójnego liczenia, Komisję należy powiadamiać o wszelkich takich porozumieniach wraz z podaniem dokładnej wielkości podaży i popytu, czasów transferu i daty wejścia w życie uzgodnień. Komisja udostępnia informacje na temat zawartych porozumień, w tym ich harmonogramu, objętości, ceny i wszelkich dodatkowych warunków.”; |
| --- | --- |

a)

ust. 1 akapit drugi otrzymuje brzmienie:

„W odniesieniu do akapitu pierwszego lit. a), b) lub c) gaz i energię elektryczną uzyskane ze źródeł odnawialnych uwzględnia się wyłącznie jeden raz do celów obliczenia udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto. Energię wyprodukowaną z paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego uwzględnia się w sektorze – energii elektrycznej, ogrzewania i chłodzenia lub transportu – w którym jest ona zużywana.
  W przypadku gdy paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego są zużywane w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym zostały wyprodukowane, energia wyprodukowana w wyniku używania paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego jest rozliczana dla 80 % ich wolumenu w kraju i sektorze, w którym jest ona zużywana, a dla 20 % ich wolumenu w kraju, w którym została wyprodukowana, chyba że zainteresowane państwa członkowskie uzgodnią inaczej. Aby monitorować takie porozumienia i unikać podwójnego liczenia, Komisję należy powiadamiać o wszelkich takich porozumieniach wraz z podaniem dokładnej wielkości podaży i popytu, czasów transferu i daty wejścia w życie uzgodnień. Komisja udostępnia informacje na temat zawartych porozumień, w tym ich harmonogramu, objętości, ceny i wszelkich dodatkowych warunków.”;

W przypadku gdy paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego są zużywane w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym zostały wyprodukowane, energia wyprodukowana w wyniku używania paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego jest rozliczana dla 80 % ich wolumenu w kraju i sektorze, w którym jest ona zużywana, a dla 20 % ich wolumenu w kraju, w którym została wyprodukowana, chyba że zainteresowane państwa członkowskie uzgodnią inaczej. Aby monitorować takie porozumienia i unikać podwójnego liczenia, Komisję należy powiadamiać o wszelkich takich porozumieniach wraz z podaniem dokładnej wielkości podaży i popytu, czasów transferu i daty wejścia w życie uzgodnień. Komisja udostępnia informacje na temat zawartych porozumień, w tym ich harmonogramu, objętości, ceny i wszelkich dodatkowych warunków.”;

| aa) | w ust. 1 dodaje się po akapicie drugim akapit w brzmieniu:




  „W przypadku celów, o których mowa w art. 15a, 22a, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 4 i art. 25 ust. 1, paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego są rozliczane dla 100 % ich wolumenu w kraju, w którym są zużywane.”; |
| --- | --- |

aa)

aa)

w ust. 1 dodaje się po akapicie drugim akapit w brzmieniu:

w ust. 1 dodaje się po akapicie drugim akapit w brzmieniu:

„W przypadku celów, o których mowa w art. 15a, 22a, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 4 i art. 25 ust. 1, paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego są rozliczane dla 100 % ich wolumenu w kraju, w którym są zużywane.”;

„W przypadku celów, o których mowa w art. 15a, 22a, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 4 i art. 25 ust. 1, paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego są rozliczane dla 100 % ich wolumenu w kraju, w którym są zużywane.”;

| b) | ust. 2 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:
  „Dla celów ust. 1 akapit pierwszy lit. a) końcowe zużycie energii elektrycznej brutto ze źródeł odnawialnych oblicza się jako ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w państwie członkowskim ze źródeł odnawialnych, łącznie z energią elektryczną wyprodukowaną przez prosumentów energii odnawialnej i społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej oraz energią wyprodukowaną z paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, z wyłączeniem produkcji energii elektrycznej w elektrowniach szczytowo-pompowych wykorzystujących wodę, która została wcześniej wpompowana w górę, jak również energii elektrycznej wykorzystanej do produkcji paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego.”; |
| --- | --- |

b)

ust. 2 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

„Dla celów ust. 1 akapit pierwszy lit. a) końcowe zużycie energii elektrycznej brutto ze źródeł odnawialnych oblicza się jako ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w państwie członkowskim ze źródeł odnawialnych, łącznie z energią elektryczną wyprodukowaną przez prosumentów energii odnawialnej i społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej oraz energią wyprodukowaną z paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, z wyłączeniem produkcji energii elektrycznej w elektrowniach szczytowo-pompowych wykorzystujących wodę, która została wcześniej wpompowana w górę, jak również energii elektrycznej wykorzystanej do produkcji paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego.”;

| c) | ust. 4 lit. a) otrzymuje następujące brzmienie:






  „a) | końcowe zużycie energii ze źródeł odnawialnych w sektorze transportu oblicza się jako sumę wszystkich biopaliw, biogazu i paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego zużywanych w sektorze transportu.”; |
| --- | --- | --- |

c)

ust. 4 lit. a) otrzymuje następujące brzmienie:

„a)

końcowe zużycie energii ze źródeł odnawialnych w sektorze transportu oblicza się jako sumę wszystkich biopaliw, biogazu i paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego zużywanych w sektorze transportu.”;

| 4) | w art. 9 wprowadza się następujące zmiany:






  a) | dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

  „1a.   ▌Każde państwo członkowskie
  zawiera porozumienia o współpracy w celu utworzenia
  z innym państwem członkowskim lub większą ich liczbą
  wspólnych projektów
  w zakresie produkcji energii odnawialnej
  , w tym morskich aktywów hybrydowych wykorzystujących energię odnawialną, w następujący sposób:










  a) | do dnia 31 grudnia 2025 r. państwa członkowskie o rocznym zużyciu energii elektrycznej nieprzekraczającym 100 TWh tworzą co najmniej dwa wspólne projekty; |
| --- | --- | --- | --- |

4)

w art. 9 wprowadza się następujące zmiany:

a)

dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

„1a.   ▌Każde państwo członkowskie
  zawiera porozumienia o współpracy w celu utworzenia
  z innym państwem członkowskim lub większą ich liczbą
  wspólnych projektów
  w zakresie produkcji energii odnawialnej
  , w tym morskich aktywów hybrydowych wykorzystujących energię odnawialną, w następujący sposób:

a)

do dnia 31 grudnia 2025 r. państwa członkowskie o rocznym zużyciu energii elektrycznej nieprzekraczającym 100 TWh tworzą co najmniej dwa wspólne projekty;

| b) | do 2030 r. państwa członkowskie o rocznym zużyciu energii elektrycznej większym niż 100 TWh tworzą trzeci wspólny projekt
  ▌; |
| --- | --- |

b)

do 2030 r. państwa członkowskie o rocznym zużyciu energii elektrycznej większym niż 100 TWh tworzą trzeci wspólny projekt
  ▌;

Takie wspólne projekty nie mogą odpowiadać projektom będącym przedmiotem wspólnego zainteresowania, przyjętym już na podstawie rozporządzenia (UE) 2022/869
   (1a)

  . Identyfikacja wspólnych projektów opiera się na potrzebach określonych w strategicznych planach rozwoju zintegrowanej sieci morskiej wysokiego szczebla dla każdego basenu morskiego oraz w dziesięcioletnim planie rozwoju sieci, ale może wykraczać poza te potrzeby i obejmować władze lokalne i regionalne oraz operatorów prywatnych.

Projekty finansowane z wkładów krajowych w ramach
  unijnego
  mechanizmu finansowania energii ze źródeł odnawialnych ustanowionego na mocy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/1294 (25)

  uwzględnia się do celów spełnienia wymogów akapitu pierwszego
  w odniesieniu do
  państw członkowskich
  zaangażowanych
  w te projekty
  .

Państwa członkowskie dążą do sprawiedliwego podziału kosztów i korzyści związanych ze wspólnymi projektami. W tym celu w odpowiednim porozumieniu o współpracy uwzględnia się wszystkie istotne koszty i korzyści wspólnego projektu.

Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o porozumieniach o współpracy, o których mowa w akapicie pierwszym, w tym o spodziewanym terminie uruchomienia projektu.

(25)  Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/1294 z dnia 15 września 2020 r. w sprawie unijnego mechanizmu finansowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 303 z 17.9.2020, s. 1)."

25

| b) | dodaje się ustęp w brzmieniu:

  „7a.   Państwa członkowskie graniczące z basenem morskim podejmują współpracę w celu wspólnego ustalenia
  , po konsultacji z zainteresowanymi stronami,
  ilości energii z morskich źródeł odnawialnych, którą zamierzają produkować w tym basenie morskim do 2050 r., a także do wyznaczenia etapów pośrednich i trajektorii dla basenów morskich na 2030 i 2040 r. 
  zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2022/869
  .
  Każde państwo członkowskie wskazuje wielkości, które planuje osiągnąć w drodze przetargów rządowych, ze szczególnym uwzględnieniem technicznej i ekonomicznej wykonalności dla infrastruktury sieciowej.




  W porozumieniach o współpracy państwa członkowskie wspólnie zapewniają zgodność tych planów z osiągnięciem celów określonych w komunikacie Komisji z dnia 19 listopada 2020 r. zatytułowanym »Strategia UE mająca na celu wykorzystanie potencjału energii z morskich źródeł odnawialnych na rzecz neutralnej dla klimatu przyszłości«, przy jednoczesnym uwzględnieniu unijnego prawa ochrony środowiska i ochrony różnorodności biologicznej, specyfiki
  i 
  poziomu
  rozwoju każdego regionu
  , w szczególności działalności, która już ma miejsce na odnośnych obszarach, możliwych szkód dla środowiska, potencjału
  w zakresie energii z morskich źródeł odnawialnych w danym basenie morskim oraz
  wagi zadbania o planowanie
  powiązanych zintegrowanych sieci. Państwa członkowskie zgłaszają tę ilość i 
  zaplanowaną sieć
  w zaktualizowanych zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu przedłożonych zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999.
  Komisja może podjąć środki uzupełniające, aby wesprzeć państwa członkowskie w ich wysiłkach zmierzających do dostosowania się do trajektorii dla poszczególnych basenów morskich.




  Po przekazaniu zaktualizowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu Komisja ocenia wszelkie możliwe luki między potencjalną ilością morskich odnawialnych źródeł energii państw członkowskich a ilością morskiej energii odnawialnej planowanej na rok 2030, 2040 i 2050. W stosownych przypadkach Komisja podejmuje dodatkowe środki, aby zmniejszyć tę lukę.




  Państwa członkowskie graniczące z basenem morskim wspólnie określają odpowiednią przestrzeń dla projektów w zakresie energii z morskich źródeł odnawialnych z zapewnieniem podejścia opartego na silnym udziale społeczeństwa, tak aby wziąć pod uwagę opinie wszystkich zainteresowanych stron i dotkniętych społeczności nadbrzeżnych, a także wpływ na działania już prowadzone na danych obszarach.




  W celu ułatwienia wydawania pozwoleń na realizację wspólnych projektów w zakresie morskiej energii odnawialnej państwa członkowskie ograniczają złożoność oraz zwiększają skuteczność i przejrzystość procesu wydawania pozwoleń oraz zacieśniają współpracę między sobą, w tym, w stosownych przypadkach, poprzez ustanowienie pojedynczego punktu kontaktowego dla każdego priorytetowego korytarza sieci przesyłowej energii morskiej.




  W celu zwiększenia szerokiej akceptacji społecznej państwa członkowskie zapewniają możliwość włączenia społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej do wspólnych projektów współpracy w zakresie energii z morskich źródeł odnawialnych.”; |
| --- | --- |

b)

dodaje się ustęp w brzmieniu:

„7a.   Państwa członkowskie graniczące z basenem morskim podejmują współpracę w celu wspólnego ustalenia
  , po konsultacji z zainteresowanymi stronami,
  ilości energii z morskich źródeł odnawialnych, którą zamierzają produkować w tym basenie morskim do 2050 r., a także do wyznaczenia etapów pośrednich i trajektorii dla basenów morskich na 2030 i 2040 r. 
  zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2022/869
  .
  Każde państwo członkowskie wskazuje wielkości, które planuje osiągnąć w drodze przetargów rządowych, ze szczególnym uwzględnieniem technicznej i ekonomicznej wykonalności dla infrastruktury sieciowej.

W porozumieniach o współpracy państwa członkowskie wspólnie zapewniają zgodność tych planów z osiągnięciem celów określonych w komunikacie Komisji z dnia 19 listopada 2020 r. zatytułowanym »Strategia UE mająca na celu wykorzystanie potencjału energii z morskich źródeł odnawialnych na rzecz neutralnej dla klimatu przyszłości«, przy jednoczesnym uwzględnieniu unijnego prawa ochrony środowiska i ochrony różnorodności biologicznej, specyfiki
  i 
  poziomu
  rozwoju każdego regionu
  , w szczególności działalności, która już ma miejsce na odnośnych obszarach, możliwych szkód dla środowiska, potencjału
  w zakresie energii z morskich źródeł odnawialnych w danym basenie morskim oraz
  wagi zadbania o planowanie
  powiązanych zintegrowanych sieci. Państwa członkowskie zgłaszają tę ilość i 
  zaplanowaną sieć
  w zaktualizowanych zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu przedłożonych zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999.
  Komisja może podjąć środki uzupełniające, aby wesprzeć państwa członkowskie w ich wysiłkach zmierzających do dostosowania się do trajektorii dla poszczególnych basenów morskich.

Po przekazaniu zaktualizowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu Komisja ocenia wszelkie możliwe luki między potencjalną ilością morskich odnawialnych źródeł energii państw członkowskich a ilością morskiej energii odnawialnej planowanej na rok 2030, 2040 i 2050. W stosownych przypadkach Komisja podejmuje dodatkowe środki, aby zmniejszyć tę lukę.

Państwa członkowskie graniczące z basenem morskim wspólnie określają odpowiednią przestrzeń dla projektów w zakresie energii z morskich źródeł odnawialnych z zapewnieniem podejścia opartego na silnym udziale społeczeństwa, tak aby wziąć pod uwagę opinie wszystkich zainteresowanych stron i dotkniętych społeczności nadbrzeżnych, a także wpływ na działania już prowadzone na danych obszarach.

W celu ułatwienia wydawania pozwoleń na realizację wspólnych projektów w zakresie morskiej energii odnawialnej państwa członkowskie ograniczają złożoność oraz zwiększają skuteczność i przejrzystość procesu wydawania pozwoleń oraz zacieśniają współpracę między sobą, w tym, w stosownych przypadkach, poprzez ustanowienie pojedynczego punktu kontaktowego dla każdego priorytetowego korytarza sieci przesyłowej energii morskiej.

W celu zwiększenia szerokiej akceptacji społecznej państwa członkowskie zapewniają możliwość włączenia społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej do wspólnych projektów współpracy w zakresie energii z morskich źródeł odnawialnych.”;

| 5) | w art. 15 wprowadza się następujące zmiany:








  -a) | w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:










  a) | akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:




  „Państwa członkowskie zapewniają, aby wszelkie krajowe przepisy dotyczące procedur wydawania zezwoleń, certyfikatów i koncesji, które są stosowane w przypadku elektrowni, w tym wykorzystujących odnawialne źródła energii elektrowni hybrydowych produkujących energię elektryczną, ciepło lub chłód ze źródeł odnawialnych oraz powiązanych sieci przesyłowych i dystrybucyjnych, w przypadku procesu przekształcania biomasy w biopaliwa, biopłyny, paliwa z biomasy lub inne produkty energetyczne oraz w przypadku odnawialnych paliw transportowych pochodzenia niebiologicznego były proporcjonalne i niezbędne oraz przyczyniały się do wdrożenia zasady »efektywność energetyczna przede wszystkim«.”; |
| --- | --- | --- | --- |

5)

w art. 15 wprowadza się następujące zmiany:

-a)

-a)

w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

a)

a)

akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

„Państwa członkowskie zapewniają, aby wszelkie krajowe przepisy dotyczące procedur wydawania zezwoleń, certyfikatów i koncesji, które są stosowane w przypadku elektrowni, w tym wykorzystujących odnawialne źródła energii elektrowni hybrydowych produkujących energię elektryczną, ciepło lub chłód ze źródeł odnawialnych oraz powiązanych sieci przesyłowych i dystrybucyjnych, w przypadku procesu przekształcania biomasy w biopaliwa, biopłyny, paliwa z biomasy lub inne produkty energetyczne oraz w przypadku odnawialnych paliw transportowych pochodzenia niebiologicznego były proporcjonalne i niezbędne oraz przyczyniały się do wdrożenia zasady »efektywność energetyczna przede wszystkim«.”;

„Państwa członkowskie zapewniają, aby wszelkie krajowe przepisy dotyczące procedur wydawania zezwoleń, certyfikatów i koncesji, które są stosowane w przypadku elektrowni, w tym wykorzystujących odnawialne źródła energii elektrowni hybrydowych produkujących energię elektryczną, ciepło lub chłód ze źródeł odnawialnych oraz powiązanych sieci przesyłowych i dystrybucyjnych, w przypadku procesu przekształcania biomasy w biopaliwa, biopłyny, paliwa z biomasy lub inne produkty energetyczne oraz w przypadku odnawialnych paliw transportowych pochodzenia niebiologicznego były proporcjonalne i niezbędne oraz przyczyniały się do wdrożenia zasady »efektywność energetyczna przede wszystkim«.”;

| -aa) | w akapicie drugim wprowadza się następujące zmiany:










  (i) | lit. a) otrzymuje brzmienie:










  „a) | usprawnienie i przyspieszenie wszystkich procedur administracyjnych, w tym procesów regionalnych i gminnych, na odpowiednim poziomie administracyjnym i ustanowienie przewidywalnych terminów procedur, o których mowa w akapicie pierwszym;”; |
| --- | --- | --- | --- |

-aa)

-aa)

w akapicie drugim wprowadza się następujące zmiany:

w akapicie drugim wprowadza się następujące zmiany:

(i)

(i)

lit. a) otrzymuje brzmienie:

lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a)

„a)

usprawnienie i przyspieszenie wszystkich procedur administracyjnych, w tym procesów regionalnych i gminnych, na odpowiednim poziomie administracyjnym i ustanowienie przewidywalnych terminów procedur, o których mowa w akapicie pierwszym;”;

usprawnienie i przyspieszenie wszystkich procedur administracyjnych, w tym procesów regionalnych i gminnych, na odpowiednim poziomie administracyjnym i ustanowienie przewidywalnych terminów procedur, o których mowa w akapicie pierwszym;”;

| (ii) | litery c) i d) otrzymują brzmienie:










  „c) | przejrzystość i zasadność kosztów wszystkich opłat administracyjnych uiszczanych przez konsumentów, planistów, architektów, konstruktorów, instalatorów sprzętu i systemów oraz dostawców; oraz |
| --- | --- | --- |

(ii)

(ii)

litery c) i d) otrzymują brzmienie:

litery c) i d) otrzymują brzmienie:

„c)

„c)

przejrzystość i zasadność kosztów wszystkich opłat administracyjnych uiszczanych przez konsumentów, planistów, architektów, konstruktorów, instalatorów sprzętu i systemów oraz dostawców; oraz

przejrzystość i zasadność kosztów wszystkich opłat administracyjnych uiszczanych przez konsumentów, planistów, architektów, konstruktorów, instalatorów sprzętu i systemów oraz dostawców; oraz

| d) | ustanowienie uproszczonych i mniej kłopotliwych procedur wydawania zezwoleń, w tym procedury zwykłego powiadomienia i punktów kompleksowej obsługi, dla zdecentralizowanych urządzeń oraz w zakresie produkcji i magazynowania energii ze źródeł odnawialnych.”; |
| --- | --- |

d)

d)

ustanowienie uproszczonych i mniej kłopotliwych procedur wydawania zezwoleń, w tym procedury zwykłego powiadomienia i punktów kompleksowej obsługi, dla zdecentralizowanych urządzeń oraz w zakresie produkcji i magazynowania energii ze źródeł odnawialnych.”;

ustanowienie uproszczonych i mniej kłopotliwych procedur wydawania zezwoleń, w tym procedury zwykłego powiadomienia i punktów kompleksowej obsługi, dla zdecentralizowanych urządzeń oraz w zakresie produkcji i magazynowania energii ze źródeł odnawialnych.”;

| a) | ust. 2 otrzymuje brzmienie:

  „2.   Państwa członkowskie wyraźnie określają specyfikacje techniczne, które mają zostać spełnione przez urządzenia i systemy wykorzystujące energię odnawialną w celu skorzystania z systemów wsparcia
  i kwalifikowania się w ramach zamówień publicznych
  . W przypadku gdy istnieją normy
  regulacyjne lub
  zharmonizowane, lub normy europejskie, łącznie z systemami referencji technicznych ustanowionymi przez europejskie organizacje normalizacyjne, specyfikacje techniczne są określone na podstawie tych norm. Pierwszeństwo przyznaje się normom
  regulacyjnym i
  zharmonizowanym, do których odniesienia opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej celem uzupełnienia prawodawstwa europejskiego
  , w tym np. rozporządzenia (UE) 2017/1369 lub 2009/125/WE. W
  przypadku ich braku stosuje się inne normy zharmonizowane i normy europejskie, w takiej kolejności. Specyfikacje techniczne nie wyznaczają miejsca certyfikacji urządzeń i systemów i nie stanowią bariery dla prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego.”; |
| --- | --- |

a)

ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2.   Państwa członkowskie wyraźnie określają specyfikacje techniczne, które mają zostać spełnione przez urządzenia i systemy wykorzystujące energię odnawialną w celu skorzystania z systemów wsparcia
  i kwalifikowania się w ramach zamówień publicznych
  . W przypadku gdy istnieją normy
  regulacyjne lub
  zharmonizowane, lub normy europejskie, łącznie z systemami referencji technicznych ustanowionymi przez europejskie organizacje normalizacyjne, specyfikacje techniczne są określone na podstawie tych norm. Pierwszeństwo przyznaje się normom
  regulacyjnym i
  zharmonizowanym, do których odniesienia opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej celem uzupełnienia prawodawstwa europejskiego
  , w tym np. rozporządzenia (UE) 2017/1369 lub 2009/125/WE. W
  przypadku ich braku stosuje się inne normy zharmonizowane i normy europejskie, w takiej kolejności. Specyfikacje techniczne nie wyznaczają miejsca certyfikacji urządzeń i systemów i nie stanowią bariery dla prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego.”;

| aa) | ust. 3 otrzymuje brzmienie:





  „3.
     
  Państwa członkowskie zapewniają, aby ich właściwe organy na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym stosowały przepisy dotyczące włączania i rozwoju energii odnawialnej, w tym odnośnie do prosumpcji energii odnawialnej i społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej, oraz wykorzystywania niemożliwego do uniknięcia ciepła odpadowego i chłodu odpadowego podczas planowania, w tym wczesnego planowania przestrzennego, projektowania, budowy i remontów infrastruktury miejskiej, obszarów przemysłowych, handlowych lub mieszkalnych oraz infrastruktury energetycznej i transportowej, w tym sieci elektroenergetycznej, systemów ciepłowniczych i chłodniczych, sieci przesyłowych gazu ziemnego i sieci paliw alternatywnych. Państwa członkowskie zachęcają w szczególności lokalne i regionalne organy administracyjne do uwzględniania, w stosownych przypadkach, ciepła i chłodu ze źródeł odnawialnych w planowaniu infrastruktury miejskiej i prowadzą konsultacje z operatorami sieci, by odzwierciedlić wpływ efektywności energetycznej i programów w zakresie reagowania na popyt, a także konkretnych przepisów dotyczących prosumpcji energii odnawialnej i społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej na plany operatorów w zakresie rozwoju infrastruktury.”; |
| --- | --- |

aa)

aa)

ust. 3 otrzymuje brzmienie:

ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3.
     
  Państwa członkowskie zapewniają, aby ich właściwe organy na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym stosowały przepisy dotyczące włączania i rozwoju energii odnawialnej, w tym odnośnie do prosumpcji energii odnawialnej i społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej, oraz wykorzystywania niemożliwego do uniknięcia ciepła odpadowego i chłodu odpadowego podczas planowania, w tym wczesnego planowania przestrzennego, projektowania, budowy i remontów infrastruktury miejskiej, obszarów przemysłowych, handlowych lub mieszkalnych oraz infrastruktury energetycznej i transportowej, w tym sieci elektroenergetycznej, systemów ciepłowniczych i chłodniczych, sieci przesyłowych gazu ziemnego i sieci paliw alternatywnych. Państwa członkowskie zachęcają w szczególności lokalne i regionalne organy administracyjne do uwzględniania, w stosownych przypadkach, ciepła i chłodu ze źródeł odnawialnych w planowaniu infrastruktury miejskiej i prowadzą konsultacje z operatorami sieci, by odzwierciedlić wpływ efektywności energetycznej i programów w zakresie reagowania na popyt, a także konkretnych przepisów dotyczących prosumpcji energii odnawialnej i społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej na plany operatorów w zakresie rozwoju infrastruktury.”;

| b) | uchyla się ust. 4, 5, 6, i 7; |
| --- | --- |

b)

uchyla się ust. 4, 5, 6, i 7;

| c) | ust. 8 otrzymuje brzmienie:

  „8.   Państwa członkowskie oceniają bariery regulacyjne i administracyjne dla długoterminowych umów zakupu
  energii ze źródeł odnawialnych, w tym umów zakupu energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, umów zakupu energii cieplnej i chłodniczej ze źródeł odnawialnych oraz umów zakupu wodoru ze źródeł odnawialnych, projektów kolokacyjnych w zakresie magazynowania energii oraz projektów transgranicznych
  . ▌


  Usuwają one
  bariery
  na poziomie krajowym i transgranicznym utrudniające ich rozwój, takie jak bariery w udzielaniu zezwoleń, na przykład dla energochłonnych gałęzi przemysłu i MŚP, a także innych mniejszych podmiotów i gmin,
  i działają na rzecz upowszechnienia takich umów, w tym poszukując sposobów ograniczenia związanego z nimi ryzyka finansowego, w szczególności poprzez korzystanie z gwarancji kredytowych. Państwa członkowskie zapewniają, by te umowy nie podlegały nieproporcjonalnym lub dyskryminacyjnym procedurom i 
  żadnym
  opłatom
  lub obciążeniom
  oraz aby wszelkie powiązane gwarancje pochodzenia można było przenieść na nabywcę energii ▌w ramach umowy zakupu ▌energii
  ze źródeł odnawialnych
  .
  Państwa członkowskie opisują polityki i środki, za pomocą których państwa te działają na rzecz upowszechniania umów zakupu odnawialnej energii ▌, w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu, o których mowa w art. 3 i 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999, oraz w sprawozdaniach z postępów składanych na podstawie art. 17 tego rozporządzenia. W sprawozdaniach tych uwzględniają również informację na temat wielkości produkcji energii ▌ze źródeł odnawialnych popartej
  różnymi rodzajami umów
  zakupu
  energii
  odnawialnej.


  Państwa członkowskie zapewniają, by wnioskodawcom zezwalano na składanie wszystkich stosownych dokumentów w formie cyfrowej. W przypadku gdy wnioskodawca korzysta z opcji złożenia wniosku w formie cyfrowej, cały proces udzielania zezwoleń, w tym wewnętrzne procesy administracyjne, należy przeprowadzać w sposób cyfrowy. Państwa członkowskie zapewniają cyfryzację wysłuchań publicznych i procedur udziału
  .”; |
| --- | --- |

c)

ust. 8 otrzymuje brzmienie:

„8.   Państwa członkowskie oceniają bariery regulacyjne i administracyjne dla długoterminowych umów zakupu
  energii ze źródeł odnawialnych, w tym umów zakupu energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, umów zakupu energii cieplnej i chłodniczej ze źródeł odnawialnych oraz umów zakupu wodoru ze źródeł odnawialnych, projektów kolokacyjnych w zakresie magazynowania energii oraz projektów transgranicznych
  . ▌

Usuwają one
  bariery
  na poziomie krajowym i transgranicznym utrudniające ich rozwój, takie jak bariery w udzielaniu zezwoleń, na przykład dla energochłonnych gałęzi przemysłu i MŚP, a także innych mniejszych podmiotów i gmin,
  i działają na rzecz upowszechnienia takich umów, w tym poszukując sposobów ograniczenia związanego z nimi ryzyka finansowego, w szczególności poprzez korzystanie z gwarancji kredytowych. Państwa członkowskie zapewniają, by te umowy nie podlegały nieproporcjonalnym lub dyskryminacyjnym procedurom i 
  żadnym
  opłatom
  lub obciążeniom
  oraz aby wszelkie powiązane gwarancje pochodzenia można było przenieść na nabywcę energii ▌w ramach umowy zakupu ▌energii
  ze źródeł odnawialnych
  .

Państwa członkowskie opisują polityki i środki, za pomocą których państwa te działają na rzecz upowszechniania umów zakupu odnawialnej energii ▌, w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu, o których mowa w art. 3 i 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999, oraz w sprawozdaniach z postępów składanych na podstawie art. 17 tego rozporządzenia. W sprawozdaniach tych uwzględniają również informację na temat wielkości produkcji energii ▌ze źródeł odnawialnych popartej
  różnymi rodzajami umów
  zakupu
  energii
  odnawialnej.

Państwa członkowskie zapewniają, by wnioskodawcom zezwalano na składanie wszystkich stosownych dokumentów w formie cyfrowej. W przypadku gdy wnioskodawca korzysta z opcji złożenia wniosku w formie cyfrowej, cały proces udzielania zezwoleń, w tym wewnętrzne procesy administracyjne, należy przeprowadzać w sposób cyfrowy. Państwa członkowskie zapewniają cyfryzację wysłuchań publicznych i procedur udziału
  .”;

| d) | dodaje się ust. 9 w brzmieniu:

  „9.   W terminie ... [jednego roku od wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] Komisja dokonuje przeglądu
  wytycznych dla państw członkowskich
  dotyczących
  praktyk wydawania zezwoleń w celu przyspieszenia i uproszczenia procesu realizacji nowych projektów oraz projektów rozbudowy źródła energii
  .
  Wytyczne te zawierają zalecenia dotyczące sposobu wdrażania i stosowania
  przepisów dotyczących procedur administracyjnych określonych w art. 15 ▌i 17
  wraz z ich zastosowaniem do odnawialnych źródeł ogrzewania, chłodzenia i energii elektrycznej oraz kogeneracji odnawialnej, a także zestaw kluczowych wskaźników efektywności umożliwiających przejrzystą ocenę i monitorowanie zarówno postępów, jak i skuteczności
  .


  W tym celu Komisja przeprowadza odpowiednie konsultacje, w tym z właściwymi zainteresowanymi stronami. Wytyczne te zawierają również informacje na temat m.in. zasobów cyfrowych i personalnych organów wydających zezwolenia, funkcjonujących pojedynczych punktów kontaktowych, planowania przestrzennego, ograniczeń związanych z lotnictwem wojskowym i cywilnym, postępowań sądowych oraz rozwiązywania sporów w sprawach cywilnych i mediacji, a także dostosowania i aktualizacji przepisów dotyczących robót górniczych i geologicznych oraz zapewnienia odpowiednich zdolności technicznych do wykonywania tych zadań.




  Państwa członkowskie przedstawiają ocenę swojego procesu wydawania zezwoleń oraz środków poprawy, które należy wprowadzić, zgodnie z wytycznymi zawartymi w zaktualizowanym zintegrowanym krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu, o którym mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/199, zgodnie z procedurą i harmonogramem określonymi w tym artykule.




  Komisja ocenia środki korygujące w planach i punktację każdego państwa członkowskiego w odniesieniu do kluczowych wskaźników efektywności. Ocenę podaje się do wiadomości publicznej.




  W przypadku braku postępów Komisja
  może wprowadzić dodatkowe środki w celu wsparcia państw członkowskich w ich wdrażaniu
  i udzielenia im pomocy w reformowaniu i usprawnianiu procedur wydawania zezwoleń
  .”; |
| --- | --- |

d)

dodaje się ust. 9 w brzmieniu:

„9.   W terminie ... [jednego roku od wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] Komisja dokonuje przeglądu
  wytycznych dla państw członkowskich
  dotyczących
  praktyk wydawania zezwoleń w celu przyspieszenia i uproszczenia procesu realizacji nowych projektów oraz projektów rozbudowy źródła energii
  .
  Wytyczne te zawierają zalecenia dotyczące sposobu wdrażania i stosowania
  przepisów dotyczących procedur administracyjnych określonych w art. 15 ▌i 17
  wraz z ich zastosowaniem do odnawialnych źródeł ogrzewania, chłodzenia i energii elektrycznej oraz kogeneracji odnawialnej, a także zestaw kluczowych wskaźników efektywności umożliwiających przejrzystą ocenę i monitorowanie zarówno postępów, jak i skuteczności
  .

W tym celu Komisja przeprowadza odpowiednie konsultacje, w tym z właściwymi zainteresowanymi stronami. Wytyczne te zawierają również informacje na temat m.in. zasobów cyfrowych i personalnych organów wydających zezwolenia, funkcjonujących pojedynczych punktów kontaktowych, planowania przestrzennego, ograniczeń związanych z lotnictwem wojskowym i cywilnym, postępowań sądowych oraz rozwiązywania sporów w sprawach cywilnych i mediacji, a także dostosowania i aktualizacji przepisów dotyczących robót górniczych i geologicznych oraz zapewnienia odpowiednich zdolności technicznych do wykonywania tych zadań.

Państwa członkowskie przedstawiają ocenę swojego procesu wydawania zezwoleń oraz środków poprawy, które należy wprowadzić, zgodnie z wytycznymi zawartymi w zaktualizowanym zintegrowanym krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu, o którym mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/199, zgodnie z procedurą i harmonogramem określonymi w tym artykule.

Komisja ocenia środki korygujące w planach i punktację każdego państwa członkowskiego w odniesieniu do kluczowych wskaźników efektywności. Ocenę podaje się do wiadomości publicznej.

W przypadku braku postępów Komisja
  może wprowadzić dodatkowe środki w celu wsparcia państw członkowskich w ich wdrażaniu
  i udzielenia im pomocy w reformowaniu i usprawnianiu procedur wydawania zezwoleń
  .”;

| 6) | dodaje się artykuł w brzmieniu:

  „Artykuł 15a

  Zwiększanie roli energii odnawialnej w sektorze budowlanym


  1.   Aby zachęcić do produkcji energii odnawialnej
  oraz ciepła odpadowego i chłodu odpadowego
  i korzystania z 
  nich
  w sektorze budowlanym, państwa członkowskie określają orientacyjny cel dotyczący udziału
  energii odnawialnej produkowanej na miejscu lub w pobliżu
  w końcowym zużyciu energii w sektorze budynków tych państw w 2030 r., która jest zgodna z orientacyjnym celem wynoszącym co najmniej 49 % udziału energii odnawialnej
  i niemożliwego do uniknięcia ciepła odpadowego i chłodu odpadowego
  w sektorze budynków w zużyciu energii końcowej w Unii w 2030 r. 
  Państwa członkowskie, które nie ustalają jednoznacznie ceny emisji dwutlenku węgla w sektorze budowlanym za pośrednictwem podatku lub systemu handlu uprawnieniami do emisji, lub państwa członkowskie, które tymczasowo rezygnują z uczestnictwa w nowym europejskim systemie handlu uprawnieniami do emisji dla budynków i transportu, powinny ustalić wyższy orientacyjny udział odnawialnych źródeł energii. Orientacyjny
  cel krajowy wyraża się jako udział w krajowym końcowym zużyciu energii i oblicza zgodnie z metodyką określoną w art. 7
  , która może uwzględnić w obliczeniach udziału końcowego zużycia energię elektryczną ze źródeł odnawialnych obejmującą konsumpcję własną, społeczności energetyczne, udział energii odnawialnej w koszyku energii elektrycznej oraz niemożliwe do uniknięcia ciepło odpadowe i chłód odpadowy
  . Państwa członkowskie uwzględniają ten cel, jak również informacje na temat sposobu, w jaki zamierzają ten cel osiągnąć, w zaktualizowanych zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu przedłożonych zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999.


  Państwa członkowskie mogą zaliczyć ciepło odpadowe i chłód odpadowy na poczet celu, o którym mowa w akapicie pierwszym, do wysokości 20 %. Jeśli zdecydują się na to, cel wzrasta o połowę wykorzystanego procentu ciepła odpadowego i chłodu odpadowego do górnej granicy 54 %.




  2.   Państwa członkowskie wprowadzają do swoich przepisów i kodeksów oraz, w stosownych przypadkach, do swoich systemów wsparcia środki mające na celu zwiększenie udziału energii elektrycznej oraz ogrzewania i chłodzenia ze źródeł odnawialnych
  , zarówno wytwarzanych na miejscu, jak i w pobliżu, w tym z sieci
  w zasobie budowlanym, w tym środki krajowe dotyczące znacznego wzrostu prosumpcji odnawialnych źródeł energii, rozwoju społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej
  , lokalnego współużytkowania energii odnawialnej i
  lokalnego magazynowania energii
  , ładowania inteligentnego i dwukierunkowego, innych usług elastyczności, takich jak odpowiedź odbioru, oraz
  w połączeniu z poprawą efektywności energetycznej w zakresie
  wysokosprawnej
  kogeneracji oraz
  budynków
  pasywnych, o niemal zerowym
  i
  zerowym zużyciu energii
  , z uwzględnieniem innowacyjnych technologii
  .
  Aby osiągnąć określony w ust. 1 orientacyjny udział odnawialnych źródeł energii, państwa członkowskie wprowadzają do swoich przepisów i kodeksów oraz, w stosownych przypadkach, do swoich systemów wsparcia – lub w inny sposób mający równoważny skutek – wymóg wykorzystania w 
  nowych
  budynkach
  i w istniejących budynkach poddawanych renowacji
  minimalnych poziomów energii ze źródeł odnawialnych
  , zarówno wytwarzanej na miejscu, jak i w pobliżu, w tym z sieci, w nowych budynkach oraz w budynkach poddawanych ważniejszej renowacji
  , zgodnie z przepisami dyrektywy 2010/31/UE
  oraz jeżeli jest to wykonalne pod względem ekonomicznym, technicznym i funkcjonalnym
  . Państwa członkowskie umożliwiają osiągnięcie tego minimalnego poziomu między innymi przez posługiwanie się efektywnymi systemami ciepłowniczymi i chłodniczymi.
  Jeżeli chodzi o budynki już istniejące, akapit pierwszy dotyczy sił zbrojnych wyłącznie w zakresie, w jakim jego zastosowanie nie wchodzi w konflikt z charakterem i podstawowym celem działalności sił zbrojnych i z wyłączeniem materiałów używanych wyłącznie w celach wojskowych.


  3.   Państwa członkowskie zapewniają, aby budynki publiczne na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym stanowiły wzór do naśladowania pod względem udziału wykorzystywanej energii odnawialnej, zgodnie z przepisami art. 9 dyrektywy 2010/31/UE i art. 5 dyrektywy 2012/27/UE. Państwa członkowskie mogą między innymi wypełnić ten wymóg, zezwalając na wykorzystanie dachów
  lub innych kompatybilnych powierzchni i podpowierzchni
  budynków publicznych lub publiczno-prywatnych przez strony trzecie do instalacji urządzeń produkujących energię ze źródeł odnawialnych.


  Państwa członkowskie promują współpracę między organami lokalnymi a społecznościami energetycznymi działającymi w zakresie energii odnawialnej w sektorze budowlanym, w szczególności za pośrednictwem zamówień publicznych. Takie wsparcie jest wskazywane w krajowych planach renowacji budynków państw członkowskich zgodnie z art. 3 dyrektywy ... [w sprawie charakterystyki energetycznej budynków].




  4.   W celu osiągnięcia określonego w ust. 1 orientacyjnego udziału energii odnawialnej państwa członkowskie promują stosowanie systemów i urządzeń grzewczych i chłodniczych wykorzystujących źródła odnawialne
  , w tym innowacyjnych technologii dla danego kontekstu lokalnego, takich jak inteligentne i oparte na odnawialnych źródłach energii elektryczne systemy i urządzenia grzewcze i chłodnicze, uzupełnione, w stosownych przypadkach, inteligentnym zarządzaniem wszystkimi zdecentralizowanymi zasobami energetycznymi budynków za pośrednictwem systemów zarządzania energią budynku zdolnych do interakcji z siecią energetyczną
  . W tym celu państwa członkowskie stosują wszelkie odpowiednie środki, narzędzia i zachęty, w tym m.in. etykiety energetyczne opracowane na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 (26), świadectwa charakterystyki energetycznej zgodne z dyrektywą 2010/31/UE lub inne dostępne odpowiednie certyfikaty lub normy ustanowione na poziomie krajowym lub unijnym, i zapewniają dostęp do odpowiednich informacji i porad
  , w tym za pośrednictwem punktów kompleksowej obsługi,
  na temat odnawialnych, wysoko energooszczędnych rozwiązań alternatywnych, a także na temat dostępnych instrumentów i zachęt finansowych wspierających zwiększenie tempa wymiany starych systemów ogrzewania
  i chłodzenia
  i zintensyfikowanie przechodzenia na rozwiązania oparte na energii odnawialnej.”;



  (26)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 z dnia 4 lipca 2017 r. ustanawiające ramy etykietowania energetycznego i uchylające dyrektywę 2010/30/UE (Dz.U. L 198 z 28.7.2017, s. 1)." |
| --- | --- |

6)

dodaje się artykuł w brzmieniu:

„Artykuł 15a

Zwiększanie roli energii odnawialnej w sektorze budowlanym

1.   Aby zachęcić do produkcji energii odnawialnej
  oraz ciepła odpadowego i chłodu odpadowego
  i korzystania z 
  nich
  w sektorze budowlanym, państwa członkowskie określają orientacyjny cel dotyczący udziału
  energii odnawialnej produkowanej na miejscu lub w pobliżu
  w końcowym zużyciu energii w sektorze budynków tych państw w 2030 r., która jest zgodna z orientacyjnym celem wynoszącym co najmniej 49 % udziału energii odnawialnej
  i niemożliwego do uniknięcia ciepła odpadowego i chłodu odpadowego
  w sektorze budynków w zużyciu energii końcowej w Unii w 2030 r. 
  Państwa członkowskie, które nie ustalają jednoznacznie ceny emisji dwutlenku węgla w sektorze budowlanym za pośrednictwem podatku lub systemu handlu uprawnieniami do emisji, lub państwa członkowskie, które tymczasowo rezygnują z uczestnictwa w nowym europejskim systemie handlu uprawnieniami do emisji dla budynków i transportu, powinny ustalić wyższy orientacyjny udział odnawialnych źródeł energii. Orientacyjny
  cel krajowy wyraża się jako udział w krajowym końcowym zużyciu energii i oblicza zgodnie z metodyką określoną w art. 7
  , która może uwzględnić w obliczeniach udziału końcowego zużycia energię elektryczną ze źródeł odnawialnych obejmującą konsumpcję własną, społeczności energetyczne, udział energii odnawialnej w koszyku energii elektrycznej oraz niemożliwe do uniknięcia ciepło odpadowe i chłód odpadowy
  . Państwa członkowskie uwzględniają ten cel, jak również informacje na temat sposobu, w jaki zamierzają ten cel osiągnąć, w zaktualizowanych zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu przedłożonych zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999.

Państwa członkowskie mogą zaliczyć ciepło odpadowe i chłód odpadowy na poczet celu, o którym mowa w akapicie pierwszym, do wysokości 20 %. Jeśli zdecydują się na to, cel wzrasta o połowę wykorzystanego procentu ciepła odpadowego i chłodu odpadowego do górnej granicy 54 %.

2.   Państwa członkowskie wprowadzają do swoich przepisów i kodeksów oraz, w stosownych przypadkach, do swoich systemów wsparcia środki mające na celu zwiększenie udziału energii elektrycznej oraz ogrzewania i chłodzenia ze źródeł odnawialnych
  , zarówno wytwarzanych na miejscu, jak i w pobliżu, w tym z sieci
  w zasobie budowlanym, w tym środki krajowe dotyczące znacznego wzrostu prosumpcji odnawialnych źródeł energii, rozwoju społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej
  , lokalnego współużytkowania energii odnawialnej i
  lokalnego magazynowania energii
  , ładowania inteligentnego i dwukierunkowego, innych usług elastyczności, takich jak odpowiedź odbioru, oraz
  w połączeniu z poprawą efektywności energetycznej w zakresie
  wysokosprawnej
  kogeneracji oraz
  budynków
  pasywnych, o niemal zerowym
  i
  zerowym zużyciu energii
  , z uwzględnieniem innowacyjnych technologii
  .

Aby osiągnąć określony w ust. 1 orientacyjny udział odnawialnych źródeł energii, państwa członkowskie wprowadzają do swoich przepisów i kodeksów oraz, w stosownych przypadkach, do swoich systemów wsparcia – lub w inny sposób mający równoważny skutek – wymóg wykorzystania w 
  nowych
  budynkach
  i w istniejących budynkach poddawanych renowacji
  minimalnych poziomów energii ze źródeł odnawialnych
  , zarówno wytwarzanej na miejscu, jak i w pobliżu, w tym z sieci, w nowych budynkach oraz w budynkach poddawanych ważniejszej renowacji
  , zgodnie z przepisami dyrektywy 2010/31/UE
  oraz jeżeli jest to wykonalne pod względem ekonomicznym, technicznym i funkcjonalnym
  . Państwa członkowskie umożliwiają osiągnięcie tego minimalnego poziomu między innymi przez posługiwanie się efektywnymi systemami ciepłowniczymi i chłodniczymi.

Jeżeli chodzi o budynki już istniejące, akapit pierwszy dotyczy sił zbrojnych wyłącznie w zakresie, w jakim jego zastosowanie nie wchodzi w konflikt z charakterem i podstawowym celem działalności sił zbrojnych i z wyłączeniem materiałów używanych wyłącznie w celach wojskowych.

3.   Państwa członkowskie zapewniają, aby budynki publiczne na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym stanowiły wzór do naśladowania pod względem udziału wykorzystywanej energii odnawialnej, zgodnie z przepisami art. 9 dyrektywy 2010/31/UE i art. 5 dyrektywy 2012/27/UE. Państwa członkowskie mogą między innymi wypełnić ten wymóg, zezwalając na wykorzystanie dachów
  lub innych kompatybilnych powierzchni i podpowierzchni
  budynków publicznych lub publiczno-prywatnych przez strony trzecie do instalacji urządzeń produkujących energię ze źródeł odnawialnych.

Państwa członkowskie promują współpracę między organami lokalnymi a społecznościami energetycznymi działającymi w zakresie energii odnawialnej w sektorze budowlanym, w szczególności za pośrednictwem zamówień publicznych. Takie wsparcie jest wskazywane w krajowych planach renowacji budynków państw członkowskich zgodnie z art. 3 dyrektywy ... [w sprawie charakterystyki energetycznej budynków].

4.   W celu osiągnięcia określonego w ust. 1 orientacyjnego udziału energii odnawialnej państwa członkowskie promują stosowanie systemów i urządzeń grzewczych i chłodniczych wykorzystujących źródła odnawialne
  , w tym innowacyjnych technologii dla danego kontekstu lokalnego, takich jak inteligentne i oparte na odnawialnych źródłach energii elektryczne systemy i urządzenia grzewcze i chłodnicze, uzupełnione, w stosownych przypadkach, inteligentnym zarządzaniem wszystkimi zdecentralizowanymi zasobami energetycznymi budynków za pośrednictwem systemów zarządzania energią budynku zdolnych do interakcji z siecią energetyczną
  . W tym celu państwa członkowskie stosują wszelkie odpowiednie środki, narzędzia i zachęty, w tym m.in. etykiety energetyczne opracowane na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 (26), świadectwa charakterystyki energetycznej zgodne z dyrektywą 2010/31/UE lub inne dostępne odpowiednie certyfikaty lub normy ustanowione na poziomie krajowym lub unijnym, i zapewniają dostęp do odpowiednich informacji i porad
  , w tym za pośrednictwem punktów kompleksowej obsługi,
  na temat odnawialnych, wysoko energooszczędnych rozwiązań alternatywnych, a także na temat dostępnych instrumentów i zachęt finansowych wspierających zwiększenie tempa wymiany starych systemów ogrzewania
  i chłodzenia
  i zintensyfikowanie przechodzenia na rozwiązania oparte na energii odnawialnej.”;

(26)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 z dnia 4 lipca 2017 r. ustanawiające ramy etykietowania energetycznego i uchylające dyrektywę 2010/30/UE (Dz.U. L 198 z 28.7.2017, s. 1)."

26

| 7) | w art. 18
  wprowadza się następujące zmiany
  :








  a) | ust. 3 i ust. 4 otrzymują brzmienie:

  „3.   Państwa członkowskie zapewniają dostęp do systemów certyfikacji
  lub równoważnych krajowych systemów kwalifikacji
  instalatorom i projektantom wszystkich rodzajów systemów
  ciepłowniczych
  i chłodniczych wykorzystujących źródła odnawialne w budynkach, przemyśle i rolnictwie oraz instalatorom
  innych technologii energii odnawialnej, technologii magazynowania i odpowiedzi odbioru, w tym stacji ładowania
  . Systemy te mogą w stosownych przypadkach uwzględniać istniejące systemy i struktury i opierają się na kryteriach określonych w załączniku IV. Każde państwo członkowskie
  weryfikuje uznanie certyfikatów przyznanych
  przez inne państwa członkowskie zgodnie z tymi kryteriami.


  Do dnia 31 grudnia 2023 r., a następnie co trzy lata
  państwa członkowskie
  oceniają lukę między dostępną a potrzebną liczbą przeszkolonych i wykwalifikowanych specjalistów ds. instalacji oraz, w stosownych przypadkach, przedstawiają zalecenia w celu wyeliminowania tych luk
  .
  Oceny te i wszelkie zalecenia są podawane do wiadomości publicznej.




  Państwa członkowskie ustanawiają warunki, w tym poprzez strategie podnoszenia i zmiany kwalifikacji, w celu zapewnienia dostępności wystarczającej liczby
  przeszkolonych i wykwalifikowanych instalatorów
  , o których mowa w ust. 3, aby obsłużyć wzrost udziału energii odnawialnej w sektorze
  ogrzewania i chłodzenia,
  wymagany do przyczynienia się do
  rocznego wzrostu udziału energii odnawialnej w sektorze ogrzewania i chłodzenia określonego w art. 23
  , oraz do osiągnięcia celów w zakresie energii odnawialnej w budynkach określonych w art. 15a, w sektorze przemysłu określonych w art. 22a i w sektorze transportu określonych w art. 25, a także aby przyczynić się do osiągnięcia ogólnego celu określonego w art. 3
  .
  W celu osiągnięcia ▌wystarczającej liczby instalatorów i projektantów państwa członkowskie zapewniają dostęp do wystarczającej liczby programów szkoleniowych umożliwiających uzyskanie kwalifikacji lub certyfikacji w zakresie technologii ogrzewania i chłodzenia z wykorzystaniem źródeł odnawialnych
  , pod warunkiem ich zgodności z krajowymi systemami kwalifikacji i certyfikacji,
  oraz najnowszych innowacyjnych rozwiązań w tej dziedzinie. Państwa członkowskie wprowadzają środki mające na celu zachęcanie do uczestnictwa w takich programach, skierowane w szczególności do małych i średnich przedsiębiorstw oraz osób samozatrudnionych
  , jak również zapewniające równowagę płci i skierowane zwłaszcza do niedostatecznie reprezentowanych mniejszości
  .
  Jeżeli jest to zgodne z już istniejącymi systemami szkoleń i kwalifikacji,
  państwa członkowskie mogą zawierać dobrowolne umowy z dostawcami i sprzedawcami odpowiednich technologii w celu przeszkolenia wystarczającej liczby instalatorów, którą można określać na podstawie szacunków sprzedaży, pod kątem najnowszych innowacyjnych rozwiązań i technologii dostępnych na rynku.


  Państwa członkowskie opisują polityki i środki promujące skuteczne, wysokiej jakości, o włączającym charakterze szkolenie oraz podnoszenie i zmianę kwalifikacji pracowników w dziedzinie energii odnawialnej w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu, o których mowa w art. 3 i 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999, oraz w sprawozdaniach z postępów składanych na podstawie art. 17 tego rozporządzenia.




  4.   Państwa członkowskie udostępniają publicznie informacje dotyczące systemów certyfikacji
  lub równoważnych krajowych systemów kwalifikowania
  , o których mowa w ust. 3. Państwa członkowskie
  udostępniają również publicznie, w przejrzysty i łatwo dostępny sposób, regularnie aktualizowany
  wykaz instalatorów posiadających kwalifikacje lub certyfikaty zgodnie z ust. 3 ▌.”; |
| --- | --- | --- |

7)

w art. 18
  wprowadza się następujące zmiany
  :

wprowadza się następujące zmiany

a)

a)

ust. 3 i ust. 4 otrzymują brzmienie:

„3.   Państwa członkowskie zapewniają dostęp do systemów certyfikacji
  lub równoważnych krajowych systemów kwalifikacji
  instalatorom i projektantom wszystkich rodzajów systemów
  ciepłowniczych
  i chłodniczych wykorzystujących źródła odnawialne w budynkach, przemyśle i rolnictwie oraz instalatorom
  innych technologii energii odnawialnej, technologii magazynowania i odpowiedzi odbioru, w tym stacji ładowania
  . Systemy te mogą w stosownych przypadkach uwzględniać istniejące systemy i struktury i opierają się na kryteriach określonych w załączniku IV. Każde państwo członkowskie
  weryfikuje uznanie certyfikatów przyznanych
  przez inne państwa członkowskie zgodnie z tymi kryteriami.

Do dnia 31 grudnia 2023 r., a następnie co trzy lata
  państwa członkowskie
  oceniają lukę między dostępną a potrzebną liczbą przeszkolonych i wykwalifikowanych specjalistów ds. instalacji oraz, w stosownych przypadkach, przedstawiają zalecenia w celu wyeliminowania tych luk
  .
  Oceny te i wszelkie zalecenia są podawane do wiadomości publicznej.

Państwa członkowskie ustanawiają warunki, w tym poprzez strategie podnoszenia i zmiany kwalifikacji, w celu zapewnienia dostępności wystarczającej liczby
  przeszkolonych i wykwalifikowanych instalatorów
  , o których mowa w ust. 3, aby obsłużyć wzrost udziału energii odnawialnej w sektorze
  ogrzewania i chłodzenia,
  wymagany do przyczynienia się do
  rocznego wzrostu udziału energii odnawialnej w sektorze ogrzewania i chłodzenia określonego w art. 23
  , oraz do osiągnięcia celów w zakresie energii odnawialnej w budynkach określonych w art. 15a, w sektorze przemysłu określonych w art. 22a i w sektorze transportu określonych w art. 25, a także aby przyczynić się do osiągnięcia ogólnego celu określonego w art. 3
  .

W celu osiągnięcia ▌wystarczającej liczby instalatorów i projektantów państwa członkowskie zapewniają dostęp do wystarczającej liczby programów szkoleniowych umożliwiających uzyskanie kwalifikacji lub certyfikacji w zakresie technologii ogrzewania i chłodzenia z wykorzystaniem źródeł odnawialnych
  , pod warunkiem ich zgodności z krajowymi systemami kwalifikacji i certyfikacji,
  oraz najnowszych innowacyjnych rozwiązań w tej dziedzinie. Państwa członkowskie wprowadzają środki mające na celu zachęcanie do uczestnictwa w takich programach, skierowane w szczególności do małych i średnich przedsiębiorstw oraz osób samozatrudnionych
  , jak również zapewniające równowagę płci i skierowane zwłaszcza do niedostatecznie reprezentowanych mniejszości
  .
  Jeżeli jest to zgodne z już istniejącymi systemami szkoleń i kwalifikacji,
  państwa członkowskie mogą zawierać dobrowolne umowy z dostawcami i sprzedawcami odpowiednich technologii w celu przeszkolenia wystarczającej liczby instalatorów, którą można określać na podstawie szacunków sprzedaży, pod kątem najnowszych innowacyjnych rozwiązań i technologii dostępnych na rynku.

Państwa członkowskie opisują polityki i środki promujące skuteczne, wysokiej jakości, o włączającym charakterze szkolenie oraz podnoszenie i zmianę kwalifikacji pracowników w dziedzinie energii odnawialnej w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu, o których mowa w art. 3 i 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999, oraz w sprawozdaniach z postępów składanych na podstawie art. 17 tego rozporządzenia.

4.   Państwa członkowskie udostępniają publicznie informacje dotyczące systemów certyfikacji
  lub równoważnych krajowych systemów kwalifikowania
  , o których mowa w ust. 3. Państwa członkowskie
  udostępniają również publicznie, w przejrzysty i łatwo dostępny sposób, regularnie aktualizowany
  wykaz instalatorów posiadających kwalifikacje lub certyfikaty zgodnie z ust. 3 ▌.”;

| b) | dodaje się akapit w brzmieniu:





  „6a.
     
  Wszelkie środki podjęte na podstawie niniejszego artykułu pozostają bez uszczerbku dla środków podjętych na mocy dyrektywy (UE) .../... [dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej] i .../... [dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków].”; |
| --- | --- |

b)

b)

dodaje się akapit w brzmieniu:

dodaje się akapit w brzmieniu:

„6a.
     
  Wszelkie środki podjęte na podstawie niniejszego artykułu pozostają bez uszczerbku dla środków podjętych na mocy dyrektywy (UE) .../... [dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej] i .../... [dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków].”;

| 8) | w art. 19 wprowadza się następujące zmiany:








  -a) | ust. 1 otrzymuje brzmienie:





  „1.
     
  Do celów wykazania odbiorcom końcowym, jakie jest pochodzenie energii ze źródeł odnawialnych w miksie energetycznym danego dostawcy energii i w energii dostarczanej konsumentom na podstawie umów, wprowadzanej do obrotu z odniesieniem do zużycia energii ze źródeł odnawialnych, państwa członkowskie zapewniają możliwość zagwarantowania, że energia pochodzi ze źródeł odnawialnych w rozumieniu niniejszej dyrektywy zgodnie z obiektywnymi, przejrzystymi i niedyskryminacyjnymi kryteriami.”; |
| --- | --- | --- |

8)

w art. 19 wprowadza się następujące zmiany:

-a)

-a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie:

ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1.
     
  Do celów wykazania odbiorcom końcowym, jakie jest pochodzenie energii ze źródeł odnawialnych w miksie energetycznym danego dostawcy energii i w energii dostarczanej konsumentom na podstawie umów, wprowadzanej do obrotu z odniesieniem do zużycia energii ze źródeł odnawialnych, państwa członkowskie zapewniają możliwość zagwarantowania, że energia pochodzi ze źródeł odnawialnych w rozumieniu niniejszej dyrektywy zgodnie z obiektywnymi, przejrzystymi i niedyskryminacyjnymi kryteriami.”;

| a) | w ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:






  (i) | akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:
  „W tym celu państwa członkowskie zapewniają wydanie gwarancji pochodzenia na wniosek producenta energii ze źródeł odnawialnych. Państwa członkowskie
  ustanawiają jednolity system gwarancji
  pochodzenia
  wystawianych
  w odniesieniu do
  wodoru odnawialnego.



  Do celów uwzględnienia wartości rynkowej gwarancji pochodzenia państwa członkowskie mogą postanowić o niewydawaniu takiej gwarancji pochodzenia producentowi, który otrzymuje wsparcie finansowe z systemu wsparcia.




  Komisja wprowadza informacje uzupełniające dla gwarancji pochodzenia, unikając przy tym podwójnego liczenia.


  Wydawanie gwarancji pochodzenia może podlegać wymogowi minimalnej mocy. Gwarancja pochodzenia
  wynosi 1 MWh, z możliwością wystawienia jej w formie cząstkowej
  .
  Są one odpowiednio normalizowane za pomocą europejskiej normy CEN-EN16325 i wystawiane na wniosek producenta energii, pod warunkiem że nie prowadzi to do podwójnego liczenia. Należy wprowadzić uproszczone procesy rejestracji i zmniejszone opłaty rejestracyjne dla małych instalacji o mocy poniżej 50 kW i dla społeczności energetycznych. Gwarancje pochodzenia mogą być wydawane dla kilku małych instalacji połączonych razem.


  Dla każdej wyprodukowanej jednostki energii wydawana jest maksymalnie jedna gwarancja pochodzenia
  , a ta sama jednostka energii jest brana pod uwagę tylko raz
  .”; |
| --- | --- | --- |

a)

w ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

(i)

akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

„W tym celu państwa członkowskie zapewniają wydanie gwarancji pochodzenia na wniosek producenta energii ze źródeł odnawialnych. Państwa członkowskie
  ustanawiają jednolity system gwarancji
  pochodzenia
  wystawianych
  w odniesieniu do
  wodoru odnawialnego.

ustanawiają jednolity system gwarancji

wystawianych

wodoru odnawialnego

Do celów uwzględnienia wartości rynkowej gwarancji pochodzenia państwa członkowskie mogą postanowić o niewydawaniu takiej gwarancji pochodzenia producentowi, który otrzymuje wsparcie finansowe z systemu wsparcia.

Do celów uwzględnienia wartości rynkowej gwarancji pochodzenia państwa członkowskie mogą postanowić o niewydawaniu takiej gwarancji pochodzenia producentowi, który otrzymuje wsparcie finansowe z systemu wsparcia.

Komisja wprowadza informacje uzupełniające dla gwarancji pochodzenia, unikając przy tym podwójnego liczenia.

Komisja wprowadza informacje uzupełniające dla gwarancji pochodzenia, unikając przy tym podwójnego liczenia.

Wydawanie gwarancji pochodzenia może podlegać wymogowi minimalnej mocy. Gwarancja pochodzenia
  wynosi 1 MWh, z możliwością wystawienia jej w formie cząstkowej
  .
  Są one odpowiednio normalizowane za pomocą europejskiej normy CEN-EN16325 i wystawiane na wniosek producenta energii, pod warunkiem że nie prowadzi to do podwójnego liczenia. Należy wprowadzić uproszczone procesy rejestracji i zmniejszone opłaty rejestracyjne dla małych instalacji o mocy poniżej 50 kW i dla społeczności energetycznych. Gwarancje pochodzenia mogą być wydawane dla kilku małych instalacji połączonych razem.

wynosi 1 MWh, z możliwością wystawienia jej w formie cząstkowej

Są one odpowiednio normalizowane za pomocą europejskiej normy CEN-EN16325 i wystawiane na wniosek producenta energii, pod warunkiem że nie prowadzi to do podwójnego liczenia. Należy wprowadzić uproszczone procesy rejestracji i zmniejszone opłaty rejestracyjne dla małych instalacji o mocy poniżej 50 kW i dla społeczności energetycznych. Gwarancje pochodzenia mogą być wydawane dla kilku małych instalacji połączonych razem.

Dla każdej wyprodukowanej jednostki energii wydawana jest maksymalnie jedna gwarancja pochodzenia
  , a ta sama jednostka energii jest brana pod uwagę tylko raz
  .”;

, a ta sama jednostka energii jest brana pod uwagę tylko raz

| (ia) | skreśla się akapit drugi
  ; |
| --- | --- |

(ia)

(ia)

skreśla się akapit drugi
  ;

skreśla się akapit drugi

| (ib) | w akapicie czwartym lit. c) otrzymuje brzmienie:










  „c) | gwarancje pochodzenia nie są wydawane bezpośrednio producentowi, lecz dostawcy lub konsumentowi, który kupuje energię albo w konkurencyjnym środowisku, albo w ramach długoterminowej umowy zakupu energii ze źródeł odnawialnych.”; |
| --- | --- | --- |

(ib)

(ib)

w akapicie czwartym lit. c) otrzymuje brzmienie:

w akapicie czwartym lit. c) otrzymuje brzmienie:

„c)

„c)

gwarancje pochodzenia nie są wydawane bezpośrednio producentowi, lecz dostawcy lub konsumentowi, który kupuje energię albo w konkurencyjnym środowisku, albo w ramach długoterminowej umowy zakupu energii ze źródeł odnawialnych.”;

gwarancje pochodzenia nie są wydawane bezpośrednio producentowi, lecz dostawcy lub konsumentowi, który kupuje energię albo w konkurencyjnym środowisku, albo w ramach długoterminowej umowy zakupu energii ze źródeł odnawialnych.”;

| (ii) | skreśla się akapit piąty; |
| --- | --- |

(ii)

skreśla się akapit piąty;

| aa) | ust. 3 otrzymuje brzmienie:





  „3.
     
  Do celów ust. 1 gwarancje pochodzenia są ważne dla transakcji przez dwanaście miesięcy od wyprodukowania danej jednostki energii. Państwa członkowskie zapewniają, aby wszystkie gwarancje pochodzenia, które nie zostały anulowane, utraciły ważność najpóźniej w terminie 18 miesięcy po dacie wyprodukowania jednostki energii. Państwa członkowskie uwzględniają gwarancje pochodzenia, które utraciły ważność, do celów wyliczenia miksu pozostałej energii.”; |
| --- | --- |

aa)

aa)

ust. 3 otrzymuje brzmienie:

ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3.
     
  Do celów ust. 1 gwarancje pochodzenia są ważne dla transakcji przez dwanaście miesięcy od wyprodukowania danej jednostki energii. Państwa członkowskie zapewniają, aby wszystkie gwarancje pochodzenia, które nie zostały anulowane, utraciły ważność najpóźniej w terminie 18 miesięcy po dacie wyprodukowania jednostki energii. Państwa członkowskie uwzględniają gwarancje pochodzenia, które utraciły ważność, do celów wyliczenia miksu pozostałej energii.”;

| ab) | ust. 4 otrzymuje brzmienie:





  „4.
     
  Do celów ujawniania informacji, o którym mowa w ust. 8 i 13, państwa członkowskie zapewniają, aby przedsiębiorstwa energetyczne anulowały gwarancje pochodzenia najpóźniej 6 miesięcy po wygaśnięciu ważności gwarancji pochodzenia. Ponadto, do dnia ... [rok po wejściu w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej], państwa członkowskie zapewniają coroczną publikację danych dotyczących ich miksu pozostałej energii.”; |
| --- | --- |

ab)

ab)

ust. 4 otrzymuje brzmienie:

ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4.
     
  Do celów ujawniania informacji, o którym mowa w ust. 8 i 13, państwa członkowskie zapewniają, aby przedsiębiorstwa energetyczne anulowały gwarancje pochodzenia najpóźniej 6 miesięcy po wygaśnięciu ważności gwarancji pochodzenia. Ponadto, do dnia ... [rok po wejściu w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej], państwa członkowskie zapewniają coroczną publikację danych dotyczących ich miksu pozostałej energii.”;

| ac) | w ust. 7 akapit pierwszy wprowadza się następujące zmiany:










  (i) | litera a) otrzymuje brzmienie:










  „a) | źródło energii, z którego energia została wyprodukowana, oraz daty rozpoczęcia i zakończenia, jak najbardziej zbliżone do czasu rzeczywistego, przy czym celem jest uzyskanie odstępów czasu nie dłuższych niż jedna godzina produkcji;”; |
| --- | --- | --- | --- |

ac)

ac)

w ust. 7 akapit pierwszy wprowadza się następujące zmiany:

w ust. 7 akapit pierwszy wprowadza się następujące zmiany:

(i)

(i)

litera a) otrzymuje brzmienie:

litera a) otrzymuje brzmienie:

„a)

„a)

źródło energii, z którego energia została wyprodukowana, oraz daty rozpoczęcia i zakończenia, jak najbardziej zbliżone do czasu rzeczywistego, przy czym celem jest uzyskanie odstępów czasu nie dłuższych niż jedna godzina produkcji;”;

źródło energii, z którego energia została wyprodukowana, oraz daty rozpoczęcia i zakończenia, jak najbardziej zbliżone do czasu rzeczywistego, przy czym celem jest uzyskanie odstępów czasu nie dłuższych niż jedna godzina produkcji;”;

| (ii) | litera c) otrzymuje brzmienie:










  „c) | tożsamość, lokalizację, obszar rynkowy dla energii elektrycznej, rodzaj i moc instalacji, w której wyprodukowano energię;”; |
| --- | --- | --- |

(ii)

(ii)

litera c) otrzymuje brzmienie:

litera c) otrzymuje brzmienie:

„c)

„c)

tożsamość, lokalizację, obszar rynkowy dla energii elektrycznej, rodzaj i moc instalacji, w której wyprodukowano energię;”;

tożsamość, lokalizację, obszar rynkowy dla energii elektrycznej, rodzaj i moc instalacji, w której wyprodukowano energię;”;

| (iii) | dodaje się punkty w brzmieniu:










  „g) | emisje gazów cieplarnianych w cyklu życia energii gwarantowanej zgodnie z normą ISO 14067:2018; |
| --- | --- | --- |

(iii)

(iii)

dodaje się punkty w brzmieniu:

dodaje się punkty w brzmieniu:

„g)

„g)

emisje gazów cieplarnianych w cyklu życia energii gwarantowanej zgodnie z normą ISO 14067:2018;

emisje gazów cieplarnianych w cyklu życia energii gwarantowanej zgodnie z normą ISO 14067:2018;

| h) | szczególne dopasowanie czasowe; |
| --- | --- |

h)

h)

szczególne dopasowanie czasowe;

szczególne dopasowanie czasowe;

| i) | dopasowanie lokalizacyjne.”; |
| --- | --- |

i)

i)

dopasowanie lokalizacyjne.”;

dopasowanie lokalizacyjne.”;

| b) | ust. 8 ▌otrzymuje brzmienie:
  „W przypadku gdy dostawca energii elektrycznej ma obowiązek wykazać
  pochodzenie
  energii ze źródeł odnawialnych w swoim miksie energetycznym do celów art. 3 ust. 9 lit. a) dyrektywy 2009/72/WE, może to zrobić, posługując się gwarancjami pochodzenia z wyłączeniem udziału w jego miksie energetycznym odpowiadającego ofertom handlowym niepodlegającym śledzeniu, jeżeli takie występują, w odniesieniu do których dostawca może wykorzystać miks pozostałej energii.


  W przypadku gdy dostawca gazu ma obowiązek wykazać pochodzenie energii ze źródeł odnawialnych w swoim miksie energetycznym do celów załącznika I, sekcja 5 dyrektywy (UE) .../... [w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii ze źródeł odnawialnych i gazu ziemnego oraz wodoru, zgodnie z wnioskiem COM(2021)0803], robi to, posługując się gwarancjami pochodzenia z wyłączeniem udziału w jego miksie energetycznym odpowiadającego ofertom handlowym niepodlegającym śledzeniu, jeżeli takie występują, w odniesieniu do których dostawca może wykorzystać miks pozostałej energii.




  W przypadku gdy państwa członkowskie wprowadziły stosowanie gwarancji pochodzenia w odniesieniu do innych rodzajów energii, dostawcy stosują do celów ujawniania informacji ten sam rodzaj gwarancji pochodzenia, jak ma to miejsce w odniesieniu do dostarczanej energii. Ponadto, w przypadku gdy odbiorca zużywa gaz z sieci wodorowej lub sieci gazu ziemnego, państwa członkowskie mogą zapewnić, że anulowane gwarancje pochodzenia odpowiadają odpowiednim cechom sieci. Podobnie gwarancje pochodzenia utworzone na podstawie art. 14 ust. 10 dyrektywy 2012/27/UE można wykorzystać do udowodnienia wszelkich wymogów w zakresie wykazania ilości energii elektrycznej wyprodukowanej przez wysokosprawne układy kogeneracyjne. Do celów ust. 2 niniejszego artykułu, w przypadku gdy energia elektryczna wytwarzana jest za pomocą wysokosprawnych układów kogeneracyjnych wykorzystujących źródła odnawialne, może zostać wystawiona tylko jedna gwarancja pochodzenia określająca obie charakterystyki.”; |
| --- | --- |

b)

ust. 8 ▌otrzymuje brzmienie:

„W przypadku gdy dostawca energii elektrycznej ma obowiązek wykazać
  pochodzenie
  energii ze źródeł odnawialnych w swoim miksie energetycznym do celów art. 3 ust. 9 lit. a) dyrektywy 2009/72/WE, może to zrobić, posługując się gwarancjami pochodzenia z wyłączeniem udziału w jego miksie energetycznym odpowiadającego ofertom handlowym niepodlegającym śledzeniu, jeżeli takie występują, w odniesieniu do których dostawca może wykorzystać miks pozostałej energii.

pochodzenie

W przypadku gdy dostawca gazu ma obowiązek wykazać pochodzenie energii ze źródeł odnawialnych w swoim miksie energetycznym do celów załącznika I, sekcja 5 dyrektywy (UE) .../... [w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii ze źródeł odnawialnych i gazu ziemnego oraz wodoru, zgodnie z wnioskiem COM(2021)0803], robi to, posługując się gwarancjami pochodzenia z wyłączeniem udziału w jego miksie energetycznym odpowiadającego ofertom handlowym niepodlegającym śledzeniu, jeżeli takie występują, w odniesieniu do których dostawca może wykorzystać miks pozostałej energii.

W przypadku gdy dostawca gazu ma obowiązek wykazać pochodzenie energii ze źródeł odnawialnych w swoim miksie energetycznym do celów załącznika I, sekcja 5 dyrektywy (UE) .../... [w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii ze źródeł odnawialnych i gazu ziemnego oraz wodoru, zgodnie z wnioskiem COM(2021)0803], robi to, posługując się gwarancjami pochodzenia z wyłączeniem udziału w jego miksie energetycznym odpowiadającego ofertom handlowym niepodlegającym śledzeniu, jeżeli takie występują, w odniesieniu do których dostawca może wykorzystać miks pozostałej energii.

W przypadku gdy państwa członkowskie wprowadziły stosowanie gwarancji pochodzenia w odniesieniu do innych rodzajów energii, dostawcy stosują do celów ujawniania informacji ten sam rodzaj gwarancji pochodzenia, jak ma to miejsce w odniesieniu do dostarczanej energii. Ponadto, w przypadku gdy odbiorca zużywa gaz z sieci wodorowej lub sieci gazu ziemnego, państwa członkowskie mogą zapewnić, że anulowane gwarancje pochodzenia odpowiadają odpowiednim cechom sieci. Podobnie gwarancje pochodzenia utworzone na podstawie art. 14 ust. 10 dyrektywy 2012/27/UE można wykorzystać do udowodnienia wszelkich wymogów w zakresie wykazania ilości energii elektrycznej wyprodukowanej przez wysokosprawne układy kogeneracyjne. Do celów ust. 2 niniejszego artykułu, w przypadku gdy energia elektryczna wytwarzana jest za pomocą wysokosprawnych układów kogeneracyjnych wykorzystujących źródła odnawialne, może zostać wystawiona tylko jedna gwarancja pochodzenia określająca obie charakterystyki.”;

W przypadku gdy państwa członkowskie wprowadziły stosowanie gwarancji pochodzenia w odniesieniu do innych rodzajów energii, dostawcy stosują do celów ujawniania informacji ten sam rodzaj gwarancji pochodzenia, jak ma to miejsce w odniesieniu do dostarczanej energii. Ponadto, w przypadku gdy odbiorca zużywa gaz z sieci wodorowej lub sieci gazu ziemnego, państwa członkowskie mogą zapewnić, że anulowane gwarancje pochodzenia odpowiadają odpowiednim cechom sieci. Podobnie gwarancje pochodzenia utworzone na podstawie art. 14 ust. 10 dyrektywy 2012/27/UE można wykorzystać do udowodnienia wszelkich wymogów w zakresie wykazania ilości energii elektrycznej wyprodukowanej przez wysokosprawne układy kogeneracyjne. Do celów ust. 2 niniejszego artykułu, w przypadku gdy energia elektryczna wytwarzana jest za pomocą wysokosprawnych układów kogeneracyjnych wykorzystujących źródła odnawialne, może zostać wystawiona tylko jedna gwarancja pochodzenia określająca obie charakterystyki.”;

| ba) | ust. 9 otrzymuje brzmienie:





  „9.
     
  Państwa członkowskie uznają gwarancje pochodzenia wydane przez inne państwa członkowskie zgodnie z niniejszą dyrektywą wyłącznie jako dowód w zakresie elementów, o których mowa w ust. 1 i ust. 7 akapit pierwszy lit. a)–i). Państwo członkowskie może odmówić uznania gwarancji pochodzenia wyłącznie jeżeli ma uzasadnione wątpliwości co do jej dokładności, wiarygodności lub autentyczności. Dane państwo członkowskie powiadamia Komisję o odmowie uznania gwarancji, podając jej powody.”; |
| --- | --- |

ba)

ba)

ust. 9 otrzymuje brzmienie:

ust. 9 otrzymuje brzmienie:

„9.
     
  Państwa członkowskie uznają gwarancje pochodzenia wydane przez inne państwa członkowskie zgodnie z niniejszą dyrektywą wyłącznie jako dowód w zakresie elementów, o których mowa w ust. 1 i ust. 7 akapit pierwszy lit. a)–i). Państwo członkowskie może odmówić uznania gwarancji pochodzenia wyłącznie jeżeli ma uzasadnione wątpliwości co do jej dokładności, wiarygodności lub autentyczności. Dane państwo członkowskie powiadamia Komisję o odmowie uznania gwarancji, podając jej powody.”;

| bb) | ust. 11 otrzymuje brzmienie:





  „11.
     
  Państwa członkowskie nie uznają gwarancji pochodzenia wydanych przez państwo trzecie, z wyjątkiem przypadków gdy Unia zawarła z tym państwem trzecim umowę w sprawie wzajemnego uznawania gwarancji pochodzenia wydanych w Unii i kompatybilnych systemów gwarancji pochodzenia utworzonych w tym państwie trzecim, i to wyłącznie w przypadku gdy prowadzony jest bezpośredni przywóz lub wywóz energii. Komisja wydaje wytyczne wyjaśniające wymogi Unii dotyczące uznawania gwarancji pochodzenia wydanych przez państwo trzecie, w tym związane z nimi warunki zarządzania, aby ułatwić i usprawnić realizację takich umów z państwami trzecimi.




  Do dnia ... [rok po wejściu w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] Komisja wydaje wytyczne dotyczące odpowiednich zabezpieczeń dla transferów transgranicznych.”; |
| --- | --- |

bb)

bb)

ust. 11 otrzymuje brzmienie:

ust. 11 otrzymuje brzmienie:

„11.
     
  Państwa członkowskie nie uznają gwarancji pochodzenia wydanych przez państwo trzecie, z wyjątkiem przypadków gdy Unia zawarła z tym państwem trzecim umowę w sprawie wzajemnego uznawania gwarancji pochodzenia wydanych w Unii i kompatybilnych systemów gwarancji pochodzenia utworzonych w tym państwie trzecim, i to wyłącznie w przypadku gdy prowadzony jest bezpośredni przywóz lub wywóz energii. Komisja wydaje wytyczne wyjaśniające wymogi Unii dotyczące uznawania gwarancji pochodzenia wydanych przez państwo trzecie, w tym związane z nimi warunki zarządzania, aby ułatwić i usprawnić realizację takich umów z państwami trzecimi.

Do dnia ... [rok po wejściu w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] Komisja wydaje wytyczne dotyczące odpowiednich zabezpieczeń dla transferów transgranicznych.”;

| bc) | ust. 13 otrzymuje brzmienie:





  „13.
     
  Do dnia 30 czerwca 2025 r. Komisja przyjmuje sprawozdanie zawierające ocenę możliwości ustanowienia ogólnounijnego oznakowania ekologicznego w celu promowania wykorzystania energii odnawialnej pochodzącej z nowych instalacji. Dostawcy wykorzystują informacje zawarte w gwarancjach pochodzenia w celu wykazania zgodności z wymogami takiego oznakowania.”; |
| --- | --- |

bc)

bc)

ust. 13 otrzymuje brzmienie:

ust. 13 otrzymuje brzmienie:

„13.
     
  Do dnia 30 czerwca 2025 r. Komisja przyjmuje sprawozdanie zawierające ocenę możliwości ustanowienia ogólnounijnego oznakowania ekologicznego w celu promowania wykorzystania energii odnawialnej pochodzącej z nowych instalacji. Dostawcy wykorzystują informacje zawarte w gwarancjach pochodzenia w celu wykazania zgodności z wymogami takiego oznakowania.”;

| bd) | dodaje się akapit w brzmieniu:





  „13a.
     
  Komisja monitoruje funkcjonowanie systemu gwarancji pochodzenia i do dnia 30 czerwca 2025 r. ocenia równowagę podaży i popytu na gwarancje pochodzenia na rynku, a w przypadku braku równowagi określa istotne czynniki wpływające na podaż i popyt oraz proponuje środki korygujące wszelkie potencjalne nierówności strukturalne w celu wspierania rynków w koncentrowaniu się na nowych instalacjach odnawialnych.”; |
| --- | --- |

bd)

bd)

dodaje się akapit w brzmieniu:

dodaje się akapit w brzmieniu:

„13a.
     
  Komisja monitoruje funkcjonowanie systemu gwarancji pochodzenia i do dnia 30 czerwca 2025 r. ocenia równowagę podaży i popytu na gwarancje pochodzenia na rynku, a w przypadku braku równowagi określa istotne czynniki wpływające na podaż i popyt oraz proponuje środki korygujące wszelkie potencjalne nierówności strukturalne w celu wspierania rynków w koncentrowaniu się na nowych instalacjach odnawialnych.”;

| 9) | art. 20 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

  „3.   W zależności od swojej oceny, włączonej do zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia (UE) 2018/1999 i dotyczącej konieczności budowy nowej
  lub modernizacji istniejącej
  infrastruktury na potrzeby systemów ciepłowniczych i chłodniczych wykorzystujących źródła odnawialne w celu osiągnięcia unijnego celu określonego w art. 3 ust. 1 niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie podejmują, w stosownych przypadkach,
  zgodnie z zasadą »efektywność energetyczna przede wszystkim«,
  niezbędne kroki na rzecz rozbudowy efektywnej infrastruktury systemu ciepłowniczego i chłodniczego w celu wspierania ogrzewania i chłodzenia wykorzystującego źródła odnawialne, ▌w połączeniu z magazynowaniem energii cieplnej
  , systemami odpowiedzi odbioru i instalacjami przekształcania energii elektrycznej w ciepło
  .




  3a.
     
  Zgodnie z odpowiednimi przepisami dotyczącymi rynku energii elektrycznej państwa członkowskie podejmują, w stosownych przypadkach, niezbędne działania w celu zintegrowania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych o nieregularnej charakterystyce pracy z siecią przy jednoczesnym zapewnieniu stabilności sieci i bezpieczeństwa dostaw.
  ”; |
| --- | --- |

9)

art. 20 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3.   W zależności od swojej oceny, włączonej do zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia (UE) 2018/1999 i dotyczącej konieczności budowy nowej
  lub modernizacji istniejącej
  infrastruktury na potrzeby systemów ciepłowniczych i chłodniczych wykorzystujących źródła odnawialne w celu osiągnięcia unijnego celu określonego w art. 3 ust. 1 niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie podejmują, w stosownych przypadkach,
  zgodnie z zasadą »efektywność energetyczna przede wszystkim«,
  niezbędne kroki na rzecz rozbudowy efektywnej infrastruktury systemu ciepłowniczego i chłodniczego w celu wspierania ogrzewania i chłodzenia wykorzystującego źródła odnawialne, ▌w połączeniu z magazynowaniem energii cieplnej
  , systemami odpowiedzi odbioru i instalacjami przekształcania energii elektrycznej w ciepło
  .

3a.
     
  Zgodnie z odpowiednimi przepisami dotyczącymi rynku energii elektrycznej państwa członkowskie podejmują, w stosownych przypadkach, niezbędne działania w celu zintegrowania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych o nieregularnej charakterystyce pracy z siecią przy jednoczesnym zapewnieniu stabilności sieci i bezpieczeństwa dostaw.
  ”;

| 10) | dodaje się art. 20a w brzmieniu:


  „Artykuł 20a


  Ułatwianie integracji systemu odnawialnej energii elektrycznej


  “1.   Państwa członkowskie wymagają od operatorów systemu przesyłowego i 
  – jeśli jest to technicznie możliwe –
  operatorów systemu dystrybucyjnego działających na ich terytorium, aby udostępniali informacje na temat udziału odnawialnej energii elektrycznej i zawartości emisji gazów cieplarnianych w energii elektrycznej dostarczanej w każdym obszarze rynkowym, z możliwie największą dokładnością i w czasie jak najbardziej zbliżonym do czasu rzeczywistego, ale w przedziałach czasowych nie dłuższych niż jedna godzina, wraz z prognozami, jeżeli są one dostępne.
  Państwa członkowskie zapewniają, że operatorzy systemów dystrybucyjnych mają dostęp do potrzebnych danych. Jeżeli nie mają oni dostępu, zgodnie z przepisami krajowymi, do wszystkich potrzebnych informacji, stosują istniejący system zgłaszania danych w ramach ENTSO-E, zgodnie z przepisami dyrektywy 2019/944. Operatorzy systemów przesyłowych i systemów dystrybucyjnych nie ponoszą jednak odpowiedzialności za błędy w prognozowaniu, szacowaniu lub obliczeniach wynikające z okoliczności zewnętrznych. Państwa członkowskie zachęcają do modernizacji inteligentnych sieci w celu lepszego monitorowania równowagi sieci i udostępniania informacji w czasie rzeczywistym.




  Jeśli jest to technicznie możliwe, operatorzy systemu dystrybucyjnego powinni również udostępniać zanonimizowane i zagregowane dane dotyczące potencjału odpowiedzi odbioru oraz odnawialnej energii elektrycznej wytwarzanej przez prosumentów i społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej i wprowadzanej do sieci
  .




  1a.
     Informacje
  i dane, o których mowa w ust. 1,
  udostępnia się w formie cyfrowej w sposób gwarantujący
  interoperacyjność w oparciu o zharmonizowane formaty danych i standardowe zbiory danych, tak aby
  mogli
  z nich bez dyskryminacji
  korzystać uczestnicy rynku energii elektrycznej, koncentratorzy, konsumenci i użytkownicy końcowi oraz
  aby były
  one czytelne dla urządzeń wykorzystujących komunikację elektroniczną ▌.


  2.   Oprócz wymogów zawartych we [wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie baterii i zużytych baterii, uchylającego dyrektywę 2006/66/WE i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/1020] państwa członkowskie przyjmują środki
  zobowiązujące producentów
  baterii stosowanych w gospodarstwach domowych i baterii przemysłowych
  do umożliwienia
  właścicielom i użytkownikom baterii, jak również osobom trzecim działającym w ich imieniu,
  za wyraźną zgodą i zgodnie z odpowiednimi przepisami określonymi w rozporządzeniu (UE) 2016/679,
  takim jak przedsiębiorstwa zajmujące się zarządzaniem energią w budynkach i uczestnicy rynku energii elektrycznej, dostęp w czasie rzeczywistym do podstawowych informacji z systemu zarządzania baterią, w tym na temat pojemności baterii, stanu zdrowia baterii, poziomu naładowania i wartości zadanej mocy, na niedyskryminacyjnych warunkach i nieodpłatnie.


  Do dnia ... [6 miesięcy od wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej]
  państwa członkowskie
  przyjmują środki zobowiązujące producentów
  pojazdów
  do udostępniania
  w czasie rzeczywistym
  danych pokładowych dotyczących
  stanu zdrowia baterii, poziomu naładowania baterii, wartości zadanej mocy baterii
  i
  pojemności baterii ▌właścicielom i użytkownikom pojazdów elektrycznych – a także osobom trzecim działającym w imieniu właścicieli i użytkowników
  za wyraźną zgodą,
  takim jak uczestnicy rynku energii elektrycznej i dostawcy usług w zakresie elektromobilności – na niedyskryminacyjnych warunkach i nieodpłatnie
  właścicielom lub użytkownikom baterii i osobom działającym w ich imieniu
  , oprócz dalszych wymogów zawartych w rozporządzeniu w sprawie homologacji typu i nadzoru rynku
  i w pełnej zgodności z odpowiednimi przepisami rozporządzenia (UE) 2016/679. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie baterii dane są udostępniane w trybie tylko do odczytu, by uniemożliwić osobom trzecim modyfikowanie parametrów danych.




  Państwa członkowskie zapewniają, aby producenci inteligentnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych, magazynów energii cieplnej i innych inteligentnych urządzeń ułatwiających konsumentom odpowiedź odbioru w systemie energetycznym umożliwili dostęp w czasie rzeczywistym do danych istotnych dla odpowiedzi odbioru na niedyskryminujących warunkach i nieodpłatnie użytkownikom, a także osobom trzecim działającym w imieniu właścicieli i użytkowników za wyraźną zgodą i zgodnie z odpowiednimi przepisami określonymi w rozporządzeniu (UE) 2016/679
  .


  3.   Oprócz wymogów zawartych we [wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych, uchylającego dyrektywę 2014/94/UE] państwa członkowskie zapewniają, aby niedostępne publicznie punkty ładowania o normalnej mocy zainstalowane na ich terytorium od [termin transpozycji niniejszej dyrektywy zmieniającej] mogły obsługiwać funkcje inteligentnego ładowania
  i współdziałać z inteligentnymi systemami pomiarowymi, gdy zostaną rozmieszczone przez państwa członkowskie,
  oraz, w stosownych przypadkach w oparciu o ocenę organu regulacyjnego, funkcje ładowania dwukierunkowego
  określone w art. 14 ust. 4 rozporządzenia ... [rozporządzenie w sprawie infrastruktury paliw alternatywnych] i ocenione przez organy regulacyjne pod kątem ich potencjalnego wkładu.




  4.   Państwa członkowskie zapewniają, aby
  w świadczenie usług systemowych i bilansujących były zaangażowane wszystkie środki wytwarzania energii elektrycznej, w tym jednostki wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. Państwa członkowskie zapewniają również, aby
  krajowe ramy regulacyjne nie dyskryminowały mniejszych ani mobilnych systemów, takich jak baterie do użytku domowego
  i wspólnego
  i pojazdy elektryczne,
  a także zdecentralizowanych zasobów energii o mocy poniżej 1 MW uczestniczących w systemie, jednostek magazynowania energii cieplnej, jednostek przetwarzania energii elektrycznej w gaz, pomp ciepła i innych technologii zdolnych do zapewnienia elastyczności,
  jeżeli chodzi o ich udział w rynkach energii elektrycznej, w tym w obszarze zarządzania ograniczeniami przesyłowymi oraz świadczenia usług w zakresie elastyczności i usług bilansujących
  dla sieci elektroenergetycznych oraz lokalnych sieci ciepłowniczych i chłodniczych, dostawców usług magazynowania energii i elastyczności, jak również usług bilansujących
  , zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem koncentracji.
  Państwa członkowskie zapewniają równe warunki działania mniejszym podmiotom rynkowym, w szczególności społecznościom energetycznym działającym w zakresie energii odnawialnej, aby mogły uczestniczyć w rynku bez ponoszenia nieproporcjonalnych obciążeń administracyjnych lub regulacyjnych.






  4a.
     
  Państwa członkowskie zapewniają, aby krajowe ramy regulacyjne umożliwiały odbiorcom końcowym zawierającym umowy z uczestnikami rynku energii elektrycznej i dostawcami usług elektromobilności otrzymywanie informacji o warunkach umowy, w tym o ochronie ich danych osobowych, oraz o jej skutkach dla konsumentów, w tym o wynagrodzeniu za elastyczność.”; |
| --- | --- |

10)

dodaje się art. 20a w brzmieniu:

„Artykuł 20a

Ułatwianie integracji systemu odnawialnej energii elektrycznej

“1.   Państwa członkowskie wymagają od operatorów systemu przesyłowego i 
  – jeśli jest to technicznie możliwe –
  operatorów systemu dystrybucyjnego działających na ich terytorium, aby udostępniali informacje na temat udziału odnawialnej energii elektrycznej i zawartości emisji gazów cieplarnianych w energii elektrycznej dostarczanej w każdym obszarze rynkowym, z możliwie największą dokładnością i w czasie jak najbardziej zbliżonym do czasu rzeczywistego, ale w przedziałach czasowych nie dłuższych niż jedna godzina, wraz z prognozami, jeżeli są one dostępne.
  Państwa członkowskie zapewniają, że operatorzy systemów dystrybucyjnych mają dostęp do potrzebnych danych. Jeżeli nie mają oni dostępu, zgodnie z przepisami krajowymi, do wszystkich potrzebnych informacji, stosują istniejący system zgłaszania danych w ramach ENTSO-E, zgodnie z przepisami dyrektywy 2019/944. Operatorzy systemów przesyłowych i systemów dystrybucyjnych nie ponoszą jednak odpowiedzialności za błędy w prognozowaniu, szacowaniu lub obliczeniach wynikające z okoliczności zewnętrznych. Państwa członkowskie zachęcają do modernizacji inteligentnych sieci w celu lepszego monitorowania równowagi sieci i udostępniania informacji w czasie rzeczywistym.

Jeśli jest to technicznie możliwe, operatorzy systemu dystrybucyjnego powinni również udostępniać zanonimizowane i zagregowane dane dotyczące potencjału odpowiedzi odbioru oraz odnawialnej energii elektrycznej wytwarzanej przez prosumentów i społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej i wprowadzanej do sieci
  .

1a.
     Informacje
  i dane, o których mowa w ust. 1,
  udostępnia się w formie cyfrowej w sposób gwarantujący
  interoperacyjność w oparciu o zharmonizowane formaty danych i standardowe zbiory danych, tak aby
  mogli
  z nich bez dyskryminacji
  korzystać uczestnicy rynku energii elektrycznej, koncentratorzy, konsumenci i użytkownicy końcowi oraz
  aby były
  one czytelne dla urządzeń wykorzystujących komunikację elektroniczną ▌.

2.   Oprócz wymogów zawartych we [wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie baterii i zużytych baterii, uchylającego dyrektywę 2006/66/WE i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/1020] państwa członkowskie przyjmują środki
  zobowiązujące producentów
  baterii stosowanych w gospodarstwach domowych i baterii przemysłowych
  do umożliwienia
  właścicielom i użytkownikom baterii, jak również osobom trzecim działającym w ich imieniu,
  za wyraźną zgodą i zgodnie z odpowiednimi przepisami określonymi w rozporządzeniu (UE) 2016/679,
  takim jak przedsiębiorstwa zajmujące się zarządzaniem energią w budynkach i uczestnicy rynku energii elektrycznej, dostęp w czasie rzeczywistym do podstawowych informacji z systemu zarządzania baterią, w tym na temat pojemności baterii, stanu zdrowia baterii, poziomu naładowania i wartości zadanej mocy, na niedyskryminacyjnych warunkach i nieodpłatnie.

Do dnia ... [6 miesięcy od wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej]
  państwa członkowskie
  przyjmują środki zobowiązujące producentów
  pojazdów
  do udostępniania
  w czasie rzeczywistym
  danych pokładowych dotyczących
  stanu zdrowia baterii, poziomu naładowania baterii, wartości zadanej mocy baterii
  i
  pojemności baterii ▌właścicielom i użytkownikom pojazdów elektrycznych – a także osobom trzecim działającym w imieniu właścicieli i użytkowników
  za wyraźną zgodą,
  takim jak uczestnicy rynku energii elektrycznej i dostawcy usług w zakresie elektromobilności – na niedyskryminacyjnych warunkach i nieodpłatnie
  właścicielom lub użytkownikom baterii i osobom działającym w ich imieniu
  , oprócz dalszych wymogów zawartych w rozporządzeniu w sprawie homologacji typu i nadzoru rynku
  i w pełnej zgodności z odpowiednimi przepisami rozporządzenia (UE) 2016/679. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie baterii dane są udostępniane w trybie tylko do odczytu, by uniemożliwić osobom trzecim modyfikowanie parametrów danych.

Państwa członkowskie zapewniają, aby producenci inteligentnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych, magazynów energii cieplnej i innych inteligentnych urządzeń ułatwiających konsumentom odpowiedź odbioru w systemie energetycznym umożliwili dostęp w czasie rzeczywistym do danych istotnych dla odpowiedzi odbioru na niedyskryminujących warunkach i nieodpłatnie użytkownikom, a także osobom trzecim działającym w imieniu właścicieli i użytkowników za wyraźną zgodą i zgodnie z odpowiednimi przepisami określonymi w rozporządzeniu (UE) 2016/679
  .

3.   Oprócz wymogów zawartych we [wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych, uchylającego dyrektywę 2014/94/UE] państwa członkowskie zapewniają, aby niedostępne publicznie punkty ładowania o normalnej mocy zainstalowane na ich terytorium od [termin transpozycji niniejszej dyrektywy zmieniającej] mogły obsługiwać funkcje inteligentnego ładowania
  i współdziałać z inteligentnymi systemami pomiarowymi, gdy zostaną rozmieszczone przez państwa członkowskie,
  oraz, w stosownych przypadkach w oparciu o ocenę organu regulacyjnego, funkcje ładowania dwukierunkowego
  określone w art. 14 ust. 4 rozporządzenia ... [rozporządzenie w sprawie infrastruktury paliw alternatywnych] i ocenione przez organy regulacyjne pod kątem ich potencjalnego wkładu.

4.   Państwa członkowskie zapewniają, aby
  w świadczenie usług systemowych i bilansujących były zaangażowane wszystkie środki wytwarzania energii elektrycznej, w tym jednostki wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. Państwa członkowskie zapewniają również, aby
  krajowe ramy regulacyjne nie dyskryminowały mniejszych ani mobilnych systemów, takich jak baterie do użytku domowego
  i wspólnego
  i pojazdy elektryczne,
  a także zdecentralizowanych zasobów energii o mocy poniżej 1 MW uczestniczących w systemie, jednostek magazynowania energii cieplnej, jednostek przetwarzania energii elektrycznej w gaz, pomp ciepła i innych technologii zdolnych do zapewnienia elastyczności,
  jeżeli chodzi o ich udział w rynkach energii elektrycznej, w tym w obszarze zarządzania ograniczeniami przesyłowymi oraz świadczenia usług w zakresie elastyczności i usług bilansujących
  dla sieci elektroenergetycznych oraz lokalnych sieci ciepłowniczych i chłodniczych, dostawców usług magazynowania energii i elastyczności, jak również usług bilansujących
  , zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem koncentracji.
  Państwa członkowskie zapewniają równe warunki działania mniejszym podmiotom rynkowym, w szczególności społecznościom energetycznym działającym w zakresie energii odnawialnej, aby mogły uczestniczyć w rynku bez ponoszenia nieproporcjonalnych obciążeń administracyjnych lub regulacyjnych.

4a.
     
  Państwa członkowskie zapewniają, aby krajowe ramy regulacyjne umożliwiały odbiorcom końcowym zawierającym umowy z uczestnikami rynku energii elektrycznej i dostawcami usług elektromobilności otrzymywanie informacji o warunkach umowy, w tym o ochronie ich danych osobowych, oraz o jej skutkach dla konsumentów, w tym o wynagrodzeniu za elastyczność.”;

| 11) | dodaje się art. 22a w brzmieniu:

  „Artykuł 22a

  Zwiększanie roli energii odnawialnej w przemyśle


  1.   Państwa członkowskie dążą do zwiększenia udziału źródeł odnawialnych w liczbie źródeł energii wykorzystywanych w sektorze przemysłu do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne o orientacyjny średni minimalny roczny wzrost o 
  1,9
  punktu procentowego do 2030 r. 
  Wzrost ten oblicza się jako średnią z trzyletnich okresów, tj. od 2024 r. do 2027 r. i od 2027 r. do 2030 r.


  Państwa członkowskie uwzględniają zaplanowane i wprowadzone
  strategie i
  środki mające na celu osiągnięcie takiego orientacyjnego wzrostu w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu i w sprawozdaniach z postępów składanych na podstawie art. 3, 14 i 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999.
  Środki takie obejmują elektryfikację procesów przemysłowych z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii, jeżeli jest to opcja efektywna pod względem kosztów. Przyjmując środki mające na celu zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych w przemyśle, państwa członkowskie przestrzegają zasady »efektywność energetyczna przede wszystkim«.




  Państwa członkowskie ustanawiają ramy regulacyjne, które mogą obejmować środki wsparcia dla przemysłu zgodnie z art. 3 ust. 4a oraz promować rozpowszechnianie odnawialnych źródeł energii i odnawialnego wodoru zużywanych w przemyśle, w pełni uwzględniają efektywność i międzynarodową konkurencyjność, jako warunki wstępne niezbędne dla rozpowszechnienia wykorzystania energii odnawialnej w przemyśle. W szczególności w tych ramach należy przewidzieć eliminowanie barier regulacyjnych, administracyjnych i gospodarczych zgodnie z art. 3 ust. 4a i art. 15 ust. 8.


  Państwa członkowskie zapewniają, aby do 2030 r. wśród paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego stosowanych do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne 50 % stanowił wodór stosowany w przemyśle do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne.
  Państwa członkowskie zapewniają, aby do 2035 r. wśród paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego stosowanych do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne co najmniej 70 % stanowił wodór stosowany w przemyśle do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne. Komisja analizuje dostępność paliw pochodzenia niebiologicznego w 2026 r., a następnie w każdym kolejnym roku.
  Do celu obliczania tego odsetka stosuje się następujące zasady: [Popr. 34]







  a) | do celu obliczenia mianownika wykorzystuje się wartość energetyczną wodoru przeznaczonego do celów związanych z energią końcową i do celów innych niż energetyczne, z wyłączeniem wodoru wykorzystywanego jako produkt pośredni w produkcji konwencjonalnych paliw transportowych
  oraz wodoru wytwarzanego jako produkt uboczny lub pochodzącego z produktów ubocznych w instalacjach przemysłowych
  ; |
| --- | --- | --- |

11)

dodaje się art. 22a w brzmieniu:

„Artykuł 22a

Zwiększanie roli energii odnawialnej w przemyśle

1.   Państwa członkowskie dążą do zwiększenia udziału źródeł odnawialnych w liczbie źródeł energii wykorzystywanych w sektorze przemysłu do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne o orientacyjny średni minimalny roczny wzrost o 
  1,9
  punktu procentowego do 2030 r. 
  Wzrost ten oblicza się jako średnią z trzyletnich okresów, tj. od 2024 r. do 2027 r. i od 2027 r. do 2030 r.

Państwa członkowskie uwzględniają zaplanowane i wprowadzone
  strategie i
  środki mające na celu osiągnięcie takiego orientacyjnego wzrostu w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu i w sprawozdaniach z postępów składanych na podstawie art. 3, 14 i 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999.
  Środki takie obejmują elektryfikację procesów przemysłowych z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii, jeżeli jest to opcja efektywna pod względem kosztów. Przyjmując środki mające na celu zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych w przemyśle, państwa członkowskie przestrzegają zasady »efektywność energetyczna przede wszystkim«.

Państwa członkowskie ustanawiają ramy regulacyjne, które mogą obejmować środki wsparcia dla przemysłu zgodnie z art. 3 ust. 4a oraz promować rozpowszechnianie odnawialnych źródeł energii i odnawialnego wodoru zużywanych w przemyśle, w pełni uwzględniają efektywność i międzynarodową konkurencyjność, jako warunki wstępne niezbędne dla rozpowszechnienia wykorzystania energii odnawialnej w przemyśle. W szczególności w tych ramach należy przewidzieć eliminowanie barier regulacyjnych, administracyjnych i gospodarczych zgodnie z art. 3 ust. 4a i art. 15 ust. 8.

Państwa członkowskie zapewniają, aby do 2030 r. wśród paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego stosowanych do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne 50 % stanowił wodór stosowany w przemyśle do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne.
  Państwa członkowskie zapewniają, aby do 2035 r. wśród paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego stosowanych do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne co najmniej 70 % stanowił wodór stosowany w przemyśle do celów związanych z energią końcową i celów innych niż energetyczne. Komisja analizuje dostępność paliw pochodzenia niebiologicznego w 2026 r., a następnie w każdym kolejnym roku.
  Do celu obliczania tego odsetka stosuje się następujące zasady: [Popr. 34]

a)

do celu obliczenia mianownika wykorzystuje się wartość energetyczną wodoru przeznaczonego do celów związanych z energią końcową i do celów innych niż energetyczne, z wyłączeniem wodoru wykorzystywanego jako produkt pośredni w produkcji konwencjonalnych paliw transportowych
  oraz wodoru wytwarzanego jako produkt uboczny lub pochodzącego z produktów ubocznych w instalacjach przemysłowych
  ;

| b) | do celu obliczenia licznika wykorzystuje się wartość energetyczną paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego zużywanych w przemyśle do celów związanych z energią końcową i do celów innych niż energetyczne, z wyłączeniem paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego wykorzystywanych jako produkt pośredni w produkcji ▌paliw transportowych; |
| --- | --- |

b)

do celu obliczenia licznika wykorzystuje się wartość energetyczną paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego zużywanych w przemyśle do celów związanych z energią końcową i do celów innych niż energetyczne, z wyłączeniem paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego wykorzystywanych jako produkt pośredni w produkcji ▌paliw transportowych;

| c) | do celu obliczenia licznika i mianownika stosuje się wartości energetyczne paliw określonych w załączniku III.

  Do dnia 31 stycznia 2026 r., po ustanowieniu przepisów, o których mowa w ust. 1, Komisja ocenia, czy w świetle postępu regulacyjnego, technicznego i naukowego właściwe i uzasadnione jest dostosowanie celu cząstkowego dla odnawialnych paliw transportowych pochodzenia niebiologicznego na 2030 r. oraz, w stosownych przypadkach, zmienia w tym celu niniejszy artykuł, dołączając ocenę skutków.


  Aby promować wykorzystanie rozwiązań z zakresu energii odnawialnej dla nisko- i średniotemperaturowego ciepła przemysłowego, państwa członkowskie dążą do zwiększenia dostępności ekonomicznie opłacalnych i technicznie wykonalnych odnawialnych alternatyw dla energii opartej na paliwach kopalnych w zastosowaniach ciepła przemysłowego, w celu zaprzestania stosowania paliw kopalnych w zastosowaniach wymagających maksymalnych temperatur ogrzewania do 200 oC najpóźniej do 2027 r.

  ▌ |
| --- | --- |

c)

do celu obliczenia licznika i mianownika stosuje się wartości energetyczne paliw określonych w załączniku III.

▌

1a.
     
  Do dnia ... [rok po wejściu w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] Komisja opracowuje globalną strategię importu wodoru w celu wspierania europejskiego rynku wodoru. Strategia ta uzupełnia inicjatywy promujące wewnętrzną produkcję wodoru w Unii, wspierając wdrażanie niniejszej dyrektywy i realizację określonych w niej celów, przy należytym uwzględnieniu bezpieczeństwa dostaw i strategicznej autonomii Unii w dziedzinie energii. Środki zawarte w strategii mają na celu promowanie równych szans, opartych na równoważnych zasadach lub standardach w państwach trzecich w zakresie ochrony środowiska, zrównoważonego rozwoju i łagodzenia zmian klimatycznych. Strategia zawiera orientacyjne cele pośrednie i środki dotyczące przywozu. Państwa członkowskie wprowadzają odpowiednie środki na rzecz realizacji strategii w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu oraz w sprawozdaniach z postępów składanych na podstawie art. 3, 14 i 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999. Ponadto w strategii uwzględnia się również potrzebę poprawy dostępu lokalnej ludności do energii.”;

| 12) | w art. 23 wprowadza się następujące zmiany:






  a) | ust. 1 otrzymuje brzmienie:

  „1.   W celu promowania korzystania z energii odnawialnej w sektorze ogrzewania i chłodzenia każde państwo członkowskie zwiększa udział energii odnawialnej w tym sektorze o 
  orientacyjne 2,3
  punktu procentowego jako roczna średnia wyliczona dla okresów 2021–2025 i 2026–2030, zaczynając od udziału energii odnawialnej w sektorze ogrzewania i chłodzenia osiągniętego w 2020 r., wyrażonego jako krajowy udział w końcowym zużyciu energii brutto i obliczonego zgodnie z metodyką opisaną w art. 7.
  W przypadku państw członkowskich, w których wykorzystuje się ciepło odpadowe i chłód odpadowy, udział ten zwiększa się o 
  2,8
  punktu procentowego. W takim przypadku państwa członkowskie mogą doliczać ciepło odpadowe i chłód odpadowy do wysokości 40 % średniego rocznego zwiększenia.”; |
| --- | --- | --- |

12)

w art. 23 wprowadza się następujące zmiany:

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1.   W celu promowania korzystania z energii odnawialnej w sektorze ogrzewania i chłodzenia każde państwo członkowskie zwiększa udział energii odnawialnej w tym sektorze o 
  orientacyjne 2,3
  punktu procentowego jako roczna średnia wyliczona dla okresów 2021–2025 i 2026–2030, zaczynając od udziału energii odnawialnej w sektorze ogrzewania i chłodzenia osiągniętego w 2020 r., wyrażonego jako krajowy udział w końcowym zużyciu energii brutto i obliczonego zgodnie z metodyką opisaną w art. 7.

W przypadku państw członkowskich, w których wykorzystuje się ciepło odpadowe i chłód odpadowy, udział ten zwiększa się o 
  2,8
  punktu procentowego. W takim przypadku państwa członkowskie mogą doliczać ciepło odpadowe i chłód odpadowy do wysokości 40 % średniego rocznego zwiększenia.”;

| b) | dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

  „1a.   
  W celu przekazania Komisji pełnego obrazu znacznych różnic w poziomie zapotrzebowania na ciepło przemysłowe w Unii,
  państwa członkowskie przeprowadzają ocenę swojego potencjału pod względem energii ze źródeł odnawialnych i wykorzystania ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w sektorze ogrzewania i chłodzenia, w tym
  analizę kosztów i korzyści obejmującą wszystkie pozytywne efekty zewnętrzne
  , w stosownych przypadkach, analizę obszarów odpowiednich do ich zastosowania przy niskim ryzyku ekologicznym oraz analizę potencjału projektów na małą skalę w gospodarstwach domowych
  , MŚP, symbiozach przemysłowych i budynkach komercyjnych oraz nakreślają wszelkie wymogi dotyczące infrastruktury przy udziale władz lokalnych i regionalnych.
   W ocenie
  uwzględnia się dostępne i ekonomicznie wykonalne technologie dla zastosowań przemysłowych i domowych w celu określenia celów pośrednich
  i 
  środków służących
  zwiększeniu wykorzystania odnawialnych źródeł energii w ogrzewaniu i chłodzeniu oraz, w stosownych przypadkach, wykorzystania ciepła odpadowego i chłodu odpadowego za pośrednictwem systemu ciepłowniczego i chłodniczego
  oraz przez małe gospodarstwa domowe i MŚP
  z myślą o utworzeniu długoterminowej krajowej strategii
  zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych i zanieczyszczenia powietrza pochodzącego z
  ciepłownictwa i chłodnictwa.
  Taka strategia uwzględnia różne poziomy jakości ciepła (wysoka, średnia, niska temperatura) charakterystyczne dla różnych procesów i zastosowań
  . Ocena ta
  jest zgodna z zasadą »efektywność energetyczna przede wszystkim« i
  stanowi część zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu, o których mowa w art. 3 i 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999, i towarzyszy kompleksowej ocenie dotyczącej ogrzewania i chłodzenia wymaganej na podstawie art. 14 ust. 1 dyrektywy 2012/27/UE.”; |
| --- | --- |

b)

dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

„1a.   
  W celu przekazania Komisji pełnego obrazu znacznych różnic w poziomie zapotrzebowania na ciepło przemysłowe w Unii,
  państwa członkowskie przeprowadzają ocenę swojego potencjału pod względem energii ze źródeł odnawialnych i wykorzystania ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w sektorze ogrzewania i chłodzenia, w tym
  analizę kosztów i korzyści obejmującą wszystkie pozytywne efekty zewnętrzne
  , w stosownych przypadkach, analizę obszarów odpowiednich do ich zastosowania przy niskim ryzyku ekologicznym oraz analizę potencjału projektów na małą skalę w gospodarstwach domowych
  , MŚP, symbiozach przemysłowych i budynkach komercyjnych oraz nakreślają wszelkie wymogi dotyczące infrastruktury przy udziale władz lokalnych i regionalnych.
   W ocenie
  uwzględnia się dostępne i ekonomicznie wykonalne technologie dla zastosowań przemysłowych i domowych w celu określenia celów pośrednich
  i 
  środków służących
  zwiększeniu wykorzystania odnawialnych źródeł energii w ogrzewaniu i chłodzeniu oraz, w stosownych przypadkach, wykorzystania ciepła odpadowego i chłodu odpadowego za pośrednictwem systemu ciepłowniczego i chłodniczego
  oraz przez małe gospodarstwa domowe i MŚP
  z myślą o utworzeniu długoterminowej krajowej strategii
  zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych i zanieczyszczenia powietrza pochodzącego z
  ciepłownictwa i chłodnictwa.
  Taka strategia uwzględnia różne poziomy jakości ciepła (wysoka, średnia, niska temperatura) charakterystyczne dla różnych procesów i zastosowań
  . Ocena ta
  jest zgodna z zasadą »efektywność energetyczna przede wszystkim« i
  stanowi część zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu, o których mowa w art. 3 i 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999, i towarzyszy kompleksowej ocenie dotyczącej ogrzewania i chłodzenia wymaganej na podstawie art. 14 ust. 1 dyrektywy 2012/27/UE.”;

| c) | uchyla się ust. 2 akapit pierwszy lit. a); |
| --- | --- |

c)

uchyla się ust. 2 akapit pierwszy lit. a);

| ca) | w ust. 2 dodaje się akapit w brzmieniu:



  „Państwa członkowskie dostarczają w szczególności właścicielom lub najemcom budynków oraz MŚP informacji na temat opłacalnych środków i instrumentów finansowych służących poprawie wykorzystania energii odnawialnej w systemach ogrzewania i chłodzenia. Państwa członkowskie dostarczają informacji za pomocą dostępnych i przejrzystych narzędzi doradczych opartych na punktach kompleksowej obsługi.”; |
| --- | --- |

ca)

ca)

w ust. 2 dodaje się akapit w brzmieniu:

w ust. 2 dodaje się akapit w brzmieniu:

„Państwa członkowskie dostarczają w szczególności właścicielom lub najemcom budynków oraz MŚP informacji na temat opłacalnych środków i instrumentów finansowych służących poprawie wykorzystania energii odnawialnej w systemach ogrzewania i chłodzenia. Państwa członkowskie dostarczają informacji za pomocą dostępnych i przejrzystych narzędzi doradczych opartych na punktach kompleksowej obsługi.”;

| d) | ust. 4 otrzymuje brzmienie:

  „4.   W celu osiągnięcia średniego rocznego wzrostu, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy, państwa członkowskie
  wdrażają co najmniej trzy
  z następujących środków:






  a) | fizyczne wprowadzanie energii odnawialnej lub ciepła odpadowego i chłodu odpadowego do źródeł energii i paliw dostarczanych na potrzeby ogrzewania i chłodzenia; |
| --- | --- | --- |

d)

ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4.   W celu osiągnięcia średniego rocznego wzrostu, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy, państwa członkowskie
  wdrażają co najmniej trzy
  z następujących środków:

a)

fizyczne wprowadzanie energii odnawialnej lub ciepła odpadowego i chłodu odpadowego do źródeł energii i paliw dostarczanych na potrzeby ogrzewania i chłodzenia;

| b) | instalacja w budynkach wysoce efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych wykorzystujących energię odnawialną
  , podłączanie budynków do wysokowydajnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych
  lub wykorzystywanie energii odnawialnej lub ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w przemysłowych procesach grzewczych i chłodniczych; |
| --- | --- |

b)

instalacja w budynkach wysoce efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych wykorzystujących energię odnawialną
  , podłączanie budynków do wysokowydajnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych
  lub wykorzystywanie energii odnawialnej lub ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w przemysłowych procesach grzewczych i chłodniczych;

| c) | środki objęte zbywalnymi certyfikatami potwierdzającymi przestrzeganie zobowiązania określonego w ust. 1 akapit pierwszy poprzez wspieranie środków dotyczących instalacji określonych w lit. b) niniejszego ustępu przez inny podmiot gospodarczy, taki jak niezależny instalator technologii związanych z energia odnawialną lub przedsiębiorstwo usług energetycznych świadczące usługi w zakresie instalacji wykorzystujących energie odnawialne; |
| --- | --- |

c)

środki objęte zbywalnymi certyfikatami potwierdzającymi przestrzeganie zobowiązania określonego w ust. 1 akapit pierwszy poprzez wspieranie środków dotyczących instalacji określonych w lit. b) niniejszego ustępu przez inny podmiot gospodarczy, taki jak niezależny instalator technologii związanych z energia odnawialną lub przedsiębiorstwo usług energetycznych świadczące usługi w zakresie instalacji wykorzystujących energie odnawialne;

| d) | budowanie zdolności organów krajowych
  , regionalnych
  i lokalnych w zakresie
  mapowania lokalnego potencjału w odniesieniu do ogrzewania i chłodzenia oraz
  planowania, realizacji
  i doradztwa na temat
  projektów i infrastruktury związanych z odnawialnymi źródłami energii; |
| --- | --- |

d)

budowanie zdolności organów krajowych
  , regionalnych
  i lokalnych w zakresie
  mapowania lokalnego potencjału w odniesieniu do ogrzewania i chłodzenia oraz
  planowania, realizacji
  i doradztwa na temat
  projektów i infrastruktury związanych z odnawialnymi źródłami energii;

| e) | utworzenie ram ograniczania ryzyka w celu zmniejszenia kosztów kapitału w przypadku projektów dotyczących ogrzewania i chłodzenia
  oraz ciepła odpadowego i chłodu odpadowego
  z wykorzystaniem źródeł odnawialnych
  , między innymi umożliwiających łączenie mniejszych projektów, a także bardziej całościowe powiązanie takich projektów z innymi środkami w zakresie efektywności energetycznej i renowacji budynków
  ; |
| --- | --- |

e)

utworzenie ram ograniczania ryzyka w celu zmniejszenia kosztów kapitału w przypadku projektów dotyczących ogrzewania i chłodzenia
  oraz ciepła odpadowego i chłodu odpadowego
  z wykorzystaniem źródeł odnawialnych
  , między innymi umożliwiających łączenie mniejszych projektów, a także bardziej całościowe powiązanie takich projektów z innymi środkami w zakresie efektywności energetycznej i renowacji budynków
  ;

| f) | zachęcanie przedsiębiorstw i grup małych konsumentów do zawierania umów o zakup ciepła i chłodu ze źródeł odnawialnych; |
| --- | --- |

f)

zachęcanie przedsiębiorstw i grup małych konsumentów do zawierania umów o zakup ciepła i chłodu ze źródeł odnawialnych;

| g) | realizacja planowych programów wymiany
  źródeł ogrzewania
  wykorzystujących paliwa kopalne
  , systemów ciepłowniczych niekompatybilnych z odnawianymi źródłami energii
  lub programów stopniowego wycofywania paliw kopalnych obejmujących cele pośrednie; |
| --- | --- |

g)

realizacja planowych programów wymiany
  źródeł ogrzewania
  wykorzystujących paliwa kopalne
  , systemów ciepłowniczych niekompatybilnych z odnawianymi źródłami energii
  lub programów stopniowego wycofywania paliw kopalnych obejmujących cele pośrednie;

| h) | planowanie w zakresie ogrzewania wykorzystującego źródła odnawialne, obejmującego chłodzenie oraz wymagania na poziomie lokalnym i regionalnym; |
| --- | --- |

h)

planowanie w zakresie ogrzewania wykorzystującego źródła odnawialne, obejmującego chłodzenie oraz wymagania na poziomie lokalnym i regionalnym;

| i) | inne środki z dziedziny polityki, w tym środki fiskalne, systemy wsparcia lub inne zachęty finansowe
  przyczyniające się do instalacji urządzeń grzewczych i chłodniczych wykorzystujących energię ze źródeł odnawialnych i do rozwoju sieci energetycznych dostarczających energię odnawialną do ogrzewania i chłodzenia w budynkach i przemyśle; |
| --- | --- |

i)

inne środki z dziedziny polityki, w tym środki fiskalne, systemy wsparcia lub inne zachęty finansowe
  przyczyniające się do instalacji urządzeń grzewczych i chłodniczych wykorzystujących energię ze źródeł odnawialnych i do rozwoju sieci energetycznych dostarczających energię odnawialną do ogrzewania i chłodzenia w budynkach i przemyśle;

| j) | promowanie produkcji biogazu i wprowadzania go do sieci gazowej zamiast wykorzystywania go do produkcji energii elektrycznej; |
| --- | --- |

j)

promowanie produkcji biogazu i wprowadzania go do sieci gazowej zamiast wykorzystywania go do produkcji energii elektrycznej;

| k) | środki promujące integrację technologii magazynowania energii cieplnej w systemach ciepłowniczych i chłodniczych; |
| --- | --- |

k)

środki promujące integrację technologii magazynowania energii cieplnej w systemach ciepłowniczych i chłodniczych;

| l) | promowanie należących do konsumentów sieci ciepłowniczych i chłodniczych opartych na odnawialnych źródłach energii, w szczególności przez społeczności energii odnawialnej, w tym poprzez środki regulacyjne, rozwiązania finansowe i wsparcie. |
| --- | --- |

l)

promowanie należących do konsumentów sieci ciepłowniczych i chłodniczych opartych na odnawialnych źródłach energii, w szczególności przez społeczności energii odnawialnej, w tym poprzez środki regulacyjne, rozwiązania finansowe i wsparcie.

Przy wprowadzaniu i wdrażaniu wspomnianych środków państwa członkowskie zapewniają dostęp do tych środków wszystkim konsumentom,
  w tym najemcom,
  w szczególności gospodarstwom domowym o niskich dochodach lub gospodarstwom domowym w trudnej sytuacji,
  oraz wymagają, aby znaczna część środków była wdrażana priorytetowo w gospodarstwach domowych żyjących w warunkach ubóstwa energetycznego zgodnie z definicją zawartą w dyrektywie ... [przekształcona dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej] oraz w budownictwie socjalnym,
  które w przeciwnym wypadku nie dysponowałyby wystarczającymi nakładami kapitałowymi, by korzystać z tych środków.”;

| 13) | w art. 24 wprowadza się następujące zmiany:






  a) | ust. 1 otrzymuje brzmienie:

  „1.   
  Państwa członkowskie wspierają renowację istniejących i rozwój wysoce efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych 4. i 5. generacji opartych na odnawialnych źródłach energii, zasilanych wyłącznie odnawialnymi źródłami energii oraz niemożliwym do uniknięcia ciepłem lub chłodem odpadowym, po dokonaniu pozytywnej oceny kosztów i korzyści gospodarczych i środowiskowych przeprowadzonej we współpracy z zaangażowanymi organami lokalnymi.
  Państwa członkowskie zapewniają, aby odbiorcy końcowi otrzymywali – w łatwo dostępny sposób, na przykład w ramach rozliczeń lub na stronach internetowych dostawców oraz na żądanie – informacje na temat efektywności energetycznej
  , emisji gazów cieplarnianych
  i udziału energii odnawialnej w ich systemach ciepłowniczych i chłodniczych. Informacje na temat udziału energii odnawialnej ujmuje się co najmniej jako odsetek końcowego zużycia brutto ogrzewania i chłodzenia przypisanego do odbiorców danego systemu ciepłowniczego i chłodniczego i obejmują one dane na temat ilości energii zużytej do dostarczenia odbiorcy lub użytkownikowi końcowemu jednej jednostki energii cieplnej.”; |
| --- | --- | --- |

13)

w art. 24 wprowadza się następujące zmiany:

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1.   
  Państwa członkowskie wspierają renowację istniejących i rozwój wysoce efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych 4. i 5. generacji opartych na odnawialnych źródłach energii, zasilanych wyłącznie odnawialnymi źródłami energii oraz niemożliwym do uniknięcia ciepłem lub chłodem odpadowym, po dokonaniu pozytywnej oceny kosztów i korzyści gospodarczych i środowiskowych przeprowadzonej we współpracy z zaangażowanymi organami lokalnymi.
  Państwa członkowskie zapewniają, aby odbiorcy końcowi otrzymywali – w łatwo dostępny sposób, na przykład w ramach rozliczeń lub na stronach internetowych dostawców oraz na żądanie – informacje na temat efektywności energetycznej
  , emisji gazów cieplarnianych
  i udziału energii odnawialnej w ich systemach ciepłowniczych i chłodniczych. Informacje na temat udziału energii odnawialnej ujmuje się co najmniej jako odsetek końcowego zużycia brutto ogrzewania i chłodzenia przypisanego do odbiorców danego systemu ciepłowniczego i chłodniczego i obejmują one dane na temat ilości energii zużytej do dostarczenia odbiorcy lub użytkownikowi końcowemu jednej jednostki energii cieplnej.”;

| b) | ust. 4 otrzymuje brzmienie:

  „4.   Państwa członkowskie dążą do zwiększenia udziału energii ze źródeł odnawialnych
  , w tym ciepła wytworzonego z energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii,
  oraz z ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w systemach ciepłowniczych i chłodniczych o co najmniej
  2,3
  punktów procentowych jako roczna średnia obliczona dla okresu 2021–2025 i dla okresu 2026–2030, zaczynając od udziału energii ze źródeł odnawialnych
  , w tym ciepła wytworzonego z energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii,
  i z ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w systemach ciepłowniczych i chłodniczych osiągniętego w 2020 r., i ustanawiają środki konieczne do osiągnięcia tego celu. Udział energii ze źródeł odnawialnych wyraża się w postaci udziału w końcowym zużyciu energii brutto w systemach ciepłowniczych i chłodniczych dostosowanego do normalnych średnich warunków klimatycznych.
  Państwa członkowskie, w których udział energii ze źródeł odnawialnych i z ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w systemach ciepłowniczych i chłodniczych przekracza 60 %, mogą liczyć każdy taki udział jako spełniający średnie roczne zwiększenie, o którym mowa w akapicie pierwszym.
  Państwa członkowskie ustanawiają środki konieczne do wdrożenia średniego rocznego zwiększenia określonego w akapicie pierwszym w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia (UE) 2018/1999.”; |
| --- | --- |

b)

ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4.   Państwa członkowskie dążą do zwiększenia udziału energii ze źródeł odnawialnych
  , w tym ciepła wytworzonego z energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii,
  oraz z ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w systemach ciepłowniczych i chłodniczych o co najmniej
  2,3
  punktów procentowych jako roczna średnia obliczona dla okresu 2021–2025 i dla okresu 2026–2030, zaczynając od udziału energii ze źródeł odnawialnych
  , w tym ciepła wytworzonego z energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii,
  i z ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w systemach ciepłowniczych i chłodniczych osiągniętego w 2020 r., i ustanawiają środki konieczne do osiągnięcia tego celu. Udział energii ze źródeł odnawialnych wyraża się w postaci udziału w końcowym zużyciu energii brutto w systemach ciepłowniczych i chłodniczych dostosowanego do normalnych średnich warunków klimatycznych.

Państwa członkowskie, w których udział energii ze źródeł odnawialnych i z ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w systemach ciepłowniczych i chłodniczych przekracza 60 %, mogą liczyć każdy taki udział jako spełniający średnie roczne zwiększenie, o którym mowa w akapicie pierwszym.

Państwa członkowskie ustanawiają środki konieczne do wdrożenia średniego rocznego zwiększenia określonego w akapicie pierwszym w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia (UE) 2018/1999.”;

| c) | dodaje się ust. 4a w brzmieniu:

  „4a.   Państwa członkowskie zapewniają, by operatorzy systemów ciepłowniczych i chłodniczych o mocy powyżej 25 MWth byli
  zachęcani
  do przyłączenia dostawców energii ze źródeł odnawialnych oraz z ciepła odpadowego i chłodu odpadowego będących stroną trzecią lub byli
  zachęcani
  do oferowania podłączenia i zakupu ciepła i chłodu ze źródeł odnawialnych oraz z ciepła odpadowego i chłodu odpadowego od dostawców będących stroną trzecią – w oparciu o niedyskryminacyjne kryteria
  , które zostaną
  określone przez
  dane państwo członkowskie
  , jeżeli
  takie podłączenie jest wykonalne pod względem technicznym i ekonomicznym oraz jeżeli
  tacy operatorzy muszą:






  a) | zaspokoić popyt ze strony nowych odbiorców; |
| --- | --- | --- |

c)

dodaje się ust. 4a w brzmieniu:

„4a.   Państwa członkowskie zapewniają, by operatorzy systemów ciepłowniczych i chłodniczych o mocy powyżej 25 MWth byli
  zachęcani
  do przyłączenia dostawców energii ze źródeł odnawialnych oraz z ciepła odpadowego i chłodu odpadowego będących stroną trzecią lub byli
  zachęcani
  do oferowania podłączenia i zakupu ciepła i chłodu ze źródeł odnawialnych oraz z ciepła odpadowego i chłodu odpadowego od dostawców będących stroną trzecią – w oparciu o niedyskryminacyjne kryteria
  , które zostaną
  określone przez
  dane państwo członkowskie
  , jeżeli
  takie podłączenie jest wykonalne pod względem technicznym i ekonomicznym oraz jeżeli
  tacy operatorzy muszą:

a)

zaspokoić popyt ze strony nowych odbiorców;

| b) | zastąpić istniejące zdolności wytwarzania ciepła lub chłodu; |
| --- | --- |

b)

zastąpić istniejące zdolności wytwarzania ciepła lub chłodu;

| c) | rozszerzyć istniejące zdolności wytwarzania ciepła lub chłodu.”; |
| --- | --- |

c)

rozszerzyć istniejące zdolności wytwarzania ciepła lub chłodu.”;

Państwa członkowskie mogą zdecydować o wliczaniu energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych wykorzystywanej w systemach ciepłowniczych i chłodniczych do średniego rocznego wzrostu określonego w ust. 4 niniejszego artykułu. Energia elektryczna ze źródeł odnawialnych zaliczana do celów art. 7 ust. 1 lit. b) nie jest uwzględniana do osiągnięcia celów określonych w art. 7 ust. 1 lit. a).

W przypadku gdy państwa członkowskie decydują o zaliczaniu energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych wykorzystywanej w systemach ciepłowniczych i chłodniczych, powiadamiają o tym Komisję przed wprowadzeniem takiego mechanizmu. Państwa członkowskie uwzględniają ilość energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych wykorzystywanej w systemach ciepłowniczych i chłodniczych w swoich zintegrowanych krajowych sprawozdaniach z postępów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999.
  ”;

W przypadku gdy państwa członkowskie decydują o zaliczaniu energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych wykorzystywanej w systemach ciepłowniczych i chłodniczych, powiadamiają o tym Komisję przed wprowadzeniem takiego mechanizmu. Państwa członkowskie uwzględniają ilość energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych wykorzystywanej w systemach ciepłowniczych i chłodniczych w swoich zintegrowanych krajowych sprawozdaniach z postępów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999.

| d) | ust. 5 i ust. 6 otrzymują brzmienie:

  „5.   Państwa członkowskie mogą zezwolić, aby operator systemu ciepłowniczego lub chłodniczego mógł odmówić przyłączenia i zakupu ciepła lub chłodu od dostawców będących stronami trzecimi w którejkolwiek z następujących sytuacji:






  a) | system nie ma wystarczającej przepustowości ze względu na inne dostawy ciepła lub chłodu ze źródeł odnawialnych lub ciepła odpadowego i chłodu odpadowego; |
| --- | --- | --- |

d)

ust. 5 i ust. 6 otrzymują brzmienie:

„5.   Państwa członkowskie mogą zezwolić, aby operator systemu ciepłowniczego lub chłodniczego mógł odmówić przyłączenia i zakupu ciepła lub chłodu od dostawców będących stronami trzecimi w którejkolwiek z następujących sytuacji:

a)

system nie ma wystarczającej przepustowości ze względu na inne dostawy ciepła lub chłodu ze źródeł odnawialnych lub ciepła odpadowego i chłodu odpadowego;

| b) | ciepło lub chłód od dostawcy będącego stroną trzecią nie spełnia parametrów technicznych niezbędnych do przyłączenia oraz zapewnienia niezawodnego i bezpiecznego funkcjonowania systemu ciepłowniczego i chłodniczego; |
| --- | --- |

b)

ciepło lub chłód od dostawcy będącego stroną trzecią nie spełnia parametrów technicznych niezbędnych do przyłączenia oraz zapewnienia niezawodnego i bezpiecznego funkcjonowania systemu ciepłowniczego i chłodniczego;

| c) | operator może wykazać, że udzielenie dostępu doprowadziłoby do nadmiernego wzrostu kosztów ponoszonych przez odbiorców końcowych za dostarczenie ciepła lub chłodu w porównaniu z kosztami związanymi z korzystaniem z głównego lokalnego źródła ciepła lub chłodu, dla którego energia ze źródeł odnawialnych lub ciepło odpadowe i chłód odpadowy stanowiłyby konkurencję; |
| --- | --- |

c)

operator może wykazać, że udzielenie dostępu doprowadziłoby do nadmiernego wzrostu kosztów ponoszonych przez odbiorców końcowych za dostarczenie ciepła lub chłodu w porównaniu z kosztami związanymi z korzystaniem z głównego lokalnego źródła ciepła lub chłodu, dla którego energia ze źródeł odnawialnych lub ciepło odpadowe i chłód odpadowy stanowiłyby konkurencję;

| d) | system operatora spełnia definicję efektywnego systemu ciepłowniczego i chłodniczego określoną w [art. x proponowanej wersji przekształconej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej]. |
| --- | --- |

d)

system operatora spełnia definicję efektywnego systemu ciepłowniczego i chłodniczego określoną w [art. x proponowanej wersji przekształconej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej].

Państwa członkowskie zapewniają, by w przypadku gdy operator systemu ciepłowniczego lub chłodniczego odmówi przyłączenia dostawcy ciepła lub chłodu na podstawie akapitu pierwszego, operator ten przekazał właściwemu organowi informację dotyczącą powodów odmowy, jak również warunków, które należałoby spełnić i środków, które należałoby wprowadzić w systemie, aby umożliwić takie przyłączenie. Państwa członkowskie zapewniają, aby istniała odpowiednia procedura odwoływania się od nieuzasadnionych odmów.

6.   Aby ułatwić wykorzystanie ciepła odpadowego i chłodu odpadowego, państwa członkowskie
  w razie potrzeby
  wprowadzają ramy koordynacji operatorów systemów ciepłowniczych i chłodniczych z potencjalnymi źródłami ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w sektorach przemysłu i usług. Przedmiotowe ramy koordynacji zapewniają
  stosowanie zasady »efektywność energetyczna przede wszystkim« oraz ułatwiają
  dialog w odniesieniu do wykorzystania ciepła odpadowego i chłodu odpadowego, obejmujący co najmniej:

| a) | operatorów systemów ciepłowniczych i chłodniczych; |
| --- | --- |

a)

operatorów systemów ciepłowniczych i chłodniczych;

| b) | przedsiębiorstwa sektorów przemysłu i usług wytwarzające ciepło odpadowe i chłód odpadowy, które można w sposób opłacalny odzyskać za pośrednictwem systemów ciepłowniczych i chłodniczych, takie jak ośrodki przetwarzania danych, zakłady przemysłowe, duże budynki komercyjne
  , magazyny energii
  i transport publiczny; ▌ |
| --- | --- |

b)

przedsiębiorstwa sektorów przemysłu i usług wytwarzające ciepło odpadowe i chłód odpadowy, które można w sposób opłacalny odzyskać za pośrednictwem systemów ciepłowniczych i chłodniczych, takie jak ośrodki przetwarzania danych, zakłady przemysłowe, duże budynki komercyjne
  , magazyny energii
  i transport publiczny; ▌

| c) | organy lokalne odpowiedzialne za planowanie i zatwierdzanie infrastruktury energetycznej; |
| --- | --- |

c)

organy lokalne odpowiedzialne za planowanie i zatwierdzanie infrastruktury energetycznej;

| d) | ekspertów naukowych pracujących nad najnowocześniejszymi, wysoce energooszczędnymi, w pełni opartymi na odnawialnych źródłach energii systemami ciepłowniczymi i chłodniczymi; |
| --- | --- |

d)

ekspertów naukowych pracujących nad najnowocześniejszymi, wysoce energooszczędnymi, w pełni opartymi na odnawialnych źródłach energii systemami ciepłowniczymi i chłodniczymi;

| e) | społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej zaangażowane w ciepłownictwo i chłodnictwo.
  ”; |
| --- | --- |

e)

społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej zaangażowane w ciepłownictwo i chłodnictwo.
  ”;

| e) | ust. 8, 9 i 10 otrzymują brzmienie:

  „8.   Państwa członkowskie ustanawiają ramy, zgodnie z którymi operatorzy systemu dystrybucji energii elektrycznej oceniają, nie rzadziej niż co cztery lata i we współpracy z operatorami systemów ciepłowniczych i chłodniczych na odpowiednich obszarach, potencjał systemów ciepłowniczych i chłodniczych pod względem zapewnienia usługi bilansującej i innych usług systemowych, w tym odpowiedzi odbioru i magazynowania energii cieplnej pochodzącej z nadwyżek energii elektrycznej ze
  scentralizowanych i zdecentralizowanych
  źródeł odnawialnych oraz oceniają, czy wykorzystanie zidentyfikowanego potencjału byłoby bardziej efektywne pod względem zasobów i kosztów niż rozwiązania alternatywne
  , zgodnie z zasadą »efektywność energetyczna przede wszystkim«
  .
  Państwa członkowskie zapewniają, aby operatorzy systemów przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej należycie uwzględniali wyniki oceny wymaganej na podstawie akapitu pierwszego podczas planowania sieci, inwestycji w sieć i rozwoju infrastruktury na swoich odpowiednich terytoriach.
  Państwa członkowskie ułatwiają koordynację między operatorami systemów ciepłowniczych i chłodniczych a operatorami systemu przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej w celu zapewnienia, aby usługi bilansujące, magazynowania i inne usługi w zakresie elastyczności, takie jak odpowiedź odbioru, świadczone przez operatorów systemów ciepłowniczych i 
  chłodniczych
  , można było świadczyć na rynkach energii elektrycznej tych państw
  na niedyskryminacyjnych zasadach
  .
  Państwa członkowskie mogą rozszerzyć wymogi w zakresie oceny i koordynacji określone w akapicie pierwszym i trzecim na operatorów systemu przesyłu i dystrybucji gazu, w tym sieci wodorowych i innych sieci energetycznych.


  9.   Państwa członkowskie zapewniają jasne, publicznie dostępne określenie praw konsumentów i zasad dotyczących eksploatacji systemów ciepłowniczych i chłodniczych zgodnie z niniejszym artykułem oraz egzekwowanie tych praw i zasad przez właściwy organ.






  10. | Państwo członkowskie nie ma obowiązku stosowania ust. 2 ▌, jeżeli spełniony jest co najmniej jeden z następujących warunków:






  a) | w dniu 24 grudnia 2018 r. udział jego systemów ciepłowniczych i chłodniczych w końcowym zużyciu energii brutto na ogrzewanie i chłodzenie wynosił 2 % lub mniej; |
| --- | --- | --- | --- |

e)

ust. 8, 9 i 10 otrzymują brzmienie:

„8.   Państwa członkowskie ustanawiają ramy, zgodnie z którymi operatorzy systemu dystrybucji energii elektrycznej oceniają, nie rzadziej niż co cztery lata i we współpracy z operatorami systemów ciepłowniczych i chłodniczych na odpowiednich obszarach, potencjał systemów ciepłowniczych i chłodniczych pod względem zapewnienia usługi bilansującej i innych usług systemowych, w tym odpowiedzi odbioru i magazynowania energii cieplnej pochodzącej z nadwyżek energii elektrycznej ze
  scentralizowanych i zdecentralizowanych
  źródeł odnawialnych oraz oceniają, czy wykorzystanie zidentyfikowanego potencjału byłoby bardziej efektywne pod względem zasobów i kosztów niż rozwiązania alternatywne
  , zgodnie z zasadą »efektywność energetyczna przede wszystkim«
  .

Państwa członkowskie zapewniają, aby operatorzy systemów przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej należycie uwzględniali wyniki oceny wymaganej na podstawie akapitu pierwszego podczas planowania sieci, inwestycji w sieć i rozwoju infrastruktury na swoich odpowiednich terytoriach.

Państwa członkowskie ułatwiają koordynację między operatorami systemów ciepłowniczych i chłodniczych a operatorami systemu przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej w celu zapewnienia, aby usługi bilansujące, magazynowania i inne usługi w zakresie elastyczności, takie jak odpowiedź odbioru, świadczone przez operatorów systemów ciepłowniczych i 
  chłodniczych
  , można było świadczyć na rynkach energii elektrycznej tych państw
  na niedyskryminacyjnych zasadach
  .

Państwa członkowskie mogą rozszerzyć wymogi w zakresie oceny i koordynacji określone w akapicie pierwszym i trzecim na operatorów systemu przesyłu i dystrybucji gazu, w tym sieci wodorowych i innych sieci energetycznych.

9.   Państwa członkowskie zapewniają jasne, publicznie dostępne określenie praw konsumentów i zasad dotyczących eksploatacji systemów ciepłowniczych i chłodniczych zgodnie z niniejszym artykułem oraz egzekwowanie tych praw i zasad przez właściwy organ.

10.

a)

w dniu 24 grudnia 2018 r. udział jego systemów ciepłowniczych i chłodniczych w końcowym zużyciu energii brutto na ogrzewanie i chłodzenie wynosił 2 % lub mniej;

| b) | do dnia 24 grudnia 2018 r. udział jego systemów ciepłowniczych i chłodniczych w końcowym zużyciu energii brutto na ogrzewanie i chłodzenie wzrósł powyżej 2 % na skutek rozwijania nowych efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych na podstawie jego zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia (UE) 2018/1999 i na podstawie oceny, o której mowa w art. 23 ust. 1a niniejszej dyrektywy; |
| --- | --- |

b)

do dnia 24 grudnia 2018 r. udział jego systemów ciepłowniczych i chłodniczych w końcowym zużyciu energii brutto na ogrzewanie i chłodzenie wzrósł powyżej 2 % na skutek rozwijania nowych efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych na podstawie jego zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia (UE) 2018/1999 i na podstawie oceny, o której mowa w art. 23 ust. 1a niniejszej dyrektywy;

| c) | 90 % końcowego zużycia energii brutto w systemach ciepłowniczych i chłodniczych przypada na systemy ciepłownicze i chłodnicze spełniające definicję określoną w [art. x proponowanej wersji przekształconej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej].”; |
| --- | --- |

c)

90 % końcowego zużycia energii brutto w systemach ciepłowniczych i chłodniczych przypada na systemy ciepłownicze i chłodnicze spełniające definicję określoną w [art. x proponowanej wersji przekształconej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej].”;

| 14) | art. 25 otrzymuje brzmienie:

  „Artykuł 25

  Redukcja intensywności emisji gazów cieplarnianych w sektorze transportu dzięki korzystaniu z energii odnawialnej


  1.   Każde państwo członkowskie nakłada na dostawców paliw obowiązek zapewnienia, aby:






  a) | do sektora transportu dostarczano paliwa odnawialne i odnawialną energię elektryczną w ilości, która doprowadzi do redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych o co najmniej
  16 %
  do 2030 r. w porównaniu z poziomem bazowym określonym w art. 27 ust. 1 lit. b) zgodnie z trajektorią określoną przez dane państwo członkowskie; |
| --- | --- | --- |

14)

art. 25 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 25

Redukcja intensywności emisji gazów cieplarnianych w sektorze transportu dzięki korzystaniu z energii odnawialnej

1.   Każde państwo członkowskie nakłada na dostawców paliw obowiązek zapewnienia, aby:

a)

do sektora transportu dostarczano paliwa odnawialne i odnawialną energię elektryczną w ilości, która doprowadzi do redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych o co najmniej
  16 %
  do 2030 r. w porównaniu z poziomem bazowym określonym w art. 27 ust. 1 lit. b) zgodnie z trajektorią określoną przez dane państwo członkowskie;

| b) | udział zaawansowanych biopaliw i biogazu wyprodukowanych z surowców wymienionych w załączniku IX część A w energii dostarczonej do sektora transportu wyniósł co najmniej ▌0,5 % w 2025 r. i 
  co najmniej
  2,2 % w 2030 r., a udział paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego wyniósł co najmniej 2,6 %
  w 2028 r. i co najmniej 5,7 %
  w 2030 r.; |
| --- | --- |

b)

udział zaawansowanych biopaliw i biogazu wyprodukowanych z surowców wymienionych w załączniku IX część A w energii dostarczonej do sektora transportu wyniósł co najmniej ▌0,5 % w 2025 r. i 
  co najmniej
  2,2 % w 2030 r., a udział paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego wyniósł co najmniej 2,6 %
  w 2028 r. i co najmniej 5,7 %
  w 2030 r.;

| ba) | od 2030 r. dostawcy paliw dostarczają co najmniej 1,2 % paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego oraz wodoru odnawialnego do transportu morskiego, w którym trudno jest osiągnąć redukcję emisji. Państwo członkowskie, które nie posiada portów morskich na swoim terytorium, może podjąć decyzję o niestosowaniu tego przepisu. Każde państwo członkowskie, które ma zamiar skorzystać z tego odstępstwa, powiadamia o tym Komisję nie później niż w rok po ... [wejściu w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej]. Komisję informuje się również o każdej kolejnej zmianie.



  Jeżeli wykaz surowców określony w części A i w załączniku IX zostanie zmieniony zgodnie z art. 28 ust. 6, minimalny udział zaawansowanych biopaliw i biogazu wytworzonych z surowców w energii dostarczanej do sektora transportowego, o którym mowa w lit. b) niniejszego ustępu, zostaje odpowiednio zwiększony i jest oparty na ocenie wpływu przeprowadzonej przez Komisję.


  Komisja przeprowadza ocenę tego obowiązku określonego w ust. 1 z myślą o przedłożeniu do 2025 r. wniosku ustawodawczego dotyczącego zwiększenia tego celu, jeśli koszty produkcji energii odnawialnej ulegną dalszemu znacznemu obniżeniu, jeśli będzie to konieczne do spełnienia międzynarodowych zobowiązań Unii w zakresie obniżenia emisyjności lub jeśli takie zwiększenie będzie uzasadnione istotnym zmniejszeniem zużycia energii w Unii.

  Do celu obliczenia redukcji, o której mowa w lit. a), oraz udziału, o którym mowa w lit. b), państwa członkowskie uwzględniają paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego również wtedy, gdy są one stosowane jako produkt pośredni w produkcji
  konwencjonalnych
  paliw
  transportowych
  . Do celu obliczenia redukcji, o której mowa w lit. a), państwa członkowskie mogą uwzględniać pochodzące z recyklingu paliwa węglowe.
  Nakładając na dostawców paliwa powyższy obowiązek, państwa członkowskie mogą zwolnić dostawców paliw dostarczających energię elektryczną lub odnawialne ciekłe i gazowe paliwa transportowe pochodzenia niebiologicznego – w odniesieniu do tych paliw – z wymogu osiągnięcia minimalnego udziału zaawansowanych biopaliw i biogazu wyprodukowanych z surowców wymienionych w załączniku IX część A. |
| --- | --- |

ba)

od 2030 r. dostawcy paliw dostarczają co najmniej 1,2 % paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego oraz wodoru odnawialnego do transportu morskiego, w którym trudno jest osiągnąć redukcję emisji. Państwo członkowskie, które nie posiada portów morskich na swoim terytorium, może podjąć decyzję o niestosowaniu tego przepisu. Każde państwo członkowskie, które ma zamiar skorzystać z tego odstępstwa, powiadamia o tym Komisję nie później niż w rok po ... [wejściu w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej]. Komisję informuje się również o każdej kolejnej zmianie.

Do celu obliczenia redukcji, o której mowa w lit. a), oraz udziału, o którym mowa w lit. b), państwa członkowskie uwzględniają paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego również wtedy, gdy są one stosowane jako produkt pośredni w produkcji
  konwencjonalnych
  paliw
  transportowych
  . Do celu obliczenia redukcji, o której mowa w lit. a), państwa członkowskie mogą uwzględniać pochodzące z recyklingu paliwa węglowe.

Nakładając na dostawców paliwa powyższy obowiązek, państwa członkowskie mogą zwolnić dostawców paliw dostarczających energię elektryczną lub odnawialne ciekłe i gazowe paliwa transportowe pochodzenia niebiologicznego – w odniesieniu do tych paliw – z wymogu osiągnięcia minimalnego udziału zaawansowanych biopaliw i biogazu wyprodukowanych z surowców wymienionych w załączniku IX część A.

2.   Państwa członkowskie ustanawiają mechanizm umożliwiający dostawcom paliwa na ich terytorium wymianę jednostek z tytułu dostarczania energii odnawialnej do sektora transportu. Podmioty gospodarcze, które dostarczają odnawialną energię elektryczną do
  lekkich i ciężkich
  pojazdów elektrycznych za pośrednictwem publicznych stacji ładowania
  lub energii odnawialnej
  , otrzymują jednostki emisji niezależnie od tego, czy podmioty te podlegają obowiązkowi nałożonemu przez państwo członkowskie na dostawców paliwa, i mogą sprzedawać te jednostki dostawcom paliwa, którym zezwala się na wykorzystanie jednostek do wypełnienia obowiązku określonego w ust. 1 akapit pierwszy.
  Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o włączeniu prywatnych stacji ładowania do mechanizmu, o którym mowa w akapicie pierwszym, pod warunkiem że można wykazać, że energia elektryczna ze źródeł odnawialnych dostarczana do tych prywatnych stacji ładowania jest dostarczana wyłącznie do pojazdów elektrycznych.
  ”;

| 15) | w art. 26 wprowadza się następujące zmiany:






  a) | w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:






  (i) | akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:
  „Na potrzeby obliczenia końcowego zużycia energii brutto ze źródeł odnawialnych w danym państwie członkowskim, o którym mowa w art. 7, oraz celu dotyczącego redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych, o którym mowa w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), udział biopaliw i biopłynów, jak również paliw z biomasy zużywanych w transporcie – jeśli są one produkowane z roślin spożywczych i pastewnych – nie może w tym państwie członkowskim przekraczać o więcej niż o 1 punkt procentowy udziału takich paliw w końcowym zużyciu energii w sektorze transportu w 2020 r., a maksymalnie może to być 7 % końcowego zużycia energii w sektorze transportu w tym państwie członkowskim.

  Na wniosek państwa członkowskiego Komisja może zezwolić na odstępstwo od akapitu pierwszego, umożliwiając państwom członkowskim wyłączenie biopłynów wykorzystywanych do produkcji energii elektrycznej w regionach najbardziej oddalonych w rozumieniu art. 349 TFUE z obliczania pułapu 7 % końcowego zużycia energii w sektorze transportu drogowego i kolejowego, o którym mowa w akapicie pierwszym, pod warunkiem że takie odstępstwo jest uzasadnione lokalną specyfiką. Państwa członkowskie składają do Komisji wniosek o odstępstwo do dnia ... [data transpozycji niniejszej dyrektywy zmieniającej] i przedstawiają aktualne uzasadnienie naukowe i techniczne takiego odstępstwa. Komisja podejmuje decyzję w sprawie wniosku państwa członkowskiego w ciągu trzech miesięcy od jego otrzymania.”; |
| --- | --- | --- | --- |

15)

w art. 26 wprowadza się następujące zmiany:

a)

w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

(i)

akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

„Na potrzeby obliczenia końcowego zużycia energii brutto ze źródeł odnawialnych w danym państwie członkowskim, o którym mowa w art. 7, oraz celu dotyczącego redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych, o którym mowa w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), udział biopaliw i biopłynów, jak również paliw z biomasy zużywanych w transporcie – jeśli są one produkowane z roślin spożywczych i pastewnych – nie może w tym państwie członkowskim przekraczać o więcej niż o 1 punkt procentowy udziału takich paliw w końcowym zużyciu energii w sektorze transportu w 2020 r., a maksymalnie może to być 7 % końcowego zużycia energii w sektorze transportu w tym państwie członkowskim.

Na wniosek państwa członkowskiego Komisja może zezwolić na odstępstwo od akapitu pierwszego, umożliwiając państwom członkowskim wyłączenie biopłynów wykorzystywanych do produkcji energii elektrycznej w regionach najbardziej oddalonych w rozumieniu art. 349 TFUE z obliczania pułapu 7 % końcowego zużycia energii w sektorze transportu drogowego i kolejowego, o którym mowa w akapicie pierwszym, pod warunkiem że takie odstępstwo jest uzasadnione lokalną specyfiką. Państwa członkowskie składają do Komisji wniosek o odstępstwo do dnia ... [data transpozycji niniejszej dyrektywy zmieniającej] i przedstawiają aktualne uzasadnienie naukowe i techniczne takiego odstępstwa. Komisja podejmuje decyzję w sprawie wniosku państwa członkowskiego w ciągu trzech miesięcy od jego otrzymania.”;

| (ia) | w akapicie drugim wprowadza się następujące zmiany:



  „W przypadku gdy udział biopaliw i biopłynów, o których mowa w pierwszym akapicie, wynosi poniżej 1 % w jednym z państw członkowskich, udział ten można zwiększyć do maksymalnie 2 % końcowego zużycia energii w sektorach transportu drogowego i kolejowego.”; |
| --- | --- |

(ia)

(ia)

w akapicie drugim wprowadza się następujące zmiany:

w akapicie drugim wprowadza się następujące zmiany:

„W przypadku gdy udział biopaliw i biopłynów, o których mowa w pierwszym akapicie, wynosi poniżej 1 % w jednym z państw członkowskich, udział ten można zwiększyć do maksymalnie 2 % końcowego zużycia energii w sektorach transportu drogowego i kolejowego.”;

| (ii) | akapit czwarty otrzymuje brzmienie:
  „W przypadku gdy udział biopaliw i biopłynów, jak również paliw z biomasy zużywanych w transporcie, wyprodukowanych z roślin spożywczych i pastewnych w danym państwie członkowskim jest ograniczony do poziomu poniżej 7 % lub gdy państwo członkowskie postanowi dalej ograniczyć ten udział, może ono odpowiednio obniżyć cel dotyczący redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych, o którym mowa w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), uwzględniając wkład, jaki te paliwa wniosłyby w ograniczenie emisji gazów cieplarnianych. W tym celu państwa członkowskie uznają, że paliwa te ograniczają emisje gazów cieplarnianych o 50 %.”; |
| --- | --- |

(ii)

akapit czwarty otrzymuje brzmienie:

„W przypadku gdy udział biopaliw i biopłynów, jak również paliw z biomasy zużywanych w transporcie, wyprodukowanych z roślin spożywczych i pastewnych w danym państwie członkowskim jest ograniczony do poziomu poniżej 7 % lub gdy państwo członkowskie postanowi dalej ograniczyć ten udział, może ono odpowiednio obniżyć cel dotyczący redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych, o którym mowa w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), uwzględniając wkład, jaki te paliwa wniosłyby w ograniczenie emisji gazów cieplarnianych. W tym celu państwa członkowskie uznają, że paliwa te ograniczają emisje gazów cieplarnianych o 50 %.”;

| b) | w ust. 2
  wprowadza się następujące zmiany:










  (i) | w 
  akapitach pierwszym i piątym
  słowa „udziału minimalnego, o którym mowa w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy” zastępuje się słowami „celu dotyczącego redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych, o którym mowa w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. a)”; |
| --- | --- | --- |

b)

w ust. 2
  wprowadza się następujące zmiany:

wprowadza się następujące zmiany:

(i)

(i)

w 
  akapitach pierwszym i piątym
  słowa „udziału minimalnego, o którym mowa w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy” zastępuje się słowami „celu dotyczącego redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych, o którym mowa w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. a)”;

akapitach pierwszym i piątym

| (ii) | akapit drugi otrzymuje brzmienie:




  „Do dnia ... [data wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] limit ten zmniejszy się do 0 %.”; |
| --- | --- |

(ii)

(ii)

akapit drugi otrzymuje brzmienie:

akapit drugi otrzymuje brzmienie:

„Do dnia ... [data wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] limit ten zmniejszy się do 0 %.”;

„Do dnia ... [data wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] limit ten zmniejszy się do 0 %.”;

| (iii) | po akapicie czwartym dodaje się akapit w brzmieniu:




  „Do dnia 30 czerwca 2023 r. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie zaktualizowane sprawozdanie dotyczące stanu światowej ekspansji produkcji odnośnych roślin spożywczych i pastewnych. Zaktualizowane sprawozdanie zawiera najnowsze dane z ostatnich dwóch lat w odniesieniu do wylesiania i surowców o wysokim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów, a także uwzględnia inne towary wysokiego ryzyka w kategorii surowców o wysokim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów. Do celów aktów delegowanych, o których mowa w akapicie szóstym, maksymalny udział średniej rocznej ekspansji światowego obszaru produkcji na tereny zasobne w pierwiastek węgla wynosi 7,9 %.”; |
| --- | --- |

(iii)

(iii)

po akapicie czwartym dodaje się akapit w brzmieniu:

po akapicie czwartym dodaje się akapit w brzmieniu:

„Do dnia 30 czerwca 2023 r. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie zaktualizowane sprawozdanie dotyczące stanu światowej ekspansji produkcji odnośnych roślin spożywczych i pastewnych. Zaktualizowane sprawozdanie zawiera najnowsze dane z ostatnich dwóch lat w odniesieniu do wylesiania i surowców o wysokim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów, a także uwzględnia inne towary wysokiego ryzyka w kategorii surowców o wysokim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów. Do celów aktów delegowanych, o których mowa w akapicie szóstym, maksymalny udział średniej rocznej ekspansji światowego obszaru produkcji na tereny zasobne w pierwiastek węgla wynosi 7,9 %.”;

„Do dnia 30 czerwca 2023 r. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie zaktualizowane sprawozdanie dotyczące stanu światowej ekspansji produkcji odnośnych roślin spożywczych i pastewnych. Zaktualizowane sprawozdanie zawiera najnowsze dane z ostatnich dwóch lat w odniesieniu do wylesiania i surowców o wysokim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów, a także uwzględnia inne towary wysokiego ryzyka w kategorii surowców o wysokim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów. Do celów aktów delegowanych, o których mowa w akapicie szóstym, maksymalny udział średniej rocznej ekspansji światowego obszaru produkcji na tereny zasobne w pierwiastek węgla wynosi 7,9 %.”;

| 16) | w art. 27 wprowadza się następujące zmiany:






  a) | tytuł otrzymuje brzmienie:
  „Zasady obliczania w sektorze transportu w odniesieniu do paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, niezależnie od ich końcowego zastosowania”; |
| --- | --- | --- |

16)

w art. 27 wprowadza się następujące zmiany:

a)

tytuł otrzymuje brzmienie:

„Zasady obliczania w sektorze transportu w odniesieniu do paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, niezależnie od ich końcowego zastosowania”;

| b) | ust. 1 otrzymuje brzmienie:

  „1.   Do celu obliczania redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych, o której mowa w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), stosuje się następujący zasady:






  a) | ograniczenie emisji gazów cieplarnianych oblicza się w następujący sposób:






  (i) | w przypadku biopaliw i biogazu – przez pomnożenie ilości tych paliw dostarczonych na potrzeby wszystkich rodzajów transportu przez ograniczenie emisji wynikające z wykorzystania tych paliw określone zgodnie z art. 31; |
| --- | --- | --- | --- |

b)

ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1.   Do celu obliczania redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych, o której mowa w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), stosuje się następujący zasady:

a)

ograniczenie emisji gazów cieplarnianych oblicza się w następujący sposób:

(i)

w przypadku biopaliw i biogazu – przez pomnożenie ilości tych paliw dostarczonych na potrzeby wszystkich rodzajów transportu przez ograniczenie emisji wynikające z wykorzystania tych paliw określone zgodnie z art. 31;

| (ii) | w przypadku paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego i pochodzących z recyklingu paliw węglowych – przez pomnożenie ilości tych paliw dostarczonych na potrzeby wszystkich rodzajów transportu przez ograniczenie emisji wynikające z wykorzystania tych paliw określone zgodnie aktami delegowanym przyjętymi na podstawie art. 29a ust. 3; |
| --- | --- |

(ii)

w przypadku paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego i pochodzących z recyklingu paliw węglowych – przez pomnożenie ilości tych paliw dostarczonych na potrzeby wszystkich rodzajów transportu przez ograniczenie emisji wynikające z wykorzystania tych paliw określone zgodnie aktami delegowanym przyjętymi na podstawie art. 29a ust. 3;

| (iii) | w przypadku odnawialnej energii elektrycznej – przez pomnożenie ilości odnawialnej energii elektrycznej dostarczanej na potrzeby wszystkich rodzajów transportu przez wartość odpowiednika kopalnego.


  Odpowiednik
  ECF(e)

  określony
  w załączniku V 
  stosuje się do dnia 31 grudnia 2029 r. Począwszy od dnia 1 stycznia 2030 r. stosuje się odpowiednik EF(t) określony w załączniku V.




  Jednakże ograniczenie emisji gazów cieplarnianych osiągnięte w 2030 r. dzięki wykorzystaniu odnawialnej energii elektrycznej w transporcie, obliczone przy zastosowaniu odpowiednika EF(t), stanowi dodatkowy wkład odnawialnej energii elektrycznej w stosunku do tego, co zostało już osiągnięte do dnia 31 grudnia 2029 r. przy zastosowaniu odpowiednika
  ECF(e)

  do obliczenia ograniczenia emisji począwszy od 2030 r. |
| --- | --- |

(iii)

w przypadku odnawialnej energii elektrycznej – przez pomnożenie ilości odnawialnej energii elektrycznej dostarczanej na potrzeby wszystkich rodzajów transportu przez wartość odpowiednika kopalnego.

Odpowiednik
  ECF(e)

  określony
  w załączniku V 
  stosuje się do dnia 31 grudnia 2029 r. Począwszy od dnia 1 stycznia 2030 r. stosuje się odpowiednik EF(t) określony w załączniku V.

Jednakże ograniczenie emisji gazów cieplarnianych osiągnięte w 2030 r. dzięki wykorzystaniu odnawialnej energii elektrycznej w transporcie, obliczone przy zastosowaniu odpowiednika EF(t), stanowi dodatkowy wkład odnawialnej energii elektrycznej w stosunku do tego, co zostało już osiągnięte do dnia 31 grudnia 2029 r. przy zastosowaniu odpowiednika
  ECF(e)

  do obliczenia ograniczenia emisji począwszy od 2030 r.

| b) | poziom bazowy, o którym mowa w art. 25 ust. 1, oblicza się poprzez pomnożenie ilości energii dostarczanej do sektora transportu przez wartość odpowiednika kopalnego EF(t) określoną w załączniku V; |
| --- | --- |

b)

poziom bazowy, o którym mowa w art. 25 ust. 1, oblicza się poprzez pomnożenie ilości energii dostarczanej do sektora transportu przez wartość odpowiednika kopalnego EF(t) określoną w załączniku V;

| c) | do celu obliczania odpowiednich ilości energii stosuje się następujący zasady:






  (i) | do celu ustalenia ilości energii dostarczanej do sektora transportu stosuje się wartości energetyczne paliw transportowych określone w załączniku III; |
| --- | --- | --- |

c)

do celu obliczania odpowiednich ilości energii stosuje się następujący zasady:

(i)

do celu ustalenia ilości energii dostarczanej do sektora transportu stosuje się wartości energetyczne paliw transportowych określone w załączniku III;

| (ii) | do celu ustalenia wartości energetycznej paliw transportowych niewymienionych w załączniku III państwa członkowskie stosują odpowiednie normy europejskie w celu ustalania wartości kalorycznych paliw. W przypadku gdy nie przyjęto w tym zakresie normy europejskiej, stosuje się odpowiednie normy ISO; |
| --- | --- |

(ii)

do celu ustalenia wartości energetycznej paliw transportowych niewymienionych w załączniku III państwa członkowskie stosują odpowiednie normy europejskie w celu ustalania wartości kalorycznych paliw. W przypadku gdy nie przyjęto w tym zakresie normy europejskiej, stosuje się odpowiednie normy ISO;

| (iii) | ilość odnawialnej energii elektrycznej dostarczanej do sektora transportu ustala się poprzez pomnożenie ilości energii elektrycznej dostarczanej do tego sektora przez średni udział odnawialnej energii elektrycznej dostarczanej na terytorium państwa członkowskiego w dwóch poprzednich latach. W drodze wyjątku, w przypadku energii elektrycznej uzyskanej z bezpośredniego podłączenia do instalacji wytwarzającej odnawialną energię elektryczną i dostarczanej do sektora transportu, tę energię elektryczną zalicza się w całości jako odnawialną; |
| --- | --- |

(iii)

ilość odnawialnej energii elektrycznej dostarczanej do sektora transportu ustala się poprzez pomnożenie ilości energii elektrycznej dostarczanej do tego sektora przez średni udział odnawialnej energii elektrycznej dostarczanej na terytorium państwa członkowskiego w dwóch poprzednich latach. W drodze wyjątku, w przypadku energii elektrycznej uzyskanej z bezpośredniego podłączenia do instalacji wytwarzającej odnawialną energię elektryczną i dostarczanej do sektora transportu, tę energię elektryczną zalicza się w całości jako odnawialną;

| (iv) | udział biopaliw i biogazu produkowanych z surowców wymienionych w załączniku IX część B w wartości energetycznej paliw i energii elektrycznej dostarczanych do sektora transportu ogranicza się, z wyjątkiem Cypru i Malty, do 1,7 %;

  Jeżeli wykaz surowców określony w części B załącznika IX zostanie zmieniony zgodnie z art. 28 ust. 6, limit takich biopaliw i biogazu zostaje odpowiednio zwiększony i jest oparty na ocenie wpływu przeprowadzonej przez Komisję. |
| --- | --- |

(iv)

udział biopaliw i biogazu produkowanych z surowców wymienionych w załączniku IX część B w wartości energetycznej paliw i energii elektrycznej dostarczanych do sektora transportu ogranicza się, z wyjątkiem Cypru i Malty, do 1,7 %;

| d) | redukcję intensywności emisji gazów cieplarnianych dzięki wykorzystaniu energii odnawialnej ustala się poprzez podzielenie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych wynikającego z wykorzystywania biopaliw, biogazu i odnawialnej energii elektrycznej dostarczanych na potrzeby wszystkich rodzajów transportu przez poziom bazowy.
  Komisja jest uprawniona do przyjęcia zgodnie z art. 35 aktów delegowanych w celu uzupełnienia niniejszej dyrektywy poprzez dostosowanie wartości energetycznej paliw transportowych określonych w załączniku III zgodnie z postępem naukowo-technicznym;”; |
| --- | --- |

d)

redukcję intensywności emisji gazów cieplarnianych dzięki wykorzystaniu energii odnawialnej ustala się poprzez podzielenie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych wynikającego z wykorzystywania biopaliw, biogazu i odnawialnej energii elektrycznej dostarczanych na potrzeby wszystkich rodzajów transportu przez poziom bazowy.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia zgodnie z art. 35 aktów delegowanych w celu uzupełnienia niniejszej dyrektywy poprzez dostosowanie wartości energetycznej paliw transportowych określonych w załączniku III zgodnie z postępem naukowo-technicznym;”;

| c) | dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

  „1a.   Aby obliczyć cele, o których mowa w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. b), stosuje się następujący zasady:






  a) | do celu obliczenia mianownika, tj. ilości energii zużytej w sektorze transportu, uwzględnia się wszystkie paliwa i całą energię elektryczną dostarczone do sektora transportu; |
| --- | --- | --- |

c)

dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

„1a.   Aby obliczyć cele, o których mowa w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. b), stosuje się następujący zasady:

a)

do celu obliczenia mianownika, tj. ilości energii zużytej w sektorze transportu, uwzględnia się wszystkie paliwa i całą energię elektryczną dostarczone do sektora transportu;

| b) | do celu obliczenia licznika uwzględnia się wartość energetyczną zaawansowanych biopaliw i biogazu wyprodukowanych z surowców wymienionych w załączniku IX część A oraz paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego dostarczanych na potrzeby wszystkich rodzajów transportu na terytorium Unii; |
| --- | --- |

b)

do celu obliczenia licznika uwzględnia się wartość energetyczną zaawansowanych biopaliw i biogazu wyprodukowanych z surowców wymienionych w załączniku IX część A oraz paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego dostarczanych na potrzeby wszystkich rodzajów transportu na terytorium Unii;

| c) | uznaje się, że udział zaawansowanych biopaliw i biogazu wyprodukowanych z surowców wymienionych w załączniku IX część A oraz w paliwach odnawialnych pochodzenia niebiologicznego dostarczanych w sektorach lotniczym i morskim jest równy ich wartości energetycznej pomnożonej przez 1,2.”; |
| --- | --- |

c)

uznaje się, że udział zaawansowanych biopaliw i biogazu wyprodukowanych z surowców wymienionych w załączniku IX część A oraz w paliwach odnawialnych pochodzenia niebiologicznego dostarczanych w sektorach lotniczym i morskim jest równy ich wartości energetycznej pomnożonej przez 1,2.”;

| d) | uchyla się ust. 2; |
| --- | --- |

d)

uchyla się ust. 2;

| e) | ▌ust. 3 otrzymuje brzmienie:



  „3.
     
  Jeżeli energia elektryczna jest wykorzystywana do produkcji paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego bezpośrednio albo do produkcji produktów pośrednich, w celu ustalenia udziału energii odnawialnej wykorzystuje się średni udział energii elektrycznej z odnawialnych źródeł w państwie produkcji, według pomiarów z dwóch lat poprzedzających rok, którego dotyczy obliczenie.




  Energia elektryczna uzyskana z bezpośredniego podłączenia do jednej lub kilku instalacji wytwarzającej odnawialną energię elektryczną może być w całości zaliczana jako odnawialna energia elektryczna, jeżeli jest zużywana do celów produkcji paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, o ile zostanie wykazane, że do takiej instalacji dana energia elektryczna została dostarczona bez pobierania z sieci.




  Energia elektryczna, która została pobrana z sieci, może być zaliczona w całości jako odnawialna energia elektryczna, jeżeli jest ona produkowana wyłącznie ze źródeł odnawialnych i wykazano pochodzenie ze źródeł odnawialnych oraz spełnienie innych odpowiednich kryteriów, zapewniając, że o stwierdzenie pochodzenia tej energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych występuje się tylko raz i tylko w jednym sektorze będącym odbiorcą końcowym.




  Można tego dokonać przez spełnienie następujących wymogów:










  a) | W celu wykazania pochodzenia ze źródeł odnawialnych producenci paliw powinni być zobowiązani do zawarcia co najmniej jednej umowy zakupu odnawialnej energii elektrycznej, w ramach których instalacje wytwarzają energię elektryczną w ilości co najmniej równej ilości energii elektrycznej deklarowanej jako w pełni odnawialna. |
| --- | --- | --- |

e)

▌ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3.
     
  Jeżeli energia elektryczna jest wykorzystywana do produkcji paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego bezpośrednio albo do produkcji produktów pośrednich, w celu ustalenia udziału energii odnawialnej wykorzystuje się średni udział energii elektrycznej z odnawialnych źródeł w państwie produkcji, według pomiarów z dwóch lat poprzedzających rok, którego dotyczy obliczenie.

Energia elektryczna uzyskana z bezpośredniego podłączenia do jednej lub kilku instalacji wytwarzającej odnawialną energię elektryczną może być w całości zaliczana jako odnawialna energia elektryczna, jeżeli jest zużywana do celów produkcji paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, o ile zostanie wykazane, że do takiej instalacji dana energia elektryczna została dostarczona bez pobierania z sieci.

Energia elektryczna, która została pobrana z sieci, może być zaliczona w całości jako odnawialna energia elektryczna, jeżeli jest ona produkowana wyłącznie ze źródeł odnawialnych i wykazano pochodzenie ze źródeł odnawialnych oraz spełnienie innych odpowiednich kryteriów, zapewniając, że o stwierdzenie pochodzenia tej energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych występuje się tylko raz i tylko w jednym sektorze będącym odbiorcą końcowym.

Można tego dokonać przez spełnienie następujących wymogów:

a)

W celu wykazania pochodzenia ze źródeł odnawialnych producenci paliw powinni być zobowiązani do zawarcia co najmniej jednej umowy zakupu odnawialnej energii elektrycznej, w ramach których instalacje wytwarzają energię elektryczną w ilości co najmniej równej ilości energii elektrycznej deklarowanej jako w pełni odnawialna.

| b) | Aby produkcja paliw została w pełni uznana za produkcję paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, co kwartał należy osiągnąć równowagę pomiędzy odnawialną energią elektryczną zakupioną w ramach co najmniej jednej umowy zakupu energii elektrycznej a ilością energii elektrycznej pobranej z sieci w celu wytworzenia paliw. |
| --- | --- |

b)

Aby produkcja paliw została w pełni uznana za produkcję paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, co kwartał należy osiągnąć równowagę pomiędzy odnawialną energią elektryczną zakupioną w ramach co najmniej jednej umowy zakupu energii elektrycznej a ilością energii elektrycznej pobranej z sieci w celu wytworzenia paliw.

Od dnia 1 stycznia 2030 r., aby produkcja paliw została w pełni uznana za produkcję paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, co miesiąc, co kwartał albo co roku należy osiągnąć równowagę pomiędzy odnawialną energią elektryczną zakupioną w ramach co najmniej jednej umowy zakupu energii elektrycznej a ilością energii elektrycznej pobranej z sieci w celu wytworzenia paliw. Korelacja czasowa zależy od oceny przeprowadzonej przez Komisję. Wymóg ten ma zastosowanie do wszystkich istniejących elektrowni, w tym tych oddanych do użytku przed 2030 r.

W odniesieniu do umiejscowienia elektrolizera musi być spełniony co najmniej jeden z następujących warunków:

| a) | instalacja wytwarzająca energię elektryczną ze źródeł odnawialnych na podstawie umowy o zakup energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych znajduje się w tym samym kraju co elektrolizer lub w kraju sąsiednim; lub |
| --- | --- |

a)

instalacja wytwarzająca energię elektryczną ze źródeł odnawialnych na podstawie umowy o zakup energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych znajduje się w tym samym kraju co elektrolizer lub w kraju sąsiednim; lub

| b) | instalacja wytwarzająca energię elektryczną ze źródeł odnawialnych na podstawie umowy o zakup energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych znajduje się w morskiej strefie przetargowej przylegającej do kraju, w którym znajduje się elektrolizer, lub w kraju sąsiednim. |
| --- | --- |

b)

instalacja wytwarzająca energię elektryczną ze źródeł odnawialnych na podstawie umowy o zakup energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych znajduje się w morskiej strefie przetargowej przylegającej do kraju, w którym znajduje się elektrolizer, lub w kraju sąsiednim.

Energia elektryczna, która została pobrana z sieci lub ponownie wprowadzona do sieci z instalacji magazynowania energii, może być zaliczona w całości jako odnawialna energia elektryczna, jeżeli jest ona produkowana wyłącznie ze źródeł odnawialnych i wykazano pochodzenie ze źródeł odnawialnych oraz spełnienie innych odpowiednich kryteriów, zapewniając, że o stwierdzenie pochodzenia tej energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych występuje się tylko raz i tylko w jednym sektorze będącym odbiorcą końcowym. [Popr. 13]

Energia elektryczna wytwarzana przez pojazd wykorzystujący energię słoneczną i wykorzystywana do przemieszczania się tego samego pojazdu może być zaliczona w całości jako odnawialna energia elektryczna.” [Popr. 32]

| 17) | w art. 28 wprowadza się następujące zmiany:






  a) | uchyla się ust. 2, 3 i 4; |
| --- | --- | --- |

17)

w art. 28 wprowadza się następujące zmiany:

a)

uchyla się ust. 2, 3 i 4;

| b) | ust. 5 otrzymuje brzmienie:
  „Do dnia 31 grudnia 2024 r. Komisja przyjmuje akty delegowane zgodnie z art. 35 w celu uzupełnienia niniejszej dyrektywy poprzez określenie metodyki wyznaczania udziału biopaliwa oraz biogazu dla transportu będących produktem przetwarzania we wspólnym procesie biomasy i paliw kopalnych.”; |
| --- | --- |

b)

ust. 5 otrzymuje brzmienie:

„Do dnia 31 grudnia 2024 r. Komisja przyjmuje akty delegowane zgodnie z art. 35 w celu uzupełnienia niniejszej dyrektywy poprzez określenie metodyki wyznaczania udziału biopaliwa oraz biogazu dla transportu będących produktem przetwarzania we wspólnym procesie biomasy i paliw kopalnych.”;

| ba) | w ust. 6 lit. c) i d) otrzymują brzmienie:










  „c) | potrzeby uniknięcia znaczących zakłóceń na rynkach produktów (ubocznych), odpadów lub pozostałości, biorąc pod uwagę przyszłą dostępność surowców oraz konieczność uniknięcia zakłóceń na rynku prowadzących do masowego przywozu surowców; |
| --- | --- | --- |

ba)

ba)

w ust. 6 lit. c) i d) otrzymują brzmienie:

w ust. 6 lit. c) i d) otrzymują brzmienie:

„c)

„c)

potrzeby uniknięcia znaczących zakłóceń na rynkach produktów (ubocznych), odpadów lub pozostałości, biorąc pod uwagę przyszłą dostępność surowców oraz konieczność uniknięcia zakłóceń na rynku prowadzących do masowego przywozu surowców;

potrzeby uniknięcia znaczących zakłóceń na rynkach produktów (ubocznych), odpadów lub pozostałości, biorąc pod uwagę przyszłą dostępność surowców oraz konieczność uniknięcia zakłóceń na rynku prowadzących do masowego przywozu surowców;

| d) | potencjału znacznego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w porównaniu z paliwami kopalnymi na podstawie oceny emisji w cyklu życia, przy wzięciu pod uwagę dostępnych ilości surowców oraz udziału wcześniej istniejących konkurencyjnych zastosowań przemysłowych, z należytym uwzględnieniem specyfiki krajowej;”; |
| --- | --- |

d)

d)

potencjału znacznego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w porównaniu z paliwami kopalnymi na podstawie oceny emisji w cyklu życia, przy wzięciu pod uwagę dostępnych ilości surowców oraz udziału wcześniej istniejących konkurencyjnych zastosowań przemysłowych, z należytym uwzględnieniem specyfiki krajowej;”;

potencjału znacznego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w porównaniu z paliwami kopalnymi na podstawie oceny emisji w cyklu życia, przy wzięciu pod uwagę dostępnych ilości surowców oraz udziału wcześniej istniejących konkurencyjnych zastosowań przemysłowych, z należytym uwzględnieniem specyfiki krajowej;”;

| c) | w ust. 7 słowa „określony w art. 25 ust. 1 akapit czwarty” zastępuje się słowami „określony w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. b)”; |
| --- | --- |

c)

w ust. 7 słowa „określony w art. 25 ust. 1 akapit czwarty” zastępuje się słowami „określony w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. b)”;

| 18) | w art. 29 wprowadza się następujące zmiany:






  a) | w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:








  (-i) | w akapicie pierwszym formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:




  „Energię z biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy uwzględnia się do celów, o których mowa w lit. a), b) i c) niniejszego akapitu, tylko wtedy, gdy spełniają one kryteria zrównoważonego rozwoju oraz kryteria ograniczania emisji gazów cieplarnianych określone w ust. 2–7 i 10 niniejszego artykułu oraz gdy ich wytwarzanie odbywa się zgodnie z zasadą hierarchii postępowania z odpadami ustanowioną w art. 4 dyrektywy 2008/98/WE oraz zasadą wykorzystania kaskadowego, o której mowa w art. 3.”; [Popr. 43] |
| --- | --- | --- | --- |

18)

w art. 29 wprowadza się następujące zmiany:

a)

w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

(-i)

(-i)

w akapicie pierwszym formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

w akapicie pierwszym formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„Energię z biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy uwzględnia się do celów, o których mowa w lit. a), b) i c) niniejszego akapitu, tylko wtedy, gdy spełniają one kryteria zrównoważonego rozwoju oraz kryteria ograniczania emisji gazów cieplarnianych określone w ust. 2–7 i 10 niniejszego artykułu oraz gdy ich wytwarzanie odbywa się zgodnie z zasadą hierarchii postępowania z odpadami ustanowioną w art. 4 dyrektywy 2008/98/WE oraz zasadą wykorzystania kaskadowego, o której mowa w art. 3.”; [Popr. 43]

„Energię z biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy uwzględnia się do celów, o których mowa w lit. a), b) i c) niniejszego akapitu, tylko wtedy, gdy spełniają one kryteria zrównoważonego rozwoju oraz kryteria ograniczania emisji gazów cieplarnianych określone w ust. 2–7 i 10 niniejszego artykułu oraz gdy ich wytwarzanie odbywa się zgodnie z zasadą hierarchii postępowania z odpadami ustanowioną w art. 4 dyrektywy 2008/98/WE oraz zasadą wykorzystania kaskadowego, o której mowa w art. 3.”;

| (i) | w akapicie pierwszym lit. a) otrzymuje brzmienie:






  „a) | wkład w udziały energii odnawialnej państw członkowskich oraz cele, o których mowa w art. 3 ust. 1, art. 15a ust. 1, art. 22a ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 4 oraz art. 25 ust. 1 niniejszej dyrektywy;”; |
| --- | --- | --- |

(i)

w akapicie pierwszym lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a)

wkład w udziały energii odnawialnej państw członkowskich oraz cele, o których mowa w art. 3 ust. 1, art. 15a ust. 1, art. 22a ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 4 oraz art. 25 ust. 1 niniejszej dyrektywy;”;

| (ia) | po pierwszym akapicie dodaje się akapit w brzmieniu:




  „Energii ze stałych paliw z biomasy nie uwzględnia się do celów, o których mowa w lit. b) i c) pierwszego akapitu, jeżeli pochodzą one z pierwotnej biomasy drzewnej zgodnie z definicją w art. 2 niniejszej dyrektywy. Z myślą o realizacji celu w zakresie odnawialnych źródeł energii, o którym mowa w art. 3 ust. 1, udział energii ze stałych paliw z biomasy pozyskiwanej z pierwotnej biomasy drzewnej zdefiniowanej w art. 2 niniejszej dyrektywy nie może być większy niż udział średniego zużycia takiego paliwa w ogólnym zużyciu energii w latach 2017–2022 w oparciu o najnowsze dostępne dane.”; [Popr. 44] |
| --- | --- |

(ia)

(ia)

po pierwszym akapicie dodaje się akapit w brzmieniu:

po pierwszym akapicie dodaje się akapit w brzmieniu:

„Energii ze stałych paliw z biomasy nie uwzględnia się do celów, o których mowa w lit. b) i c) pierwszego akapitu, jeżeli pochodzą one z pierwotnej biomasy drzewnej zgodnie z definicją w art. 2 niniejszej dyrektywy. Z myślą o realizacji celu w zakresie odnawialnych źródeł energii, o którym mowa w art. 3 ust. 1, udział energii ze stałych paliw z biomasy pozyskiwanej z pierwotnej biomasy drzewnej zdefiniowanej w art. 2 niniejszej dyrektywy nie może być większy niż udział średniego zużycia takiego paliwa w ogólnym zużyciu energii w latach 2017–2022 w oparciu o najnowsze dostępne dane.”; [Popr. 44]

„Energii ze stałych paliw z biomasy nie uwzględnia się do celów, o których mowa w lit. b) i c) pierwszego akapitu, jeżeli pochodzą one z pierwotnej biomasy drzewnej zgodnie z definicją w art. 2 niniejszej dyrektywy. Z myślą o realizacji celu w zakresie odnawialnych źródeł energii, o którym mowa w art. 3 ust. 1, udział energii ze stałych paliw z biomasy pozyskiwanej z pierwotnej biomasy drzewnej zdefiniowanej w art. 2 niniejszej dyrektywy nie może być większy niż udział średniego zużycia takiego paliwa w ogólnym zużyciu energii w latach 2017–2022 w oparciu o najnowsze dostępne dane.”;

| (ib) | akapit drugi otrzymuje brzmienie:




  „Aby jednak biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy wyprodukowane z odpadów lub pozostałości innych niż odpady lub pozostałości pochodzące z rolnictwa, akwakultury, rybołówstwa i leśnictwa były uwzględniane do celów, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a), b) i c), muszą spełniać jedynie kryteria ograniczania emisji gazów cieplarnianych określone w ust. 10. Natomiast w przypadku wykorzystywania odpadów zmieszanych operatorzy są zobowiązani do stosowania systemów sortowania odpadów zmieszanych o określonej jakości, mających na celu usuwanie materiałów kopalnych. Niniejszy akapit stosuje się również do odpadów i pozostałości, które, zanim zostaną przetworzone w biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy, najpierw są przetwarzane w produkt.”; |
| --- | --- |

(ib)

(ib)

akapit drugi otrzymuje brzmienie:

akapit drugi otrzymuje brzmienie:

„Aby jednak biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy wyprodukowane z odpadów lub pozostałości innych niż odpady lub pozostałości pochodzące z rolnictwa, akwakultury, rybołówstwa i leśnictwa były uwzględniane do celów, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a), b) i c), muszą spełniać jedynie kryteria ograniczania emisji gazów cieplarnianych określone w ust. 10. Natomiast w przypadku wykorzystywania odpadów zmieszanych operatorzy są zobowiązani do stosowania systemów sortowania odpadów zmieszanych o określonej jakości, mających na celu usuwanie materiałów kopalnych. Niniejszy akapit stosuje się również do odpadów i pozostałości, które, zanim zostaną przetworzone w biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy, najpierw są przetwarzane w produkt.”;

„Aby jednak biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy wyprodukowane z odpadów lub pozostałości innych niż odpady lub pozostałości pochodzące z rolnictwa, akwakultury, rybołówstwa i leśnictwa były uwzględniane do celów, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a), b) i c), muszą spełniać jedynie kryteria ograniczania emisji gazów cieplarnianych określone w ust. 10. Natomiast w przypadku wykorzystywania odpadów zmieszanych operatorzy są zobowiązani do stosowania systemów sortowania odpadów zmieszanych o określonej jakości, mających na celu usuwanie materiałów kopalnych. Niniejszy akapit stosuje się również do odpadów i pozostałości, które, zanim zostaną przetworzone w biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy, najpierw są przetwarzane w produkt.”;

| (ii) | akapit czwarty otrzymuje brzmienie:
  „Paliwa z biomasy spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych określone w ust. 2–7 i 10, jeżeli są stosowane:






  — | a) w przypadku stałych paliw z biomasy – w instalacjach produkujących energię elektryczną, ciepło i chłód o całkowitej nominalnej mocy cieplnej wynoszącej co najmniej
  7,5
  MW, |
| --- | --- | --- |

(ii)

akapit czwarty otrzymuje brzmienie:

„Paliwa z biomasy spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych określone w ust. 2–7 i 10, jeżeli są stosowane:

—

a) w przypadku stałych paliw z biomasy – w instalacjach produkujących energię elektryczną, ciepło i chłód o całkowitej nominalnej mocy cieplnej wynoszącej co najmniej
  7,5
  MW,

7,5

| — | b) w przypadku gazowych paliw z biomasy – w instalacjach produkujących energię elektryczną, ciepło i chłód o całkowitej nominalnej mocy cieplnej wynoszącej co najmniej 2 MW, |
| --- | --- |

—

b) w przypadku gazowych paliw z biomasy – w instalacjach produkujących energię elektryczną, ciepło i chłód o całkowitej nominalnej mocy cieplnej wynoszącej co najmniej 2 MW,

| — | c) w przypadku instalacji produkujących gazowe paliwa z biomasy o następującym średnim natężeniu przepływu biometanu:






  (i) | wynoszącym powyżej
  500
  m3 ekwiwalentu metanu/h mierzonym w standardowych warunkach temperatury i ciśnienia (tj. 0 oC i ciśnienie atmosferyczne na poziomie 1 bar); |
| --- | --- | --- |

—

c) w przypadku instalacji produkujących gazowe paliwa z biomasy o następującym średnim natężeniu przepływu biometanu:

(i)

wynoszącym powyżej
  500
  m3 ekwiwalentu metanu/h mierzonym w standardowych warunkach temperatury i ciśnienia (tj. 0 oC i ciśnienie atmosferyczne na poziomie 1 bar);

500

o

| (ii) | jeżeli biogaz stanowi mieszaninę metanu z innymi gazami niepalnymi, natężenie przepływu metanu uzyskuje się po przeliczeniu progu określonego w ppkt (i) proporcjonalnie do objętościowego udziału metanu w mieszaninie.”; |
| --- | --- |

(ii)

jeżeli biogaz stanowi mieszaninę metanu z innymi gazami niepalnymi, natężenie przepływu metanu uzyskuje się po przeliczeniu progu określonego w ppkt (i) proporcjonalnie do objętościowego udziału metanu w mieszaninie.”;

| (iii) | po akapicie czwartym dodaje się akapit w brzmieniu:
  „Państwa członkowskie mogą stosować kryteria zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych do instalacji o niższej całkowitej nominalnej mocy cieplnej lub niższym natężeniu przepływu biometanu.”; |
| --- | --- |

(iii)

po akapicie czwartym dodaje się akapit w brzmieniu:

„Państwa członkowskie mogą stosować kryteria zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych do instalacji o niższej całkowitej nominalnej mocy cieplnej lub niższym natężeniu przepływu biometanu.”;

| aa) | ust. 3 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:




  „Biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy produkowane z biomasy rolniczej uwzględnione dla celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) i c), nie pochodzą z surowców uzyskanych z terenów o wysokiej wartości bioróżnorodności, czyli terenów, które w styczniu 2008 r. lub później posiadały następujący status, niezależnie od tego, czy posiadają go nadal:










  a) | lasy pierwotne, stare drzewostany i inne zalesione grunty, czyli lasy i inne zalesione grunty z gatunkami rodzimymi, gdzie nie istnieją wyraźnie widoczne ślady działalności człowieka, a procesy ekologiczne nie zostały w istotny sposób zaburzone; |
| --- | --- | --- |

aa)

aa)

ust. 3 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

ust. 3 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

„Biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy produkowane z biomasy rolniczej uwzględnione dla celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) i c), nie pochodzą z surowców uzyskanych z terenów o wysokiej wartości bioróżnorodności, czyli terenów, które w styczniu 2008 r. lub później posiadały następujący status, niezależnie od tego, czy posiadają go nadal:

„Biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy produkowane z biomasy rolniczej uwzględnione dla celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) i c), nie pochodzą z surowców uzyskanych z terenów o wysokiej wartości bioróżnorodności, czyli terenów, które w styczniu 2008 r. lub później posiadały następujący status, niezależnie od tego, czy posiadają go nadal:

a)

a)

lasy pierwotne, stare drzewostany i inne zalesione grunty, czyli lasy i inne zalesione grunty z gatunkami rodzimymi, gdzie nie istnieją wyraźnie widoczne ślady działalności człowieka, a procesy ekologiczne nie zostały w istotny sposób zaburzone;

lasy pierwotne, stare drzewostany i inne zalesione grunty, czyli lasy i inne zalesione grunty z gatunkami rodzimymi, gdzie nie istnieją wyraźnie widoczne ślady działalności człowieka, a procesy ekologiczne nie zostały w istotny sposób zaburzone;

| b) | lasy i inne zalesione grunty o wysokiej różnorodności biologicznej, charakteryzujące się obfitością gatunków i niezdegradowane oraz takie, które zostały przez odpowiedni właściwy organ uznane za mające wysoką różnorodność biologiczną, chyba że przedstawiono dowody, że produkcja tych surowców nie narusza tych celów ochrony przyrody; |
| --- | --- |

b)

b)

lasy i inne zalesione grunty o wysokiej różnorodności biologicznej, charakteryzujące się obfitością gatunków i niezdegradowane oraz takie, które zostały przez odpowiedni właściwy organ uznane za mające wysoką różnorodność biologiczną, chyba że przedstawiono dowody, że produkcja tych surowców nie narusza tych celów ochrony przyrody;

lasy i inne zalesione grunty o wysokiej różnorodności biologicznej, charakteryzujące się obfitością gatunków i niezdegradowane oraz takie, które zostały przez odpowiedni właściwy organ uznane za mające wysoką różnorodność biologiczną, chyba że przedstawiono dowody, że produkcja tych surowców nie narusza tych celów ochrony przyrody;

| c) | obszary wyznaczone:










  (i) | do celów ochrony przyrody na mocy prawa lub przez właściwy organ; albo |
| --- | --- | --- |

c)

c)

obszary wyznaczone:

obszary wyznaczone:

(i)

(i)

do celów ochrony przyrody na mocy prawa lub przez właściwy organ; albo

do celów ochrony przyrody na mocy prawa lub przez właściwy organ; albo

| (ii) | do ochrony rzadkich, zagrożonych lub poważnie zagrożonych ekosystemów lub gatunków, uznawanych za takie na mocy umów międzynarodowych lub zawartych w wykazach sporządzanych przez organizacje międzyrządowe lub Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody, pod warunkiem uznania ich zgodnie z art. 30 ust. 4 akapit pierwszy, chyba że przedstawiono dowody, że produkcja tych surowców nie narusza tych celów ochrony przyrody; |
| --- | --- |

(ii)

(ii)

do ochrony rzadkich, zagrożonych lub poważnie zagrożonych ekosystemów lub gatunków, uznawanych za takie na mocy umów międzynarodowych lub zawartych w wykazach sporządzanych przez organizacje międzyrządowe lub Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody, pod warunkiem uznania ich zgodnie z art. 30 ust. 4 akapit pierwszy, chyba że przedstawiono dowody, że produkcja tych surowców nie narusza tych celów ochrony przyrody;

do ochrony rzadkich, zagrożonych lub poważnie zagrożonych ekosystemów lub gatunków, uznawanych za takie na mocy umów międzynarodowych lub zawartych w wykazach sporządzanych przez organizacje międzyrządowe lub Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody, pod warunkiem uznania ich zgodnie z art. 30 ust. 4 akapit pierwszy, chyba że przedstawiono dowody, że produkcja tych surowców nie narusza tych celów ochrony przyrody;

| d) | obszary trawiaste o wysokiej bioróżnorodności o powierzchni powyżej jednego hektara, czyli:










  (i) | naturalne, czyli obszary trawiaste, które pozostaną obszarami trawiastymi, jeśli nie dojdzie do interwencji człowieka i które zachowują naturalny skład gatunkowy oraz cechy i procesy ekologiczne; albo |
| --- | --- | --- |

d)

d)

obszary trawiaste o wysokiej bioróżnorodności o powierzchni powyżej jednego hektara, czyli:

obszary trawiaste o wysokiej bioróżnorodności o powierzchni powyżej jednego hektara, czyli:

(i)

(i)

naturalne, czyli obszary trawiaste, które pozostaną obszarami trawiastymi, jeśli nie dojdzie do interwencji człowieka i które zachowują naturalny skład gatunkowy oraz cechy i procesy ekologiczne; albo

naturalne, czyli obszary trawiaste, które pozostaną obszarami trawiastymi, jeśli nie dojdzie do interwencji człowieka i które zachowują naturalny skład gatunkowy oraz cechy i procesy ekologiczne; albo

| (ii) | nienaturalne, czyli obszary trawiaste, które przestaną być obszarami trawiastymi w braku interwencji człowieka i które są bogate gatunkowo i nie są zdegradowane oraz zostały zidentyfikowane przez odpowiedni właściwy organ jako obszary o wysokiej bioróżnorodności, chyba że udowodnione zostanie, iż zbiory surowców są konieczne, aby zachować ich status obszarów trawiastych o wysokiej bioróżnorodności. |
| --- | --- |

(ii)

(ii)

nienaturalne, czyli obszary trawiaste, które przestaną być obszarami trawiastymi w braku interwencji człowieka i które są bogate gatunkowo i nie są zdegradowane oraz zostały zidentyfikowane przez odpowiedni właściwy organ jako obszary o wysokiej bioróżnorodności, chyba że udowodnione zostanie, iż zbiory surowców są konieczne, aby zachować ich status obszarów trawiastych o wysokiej bioróżnorodności.

nienaturalne, czyli obszary trawiaste, które przestaną być obszarami trawiastymi w braku interwencji człowieka i które są bogate gatunkowo i nie są zdegradowane oraz zostały zidentyfikowane przez odpowiedni właściwy organ jako obszary o wysokiej bioróżnorodności, chyba że udowodnione zostanie, iż zbiory surowców są konieczne, aby zachować ich status obszarów trawiastych o wysokiej bioróżnorodności.

| (iii) | wrzosowiska, które zachowują naturalny skład gatunkowy oraz cechy i procesy ekologiczne.”; |
| --- | --- |

(iii)

(iii)

wrzosowiska, które zachowują naturalny skład gatunkowy oraz cechy i procesy ekologiczne.”;

wrzosowiska, które zachowują naturalny skład gatunkowy oraz cechy i procesy ekologiczne.”;

| b) | w ust. 3 po akapicie pierwszym dodaje się akapit w brzmieniu:
  „Niniejszy ustęp, z wyjątkiem akapitu pierwszego lit. c), stosuje się również do biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy produkowanych z biomasy leśnej.”; |
| --- | --- |

b)

w ust. 3 po akapicie pierwszym dodaje się akapit w brzmieniu:

„Niniejszy ustęp, z wyjątkiem akapitu pierwszego lit. c), stosuje się również do biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy produkowanych z biomasy leśnej.”;

| c) | ▌ust. 4
  otrzymuje brzmienie
  :

  „
  4.
     
  Biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy produkowane z biomasy rolniczej uwzględnione dla celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) i c), nie pochodzą z surowców uzyskanych z terenów zasobnych w pierwiastek węgla, czyli terenów, które styczniu 2008 r. posiadały jeden z następujących statusów, ale już go nie posiadają:










  a) | tereny podmokłe, czyli tereny pokryte lub nasączone wodą stale lub przez znaczną część roku; |
| --- | --- | --- |

c)

▌ust. 4
  otrzymuje brzmienie
  :

otrzymuje brzmienie

„
  4.
     
  Biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy produkowane z biomasy rolniczej uwzględnione dla celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) i c), nie pochodzą z surowców uzyskanych z terenów zasobnych w pierwiastek węgla, czyli terenów, które styczniu 2008 r. posiadały jeden z następujących statusów, ale już go nie posiadają:

a)

tereny podmokłe, czyli tereny pokryte lub nasączone wodą stale lub przez znaczną część roku;

| b) | obszary stale zalesiane, czyli obszary obejmujące więcej niż jeden ha z drzewami o wysokości powyżej 5 metrów i z pokryciem powierzchni przez korony drzew powyżej 30 %, lub drzewami, mogącymi osiągnąć te progi in situ; |
| --- | --- |

b)

obszary stale zalesiane, czyli obszary obejmujące więcej niż jeden ha z drzewami o wysokości powyżej 5 metrów i z pokryciem powierzchni przez korony drzew powyżej 30 %, lub drzewami, mogącymi osiągnąć te progi in situ;

| c) | obszary obejmujące więcej niż jeden ha z drzewami o wysokości powyżej pięciu metrów i z pokryciem powierzchni przez korony drzew pomiędzy 10 % a 30 %, lub drzewami, mogącymi osiągnąć te progi in situ, chyba że przedstawiono dowody, że obszar przed i po przekształceniu ma taką ilość pierwiastka węgla, że przy zastosowaniu metodyki określonej w załączniku V część C byłyby spełnione warunki określone w ust. 10 niniejszego artykułu; |
| --- | --- |

c)

obszary obejmujące więcej niż jeden ha z drzewami o wysokości powyżej pięciu metrów i z pokryciem powierzchni przez korony drzew pomiędzy 10 % a 30 %, lub drzewami, mogącymi osiągnąć te progi in situ, chyba że przedstawiono dowody, że obszar przed i po przekształceniu ma taką ilość pierwiastka węgla, że przy zastosowaniu metodyki określonej w załączniku V część C byłyby spełnione warunki określone w ust. 10 niniejszego artykułu;

| ca) | wrzosowiska, które zachowują naturalny skład gatunkowy oraz cechy i procesy ekologiczne. |
| --- | --- |

ca)

wrzosowiska, które zachowują naturalny skład gatunkowy oraz cechy i procesy ekologiczne.

Niniejszy ustęp nie ma zastosowania, jeżeli w czasie pozyskania surowców teren posiadał ten sam status co w styczniu 2008 r.

Akapit pierwszy, z wyjątkiem lit. b) i c), oraz akapit drugi stosuje się również do biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy produkowanych z biomasy leśnej.”;

| d) | ust. 5 otrzymuje brzmienie:

  „5.   Biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy wyprodukowanych z biomasy rolniczej lub leśnej, uwzględnianych dla celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) i c), nie wytwarza się z surowców pozyskanych z terenów, które były torfowiskami w styczniu 2008 r., chyba że przedstawiono dowody, że przy uprawie i pozyskiwaniu tych surowców nie stosowano melioracji uprzednio niemeliorowanych gleb
  oraz że właściwy organ krajowy może złożyć sprawozdanie potwierdzające zgodność na szczeblu krajowym lub niższym niż krajowy, zgodnie z kryteriami dotyczącymi zminimalizowania ryzyka użycia biomasy leśnej pochodzącej z produkcji niespełniającej kryteriów zrównoważonego rozwoju, o której mowa w ust. 6
  .”; |
| --- | --- |

d)

ust. 5 otrzymuje brzmienie:

„5.   Biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy wyprodukowanych z biomasy rolniczej lub leśnej, uwzględnianych dla celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) i c), nie wytwarza się z surowców pozyskanych z terenów, które były torfowiskami w styczniu 2008 r., chyba że przedstawiono dowody, że przy uprawie i pozyskiwaniu tych surowców nie stosowano melioracji uprzednio niemeliorowanych gleb
  oraz że właściwy organ krajowy może złożyć sprawozdanie potwierdzające zgodność na szczeblu krajowym lub niższym niż krajowy, zgodnie z kryteriami dotyczącymi zminimalizowania ryzyka użycia biomasy leśnej pochodzącej z produkcji niespełniającej kryteriów zrównoważonego rozwoju, o której mowa w ust. 6
  .”;

| da) | dodaje się ustęp w brzmieniu:





  „5a.
     
  Biopaliw i biopłynów oraz paliw wyprodukowanych z biomasy rolniczej i leśnej uwzględnianych dla celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) i c), nie wytwarza się z surowców pozyskanych z krajów, które nie są stronami porozumienia paryskiego.”; |
| --- | --- |

da)

da)

dodaje się ustęp w brzmieniu:

dodaje się ustęp w brzmieniu:

„5a.
     
  Biopaliw i biopłynów oraz paliw wyprodukowanych z biomasy rolniczej i leśnej uwzględnianych dla celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) i c), nie wytwarza się z surowców pozyskanych z krajów, które nie są stronami porozumienia paryskiego.”;

| e) | w
  ust. 6 akapit pierwszy
  wprowadza się następujące zmiany
  :








  (i) | formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:




  „Biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy produkowane z biomasy leśnej uwzględnione do celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b) i c), nie pochodzą z pierwotnej biomasy drzewnej, ich wytwarzanie odbywa się zgodnie z zasadą hierarchii postępowania z odpadami ustanowioną w art. 4 dyrektywy 2008/98/WE oraz zasadą wykorzystania kaskadowego, o której mowa w art. 3, i spełniają następujące kryteria dotyczące zminimalizowania ryzyka użycia paliwa produkowanego z biomasy drzewnej pochodzącej z produkcji niespełniającej kryteriów zrównoważonego rozwoju. Z myślą o realizacji celów w zakresie odnawialnych źródeł energii, o którym mowa w art. 3 ust. 1, udział energii z biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy pozyskiwanej z pierwotnej biomasy drzewnej zdefiniowanej w art. 2 niniejszej dyrektywy nie może być większy niż udział średniego zużycia takich paliw w ogólnym zużyciu energii w latach 2017–2022 w oparciu o najnowsze dostępne dane.”; [Popr. 45] |
| --- | --- | --- |

e)

w
  ust. 6 akapit pierwszy
  wprowadza się następujące zmiany
  :

w

wprowadza się następujące zmiany

(i)

(i)

formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„Biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy produkowane z biomasy leśnej uwzględnione do celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b) i c), nie pochodzą z pierwotnej biomasy drzewnej, ich wytwarzanie odbywa się zgodnie z zasadą hierarchii postępowania z odpadami ustanowioną w art. 4 dyrektywy 2008/98/WE oraz zasadą wykorzystania kaskadowego, o której mowa w art. 3, i spełniają następujące kryteria dotyczące zminimalizowania ryzyka użycia paliwa produkowanego z biomasy drzewnej pochodzącej z produkcji niespełniającej kryteriów zrównoważonego rozwoju. Z myślą o realizacji celów w zakresie odnawialnych źródeł energii, o którym mowa w art. 3 ust. 1, udział energii z biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy pozyskiwanej z pierwotnej biomasy drzewnej zdefiniowanej w art. 2 niniejszej dyrektywy nie może być większy niż udział średniego zużycia takich paliw w ogólnym zużyciu energii w latach 2017–2022 w oparciu o najnowsze dostępne dane.”; [Popr. 45]

„Biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy produkowane z biomasy leśnej uwzględnione do celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b) i c), nie pochodzą z pierwotnej biomasy drzewnej, ich wytwarzanie odbywa się zgodnie z zasadą hierarchii postępowania z odpadami ustanowioną w art. 4 dyrektywy 2008/98/WE oraz zasadą wykorzystania kaskadowego, o której mowa w art. 3, i spełniają następujące kryteria dotyczące zminimalizowania ryzyka użycia paliwa produkowanego z biomasy drzewnej pochodzącej z produkcji niespełniającej kryteriów zrównoważonego rozwoju. Z myślą o realizacji celów w zakresie odnawialnych źródeł energii, o którym mowa w art. 3 ust. 1, udział energii z biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy pozyskiwanej z pierwotnej biomasy drzewnej zdefiniowanej w art. 2 niniejszej dyrektywy nie może być większy niż udział średniego zużycia takich paliw w ogólnym zużyciu energii w latach 2017–2022 w oparciu o najnowsze dostępne dane.”;

| (ii) | lit. a) ppkt (iii) otrzymuje brzmienie:










  „(iii) | ochronę obszarów wyznaczonych do celów ochrony przyrody na mocy prawa międzynarodowego lub krajowego, lub przez właściwy organ, w tym terenów podmokłych, obszarów trawiastych, wrzosowisk i torfowisk, w celu ochrony różnorodności biologicznej i zapobiegania niszczeniu siedlisk, zgodnie z dyrektywami 2009/147/WE i 92/43/EWG, a także ochrony stanu środowiska oceanów zgodnie z dyrektywą 2008/56/WE oraz stanu ekologicznego rzek zgodnie z dyrektywą 2000/60/WE;”; |
| --- | --- | --- |

(ii)

(ii)

lit. a) ppkt (iii) otrzymuje brzmienie:

lit. a) ppkt (iii) otrzymuje brzmienie:

„(iii)

„(iii)

ochronę obszarów wyznaczonych do celów ochrony przyrody na mocy prawa międzynarodowego lub krajowego, lub przez właściwy organ, w tym terenów podmokłych, obszarów trawiastych, wrzosowisk i torfowisk, w celu ochrony różnorodności biologicznej i zapobiegania niszczeniu siedlisk, zgodnie z dyrektywami 2009/147/WE i 92/43/EWG, a także ochrony stanu środowiska oceanów zgodnie z dyrektywą 2008/56/WE oraz stanu ekologicznego rzek zgodnie z dyrektywą 2000/60/WE;”;

ochronę obszarów wyznaczonych do celów ochrony przyrody na mocy prawa międzynarodowego lub krajowego, lub przez właściwy organ, w tym terenów podmokłych, obszarów trawiastych, wrzosowisk i torfowisk, w celu ochrony różnorodności biologicznej i zapobiegania niszczeniu siedlisk, zgodnie z dyrektywami 2009/147/WE i 92/43/EWG, a także ochrony stanu środowiska oceanów zgodnie z dyrektywą 2008/56/WE oraz stanu ekologicznego rzek zgodnie z dyrektywą 2000/60/WE;”;

| (
  iii
  ) | lit. a) ppkt (iv) otrzymuje brzmienie:






  „(iv) | że pozyskiwanie biomasy odbywa się z 
  zapewnieniem
  zachowania jakości gleby i różnorodności biologicznej w celu
  zapobiegania negatywnym skutkom
  w sposób pozwalający
  zapobiec pozyskiwaniu
  pniaków i korzeni
  nienadających się do wykorzystania jako materiał, np. poprzez stosowanie zrównoważonych praktyk zarządzania lasami
  , degradacji lasów pierwotnych
  i starodrzewów
  lub przekształcania tych lasów w plantacje leśne, lub pozyskiwania na glebach wrażliwych;
  zapobiega zrębowi zupełnemu, chyba że prowadzi to do powstania korzystnych i odpowiednich warunków ekosystemowych,
  zapewnia odpowiednie dla danego miejsca
  i w danych uwarunkowaniach ekologicznych
  progi pozyskiwania drewna posuszowego oraz wymogi dotyczące wykorzystywania systemów pozyskiwania drewna, które minimalizują wpływ na jakość gleby, w tym zagęszczanie gleby, oraz na cechy różnorodności biologicznej i siedliska:”; |
| --- | --- | --- |

(
  iii
  )

iii

lit. a) ppkt (iv) otrzymuje brzmienie:

„(iv)

że pozyskiwanie biomasy odbywa się z 
  zapewnieniem
  zachowania jakości gleby i różnorodności biologicznej w celu
  zapobiegania negatywnym skutkom
  w sposób pozwalający
  zapobiec pozyskiwaniu
  pniaków i korzeni
  nienadających się do wykorzystania jako materiał, np. poprzez stosowanie zrównoważonych praktyk zarządzania lasami
  , degradacji lasów pierwotnych
  i starodrzewów
  lub przekształcania tych lasów w plantacje leśne, lub pozyskiwania na glebach wrażliwych;
  zapobiega zrębowi zupełnemu, chyba że prowadzi to do powstania korzystnych i odpowiednich warunków ekosystemowych,
  zapewnia odpowiednie dla danego miejsca
  i w danych uwarunkowaniach ekologicznych
  progi pozyskiwania drewna posuszowego oraz wymogi dotyczące wykorzystywania systemów pozyskiwania drewna, które minimalizują wpływ na jakość gleby, w tym zagęszczanie gleby, oraz na cechy różnorodności biologicznej i siedliska:”;

zapewnieniem

zapobiegania negatywnym skutkom

zapobiec pozyskiwaniu

nienadających się do wykorzystania jako materiał, np. poprzez stosowanie zrównoważonych praktyk zarządzania lasami

i starodrzewów

zapobiega zrębowi zupełnemu, chyba że prowadzi to do powstania korzystnych i odpowiednich warunków ekosystemowych,

i w danych uwarunkowaniach ekologicznych

| (v) | lit. b) ppkt (iv) otrzymuje brzmienie:






  „(iv) | że pozyskiwanie biomasy odbywa się z 
  zapewnieniem
  zachowania jakości gleby i różnorodności biologicznej w celu
  zapobiegania negatywnym skutkom
  w sposób pozwalający
  zapobiec pozyskiwaniu
  pniaków i korzeni
  nienadających się do wykorzystania jako materiał, np. poprzez stosowanie zrównoważonych praktyk zarządzania lasami
  , degradacji lasów pierwotnych
  i starodrzewów
  lub przekształcania tych lasów w plantacje leśne, lub pozyskiwania na glebach wrażliwych;
  zapobiega zrębowi zupełnemu, chyba że prowadzi to do powstania korzystnych i odpowiednich warunków ekosystemowych,
  zapewnia odpowiednie dla danego miejsca
  i w danych uwarunkowaniach ekologicznych
  progi pozyskiwania drewna posuszowego oraz wymogi dotyczące wykorzystywania systemów pozyskiwania drewna, które minimalizują wpływ na jakość gleby, w tym zagęszczanie gleby, oraz na cechy różnorodności biologicznej i siedliska:”; |
| --- | --- | --- |

(v)

(v)

lit. b) ppkt (iv) otrzymuje brzmienie:

„(iv)

że pozyskiwanie biomasy odbywa się z 
  zapewnieniem
  zachowania jakości gleby i różnorodności biologicznej w celu
  zapobiegania negatywnym skutkom
  w sposób pozwalający
  zapobiec pozyskiwaniu
  pniaków i korzeni
  nienadających się do wykorzystania jako materiał, np. poprzez stosowanie zrównoważonych praktyk zarządzania lasami
  , degradacji lasów pierwotnych
  i starodrzewów
  lub przekształcania tych lasów w plantacje leśne, lub pozyskiwania na glebach wrażliwych;
  zapobiega zrębowi zupełnemu, chyba że prowadzi to do powstania korzystnych i odpowiednich warunków ekosystemowych,
  zapewnia odpowiednie dla danego miejsca
  i w danych uwarunkowaniach ekologicznych
  progi pozyskiwania drewna posuszowego oraz wymogi dotyczące wykorzystywania systemów pozyskiwania drewna, które minimalizują wpływ na jakość gleby, w tym zagęszczanie gleby, oraz na cechy różnorodności biologicznej i siedliska:”;

zapewnieniem

zapobiegania negatywnym skutkom

zapobiec pozyskiwaniu

nienadających się do wykorzystania jako materiał, np. poprzez stosowanie zrównoważonych praktyk zarządzania lasami

i starodrzewów

zapobiega zrębowi zupełnemu, chyba że prowadzi to do powstania korzystnych i odpowiednich warunków ekosystemowych,

i w danych uwarunkowaniach ekologicznych

| fa) | dodaje się ustęp w brzmieniu:





  „7a.
     
  Biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy produkowane z biomasy leśnej nie przekraczają limitu zdefiniowanego na szczeblu krajowym dla wykorzystywania biomasy leśnej, który jest spójny z celami państwa członkowskiego w zakresie zwiększania pochłaniaczy dwutlenku węgla, zdefiniowanymi w rozporządzeniu ... [zmienione rozporządzenie 2018/841].”; |
| --- | --- |

fa)

fa)

dodaje się ustęp w brzmieniu:

dodaje się ustęp w brzmieniu:

„7a.
     
  Biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy produkowane z biomasy leśnej nie przekraczają limitu zdefiniowanego na szczeblu krajowym dla wykorzystywania biomasy leśnej, który jest spójny z celami państwa członkowskiego w zakresie zwiększania pochłaniaczy dwutlenku węgla, zdefiniowanymi w rozporządzeniu ... [zmienione rozporządzenie 2018/841].”;

| g) | ust. 10 akapit pierwszy lit. d) otrzymuje brzmienie:






  „d) | co najmniej 70 % w przypadku energii elektrycznej, ciepła i chłodu produkowanych z paliw z biomasy wykorzystywanych w instalacjach
  oddanych
  do 
  eksploatacji w okresie od
  dnia
  1 stycznia 2021 r. do dnia


  31
   grudnia 2025 r. oraz co najmniej
  85
   %
  w przypadku instalacji oddanych do eksploatacji
  od dnia 1 stycznia 2026 r.”; [Popr. 46] |
| --- | --- | --- |

g)

ust. 10 akapit pierwszy lit. d) otrzymuje brzmienie:

„d)

co najmniej 70 % w przypadku energii elektrycznej, ciepła i chłodu produkowanych z paliw z biomasy wykorzystywanych w instalacjach
  oddanych
  do 
  eksploatacji w okresie od
  dnia
  1 stycznia 2021 r. do dnia


  31
   grudnia 2025 r. oraz co najmniej
  85
   %
  w przypadku instalacji oddanych do eksploatacji
  od dnia 1 stycznia 2026 r.”; [Popr. 46]

oddanych

eksploatacji w okresie od

1 stycznia 2021 r. do dnia

31

85

w przypadku instalacji oddanych do eksploatacji

[Popr. 46]

| ga) | w ust. 11 zdanie wprowadzające otrzymuje brzmienie:





  „11.
     
  Energię elektryczną z paliw z biomasy uwzględnia się do celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b) i c), jedynie wtedy, gdy wykorzystywane paliwa nie zawierają pierwotnej biomasy drzewnej oraz spełnia ona co najmniej jeden spośród następujących wymogów. Z myślą o realizacji celów w zakresie odnawialnych źródeł energii, o którym mowa w art. 3 ust. 1, udział energii elektrycznej z paliw z biomasy pozyskiwanej z pierwotnej biomasy drzewnej zdefiniowanej w art. 2 niniejszej dyrektywy nie może być większy niż udział średniego zużycia takich paliw w ogólnym zużyciu energii elektrycznej w latach 2017–2022 w oparciu o najnowsze dostępne dane.”; [Popr. 47] |
| --- | --- |

ga)

ga)

w ust. 11 zdanie wprowadzające otrzymuje brzmienie:

w ust. 11 zdanie wprowadzające otrzymuje brzmienie:

„11.
     
  Energię elektryczną z paliw z biomasy uwzględnia się do celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b) i c), jedynie wtedy, gdy wykorzystywane paliwa nie zawierają pierwotnej biomasy drzewnej oraz spełnia ona co najmniej jeden spośród następujących wymogów. Z myślą o realizacji celów w zakresie odnawialnych źródeł energii, o którym mowa w art. 3 ust. 1, udział energii elektrycznej z paliw z biomasy pozyskiwanej z pierwotnej biomasy drzewnej zdefiniowanej w art. 2 niniejszej dyrektywy nie może być większy niż udział średniego zużycia takich paliw w ogólnym zużyciu energii elektrycznej w latach 2017–2022 w oparciu o najnowsze dostępne dane.”; [Popr. 47]

| gb) | 13 otrzymuje brzmienie:



  „13.   Do celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy▌ niniejszego artykułu, państwa członkowskie mogą na czas ograniczony wprowadzić odstępstwo od kryteriów określonych w ust. 2–7 oraz ust. 10 i 11 niniejszego artykułu, przyjmując inne kryteria dla:






  a) | instalacji znajdujących się w regionach najbardziej oddalonych, o których mowa w art. 349 TFUE, w zakresie, w jakim zakłady te produkują energię elektryczną lub ciepło lub chłód z paliw z biomasy
  i biopłynów, a w przypadku biopaliw – w szczególności na użytek sektora kosmicznego i powiązanej działalności w dziedzinie astrofizyki
  ; oraz |
| --- | --- | --- |

gb)

gb)

13 otrzymuje brzmienie:

13 otrzymuje brzmienie:

„13.   Do celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy▌ niniejszego artykułu, państwa członkowskie mogą na czas ograniczony wprowadzić odstępstwo od kryteriów określonych w ust. 2–7 oraz ust. 10 i 11 niniejszego artykułu, przyjmując inne kryteria dla:

a)

instalacji znajdujących się w regionach najbardziej oddalonych, o których mowa w art. 349 TFUE, w zakresie, w jakim zakłady te produkują energię elektryczną lub ciepło lub chłód z paliw z biomasy
  i biopłynów, a w przypadku biopaliw – w szczególności na użytek sektora kosmicznego i powiązanej działalności w dziedzinie astrofizyki
  ; oraz

| b) | paliw z biomasy
  i biopłynów
  stosowanych w instalacjach
  oraz biopaliw stosowanych w szczególności w sektorze kosmicznym i powiązanej działalności w dziedzinie astrofizyki
  , o których mowa w lit. a) niniejszego akapitu, niezależnie od miejsca pochodzenia tej biomasy, pod warunkiem że kryteria takie są obiektywnie uzasadnione z uwagi fakt, że ich celem jest zapewnienie danemu regionowi najbardziej oddalonemu
  dostępu
  do
  bezpiecznej
  i 
  pewnej energii oraz
  zachęcanie do przejścia z paliw kopalnych na zrównoważone paliwa z biomasy
  i biopłyny
  . |
| --- | --- |

b)

paliw z biomasy
  i biopłynów
  stosowanych w instalacjach
  oraz biopaliw stosowanych w szczególności w sektorze kosmicznym i powiązanej działalności w dziedzinie astrofizyki
  , o których mowa w lit. a) niniejszego akapitu, niezależnie od miejsca pochodzenia tej biomasy, pod warunkiem że kryteria takie są obiektywnie uzasadnione z uwagi fakt, że ich celem jest zapewnienie danemu regionowi najbardziej oddalonemu
  dostępu
  do
  bezpiecznej
  i 
  pewnej energii oraz
  zachęcanie do przejścia z paliw kopalnych na zrównoważone paliwa z biomasy
  i biopłyny
  .

Do celów, o których mowa w art. 29 akapit pierwszy lit. a), b) i c), uwzględnia się biopłyny, biopaliwa i paliwa z biomasy produkowane z pierwotnej biomasy drzewnej pozyskiwanej w sposób zrównoważony i wynikający z planowania przestrzennego w regionie najbardziej oddalonym, w którym lasy zajmują co najmniej 90 % terytorium.

W celu zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego w regionach najbardziej oddalonych państwa członkowskie mogą nadal udzielać wsparcia na rzecz produkcji energii elektrycznej z biomasy leśnej w instalacjach stricte elektrycznych znajdujących się w regionach najbardziej oddalonych, o których mowa w art. 349 TFUE.” [Popr. 33]

| gc) | ust. 14 otrzymuje brzmienie:





  „14.
     
  Do celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) i c), państwa członkowskie mogą ustanowić dodatkowe kryteria zrównoważonego rozwoju dla biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy.”; |
| --- | --- |

gc)

gc)

ust. 14 otrzymuje brzmienie:

ust. 14 otrzymuje brzmienie:

„14.
     
  Do celów, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) i c), państwa członkowskie mogą ustanowić dodatkowe kryteria zrównoważonego rozwoju dla biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy.”;

| 19) | dodaje się art. 29a w brzmieniu:

  „Artykuł 29a

  Kryteria ograniczenia emisji gazów cieplarnianych dotyczące paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego i pochodzących z recyklingu paliw węglowych


  1.   Energię z paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego zalicza się na poczet udziału państw członkowskich w energii odnawialnej oraz na poczet celów, o których mowa w art. 3 ust. 1, art. 15a ust. 1, art. 22a ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 4 i art. 25 ust. 1, wyłącznie w przypadku, gdy ograniczenie emisji gazów cieplarnianych wynikające z wykorzystywania tych paliw wynosi co najmniej 70 %.


  2.   Energię z pochodzących z recyklingu paliw węglowych można zaliczyć na poczet celu dotyczącego redukcji emisji gazów cieplarnianych, o której mowa w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), wyłącznie w przypadku, gdy ograniczenie emisji gazów cieplarnianych wynikające z wykorzystywania tych paliw wynosi co najmniej 70 %.


  3.   Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 35 w celu uzupełnienia niniejszej dyrektywy poprzez określenie metodyki oceny ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, uzyskanego dzięki paliwom odnawialnym pochodzenia niebiologicznego oraz pochodzącym z recyklingu paliwom węglowym. Metodyka ta zapewnia, aby jednostek za emisje uniknięte nie przyznawano za CO2, którego wychwytywanie otrzymało już jednostkę emisji na podstawie innych przepisów prawa.
  W metodyce uwzględnia się zawartość pierwiastka węgla w odpadach oraz jego uwalnianie do atmosfery.




  W każdym wypadku w metodyce oceny ograniczenia emisji gazów cieplarnianych uzyskanego dzięki pochodzącym z recyklingu paliwom węglowym uwzględnia się, w podejściu uwzględniającym cykl życia, wbudowane emisje dwutlenku węgla.”; |
| --- | --- |

19)

dodaje się art. 29a w brzmieniu:

„Artykuł 29a

Kryteria ograniczenia emisji gazów cieplarnianych dotyczące paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego i pochodzących z recyklingu paliw węglowych

1.   Energię z paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego zalicza się na poczet udziału państw członkowskich w energii odnawialnej oraz na poczet celów, o których mowa w art. 3 ust. 1, art. 15a ust. 1, art. 22a ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 4 i art. 25 ust. 1, wyłącznie w przypadku, gdy ograniczenie emisji gazów cieplarnianych wynikające z wykorzystywania tych paliw wynosi co najmniej 70 %.

2.   Energię z pochodzących z recyklingu paliw węglowych można zaliczyć na poczet celu dotyczącego redukcji emisji gazów cieplarnianych, o której mowa w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), wyłącznie w przypadku, gdy ograniczenie emisji gazów cieplarnianych wynikające z wykorzystywania tych paliw wynosi co najmniej 70 %.

3.   Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 35 w celu uzupełnienia niniejszej dyrektywy poprzez określenie metodyki oceny ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, uzyskanego dzięki paliwom odnawialnym pochodzenia niebiologicznego oraz pochodzącym z recyklingu paliwom węglowym. Metodyka ta zapewnia, aby jednostek za emisje uniknięte nie przyznawano za CO2, którego wychwytywanie otrzymało już jednostkę emisji na podstawie innych przepisów prawa.
  W metodyce uwzględnia się zawartość pierwiastka węgla w odpadach oraz jego uwalnianie do atmosfery.

W każdym wypadku w metodyce oceny ograniczenia emisji gazów cieplarnianych uzyskanego dzięki pochodzącym z recyklingu paliwom węglowym uwzględnia się, w podejściu uwzględniającym cykl życia, wbudowane emisje dwutlenku węgla.”;

| 19a) | dodaje się art. 29b w brzmieniu:





  „Artykuł 29b




  Kryteria zrównoważonego rozwoju dla elektrowni wodnych




  Energia wytwarzana dzięki wykorzystaniu energii wodnej jest produkowana w instalacji, która zgodnie z dyrektywą 2000/60/WE, a w szczególności z jej art. 4 i 11, wdrożyła wszystkie technicznie wykonalne i istotne z ekologicznego punktu widzenia środki ograniczające negatywny wpływ na wodę oraz środki mające na celu poprawę warunków siedlisk i gatunków chronionych bezpośrednio zależnych od wody.”; |
| --- | --- |

19a)

19a)

dodaje się art. 29b w brzmieniu:

dodaje się art. 29b w brzmieniu:

„Artykuł 29b

Kryteria zrównoważonego rozwoju dla elektrowni wodnych

Energia wytwarzana dzięki wykorzystaniu energii wodnej jest produkowana w instalacji, która zgodnie z dyrektywą 2000/60/WE, a w szczególności z jej art. 4 i 11, wdrożyła wszystkie technicznie wykonalne i istotne z ekologicznego punktu widzenia środki ograniczające negatywny wpływ na wodę oraz środki mające na celu poprawę warunków siedlisk i gatunków chronionych bezpośrednio zależnych od wody.”;

| 20) | w art. 30 wprowadza się następujące zmiany:






  a) | w ust. 1 akapit pierwszy formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:
  „W przypadku gdy paliwa odnawialne i pochodzące z recyklingu paliwa węglowe mają zostać zaliczone na poczet celów, o których mowa w art. 3 ust. 1, art. 15a ust. 1, art. 22a ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 4 i art. 25 ust. 1, państwa członkowskie wymagają od podmiotów gospodarczych wykazania
  – w ramach obowiązkowych, niezależnych i publicznie dostępnych audytów –
  spełnienia kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych, określonych w art. 29 ust. 2–7 i 10 oraz art. 29a ust. 1 i 2, w odniesieniu do paliw odnawialnych i pochodzących z recyklingu paliw węglowych. W tym celu państwa członkowskie wymagają od podmiotów gospodarczych stosowania systemu bilansu masy, który:”; |
| --- | --- | --- |

20)

w art. 30 wprowadza się następujące zmiany:

a)

w ust. 1 akapit pierwszy formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„W przypadku gdy paliwa odnawialne i pochodzące z recyklingu paliwa węglowe mają zostać zaliczone na poczet celów, o których mowa w art. 3 ust. 1, art. 15a ust. 1, art. 22a ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 4 i art. 25 ust. 1, państwa członkowskie wymagają od podmiotów gospodarczych wykazania
  – w ramach obowiązkowych, niezależnych i publicznie dostępnych audytów –
  spełnienia kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych, określonych w art. 29 ust. 2–7 i 10 oraz art. 29a ust. 1 i 2, w odniesieniu do paliw odnawialnych i pochodzących z recyklingu paliw węglowych. W tym celu państwa członkowskie wymagają od podmiotów gospodarczych stosowania systemu bilansu masy, który:”;

– w ramach obowiązkowych, niezależnych i publicznie dostępnych audytów –

| b) | ust. 3 akapity pierwszy i drugi otrzymują brzmienie:
  „Państwa członkowskie podejmują środki w celu zapewnienia, aby podmioty gospodarcze przedkładały wiarygodne informacje dotyczące zgodności z kryteriami zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych określonymi w art. 29 ust. 2–7 i 10 i art. 29a ust. 1 i 2
  i przestrzegania celów UE dotyczących różnorodności biologicznej
  oraz aby podmioty gospodarcze udostępniały odpowiednim państwom członkowskim, na ich wniosek
  oraz na wniosek opinii publicznej
  , dane wykorzystane do opracowania tych informacji.
  Państwa członkowskie akredytują niezależne podmioty świadczące usługi atestacyjne zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 765/2008 w celu wydania opinii na temat przedłożonych informacji oraz przedstawienia dowodów na to, że zostało to dokonane. W celu zachowania zgodności z art. 29 ust. 3 lit. a), b) i d), art. 29 ust. 4 lit. a), art. 29 ust. 5, art. 29 ust. 6 lit. a) i art. 29 ust. 7 lit. a) może być stosowany audyt wewnętrzny lub audyt drugiej strony do pierwszego punktu gromadzenia biomasy leśnej. W ramach audytu kontroluje się, czy systemy stosowane przez podmioty gospodarcze są dokładne, wiarygodne i zabezpieczone przed nadużyciami, z uwzględnieniem weryfikacji zapewniającej, że żadnych materiałów nie zmodyfikowano ani nie usunięto w sposób zamierzony, tak by partia lub jej część mogły stać się odpadem lub pozostałością. Ocenia również częstotliwość i metodologię pobierania próbek i solidność danych.


  Obowiązki ustanowione w tym ustępie mają zastosowanie bez względu na to, czy paliwa odnawialne i pochodzące z recyklingu paliwa węglowe są produkowane w obrębie Unii czy przywożone. Informacje dotyczące pochodzenia geograficznego i rodzaju surowców przeznaczonych na biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy w podziale na dostawców paliw udostępnia się konsumentom
  w formie zaktualizowanej, łatwo dostępnej i przystępnej dla użytkownika
  na stronach internetowych operatorów, dostawców
  i
  odpowiednich właściwych organów
  oraz stacji tankowania paliw
  i co roku aktualizuje.”; |
| --- | --- |

b)

ust. 3 akapity pierwszy i drugi otrzymują brzmienie:

„Państwa członkowskie podejmują środki w celu zapewnienia, aby podmioty gospodarcze przedkładały wiarygodne informacje dotyczące zgodności z kryteriami zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych określonymi w art. 29 ust. 2–7 i 10 i art. 29a ust. 1 i 2
  i przestrzegania celów UE dotyczących różnorodności biologicznej
  oraz aby podmioty gospodarcze udostępniały odpowiednim państwom członkowskim, na ich wniosek
  oraz na wniosek opinii publicznej
  , dane wykorzystane do opracowania tych informacji.
  Państwa członkowskie akredytują niezależne podmioty świadczące usługi atestacyjne zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 765/2008 w celu wydania opinii na temat przedłożonych informacji oraz przedstawienia dowodów na to, że zostało to dokonane. W celu zachowania zgodności z art. 29 ust. 3 lit. a), b) i d), art. 29 ust. 4 lit. a), art. 29 ust. 5, art. 29 ust. 6 lit. a) i art. 29 ust. 7 lit. a) może być stosowany audyt wewnętrzny lub audyt drugiej strony do pierwszego punktu gromadzenia biomasy leśnej. W ramach audytu kontroluje się, czy systemy stosowane przez podmioty gospodarcze są dokładne, wiarygodne i zabezpieczone przed nadużyciami, z uwzględnieniem weryfikacji zapewniającej, że żadnych materiałów nie zmodyfikowano ani nie usunięto w sposób zamierzony, tak by partia lub jej część mogły stać się odpadem lub pozostałością. Ocenia również częstotliwość i metodologię pobierania próbek i solidność danych.

i przestrzegania celów UE dotyczących różnorodności biologicznej

oraz na wniosek opinii publicznej

Państwa członkowskie akredytują niezależne podmioty świadczące usługi atestacyjne zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 765/2008 w celu wydania opinii na temat przedłożonych informacji oraz przedstawienia dowodów na to, że zostało to dokonane. W celu zachowania zgodności z art. 29 ust. 3 lit. a), b) i d), art. 29 ust. 4 lit. a), art. 29 ust. 5, art. 29 ust. 6 lit. a) i art. 29 ust. 7 lit. a) może być stosowany audyt wewnętrzny lub audyt drugiej strony do pierwszego punktu gromadzenia biomasy leśnej. W ramach audytu kontroluje się, czy systemy stosowane przez podmioty gospodarcze są dokładne, wiarygodne i zabezpieczone przed nadużyciami, z uwzględnieniem weryfikacji zapewniającej, że żadnych materiałów nie zmodyfikowano ani nie usunięto w sposób zamierzony, tak by partia lub jej część mogły stać się odpadem lub pozostałością. Ocenia również częstotliwość i metodologię pobierania próbek i solidność danych.

Obowiązki ustanowione w tym ustępie mają zastosowanie bez względu na to, czy paliwa odnawialne i pochodzące z recyklingu paliwa węglowe są produkowane w obrębie Unii czy przywożone. Informacje dotyczące pochodzenia geograficznego i rodzaju surowców przeznaczonych na biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy w podziale na dostawców paliw udostępnia się konsumentom
  w formie zaktualizowanej, łatwo dostępnej i przystępnej dla użytkownika
  na stronach internetowych operatorów, dostawców
  i
  odpowiednich właściwych organów
  oraz stacji tankowania paliw
  i co roku aktualizuje.”;

w formie zaktualizowanej, łatwo dostępnej i przystępnej dla użytkownika

i

oraz stacji tankowania paliw

| c) | ust. 4 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:
  „Komisja może zdecydować, że dobrowolne systemy krajowe lub międzynarodowe ustanawiające normy dla produkcji paliw odnawialnych i pochodzących z recyklingu paliw węglowych, mają podawać dokładne dane dotyczące ograniczania emisji gazów cieplarnianych do celów art. 29 ust. 10 i art. 29a ust. 1 i 2, wykazywać zgodność z art. 27 ust. 3 i art. 31a ust. 5 lub wykazywać, że partie biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju określone w art. 29 ust. 2–7. Wykazując, że kryteria określone w art. 29 ust. 6 i 7 są spełnione, operatorzy mogą dostarczyć wymagane dowody bezpośrednio na poziomie obszaru pozyskiwania. Komisja może uznać obszary przeznaczone do ochrony rzadkich, zagrożonych lub silnie zagrożonych ekosystemów lub gatunków uznanych za takie na mocy umów międzynarodowych lub zawartych w wykazach sporządzanych przez organizacje międzyrządowe lub Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody do celów art. 29 ust. 3 akapit pierwszy lit. c) ppkt (ii).”; |
| --- | --- |

c)

ust. 4 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

„Komisja może zdecydować, że dobrowolne systemy krajowe lub międzynarodowe ustanawiające normy dla produkcji paliw odnawialnych i pochodzących z recyklingu paliw węglowych, mają podawać dokładne dane dotyczące ograniczania emisji gazów cieplarnianych do celów art. 29 ust. 10 i art. 29a ust. 1 i 2, wykazywać zgodność z art. 27 ust. 3 i art. 31a ust. 5 lub wykazywać, że partie biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju określone w art. 29 ust. 2–7. Wykazując, że kryteria określone w art. 29 ust. 6 i 7 są spełnione, operatorzy mogą dostarczyć wymagane dowody bezpośrednio na poziomie obszaru pozyskiwania. Komisja może uznać obszary przeznaczone do ochrony rzadkich, zagrożonych lub silnie zagrożonych ekosystemów lub gatunków uznanych za takie na mocy umów międzynarodowych lub zawartych w wykazach sporządzanych przez organizacje międzyrządowe lub Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody do celów art. 29 ust. 3 akapit pierwszy lit. c) ppkt (ii).”;

| ca) | w ust. 4 akapit drugi otrzymuje brzmienie:




  „Komisja może zdecydować, że te systemy zawierają dokładne informacje o środkach zastosowanych do celów ochrony gleby, wody i powietrza, rekultywacji terenów zdegradowanych i unikania nadmiernego zużycia wody na obszarach, na których jest ona dobrem rzadkim.”; |
| --- | --- |

ca)

ca)

w ust. 4 akapit drugi otrzymuje brzmienie:

w ust. 4 akapit drugi otrzymuje brzmienie:

„Komisja może zdecydować, że te systemy zawierają dokładne informacje o środkach zastosowanych do celów ochrony gleby, wody i powietrza, rekultywacji terenów zdegradowanych i unikania nadmiernego zużycia wody na obszarach, na których jest ona dobrem rzadkim.”;

„Komisja może zdecydować, że te systemy zawierają dokładne informacje o środkach zastosowanych do celów ochrony gleby, wody i powietrza, rekultywacji terenów zdegradowanych i unikania nadmiernego zużycia wody na obszarach, na których jest ona dobrem rzadkim.”;

| d) | ust. 6 otrzymuje brzmienie:

  „6.   Państwa członkowskie mogą utworzyć systemy krajowe, w których przestrzeganie kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych określonych w art. 29 ust. 2–7 i 10 i art. 29a ust. 1 i 2 zgodnie z metodyką opracowaną na podstawie art. 29a ust. 3 jest weryfikowane w całym procesie kontroli pochodzenia z udziałem właściwych organów krajowych. Systemy te mogą być również stosowane w celu weryfikacji dokładności i kompletności informacji wprowadzanych przez podmioty gospodarcze do unijnej bazy danych do celów wykazania zgodności z art. 27 ust. 3 oraz do celów certyfikacji biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy o niskim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów.
  Państwo członkowskie może powiadomić o takim systemie krajowym Komisję. Komisja traktuje priorytetowo ocenę takiego systemu, aby ułatwić wzajemne dwustronne i wielostronne uznawanie takich systemów. Komisja może zadecydować w drodze aktów wykonawczych, czy taki zgłoszony system krajowy jest zgodny z warunkami określonymi w niniejszej dyrektywie. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 34 ust. 3.
  W przypadku pozytywnej decyzji inne systemy uznane przez Komisję zgodnie z niniejszym artykułem nie mogą odmówić wzajemnego uznawania względem krajowego systemu tego państwa członkowskiego, jeżeli chodzi o weryfikację zgodności z kryteriami, w odniesieniu do których Komisja uznała ten system.
  W przypadku instalacji wytwarzających energię elektryczną, ciepło i chłód o całkowitej nominalnej mocy cieplnej wynoszącej 5–
  20
  MW państwa członkowskie ustanawiają uproszczone krajowe systemy weryfikacji do celów zapewnienia spełnienia kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych określonych w art. 29 ust. 2–7 i 10.”; |
| --- | --- |

d)

ust. 6 otrzymuje brzmienie:

„6.   Państwa członkowskie mogą utworzyć systemy krajowe, w których przestrzeganie kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych określonych w art. 29 ust. 2–7 i 10 i art. 29a ust. 1 i 2 zgodnie z metodyką opracowaną na podstawie art. 29a ust. 3 jest weryfikowane w całym procesie kontroli pochodzenia z udziałem właściwych organów krajowych. Systemy te mogą być również stosowane w celu weryfikacji dokładności i kompletności informacji wprowadzanych przez podmioty gospodarcze do unijnej bazy danych do celów wykazania zgodności z art. 27 ust. 3 oraz do celów certyfikacji biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy o niskim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów.

Państwo członkowskie może powiadomić o takim systemie krajowym Komisję. Komisja traktuje priorytetowo ocenę takiego systemu, aby ułatwić wzajemne dwustronne i wielostronne uznawanie takich systemów. Komisja może zadecydować w drodze aktów wykonawczych, czy taki zgłoszony system krajowy jest zgodny z warunkami określonymi w niniejszej dyrektywie. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 34 ust. 3.

W przypadku pozytywnej decyzji inne systemy uznane przez Komisję zgodnie z niniejszym artykułem nie mogą odmówić wzajemnego uznawania względem krajowego systemu tego państwa członkowskiego, jeżeli chodzi o weryfikację zgodności z kryteriami, w odniesieniu do których Komisja uznała ten system.

W przypadku instalacji wytwarzających energię elektryczną, ciepło i chłód o całkowitej nominalnej mocy cieplnej wynoszącej 5–
  20
  MW państwa członkowskie ustanawiają uproszczone krajowe systemy weryfikacji do celów zapewnienia spełnienia kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych określonych w art. 29 ust. 2–7 i 10.”;

| e) | ust. 9 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

  „
  9.
     Jeżeli podmiot gospodarczy przedstawia dowód lub dane uzyskane w ramach systemu będącego przedmiotem decyzji podjętej zgodnie z ust. 4 lub 6 państwo członkowskie nie wymaga od podmiotu gospodarczego przedstawiania dalszego dowodu zgodności z elementami systemu, w odniesieniu do których Komisja uznała ten system.”; |
| --- | --- |

e)

ust. 9 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

„
  9.
     Jeżeli podmiot gospodarczy przedstawia dowód lub dane uzyskane w ramach systemu będącego przedmiotem decyzji podjętej zgodnie z ust. 4 lub 6 państwo członkowskie nie wymaga od podmiotu gospodarczego przedstawiania dalszego dowodu zgodności z elementami systemu, w odniesieniu do których Komisja uznała ten system.”;

| f) | ust. 10 otrzymuje brzmienie:

  „
  10.
     Na wniosek jednego z państw członkowskich, którego podstawą może być wniosek podmiotu gospodarczego, Komisja analizuje, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów, czy zostały spełnione kryteria zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych, określone w art. 29 ust. 2–7 i 10 i art. 29a ust. 1 i 2 w odniesieniu do paliw odnawialnych i pochodzących z recyklingu paliw węglowych.
  W ciągu sześciu miesięcy od otrzymania takiego wniosku i zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 34 ust. 3, Komisja, w drodze aktów wykonawczych, decyduje, czy przedmiotowe państwo członkowskie może:






  a) | uwzględnić paliwa odnawialne i pochodzące z recyklingu paliwa węglowe pochodzące z tego źródła do celów, o których mowa w art. 29 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) lub c); albo |
| --- | --- | --- |

f)

ust. 10 otrzymuje brzmienie:

„
  10.
     Na wniosek jednego z państw członkowskich, którego podstawą może być wniosek podmiotu gospodarczego, Komisja analizuje, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów, czy zostały spełnione kryteria zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych, określone w art. 29 ust. 2–7 i 10 i art. 29a ust. 1 i 2 w odniesieniu do paliw odnawialnych i pochodzących z recyklingu paliw węglowych.

W ciągu sześciu miesięcy od otrzymania takiego wniosku i zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 34 ust. 3, Komisja, w drodze aktów wykonawczych, decyduje, czy przedmiotowe państwo członkowskie może:

a)

uwzględnić paliwa odnawialne i pochodzące z recyklingu paliwa węglowe pochodzące z tego źródła do celów, o których mowa w art. 29 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) lub c); albo

| b) | w drodze odstępstwa od ust. 9 niniejszego artykułu, zażądać, aby dostawcy źródła paliw odnawialnych i pochodzących z recyklingu paliw węglowych przedstawili dalsze dowody spełnienia tych kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych oraz tych progów ograniczenia emisji gazów cieplarnianych.”; |
| --- | --- |

b)

w drodze odstępstwa od ust. 9 niniejszego artykułu, zażądać, aby dostawcy źródła paliw odnawialnych i pochodzących z recyklingu paliw węglowych przedstawili dalsze dowody spełnienia tych kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych oraz tych progów ograniczenia emisji gazów cieplarnianych.”;

▌

| 22) | dodaje się artykuł w brzmieniu:

  „Artykuł 31a

  Unijna baza danych


  1.   
  Do dnia ... [trzy miesiące po wejściu w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej]
  Komisja zapewnia utworzenie unijnej bazy danych celem umożliwienia śledzenia
  paliw z biomasy,
  ciekłych i gazowych paliw odnawialnych oraz pochodzących z recyklingu paliw węglowych
  (»unijna baza danych«)
  .


  2.   Państwa członkowskie wymagają, aby odpowiednie podmioty gospodarcze w sposób terminowy wprowadzały do tej bazy danych dokładne informacje o przeprowadzonych transakcjach oraz o 
  kryteriach zrównoważonego rozwoju
  paliw będących przedmiotem tych transakcji, w tym o emisjach gazów cieplarnianych w całym cyklu życia tych paliw, począwszy od miejsca produkcji do momentu zużycia ich w Unii.
  Połączony system gazowniczy uważa się za jeden system bilansu masy. W unijnej bazie danych podaje się informacje o zatłaczaniu i wycofywaniu paliw gazowych.
   W bazie danych umieszcza się również informacje o tym, czy udzielono wsparcia na produkcję określonej partii paliwa, a jeżeli tak, to informacje dotyczące rodzaju tego systemu wsparcia.
  W stosownych przypadkach, aby poprawić identyfikowalność danych w całym łańcuchu dostaw, Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 35 w celu dalszego rozszerzenia zakresu informacji, które mają się znaleźć w unijnej bazie danych, aby uwzględnić odpowiednie dane dotyczące miejsca produkcji lub gromadzenia surowca wykorzystywanego do produkcji paliwa.
  Państwo członkowskie wymagają od dostawców paliw wprowadzania do unijnej bazy danych informacji niezbędnych do weryfikacji zgodności z wymogami określonymi w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy.


  Niezależnie od akapitów 1–3, w przypadku gazowych paliw odnawialnych oraz paliw gazowych wtłaczanych do europejskiego systemu gazowniczego, podmioty gospodarcze powinny wprowadzać informacje o dokonanych transakcjach i kryteriach zrównoważonego rozwoju oraz inne istotne informacje, takie jak emisje gazów cieplarnianych, dotyczące paliw aż do punktu wtłaczania do połączonego systemu gazowniczego, w którym system śledzenia bilansu masy jest uzupełniony gwarancjami pochodzenia.




  3.   Państwa członkowskie mają dostęp do unijnej bazy danych do celów monitorowania i weryfikacji danych.


  4.   
  W przypadku gdy
  w odniesieniu do produkcji danej partii gazów odnawialnych wydano gwarancje pochodzenia, państwa członkowskie zapewniają, aby te gwarancje pochodzenia zostały anulowane
  po tym, jak
  dana partia gazów odnawialnych
  zostanie wyprowadzona z wzajemnie połączonego europejskiego systemu gazowniczego
  .


  5.   Państwa członkowskie zapewniają weryfikację dokładności i kompletności informacji wprowadzanych przez podmioty gospodarcze do bazy danych, na przykład poprzez stosowanie dobrowolnych systemów lub systemów krajowych
  , które mogą być uzupełnione systemem gwarancji pochodzenia
  .




  5a.
     
  Baza danych jest publicznie dostępna w otwartej, przejrzystej i przystępnej dla użytkownika formie oraz aktualizowana na bieżąco.




  Komisja publikuje dla opinii publicznej roczne sprawozdania dotyczące informacji zawartych w unijnej bazie danych, w tym ilości, pochodzenia geograficznego i rodzaju surowców paliw odnawialnych i niskoemisyjnych.”; |
| --- | --- |

22)

dodaje się artykuł w brzmieniu:

„Artykuł 31a

Unijna baza danych

1.   
  Do dnia ... [trzy miesiące po wejściu w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej]
  Komisja zapewnia utworzenie unijnej bazy danych celem umożliwienia śledzenia
  paliw z biomasy,
  ciekłych i gazowych paliw odnawialnych oraz pochodzących z recyklingu paliw węglowych
  (»unijna baza danych«)
  .

2.   Państwa członkowskie wymagają, aby odpowiednie podmioty gospodarcze w sposób terminowy wprowadzały do tej bazy danych dokładne informacje o przeprowadzonych transakcjach oraz o 
  kryteriach zrównoważonego rozwoju
  paliw będących przedmiotem tych transakcji, w tym o emisjach gazów cieplarnianych w całym cyklu życia tych paliw, począwszy od miejsca produkcji do momentu zużycia ich w Unii.
  Połączony system gazowniczy uważa się za jeden system bilansu masy. W unijnej bazie danych podaje się informacje o zatłaczaniu i wycofywaniu paliw gazowych.
   W bazie danych umieszcza się również informacje o tym, czy udzielono wsparcia na produkcję określonej partii paliwa, a jeżeli tak, to informacje dotyczące rodzaju tego systemu wsparcia.

W stosownych przypadkach, aby poprawić identyfikowalność danych w całym łańcuchu dostaw, Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 35 w celu dalszego rozszerzenia zakresu informacji, które mają się znaleźć w unijnej bazie danych, aby uwzględnić odpowiednie dane dotyczące miejsca produkcji lub gromadzenia surowca wykorzystywanego do produkcji paliwa.

Państwo członkowskie wymagają od dostawców paliw wprowadzania do unijnej bazy danych informacji niezbędnych do weryfikacji zgodności z wymogami określonymi w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy.

Niezależnie od akapitów 1–3, w przypadku gazowych paliw odnawialnych oraz paliw gazowych wtłaczanych do europejskiego systemu gazowniczego, podmioty gospodarcze powinny wprowadzać informacje o dokonanych transakcjach i kryteriach zrównoważonego rozwoju oraz inne istotne informacje, takie jak emisje gazów cieplarnianych, dotyczące paliw aż do punktu wtłaczania do połączonego systemu gazowniczego, w którym system śledzenia bilansu masy jest uzupełniony gwarancjami pochodzenia.

3.   Państwa członkowskie mają dostęp do unijnej bazy danych do celów monitorowania i weryfikacji danych.

4.   
  W przypadku gdy
  w odniesieniu do produkcji danej partii gazów odnawialnych wydano gwarancje pochodzenia, państwa członkowskie zapewniają, aby te gwarancje pochodzenia zostały anulowane
  po tym, jak
  dana partia gazów odnawialnych
  zostanie wyprowadzona z wzajemnie połączonego europejskiego systemu gazowniczego
  .

5.   Państwa członkowskie zapewniają weryfikację dokładności i kompletności informacji wprowadzanych przez podmioty gospodarcze do bazy danych, na przykład poprzez stosowanie dobrowolnych systemów lub systemów krajowych
  , które mogą być uzupełnione systemem gwarancji pochodzenia
  .

5a.
     
  Baza danych jest publicznie dostępna w otwartej, przejrzystej i przystępnej dla użytkownika formie oraz aktualizowana na bieżąco.

Komisja publikuje dla opinii publicznej roczne sprawozdania dotyczące informacji zawartych w unijnej bazie danych, w tym ilości, pochodzenia geograficznego i rodzaju surowców paliw odnawialnych i niskoemisyjnych.”;

| 22a) | w art. 33 wprowadza się następujące zmiany:










  a) | ust. 3 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:





  „3.
     
  W 2025 r. Komisja przedstawi, w stosownym przypadku, wniosek ustawodawczy dotyczący ram regulacyjnych do celów promowania energii ze źródeł odnawialnych na okres po 2030 r.”; |
| --- | --- | --- |

22a)

22a)

w art. 33 wprowadza się następujące zmiany:

w art. 33 wprowadza się następujące zmiany:

a)

a)

ust. 3 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

ust. 3 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:

„3.
     
  W 2025 r. Komisja przedstawi, w stosownym przypadku, wniosek ustawodawczy dotyczący ram regulacyjnych do celów promowania energii ze źródeł odnawialnych na okres po 2030 r.”;

| b) | w ust. 3 dodaje się akapit w brzmieniu:




  „Przygotowując wniosek ustawodawczy, o którym mowa w akapicie pierwszym, Komisja bierze pod uwagę:










  a) | opinię Europejskiego Naukowego Komitetu Doradczego ds. Zmian Klimatu ustanowionego na mocy art. 10a rozporządzenia (WE) 401/2009; |
| --- | --- | --- |

b)

b)

w ust. 3 dodaje się akapit w brzmieniu:

w ust. 3 dodaje się akapit w brzmieniu:

„Przygotowując wniosek ustawodawczy, o którym mowa w akapicie pierwszym, Komisja bierze pod uwagę:

„Przygotowując wniosek ustawodawczy, o którym mowa w akapicie pierwszym, Komisja bierze pod uwagę:

a)

a)

opinię Europejskiego Naukowego Komitetu Doradczego ds. Zmian Klimatu ustanowionego na mocy art. 10a rozporządzenia (WE) 401/2009;

opinię Europejskiego Naukowego Komitetu Doradczego ds. Zmian Klimatu ustanowionego na mocy art. 10a rozporządzenia (WE) 401/2009;

| b) | przewidywany orientacyjny unijny budżet emisyjny określony w art. 4 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2021/1119; |
| --- | --- |

b)

b)

przewidywany orientacyjny unijny budżet emisyjny określony w art. 4 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2021/1119;

przewidywany orientacyjny unijny budżet emisyjny określony w art. 4 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2021/1119;

| c) | zintegrowane krajowe plany w dziedzinie energii i klimatu przedstawione przez państwa członkowskie do dnia 30 czerwca 2024 r. zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999; |
| --- | --- |

c)

c)

zintegrowane krajowe plany w dziedzinie energii i klimatu przedstawione przez państwa członkowskie do dnia 30 czerwca 2024 r. zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999;

zintegrowane krajowe plany w dziedzinie energii i klimatu przedstawione przez państwa członkowskie do dnia 30 czerwca 2024 r. zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999;

| d) | doświadczenia zdobyte przy wdrażaniu niniejszej dyrektywy, w tym jej kryteria zrównoważonego rozwoju i oszczędności emisji gazów cieplarnianych; oraz |
| --- | --- |

d)

d)

doświadczenia zdobyte przy wdrażaniu niniejszej dyrektywy, w tym jej kryteria zrównoważonego rozwoju i oszczędności emisji gazów cieplarnianych; oraz

doświadczenia zdobyte przy wdrażaniu niniejszej dyrektywy, w tym jej kryteria zrównoważonego rozwoju i oszczędności emisji gazów cieplarnianych; oraz

| e) | rozwój technologiczny w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych.”; |
| --- | --- |

e)

e)

rozwój technologiczny w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych.”;

rozwój technologiczny w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych.”;

| c) | dodaje się akapit w brzmieniu:





  „4a.
     
  Do dnia ... [dwa lata po wejściu w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] Komisja przeprowadza przegląd wdrożenia niniejszej dyrektywy i publikuje sprawozdanie zawierające wnioski z przeglądu. W ramach przeglądu analizuje się w szczególności następujące kwestie:










  a) | zewnętrzne skutki stosowania energii odnawialnej i jej wpływ na środowisko; |
| --- | --- | --- |

c)

c)

dodaje się akapit w brzmieniu:

dodaje się akapit w brzmieniu:

„4a.
     
  Do dnia ... [dwa lata po wejściu w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej] Komisja przeprowadza przegląd wdrożenia niniejszej dyrektywy i publikuje sprawozdanie zawierające wnioski z przeglądu. W ramach przeglądu analizuje się w szczególności następujące kwestie:

a)

zewnętrzne skutki stosowania energii odnawialnej i jej wpływ na środowisko;

| b) | korzyści społeczno-gospodarcze z wdrożenia niniejszej dyrektywy; |
| --- | --- |

b)

korzyści społeczno-gospodarcze z wdrożenia niniejszej dyrektywy;

| c) | stan realizacji powiązanych inicjatyw w zakresie energii odnawialnej w ramach REPowerEU; |
| --- | --- |

c)

stan realizacji powiązanych inicjatyw w zakresie energii odnawialnej w ramach REPowerEU;

| d) | czy wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną w sektorach transportu, przemysłu, budownictwa oraz ogrzewania i chłodzenia, a także na produkcję paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego jest zaspokojony przez równoważne ilości dodatkowych mocy wytwórczych energii odnawialnej; |
| --- | --- |

d)

czy wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną w sektorach transportu, przemysłu, budownictwa oraz ogrzewania i chłodzenia, a także na produkcję paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego jest zaspokojony przez równoważne ilości dodatkowych mocy wytwórczych energii odnawialnej;

| e) | stopniowe zmniejszanie do 2030 r. udziału paliw pochodzących z pierwotnej biomasy drzewnej zdefiniowanej w art. 2 niniejszej dyrektywy w celu zaliczenia na poczet celów w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, o których mowa w art. 3 ust. 1, na podstawie oceny skutków przeprowadzonej przez Komisję. Przegląd dotyczący stopniowego wycofywania przedstawia się najpóźniej ,,, [trzy lata po transpozycji niniejszej dyrektywy]. [Popr. 48] |
| --- | --- |

e)

stopniowe zmniejszanie do 2030 r. udziału paliw pochodzących z pierwotnej biomasy drzewnej zdefiniowanej w art. 2 niniejszej dyrektywy w celu zaliczenia na poczet celów w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, o których mowa w art. 3 ust. 1, na podstawie oceny skutków przeprowadzonej przez Komisję. Przegląd dotyczący stopniowego wycofywania przedstawia się najpóźniej ,,, [trzy lata po transpozycji niniejszej dyrektywy]. [Popr. 48]

Komisja i właściwe organy w państwach członkowskich stale dostosowują procedury administracyjne do najlepszych praktyk administracyjnych oraz podejmują wszelkie inne środki w celu uproszczenia wdrażania niniejszej dyrektywy oraz ograniczenia do minimum kosztów przestrzegania przepisów dla zaangażowanych podmiotów i zainteresowanych sektorów.”;

| 23) | w art. 35 wprowadza się następujące zmiany:






  a) | ust. 2 otrzymuje brzmienie:
  „Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 8 ust. 3 akapit drugi, art. 29a ust. 3, art. 26 ust. 2 akapit czwarty, art. 26 ust. 2 akapit piąty, art. 27 ust. 1 akapit drugi, art. 27 ust. 3 akapit czwarty, art. 28 ust. 5, art. 28 ust. 6 akapit drugi, art. 31 ust. 5 akapit drugi i art. 31a ust. 2 akapit drugi, powierza się Komisji na okres pięciu lat od [wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej]. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.”; |
| --- | --- | --- |

23)

w art. 35 wprowadza się następujące zmiany:

a)

ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 8 ust. 3 akapit drugi, art. 29a ust. 3, art. 26 ust. 2 akapit czwarty, art. 26 ust. 2 akapit piąty, art. 27 ust. 1 akapit drugi, art. 27 ust. 3 akapit czwarty, art. 28 ust. 5, art. 28 ust. 6 akapit drugi, art. 31 ust. 5 akapit drugi i art. 31a ust. 2 akapit drugi, powierza się Komisji na okres pięciu lat od [wejścia w życie niniejszej dyrektywy zmieniającej]. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.”;

| b) | ust. 4 otrzymuje brzmienie:
  „Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 7 ust. 3 akapit piąty, art. 8 ust. 3 akapit drugi, art. 29a ust. 3, art. 26 ust. 2 akapit czwarty, art. 26 ust. 2 akapit piąty, art. 27 ust. 1 akapit drugi, art. 27 ust. 3 akapit czwarty, art. 28 ust. 5, art. 28 ust. 6 akapit drugi, art. 31 ust. 5 oraz art. 31a ust. 2 akapit drugi, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.”; |
| --- | --- |

b)

ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 7 ust. 3 akapit piąty, art. 8 ust. 3 akapit drugi, art. 29a ust. 3, art. 26 ust. 2 akapit czwarty, art. 26 ust. 2 akapit piąty, art. 27 ust. 1 akapit drugi, art. 27 ust. 3 akapit czwarty, art. 28 ust. 5, art. 28 ust. 6 akapit drugi, art. 31 ust. 5 oraz art. 31a ust. 2 akapit drugi, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.”;

Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej

| c) | ust. 7 otrzymuje brzmienie:
  „Akt delegowany przyjęty zgodnie z art. 7 ust. 3 akapit piąty, art. 8 ust. 3 akapit drugi, art. 29a ust. 3, art. 26 ust. 2 akapit czwarty, art. 26 ust. 2 akapit piąty, art. 27 ust. 1 akapit drugi, art. 27 ust. 3 akapit czwarty, art. 28 ust. 5, art. 28 ust. 6 akapit drugi, art. 31 ust. 5 i art. 31a ust. 2 akapit drugi wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.”; |
| --- | --- |

c)

ust. 7 otrzymuje brzmienie:

„Akt delegowany przyjęty zgodnie z art. 7 ust. 3 akapit piąty, art. 8 ust. 3 akapit drugi, art. 29a ust. 3, art. 26 ust. 2 akapit czwarty, art. 26 ust. 2 akapit piąty, art. 27 ust. 1 akapit drugi, art. 27 ust. 3 akapit czwarty, art. 28 ust. 5, art. 28 ust. 6 akapit drugi, art. 31 ust. 5 i art. 31a ust. 2 akapit drugi wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.”;

| 24) | w załącznikach wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikami do niniejszej dyrektywy. |
| --- | --- |

24)

w załącznikach wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikami do niniejszej dyrektywy.

Artykuł 2

Zmiany w rozporządzeniu Rady (UE) 2018/1999

| 1) | w art. 2 wprowadza się następujące zmiany:






  a) | pkt 11 otrzymuje brzmienie:






  „11) | »cele Unii na rok 2030 w dziedzinie energii i klimatu« oznaczają ogólnounijny wiążący cel dotyczący redukcji do 2030 r. wewnątrzunijnego poziomu emisji gazów cieplarnianych w całej gospodarce o co najmniej 40 % w porównaniu z 1990 r., wiążący unijny cel na 2030 r. dotyczący energii odnawialnej, o którym mowa w art. 3 dyrektywy (UE) 2018/2001, ogólnounijny główny cel dotyczący poprawy efektywności energetycznej na poziomie Unii o co najmniej 32,5 % do 2030 r. oraz cel na 2030 r. dotyczący 15 % elektroenergetycznych połączeń międzysystemowych lub dowolne kolejne cele w tym zakresie uzgodnione przez Radę Europejską lub Parlament Europejski i Radę 2030 r.”; |
| --- | --- | --- | --- |

1)

w art. 2 wprowadza się następujące zmiany:

a)

pkt 11 otrzymuje brzmienie:

„11)

»cele Unii na rok 2030 w dziedzinie energii i klimatu« oznaczają ogólnounijny wiążący cel dotyczący redukcji do 2030 r. wewnątrzunijnego poziomu emisji gazów cieplarnianych w całej gospodarce o co najmniej 40 % w porównaniu z 1990 r., wiążący unijny cel na 2030 r. dotyczący energii odnawialnej, o którym mowa w art. 3 dyrektywy (UE) 2018/2001, ogólnounijny główny cel dotyczący poprawy efektywności energetycznej na poziomie Unii o co najmniej 32,5 % do 2030 r. oraz cel na 2030 r. dotyczący 15 % elektroenergetycznych połączeń międzysystemowych lub dowolne kolejne cele w tym zakresie uzgodnione przez Radę Europejską lub Parlament Europejski i Radę 2030 r.”;

| b) | pkt 20 lit. b) otrzymuje brzmienie:






  „b) | w odniesieniu do zaleceń Komisji na podstawie oceny przeprowadzonej zgodnie z art. 29 ust. 1 lit. b) w zakresie energii ze źródeł odnawialnych – wczesne wdrożenie przez dane państwo członkowskie swojego wkładu w wiążący unijny cel na 2030 r. dotyczący energii ze źródeł odnawialnych, o którym mowa w art. 3 dyrektywy (UE) 2018/2001, co mierzy się według wartości odniesienia dla energii ze źródeł odnawialnych;”; |
| --- | --- | --- |

b)

pkt 20 lit. b) otrzymuje brzmienie:

„b)

w odniesieniu do zaleceń Komisji na podstawie oceny przeprowadzonej zgodnie z art. 29 ust. 1 lit. b) w zakresie energii ze źródeł odnawialnych – wczesne wdrożenie przez dane państwo członkowskie swojego wkładu w wiążący unijny cel na 2030 r. dotyczący energii ze źródeł odnawialnych, o którym mowa w art. 3 dyrektywy (UE) 2018/2001, co mierzy się według wartości odniesienia dla energii ze źródeł odnawialnych;”;

| 2) | art. 4 lit. a) pkt 2) otrzymuje brzmienie:






  „2) | w odniesieniu do energii ze źródeł odnawialnych:
  z myślą o osiągnięciu wiążącego unijnego celu na 2030 r. dotyczącego energii ze źródeł odnawialnych, o którym mowa w art. 3 dyrektywy (UE) 2018/2001 – wkład w osiągnięcie tego celu wyrażony jako udział energii ze źródeł odnawialnych w danym państwie członkowskim w końcowym zużyciu energii brutto w 2030 r., wraz z orientacyjną trajektorią prowadzącą do osiągnięcia tego wkładu począwszy od 2021 r.; do 2022 r. orientacyjna trajektoria musi osiągnąć punkt odniesienia wynoszący co najmniej 18 % łącznego wzrostu udziału energii ze źródeł odnawialnych, licząc od wiążącego celu krajowego danego państwa członkowskiego na 2020 r. do jego wkładu w osiągnięcie celu na 2030 r.; do 2025 r. orientacyjna trajektoria musi osiągnąć punkt odniesienia wynoszący co najmniej 43 % łącznego wzrostu udziału energii ze źródeł odnawialnych, licząc od wiążącego celu krajowego danego państwa członkowskiego na 2020 r. do jego wkładu w osiągnięcie celu na 2030 r.; do 2027 r. orientacyjna trajektoria musi osiągnąć punkt odniesienia wynoszący co najmniej 65 % łącznego wzrostu udziału energii ze źródeł odnawialnych, licząc od wiążącego celu krajowego danego państwa członkowskiego na 2020 r. do jego wkładu w osiągnięcie celu na 2030 r.;
  do 2030 r. orientacyjna trajektoria musi osiągnąć co najmniej poziom planowanego wkładu państwa członkowskiego; jeżeli państwo członkowskie spodziewa się przekroczyć wiążący cel krajowy na 2020 r., jego orientacyjna trajektoria może zacząć się na poziomie, który to państwo członkowskie planuje osiągnąć; suma orientacyjnych trajektorii państw członkowskich odpowiada łącznie unijnym punktom odniesienia na lata 2022, 2025 i 2027 oraz wiążącemu unijnemu celowi na 2030 r. dotyczącemu energii odnawialnej, o którym mowa w art. 3 dyrektywy (UE) 2018/2001; niezależnie od wkładu w osiąganie celu unijnego i orientacyjnej trajektorii do celów niniejszego rozporządzenia dane państwo członkowskie może dowolnie przyjąć wyższy poziom ambicji w polityce krajowej.”; |
| --- | --- | --- |

2)

art. 4 lit. a) pkt 2) otrzymuje brzmienie:

„2)

w odniesieniu do energii ze źródeł odnawialnych:

z myślą o osiągnięciu wiążącego unijnego celu na 2030 r. dotyczącego energii ze źródeł odnawialnych, o którym mowa w art. 3 dyrektywy (UE) 2018/2001 – wkład w osiągnięcie tego celu wyrażony jako udział energii ze źródeł odnawialnych w danym państwie członkowskim w końcowym zużyciu energii brutto w 2030 r., wraz z orientacyjną trajektorią prowadzącą do osiągnięcia tego wkładu począwszy od 2021 r.; do 2022 r. orientacyjna trajektoria musi osiągnąć punkt odniesienia wynoszący co najmniej 18 % łącznego wzrostu udziału energii ze źródeł odnawialnych, licząc od wiążącego celu krajowego danego państwa członkowskiego na 2020 r. do jego wkładu w osiągnięcie celu na 2030 r.; do 2025 r. orientacyjna trajektoria musi osiągnąć punkt odniesienia wynoszący co najmniej 43 % łącznego wzrostu udziału energii ze źródeł odnawialnych, licząc od wiążącego celu krajowego danego państwa członkowskiego na 2020 r. do jego wkładu w osiągnięcie celu na 2030 r.; do 2027 r. orientacyjna trajektoria musi osiągnąć punkt odniesienia wynoszący co najmniej 65 % łącznego wzrostu udziału energii ze źródeł odnawialnych, licząc od wiążącego celu krajowego danego państwa członkowskiego na 2020 r. do jego wkładu w osiągnięcie celu na 2030 r.;

do 2030 r. orientacyjna trajektoria musi osiągnąć co najmniej poziom planowanego wkładu państwa członkowskiego; jeżeli państwo członkowskie spodziewa się przekroczyć wiążący cel krajowy na 2020 r., jego orientacyjna trajektoria może zacząć się na poziomie, który to państwo członkowskie planuje osiągnąć; suma orientacyjnych trajektorii państw członkowskich odpowiada łącznie unijnym punktom odniesienia na lata 2022, 2025 i 2027 oraz wiążącemu unijnemu celowi na 2030 r. dotyczącemu energii odnawialnej, o którym mowa w art. 3 dyrektywy (UE) 2018/2001; niezależnie od wkładu w osiąganie celu unijnego i orientacyjnej trajektorii do celów niniejszego rozporządzenia dane państwo członkowskie może dowolnie przyjąć wyższy poziom ambicji w polityce krajowej.”;

| 3) | art. 5 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

  „2.   Państwa członkowskie wspólnie zapewniają, aby suma ich wkładów odpowiadała co najmniej poziomowi wiążącego unijnego celu na 2030 r. dotyczącego energii odnawialnej, o którym mowa w art. 3 dyrektywy (UE) 2018/2001.”; |
| --- | --- |

3)

art. 5 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2.   Państwa członkowskie wspólnie zapewniają, aby suma ich wkładów odpowiadała co najmniej poziomowi wiążącego unijnego celu na 2030 r. dotyczącego energii odnawialnej, o którym mowa w art. 3 dyrektywy (UE) 2018/2001.”;

| 4) | art. 29 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

  „2.   W obszarze energii ze źródeł odnawialnych, w ramach oceny, o której mowa w ust. 1, Komisja ocenia postępy w zakresie udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto w Unii na podstawie orientacyjnej unijnej trajektorii, która rozpoczyna się od 20 % w 2020 r., osiąga następujące punkty odniesienia: w 2022 r. – co najmniej 18 %, w 2025 r. – co najmniej 43 %, a w 2027 r. – co najmniej 65 % całkowitego wzrostu udziału energii ze źródeł odnawialnych, licząc od unijnego celu w zakresie energii ze źródeł odnawialnych na 2020 r. do unijnego celu w zakresie energii ze źródeł odnawialnych na 2030 r., i osiąga wiążący unijny cel na 2030 r. dotyczący energii ze źródeł odnawialnych, o którym mowa w art. 3 dyrektywy (UE) 2018/2001.”; |
| --- | --- |

4)

art. 29 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2.   W obszarze energii ze źródeł odnawialnych, w ramach oceny, o której mowa w ust. 1, Komisja ocenia postępy w zakresie udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto w Unii na podstawie orientacyjnej unijnej trajektorii, która rozpoczyna się od 20 % w 2020 r., osiąga następujące punkty odniesienia: w 2022 r. – co najmniej 18 %, w 2025 r. – co najmniej 43 %, a w 2027 r. – co najmniej 65 % całkowitego wzrostu udziału energii ze źródeł odnawialnych, licząc od unijnego celu w zakresie energii ze źródeł odnawialnych na 2020 r. do unijnego celu w zakresie energii ze źródeł odnawialnych na 2030 r., i osiąga wiążący unijny cel na 2030 r. dotyczący energii ze źródeł odnawialnych, o którym mowa w art. 3 dyrektywy (UE) 2018/2001.”;

Artykuł 3

Zmiany w dyrektywie 98/70/WE

W dyrektywie 98/70/WE wprowadza się następujące zmiany:

| 1) | art. 1 otrzymuje brzmienie:

  „Artykuł 1
  Zakres
  Niniejsza dyrektywa ustala, w odniesieniu do pojazdów drogowych i maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach (w tym statków żeglugi śródlądowej, gdy nie znajdują się na morzu), ciągników rolniczych i leśnych oraz rekreacyjnych jednostek pływających, gdy nie znajdują się na morzu, uzasadnione względami zdrowotnymi i środowiskowymi specyfikacje techniczne mające zastosowanie do paliw przeznaczonych do użytku w silnikach z zapłonem iskrowym i silnikach z zapłonem samoczynnym, z uwzględnieniem wymogów technicznych tych silników.”; |
| --- | --- |

1)

art. 1 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 1

Zakres

Niniejsza dyrektywa ustala, w odniesieniu do pojazdów drogowych i maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach (w tym statków żeglugi śródlądowej, gdy nie znajdują się na morzu), ciągników rolniczych i leśnych oraz rekreacyjnych jednostek pływających, gdy nie znajdują się na morzu, uzasadnione względami zdrowotnymi i środowiskowymi specyfikacje techniczne mające zastosowanie do paliw przeznaczonych do użytku w silnikach z zapłonem iskrowym i silnikach z zapłonem samoczynnym, z uwzględnieniem wymogów technicznych tych silników.”;

| 2) | w art. 2 wprowadza się następujące zmiany:






  a) | pkt 1, 2 i 3 otrzymują brzmienie:






  „1. | »benzyna« oznacza mineralne oleje lotne przeznaczone do działania w silnikach spalinowych o zapłonie iskrowym stosowanych do napędzania pojazdów i objęte kodami CN 2710 12 41, 2710 12 45 oraz 2710 12 49; |
| --- | --- | --- | --- |

2)

w art. 2 wprowadza się następujące zmiany:

a)

pkt 1, 2 i 3 otrzymują brzmienie:

„1.

»benzyna« oznacza mineralne oleje lotne przeznaczone do działania w silnikach spalinowych o zapłonie iskrowym stosowanych do napędzania pojazdów i objęte kodami CN 2710 12 41, 2710 12 45 oraz 2710 12 49;

| 2. | »oleje napędowe do silników wysokoprężnych« oznaczają oleje napędowe objęte kodem CN 2710 19 43 (27), o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 715/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady (28) oraz rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009 (29) i które są stosowane w pojazdach samochodowych; |
| --- | --- |

2.

»oleje napędowe do silników wysokoprężnych« oznaczają oleje napędowe objęte kodem CN 2710 19 43 (27

28

29

| „3. | »oleje napędowe przeznaczone do stosowania w maszynach mobilnych nieporuszających się po drogach (w tym statkach żeglugi śródlądowej), ciągnikach rolniczych i leśnych oraz rekreacyjnych jednostkach pływających« oznaczają ciekły produkt ropopochodny, objęty kodami CN 2710 19 43 (30), o którym mowa w dyrektywie 2013/53/UE Parlamentu Europejskiego i Rady (31), rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 (32) i rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1628 (33), przeznaczony do stosowania w silnikach wysokoprężnych.”; |
| --- | --- |

„3.

»oleje napędowe przeznaczone do stosowania w maszynach mobilnych nieporuszających się po drogach (w tym statkach żeglugi śródlądowej), ciągnikach rolniczych i leśnych oraz rekreacyjnych jednostkach pływających« oznaczają ciekły produkt ropopochodny, objęty kodami CN 2710 19 43 (30

31

32

33

| b) | pkt 8 i 9 otrzymują brzmienie:






  „8. | »dostawca« oznacza »dostawcę paliwa« zgodnie z definicją zawartą w art. 2 akapit pierwszy pkt 38 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 (34); |
| --- | --- | --- |

b)

pkt 8 i 9 otrzymują brzmienie:

„8.

»dostawca« oznacza »dostawcę paliwa« zgodnie z definicją zawartą w art. 2 akapit pierwszy pkt 38 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 (34

| 9. | »biopaliwa« oznaczają »biopaliwa« zgodnie z definicją zawartą w art. 2 akapit pierwszy pkt 33 dyrektywy 2018/2001;”; |
| --- | --- |

9.

»biopaliwa« oznaczają »biopaliwa« zgodnie z definicją zawartą w art. 2 akapit pierwszy pkt 33 dyrektywy 2018/2001;”;

| 3) | w art. 4 wprowadza się następujące zmiany:






  a) | ust. 1 akapit drugi otrzymuje brzmienie:
  „Państwa członkowskie nakładają na dostawców wymóg zapewnienia wprowadzenia do obrotu oleju napędowego zawierającego ponad 7 % estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME).”; |
| --- | --- | --- |

3)

w art. 4 wprowadza się następujące zmiany:

a)

ust. 1 akapit drugi otrzymuje brzmienie:

„Państwa członkowskie nakładają na dostawców wymóg zapewnienia wprowadzenia do obrotu oleju napędowego zawierającego ponad 7 % estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME).”;

| b) | ust. 2 otrzymuje brzmienie:

  „2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby maksymalna dopuszczalna zawartość siarki w olejach napędowych przeznaczonych do stosowania w maszynach mobilnych nieporuszających się po drogach (w tym w statkach żeglugi śródlądowej), ciągnikach rolniczych i leśnych oraz statkach rekreacyjnych wynosiła 10 mg/kg. Państwa członkowskie zapewniają, aby paliwa ciekłe inne niż te oleje napędowe mogły być stosowane w statkach żeglugi śródlądowej i statkach rekreacyjnych wyłącznie wtedy, gdy zawartość siarki w tych paliwach ciekłych nie przekracza maksymalnego dozwolonego limitu dla tych olejów napędowych.”; |
| --- | --- |

b)

ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby maksymalna dopuszczalna zawartość siarki w olejach napędowych przeznaczonych do stosowania w maszynach mobilnych nieporuszających się po drogach (w tym w statkach żeglugi śródlądowej), ciągnikach rolniczych i leśnych oraz statkach rekreacyjnych wynosiła 10 mg/kg. Państwa członkowskie zapewniają, aby paliwa ciekłe inne niż te oleje napędowe mogły być stosowane w statkach żeglugi śródlądowej i statkach rekreacyjnych wyłącznie wtedy, gdy zawartość siarki w tych paliwach ciekłych nie przekracza maksymalnego dozwolonego limitu dla tych olejów napędowych.”;

| 4) | uchyla się art. 7a–7e; |
| --- | --- |

4)

uchyla się art. 7a–7e;

| 5) | w art. 9 wprowadza się następujące zmiany:






  a) | w ust. 1 uchyla się lit. g), h), i) i k); |
| --- | --- | --- |

5)

w art. 9 wprowadza się następujące zmiany:

a)

w ust. 1 uchyla się lit. g), h), i) i k);

| b) | uchyla się ust. 2; |
| --- | --- |

b)

uchyla się ust. 2;

| 6) | w załącznikach I, II, IV i V wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem I do niniejszej dyrektywy. |
| --- | --- |

6)

w załącznikach I, II, IV i V wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem I do niniejszej dyrektywy.

Artykuł 4

Przepisy przejściowe

| 1) | Państwa członkowskie zapewniają, aby dane zgromadzone i zgłoszone organowi wyznaczonemu przez państwo członkowskie w odniesieniu do [Dz. U.: należy wstawić rok kalendarzowy, w którym uchylenie zaczyna obowiązywać] r. lub ich część zgodnie z art. 7a ust. 1 akapit trzeci i art. 7a ust. 7 dyrektywy 98/70/WE, które uchyla się na podstawie art. 3 pkt 4 niniejszej dyrektywy, będą przekazywane Komisji. |
| --- | --- |

1)

Państwa członkowskie zapewniają, aby dane zgromadzone i zgłoszone organowi wyznaczonemu przez państwo członkowskie w odniesieniu do [Dz. U.: należy wstawić rok kalendarzowy, w którym uchylenie zaczyna obowiązywać] r. lub ich część zgodnie z art. 7a ust. 1 akapit trzeci i art. 7a ust. 7 dyrektywy 98/70/WE, które uchyla się na podstawie art. 3 pkt 4 niniejszej dyrektywy, będą przekazywane Komisji.

| 2) | Komisja uwzględnia dane, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w każdym sprawozdaniu, które jest zobowiązana przedłożyć zgodnie z dyrektywą 98/70/WE. |
| --- | --- |

2)

Komisja uwzględnia dane, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w każdym sprawozdaniu, które jest zobowiązana przedłożyć zgodnie z dyrektywą 98/70/WE.

Artykuł 5

Transpozycja

1.   Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej do dnia 31 grudnia
  2023
   r. Niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów.

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.

2.   Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego, przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

Artykuł 6

Uchylenie

Dyrektywa Rady (UE) 2015/652 (35) traci moc ze skutkiem od dnia [Urząd Publikacji: należy wstawić rok kalendarzowy, w którym uchylenie zaczyna obowiązywać].

Artykuł 7

Wejście w życie

Do grudnia 2024 r. Komisja przedstawia kompleksową ocenę skutków dotyczącą łącznych i skumulowanych skutków pakietu „Gotowi na 55”, w tym niniejszej dyrektywy.

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia [...] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego

Przewodnicząca

W imieniu Rady

Przewodnicząca

ZAŁĄCZNIK I

W załącznikach do dyrektywy (UE) 2018/2001 wprowadza się następujące zmiany:

| 1) | w załączniku I skreśla się ostatni wiersz w tabeli; |
| --- | --- |

1)

w załączniku I skreśla się ostatni wiersz w tabeli;

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

| 3) | załącznik III otrzymuje brzmienie:
  „WARTOŚĆ ENERGETYCZNA PALIW







  Paliwo | Wartość energetyczna według wagi (dolna wartość kaloryczna, MJ/kg) | Wartość energetyczna według objętości (dolna wartość kaloryczna, MJ/l) |
| --- | --- | --- | --- |
| PALIWA Z BIOMASY LUB Z OPERACJI PRZETWARZANIA BIOMASY | | |
| Biopropanol | 46 | 24 |
| Czyste oleje roślinne (oleje uzyskiwane z roślin oleistych w wyniku tłoczenia, ekstrakcji lub podobnych procesów, nierafinowane lub rafinowane, lecz niezmodyfikowane chemicznie) | 37 | 34 |
| Biodiesel – estry metylowe kwasów tłuszczowych (estry metylowe produkowane z olejów pochodzących z biomasy) | 37 | 33 |
| Biodiesel – estry etylowe kwasów tłuszczowych (estry etylowe produkowane z olejów pochodzących z biomasy) | 38 | 34 |
| Biogaz, który może być oczyszczony do poziomu odpowiadającego jakości gazu naturalnego | 50 | — |
| Hydrorafinowany (poddany termochemicznej obróbce wodorem) olej pochodzący z biomasy, służący jako zamiennik oleju napędowego | 44 | 34 |
| Hydrorafinowany (poddany termochemicznej obróbce wodorem) olej pochodzący z biomasy, służący jako zamiennik benzyny | 45 | 30 |
| Hydrorafinowany (poddany termochemicznej obróbce wodorem) olej pochodzący z biomasy, służący jako zamiennik paliwa do silników odrzutowych | 44 | 34 |
| Hydrorafinowany (poddany termochemicznej obróbce wodorem) olej pochodzący z biomasy, służący jako zamiennik gazu płynnego | 46 | 24 |
| Oleje współprzetwarzane (przetwarzane w rafinerii jednocześnie z paliwem kopalnym), pochodzące z biomasy lub biomasy poddanej pirolizie, służące jako zamiennik oleju napędowego | 43 | 36 |
| Oleje współprzetwarzane (przetwarzane w rafinerii jednocześnie z paliwem kopalnym) pochodzące z biomasy lub biomasy poddanej pirolizie, służące jako zamiennik benzyny | 44 | 32 |
| Oleje współprzetwarzane (przetwarzane w rafinerii jednocześnie z paliwem kopalnym) pochodzące z biomasy lub biomasy poddanej pirolizie, służące jako zamiennik paliwa do silników odrzutowych | 43 | 33 |
| Oleje współprzetwarzane (przetwarzane w rafinerii jednocześnie z paliwem kopalnym) pochodzące z biomasy lub biomasy poddanej pirolizie, służące jako zamiennik gazu płynnego | 46 | 23 |
| PALIWA ODNAWIALNE, KTÓRE MOŻNA PRODUKOWAĆ Z RÓŻNYCH ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH, M.IN Z BIOMASY | | |
| Metanol ze źródeł odnawialnych | 20 | 16 |
| Etanol ze źródeł odnawialnych | 27 | 21 |
| Propanol ze źródeł odnawialnych | 31 | 25 |
| Butanol ze źródeł odnawialnych | 33 | 27 |
| Olej napędowy wytwarzany metodą Fischera-Tropscha (syntetyczny węglowodór lub mieszanka syntetycznych węglowodorów służący jako zamiennik oleju napędowego) | 44 | 34 |
| Benzyna wytwarzana metodą Fischera-Tropscha (syntetyczny węglowodór lub mieszanka syntetycznych węglowodorów produkowanych z biomasy, służące jako zamiennik benzyny) | 44 | 33 |
| Paliwo do silników odrzutowych wytwarzane metodą Fischera-Tropscha (syntetyczny węglowodór lub mieszanka syntetycznych węglowodorów produkowanych z biomasy, służące jako zamiennik paliwa do silników odrzutowych) | 44 | 33 |
| Gaz płynny wytwarzany metodą Fischera-Tropscha (syntetyczny węglowodór lub mieszanka syntetycznych węglowodorów, służące jako zamiennik gazu płynnego) | 46 | 24 |
| DME (eter dimetylowy) | 28 | 19 |
| Wodór ze źródeł odnawialnych | 120 | — |
| ETBE (eter tert-butylowo-etylowy produkowany na bazie etanolu) | 36 (z czego 37 % ze źródeł odnawialnych) | 27 (z czego 37 % ze źródeł odnawialnych) |
| MTBE (eter tert-butylowo-metylowy produkowany na bazie metanolu) | 35 (z czego 22 % ze źródeł odnawialnych) | 26 (z czego 22 % ze źródeł odnawialnych) |
| TAEE (eter tert-amylowo-etylowy produkowany na bazie etanolu) | 38 (z czego 29 % ze źródeł odnawialnych) | 29 (z czego 29 % ze źródeł odnawialnych) |
| TAME (eter tert-amylowo-metylowy) produkowany na bazie metanolu) | 36 (z czego 18 % ze źródeł odnawialnych) | 28 (z czego 18 % ze źródeł odnawialnych) |
| THxEE (eter etylo-tert-heksylowy produkowany na bazie etanolu) | 38 (z czego 25 % ze źródeł odnawialnych) | 30 (z czego 25 % ze źródeł odnawialnych) |
| THxME (eter metylo-tert-heksylowy produkowany na bazie metanolu) | 38 (z czego 14 % ze źródeł odnawialnych) | 30 (z czego 14 % ze źródeł odnawialnych) |
| PALIWA NIEODNAWIALNE | | |
| Benzyna | 43 | 32 |
| Olej napędowy | 43 | 36 |
| Wodór ze źródeł nieodnawialnych | 120 | — |

3)

załącznik III otrzymuje brzmienie:

„WARTOŚĆ ENERGETYCZNA PALIW

Paliwo

Wartość energetyczna według wagi (dolna wartość kaloryczna, MJ/kg)

Wartość energetyczna według objętości (dolna wartość kaloryczna, MJ/l)

PALIWA Z BIOMASY LUB Z OPERACJI PRZETWARZANIA BIOMASY

Biopropanol

46

24

Czyste oleje roślinne (oleje uzyskiwane z roślin oleistych w wyniku tłoczenia, ekstrakcji lub podobnych procesów, nierafinowane lub rafinowane, lecz niezmodyfikowane chemicznie)

37

34

Biodiesel – estry metylowe kwasów tłuszczowych (estry metylowe produkowane z olejów pochodzących z biomasy)

37

33

Biodiesel – estry etylowe kwasów tłuszczowych (estry etylowe produkowane z olejów pochodzących z biomasy)

38

34

Biogaz, który może być oczyszczony do poziomu odpowiadającego jakości gazu naturalnego

50

—

Hydrorafinowany (poddany termochemicznej obróbce wodorem) olej pochodzący z biomasy, służący jako zamiennik oleju napędowego

44

34

Hydrorafinowany (poddany termochemicznej obróbce wodorem) olej pochodzący z biomasy, służący jako zamiennik benzyny

45

30

Hydrorafinowany (poddany termochemicznej obróbce wodorem) olej pochodzący z biomasy, służący jako zamiennik paliwa do silników odrzutowych

44

34

Hydrorafinowany (poddany termochemicznej obróbce wodorem) olej pochodzący z biomasy, służący jako zamiennik gazu płynnego

46

24

Oleje współprzetwarzane (przetwarzane w rafinerii jednocześnie z paliwem kopalnym), pochodzące z biomasy lub biomasy poddanej pirolizie, służące jako zamiennik oleju napędowego

43

36

Oleje współprzetwarzane (przetwarzane w rafinerii jednocześnie z paliwem kopalnym) pochodzące z biomasy lub biomasy poddanej pirolizie, służące jako zamiennik benzyny

44

32

Oleje współprzetwarzane (przetwarzane w rafinerii jednocześnie z paliwem kopalnym) pochodzące z biomasy lub biomasy poddanej pirolizie, służące jako zamiennik paliwa do silników odrzutowych

43

33

Oleje współprzetwarzane (przetwarzane w rafinerii jednocześnie z paliwem kopalnym) pochodzące z biomasy lub biomasy poddanej pirolizie, służące jako zamiennik gazu płynnego

46

23

PALIWA ODNAWIALNE, KTÓRE MOŻNA PRODUKOWAĆ Z RÓŻNYCH ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH, M.IN Z BIOMASY

Metanol ze źródeł odnawialnych

20

16

Etanol ze źródeł odnawialnych

27

21

Propanol ze źródeł odnawialnych

31

25

Butanol ze źródeł odnawialnych

33

27

Olej napędowy wytwarzany metodą Fischera-Tropscha (syntetyczny węglowodór lub mieszanka syntetycznych węglowodorów służący jako zamiennik oleju napędowego)

44

34

Benzyna wytwarzana metodą Fischera-Tropscha (syntetyczny węglowodór lub mieszanka syntetycznych węglowodorów produkowanych z biomasy, służące jako zamiennik benzyny)

44

33

Paliwo do silników odrzutowych wytwarzane metodą Fischera-Tropscha (syntetyczny węglowodór lub mieszanka syntetycznych węglowodorów produkowanych z biomasy, służące jako zamiennik paliwa do silników odrzutowych)

44

33

Gaz płynny wytwarzany metodą Fischera-Tropscha (syntetyczny węglowodór lub mieszanka syntetycznych węglowodorów, służące jako zamiennik gazu płynnego)

46

24

DME (eter dimetylowy)

28

19

Wodór ze źródeł odnawialnych

120

—

ETBE (eter tert-butylowo-etylowy produkowany na bazie etanolu)

36 (z czego 37 % ze źródeł odnawialnych)

27 (z czego 37 % ze źródeł odnawialnych)

MTBE (eter tert-butylowo-metylowy produkowany na bazie metanolu)

35 (z czego 22 % ze źródeł odnawialnych)

26 (z czego 22 % ze źródeł odnawialnych)

TAEE (eter tert-amylowo-etylowy produkowany na bazie etanolu)

38 (z czego 29 % ze źródeł odnawialnych)

29 (z czego 29 % ze źródeł odnawialnych)

TAME (eter tert-amylowo-metylowy) produkowany na bazie metanolu)

36 (z czego 18 % ze źródeł odnawialnych)

28 (z czego 18 % ze źródeł odnawialnych)

THxEE (eter etylo-tert-heksylowy produkowany na bazie etanolu)

38 (z czego 25 % ze źródeł odnawialnych)

30 (z czego 25 % ze źródeł odnawialnych)

THxME (eter metylo-tert-heksylowy produkowany na bazie metanolu)

38 (z czego 14 % ze źródeł odnawialnych)

30 (z czego 14 % ze źródeł odnawialnych)

PALIWA NIEODNAWIALNE

Benzyna

43

32

Olej napędowy

43

36

Wodór ze źródeł nieodnawialnych

120

—

| 4) | w załączniku IV wprowadza się następujące zmiany:






  a) | tytuł otrzymuje brzmienie:

  „SZKOLENIA I CERTYFIKACJA INSTALATORÓW I PROJEKTANTÓW INSTALACJI WYKORZYSTUJĄCYCH ENERGIE ODNAWIALNE”; |
| --- | --- | --- |

4)

w załączniku IV wprowadza się następujące zmiany:

a)

tytuł otrzymuje brzmienie:

„SZKOLENIA I CERTYFIKACJA INSTALATORÓW I PROJEKTANTÓW INSTALACJI WYKORZYSTUJĄCYCH ENERGIE ODNAWIALNE”;

| b) | zdanie wprowadzające i pierwszy punkt otrzymują brzmienie:
  „Systemy certyfikacji i programy szkoleń, o których mowa w art. 18 ust. 3, są oparte na następujących kryteriach:






  1. | Proces certyfikacji jest przejrzysty i jasno zdefiniowany przez państwo członkowskie lub wyznaczony przez nie organ administracyjny.”; |
| --- | --- | --- |

b)

zdanie wprowadzające i pierwszy punkt otrzymują brzmienie:

„Systemy certyfikacji i programy szkoleń, o których mowa w art. 18 ust. 3, są oparte na następujących kryteriach:

1.

Proces certyfikacji jest przejrzysty i jasno zdefiniowany przez państwo członkowskie lub wyznaczony przez nie organ administracyjny.”;

| c) | dodaje się punkty 1a i 1b w brzmieniu:






  „1a. | Certyfikaty wydawane przez organy certyfikujące są jasno zdefiniowane i łatwe do rozpoznania przez pracowników i specjalistów chcących uzyskać certyfikat. |
| --- | --- | --- |

c)

dodaje się punkty 1a i 1b w brzmieniu:

„1a.

Certyfikaty wydawane przez organy certyfikujące są jasno zdefiniowane i łatwe do rozpoznania przez pracowników i specjalistów chcących uzyskać certyfikat.

| 1b. | Proces certyfikacji umożliwia budowę przez instalatorów wysokiej jakości niezawodnych instalacji.”; |
| --- | --- |

1b.

Proces certyfikacji umożliwia budowę przez instalatorów wysokiej jakości niezawodnych instalacji.”;

| d) | pkt 2 i 3 otrzymują brzmienie:






  „2. | Instalatorzy w zakresie energii z biomasy, pomp ciepła, płytkiej energii geotermalnej ▌i energii słonecznej termicznej
  oraz technologii odpowiedzi odbioru, w tym stacji ładowania,
  są certyfikowani w ramach akredytowanego programu szkoleń lub przez akredytowanego organizatora szkoleń
  , lub formalnych systemów kwalifikacji zgodnie z prawem krajowym
  . |
| --- | --- | --- |

d)

pkt 2 i 3 otrzymują brzmienie:

„2.

Instalatorzy w zakresie energii z biomasy, pomp ciepła, płytkiej energii geotermalnej ▌i energii słonecznej termicznej
  oraz technologii odpowiedzi odbioru, w tym stacji ładowania,
  są certyfikowani w ramach akredytowanego programu szkoleń lub przez akredytowanego organizatora szkoleń
  , lub formalnych systemów kwalifikacji zgodnie z prawem krajowym
  .

| 3. | Akredytacji programu lub organizatora szkoleń dokonują państwa członkowskie lub wyznaczone przez nie organy administracji. Organ akredytujący zapewnia
  włączający charakter oraz
  ciągłość i regionalny lub ogólnokrajowy zasięg programów szkoleń
  w zakresie podnoszenia kwalifikacji i przekwalifikowania oferowanych
  przez organizatora szkoleń.
  Organizator szkoleń posiada odpowiednie urządzenia techniczne, aby przeprowadzić praktyczne szkolenie, w tym wystarczający sprzęt laboratoryjny lub inne odpowiednie urządzenia potrzebne do zajęć praktycznych.
  Oprócz podstawowych szkoleń ich organizator oferuje także krótsze szkolenia utrwalające i podnoszące kwalifikacje, organizowane w formie modułów szkoleniowych, w ramach których instalatorzy i projektanci mogą zdobywać nowe kompetencje oraz rozszerzać i wzbogacać zakres posiadanych umiejętności z zakresu kilku technologii i ich kombinacji. Organizator szkoleń zapewnia, aby program szkoleń był dostosowany tak, aby uwzględniał nowe technologie energii odnawialnej w na potrzeby budynków, przemysłu i rolnictwa. Organizatorzy szkoleń uznają zdobyte odpowiednie umiejętności.
  Programy szkoleń i moduły szkoleniowe opracowuje się z myślą o umożliwieniu uczenia się przez całe życie w dziedzinie instalacji wykorzystujących energie odnawialne oraz w taki sposób, aby takie programy i moduły były spójne ze szkoleniem zawodowym osób poszukujących pracy po raz pierwszy i osób dorosłych, które chcą się przekwalifikować lub szukają nowej pracy.
  Programy szkoleń opracowuje się z myślą o ułatwieniu nabywania kwalifikacji w zakresie różnych technologii i rozwiązań oraz o uniknięciu wąskich specjalizacji w zakresie konkretnej marki lub technologii. Organizator szkoleń może być producentem urządzeń lub systemu, instytucją lub stowarzyszeniem.”; |
| --- | --- |

3.

Akredytacji programu lub organizatora szkoleń dokonują państwa członkowskie lub wyznaczone przez nie organy administracji. Organ akredytujący zapewnia
  włączający charakter oraz
  ciągłość i regionalny lub ogólnokrajowy zasięg programów szkoleń
  w zakresie podnoszenia kwalifikacji i przekwalifikowania oferowanych
  przez organizatora szkoleń.

Organizator szkoleń posiada odpowiednie urządzenia techniczne, aby przeprowadzić praktyczne szkolenie, w tym wystarczający sprzęt laboratoryjny lub inne odpowiednie urządzenia potrzebne do zajęć praktycznych.

Oprócz podstawowych szkoleń ich organizator oferuje także krótsze szkolenia utrwalające i podnoszące kwalifikacje, organizowane w formie modułów szkoleniowych, w ramach których instalatorzy i projektanci mogą zdobywać nowe kompetencje oraz rozszerzać i wzbogacać zakres posiadanych umiejętności z zakresu kilku technologii i ich kombinacji. Organizator szkoleń zapewnia, aby program szkoleń był dostosowany tak, aby uwzględniał nowe technologie energii odnawialnej w na potrzeby budynków, przemysłu i rolnictwa. Organizatorzy szkoleń uznają zdobyte odpowiednie umiejętności.

Programy szkoleń i moduły szkoleniowe opracowuje się z myślą o umożliwieniu uczenia się przez całe życie w dziedzinie instalacji wykorzystujących energie odnawialne oraz w taki sposób, aby takie programy i moduły były spójne ze szkoleniem zawodowym osób poszukujących pracy po raz pierwszy i osób dorosłych, które chcą się przekwalifikować lub szukają nowej pracy.

Programy szkoleń opracowuje się z myślą o ułatwieniu nabywania kwalifikacji w zakresie różnych technologii i rozwiązań oraz o uniknięciu wąskich specjalizacji w zakresie konkretnej marki lub technologii. Organizator szkoleń może być producentem urządzeń lub systemu, instytucją lub stowarzyszeniem.”;

| da) | pkt 5 otrzymuje brzmienie:










  „5. | Szkolenie kończy się egzaminem, na podstawie którego wydaje się certyfikat lub uznaje kwalifikacje. Egzamin obejmuje ocenę w praktyce prawidłowej instalacji kotłów lub pieców na biomasę, pomp ciepła, płytkich systemów geotermalnych, instalacji wykorzystujących energię słoneczną termiczną, technologii magazynowania i odpowiedzi odbioru, w tym stacji ładowania.”; |
| --- | --- | --- |

da)

pkt 5 otrzymuje brzmienie:

„5.

Szkolenie kończy się egzaminem, na podstawie którego wydaje się certyfikat lub uznaje kwalifikacje. Egzamin obejmuje ocenę w praktyce prawidłowej instalacji kotłów lub pieców na biomasę, pomp ciepła, płytkich systemów geotermalnych, instalacji wykorzystujących energię słoneczną termiczną, technologii magazynowania i odpowiedzi odbioru, w tym stacji ładowania.”;

| e) | w pkt 6 lit. c) dodaje się ppkt (iv) i (v) w brzmieniu:






  „(iv) | zrozumieniem studiów wykonalności i badań projektowych; |
| --- | --- | --- |

e)

w pkt 6 lit. c) dodaje się ppkt (iv) i (v) w brzmieniu:

„(iv)

zrozumieniem studiów wykonalności i badań projektowych;

| (v) | zrozumieniem procesu wiercenia w przypadku geotermalnych pomp ciepła.”; |
| --- | --- |

(v)

zrozumieniem procesu wiercenia w przypadku geotermalnych pomp ciepła.”;

| 5) | w załączniku V część C wprowadza się następujące zmiany:






  a) | pkt 5 i 6 otrzymują brzmienie:






  „5. | Wartość emisji spowodowanych wydobyciem lub uprawą surowców (eec) obejmuje emisje spowodowane samym procesem wydobycia lub uprawy; gromadzeniem, suszeniem i składowaniem surowców; odpadami i wyciekami; oraz produkcją chemikaliów lub produktów stosowanych w procesie wydobycia lub uprawy. Wyłącza się wychwytywanie CO2 w trakcie uprawy surowców. W obliczeniach stosuje się szczegółowe wartości standardowe dla emisji N2O z gleby określone w części D, jeżeli są dostępne. Dopuszcza się obliczanie średnich na podstawie lokalnych praktyk rolniczych z wykorzystaniem danych z grupy gospodarstw jako alternatywa dla do stosowania wartości rzeczywistych. |
| --- | --- | --- | --- |

5)

w załączniku V część C wprowadza się następujące zmiany:

a)

pkt 5 i 6 otrzymują brzmienie:

„5.

Wartość emisji spowodowanych wydobyciem lub uprawą surowców (eec) obejmuje emisje spowodowane samym procesem wydobycia lub uprawy; gromadzeniem, suszeniem i składowaniem surowców; odpadami i wyciekami; oraz produkcją chemikaliów lub produktów stosowanych w procesie wydobycia lub uprawy. Wyłącza się wychwytywanie CO2 w trakcie uprawy surowców. W obliczeniach stosuje się szczegółowe wartości standardowe dla emisji N2O z gleby określone w części D, jeżeli są dostępne. Dopuszcza się obliczanie średnich na podstawie lokalnych praktyk rolniczych z wykorzystaniem danych z grupy gospodarstw jako alternatywa dla do stosowania wartości rzeczywistych.

| 6. | Do celów wyliczenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a), ograniczenie emisji gazów cieplarnianych dzięki lepszej gospodarce rolnej esca, np. redukcji upraw lub uprawie zerowej, poprawie płodozmianu, stosowaniu uprawy okrywowej, w tym zarządzania pozostałościami pożniwnymi oraz stosowania organicznych polepszaczy gleby (np. kompostu, produktu fermentacji obornika), uwzględnia się tylko w przypadku, gdy nie wiąże się z tym ryzyko niekorzystnego wpływu na bioróżnorodność. Co więcej, należy przedstawić solidne i wiarygodne dowody, że nastąpił wzrost ilości pierwiastka węgla w glebie lub że prawdopodobnie nastąpi on w okresie, w którym przedmiotowe surowce były uprawiane, przy uwzględnieniu emisji powstałych w sytuacji, gdy takie praktyki prowadzą do zwiększonego stosowania nawozów i herbicydów. (36)”; |
| --- | --- |

6.

Do celów wyliczenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a), ograniczenie emisji gazów cieplarnianych dzięki lepszej gospodarce rolnej esca, np. redukcji upraw lub uprawie zerowej, poprawie płodozmianu, stosowaniu uprawy okrywowej, w tym zarządzania pozostałościami pożniwnymi oraz stosowania organicznych polepszaczy gleby (np. kompostu, produktu fermentacji obornika), uwzględnia się tylko w przypadku, gdy nie wiąże się z tym ryzyko niekorzystnego wpływu na bioróżnorodność. Co więcej, należy przedstawić solidne i wiarygodne dowody, że nastąpił wzrost ilości pierwiastka węgla w glebie lub że prawdopodobnie nastąpi on w okresie, w którym przedmiotowe surowce były uprawiane, przy uwzględnieniu emisji powstałych w sytuacji, gdy takie praktyki prowadzą do zwiększonego stosowania nawozów i herbicydów. (36)”;

| b) | uchyla się pkt 15; |
| --- | --- |

b)

uchyla się pkt 15;

| c) | pkt 18 otrzymuje brzmienie:






  „18. | W obliczeniach, o których mowa w pkt 17, emisje do podziału to, eec + e l + esca + te części e p, e td, eccs, i eccr, które mają miejsce przed fazą produkcji, w której powstaje produkt uboczny i w jej trakcie. Jeśli w odniesieniu do tych produktów ubocznych jakiekolwiek emisje przypisano do wcześniejszych faz produkcji w cyklu życia, uwzględnia się jedynie tę część emisji, którą przypisano do pośredniego produktu paliwowego w ostatniej fazie produkcji, a nie całość emisji. W przypadku biogazu i biometanu do celów powyższych obliczeń uwzględnia się wszystkie produkty uboczne, które nie wchodzą w zakres pkt 7. Odpadom i pozostałościom nie przypisuje się emisji. W obliczeniach produkty uboczne mające negatywną wartość energetyczną uznaje się za posiadające zerową wartość energetyczną. Odpady i pozostałości, w tym wszystkie odpady i pozostałości uwzględnione w załączniku IX, uznaje się za materiały o zerowej emisji gazów cieplarnianych w całym cyklu życia, aż do momentu ich zbiórki, bez względu na to, czy są przetwarzane na produkty pośrednie przed przekształceniem w produkt końcowy. ▌W przypadku paliw z biomasy produkowanych w rafineriach, innych niż zakłady przetwórcze w połączeniu z kotłami lub układami kogeneracyjnymi dostarczającymi ciepło lub energię elektryczną do zakładów przetwórczych, jednostką analityczną do celów obliczeń, o których mowa w pkt 17, jest rafineria.”; |
| --- | --- | --- |

c)

pkt 18 otrzymuje brzmienie:

„18.

W obliczeniach, o których mowa w pkt 17, emisje do podziału to, eec + e l + esca + te części e p, e td, eccs, i eccr, które mają miejsce przed fazą produkcji, w której powstaje produkt uboczny i w jej trakcie. Jeśli w odniesieniu do tych produktów ubocznych jakiekolwiek emisje przypisano do wcześniejszych faz produkcji w cyklu życia, uwzględnia się jedynie tę część emisji, którą przypisano do pośredniego produktu paliwowego w ostatniej fazie produkcji, a nie całość emisji. W przypadku biogazu i biometanu do celów powyższych obliczeń uwzględnia się wszystkie produkty uboczne, które nie wchodzą w zakres pkt 7. Odpadom i pozostałościom nie przypisuje się emisji. W obliczeniach produkty uboczne mające negatywną wartość energetyczną uznaje się za posiadające zerową wartość energetyczną. Odpady i pozostałości, w tym wszystkie odpady i pozostałości uwzględnione w załączniku IX, uznaje się za materiały o zerowej emisji gazów cieplarnianych w całym cyklu życia, aż do momentu ich zbiórki, bez względu na to, czy są przetwarzane na produkty pośrednie przed przekształceniem w produkt końcowy. ▌W przypadku paliw z biomasy produkowanych w rafineriach, innych niż zakłady przetwórcze w połączeniu z kotłami lub układami kogeneracyjnymi dostarczającymi ciepło lub energię elektryczną do zakładów przetwórczych, jednostką analityczną do celów obliczeń, o których mowa w pkt 17, jest rafineria.”;

| 6) | w załączniku VI część B wprowadza się następujące zmiany:






  a) | pkt 5 i 6 otrzymują brzmienie:






  „5. | Wartość emisji spowodowanych wydobyciem lub uprawą surowców (eec) obejmuje emisje spowodowane samym procesem wydobycia lub uprawy; gromadzeniem, suszeniem i składowaniem surowców; odpadami i wyciekami; oraz produkcją chemikaliów lub produktów stosowanych w procesie wydobycia lub uprawy. Wyłącza się wychwytywanie CO2 w trakcie uprawy surowców. W obliczeniach stosuje się szczegółowe wartości standardowe dla emisji N2O z gleby określone w części D, jeżeli są dostępne. Dopuszcza się obliczanie średnich na podstawie lokalnych praktyk rolniczych z wykorzystaniem danych z grupy gospodarstw, alternatywnie do stosowania wartości rzeczywistych. |
| --- | --- | --- | --- |

6)

w załączniku VI część B wprowadza się następujące zmiany:

a)

pkt 5 i 6 otrzymują brzmienie:

„5.

Wartość emisji spowodowanych wydobyciem lub uprawą surowców (eec) obejmuje emisje spowodowane samym procesem wydobycia lub uprawy; gromadzeniem, suszeniem i składowaniem surowców; odpadami i wyciekami; oraz produkcją chemikaliów lub produktów stosowanych w procesie wydobycia lub uprawy. Wyłącza się wychwytywanie CO2 w trakcie uprawy surowców. W obliczeniach stosuje się szczegółowe wartości standardowe dla emisji N2O z gleby określone w części D, jeżeli są dostępne. Dopuszcza się obliczanie średnich na podstawie lokalnych praktyk rolniczych z wykorzystaniem danych z grupy gospodarstw, alternatywnie do stosowania wartości rzeczywistych.

| 6. | Do celów wyliczenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a), ograniczenie emisji gazów cieplarnianych dzięki lepszej gospodarce rolnej esca, np. redukcji upraw lub uprawie zerowej, poprawie płodozmianu, stosowaniu uprawy okrywowej, w tym zarządzania pozostałościami pożniwnymi oraz stosowania organicznych polepszaczy gleby (np. kompostu, produktu fermentacji obornika), uwzględnia się tylko w przypadku, gdy nie wiąże się z tym ryzyko niekorzystnego wpływu na bioróżnorodność. Co więcej, należy przedstawić solidne i wiarygodne dowody, że nastąpił wzrost ilości pierwiastka węgla w glebie lub że prawdopodobnie nastąpi on w okresie, w którym przedmiotowe surowce były uprawiane, przy uwzględnieniu emisji powstałych w sytuacji, gdy takie praktyki prowadzą do zwiększonego stosowania nawozów i herbicydów (37).”; |
| --- | --- |

6.

Do celów wyliczenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a), ograniczenie emisji gazów cieplarnianych dzięki lepszej gospodarce rolnej esca, np. redukcji upraw lub uprawie zerowej, poprawie płodozmianu, stosowaniu uprawy okrywowej, w tym zarządzania pozostałościami pożniwnymi oraz stosowania organicznych polepszaczy gleby (np. kompostu, produktu fermentacji obornika), uwzględnia się tylko w przypadku, gdy nie wiąże się z tym ryzyko niekorzystnego wpływu na bioróżnorodność. Co więcej, należy przedstawić solidne i wiarygodne dowody, że nastąpił wzrost ilości pierwiastka węgla w glebie lub że prawdopodobnie nastąpi on w okresie, w którym przedmiotowe surowce były uprawiane, przy uwzględnieniu emisji powstałych w sytuacji, gdy takie praktyki prowadzą do zwiększonego stosowania nawozów i herbicydów (37).”;

| b) | uchyla się pkt 15; |
| --- | --- |

b)

uchyla się pkt 15;

| c) | pkt 18 otrzymuje brzmienie:






  „18. | W obliczeniach, o których mowa w pkt 17, emisje do podziału to, eec + e l + esca + te części ep, etd, eccs, i eccr, które mają miejsce przed fazą produkcji, w której powstaje produkt uboczny i w jej trakcie. Jeśli w odniesieniu do tych produktów ubocznych jakiekolwiek emisje przypisano do wcześniejszych faz produkcji w cyklu życia, uwzględnia się jedynie tę część emisji, którą przypisano do pośredniego produktu paliwowego w ostatniej fazie produkcji, a nie całość emisji.
  W przypadku biogazu i biometanu do celów powyższych obliczeń uwzględnia się wszystkie produkty uboczne, które nie wchodzą w zakres pkt 7. Odpadom i pozostałościom nie przypisuje się emisji. W obliczeniach produkty uboczne mające negatywną wartość energetyczną uznaje się za posiadające zerową wartość energetyczną.
  Odpady i pozostałości, w tym wszystkie odpady i pozostałości uwzględnione w załączniku IX, uznaje się za materiały o zerowej emisji gazów cieplarnianych w całym cyklu życia, aż do momentu ich zbiórki, bez względu na to, czy są przetwarzane na produkty pośrednie przed przekształceniem w produkt końcowy. ▌
  W przypadku paliw z biomasy produkowanych w rafineriach, innych niż zakłady przetwórcze w połączeniu z kotłami lub układami kogeneracyjnymi dostarczającymi ciepło lub energię elektryczną do zakładów przetwórczych, jednostką analityczną do celów obliczeń, o których mowa w pkt 17, jest rafineria.”; |
| --- | --- | --- |

c)

pkt 18 otrzymuje brzmienie:

„18.

W obliczeniach, o których mowa w pkt 17, emisje do podziału to, eec + e l + esca + te części ep, etd, eccs, i eccr, które mają miejsce przed fazą produkcji, w której powstaje produkt uboczny i w jej trakcie. Jeśli w odniesieniu do tych produktów ubocznych jakiekolwiek emisje przypisano do wcześniejszych faz produkcji w cyklu życia, uwzględnia się jedynie tę część emisji, którą przypisano do pośredniego produktu paliwowego w ostatniej fazie produkcji, a nie całość emisji.

W przypadku biogazu i biometanu do celów powyższych obliczeń uwzględnia się wszystkie produkty uboczne, które nie wchodzą w zakres pkt 7. Odpadom i pozostałościom nie przypisuje się emisji. W obliczeniach produkty uboczne mające negatywną wartość energetyczną uznaje się za posiadające zerową wartość energetyczną.

Odpady i pozostałości, w tym wszystkie odpady i pozostałości uwzględnione w załączniku IX, uznaje się za materiały o zerowej emisji gazów cieplarnianych w całym cyklu życia, aż do momentu ich zbiórki, bez względu na to, czy są przetwarzane na produkty pośrednie przed przekształceniem w produkt końcowy. ▌

W przypadku paliw z biomasy produkowanych w rafineriach, innych niż zakłady przetwórcze w połączeniu z kotłami lub układami kogeneracyjnymi dostarczającymi ciepło lub energię elektryczną do zakładów przetwórczych, jednostką analityczną do celów obliczeń, o których mowa w pkt 17, jest rafineria.”;

| 6a) | w załączniku VI dodaje się część Ba w brzmieniu:




  „Ba.




  Surowce dla paliw z biomasy do wykorzystania w instalacjach stacjonarnych poza sektorem transportu, w tym następujące:










  1. | Frakcja biomasy pozostałości i odpadów w przemyśle podstawowego przetwórstwa spożywczego:










  a) | wysłodki buraczane (wyłącznie do własnego użytku wewnątrz sektora); |
| --- | --- | --- | --- |

6a)

w załączniku VI dodaje się część Ba w brzmieniu:

„Ba.

Surowce dla paliw z biomasy do wykorzystania w instalacjach stacjonarnych poza sektorem transportu, w tym następujące:

1.

Frakcja biomasy pozostałości i odpadów w przemyśle podstawowego przetwórstwa spożywczego:

a)

wysłodki buraczane (wyłącznie do własnego użytku wewnątrz sektora);

| b) | zioła i liście z mycia buraków; |
| --- | --- |

b)

zioła i liście z mycia buraków;

| c) | plewy zbóż i skórki owoców; |
| --- | --- |

c)

plewy zbóż i skórki owoców;

| d) | frakcja biomasy odpadów przemysłowych nienadająca się do wykorzystania w łańcuchu żywnościowym ludzi i zwierząt; |
| --- | --- |

d)

frakcja biomasy odpadów przemysłowych nienadająca się do wykorzystania w łańcuchu żywnościowym ludzi i zwierząt;

| e) | frakcja włóknista buraków cukrowych po ekstrakcji soku dyfuzyjnego, liści i ogonków oraz innych płynów otrzymanych po ekstrakcji cukru. |
| --- | --- |

e)

frakcja włóknista buraków cukrowych po ekstrakcji soku dyfuzyjnego, liści i ogonków oraz innych płynów otrzymanych po ekstrakcji cukru.

| 2. | Frakcja biomasy osadu z oczyszczania ścieków w przemyśle podstawowego przetwórstwa spożywczego.”; |
| --- | --- |

2.

Frakcja biomasy osadu z oczyszczania ścieków w przemyśle podstawowego przetwórstwa spożywczego.”;

| 7) | w załączniku VII w definicji „Qusable” odesłanie do art. 7 ust. 4 zastępuje się odesłaniem do art. 7 ust. 3; |
| --- | --- |

7)

w załączniku VII w definicji „Qusable” odesłanie do art. 7 ust. 4 zastępuje się odesłaniem do art. 7 ust. 3;

| 8) | w załączniku IX wprowadza się następujące zmiany:






  a) | w części A formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:
  „Surowce do produkcji biogazu na potrzeby transportu i zaawansowanych biopaliw:”; |
| --- | --- | --- |

8)

w załączniku IX wprowadza się następujące zmiany:

a)

w części A formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„Surowce do produkcji biogazu na potrzeby transportu i zaawansowanych biopaliw:”;

| b) | w części B formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:
  „Surowce do produkcji biopaliw i biogazu na potrzeby transportu, których wkład w osiągnięcie celu dotyczącego redukcji emisji gazów cieplarnianych, określonego w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), jest ograniczony:”. |
| --- | --- |

b)

w części B formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„Surowce do produkcji biopaliw i biogazu na potrzeby transportu, których wkład w osiągnięcie celu dotyczącego redukcji emisji gazów cieplarnianych, określonego w art. 25 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), jest ograniczony:”.

ZAŁĄCZNIK II

W załącznikach I, II, IV i V do dyrektywy 98/70/WE wprowadza się następujące zmiany:

| 1) | W załączniku I wprowadza się następujące zmiany:






  a) | przypis 1 otrzymuje brzmienie:






  „1) | Metody testów określone w normie EN 228:2012+A1:2017. Państwa członkowskie mogą przyjąć metodę analityczną określoną w normie zastępczej EN 228:2012+A1:2017, jeśli możliwe jest wykazanie, że metoda ta cechuje się co najmniej taką samą dokładnością i co najmniej takim samym stopniem precyzji co metoda analityczna, którą zastępuje.” |
| --- | --- | --- | --- |

1)

W załączniku I wprowadza się następujące zmiany:

a)

przypis 1 otrzymuje brzmienie:

„1)

Metody testów określone w normie EN 228:2012+A1:2017. Państwa członkowskie mogą przyjąć metodę analityczną określoną w normie zastępczej EN 228:2012+A1:2017, jeśli możliwe jest wykazanie, że metoda ta cechuje się co najmniej taką samą dokładnością i co najmniej takim samym stopniem precyzji co metoda analityczna, którą zastępuje.”

| b) | przypis 2 otrzymuje brzmienie:






  „2) | Wartości podane w specyfikacji są »wartościami rzeczywistymi«. W celu ustalenia ich wartości dopuszczalnych zastosowano warunki normy EN ISO 4259-1:2017/A1:2021 »Przetwory naftowe i produkty podobne – Precyzja metod pomiaru i wyników – Część 1: Wyznaczanie danych precyzji dotyczących metod badania«, a w celu określenia wartości minimalnej wzięto pod uwagę minimalną różnicę 2R powyżej zera (R = odtwarzalność). Wyniki indywidualnych pomiarów interpretuje się na podstawie kryteriów określonych w normie EN ISO 4259-2:2017/A1:2019.”; |
| --- | --- | --- |

b)

przypis 2 otrzymuje brzmienie:

„2)

Wartości podane w specyfikacji są »wartościami rzeczywistymi«. W celu ustalenia ich wartości dopuszczalnych zastosowano warunki normy EN ISO 4259-1:2017/A1:2021 »Przetwory naftowe i produkty podobne – Precyzja metod pomiaru i wyników – Część 1: Wyznaczanie danych precyzji dotyczących metod badania«, a w celu określenia wartości minimalnej wzięto pod uwagę minimalną różnicę 2R powyżej zera (R = odtwarzalność). Wyniki indywidualnych pomiarów interpretuje się na podstawie kryteriów określonych w normie EN ISO 4259-2:2017/A1:2019.”;

| c) | przypis 6 otrzymuje brzmienie:






  „6) | Inne monoalkohole i etery o końcowej temperaturze wrzenia nie wyższej niż temperatura wrzenia określona w normie EN 228:2012 +A1:2017.”; |
| --- | --- | --- |

c)

przypis 6 otrzymuje brzmienie:

„6)

Inne monoalkohole i etery o końcowej temperaturze wrzenia nie wyższej niż temperatura wrzenia określona w normie EN 228:2012 +A1:2017.”;

| 2) | w załączniku II wprowadza się następujące zmiany:






  a) | w ostatnim wierszu w tabeli „Zawartość FAME — EN 14078” wpis w ostatniej kolumnie „Limity”„Maksimum” wartość „7,0” zastępuje się wartością „10,0”; |
| --- | --- | --- |

2)

w załączniku II wprowadza się następujące zmiany:

a)

w ostatnim wierszu w tabeli „Zawartość FAME — EN 14078” wpis w ostatniej kolumnie „Limity”„Maksimum” wartość „7,0” zastępuje się wartością „10,0”;

| b) | przypis 1 otrzymuje brzmienie:






  „1) | Metody testów określone w normie EN 590:2013+A1:2017. Państwa członkowskie mogą przyjąć metodę analityczną określoną w normie zastępczej EN 590:2013+A1:2017, jeśli możliwe jest wykazanie, że metoda ta cechuje się co najmniej taką samą dokładnością i co najmniej takim samym stopniem precyzji co metoda analityczna, którą zastępuje.”; |
| --- | --- | --- |

b)

przypis 1 otrzymuje brzmienie:

„1)

Metody testów określone w normie EN 590:2013+A1:2017. Państwa członkowskie mogą przyjąć metodę analityczną określoną w normie zastępczej EN 590:2013+A1:2017, jeśli możliwe jest wykazanie, że metoda ta cechuje się co najmniej taką samą dokładnością i co najmniej takim samym stopniem precyzji co metoda analityczna, którą zastępuje.”;

| c) | przypis 2 otrzymuje brzmienie:






  „2) | Wartości podane w specyfikacji są »wartościami rzeczywistymi«. W celu ustalenia ich wartości dopuszczalnych zastosowano warunki normy EN ISO 4259-1:2017/A1:2021 »Przetwory naftowe i produkty podobne – Precyzja metod pomiaru i wyników – Część 1: Wyznaczanie danych precyzji dotyczących metod badania«, a w celu określenia wartości minimalnej wzięto pod uwagę minimalną różnicę 2R powyżej zera (R = odtwarzalność). Wyniki indywidualnych pomiarów interpretuje się na podstawie kryteriów określonych w normie EN ISO 4259-2:2017/A1:2019.”; |
| --- | --- | --- |

c)

przypis 2 otrzymuje brzmienie:

„2)

Wartości podane w specyfikacji są »wartościami rzeczywistymi«. W celu ustalenia ich wartości dopuszczalnych zastosowano warunki normy EN ISO 4259-1:2017/A1:2021 »Przetwory naftowe i produkty podobne – Precyzja metod pomiaru i wyników – Część 1: Wyznaczanie danych precyzji dotyczących metod badania«, a w celu określenia wartości minimalnej wzięto pod uwagę minimalną różnicę 2R powyżej zera (R = odtwarzalność). Wyniki indywidualnych pomiarów interpretuje się na podstawie kryteriów określonych w normie EN ISO 4259-2:2017/A1:2019.”;

| 3) | uchyla się załączniki IV i V. |
| --- | --- |

3)

uchyla się załączniki IV i V.

---

(1)  Sprawa została odesłana do komisji właściwej w celu przeprowadzenia negocjacji międzyinstytucjonalnych na podstawie art. 59 ust. 4 akapit czwarty Regulaminu (A9-0208/2022).

1

(*1)  Poprawki: tekst nowy lub zmieniony został zaznaczony kursywą i wytłuszczonym drukiem; symbol ▌sygnalizuje skreślenia.

*1

(2)  Dz.U. C ..., s. ... .

2

(3)  Dz.U. C ..., s. ... .

3

(4)  Komunikat Komisji COM(2019)0640 z 11.12.2019„Europejski Zielony Ład”.

4

(5)  
  https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/-/ddn-20220119-1

5

https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/-/ddn-20220119-1

(6)  
  Zalecenie Komisji (UE) 2020/1563 z dnia 14 października 2020 r. dotyczące ubóstwa energetycznego.

6

Zalecenie Komisji (UE) 2020/1563 z dnia 14 października 2020 r. dotyczące ubóstwa energetycznego.

(7)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82.

7

(8)  Pkt 3 komunikatu Komisji COM(2020)0562 z 17.9.2020„Ambitniejszy cel klimatyczny Europy do 2030 r. Inwestowanie w przyszłość neutralną dla klimatu z korzyścią dla obywateli”.

8

(9)  Celem zasady wykorzystania kaskadowego jest zapewnienie efektywnego gospodarowania zasobami biomasy poprzez priorytetowe traktowanie wykorzystania biomasy do celów energetycznych w każdym przypadku, gdy to możliwe, zwiększając tym samym ilość biomasy dostępnej w ramach systemu. Zgodnie z zasadą wykorzystania kaskadowego biomasa drzewna powinna być wykorzystywana stosownie do jej najwyższej ekonomicznej i środowiskowej wartości dodanej zgodnie z następującą hierarchią priorytetów: 1) produkty drewnopochodne, 2) przedłużanie ich cyklu życia, 3) ponowne użycie, 4) recykling, 5) bioenergia i 6) trwałe składowanie.

9

(10)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (Dz.U. L 312 z 22.11.2008, s. 3).

10

(11)  https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC122719

11

(12)  Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/1294 z dnia 15 września 2020 r. w sprawie unijnego mechanizmu finansowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 303 z 17.9.2020, s. 1).

12

(13)  
  Komisja Europejska, Wspólne Centrum Badawcze (2020), Arnulf Jäger-Waldau: „The Untapped Area Potential for Photovoltaic Power in the European Union” [Niewykorzystany potencjał obszarowy dla energetyki fotowoltaicznej w Unii Europejskiej].

13

Komisja Europejska, Wspólne Centrum Badawcze (2020), Arnulf Jäger-Waldau: „The Untapped Area Potential for Photovoltaic Power in the European Union” [Niewykorzystany potencjał obszarowy dla energetyki fotowoltaicznej w Unii Europejskiej].

(14)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE z dnia 22 października 2014 r. w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych (Dz.U. L 307 z 28.10.2014, s. 1).

14

(15)  
  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych (Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1).

15

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych (Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1).

(16)  Dyrektywa 98/70/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. odnosząca się do jakości benzyny i olejów napędowych oraz zmieniająca dyrektywę Rady 93/12/EWG (Dz.U. L 350 z 28.12.1998, s. 58).

16

(17)  Dz.U. C 369 z 17.12.2011, s. 14.

17

(18)  Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 8 lipca 2019 r., Komisja/Belgia, C-543/17, ECLI: EU: C:2019:573.

18

(19)  
  Międzynarodowa Agencja Energii Odnawialnej (IRENA) – Sprawozdanie nt. globalnego krajobrazu finansowania energii odnawialnej za 2020 r., s. 9.

19

Międzynarodowa Agencja Energii Odnawialnej (IRENA) – Sprawozdanie nt. globalnego krajobrazu finansowania energii odnawialnej za 2020 r., s. 9.

(20)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie rynku wewnętrznego energii elektrycznej (Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 54).

20

(21)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniająca dyrektywę 2012/27/UE (Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 125).

21

(22)  COM(2020)0798.

22

(23)  Wniosek dotyczący rozporządzenia Komisji »w sprawie baterii i zużytych baterii, uchylającego dyrektywę 2006/66/WE i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/1020« (xxxx).

23

(24)  Rozporządzenie (WE) nr 1893/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie statystycznej klasyfikacji działalności gospodarczej NACE Rev. 2 i zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3037/90, a także niektóre rozporządzenia WE w sprawie określonych dziedzin statystycznych (Dz.U. L 393 z 30.12.2006, s. 1).

24

(1a)  
  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i rady (UE) 2022/869 z dnia 30 maja 2022 r. w sprawie wytycznych dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej, zmiany rozporządzeń (WE) nr 715/2009, (UE) 2019/942 i (UE) 2019/943 oraz dyrektyw 2009/73/WE i (UE) 2019/944 oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 347/2013 (Dz.U. L 152 z 3.6.2022, s. 45).
  ”;

1a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i rady (UE) 2022/869 z dnia 30 maja 2022 r. w sprawie wytycznych dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej, zmiany rozporządzeń (WE) nr 715/2009, (UE) 2019/942 i (UE) 2019/943 oraz dyrektyw 2009/73/WE i (UE) 2019/944 oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 347/2013 (Dz.U. L 152 z 3.6.2022, s. 45).

(27)  Numeracja kodów CN określona we Wspólnej Taryfie Celnej, rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U. L 256 z 7.9.1987, s. 1).

27

(28)  Rozporządzenie (WE) nr 715/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń pochodzących z lekkich pojazdów pasażerskich i użytkowych (Euro 5 i Euro 6) oraz w sprawie dostępu do informacji dotyczących naprawy i utrzymania pojazdów (Dz.U. L 171 z 29.6.2007, s. 1).

28

(29)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009 z dnia 18 czerwca 2009 r. dotyczące homologacji typu pojazdów silnikowych i silników w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń pochodzących z pojazdów ciężkich o dużej ładowności (Euro VI) oraz w sprawie dostępu do informacji dotyczących naprawy i obsługi technicznej pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i dyrektywę 2007/46/WE oraz uchylające dyrektywy 80/1269/EWG, 2005/55/WE i 2005/78/WE (Dz.U. L 188 z 18.7.2009, s. 1);

29

(30)  Numeracja kodów CN określona we Wspólnej Taryfie Celnej, rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U. L 256 z 7.9.1987, s. 1).

30

(31)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/53/UE z dnia 20 listopada 2013 r. w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających i skuterów wodnych i uchylająca dyrektywę 94/25/WE (Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 90).

31

(32)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z 5.02.2013 w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych (Dz.U. L 060 z 2.3.2013, s. 1).

32

(33)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1628 z dnia 14 września 2016 r. w sprawie wymogów dotyczących wartości granicznych emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych oraz homologacji typu w odniesieniu do silników spalinowych wewnętrznego spalania przeznaczonych do maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1024/2012 i (UE) nr 167/2013 oraz zmieniające i uchylające dyrektywę 97/68/WE, (Dz.U. L 252 z 16.9.2016, s. 53).

33

(34)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82).

34

(35)  Dyrektywa Rady (UE) 2015/652 z dnia 20 kwietnia 2015 r. ustanawiająca metody obliczania i wymogi w zakresie sprawozdawczości zgodnie z dyrektywą 98/70/WE Parlamentu Europejskiego i Rady odnoszącą się do jakości benzyny i olejów napędowych, Dz.U. L 107 z 25.4.2015, s. 26.

35

(36)  Pomiary ilości pierwiastka węgla w glebie mogą stanowić taki dowód, np. przez pierwszy pomiar przed uprawą i kolejne pomiary w regularnych odstępach co kilka lat. W takim przypadku, zanim dostępny będzie drugi pomiar, wzrost ilości pierwiastka węgla w glebie szacowany byłby na podstawie reprezentatywnych eksperymentów lub modeli gleby. Od drugiego pomiaru pomiary stanowiłyby podstawę stwierdzenia faktu wzrostu ilości pierwiastka węgla w glebie i określenia wielkości tego wzrostu.

36

(37)  Pomiary ilości pierwiastka węgla w glebie mogą stanowić taki dowód, np. przez pierwszy pomiar przed uprawą i kolejne pomiary w regularnych odstępach co kilka lat. W takim przypadku, zanim dostępny będzie drugi pomiar, wzrost ilości pierwiastka węgla w glebie szacowany byłby na podstawie reprezentatywnych eksperymentów lub modeli gleby. Od drugiego pomiaru pomiary stanowiłyby podstawę stwierdzenia faktu wzrostu ilości pierwiastka węgla w glebie i określenia wielkości tego wzrostu.

37

---

Czwartek, 15 września 2022 r.

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/462 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/462

---

P9_TA(2022)0323

Wyjątkowa pomoc makrofinansowa dla Ukrainy i wzmocnienie wspólnego funduszu rezerw ***I

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie udzielenia Ukrainie wyjątkowej pomocy makrofinansowej, wzmocnienia wspólnego funduszu rezerw w drodze gwarancji ze strony państw członkowskich oraz szczególnego tworzenia rezerw na niektóre zobowiązania finansowe związane z Ukrainą gwarantowane na podstawie decyzji nr 466/2014/UE oraz zmieniajacej decyzję (UE) 2022/1201 (COM(2022)0557 – C9-0303/2022 – 2022/0281(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 125/27)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedłożony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0557), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedłożony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0557),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 212 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0303/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 212 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0303/2022),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady, przekazane pismem z dnia 14 września 2022 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady, przekazane pismem z dnia 14 września 2022 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 59 i 163 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 59 i 163 Regulaminu,

| 1. | przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

3.

---

P9_TC1-COD(2022)0281

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 15 września 2022 r. w celu przyjęcia decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/... w sprawie udzielenia wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie, wzmocnienia wspólnego funduszu rezerw w drodze gwarancji państw członkowskich oraz szczególnego tworzenia rezerw na niektóre zobowiązania finansowe związane z Ukrainą gwarantowane na podstawie decyzji nr 466/2014/UE, oraz w sprawie zmiany decyzji (UE) 2022/1201

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, decyzji (UE) 2022/1628.)

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/463 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/463

---

P9_TA(2022)0324

Istnienie wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie stwierdzenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, istnienia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia (2018/0902R(NLE))

(2023/C 125/28)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej (TUE), w szczególności jego art. 2, art. 4 ust. 3 i art. 7 ust. 1, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej (TUE), w szczególności jego art. 2, art. 4 ust. 3 i art. 7 ust. 1,

| — | uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej (zwaną dalej ,,Kartą), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej (zwaną dalej ,,Kartą),

| — | uwzględniając europejską konwencję praw człowieka i załączone do niej protokoły, |
| --- | --- |

—

uwzględniając europejską konwencję praw człowieka i załączone do niej protokoły,

| — | uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

| — | uwzględniając międzynarodowe traktaty ONZ i Rady Europy dotyczące praw człowieka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając międzynarodowe traktaty ONZ i Rady Europy dotyczące praw człowieka,

| — | uwzględniając listę kontrolną dotyczącą praworządności przyjętą przez Komisję Wenecką na jej 106. sesji plenarnej w Wenecji 11–12 marca 2016 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając listę kontrolną dotyczącą praworządności przyjętą przez Komisję Wenecką na jej 106. sesji plenarnej w Wenecji 11–12 marca 2016 r.,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 11 marca 2014 r. pt. „Nowe ramy UE na rzecz umocnienia praworządności” (COM(2014)0158), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 11 marca 2014 r. pt. „Nowe ramy UE na rzecz umocnienia praworządności” (COM(2014)0158),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 12 września 2018 r. w sprawie wniosku wzywającego Radę do stwierdzenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, istnienia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 12 września 2018 r. w sprawie wniosku wzywającego Radę do stwierdzenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, istnienia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia (1),

| — | uwzględniając swoje rezolucje z dnia 16 stycznia 2020 r. (2) i z dnia 5 maja 2022 r. (3) w sprawie trwających wysłuchań na mocy art. 7 ust. 1 TUE dotyczących Polski i Węgier, |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje rezolucje z dnia 16 stycznia 2020 r. (2) i z dnia 5 maja 2022 r. (3) w sprawie trwających wysłuchań na mocy art. 7 ust. 1 TUE dotyczących Polski i Węgier,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 lipca 2021 r. w sprawie naruszeń prawa UE i praw obywateli LGBTIQ na Węgrzech w wyniku zmian prawnych wprowadzonych przez parlament węgierski (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 lipca 2021 r. w sprawie naruszeń prawa UE i praw obywateli LGBTIQ na Węgrzech w wyniku zmian prawnych wprowadzonych przez parlament węgierski (4),

| — | uwzględniając poświęcony Węgrom rozdział sprawozdania Komisji na temat praworządności z 2020 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając poświęcony Węgrom rozdział sprawozdania Komisji na temat praworządności z 2020 r.,

| — | uwzględniając art. 105 ust. 5 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 105 ust. 5 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Spraw Konstytucyjnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Spraw Konstytucyjnych,

| — | uwzględniając wstępne sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A9-0217/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wstępne sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A9-0217/2022),

| A. | mając na uwadze, że Unia opiera się na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, państwa prawnego, jak również poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości, jak zapisano w art. 2 TUE oraz Karcie i międzynarodowych traktatach dotyczących praw człowieka, oraz mając na uwadze, że wartości te, które są wspólne dla państw członkowskich, stanowią podstawę praw, z których korzystają osoby mieszkające w Unii; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że Unia opiera się na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, państwa prawnego, jak również poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości, jak zapisano w art. 2 TUE oraz Karcie i międzynarodowych traktatach dotyczących praw człowieka, oraz mając na uwadze, że wartości te, które są wspólne dla państw członkowskich, stanowią podstawę praw, z których korzystają osoby mieszkające w Unii;

| B. | mając na uwadze, że jak wynika z art. 49 TUE, który przewiduje, iż każde państwo europejskie może złożyć wniosek o członkostwo w Unii, Unia łączy państwa, które swobodnie i dobrowolnie przystąpiły do wspólnych wartości, o których mowa w art. 2 TUE, przestrzegają tych wartości i zobowiązują się je wspierać, a zatem prawo Unii opiera się na podstawowym założeniu, że każde państwo członkowskie dzieli rzeczone wartości z wszystkimi pozostałymi państwami członkowskimi – i przyjmuje, że państwa te dzielą je z nim (5); |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że jak wynika z art. 49 TUE, który przewiduje, iż każde państwo europejskie może złożyć wniosek o członkostwo w Unii, Unia łączy państwa, które swobodnie i dobrowolnie przystąpiły do wspólnych wartości, o których mowa w art. 2 TUE, przestrzegają tych wartości i zobowiązują się je wspierać, a zatem prawo Unii opiera się na podstawowym założeniu, że każde państwo członkowskie dzieli rzeczone wartości z wszystkimi pozostałymi państwami członkowskimi – i przyjmuje, że państwa te dzielą je z nim (5);

| C. | mając na uwadze, że założenie to oznacza i uzasadnia istnienie wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi, że wartości te będą uznawane i że w związku z tym prawo UE, które wprowadza je w życie, będzie przestrzegane (6); |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że założenie to oznacza i uzasadnia istnienie wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi, że wartości te będą uznawane i że w związku z tym prawo UE, które wprowadza je w życie, będzie przestrzegane (6);

| D. | mając na uwadze, że poszanowanie przez państwo członkowskie wartości zapisanych w art. 2 TUE jest warunkiem korzystania z wszystkich praw wynikających ze stosowania Traktatów wobec tego państwa członkowskiego; mając na uwadze, że każde naruszenie podstawowych wartości UE przez rząd państwa członkowskiego w sposób nieunikniony wiąże się z atakiem na wolność osobistą obywateli, na ich prawa polityczne i socjalne, a także na ich dobrobyt i dobrostan; mając na uwadze, że Węgry same opowiedziały się za wartościami zapisanymi w art. 2 TUE; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że poszanowanie przez państwo członkowskie wartości zapisanych w art. 2 TUE jest warunkiem korzystania z wszystkich praw wynikających ze stosowania Traktatów wobec tego państwa członkowskiego; mając na uwadze, że każde naruszenie podstawowych wartości UE przez rząd państwa członkowskiego w sposób nieunikniony wiąże się z atakiem na wolność osobistą obywateli, na ich prawa polityczne i socjalne, a także na ich dobrobyt i dobrostan; mając na uwadze, że Węgry same opowiedziały się za wartościami zapisanymi w art. 2 TUE;

| E. | mając na uwadze, że zasada lojalnej współpracy, o której mowa w art. 4 ust. 3 TUE, nakłada na Unię i państwa członkowskie obowiązek wzajemnego wspierania się w wykonywaniu zobowiązań wynikających z Traktatów, a same państwa członkowskie zobowiązuje do podejmowania wszelkich właściwych środków ogólnych lub szczególnych w celu zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że zasada lojalnej współpracy, o której mowa w art. 4 ust. 3 TUE, nakłada na Unię i państwa członkowskie obowiązek wzajemnego wspierania się w wykonywaniu zobowiązań wynikających z Traktatów, a same państwa członkowskie zobowiązuje do podejmowania wszelkich właściwych środków ogólnych lub szczególnych w celu zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii;

| F. | mając na uwadze, że art. 19 TUE, w którym skonkretyzowano potwierdzoną w art. 2 TUE wartość państwa prawnego, powierza zadanie zapewnienia pełnego stosowania prawa UE we wszystkich państwach członkowskich oraz ochrony sądowej praw jednostki na mocy wspomnianego prawa sądom i trybunałom krajowym oraz Trybunałowi Sprawiedliwości (7); |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że art. 19 TUE, w którym skonkretyzowano potwierdzoną w art. 2 TUE wartość państwa prawnego, powierza zadanie zapewnienia pełnego stosowania prawa UE we wszystkich państwach członkowskich oraz ochrony sądowej praw jednostki na mocy wspomnianego prawa sądom i trybunałom krajowym oraz Trybunałowi Sprawiedliwości (7);

| G. | mając na uwadze, że wszelkie wyraźne ryzyko poważnego naruszenia przez państwo członkowskie wartości, o których mowa w art. 2 TUE, nie dotyczy wyłącznie państwa członkowskiego, w którym występuje ryzyko, ale wywiera wpływ na pozostałe państwa członkowskie, na ich wzajemne zaufanie, a nawet na charakter samej UE i prawa podstawowe przysługujące obywatelom na mocy prawa Unii; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że wszelkie wyraźne ryzyko poważnego naruszenia przez państwo członkowskie wartości, o których mowa w art. 2 TUE, nie dotyczy wyłącznie państwa członkowskiego, w którym występuje ryzyko, ale wywiera wpływ na pozostałe państwa członkowskie, na ich wzajemne zaufanie, a nawet na charakter samej UE i prawa podstawowe przysługujące obywatelom na mocy prawa Unii;

| H. | mając na uwadze, że w przeciwieństwie do art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) art. 7 TUE nie ogranicza się do obowiązków wynikających z Traktatów, oraz mając na uwadze, że Unia może ocenić, czy istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia wspólnych wartości w obszarach leżących w kompetencjach państw członkowskich; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że w przeciwieństwie do art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) art. 7 TUE nie ogranicza się do obowiązków wynikających z Traktatów, oraz mając na uwadze, że Unia może ocenić, czy istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia wspólnych wartości w obszarach leżących w kompetencjach państw członkowskich;

| I. | mając na uwadze, że od kilku lat sytuacja na Węgrzech pozostaje nieuregulowana i liczne kwestie wciąż budzą niepokój, a ponadto pojawiają się kolejne, co ma negatywny wpływ na wizerunek Unii, jej skuteczność i wiarygodność w odniesieniu do obrony praw podstawowych, praw człowieka i demokracji na świecie, oraz ukazuje konieczność rozwiązania tych kwestii poprzez wspólne działania; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że od kilku lat sytuacja na Węgrzech pozostaje nieuregulowana i liczne kwestie wciąż budzą niepokój, a ponadto pojawiają się kolejne, co ma negatywny wpływ na wizerunek Unii, jej skuteczność i wiarygodność w odniesieniu do obrony praw podstawowych, praw człowieka i demokracji na świecie, oraz ukazuje konieczność rozwiązania tych kwestii poprzez wspólne działania;

| J. | mając na uwadze, że po delegacji ad hoc Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych do Budapesztu, która trwała od 29 września do 1 października 2021 r., większość członków delegacji wciąż ma poważne obawy co do stanu demokracji, praworządności i praw podstawowych na Węgrzech; mając na uwadze, że delegacja doszła do wniosku, iż od 2018 roku sytuacja się nie poprawiła, a wręcz pogorszyła; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że po delegacji ad hoc Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych do Budapesztu, która trwała od 29 września do 1 października 2021 r., większość członków delegacji wciąż ma poważne obawy co do stanu demokracji, praworządności i praw podstawowych na Węgrzech; mając na uwadze, że delegacja doszła do wniosku, iż od 2018 roku sytuacja się nie poprawiła, a wręcz pogorszyła;

| K. | mając na uwadze, że rząd węgierski lekceważy zasadę pierwszeństwa prawa UE zapisaną w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, ale występuje do Trybunału Sprawiedliwości, aby zaskarżać obowiązujące akty europejskie; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że rząd węgierski lekceważy zasadę pierwszeństwa prawa UE zapisaną w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, ale występuje do Trybunału Sprawiedliwości, aby zaskarżać obowiązujące akty europejskie;

| L. | mając na uwadze, że w dniu 19 lipca 2022 r. parlament Węgier przyjął rezolucję, w której wezwał do ograniczenia uprawnień Parlamentu Europejskiego oraz do mianowania posłów do Parlamentu Europejskiego zamiast ich wyboru; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że w dniu 19 lipca 2022 r. parlament Węgier przyjął rezolucję, w której wezwał do ograniczenia uprawnień Parlamentu Europejskiego oraz do mianowania posłów do Parlamentu Europejskiego zamiast ich wyboru;

| M. | mając na uwadze, że pokojowe współistnienie różnych grup etnicznych pozytywnie wpływa na bogactwo kulturowe i dobrobyt narodu; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że pokojowe współistnienie różnych grup etnicznych pozytywnie wpływa na bogactwo kulturowe i dobrobyt narodu;

| N. | mając na uwadze, że blokowanie w Radzie środków ograniczających wobec Rosji podkopuje dążenia Unii do ochrony w Unii i poza jej granicami wartości zapisanych w art. 2 TUE i stwarza problem dla bezpieczeństwa Unii Europejskiej; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że blokowanie w Radzie środków ograniczających wobec Rosji podkopuje dążenia Unii do ochrony w Unii i poza jej granicami wartości zapisanych w art. 2 TUE i stwarza problem dla bezpieczeństwa Unii Europejskiej;

Funkcjonowanie systemu konstytucyjnego i wyborczego

| O. | mając na uwadze, że 13 lipca 2022 roku w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności za 2022 rok Komisja zaznaczyła, że przejrzystość i jakość prac legislacyjnych wciąż budzą obawy, a rząd Węgier bardzo intensywnie wykorzystuje swoje uprawnienia nadzwyczajne, w tym również w dziedzinach niezwiązanych z pandemią COVID-19, na którą się pierwotnie powoływał; mając na uwadze, że nieefektywne wykonywanie przez organy państwowe orzeczeń sądów europejskich i krajowych jest powodem do niepokoju; mając na uwadze, że trusty interesu publicznego otrzymujące znaczne środki publiczne i zarządzane przez członków zarządu blisko związanych z obecnym rządem zaczęły funkcjonować; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że 13 lipca 2022 roku w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności za 2022 rok Komisja zaznaczyła, że przejrzystość i jakość prac legislacyjnych wciąż budzą obawy, a rząd Węgier bardzo intensywnie wykorzystuje swoje uprawnienia nadzwyczajne, w tym również w dziedzinach niezwiązanych z pandemią COVID-19, na którą się pierwotnie powoływał; mając na uwadze, że nieefektywne wykonywanie przez organy państwowe orzeczeń sądów europejskich i krajowych jest powodem do niepokoju; mając na uwadze, że trusty interesu publicznego otrzymujące znaczne środki publiczne i zarządzane przez członków zarządu blisko związanych z obecnym rządem zaczęły funkcjonować;

| P. | mając na uwadze, że w rezolucji z 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami (8) Parlament uznał za całkowicie niezgodne z wartościami europejskimi decyzje rządu węgierskiego o przedłużeniu stanu wyjątkowego na czas nieokreślony, o upoważnieniu rządu do bezterminowego sprawowania władzy w drodze dekretów, a także o osłabieniu nadzoru parlamentu węgierskiego w sytuacjach nadzwyczajnych; mając na uwadze, że w zaleceniu z 20 lipca 2020 r. w sprawie krajowego programu reform Węgier na 2022 r., zawierającym opinię Rady na temat przedstawionego przez Węgry w 2020 r. programu konwergencji na 2022 r. (9) Rada zaleciła dopilnowanie, by jakiekolwiek środki nadzwyczajne były ściśle proporcjonalne, stosowane tylko przez niezbędny czas i zgodne z europejskimi i międzynarodowymi normami oraz by nie zakłócały działalności gospodarczej, stabilności otoczenia regulacyjnego ani skutecznego zaangażowania partnerów społecznych i zainteresowanych stron w proces kształtowania polityki; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że w rezolucji z 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami (8) Parlament uznał za całkowicie niezgodne z wartościami europejskimi decyzje rządu węgierskiego o przedłużeniu stanu wyjątkowego na czas nieokreślony, o upoważnieniu rządu do bezterminowego sprawowania władzy w drodze dekretów, a także o osłabieniu nadzoru parlamentu węgierskiego w sytuacjach nadzwyczajnych; mając na uwadze, że w zaleceniu z 20 lipca 2020 r. w sprawie krajowego programu reform Węgier na 2022 r., zawierającym opinię Rady na temat przedstawionego przez Węgry w 2020 r. programu konwergencji na 2022 r. (9) Rada zaleciła dopilnowanie, by jakiekolwiek środki nadzwyczajne były ściśle proporcjonalne, stosowane tylko przez niezbędny czas i zgodne z europejskimi i międzynarodowymi normami oraz by nie zakłócały działalności gospodarczej, stabilności otoczenia regulacyjnego ani skutecznego zaangażowania partnerów społecznych i zainteresowanych stron w proces kształtowania polityki;

| Q. | mając na uwadze, że w drugim wstępnym sprawozdaniu na temat zgodności przyjętym 25 września 2020 r. działająca przy Radzie Europy Grupa Państw przeciwko Korupcji (GRECO) z zadowoleniem przyjęła poprawki w ustawie o Zgromadzeniu Narodowym; ułatwiły one stosowanie przepisów zakazujących posłom podejmowania niektórych rodzajów działalności lub ograniczających taką działalność przez jasne określenie, jakie konsekwencje czekają posłów nieprzestrzegających tych przepisów; mając na uwadze, że w sprawozdaniu stwierdzono jednak również, że niezbędne są bardziej zdecydowane środki mające ulepszyć obowiązujące ramy integralności węgierskiego parlamentu, w szczególności podniesienie poziomu przejrzystości i konsultacji w procesie ustawodawczym (w tym wprowadzenie zasad interakcji z lobbystami), przyjęcie kodeksu postępowania dla posłów (obejmującego w szczególności różne sytuacje mogące prowadzić do konfliktu interesów), dopracowanie zasad zobowiązujących posłów do doraźnego ujawniania potencjalnych konfliktów między działalnością parlamentarną a prywatnymi interesami, ujednolicenie formatu deklaracji majątkowych oraz nowelizacja szerokiego immunitetu poselskiego, a także zapewnienie skutecznego nadzoru nad przestrzeganiem zasad postępowania, konfliktami interesów i oświadczeniami majątkowymi, jak również egzekwowania w tym względzie; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że w drugim wstępnym sprawozdaniu na temat zgodności przyjętym 25 września 2020 r. działająca przy Radzie Europy Grupa Państw przeciwko Korupcji (GRECO) z zadowoleniem przyjęła poprawki w ustawie o Zgromadzeniu Narodowym; ułatwiły one stosowanie przepisów zakazujących posłom podejmowania niektórych rodzajów działalności lub ograniczających taką działalność przez jasne określenie, jakie konsekwencje czekają posłów nieprzestrzegających tych przepisów; mając na uwadze, że w sprawozdaniu stwierdzono jednak również, że niezbędne są bardziej zdecydowane środki mające ulepszyć obowiązujące ramy integralności węgierskiego parlamentu, w szczególności podniesienie poziomu przejrzystości i konsultacji w procesie ustawodawczym (w tym wprowadzenie zasad interakcji z lobbystami), przyjęcie kodeksu postępowania dla posłów (obejmującego w szczególności różne sytuacje mogące prowadzić do konfliktu interesów), dopracowanie zasad zobowiązujących posłów do doraźnego ujawniania potencjalnych konfliktów między działalnością parlamentarną a prywatnymi interesami, ujednolicenie formatu deklaracji majątkowych oraz nowelizacja szerokiego immunitetu poselskiego, a także zapewnienie skutecznego nadzoru nad przestrzeganiem zasad postępowania, konfliktami interesów i oświadczeniami majątkowymi, jak również egzekwowania w tym względzie;

| R. | mają na uwadze, że w oświadczeniu z 20 listopada 2020 r. komisarz praw człowieka Rady Europy wezwała parlament węgierski do przesunięcia głosowania nad projektami ustaw w obawie, że szereg propozycji zawartych w skomplikowanym pakiecie legislacyjnym, przedstawionym bez konsultacji i odnoszącym się do kwestii obejmujących funkcjonowanie sądownictwa, prawo wyborcze, krajowe struktury zajmujące się prawami człowieka, nadzór nad funduszami publicznymi oraz prawa człowieka osób LGBTI, może posłużyć do osłabienia demokracji, praworządności i praw człowieka na Węgrzech; mając na uwadze, że w opinii z 2 lipca 2021 r. w sprawie poprawek do konstytucji przyjętych w grudniu 2020 r. przez parlament węgierski Komisja Wenecka odnotowała z zaniepokojeniem, że poprawki do konstytucji uchwalono podczas stanu wyjątkowego i bez konsultacji publicznych, a uzasadnienie liczy zaledwie trzy strony; mając na uwadze, że Komisja Wenecka zaznaczyła także, że art. 6, 9 i 11 dziewiątej poprawki zmieniającej węgierską ustawę zasadniczą, odnoszące się do wypowiedzenia wojny, kontroli nad węgierskimi siłami obrony i „specjalnego porządku prawnego” związanego ze stanem wojny, stanem wyjątkowym i stanem zagrożenia, stanowią zasadniczo, że większość szczegółów zostanie określona w ustawach kardynalnych, co może rodzić poważne pytania o zakres uprawnień państwa w czasie obowiązywania stanów nadzwyczajnych; mając na uwadze, że w odniesieniu do likwidacji Krajowej Rady Obrony i powierzenia jej uprawnień rządowi Komisja Wenecka zauważyła, że – chociaż nie jest to sprzeczne ze standardami europejskimi – prowadzi to do skupienia uprawnień kryzysowych w rękach władzy wykonawczej, czego nie można uznać za pozytywny sygnał, zwłaszcza że w uzasadnieniu nie wyjaśniono, dlaczego taka zmiana jest pożądana lub konieczna; |
| --- | --- |

R.

mają na uwadze, że w oświadczeniu z 20 listopada 2020 r. komisarz praw człowieka Rady Europy wezwała parlament węgierski do przesunięcia głosowania nad projektami ustaw w obawie, że szereg propozycji zawartych w skomplikowanym pakiecie legislacyjnym, przedstawionym bez konsultacji i odnoszącym się do kwestii obejmujących funkcjonowanie sądownictwa, prawo wyborcze, krajowe struktury zajmujące się prawami człowieka, nadzór nad funduszami publicznymi oraz prawa człowieka osób LGBTI, może posłużyć do osłabienia demokracji, praworządności i praw człowieka na Węgrzech; mając na uwadze, że w opinii z 2 lipca 2021 r. w sprawie poprawek do konstytucji przyjętych w grudniu 2020 r. przez parlament węgierski Komisja Wenecka odnotowała z zaniepokojeniem, że poprawki do konstytucji uchwalono podczas stanu wyjątkowego i bez konsultacji publicznych, a uzasadnienie liczy zaledwie trzy strony; mając na uwadze, że Komisja Wenecka zaznaczyła także, że art. 6, 9 i 11 dziewiątej poprawki zmieniającej węgierską ustawę zasadniczą, odnoszące się do wypowiedzenia wojny, kontroli nad węgierskimi siłami obrony i „specjalnego porządku prawnego” związanego ze stanem wojny, stanem wyjątkowym i stanem zagrożenia, stanowią zasadniczo, że większość szczegółów zostanie określona w ustawach kardynalnych, co może rodzić poważne pytania o zakres uprawnień państwa w czasie obowiązywania stanów nadzwyczajnych; mając na uwadze, że w odniesieniu do likwidacji Krajowej Rady Obrony i powierzenia jej uprawnień rządowi Komisja Wenecka zauważyła, że – chociaż nie jest to sprzeczne ze standardami europejskimi – prowadzi to do skupienia uprawnień kryzysowych w rękach władzy wykonawczej, czego nie można uznać za pozytywny sygnał, zwłaszcza że w uzasadnieniu nie wyjaśniono, dlaczego taka zmiana jest pożądana lub konieczna;

| S. | mając na uwadze, że 12 lutego 2021 r. Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy odnotował ogólnie negatywną sytuację samorządu lokalnego i regionalnego, wynikającą z powszechnego braku zgodności z Europejską kartą samorządu lokalnego, a także wyraził zaniepokojenie wyraźną tendencją ku ponownej centralizacji, brakiem skutecznych konsultacji oraz znaczną ingerencją państwa w funkcjonowanie gmin; mając na uwadze, że Kongres zwrócił również uwagę na pewne niedociągnięcia w sytuacji samorządu lokalnego na Węgrzech, takie jak brak zasobów finansowych dostępnych dla władz lokalnych oraz ich niezdolność do rekrutacji personelu o wysokich kwalifikacjach; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że 12 lutego 2021 r. Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy odnotował ogólnie negatywną sytuację samorządu lokalnego i regionalnego, wynikającą z powszechnego braku zgodności z Europejską kartą samorządu lokalnego, a także wyraził zaniepokojenie wyraźną tendencją ku ponownej centralizacji, brakiem skutecznych konsultacji oraz znaczną ingerencją państwa w funkcjonowanie gmin; mając na uwadze, że Kongres zwrócił również uwagę na pewne niedociągnięcia w sytuacji samorządu lokalnego na Węgrzech, takie jak brak zasobów finansowych dostępnych dla władz lokalnych oraz ich niezdolność do rekrutacji personelu o wysokich kwalifikacjach;

| T. | mając na uwadze, że wprowadzane przez lata zmiany w kodeksie wyborczym polegające na modyfikowaniu granic okręgów wyborczych i zasad wyłaniania zwycięzców są niekorzystne dla partii opozycyjnych; mając na uwadze, że 18 października 2021 r. we wspólnej opinii w sprawie zmian wprowadzonych w 2020 r. do prawa wyborczego Komisja Wenecka i działające w OBWE Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) podkreśliły, że szybkie przyjmowanie przepisów i brak realnych konsultacji publicznych są szczególnie niepokojące, gdy odnoszą się do przepisów wyborczych, których nie należy traktować jak instrumentu politycznego; mając na uwadze, że Komisja Wenecka i ODIHR przedstawiły także główne zalecenie dotyczące zmian w sekcji 3 i sekcji 68 ustawy CLXVII z 2020 r. o zmianie niektórych ustaw odnoszących się do wyborów, przewidujące znaczne ograniczenie liczby jednomandatowych okręgów wyborczych i liczby komitatów, w których każda partia musi wyznaczyć kandydatów jednocześnie, aby móc wystawić krajową listę kandydatów, jak również szereg dalszych zaleceń; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że wprowadzane przez lata zmiany w kodeksie wyborczym polegające na modyfikowaniu granic okręgów wyborczych i zasad wyłaniania zwycięzców są niekorzystne dla partii opozycyjnych; mając na uwadze, że 18 października 2021 r. we wspólnej opinii w sprawie zmian wprowadzonych w 2020 r. do prawa wyborczego Komisja Wenecka i działające w OBWE Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) podkreśliły, że szybkie przyjmowanie przepisów i brak realnych konsultacji publicznych są szczególnie niepokojące, gdy odnoszą się do przepisów wyborczych, których nie należy traktować jak instrumentu politycznego; mając na uwadze, że Komisja Wenecka i ODIHR przedstawiły także główne zalecenie dotyczące zmian w sekcji 3 i sekcji 68 ustawy CLXVII z 2020 r. o zmianie niektórych ustaw odnoszących się do wyborów, przewidujące znaczne ograniczenie liczby jednomandatowych okręgów wyborczych i liczby komitatów, w których każda partia musi wyznaczyć kandydatów jednocześnie, aby móc wystawić krajową listę kandydatów, jak również szereg dalszych zaleceń;

| U. | mając na uwadze, że ze względu na demokratyczny charakter naszych społeczeństw zasadnicze znaczenie mają wybory demokratyczne organizowane na równych warunkach; mając na uwadze, że w reakcji na obawy dotyczące uczciwości wyborów i apele społeczeństwa obywatelskiego OBWE postanowiła wysłać pełnoskalową międzynarodową misję obserwacji wyborów w celu obserwacji wyborów powszechnych i referendum, które odbyły się 3 kwietnia 2022 r., co jest rzadkością w odniesieniu do państwa członkowskiego UE; mając na uwadze, że w oświadczeniu o wstępnych ustaleniach oraz wnioskach opublikowanym 4 kwietnia 2022 r. międzynarodowa misja obserwacji wyborów OBWE stwierdziła, że wybory parlamentarne i referendum były dobrze zorganizowane i profesjonalnie zarządzane, cieniem położył się na nich jednak brak równych warunków działania; mając na uwadze, że kandydaci mieli w dużej mierze możliwość swobodnego promowania swoich kandydatur, lecz kampania wyborcza, choć miała charakter konkurencyjny, cechowała się wysoce negatywnym tonem i powszechnym współdziałaniem koalicji rządzącej z rządem, a brak przejrzystości i niewystarczający nadzór nad finansowaniem kampanii przynosiły dodatkowe korzyści koalicji rządzącej; mając na uwadze, że sposobu, w jaki komisje wyborcze i sądy rozpatrzyły wiele sporów wyborczych, nie można uznać za zapewnienie skutecznego środka odwoławczego; mając na uwadze, że w sprawozdaniu końcowym opublikowanym 29 lipca 2022 r. międzynarodowa misja obserwacji wyborów OBWE wskazała, że wiele wcześniejszych zaleceń ODIHR pozostaje w dużej mierze niewdrożonych, co obejmuje również zalecenia dotyczące praw wyborczych, zapobiegania niewłaściwemu wykorzystywaniu zasobów administracyjnych, rozmywania funkcji państwa i partii, wolności mediów, finansowania kampanii i obserwacji wyborów przez obywateli; mając na uwadze, że w przeciwieństwie do dobrych praktyk międzynarodowych węgierskie przepisy dopuszczają odchylenia od średniej liczby wyborców w jednym okręgu wyborczym do 20 %, a wbrew przepisom krajowym węgierski parlament nie dokonał przeglądu granic okręgów wyborczych, które przekroczyły ustalony limit odchylenia po wyborach w 2018 r.; mając na uwadze, że nierówny podział wyborców między okręgami wyborczymi, z odchyleniami od średniej dochodzącymi do 33 %, podważa zasadę równości głosowania; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że ze względu na demokratyczny charakter naszych społeczeństw zasadnicze znaczenie mają wybory demokratyczne organizowane na równych warunkach; mając na uwadze, że w reakcji na obawy dotyczące uczciwości wyborów i apele społeczeństwa obywatelskiego OBWE postanowiła wysłać pełnoskalową międzynarodową misję obserwacji wyborów w celu obserwacji wyborów powszechnych i referendum, które odbyły się 3 kwietnia 2022 r., co jest rzadkością w odniesieniu do państwa członkowskiego UE; mając na uwadze, że w oświadczeniu o wstępnych ustaleniach oraz wnioskach opublikowanym 4 kwietnia 2022 r. międzynarodowa misja obserwacji wyborów OBWE stwierdziła, że wybory parlamentarne i referendum były dobrze zorganizowane i profesjonalnie zarządzane, cieniem położył się na nich jednak brak równych warunków działania; mając na uwadze, że kandydaci mieli w dużej mierze możliwość swobodnego promowania swoich kandydatur, lecz kampania wyborcza, choć miała charakter konkurencyjny, cechowała się wysoce negatywnym tonem i powszechnym współdziałaniem koalicji rządzącej z rządem, a brak przejrzystości i niewystarczający nadzór nad finansowaniem kampanii przynosiły dodatkowe korzyści koalicji rządzącej; mając na uwadze, że sposobu, w jaki komisje wyborcze i sądy rozpatrzyły wiele sporów wyborczych, nie można uznać za zapewnienie skutecznego środka odwoławczego; mając na uwadze, że w sprawozdaniu końcowym opublikowanym 29 lipca 2022 r. międzynarodowa misja obserwacji wyborów OBWE wskazała, że wiele wcześniejszych zaleceń ODIHR pozostaje w dużej mierze niewdrożonych, co obejmuje również zalecenia dotyczące praw wyborczych, zapobiegania niewłaściwemu wykorzystywaniu zasobów administracyjnych, rozmywania funkcji państwa i partii, wolności mediów, finansowania kampanii i obserwacji wyborów przez obywateli; mając na uwadze, że w przeciwieństwie do dobrych praktyk międzynarodowych węgierskie przepisy dopuszczają odchylenia od średniej liczby wyborców w jednym okręgu wyborczym do 20 %, a wbrew przepisom krajowym węgierski parlament nie dokonał przeglądu granic okręgów wyborczych, które przekroczyły ustalony limit odchylenia po wyborach w 2018 r.; mając na uwadze, że nierówny podział wyborców między okręgami wyborczymi, z odchyleniami od średniej dochodzącymi do 33 %, podważa zasadę równości głosowania;

| V. | mając na uwadze, że 24 maja 2022 r. parlament Węgier przyjął 10. poprawkę do ustawy zasadniczej, która umożliwia rządowi ogłoszenie stanu zagrożenia w przypadku konfliktu zbrojnego, wojny lub katastrofy humanitarnej w sąsiednim kraju; mając na uwadze, że parlament zmienił również ustawę o zarządzaniu kryzysowym, umożliwiając rządowi uchylanie ustaw przyjętych przez parlament w drodze dekretów nadzwyczajnych w każdej dziedzinie w czasie obowiązywania stanu zagrożenia ogłoszonego ze względu na konflikt zbrojny, wojnę lub katastrofę humanitarną w sąsiednim kraju, z możliwością zawieszenia lub ograniczenia korzystania z praw podstawowych w stopniu większym niż dopuszczalny w zwykłych okolicznościach; mając na uwadze, że 8 czerwca 2022 r. parlament Węgier przyjął ustawę VI z 2022 r., która weszła w życie tego samego dnia, w sprawie łagodzenia odczuwalnych na Węgrzech skutków konfliktu zbrojnego i katastrofy humanitarnej w sąsiednim kraju; mając na uwadze, że ustawa ta upoważnia rząd do przedłużenia obowiązywania nadzwyczajnych dekretów rządowych do czasu, aż uchyli on stan zagrożenia; |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że 24 maja 2022 r. parlament Węgier przyjął 10. poprawkę do ustawy zasadniczej, która umożliwia rządowi ogłoszenie stanu zagrożenia w przypadku konfliktu zbrojnego, wojny lub katastrofy humanitarnej w sąsiednim kraju; mając na uwadze, że parlament zmienił również ustawę o zarządzaniu kryzysowym, umożliwiając rządowi uchylanie ustaw przyjętych przez parlament w drodze dekretów nadzwyczajnych w każdej dziedzinie w czasie obowiązywania stanu zagrożenia ogłoszonego ze względu na konflikt zbrojny, wojnę lub katastrofę humanitarną w sąsiednim kraju, z możliwością zawieszenia lub ograniczenia korzystania z praw podstawowych w stopniu większym niż dopuszczalny w zwykłych okolicznościach; mając na uwadze, że 8 czerwca 2022 r. parlament Węgier przyjął ustawę VI z 2022 r., która weszła w życie tego samego dnia, w sprawie łagodzenia odczuwalnych na Węgrzech skutków konfliktu zbrojnego i katastrofy humanitarnej w sąsiednim kraju; mając na uwadze, że ustawa ta upoważnia rząd do przedłużenia obowiązywania nadzwyczajnych dekretów rządowych do czasu, aż uchyli on stan zagrożenia;

| W. | mając na uwadze, że od czasu jej przyjęcia ustawę zasadniczą zmieniano dziesięć razy; mając na uwadze, że ustawy kardynalne dotyczą 35 zagadnień i obecnie stanowią ponad 300 aktów prawnych przyjętych od 2011 r., często bez konsultacji społecznych, nawet jeśli miały wpływ na prawa podstawowe; |
| --- | --- |

W.

mając na uwadze, że od czasu jej przyjęcia ustawę zasadniczą zmieniano dziesięć razy; mając na uwadze, że ustawy kardynalne dotyczą 35 zagadnień i obecnie stanowią ponad 300 aktów prawnych przyjętych od 2011 r., często bez konsultacji społecznych, nawet jeśli miały wpływ na prawa podstawowe;

| X. | mając na uwadze, że we wspólnym oświadczeniu wydanym w 2013 r. prezesi trybunałów konstytucyjnych Węgier i Rumunii podkreślili szczególną odpowiedzialność spoczywającą na trybunałach konstytucyjnych w krajach rządzonych przez większość dwóch trzecich; mając na uwadze, że zgodnie z czwartą poprawką do ustawy zasadniczej należy uchylić orzeczenia, które Trybunał Konstytucyjny wydał przed wejściem w życie ustawy zasadniczej; mając na uwadze, że w swoich orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny Węgier w coraz większym stopniu opiera się na pojęciu tożsamości konstytucyjnej; mając na uwadze, że w orzecznictwie pojęcie tożsamości konstytucyjnej ustala się w poszczególnych przypadkach i że ma ono pierwszeństwo przed ustawą zasadniczą; mając na uwadze, że rząd węgierski coraz częściej zwraca się do Trybunału Konstytucyjnego, aby nie musieć wykonywać wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE); mając na uwadze, że 18 maja 2022 r. Trybunał Konstytucyjny zablokował referenda w sprawie planów rządu dotyczących budowy kampusu w Budapeszcie dla Uniwersytetu Fudan i przedłużenia zasiłku dla bezrobotnych z obecnych trzech do maksymalnie dziewięciu miesięcy; |
| --- | --- |

X.

mając na uwadze, że we wspólnym oświadczeniu wydanym w 2013 r. prezesi trybunałów konstytucyjnych Węgier i Rumunii podkreślili szczególną odpowiedzialność spoczywającą na trybunałach konstytucyjnych w krajach rządzonych przez większość dwóch trzecich; mając na uwadze, że zgodnie z czwartą poprawką do ustawy zasadniczej należy uchylić orzeczenia, które Trybunał Konstytucyjny wydał przed wejściem w życie ustawy zasadniczej; mając na uwadze, że w swoich orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny Węgier w coraz większym stopniu opiera się na pojęciu tożsamości konstytucyjnej; mając na uwadze, że w orzecznictwie pojęcie tożsamości konstytucyjnej ustala się w poszczególnych przypadkach i że ma ono pierwszeństwo przed ustawą zasadniczą; mając na uwadze, że rząd węgierski coraz częściej zwraca się do Trybunału Konstytucyjnego, aby nie musieć wykonywać wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE); mając na uwadze, że 18 maja 2022 r. Trybunał Konstytucyjny zablokował referenda w sprawie planów rządu dotyczących budowy kampusu w Budapeszcie dla Uniwersytetu Fudan i przedłużenia zasiłku dla bezrobotnych z obecnych trzech do maksymalnie dziewięciu miesięcy;

| Y. | mając na uwadze, że wśród ekspertów umacnia się konsensus, że Węgry nie są już demokracją; mając na uwadze, że według opracowanego przez Uniwersytet w Göteborgu wskaźnika V-Dem Democracy Index za 2019 r. Węgry stały się pierwszym państwem autorytarnym w historii UE; mając na uwadze, że Węgry określono mianem „reżimu hybrydowego” po tym jak utraciły status „częściowo ugruntowanej demokracji” w sprawozdaniu organizacji Freedom House pt. „Narody w czasie przemian” z 2020 r.; mając na uwadze, że Węgry zostały uznane za „wadliwą demokrację” i zajęły 56. miejsce pośród 167 krajów (jedno miejsce w dół w porównaniu z 2020 r.) w indeksie demokracji za 2022 r. sporządzonym przez Economist Intelligence Unit; według opracowanego przez Uniwersytet w Göteborgu wskaźnika V-Dem Democracy Index za 2022 r. w ostatnim dziesięcioleciu Węgry były jednym z państw członkowskich UE o najsilniejszych tendencjach autokratycznych na świecie; |
| --- | --- |

Y.

mając na uwadze, że wśród ekspertów umacnia się konsensus, że Węgry nie są już demokracją; mając na uwadze, że według opracowanego przez Uniwersytet w Göteborgu wskaźnika V-Dem Democracy Index za 2019 r. Węgry stały się pierwszym państwem autorytarnym w historii UE; mając na uwadze, że Węgry określono mianem „reżimu hybrydowego” po tym jak utraciły status „częściowo ugruntowanej demokracji” w sprawozdaniu organizacji Freedom House pt. „Narody w czasie przemian” z 2020 r.; mając na uwadze, że Węgry zostały uznane za „wadliwą demokrację” i zajęły 56. miejsce pośród 167 krajów (jedno miejsce w dół w porównaniu z 2020 r.) w indeksie demokracji za 2022 r. sporządzonym przez Economist Intelligence Unit; według opracowanego przez Uniwersytet w Göteborgu wskaźnika V-Dem Democracy Index za 2022 r. w ostatnim dziesięcioleciu Węgry były jednym z państw członkowskich UE o najsilniejszych tendencjach autokratycznych na świecie;

Niezależność sądownictwa i innych instytucji oraz prawa sędziów

| Z. | mając na uwadze, że 13 lipca 2022 r. w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2022 r. Komisja wskazała, że w odniesieniu do niezależności sądów obawy wyrażone w kontekście procedury przewidzianej w art. 7 ust. 1 TUE, wszczętej przez Parlament Europejski, a także w poprzednich sprawozdaniach na temat praworządności pozostają nierozwiane, podobnie jak w przypadku odpowiedniego zalecenia wydanego w ramach europejskiego semestru; mając na uwadze, że obawy te dotyczą w szczególności wyzwań, przed jakimi stoi niezależna Krajowa Rada Sądownictwa, która równoważy uprawnienia Prezesa Krajowego Urzędu Sądownictwa, przepisy dotyczące wyboru prezesa Sądu Najwyższego (Kúria), a także możliwość podejmowania decyzji uznaniowych w odniesieniu do mianowań sądowych, awansów, przydziału spraw oraz premii dla sędziów i organów wykonawczych sądu; mając na uwadze, że pod względem skuteczności i jakości system wymiaru sprawiedliwości funkcjonuje dobrze pod względem czasu trwania postępowań i charakteryzuje się ogólnie wysokim poziomem cyfryzacji, a także mając na uwadze, że wynagrodzenia sędziów i prokuratorów nadal rosną stopniowo; mając na uwadze, że 26 sierpnia 2022 r. kilka organizacji społeczeństwa obywatelskiego zwróciło się do ministra sprawiedliwości o rozwiązanie problemów węgierskiego sądownictwa po przeprowadzeniu szeroko zakrojonych konsultacji z ogółem społeczeństwa i ekspertami, w tym samorządowymi i przedstawicielskimi organami wymiaru sprawiedliwości i Komisją Wenecką; |
| --- | --- |

Z.

mając na uwadze, że 13 lipca 2022 r. w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2022 r. Komisja wskazała, że w odniesieniu do niezależności sądów obawy wyrażone w kontekście procedury przewidzianej w art. 7 ust. 1 TUE, wszczętej przez Parlament Europejski, a także w poprzednich sprawozdaniach na temat praworządności pozostają nierozwiane, podobnie jak w przypadku odpowiedniego zalecenia wydanego w ramach europejskiego semestru; mając na uwadze, że obawy te dotyczą w szczególności wyzwań, przed jakimi stoi niezależna Krajowa Rada Sądownictwa, która równoważy uprawnienia Prezesa Krajowego Urzędu Sądownictwa, przepisy dotyczące wyboru prezesa Sądu Najwyższego (Kúria), a także możliwość podejmowania decyzji uznaniowych w odniesieniu do mianowań sądowych, awansów, przydziału spraw oraz premii dla sędziów i organów wykonawczych sądu; mając na uwadze, że pod względem skuteczności i jakości system wymiaru sprawiedliwości funkcjonuje dobrze pod względem czasu trwania postępowań i charakteryzuje się ogólnie wysokim poziomem cyfryzacji, a także mając na uwadze, że wynagrodzenia sędziów i prokuratorów nadal rosną stopniowo; mając na uwadze, że 26 sierpnia 2022 r. kilka organizacji społeczeństwa obywatelskiego zwróciło się do ministra sprawiedliwości o rozwiązanie problemów węgierskiego sądownictwa po przeprowadzeniu szeroko zakrojonych konsultacji z ogółem społeczeństwa i ekspertami, w tym samorządowymi i przedstawicielskimi organami wymiaru sprawiedliwości i Komisją Wenecką;

| AA. | mając na uwadze, że 23 listopada 2021 r., w wyroku w sprawie w sprawie C-564/19 IS„Illégalité de l’ordonnance de renvoi”, TSUE orzekł, że art. 267 TFUE należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by sąd najwyższy państwa członkowskiego stwierdził niezgodność z prawem wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym ze względu na to, że postawione pytania nie mają znaczenia dla sprawy i nie są niezbędne do rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym; mając na uwadze, że zasada pierwszeństwa prawa UE wymaga, aby sąd niższej instancji nie uwzględniał takiego orzeczenia krajowego sądu najwyższego; mając na uwadze, że art. 267 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko sędziemu krajowemu z tego powodu, że zwrócił się on do TSUE z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym na podstawie tego artykułu; |
| --- | --- |

AA.

mając na uwadze, że 23 listopada 2021 r., w wyroku w sprawie w sprawie C-564/19 IS„Illégalité de l’ordonnance de renvoi”, TSUE orzekł, że art. 267 TFUE należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by sąd najwyższy państwa członkowskiego stwierdził niezgodność z prawem wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym ze względu na to, że postawione pytania nie mają znaczenia dla sprawy i nie są niezbędne do rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym; mając na uwadze, że zasada pierwszeństwa prawa UE wymaga, aby sąd niższej instancji nie uwzględniał takiego orzeczenia krajowego sądu najwyższego; mając na uwadze, że art. 267 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko sędziemu krajowemu z tego powodu, że zwrócił się on do TSUE z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym na podstawie tego artykułu;

| AB. | mając na uwadze, że w oświadczeniu wydanym 14 grudnia 2018 r. komisarz praw człowieka Rady Europy wezwała prezydenta Węgier, aby odesłał do parlamentu pakiet ustawodawczy dotyczący sądów administracyjnych; mając na uwadze, że w opinii z 19 marca 2019 r. w sprawie ustawy o sądach administracyjnych oraz ustawy o wejściu w życie ustawy o sądach administracyjnych i niektórych przepisów przejściowych Komisja Wenecka stwierdziła, że poważnym błędem w systemie organizacyjnym i administracyjnym sądów administracyjnych jest skupienie bardzo szerokich uprawnień w rękach kilku zainteresowanych stron, a także brak skutecznych mechanizmów kontroli i równowagi ograniczających te uprawnienia; |
| --- | --- |

AB.

mając na uwadze, że w oświadczeniu wydanym 14 grudnia 2018 r. komisarz praw człowieka Rady Europy wezwała prezydenta Węgier, aby odesłał do parlamentu pakiet ustawodawczy dotyczący sądów administracyjnych; mając na uwadze, że w opinii z 19 marca 2019 r. w sprawie ustawy o sądach administracyjnych oraz ustawy o wejściu w życie ustawy o sądach administracyjnych i niektórych przepisów przejściowych Komisja Wenecka stwierdziła, że poważnym błędem w systemie organizacyjnym i administracyjnym sądów administracyjnych jest skupienie bardzo szerokich uprawnień w rękach kilku zainteresowanych stron, a także brak skutecznych mechanizmów kontroli i równowagi ograniczających te uprawnienia;

| AC. | mając na uwadze, że 21 maja 2019 r. w sprawozdaniu sporządzonym w następstwie wizyty na Węgrzech w dniach 4–8 lutego 2019 r. komisarz praw człowieka Rady Europy odnotowała, że szereg reform sądownictwa na Węgrzech po roku 2010 wzbudził obawy dotyczące ich wpływu na niezależność sądownictwa, a w przypadku systemu sądów powszechnych nasuwają się pytania dotyczące skuteczności nadzoru KRS nad przewodniczącym Krajowego Urzędu Sądownictwa w związku z niedawnymi anomaliami zaobserwowanymi w stosunkach między tymi instytucjami sądownictwa w odniesieniu do procedur mianowania; mając na uwadze, że chociaż komisarz z zadowoleniem przyjęła niedawne zmiany w pierwotnych przepisach w sprawie sądów administracyjnych w reakcji na opinię Komisji Weneckiej, nie była przekonana, że zmiany są wystarczające wobec poważnych problemów stwierdzonych przez Komisję Wenecką; |
| --- | --- |

AC.

mając na uwadze, że 21 maja 2019 r. w sprawozdaniu sporządzonym w następstwie wizyty na Węgrzech w dniach 4–8 lutego 2019 r. komisarz praw człowieka Rady Europy odnotowała, że szereg reform sądownictwa na Węgrzech po roku 2010 wzbudził obawy dotyczące ich wpływu na niezależność sądownictwa, a w przypadku systemu sądów powszechnych nasuwają się pytania dotyczące skuteczności nadzoru KRS nad przewodniczącym Krajowego Urzędu Sądownictwa w związku z niedawnymi anomaliami zaobserwowanymi w stosunkach między tymi instytucjami sądownictwa w odniesieniu do procedur mianowania; mając na uwadze, że chociaż komisarz z zadowoleniem przyjęła niedawne zmiany w pierwotnych przepisach w sprawie sądów administracyjnych w reakcji na opinię Komisji Weneckiej, nie była przekonana, że zmiany są wystarczające wobec poważnych problemów stwierdzonych przez Komisję Wenecką;

| AD. | mając na uwadze, że w 2019 r. parlament Węgier postanowił opóźnić wejście w życie pakietu ustawodawczego dotyczącego sądów administracyjnych, a rząd stwierdził, że zrezygnował z pomysłu wprowadzenia osobnych sądów administracyjnych; mając na uwadze, że kilka ważnych elementów pakietu wprowadzono szeregiem poprawek ustawodawczych przyjętych w latach 2019–2021; |
| --- | --- |

AD.

mając na uwadze, że w 2019 r. parlament Węgier postanowił opóźnić wejście w życie pakietu ustawodawczego dotyczącego sądów administracyjnych, a rząd stwierdził, że zrezygnował z pomysłu wprowadzenia osobnych sądów administracyjnych; mając na uwadze, że kilka ważnych elementów pakietu wprowadzono szeregiem poprawek ustawodawczych przyjętych w latach 2019–2021;

| AE. | mając na uwadze, że w oświadczeniu wydanym 28 listopada 2019 r. komisarz praw człowieka Rady Europy wezwała parlament węgierski, aby zmienił projekt ustawy wpływający na niezależność sądownictwa; mając na uwadze, że komisarz uznała, że przepisy umożliwiające organom administracyjnym składanie skarg konstytucyjnych w następstwie niekorzystnych orzeczeń sądów powszechnych budzą obawy co do utrzymania gwarancji sprawiedliwego procesu dla indywidualnych skarżących oraz – w połączeniu z proponowanymi zmianami dotyczącymi kwalifikacji i mianowania sędziów oraz jednolitości orzecznictwa – środki ustawodawcze grożą także ograniczeniem niezależności poszczególnych sędziów w zakresie ich podstawowych obowiązków oraz powstawaniem zbędnych hierarchii w systemie sądownictwa; |
| --- | --- |

AE.

mając na uwadze, że w oświadczeniu wydanym 28 listopada 2019 r. komisarz praw człowieka Rady Europy wezwała parlament węgierski, aby zmienił projekt ustawy wpływający na niezależność sądownictwa; mając na uwadze, że komisarz uznała, że przepisy umożliwiające organom administracyjnym składanie skarg konstytucyjnych w następstwie niekorzystnych orzeczeń sądów powszechnych budzą obawy co do utrzymania gwarancji sprawiedliwego procesu dla indywidualnych skarżących oraz – w połączeniu z proponowanymi zmianami dotyczącymi kwalifikacji i mianowania sędziów oraz jednolitości orzecznictwa – środki ustawodawcze grożą także ograniczeniem niezależności poszczególnych sędziów w zakresie ich podstawowych obowiązków oraz powstawaniem zbędnych hierarchii w systemie sądownictwa;

| AF. | mając na uwadze, że 16 października 2021 r., w opinii w sprawie poprawek do ustawy o organizacji i administracji oraz ustawy o statusie prawnym i wynagrodzeniu sędziów, przyjętych przez parlament Węgier w grudniu 2020 r., Komisja Wenecka powtórzyła zalecenia dotyczące roli przewodniczącego Krajowego Urzędu Sądownictwa z opinii z 2012 r., których władze nie uwzględniły; mając na uwadze, że Komisja Wenecka zaleciła także ustanowienie jasnych, przejrzystych i przewidywalnych warunków dla sędziów delegowanych, którym po okresie delegacji mają być powierzone wyższe stanowiska; mając na uwadze, że Komisja Wenecka przedstawiła szereg zaleceń dotyczących przydzielania spraw, uprawnień przewodniczącego Kúrii do zwiększania liczby członków składów orzekających, orzeczeń w sprawie jednolitości i składu izb w procedurze rozpoznawania skargi na brak jednolitości; mając na uwadze, że Komisja Wenecka zaobserwowała również, że system mianowania przewodniczącego Kúrii wprowadzony poprawkami z 2019 r. może stwarzać poważne ryzyko upolitycznienia i pociągać za sobą istotne konsekwencje dla niezależności sądownictwa lub jej postrzegania przez społeczeństwo, zważywszy zasadnicze znaczenie tego stanowiska w systemie sądownictwa; |
| --- | --- |

AF.

mając na uwadze, że 16 października 2021 r., w opinii w sprawie poprawek do ustawy o organizacji i administracji oraz ustawy o statusie prawnym i wynagrodzeniu sędziów, przyjętych przez parlament Węgier w grudniu 2020 r., Komisja Wenecka powtórzyła zalecenia dotyczące roli przewodniczącego Krajowego Urzędu Sądownictwa z opinii z 2012 r., których władze nie uwzględniły; mając na uwadze, że Komisja Wenecka zaleciła także ustanowienie jasnych, przejrzystych i przewidywalnych warunków dla sędziów delegowanych, którym po okresie delegacji mają być powierzone wyższe stanowiska; mając na uwadze, że Komisja Wenecka przedstawiła szereg zaleceń dotyczących przydzielania spraw, uprawnień przewodniczącego Kúrii do zwiększania liczby członków składów orzekających, orzeczeń w sprawie jednolitości i składu izb w procedurze rozpoznawania skargi na brak jednolitości; mając na uwadze, że Komisja Wenecka zaobserwowała również, że system mianowania przewodniczącego Kúrii wprowadzony poprawkami z 2019 r. może stwarzać poważne ryzyko upolitycznienia i pociągać za sobą istotne konsekwencje dla niezależności sądownictwa lub jej postrzegania przez społeczeństwo, zważywszy zasadnicze znaczenie tego stanowiska w systemie sądownictwa;

| AG. | mając na uwadze, że w drugim wstępnym sprawozdaniu na temat zgodności przyjętym 25 września 2020 r. GRECO odnotowała, że nie poinformowano o dalszych postępach dotyczących sędziów oraz trzech pozostałych niewdrożonych zaleceń w tej sprawie oraz że ustalenia GRECO dotyczące uprawnień przewodniczącego Krajowego Urzędu Sądownictwa (odnoszących się do procesu zarówno mianowania lub awansowania kandydatów na stanowiska w sądownictwie, jak i zmiany przydziału sędziów) nadal mają szczególne znaczenie; mając na uwadze, że w odniesieniu do prokuratorów GRECO z zadowoleniem odnotowała wejście w życie poprawek ustawodawczych wprowadzających obowiązek udziału komisarza dyscyplinarnego w postępowaniu dyscyplinarnym, ale nie mogła potwierdzić, czy zastosowano się do jej zalecenia nr 17; mając na uwadze, że nie osiągnięto postępów w odniesieniu do przedłużenia kadencji prokuratora generalnego, szerokiego immunitetu przysługującego prokuratorom oraz opracowania kryteriów przejmowania spraw od podległych mu prokuratorów; |
| --- | --- |

AG.

mając na uwadze, że w drugim wstępnym sprawozdaniu na temat zgodności przyjętym 25 września 2020 r. GRECO odnotowała, że nie poinformowano o dalszych postępach dotyczących sędziów oraz trzech pozostałych niewdrożonych zaleceń w tej sprawie oraz że ustalenia GRECO dotyczące uprawnień przewodniczącego Krajowego Urzędu Sądownictwa (odnoszących się do procesu zarówno mianowania lub awansowania kandydatów na stanowiska w sądownictwie, jak i zmiany przydziału sędziów) nadal mają szczególne znaczenie; mając na uwadze, że w odniesieniu do prokuratorów GRECO z zadowoleniem odnotowała wejście w życie poprawek ustawodawczych wprowadzających obowiązek udziału komisarza dyscyplinarnego w postępowaniu dyscyplinarnym, ale nie mogła potwierdzić, czy zastosowano się do jej zalecenia nr 17; mając na uwadze, że nie osiągnięto postępów w odniesieniu do przedłużenia kadencji prokuratora generalnego, szerokiego immunitetu przysługującego prokuratorom oraz opracowania kryteriów przejmowania spraw od podległych mu prokuratorów;

| AH. | mając na uwadze, że 15 kwietnia 2021 r. w korespondencji z rządem Węgier specjalny sprawozdawca ONZ ds. niezawisłości sędziów i prawników stwierdził, że mianowanie przewodniczącego Kúrii można uznać za atak na niezależność sądownictwa oraz za próbę podporządkowania sądownictwa władzy ustawodawczej, z pogwałceniem zasady podziału władzy; mając na uwadze, że specjalny sprawozdawca zwrócił również uwagę na fakt, iż przewodniczącego Kúrii wybrano pomimo wyraźnego sprzeciwu Krajowej Rady Sądownictwa, oraz zwrócił uwagę, że decyzję o zignorowaniu negatywnej opinii tego organu można interpretować jako deklarację polityczną większości rządzącej; mając na uwadze, że według specjalnego sprawozdawcy głównym skutkiem, jeśli nie głównym celem reformy systemu sądownictwa jest osłabienie zapisanej w konstytucji zasady niezależności sądownictwa oraz umożliwienie władzy ustawodawczej i wykonawczej ingerowania w wymiar sprawiedliwości; |
| --- | --- |

AH.

mając na uwadze, że 15 kwietnia 2021 r. w korespondencji z rządem Węgier specjalny sprawozdawca ONZ ds. niezawisłości sędziów i prawników stwierdził, że mianowanie przewodniczącego Kúrii można uznać za atak na niezależność sądownictwa oraz za próbę podporządkowania sądownictwa władzy ustawodawczej, z pogwałceniem zasady podziału władzy; mając na uwadze, że specjalny sprawozdawca zwrócił również uwagę na fakt, iż przewodniczącego Kúrii wybrano pomimo wyraźnego sprzeciwu Krajowej Rady Sądownictwa, oraz zwrócił uwagę, że decyzję o zignorowaniu negatywnej opinii tego organu można interpretować jako deklarację polityczną większości rządzącej; mając na uwadze, że według specjalnego sprawozdawcy głównym skutkiem, jeśli nie głównym celem reformy systemu sądownictwa jest osłabienie zapisanej w konstytucji zasady niezależności sądownictwa oraz umożliwienie władzy ustawodawczej i wykonawczej ingerowania w wymiar sprawiedliwości;

| AI. | mając na uwadze, że w decyzji z 2 grudnia 2021 r. dotyczącej oczekiwanego wzmożonego nadzoru nad wykonaniem wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) w sprawie Gazsó przeciwko Węgrom Komitet Ministrów Rady Europy przypomniał, że przedmiotowa grupa spraw dotyczy strukturalnego problemu przewlekłości postępowań cywilnych, karnych i administracyjnych oraz braku skutecznych krajowych środków odwoławczych; mając na uwadze, że Komitet Ministrów z satysfakcją odnotował przyjęcie projektu ustawy wprowadzającej środek wyrównawczy w przypadku nadmiernie długich postępowań cywilnych, ale stanowczo wezwał władze do zapewnienia jego zgodności z europejską konwencją praw człowieka; mając na uwadze, że – ze względu na wagę tej kwestii, jej techniczny charakter i upływ terminu wyznaczonego przez ETPC w wyroku pilotażowym na 16 października 2016 r. – Komitet Ministrów zdecydowanie zachęcił władze do przeanalizowania wszelkich możliwości przyspieszenia planowania; |
| --- | --- |

AI.

mając na uwadze, że w decyzji z 2 grudnia 2021 r. dotyczącej oczekiwanego wzmożonego nadzoru nad wykonaniem wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) w sprawie Gazsó przeciwko Węgrom Komitet Ministrów Rady Europy przypomniał, że przedmiotowa grupa spraw dotyczy strukturalnego problemu przewlekłości postępowań cywilnych, karnych i administracyjnych oraz braku skutecznych krajowych środków odwoławczych; mając na uwadze, że Komitet Ministrów z satysfakcją odnotował przyjęcie projektu ustawy wprowadzającej środek wyrównawczy w przypadku nadmiernie długich postępowań cywilnych, ale stanowczo wezwał władze do zapewnienia jego zgodności z europejską konwencją praw człowieka; mając na uwadze, że – ze względu na wagę tej kwestii, jej techniczny charakter i upływ terminu wyznaczonego przez ETPC w wyroku pilotażowym na 16 października 2016 r. – Komitet Ministrów zdecydowanie zachęcił władze do przeanalizowania wszelkich możliwości przyspieszenia planowania;

| AJ. | mając na uwadze, że 9 marca 2022 r., w rezolucji tymczasowej dotyczącej zamierzonego szczegółowego nadzoru nad wykonaniem wyroku ETPC w sprawie Baka przeciwko Węgrom, Komitet Ministrów Rady Europy zdecydowanie wezwał władze, aby wzmogły wysiłki na rzecz znalezienia, w ścisłej współpracy z Sekretariatem, sposobów wprowadzenia wymaganych środków w celu zapewnienia, aby decyzja parlamentu o usunięciu z urzędu przewodniczącego Kúrii podlegała skutecznemu nadzorowi ze strony niezależnego organu sądowego zgodnie z orzecznictwem ETPC; mając na uwadze, że Komitet Ministrów ponownie przypomniał również podjęte przez władze zobowiązanie do oceny krajowych przepisów dotyczących statusu sędziów i administracji sądów oraz wezwał je do przedstawienia wniosków z tej oceny, w tym gwarancji i zabezpieczeń chroniących sędziów przed nadmierną ingerencją, aby umożliwić Komitetowi Ministrów pełną ocenę tego, czy rozwiano obawy dotyczące „efektu mrożącego” w odniesieniu do wolności wypowiedzi sędziów spowodowane naruszeniami; |
| --- | --- |

AJ.

mając na uwadze, że 9 marca 2022 r., w rezolucji tymczasowej dotyczącej zamierzonego szczegółowego nadzoru nad wykonaniem wyroku ETPC w sprawie Baka przeciwko Węgrom, Komitet Ministrów Rady Europy zdecydowanie wezwał władze, aby wzmogły wysiłki na rzecz znalezienia, w ścisłej współpracy z Sekretariatem, sposobów wprowadzenia wymaganych środków w celu zapewnienia, aby decyzja parlamentu o usunięciu z urzędu przewodniczącego Kúrii podlegała skutecznemu nadzorowi ze strony niezależnego organu sądowego zgodnie z orzecznictwem ETPC; mając na uwadze, że Komitet Ministrów ponownie przypomniał również podjęte przez władze zobowiązanie do oceny krajowych przepisów dotyczących statusu sędziów i administracji sądów oraz wezwał je do przedstawienia wniosków z tej oceny, w tym gwarancji i zabezpieczeń chroniących sędziów przed nadmierną ingerencją, aby umożliwić Komitetowi Ministrów pełną ocenę tego, czy rozwiano obawy dotyczące „efektu mrożącego” w odniesieniu do wolności wypowiedzi sędziów spowodowane naruszeniami;

| AK. | mając na uwadze, że Węgry zajmują 69. miejsce wśród 139 krajów w rankingu praworządności Rule of Law Index organizacji World Justice Project za 2021 r. (dwa miejsca w dół w porównaniu z poprzednim rokiem) oraz zajmują ostatnie miejsce (31 z 31) w regionie UE, Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu i Ameryki Północnej; |
| --- | --- |

AK.

mając na uwadze, że Węgry zajmują 69. miejsce wśród 139 krajów w rankingu praworządności Rule of Law Index organizacji World Justice Project za 2021 r. (dwa miejsca w dół w porównaniu z poprzednim rokiem) oraz zajmują ostatnie miejsce (31 z 31) w regionie UE, Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu i Ameryki Północnej;

Korupcja i konflikty interesów

| AL. | mając na uwadze, że 13 lipca 2022 r. w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2022 r. Komisja uznała, że wdrożenie większości środków w ramach strategii antykorupcyjnej na lata 2020–2022 odroczono, nie ogłoszono żadnej nowej strategii oraz że nadal występują niedociągnięcia dotyczące lobbingu i efektu „drzwi obrotowych”, a także finansowania partii politycznych i kampanii; mając na uwadze, że niezależne mechanizmy kontroli są w dalszym ciągu niewystarczające, aby wykrywać korupcję, oraz nadal istnieją obawy dotyczące braku systematycznych kontroli i niedostatecznego nadzoru nad oświadczeniami o stanie majątkowym i oświadczeniami o braku konfliktu interesów, a także braku przepisów dotyczących konfliktu interesów w odniesieniu do trustów interesu publicznego; mając na uwadze, że brak solidnych wyników w dochodzeniach w sprawie zarzutów korupcyjnych dotyczących urzędników wysokiego szczebla i ich bezpośredniego otoczenia nadal stanowi poważny problem, chociaż wszczęto kilka nowych spraw dotyczących korupcji na wysokim szczeblu; mając na uwadze, że brak kontroli sądowej w przypadku decyzji o niewszczynaniu dochodzeń i zaniechaniu ścigania korupcji pozostaje powodem do niepokoju, w szczególności w środowisku, w którym problem zagrożenia klientelizmem, faworyzowaniem i nepotyzmem w administracji publicznej wysokiego szczebla pozostaje nierozwiązany; |
| --- | --- |

AL.

mając na uwadze, że 13 lipca 2022 r. w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2022 r. Komisja uznała, że wdrożenie większości środków w ramach strategii antykorupcyjnej na lata 2020–2022 odroczono, nie ogłoszono żadnej nowej strategii oraz że nadal występują niedociągnięcia dotyczące lobbingu i efektu „drzwi obrotowych”, a także finansowania partii politycznych i kampanii; mając na uwadze, że niezależne mechanizmy kontroli są w dalszym ciągu niewystarczające, aby wykrywać korupcję, oraz nadal istnieją obawy dotyczące braku systematycznych kontroli i niedostatecznego nadzoru nad oświadczeniami o stanie majątkowym i oświadczeniami o braku konfliktu interesów, a także braku przepisów dotyczących konfliktu interesów w odniesieniu do trustów interesu publicznego; mając na uwadze, że brak solidnych wyników w dochodzeniach w sprawie zarzutów korupcyjnych dotyczących urzędników wysokiego szczebla i ich bezpośredniego otoczenia nadal stanowi poważny problem, chociaż wszczęto kilka nowych spraw dotyczących korupcji na wysokim szczeblu; mając na uwadze, że brak kontroli sądowej w przypadku decyzji o niewszczynaniu dochodzeń i zaniechaniu ścigania korupcji pozostaje powodem do niepokoju, w szczególności w środowisku, w którym problem zagrożenia klientelizmem, faworyzowaniem i nepotyzmem w administracji publicznej wysokiego szczebla pozostaje nierozwiązany;

| AM. | mając na uwadze, że w odpowiedziach na pytania wymagające odpowiedzi na piśmie do komisarza Johannesa Hahna na temat wysłuchania z 11 listopada 2019 r. w sprawie absolutorium dla Komisji za 2018 r. Komisja stwierdziła, że w latach 2014–2020 na Węgrzech przyjęto i wdrożono stawki ryczałtowe korekty finansowej po horyzontalnym audycie zamówień publicznych, w którym stwierdzono szereg niedociągnięć w funkcjonowaniu systemu zarządzania i kontroli w odniesieniu do kontroli postępowań o udzielenie zamówienia publicznego; |
| --- | --- |

AM.

mając na uwadze, że w odpowiedziach na pytania wymagające odpowiedzi na piśmie do komisarza Johannesa Hahna na temat wysłuchania z 11 listopada 2019 r. w sprawie absolutorium dla Komisji za 2018 r. Komisja stwierdziła, że w latach 2014–2020 na Węgrzech przyjęto i wdrożono stawki ryczałtowe korekty finansowej po horyzontalnym audycie zamówień publicznych, w którym stwierdzono szereg niedociągnięć w funkcjonowaniu systemu zarządzania i kontroli w odniesieniu do kontroli postępowań o udzielenie zamówienia publicznego;

| AN. | mając na uwadze, że w zaleceniu z 12 lipca 2022 r. w sprawie krajowego programu reform Węgier na 2022 r. oraz zawierającym opinię Rady na temat przedstawionego przez Węgry programu konwergencji na 2022 r. Rada zaleciła Węgrom wzmocnienie ram antykorupcyjnych, w tym przez zwiększenie skuteczności działań prokuratorskich i poprawę dostępu do informacji, oraz zwiększenie niezależności sądów, a także poprawę jakości i przejrzystości procesu decyzyjnego przez skuteczny dialog społeczny, utrzymywanie kontaktów z pozostałymi zainteresowanymi stronami i regularne oceny skutków, jak również poprawę konkurencji w dziedzinie zamówień publicznych; |
| --- | --- |

AN.

mając na uwadze, że w zaleceniu z 12 lipca 2022 r. w sprawie krajowego programu reform Węgier na 2022 r. oraz zawierającym opinię Rady na temat przedstawionego przez Węgry programu konwergencji na 2022 r. Rada zaleciła Węgrom wzmocnienie ram antykorupcyjnych, w tym przez zwiększenie skuteczności działań prokuratorskich i poprawę dostępu do informacji, oraz zwiększenie niezależności sądów, a także poprawę jakości i przejrzystości procesu decyzyjnego przez skuteczny dialog społeczny, utrzymywanie kontaktów z pozostałymi zainteresowanymi stronami i regularne oceny skutków, jak również poprawę konkurencji w dziedzinie zamówień publicznych;

| AO. | mając na uwadze, że 10 czerwca 2021 r. w sprawozdaniu z działalności za 2020 rok Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) zalecił, by Komisja odzyskała 2,2 % wypłat z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich za lata 2016–2020; mając na uwadze, że jest to najwyższy odsetek płatności, które mają zostać odzyskane, spośród wszystkich państw członkowskich, i znacznie przewyższa średnią wynoszącą 0,29 %; mając na uwadze, że dopuszczono się nadużyć finansowych w odniesieniu do unijnych funduszy rozwojowych przydzielonych Węgrom; wyraża ubolewanie, że wraz z korupcją na dużą skalę nastąpił wzrost nierówności społecznych, niepewności i ubóstwa, co nie tylko skutkuje większą niepewnością w społeczeństwie, lecz także stanowi naruszenie praw podstawowych |
| --- | --- |

AO.

mając na uwadze, że 10 czerwca 2021 r. w sprawozdaniu z działalności za 2020 rok Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) zalecił, by Komisja odzyskała 2,2 % wypłat z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich za lata 2016–2020; mając na uwadze, że jest to najwyższy odsetek płatności, które mają zostać odzyskane, spośród wszystkich państw członkowskich, i znacznie przewyższa średnią wynoszącą 0,29 %; mając na uwadze, że dopuszczono się nadużyć finansowych w odniesieniu do unijnych funduszy rozwojowych przydzielonych Węgrom; wyraża ubolewanie, że wraz z korupcją na dużą skalę nastąpił wzrost nierówności społecznych, niepewności i ubóstwa, co nie tylko skutkuje większą niepewnością w społeczeństwie, lecz także stanowi naruszenie praw podstawowych

| AP. | mając na uwadze, że w listopadzie 2021 r. Komisja Europejska wystosowała do Węgier pismo, w którym zwróciła uwagę na problemy z niezależnością sądownictwa, nieskutecznym ściganiem korupcji oraz niedociągnięciami w zamówieniach publicznych, które mogą stwarzać ryzyko dla interesów finansowych UE; mając na uwadze, że w piśmie do Węgier Komisja opisała problemy systemowe i niepociąganie do odpowiedzialności osób winnych korupcji, zadając władzom węgierskim 16 szczegółowych pytań dotyczących takich kwestii jak konflikt interesów, beneficjenci funduszy unijnych i gwarancje kontroli sądowej ze strony niezależnych sądów; mając na uwadze, że pomimo tych obaw Komisja opóźniła stosowanie rozporządzenia w sprawie warunkowości w zakresie praworządności (10) do kwietnia 2022 r.; |
| --- | --- |

AP.

mając na uwadze, że w listopadzie 2021 r. Komisja Europejska wystosowała do Węgier pismo, w którym zwróciła uwagę na problemy z niezależnością sądownictwa, nieskutecznym ściganiem korupcji oraz niedociągnięciami w zamówieniach publicznych, które mogą stwarzać ryzyko dla interesów finansowych UE; mając na uwadze, że w piśmie do Węgier Komisja opisała problemy systemowe i niepociąganie do odpowiedzialności osób winnych korupcji, zadając władzom węgierskim 16 szczegółowych pytań dotyczących takich kwestii jak konflikt interesów, beneficjenci funduszy unijnych i gwarancje kontroli sądowej ze strony niezależnych sądów; mając na uwadze, że pomimo tych obaw Komisja opóźniła stosowanie rozporządzenia w sprawie warunkowości w zakresie praworządności (10) do kwietnia 2022 r.;

| AQ. | mając na uwadze, że 5 kwietnia 2022 r. przewodnicząca Komisji ogłosiła, że komisarz do spraw budżetu i administracji Johannes Hahn poinformował węgierskie władze, iż Komisja planuje zrobić kolejny krok i formalnie zastosować rozporządzenie w sprawie warunkowości w zakresie praworządności, głównie z powodu obaw dotyczących korupcji; mając na uwadze, że Komisja wszczęła w końcu – w drodze pisemnego powiadomienia z 27 kwietnia 2022 r. – formalne postępowanie przeciwko Węgrom na mocy rozporządzenia w sprawie warunkowości w zakresie praworządności; mając na uwadze, że 20 lipca 2022 r. Komisja postanowiła poinformować Węgry o zamiarze przedstawienia wniosku dotyczącego decyzji wykonawczej Rady i umożliwić im przedstawienie uwag; |
| --- | --- |

AQ.

mając na uwadze, że 5 kwietnia 2022 r. przewodnicząca Komisji ogłosiła, że komisarz do spraw budżetu i administracji Johannes Hahn poinformował węgierskie władze, iż Komisja planuje zrobić kolejny krok i formalnie zastosować rozporządzenie w sprawie warunkowości w zakresie praworządności, głównie z powodu obaw dotyczących korupcji; mając na uwadze, że Komisja wszczęła w końcu – w drodze pisemnego powiadomienia z 27 kwietnia 2022 r. – formalne postępowanie przeciwko Węgrom na mocy rozporządzenia w sprawie warunkowości w zakresie praworządności; mając na uwadze, że 20 lipca 2022 r. Komisja postanowiła poinformować Węgry o zamiarze przedstawienia wniosku dotyczącego decyzji wykonawczej Rady i umożliwić im przedstawienie uwag;

| AR. | mając na uwadze, że 6 kwietnia 2022 r. Komisja podjęła decyzję o wysłaniu dodatkowego wezwania do usunięcia uchybienia w celu zapewnienia należytej transpozycji dyrektywy 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych (11), dyrektywy 2014/23/UE w sprawie udzielania koncesji (12) oraz dyrektywy 2014/25/UE w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych (13); mając na uwadze, że zdaniem Komisji prawo węgierskie umożliwia szersze stosowanie wyjątków ze względów bezpieczeństwa i w przypadku umów subsydiowanych za pomocą korzyści podatkowych, przy czym wyjątki takie prowadzą do szerszego wyłączenia zamówień z obowiązków wynikających z prawa UE; mając ponadto na uwadze, że Komisja uważa także, że zmiany w węgierskim prawie górniczym przewidujące możliwość przyznawania koncesji górniczych bez przejrzystych procedur przetargowych są sprzeczne z zasadą przejrzystości; |
| --- | --- |

AR.

mając na uwadze, że 6 kwietnia 2022 r. Komisja podjęła decyzję o wysłaniu dodatkowego wezwania do usunięcia uchybienia w celu zapewnienia należytej transpozycji dyrektywy 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych (11), dyrektywy 2014/23/UE w sprawie udzielania koncesji (12) oraz dyrektywy 2014/25/UE w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych (13); mając na uwadze, że zdaniem Komisji prawo węgierskie umożliwia szersze stosowanie wyjątków ze względów bezpieczeństwa i w przypadku umów subsydiowanych za pomocą korzyści podatkowych, przy czym wyjątki takie prowadzą do szerszego wyłączenia zamówień z obowiązków wynikających z prawa UE; mając ponadto na uwadze, że Komisja uważa także, że zmiany w węgierskim prawie górniczym przewidujące możliwość przyznawania koncesji górniczych bez przejrzystych procedur przetargowych są sprzeczne z zasadą przejrzystości;

| AS. | mając na uwadze, że 19 maja 2022 r. Komisja podjęła decyzję o skierowaniu do Węgier wezwania do usunięcia uchybienia w związku z nieprawidłową transpozycją dyrektywy (UE) 2017/1371 w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii (14); |
| --- | --- |

AS.

mając na uwadze, że 19 maja 2022 r. Komisja podjęła decyzję o skierowaniu do Węgier wezwania do usunięcia uchybienia w związku z nieprawidłową transpozycją dyrektywy (UE) 2017/1371 w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii (14);

| AT. | mając na uwadze, że w drugim wstępnym sprawozdaniu na temat zgodności przyjętym 25 września 2020 r. GRECO odnotowała, że Węgry w sposób zadowalający wdrożyły lub uwzględniły tylko pięć z osiemnastu zaleceń zawartych w czwartym sprawozdaniu oceniającym, oraz stwierdziła, że całościowo niski poziom zgodności z zaleceniami pozostaje „ogólnie niezadowalający”; |
| --- | --- |

AT.

mając na uwadze, że w drugim wstępnym sprawozdaniu na temat zgodności przyjętym 25 września 2020 r. GRECO odnotowała, że Węgry w sposób zadowalający wdrożyły lub uwzględniły tylko pięć z osiemnastu zaleceń zawartych w czwartym sprawozdaniu oceniającym, oraz stwierdziła, że całościowo niski poziom zgodności z zaleceniami pozostaje „ogólnie niezadowalający”;

| AU. | mając na uwadze, że Węgry postanowiły nie uczestniczyć we wzmocnionej współpracy w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej ani w pogłębionej współpracy między prokuraturami w UE; |
| --- | --- |

AU.

mając na uwadze, że Węgry postanowiły nie uczestniczyć we wzmocnionej współpracy w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej ani w pogłębionej współpracy między prokuraturami w UE;

| AV. | mając na uwadze, że w przeglądzie technicznym sprawozdania na temat stanu ochrony węgierskiego elementu transgranicznego dziedzictwa światowego „Fertö/Neusiedlersee Cultural Landscape” z maja 2021 r. Międzynarodowa Rada UNESCO ds. Zabytków i Obiektów stwierdziła, że projekt „Sopron Fertö Lake Resort” w przedstawionej wielkości i postaci naruszyłby autentyczność i integralność transgranicznego obszaru dziedzictwa światowego; |
| --- | --- |

AV.

mając na uwadze, że w przeglądzie technicznym sprawozdania na temat stanu ochrony węgierskiego elementu transgranicznego dziedzictwa światowego „Fertö/Neusiedlersee Cultural Landscape” z maja 2021 r. Międzynarodowa Rada UNESCO ds. Zabytków i Obiektów stwierdziła, że projekt „Sopron Fertö Lake Resort” w przedstawionej wielkości i postaci naruszyłby autentyczność i integralność transgranicznego obszaru dziedzictwa światowego;

| AW. | mając na uwadze, że Węgry zajmują 73. miejsce pośród 180 krajów i terytoriów, które uwzględnia wskaźnik postrzegania korupcji opracowywany przez organizację Transparency International za 2021 r. (jedno miejsce w dół w porównaniu z poprzednim rokiem) i że ich ranking obniża się stale od 2012 r.; |
| --- | --- |

AW.

mając na uwadze, że Węgry zajmują 73. miejsce pośród 180 krajów i terytoriów, które uwzględnia wskaźnik postrzegania korupcji opracowywany przez organizację Transparency International za 2021 r. (jedno miejsce w dół w porównaniu z poprzednim rokiem) i że ich ranking obniża się stale od 2012 r.;

Ochrona prywatności i danych

| AX. | mając na uwadze, że w sprawozdaniu z wyjazdu sporządzonym w następstwie delegacji ad hoc Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych do Budapesztu, która odbyła się 29 września–1 października 2021 r., wyrażono obawy dotyczące braku zabezpieczeń w dziedzinie nadzoru w obowiązujących przepisach, bez prawdziwych mechanizmów kontroli i równowagi i środków odwoławczych; mając na uwadze, że wyrażono obawy dotyczące domniemanego wykorzystania oprogramowania szpiegującego Pegasus stworzonego przez NSO Group i wzmożonej inwigilacji aktywistów, dziennikarzy, prawników i polityków przez państwo; |
| --- | --- |

AX.

mając na uwadze, że w sprawozdaniu z wyjazdu sporządzonym w następstwie delegacji ad hoc Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych do Budapesztu, która odbyła się 29 września–1 października 2021 r., wyrażono obawy dotyczące braku zabezpieczeń w dziedzinie nadzoru w obowiązujących przepisach, bez prawdziwych mechanizmów kontroli i równowagi i środków odwoławczych; mając na uwadze, że wyrażono obawy dotyczące domniemanego wykorzystania oprogramowania szpiegującego Pegasus stworzonego przez NSO Group i wzmożonej inwigilacji aktywistów, dziennikarzy, prawników i polityków przez państwo;

| AY. | mając na uwadze, że w lipcu 2021 r. portal dochodzeniowy Direkt36 ujawnił, na podstawie uzyskanej w wyniku wycieku bazy danych, że ok. 300 obywateli węgierskich, w tym niezależnych dziennikarzy, właścicieli mediów, prawników, polityków, przedsiębiorców krytykujących rząd i byłych urzędników państwowych, inwigilowano w latach 2018–2021 za pomocą oprogramowania Pegasus; mając na uwadze, że w uwagach wstępnych dotyczących nowoczesnego oprogramowania szpiegującego opublikowanych 15 lutego 2022 r. Europejski Inspektor Ochrony Danych stwierdził, że powszechne wykorzystanie oprogramowania szpiegującego o wysokim stopniu zaawansowania, takiego jak Pegasus, może powodować bezprecedensowe zagrożenia i szkody nie tylko dla praw podstawowych i wolności, lecz także dla demokracji i praworządności, zarysował szereg środków i gwarancji służących ochronie przed bezprawnym stosowaniem oprogramowania szpiegującego i stwierdził, że najskuteczniejszym wariantem ochrony podstawowych praw i wolności byłby zakaz tworzenia i wdrażania w UE oprogramowania szpiegowskiego o możliwościach systemu Pegasus; mając na uwadze, że media prorządowe na Węgrzech prawie nigdy nie donosiły o systemie Pegasus; |
| --- | --- |

AY.

mając na uwadze, że w lipcu 2021 r. portal dochodzeniowy Direkt36 ujawnił, na podstawie uzyskanej w wyniku wycieku bazy danych, że ok. 300 obywateli węgierskich, w tym niezależnych dziennikarzy, właścicieli mediów, prawników, polityków, przedsiębiorców krytykujących rząd i byłych urzędników państwowych, inwigilowano w latach 2018–2021 za pomocą oprogramowania Pegasus; mając na uwadze, że w uwagach wstępnych dotyczących nowoczesnego oprogramowania szpiegującego opublikowanych 15 lutego 2022 r. Europejski Inspektor Ochrony Danych stwierdził, że powszechne wykorzystanie oprogramowania szpiegującego o wysokim stopniu zaawansowania, takiego jak Pegasus, może powodować bezprecedensowe zagrożenia i szkody nie tylko dla praw podstawowych i wolności, lecz także dla demokracji i praworządności, zarysował szereg środków i gwarancji służących ochronie przed bezprawnym stosowaniem oprogramowania szpiegującego i stwierdził, że najskuteczniejszym wariantem ochrony podstawowych praw i wolności byłby zakaz tworzenia i wdrażania w UE oprogramowania szpiegowskiego o możliwościach systemu Pegasus; mając na uwadze, że media prorządowe na Węgrzech prawie nigdy nie donosiły o systemie Pegasus;

| AZ. | mając na uwadze, że w decyzji z 9 marca 2022 r. dotyczącej oczekiwanego szczegółowego nadzoru nad wykonaniem wyroku ETPC w sprawie Szabó i Vissy przeciwko Węgrom Komitet Ministrów Rady Europy przypomniał, że przedmiotowa sprawa dotyczy naruszenia prawa skarżących do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz korespondencji, ze względu na węgierskie przepisy dotyczące środków tajnego nadzoru związanych z bezpieczeństwem narodowym, które nie były wystarczająco precyzyjne, skuteczne i kompleksowe w odniesieniu do nakazania i wykonania tych środków oraz ewentualnego zadośćuczynienia za nie; mając na uwadze, że Komitet Ministrów podkreślił ponadto, że tajny nadzór należy uznać za działanie wysoce inwazyjne, potencjalnie naruszające prawa do wolności wypowiedzi i prywatności oraz zagrażające podstawom społeczeństwa demokratycznego, a jednocześnie przypomniał, że w odpowiedzi na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka władze ogłosiły w 2017 r. potrzebę reformy ustawodawczej; mając na uwadze, że Komitet Ministrów z poważnym zaniepokojeniem zauważył, że proces legislacyjny jest nadal na wstępnym etapie, a władze nie przedstawiły żadnych innych istotnych zmian, i w związku z tym zdecydowanie wezwał je, aby pilnie przyjęły środki niezbędne do pełnego dostosowania ustawodawstwa krajowego do wymogów europejskiej konwencji praw człowieka, ustanowiły harmonogram procesu legislacyjnego i przedstawiły mu projektu wniosku ustawodawczego; |
| --- | --- |

AZ.

mając na uwadze, że w decyzji z 9 marca 2022 r. dotyczącej oczekiwanego szczegółowego nadzoru nad wykonaniem wyroku ETPC w sprawie Szabó i Vissy przeciwko Węgrom Komitet Ministrów Rady Europy przypomniał, że przedmiotowa sprawa dotyczy naruszenia prawa skarżących do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz korespondencji, ze względu na węgierskie przepisy dotyczące środków tajnego nadzoru związanych z bezpieczeństwem narodowym, które nie były wystarczająco precyzyjne, skuteczne i kompleksowe w odniesieniu do nakazania i wykonania tych środków oraz ewentualnego zadośćuczynienia za nie; mając na uwadze, że Komitet Ministrów podkreślił ponadto, że tajny nadzór należy uznać za działanie wysoce inwazyjne, potencjalnie naruszające prawa do wolności wypowiedzi i prywatności oraz zagrażające podstawom społeczeństwa demokratycznego, a jednocześnie przypomniał, że w odpowiedzi na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka władze ogłosiły w 2017 r. potrzebę reformy ustawodawczej; mając na uwadze, że Komitet Ministrów z poważnym zaniepokojeniem zauważył, że proces legislacyjny jest nadal na wstępnym etapie, a władze nie przedstawiły żadnych innych istotnych zmian, i w związku z tym zdecydowanie wezwał je, aby pilnie przyjęły środki niezbędne do pełnego dostosowania ustawodawstwa krajowego do wymogów europejskiej konwencji praw człowieka, ustanowiły harmonogram procesu legislacyjnego i przedstawiły mu projektu wniosku ustawodawczego;

Wolność wypowiedzi, w tym pluralizm mediów

| BA. | mając na uwadze, że 13 lipca 2022 r. w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2022 r. Komisja stwierdziła, że należy wzmocnić funkcjonalną niezależność i skuteczność Organu ds. Mediów oraz że dalsze kierowanie znacznych ilości reklam państwowych do mediów prorządowych tworzy nierówne warunki działania w krajobrazie medialnym; mając na uwadze, że media publiczne funkcjonują w złożonym systemie instytucjonalnym wśród obaw dotyczących ich niezależności redakcyjnej i finansowej, a pracownicy mediów nadal borykają się z wyzwaniami związanymi z prowadzeniem działalności, w tym z inwigilacją dziennikarzy śledczych; mając na uwadze, że dostęp do informacji publicznej jest nadal utrudniony ze względu na stan zagrożenia; |
| --- | --- |

BA.

mając na uwadze, że 13 lipca 2022 r. w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2022 r. Komisja stwierdziła, że należy wzmocnić funkcjonalną niezależność i skuteczność Organu ds. Mediów oraz że dalsze kierowanie znacznych ilości reklam państwowych do mediów prorządowych tworzy nierówne warunki działania w krajobrazie medialnym; mając na uwadze, że media publiczne funkcjonują w złożonym systemie instytucjonalnym wśród obaw dotyczących ich niezależności redakcyjnej i finansowej, a pracownicy mediów nadal borykają się z wyzwaniami związanymi z prowadzeniem działalności, w tym z inwigilacją dziennikarzy śledczych; mając na uwadze, że dostęp do informacji publicznej jest nadal utrudniony ze względu na stan zagrożenia;

| BB. | mając na uwadze, że 15 lipca 2022 r. Komisja postanowiła skierować sprawę przeciwko Węgrom do Trybunału Sprawiedliwości za naruszenie unijnych przepisów telekomunikacyjnych w związku z decyzją Węgierskiej Rady ds. Mediów o odrzuceniu wniosku Klubrádió o wykorzystanie widma radiowego z nader wątpliwych powodów; mając na uwadze, że Komisja stwierdziła, że wydana przez węgierską Radę ds. Mediów odmowa odnowienia praw stacji Klubrádio była nieproporcjonalna i nieprzejrzysta, a węgierską ustawę o mediach krajowych zastosowano w tym konkretnym przypadku w sposób dyskryminujący, z naruszeniem dyrektywy (UE) 2018/1972 z dnia 11 grudnia 2018 r. ustanawiającej Europejski kodeks łączności elektronicznej (15) oraz z naruszeniem wolności wypowiedz
  i
  ; |
| --- | --- |

BB.

mając na uwadze, że 15 lipca 2022 r. Komisja postanowiła skierować sprawę przeciwko Węgrom do Trybunału Sprawiedliwości za naruszenie unijnych przepisów telekomunikacyjnych w związku z decyzją Węgierskiej Rady ds. Mediów o odrzuceniu wniosku Klubrádió o wykorzystanie widma radiowego z nader wątpliwych powodów; mając na uwadze, że Komisja stwierdziła, że wydana przez węgierską Radę ds. Mediów odmowa odnowienia praw stacji Klubrádio była nieproporcjonalna i nieprzejrzysta, a węgierską ustawę o mediach krajowych zastosowano w tym konkretnym przypadku w sposób dyskryminujący, z naruszeniem dyrektywy (UE) 2018/1972 z dnia 11 grudnia 2018 r. ustanawiającej Europejski kodeks łączności elektronicznej (15) oraz z naruszeniem wolności wypowiedz
  i
  ;

| BC. | mając na uwadze, że 11 września 2018 r. powstała Środkowoeuropejska Fundacja Prasy i Mediów (KESMA); mając na uwadze, że konsolidacja ponad 470 środków masowego przekazu w KESMA zmniejszyła przestrzeń dostępną dla mediów niezależnych i opozycyjnych oraz ograniczyła obywatelom węgierskim dostęp do informacji; mając na uwadze, że fundusze wydawane na media publiczne i KESMA wykorzystuje się do celów propagandy rządowej i dyskredytowania opozycji oraz organizacji pozarządowych (NGO); mając na uwadze, że manipulacje własnością mediów, zawłaszczanie państwowych organów regulacyjnych i niezależnych mediów, zapewnianie dochodów z reklam rządowych i udzielanie koncesji to metody, za pomocą których środowisko medialne może być wypaczane w sposób korzystny dla rządu i które są już powielane w innych częściach Europy; |
| --- | --- |

BC.

mając na uwadze, że 11 września 2018 r. powstała Środkowoeuropejska Fundacja Prasy i Mediów (KESMA); mając na uwadze, że konsolidacja ponad 470 środków masowego przekazu w KESMA zmniejszyła przestrzeń dostępną dla mediów niezależnych i opozycyjnych oraz ograniczyła obywatelom węgierskim dostęp do informacji; mając na uwadze, że fundusze wydawane na media publiczne i KESMA wykorzystuje się do celów propagandy rządowej i dyskredytowania opozycji oraz organizacji pozarządowych (NGO); mając na uwadze, że manipulacje własnością mediów, zawłaszczanie państwowych organów regulacyjnych i niezależnych mediów, zapewnianie dochodów z reklam rządowych i udzielanie koncesji to metody, za pomocą których środowisko medialne może być wypaczane w sposób korzystny dla rządu i które są już powielane w innych częściach Europy;

| BD. | mając na uwadze, że w wyroku z 8 października 2019 r. w sprawie Szurovecz przeciwko Węgrom ETPC stwierdził naruszenie wolności wypowiedzi w związku z brakiem dostępu mediów do ośrodków dla cudzoziemców ubiegających się o azyl; mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono nadzoru nad wykonaniem tego wyroku; |
| --- | --- |

BD.

mając na uwadze, że w wyroku z 8 października 2019 r. w sprawie Szurovecz przeciwko Węgrom ETPC stwierdził naruszenie wolności wypowiedzi w związku z brakiem dostępu mediów do ośrodków dla cudzoziemców ubiegających się o azyl; mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono nadzoru nad wykonaniem tego wyroku;

| BE. | mając na uwadze, że w wyroku z 3 grudnia 2019 r. w sprawie Scheiring i Szabó przeciwko Węgrom i w wyroku 2 grudnia 2021 r., w sprawie Szél przeciwko Węgrom ETPC stwierdził naruszenia wolności wypowiedzi w odniesieniu do prezentacji transparentów w parlamencie Węgier; mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono nadzoru nad wykonaniem tych wyroków; |
| --- | --- |

BE.

mając na uwadze, że w wyroku z 3 grudnia 2019 r. w sprawie Scheiring i Szabó przeciwko Węgrom i w wyroku 2 grudnia 2021 r., w sprawie Szél przeciwko Węgrom ETPC stwierdził naruszenia wolności wypowiedzi w odniesieniu do prezentacji transparentów w parlamencie Węgier; mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono nadzoru nad wykonaniem tych wyroków;

| BF. | mając na uwadze, że 20 stycznia 2020 r., w wyroku w sprawie Kétfarkú Kutya Párt przeciwko Węgrom, ETPC stwierdził, że doszło do naruszenia wolności wypowiedzi w związku z nałożeniem kary na partię polityczną za udostępnienie mobilnej aplikacji, która umożliwiała głosującym fotografowanie, anonimowe przesyłanie do internetu i komentowanie nieważnych głosów oddanych podczas referendum w sprawie imigracji w 2016 r.; mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono nadzoru nad wykonaniem tego wyroku; |
| --- | --- |

BF.

mając na uwadze, że 20 stycznia 2020 r., w wyroku w sprawie Kétfarkú Kutya Párt przeciwko Węgrom, ETPC stwierdził, że doszło do naruszenia wolności wypowiedzi w związku z nałożeniem kary na partię polityczną za udostępnienie mobilnej aplikacji, która umożliwiała głosującym fotografowanie, anonimowe przesyłanie do internetu i komentowanie nieważnych głosów oddanych podczas referendum w sprawie imigracji w 2016 r.; mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono nadzoru nad wykonaniem tego wyroku;

| BG. | mając na uwadze, że w oświadczeniu wydanym 23 marca 2020 r. przedstawiciel OBWE ds. wolności mediów wyraził zaniepokojenie przepisami węgierskiego projektu ustawy o reakcji na pandemię COVID-19, które mogły negatywnie wpłynąć na informowanie o pandemii przez media; |
| --- | --- |

BG.

mając na uwadze, że w oświadczeniu wydanym 23 marca 2020 r. przedstawiciel OBWE ds. wolności mediów wyraził zaniepokojenie przepisami węgierskiego projektu ustawy o reakcji na pandemię COVID-19, które mogły negatywnie wpłynąć na informowanie o pandemii przez media;

| BH. | mając na uwadze, że w wyroku z 26 maja 2020 r. w sprawie Mándli i in. przeciwko Węgrom ETPC stwierdził naruszenie wolności wypowiedzi w związku z zawieszeniem akredytacji dziennikarskich skarżących w parlamencie Węgier; mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono nadzoru nad wykonaniem tego wyroku; |
| --- | --- |

BH.

mając na uwadze, że w wyroku z 26 maja 2020 r. w sprawie Mándli i in. przeciwko Węgrom ETPC stwierdził naruszenie wolności wypowiedzi w związku z zawieszeniem akredytacji dziennikarskich skarżących w parlamencie Węgier; mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono nadzoru nad wykonaniem tego wyroku;

| BI. | mając na uwadze, że zwolnienie 24 lipca 2020 r. redaktora naczelnego najważniejszego węgierskiego portalu informacyjnego Index.hu doprowadziło do grupowej rezygnacji ponad 70 dziennikarzy, którzy potępiali oczywiste ingerencje rządu i presję, jaką rząd wywierał na ich ośrodek medialny; |
| --- | --- |

BI.

mając na uwadze, że zwolnienie 24 lipca 2020 r. redaktora naczelnego najważniejszego węgierskiego portalu informacyjnego Index.hu doprowadziło do grupowej rezygnacji ponad 70 dziennikarzy, którzy potępiali oczywiste ingerencje rządu i presję, jaką rząd wywierał na ich ośrodek medialny;

| BJ. | mając na uwadze, że według finansowanego przez Komisję i opublikowanego w lipcu 2020 r. pierwszego przeglądu „Mapping Media Freedom” spośród wszystkich krajów europejskich kryzys związany z COVID-19 miał prawdopodobnie największy wpływ na wolność mediów na Węgrzech, gdzie problemy pogłębiły się i pojawiły się nowe kwestie; mając na uwadze, że przyjęte w trakcie stanu wyjątkowego na Węgrzech nowe przepisy przeciwko rozpowszechnianiu „fałszywych” lub „zniekształconych” informacji spowodowały niepewność i autocenzurę wśród środków masowego przekazu i podmiotów medialnych; |
| --- | --- |

BJ.

mając na uwadze, że według finansowanego przez Komisję i opublikowanego w lipcu 2020 r. pierwszego przeglądu „Mapping Media Freedom” spośród wszystkich krajów europejskich kryzys związany z COVID-19 miał prawdopodobnie największy wpływ na wolność mediów na Węgrzech, gdzie problemy pogłębiły się i pojawiły się nowe kwestie; mając na uwadze, że przyjęte w trakcie stanu wyjątkowego na Węgrzech nowe przepisy przeciwko rozpowszechnianiu „fałszywych” lub „zniekształconych” informacji spowodowały niepewność i autocenzurę wśród środków masowego przekazu i podmiotów medialnych;

| BK. | mając na uwadze, że w memorandum w sprawie wolności wypowiedzi i wolności mediów na Węgrzech opublikowanym 30 marca 2021 r. komisarz praw człowieka Rady Europy wskazała, że istnienie organu regulacyjnego ds. mediów, który nie jest wolny od kontroli politycznej, oraz trwała i stronnicza interwencja państwa na rynku mediów wywołały łącznie efekt osłabienia warunków pluralizmu mediów i wolności słowa na Węgrzech; mając na uwadze, że komisarz doszła również do wniosku, że swobodna wymiana polityczna i swobodna wymiana różnorodnych opinii – warunki wstępne rozwoju społeczeństw demokratycznych – zostały poważnie ograniczone, zwłaszcza poza stolicą; |
| --- | --- |

BK.

mając na uwadze, że w memorandum w sprawie wolności wypowiedzi i wolności mediów na Węgrzech opublikowanym 30 marca 2021 r. komisarz praw człowieka Rady Europy wskazała, że istnienie organu regulacyjnego ds. mediów, który nie jest wolny od kontroli politycznej, oraz trwała i stronnicza interwencja państwa na rynku mediów wywołały łącznie efekt osłabienia warunków pluralizmu mediów i wolności słowa na Węgrzech; mając na uwadze, że komisarz doszła również do wniosku, że swobodna wymiana polityczna i swobodna wymiana różnorodnych opinii – warunki wstępne rozwoju społeczeństw demokratycznych – zostały poważnie ograniczone, zwłaszcza poza stolicą;

| BL. | mając na uwadze, że w oświadczeniu sporządzonym po wizycie na Węgrzech 15–22 listopada 2021 r. specjalna sprawozdawczyni ONZ ds. promocji i ochrony prawa do wolności wyrażania opinii oraz wolności wypowiedzi stwierdziła, że ingerencje Węgier w sektorze mediów w ostatnim dziesięcioleciu mogą stwarzać ryzyko dla praw człowieka w nadchodzących wyborach; mając na uwadze, że specjalna sprawozdawczyni doprecyzowała, że – przez wywieranie wpływu na organy regulacji mediów, udostępnianie znacznych funduszy państwowych na wsparcie mediów prorządowych, ułatwianie rozwoju i ekspansji mediom przyjmującym prorządową linię redakcyjną, a także ostracyzm wobec mediów i dziennikarzy wypowiadających się krytycznie na temat rządu – władze proaktywnie przekształciły sektor mediów i w swoim dążeniu do „równowagi” osłabiły różnorodność, pluralizm i niezależność mediów; |
| --- | --- |

BL.

mając na uwadze, że w oświadczeniu sporządzonym po wizycie na Węgrzech 15–22 listopada 2021 r. specjalna sprawozdawczyni ONZ ds. promocji i ochrony prawa do wolności wyrażania opinii oraz wolności wypowiedzi stwierdziła, że ingerencje Węgier w sektorze mediów w ostatnim dziesięcioleciu mogą stwarzać ryzyko dla praw człowieka w nadchodzących wyborach; mając na uwadze, że specjalna sprawozdawczyni doprecyzowała, że – przez wywieranie wpływu na organy regulacji mediów, udostępnianie znacznych funduszy państwowych na wsparcie mediów prorządowych, ułatwianie rozwoju i ekspansji mediom przyjmującym prorządową linię redakcyjną, a także ostracyzm wobec mediów i dziennikarzy wypowiadających się krytycznie na temat rządu – władze proaktywnie przekształciły sektor mediów i w swoim dążeniu do „równowagi” osłabiły różnorodność, pluralizm i niezależność mediów;

| BM. | mając na uwadze, że 4 kwietnia 2022 r. w oświadczeniu o wstępnych ustaleniach oraz wnioskach wydanym w następstwie wyborów parlamentarnych i referendum międzynarodowa misja obserwacji wyborów OBWE stwierdziła, że tendencyjność i brak równowagi w monitorowanych relacjach medialnych oraz brak debat między głównymi kandydatami znacznie utrudniły wyborcom świadome decyzje; mając na uwadze, że 29 lipca 2022 r. międzynarodowa misja obserwacji wyborów OBWE podkreśliła w swoim sprawozdaniu końcowym, że szeroko zakrojone rządowe kampanie reklamowe i stronnicze relacje w mediach publicznych i wielu mediach prywatnych dają partii rządzącej wszechobecną platformę do prowadzenia kampanii; |
| --- | --- |

BM.

mając na uwadze, że 4 kwietnia 2022 r. w oświadczeniu o wstępnych ustaleniach oraz wnioskach wydanym w następstwie wyborów parlamentarnych i referendum międzynarodowa misja obserwacji wyborów OBWE stwierdziła, że tendencyjność i brak równowagi w monitorowanych relacjach medialnych oraz brak debat między głównymi kandydatami znacznie utrudniły wyborcom świadome decyzje; mając na uwadze, że 29 lipca 2022 r. międzynarodowa misja obserwacji wyborów OBWE podkreśliła w swoim sprawozdaniu końcowym, że szeroko zakrojone rządowe kampanie reklamowe i stronnicze relacje w mediach publicznych i wielu mediach prywatnych dają partii rządzącej wszechobecną platformę do prowadzenia kampanii;

| BN. | mając na uwadze, że 8 kwietnia 2022 r. węgierskie Krajowe Biuro Wyborcze orzekło o niezgodności z prawem ogólnokrajowej kampanii organizacji pozarządowych wzywającej wyborców do oddawania głosów nieważnych w referendum w sprawie dostępu dzieci do informacji dotyczących orientacji seksualnej i tożsamości płciowej i nałożyło kary grzywny na 16 różnych węgierskich organizacji pozarządowych uczestniczących w kampanii referendalnej; |
| --- | --- |

BN.

mając na uwadze, że 8 kwietnia 2022 r. węgierskie Krajowe Biuro Wyborcze orzekło o niezgodności z prawem ogólnokrajowej kampanii organizacji pozarządowych wzywającej wyborców do oddawania głosów nieważnych w referendum w sprawie dostępu dzieci do informacji dotyczących orientacji seksualnej i tożsamości płciowej i nałożyło kary grzywny na 16 różnych węgierskich organizacji pozarządowych uczestniczących w kampanii referendalnej;

| BO. | mając na uwadze, że Węgry zajmują 85. miejsce pośród 180 krajów i terytoriów objętych światowym rankingiem wolności prasy organizacji Reporterzy bez Granic za rok 2022, a w analizie dotyczącej regionu Europy–Azji Centralnej wymieniane są jako jeden z krajów, w których zaostrzono drakońskie przepisy wymierzone w dziennikarzy; |
| --- | --- |

BO.

mając na uwadze, że Węgry zajmują 85. miejsce pośród 180 krajów i terytoriów objętych światowym rankingiem wolności prasy organizacji Reporterzy bez Granic za rok 2022, a w analizie dotyczącej regionu Europy–Azji Centralnej wymieniane są jako jeden z krajów, w których zaostrzono drakońskie przepisy wymierzone w dziennikarzy;

Wolność nauki

| BP. | mając na uwadze, że w wyroku z 6 października 2020 r. w sprawie C-66/18, Komisja przeciwko Węgrom (Enseignement supérieur), TSUE orzekł, że nakładając środki przewidziane w 76 ust. 1 lit. a) i b) ustawy nr CCIV z 2011 r. o krajowym szkolnictwie wyższym, ze zmianami, Węgry uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 13, art. 14 ust. 3 i art. 16 Karty, art. 49 TFUE i art. 16 dyrektywy 2006/123/WE dotyczącej usług na rynku wewnętrznym (16), a także Porozumienie ustanawiające Światową Organizację Handlu; mając na uwadze, że Uniwersytet Środkowoeuropejski musiał opuścić Budapeszt; |
| --- | --- |

BP.

mając na uwadze, że w wyroku z 6 października 2020 r. w sprawie C-66/18, Komisja przeciwko Węgrom (Enseignement supérieur), TSUE orzekł, że nakładając środki przewidziane w 76 ust. 1 lit. a) i b) ustawy nr CCIV z 2011 r. o krajowym szkolnictwie wyższym, ze zmianami, Węgry uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 13, art. 14 ust. 3 i art. 16 Karty, art. 49 TFUE i art. 16 dyrektywy 2006/123/WE dotyczącej usług na rynku wewnętrznym (16), a także Porozumienie ustanawiające Światową Organizację Handlu; mając na uwadze, że Uniwersytet Środkowoeuropejski musiał opuścić Budapeszt;

| BQ. | mając na uwadze, że w październiku 2018 r. rząd węgierski postanowił usunąć studia nad społeczno-kulturową tożsamością płci z listy programów magisterskich kwalifikujących się do uzyskania akredytacji i finansowania publicznego; |
| --- | --- |

BQ.

mając na uwadze, że w październiku 2018 r. rząd węgierski postanowił usunąć studia nad społeczno-kulturową tożsamością płci z listy programów magisterskich kwalifikujących się do uzyskania akredytacji i finansowania publicznego;

| BR. | mając na uwadze, że 2 lipca 2019 r. węgierski parlament przyjął poprawki do szeregu ustaw w sprawie systemu instytucjonalnego oraz finansowania badań, rozwoju i innowacji, pozbawiając w ten sposób autonomii Akademię Nauk; mając na uwadze, że 31 sierpnia 2020 r. kierownictwo węgierskiego Uniwersytetu Sztuk Teatralnych i Filmowych (SZFE) złożyło rezygnację w proteście przeciwko narzuceniu władz mianowanych przez rząd; mając na uwadze, że Ministerstwo Technologii i Innowacji mianowało pięciu członków nowej rady nadzorczej, odrzucając kandydatury zaproponowane przez senat uczelni; mając na uwadze, że dwie trzecie z 33 fundacji zarządzania aktywami interesu publicznego wykonujących obowiązki publiczne, utworzonych do końca 2021 r., będzie zarządzać instytucjami szkolnictwa wyższego będącymi wcześniej w gestii państwa; |
| --- | --- |

BR.

mając na uwadze, że 2 lipca 2019 r. węgierski parlament przyjął poprawki do szeregu ustaw w sprawie systemu instytucjonalnego oraz finansowania badań, rozwoju i innowacji, pozbawiając w ten sposób autonomii Akademię Nauk; mając na uwadze, że 31 sierpnia 2020 r. kierownictwo węgierskiego Uniwersytetu Sztuk Teatralnych i Filmowych (SZFE) złożyło rezygnację w proteście przeciwko narzuceniu władz mianowanych przez rząd; mając na uwadze, że Ministerstwo Technologii i Innowacji mianowało pięciu członków nowej rady nadzorczej, odrzucając kandydatury zaproponowane przez senat uczelni; mając na uwadze, że dwie trzecie z 33 fundacji zarządzania aktywami interesu publicznego wykonujących obowiązki publiczne, utworzonych do końca 2021 r., będzie zarządzać instytucjami szkolnictwa wyższego będącymi wcześniej w gestii państwa;

| BS. | mając na uwadze, że 2 lipca 2021 r. w opinii w sprawie zmian konstytucji przyjętych przez Parlament Węgier w grudniu 2020 r. Komisja Wenecka podkreśliła potrzebę ponownego rozważenia art. 7 dziewiątej poprawki odnoszącego się do art. 38 konstytucji i wprowadzającego w ustawie zasadniczej fundacje zarządzania aktywami interesu publicznego wykonujące obowiązki publiczne; mając na uwadze sugestię Komisji Weneckiej, że fundacje te powinny być regulowane przepisami ustawowymi, jasno określającymi wszystkie odpowiednie obowiązki w zakresie przejrzystości i rozliczalności odnoszące się do zarządzania ich funduszami (publicznymi i prywatnymi), a także właściwe gwarancje niezależności odnoszące się do składu i funkcjonowania rady nadzorczej; mając na uwadze, że Komisja Wenecka zaznaczyła również, iż takie przepisy powinny uwzględniać istotną rolę uniwersytetów jako miejsc zapewniających wolność i swobodną wymianę myśli i że powinny przewidywać wszystkie właściwe środki w celu zapewnienia należytych gwarancji niezależności akademickiej i autonomii instytucjonalnej; |
| --- | --- |

BS.

mając na uwadze, że 2 lipca 2021 r. w opinii w sprawie zmian konstytucji przyjętych przez Parlament Węgier w grudniu 2020 r. Komisja Wenecka podkreśliła potrzebę ponownego rozważenia art. 7 dziewiątej poprawki odnoszącego się do art. 38 konstytucji i wprowadzającego w ustawie zasadniczej fundacje zarządzania aktywami interesu publicznego wykonujące obowiązki publiczne; mając na uwadze sugestię Komisji Weneckiej, że fundacje te powinny być regulowane przepisami ustawowymi, jasno określającymi wszystkie odpowiednie obowiązki w zakresie przejrzystości i rozliczalności odnoszące się do zarządzania ich funduszami (publicznymi i prywatnymi), a także właściwe gwarancje niezależności odnoszące się do składu i funkcjonowania rady nadzorczej; mając na uwadze, że Komisja Wenecka zaznaczyła również, iż takie przepisy powinny uwzględniać istotną rolę uniwersytetów jako miejsc zapewniających wolność i swobodną wymianę myśli i że powinny przewidywać wszystkie właściwe środki w celu zapewnienia należytych gwarancji niezależności akademickiej i autonomii instytucjonalnej;

| BT. | mając na uwadze, że w oświadczeniu sporządzonym po wizycie na Węgrzech 15–22 listopada 2021 r. specjalna sprawozdawczyni ONZ ds. promocji i ochrony prawa do wolności wyrażania opinii oraz wolności wypowiedzi wezwała władze węgierskie do skutecznej ochrony wolności nauki oraz poszanowania praw wykładowców i studentów w kontekście zagrożenia dla autonomii naukowców stwarzanego przez prywatyzację uczelni publicznych; |
| --- | --- |

BT.

mając na uwadze, że w oświadczeniu sporządzonym po wizycie na Węgrzech 15–22 listopada 2021 r. specjalna sprawozdawczyni ONZ ds. promocji i ochrony prawa do wolności wyrażania opinii oraz wolności wypowiedzi wezwała władze węgierskie do skutecznej ochrony wolności nauki oraz poszanowania praw wykładowców i studentów w kontekście zagrożenia dla autonomii naukowców stwarzanego przez prywatyzację uczelni publicznych;

Wolność wyznania

| BU. | mając na uwadze, że 21 grudnia 2018 r. ogłoszono kompleksową poprawkę do ustawy o kościołach z 2011 r.; mając na uwadze, że według rządu węgierskiego dało to społecznościom wyznaniowym prawną możliwość ubiegania się przed sądem stołecznym w Budapeszcie o status stowarzyszenia religijnego, zarejestrowanego kościoła lub zorganizowanego kościoła; mając na uwadze, że nie wprowadzono jeszcze nadzoru nad wykonaniem wyroku ETPC w sprawie Magyar Keresztény Mennonita Egyház i in. przeciwko Węgrom, w którym stwierdzono naruszenie prawa do wolności zrzeszania się w świetle prawa do wolności religii ze względu na wyrejestrowanie kościołów; |
| --- | --- |

BU.

mając na uwadze, że 21 grudnia 2018 r. ogłoszono kompleksową poprawkę do ustawy o kościołach z 2011 r.; mając na uwadze, że według rządu węgierskiego dało to społecznościom wyznaniowym prawną możliwość ubiegania się przed sądem stołecznym w Budapeszcie o status stowarzyszenia religijnego, zarejestrowanego kościoła lub zorganizowanego kościoła; mając na uwadze, że nie wprowadzono jeszcze nadzoru nad wykonaniem wyroku ETPC w sprawie Magyar Keresztény Mennonita Egyház i in. przeciwko Węgrom, w którym stwierdzono naruszenie prawa do wolności zrzeszania się w świetle prawa do wolności religii ze względu na wyrejestrowanie kościołów;

| BV. | mając na uwadze, że w opinii z 2 lipca 2021 r. w sprawie zmian konstytucji przyjętych przez parlament węgierski w grudniu 2020 r. Komisja Wenecka zawarła zalecenie, aby system szkół publicznych zapewniał obiektywny i pluralistyczny program nauczania, w którym unika się indoktrynacji i dyskryminacji z wszelkich względów oraz respektuje przekonania rodziców oraz ich swobodę wyboru między edukacją religijną i niereligijną; |
| --- | --- |

BV.

mając na uwadze, że w opinii z 2 lipca 2021 r. w sprawie zmian konstytucji przyjętych przez parlament węgierski w grudniu 2020 r. Komisja Wenecka zawarła zalecenie, aby system szkół publicznych zapewniał obiektywny i pluralistyczny program nauczania, w którym unika się indoktrynacji i dyskryminacji z wszelkich względów oraz respektuje przekonania rodziców oraz ich swobodę wyboru między edukacją religijną i niereligijną;

| BW. | mając na uwadze, że 13 lipca 2022 r. Komisja wskazała w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2022 r., iż nadal wywierana jest presja na organizacje społeczeństwa obywatelskiego; mając na uwadze, że 27 lipca 2022 r. kilka organizacji społeczeństwa obywatelskiego wskazało, iż w przedstawionym przez rząd projekcie ustawy, która zmieniałaby zasady konsultacji publicznych „w celu osiągnięcia porozumienia z Komisją Europejską”, zawarto jedynie wstępne rozwiązania; mając na uwadze, że Komisja zwróciła również uwagę na fakt, iż zwiększenie udziału społeczeństwa w stanowieniu prawa jest ważnym celem, ale wymagałoby przede wszystkim rzeczywistej woli rządu, realnego wdrożenia istniejących przepisów i znacznie skuteczniejszych gwarancji niż te zawarte w projekcie ustawy; |
| --- | --- |

BW.

mając na uwadze, że 13 lipca 2022 r. Komisja wskazała w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2022 r., iż nadal wywierana jest presja na organizacje społeczeństwa obywatelskiego; mając na uwadze, że 27 lipca 2022 r. kilka organizacji społeczeństwa obywatelskiego wskazało, iż w przedstawionym przez rząd projekcie ustawy, która zmieniałaby zasady konsultacji publicznych „w celu osiągnięcia porozumienia z Komisją Europejską”, zawarto jedynie wstępne rozwiązania; mając na uwadze, że Komisja zwróciła również uwagę na fakt, iż zwiększenie udziału społeczeństwa w stanowieniu prawa jest ważnym celem, ale wymagałoby przede wszystkim rzeczywistej woli rządu, realnego wdrożenia istniejących przepisów i znacznie skuteczniejszych gwarancji niż te zawarte w projekcie ustawy;

Wolność zrzeszania się

| BX. | mając na uwadze, że w wyroku z 18 czerwca 2020 r. w sprawie C-78/18 Komisja przeciwko Węgrom (przejrzystość stowarzyszeń) TSUE stwierdził, że przyjmując przepisy (17) ustawy nr LXXVI z 2017 r. o przejrzystości organizacji otrzymujących wsparcie z zagranicy, Węgry wprowadziły dyskryminacyjne i nieuzasadnione ograniczenia darowizn zagranicznych na rzecz organizacji społeczeństwa obywatelskiego, z naruszeniem zobowiązań wynikających z art. 63 TFUE oraz art. 7, 8 i 12 Karty; mając na uwadze, że 18 lutego 2021 r. Komisja podjęła decyzję o skierowaniu do władz węgierskich wezwania do usunięcia uchybienia, ponieważ uznała, że nie podjęły wystarczających środków, aby zastosować się do wyroku; mając na uwadze, że 20 lipca 2021 r. Komisja stwierdziła w dotyczącym Węgier rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., że parlament węgierski uchylił tę ustawę i wprowadził nowe przepisy dotyczące kontroli legalności mające zastosowanie do społeczeństwa obywatelskiego oraz że organizacje społeczeństwa obywatelskiego krytycznie nastawione do rządu nadal są obiektem presji; mając na uwadze, że systematyczny demontaż praworządności, demokracji i praw podstawowych doprowadził do skurczenia się przestrzeni dla partii opozycyjnych i społeczeństwa obywatelskiego, związków zawodowych i grup interesów oraz wyeliminował pole do dialogu i konsultacji; |
| --- | --- |

BX.

mając na uwadze, że w wyroku z 18 czerwca 2020 r. w sprawie C-78/18 Komisja przeciwko Węgrom (przejrzystość stowarzyszeń) TSUE stwierdził, że przyjmując przepisy (17) ustawy nr LXXVI z 2017 r. o przejrzystości organizacji otrzymujących wsparcie z zagranicy, Węgry wprowadziły dyskryminacyjne i nieuzasadnione ograniczenia darowizn zagranicznych na rzecz organizacji społeczeństwa obywatelskiego, z naruszeniem zobowiązań wynikających z art. 63 TFUE oraz art. 7, 8 i 12 Karty; mając na uwadze, że 18 lutego 2021 r. Komisja podjęła decyzję o skierowaniu do władz węgierskich wezwania do usunięcia uchybienia, ponieważ uznała, że nie podjęły wystarczających środków, aby zastosować się do wyroku; mając na uwadze, że 20 lipca 2021 r. Komisja stwierdziła w dotyczącym Węgier rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., że parlament węgierski uchylił tę ustawę i wprowadził nowe przepisy dotyczące kontroli legalności mające zastosowanie do społeczeństwa obywatelskiego oraz że organizacje społeczeństwa obywatelskiego krytycznie nastawione do rządu nadal są obiektem presji; mając na uwadze, że systematyczny demontaż praworządności, demokracji i praw podstawowych doprowadził do skurczenia się przestrzeni dla partii opozycyjnych i społeczeństwa obywatelskiego, związków zawodowych i grup interesów oraz wyeliminował pole do dialogu i konsultacji;

| BY. | mając na uwadze, że przyjęcia nowej ustawy nie poprzedzały konsultacje publiczne oraz nie przeprowadzono bezpośrednich konsultacji z organizacjami pozarządowymi, wbrew zaleceniu Komisji Weneckiej z 20 czerwca 2017 r., zgodnie z którym konsultacje publiczne powinny obejmować w miarę możliwości wszystkie organizacje społeczeństwa obywatelskiego, na których status, finansowanie lub sfery działalności wpłynie wejście w życie tych przepisów; mając na uwadze, że zgodnie z nową ustawą organizacje te mogą podlegać regularnym kontrolom finansowym ze strony Państwowej Izby Obrachunkowej; mając na uwadze, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego niepokoją się, że Państwowa Izba Obrachunkowa, której główną funkcją jest monitorowanie wykorzystania środków publicznych, a nie darowizn prywatnych, zostanie użyta do wywarcia na nie dodatkowej presji; mając na uwadze, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego ostrzegały, że za pomocą nowej ustawy o takich organizacjach państwo ingeruje w autonomię stowarzyszeń i organizacji ustanowionych na podstawie prawa do zrzeszania się i w prywatność obywateli występujących w obronie interesu publicznego oraz że ustawa szkodzi wolności wypowiedzi i społeczeństwa demokratycznego jako całości; mając na uwadze, że 17 maja 2022 r. Państwowa Izba Obrachunkowa rozpoczęła kontrole kilkudziesięciu organizacji pozarządowych i zwróciła się do nich o informacje o ich polityce rachunkowości i zarządzania płynnością; |
| --- | --- |

BY.

mając na uwadze, że przyjęcia nowej ustawy nie poprzedzały konsultacje publiczne oraz nie przeprowadzono bezpośrednich konsultacji z organizacjami pozarządowymi, wbrew zaleceniu Komisji Weneckiej z 20 czerwca 2017 r., zgodnie z którym konsultacje publiczne powinny obejmować w miarę możliwości wszystkie organizacje społeczeństwa obywatelskiego, na których status, finansowanie lub sfery działalności wpłynie wejście w życie tych przepisów; mając na uwadze, że zgodnie z nową ustawą organizacje te mogą podlegać regularnym kontrolom finansowym ze strony Państwowej Izby Obrachunkowej; mając na uwadze, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego niepokoją się, że Państwowa Izba Obrachunkowa, której główną funkcją jest monitorowanie wykorzystania środków publicznych, a nie darowizn prywatnych, zostanie użyta do wywarcia na nie dodatkowej presji; mając na uwadze, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego ostrzegały, że za pomocą nowej ustawy o takich organizacjach państwo ingeruje w autonomię stowarzyszeń i organizacji ustanowionych na podstawie prawa do zrzeszania się i w prywatność obywateli występujących w obronie interesu publicznego oraz że ustawa szkodzi wolności wypowiedzi i społeczeństwa demokratycznego jako całości; mając na uwadze, że 17 maja 2022 r. Państwowa Izba Obrachunkowa rozpoczęła kontrole kilkudziesięciu organizacji pozarządowych i zwróciła się do nich o informacje o ich polityce rachunkowości i zarządzania płynnością;

| BZ. | mając na uwadze, że 23 lipca 2021 r. ogłoszono, iż państwa będące darczyńcami Europejskiego Obszaru Gospodarczego i grantów norweskich – Islandia, Liechtenstein i Norwegia – nie osiągnęły porozumienia w sprawie wyznaczenia podmiotu, który zarządzałby funduszami na rzecz społeczeństwa obywatelskiego na Węgrzech; mając na uwadze, że w związku z tym w obecnym okresie finansowania nie zostaną wdrożone programy, co przekreśli finansowanie w wysokości 214,6 mln EUR przeznaczone dla Węgier; |
| --- | --- |

BZ.

mając na uwadze, że 23 lipca 2021 r. ogłoszono, iż państwa będące darczyńcami Europejskiego Obszaru Gospodarczego i grantów norweskich – Islandia, Liechtenstein i Norwegia – nie osiągnęły porozumienia w sprawie wyznaczenia podmiotu, który zarządzałby funduszami na rzecz społeczeństwa obywatelskiego na Węgrzech; mając na uwadze, że w związku z tym w obecnym okresie finansowania nie zostaną wdrożone programy, co przekreśli finansowanie w wysokości 214,6 mln EUR przeznaczone dla Węgier;

| CA. | mając na uwadze, że we wspólnej opinii z 17 grudnia 2018 r. w sprawie sekcji 253 ustawy XLI z 20 lipca 2018 r. zmieniającej niektóre przepisy podatkowe i inne powiązane przepisy oraz w sprawie specjalnego podatku imigracyjnego Komisja Wenecka i OBWE/ODIHR stwierdziły, że podatek w wysokości 25 % od wsparcia finansowego dla działań wspierających imigrację na Węgrzech lub od środków finansowych na działalność mającej na Węgrzech siedzibę organizacji prowadzącej działania wspierające imigrację nie spełnia wymogu zgodności z prawem i stanowi nieuzasadnioną ingerencję w prawa do wolności wypowiedzi i zrzeszania się organizacji pozarządowych, do których podatek ten ma zastosowanie; |
| --- | --- |

CA.

mając na uwadze, że we wspólnej opinii z 17 grudnia 2018 r. w sprawie sekcji 253 ustawy XLI z 20 lipca 2018 r. zmieniającej niektóre przepisy podatkowe i inne powiązane przepisy oraz w sprawie specjalnego podatku imigracyjnego Komisja Wenecka i OBWE/ODIHR stwierdziły, że podatek w wysokości 25 % od wsparcia finansowego dla działań wspierających imigrację na Węgrzech lub od środków finansowych na działalność mającej na Węgrzech siedzibę organizacji prowadzącej działania wspierające imigrację nie spełnia wymogu zgodności z prawem i stanowi nieuzasadnioną ingerencję w prawa do wolności wypowiedzi i zrzeszania się organizacji pozarządowych, do których podatek ten ma zastosowanie;

| CB. | mając na uwadze, że w sprawozdaniu z 21 maja 2019 r. sporządzonym po wizycie na Węgrzech od 4 do 8 lutego 2019 r. komisarz praw człowieka Rady Europy podkreśliła, że środki ustawodawcze spowodowały stygmatyzację i obwarowanie sankcją karną działalności społeczeństwa obywatelskiego, która w społeczeństwie demokratycznym powinna być uważana za w pełni zasadną, oraz wywierają stały efekt mrożący na organizacje pozarządowe; zauważyła także, że niektóre z tych przepisów są wyjątkowo niejednoznaczne, arbitralne i niewdrażane w praktyce; |
| --- | --- |

CB.

mając na uwadze, że w sprawozdaniu z 21 maja 2019 r. sporządzonym po wizycie na Węgrzech od 4 do 8 lutego 2019 r. komisarz praw człowieka Rady Europy podkreśliła, że środki ustawodawcze spowodowały stygmatyzację i obwarowanie sankcją karną działalności społeczeństwa obywatelskiego, która w społeczeństwie demokratycznym powinna być uważana za w pełni zasadną, oraz wywierają stały efekt mrożący na organizacje pozarządowe; zauważyła także, że niektóre z tych przepisów są wyjątkowo niejednoznaczne, arbitralne i niewdrażane w praktyce;

| CC. | mając na uwadze, że w sprawozdaniu z 11 maja 2020 r. sporządzonym po wizycie na Węgrzech od 10 do 17 lipca 2019 r. specjalny sprawozdawca ONZ ds. praw człowieka w odniesieniu do migrantów zauważył, że – w wyniku zmian ustawodawczych, ograniczeń finansowych oraz innych środków operacyjnych i praktycznych podjętych przez właściwe – organy organizacje społeczeństwa obywatelskiego zajmujące się prawami migrantów na Węgrzech napotykają liczne przeszkody w wykonywaniu legalnej i ważnej działalności; mając na uwadze, że specjalny sprawozdawca ONZ zauważył również, że wiele organizacji społeczeństwa obywatelskiego stało się celem kampanii oszczerstw, a w niektórych przypadkach wszczęto dochodzenia administracyjne lub karne; |
| --- | --- |

CC.

mając na uwadze, że w sprawozdaniu z 11 maja 2020 r. sporządzonym po wizycie na Węgrzech od 10 do 17 lipca 2019 r. specjalny sprawozdawca ONZ ds. praw człowieka w odniesieniu do migrantów zauważył, że – w wyniku zmian ustawodawczych, ograniczeń finansowych oraz innych środków operacyjnych i praktycznych podjętych przez właściwe – organy organizacje społeczeństwa obywatelskiego zajmujące się prawami migrantów na Węgrzech napotykają liczne przeszkody w wykonywaniu legalnej i ważnej działalności; mając na uwadze, że specjalny sprawozdawca ONZ zauważył również, że wiele organizacji społeczeństwa obywatelskiego stało się celem kampanii oszczerstw, a w niektórych przypadkach wszczęto dochodzenia administracyjne lub karne;

Prawo do równego traktowania, w tym prawa osób LGBTIQ

| CD. | mając na uwadze, że 13 lipca 2022 r. w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności za 2022 r. Komisja stwierdziła, że węgierski komisarz ds. praw podstawowych zyskał więcej kompetencji, lecz jego wiarygodność zmalała w związku z obawami o jego niezależność; mając na uwadze, że w sprawozdaniu i zaleceniach z wirtualnej sesji Podkomitetu ds. Akredytacji, która odbyła się od 14 do 25 marca 2022 r., Globalny Sojusz Krajowych Instytucji Praw Człowieka zalecił, aby status komisarza ds. praw podstawowych obniżono do poziomu B, gdyż podkomitet nie otrzymał pisemnych dowodów niezbędnych do ustalenia, że komisarz skutecznie wykonuje swój mandat w odniesieniu do grup szczególnie wrażliwych, takich jak mniejszości etniczne, osoby LGBTIQ, obrońcy praw człowieka, uchodźcy i migranci, bądź w związku z ważnymi problemami dotyczącymi praw człowieka, takimi jak pluralizm mediów, przestrzeń społeczeństwa obywatelskiego i niezależność sądownictwa; mając na uwadze, że podkomitet jest zdania, że komisarz działa w sposób poważnie osłabiający zgodność z zasadami paryskimi w odniesieniu do standardów obowiązujących krajowe instytucje praw człowieka; mając na uwadze, że podkomitet odnotował także problemy w procesie selekcji i mianowania oraz w relacjach roboczych i współpracy z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i obrońcami praw człowieka; |
| --- | --- |

CD.

mając na uwadze, że 13 lipca 2022 r. w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności za 2022 r. Komisja stwierdziła, że węgierski komisarz ds. praw podstawowych zyskał więcej kompetencji, lecz jego wiarygodność zmalała w związku z obawami o jego niezależność; mając na uwadze, że w sprawozdaniu i zaleceniach z wirtualnej sesji Podkomitetu ds. Akredytacji, która odbyła się od 14 do 25 marca 2022 r., Globalny Sojusz Krajowych Instytucji Praw Człowieka zalecił, aby status komisarza ds. praw podstawowych obniżono do poziomu B, gdyż podkomitet nie otrzymał pisemnych dowodów niezbędnych do ustalenia, że komisarz skutecznie wykonuje swój mandat w odniesieniu do grup szczególnie wrażliwych, takich jak mniejszości etniczne, osoby LGBTIQ, obrońcy praw człowieka, uchodźcy i migranci, bądź w związku z ważnymi problemami dotyczącymi praw człowieka, takimi jak pluralizm mediów, przestrzeń społeczeństwa obywatelskiego i niezależność sądownictwa; mając na uwadze, że podkomitet jest zdania, że komisarz działa w sposób poważnie osłabiający zgodność z zasadami paryskimi w odniesieniu do standardów obowiązujących krajowe instytucje praw człowieka; mając na uwadze, że podkomitet odnotował także problemy w procesie selekcji i mianowania oraz w relacjach roboczych i współpracy z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i obrońcami praw człowieka;

| CE. | mając na uwadze, że 15 czerwca 2021 r. parlament węgierski przyjął ustawę pierwotnie mającą na celu walkę z pedofilią, która to ustawa, po poprawkach zaproponowanych przez posłów z rządzącej partii Fidesz, zawiera klauzule zakazujące przedstawiania nieletnim homoseksualizmu i zmiany płci; mając na uwadze, że ustawa ta zakazuje omawiania homoseksualizmu i zmiany płci podczas zajęć edukacji seksualnej oraz stanowi, iż zajęcia takie mogą prowadzić tylko zarejestrowane organizacje; mając na uwadze, że zmiany w ustawie o reklamie komercyjnej i ustawie o mediach wymagają, aby reklamy i treści, w których pojawiają się osoby LGBTI, były zaliczane do kategorii V (tj. niezalecane dla nieletnich); mając na uwadze, że wiązanie orientacji seksualnej i tożsamości płciowej z czynami przestępczymi, takimi jak pedofilia, jest niedopuszczalne i prowadzi do dalszej dyskryminacji i stygmatyzacji mniejszości seksualnych; mając na uwadze, że ze względu na krajowe przepisy zakazujące lub ograniczające osobom poniżej 18. roku życia dostęp do treści przedstawiających „odchylenie od samoidentyfikacji zgodnej z płcią metrykalną, zmianę płci lub homoseksualizm” rząd węgierski wydał dekret nakazujący sprzedawcom książek dla dzieci umieszczanie książek i nośników przedstawiających homoseksualizm w „zamkniętym opakowaniu” oraz zabraniający sprzedaży jakichkolwiek książek lub nośników przedstawiających związki jednopłciowe lub zmiany płci w promieniu 200 m od szkół lub kościołów; mając na uwadze, że wymóg ten zastosowano do książki z opowieściami dla dzieci „Fairyland is for everyone” [Kraina wróżek jest dla wszystkich] opublikowanej przez wydawnictwo Labriz; |
| --- | --- |

CE.

mając na uwadze, że 15 czerwca 2021 r. parlament węgierski przyjął ustawę pierwotnie mającą na celu walkę z pedofilią, która to ustawa, po poprawkach zaproponowanych przez posłów z rządzącej partii Fidesz, zawiera klauzule zakazujące przedstawiania nieletnim homoseksualizmu i zmiany płci; mając na uwadze, że ustawa ta zakazuje omawiania homoseksualizmu i zmiany płci podczas zajęć edukacji seksualnej oraz stanowi, iż zajęcia takie mogą prowadzić tylko zarejestrowane organizacje; mając na uwadze, że zmiany w ustawie o reklamie komercyjnej i ustawie o mediach wymagają, aby reklamy i treści, w których pojawiają się osoby LGBTI, były zaliczane do kategorii V (tj. niezalecane dla nieletnich); mając na uwadze, że wiązanie orientacji seksualnej i tożsamości płciowej z czynami przestępczymi, takimi jak pedofilia, jest niedopuszczalne i prowadzi do dalszej dyskryminacji i stygmatyzacji mniejszości seksualnych; mając na uwadze, że ze względu na krajowe przepisy zakazujące lub ograniczające osobom poniżej 18. roku życia dostęp do treści przedstawiających „odchylenie od samoidentyfikacji zgodnej z płcią metrykalną, zmianę płci lub homoseksualizm” rząd węgierski wydał dekret nakazujący sprzedawcom książek dla dzieci umieszczanie książek i nośników przedstawiających homoseksualizm w „zamkniętym opakowaniu” oraz zabraniający sprzedaży jakichkolwiek książek lub nośników przedstawiających związki jednopłciowe lub zmiany płci w promieniu 200 m od szkół lub kościołów; mając na uwadze, że wymóg ten zastosowano do książki z opowieściami dla dzieci „Fairyland is for everyone” [Kraina wróżek jest dla wszystkich] opublikowanej przez wydawnictwo Labriz;

| CF. | mając na uwadze, że 2 grudnia 2021 r. Komisja postanowiła wysłać władzom węgierskim uzasadnioną opinię, gdyż uznała, iż przez wprowadzenie obowiązku podawania informacji o rozbieżności w stosunku do „tradycyjnych ról płciowych” Węgry naruszają wolność wypowiedzi autorów i wydawców książek (art. 11 Karty), dopuszczają się bezzasadnej dyskryminacji ze względu na orientację seksualną (art. 21 Karty) oraz niewłaściwie stosują przepisy UE dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych zapisane w dyrektywie 2005/29/WE dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym (18); |
| --- | --- |

CF.

mając na uwadze, że 2 grudnia 2021 r. Komisja postanowiła wysłać władzom węgierskim uzasadnioną opinię, gdyż uznała, iż przez wprowadzenie obowiązku podawania informacji o rozbieżności w stosunku do „tradycyjnych ról płciowych” Węgry naruszają wolność wypowiedzi autorów i wydawców książek (art. 11 Karty), dopuszczają się bezzasadnej dyskryminacji ze względu na orientację seksualną (art. 21 Karty) oraz niewłaściwie stosują przepisy UE dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych zapisane w dyrektywie 2005/29/WE dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym (18);

| CG. | mając na uwadze, że 15 lipca 2022 r. Komisja postanowiła pozwać Węgry do TSEU w związku z węgierskimi przepisami mającymi na celu zakazanie lub ograniczenie osobom poniżej 18. roku życia dostępu do treści przedstawiających „odchylenie od samoidentyfikacji zgodnej z płcią metrykalną, zmianę płci lub homoseksualizm”; mając na uwadze, że Komisja uznała, iż przepisy te są w szczególności sprzeczne z dyrektywą 2010/13/UE w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (19), z dyrektywą 2000/31/WE w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (20), a także z zasadami godności ludzkiej, wolności wypowiedzi i informacji, prawem do poszanowania życia prywatnego, jak również z prawem do niedyskryminacji, zapisanymi, odpowiednio, w art. 1, 7, 11 i 21 Karty; mając na uwadze, że Komisja wskazała również, iż ze względu na powagę tych naruszeń kwestionowane przepisy naruszają również wspólne wartości określone w art. 2 TUE; mając na uwadze, że 22 czerwca 2021 r. 18 państw członkowskich UE podpisało oświadczenie wydane przy okazji posiedzenia Rady do Spraw Ogólnych, w którym sprzeciwiło się przyjęciu wspomnianych przepisów; |
| --- | --- |

CG.

mając na uwadze, że 15 lipca 2022 r. Komisja postanowiła pozwać Węgry do TSEU w związku z węgierskimi przepisami mającymi na celu zakazanie lub ograniczenie osobom poniżej 18. roku życia dostępu do treści przedstawiających „odchylenie od samoidentyfikacji zgodnej z płcią metrykalną, zmianę płci lub homoseksualizm”; mając na uwadze, że Komisja uznała, iż przepisy te są w szczególności sprzeczne z dyrektywą 2010/13/UE w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (19), z dyrektywą 2000/31/WE w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (20), a także z zasadami godności ludzkiej, wolności wypowiedzi i informacji, prawem do poszanowania życia prywatnego, jak również z prawem do niedyskryminacji, zapisanymi, odpowiednio, w art. 1, 7, 11 i 21 Karty; mając na uwadze, że Komisja wskazała również, iż ze względu na powagę tych naruszeń kwestionowane przepisy naruszają również wspólne wartości określone w art. 2 TUE; mając na uwadze, że 22 czerwca 2021 r. 18 państw członkowskich UE podpisało oświadczenie wydane przy okazji posiedzenia Rady do Spraw Ogólnych, w którym sprzeciwiło się przyjęciu wspomnianych przepisów;

| CH. | mając na uwadze, że w sprawozdaniu z 21 maja 2019 r. sporządzonym w następstwie wizyty na Węgrzech od 4 do 8 lutego 2019 r. komisarz praw człowieka Rady Europy opisała, jak na Węgrzech następuje regres pod względem równouprawnienia płci i praw kobiet, polityczna reprezentacja kobiet jest uderzająco mała, w polityce rządu sprawy kobiet są ściśle powiązane ze sprawami rodziny, a rząd przestał realizować konkretną strategię na rzecz równouprawnienia płci; |
| --- | --- |

CH.

mając na uwadze, że w sprawozdaniu z 21 maja 2019 r. sporządzonym w następstwie wizyty na Węgrzech od 4 do 8 lutego 2019 r. komisarz praw człowieka Rady Europy opisała, jak na Węgrzech następuje regres pod względem równouprawnienia płci i praw kobiet, polityczna reprezentacja kobiet jest uderzająco mała, w polityce rządu sprawy kobiet są ściśle powiązane ze sprawami rodziny, a rząd przestał realizować konkretną strategię na rzecz równouprawnienia płci;

| CI. | mając na uwadze, że w oświadczeniu wydanym 29 kwietnia 2020 r. niezależny ekspert ONZ ds. ochrony przed przemocą i dyskryminacją ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową wezwał Węgry do odrzucenia proponowanych przepisów, które odmawiałyby prawa do uznania prawnego i samookreślenia osobom transpłciowym i płciowo nienormatywnym; |
| --- | --- |

CI.

mając na uwadze, że w oświadczeniu wydanym 29 kwietnia 2020 r. niezależny ekspert ONZ ds. ochrony przed przemocą i dyskryminacją ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową wezwał Węgry do odrzucenia proponowanych przepisów, które odmawiałyby prawa do uznania prawnego i samookreślenia osobom transpłciowym i płciowo nienormatywnym;

| CJ. | mając na uwadze, że we wnioskach końcowych z 3 marca 2020 r. dotyczących szóstego sprawozdania okresowego nt. Węgier Komitet Praw Dziecka ONZ wezwał rząd Węgier do działania, przyjęcia strategii oraz zapewnienia informacji i wsparcia na rzecz dzieci wymagających szczególnej troski, w tym do przyjęcia szczególnych środków ukierunkowanych na dziewczęta, dzieci romskie, dzieci ubiegające się o azyl i migrujące oraz dzieci homoseksualne, biseksualne, transpłciowe i interseksualne; mając na uwadze, że komitet wyraził również poważne obawy dotyczące oddzielonych od rodzin i objętych opieką instytucjonalną dzieci z niepełnosprawnościami, niewystarczających środków podejmowanych przez władze węgierskie w celu wyeliminowania opieki instytucjonalnej oraz propagowania dostępu do usług opieki zdrowotnej i rehabilitacji oraz innych zajęć sprzyjających włączeniu społecznemu, przypadków wykorzystywania seksualnego dzieci z niepełnosprawnościami objętych opieką instytucjonalną i znęcania się nad nimi, braku informacji o sytuacji dzieci romskich z niepełnosprawnościami oraz utrzymującej się stygmatyzacji, która spotyka dzieci z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

CJ.

mając na uwadze, że we wnioskach końcowych z 3 marca 2020 r. dotyczących szóstego sprawozdania okresowego nt. Węgier Komitet Praw Dziecka ONZ wezwał rząd Węgier do działania, przyjęcia strategii oraz zapewnienia informacji i wsparcia na rzecz dzieci wymagających szczególnej troski, w tym do przyjęcia szczególnych środków ukierunkowanych na dziewczęta, dzieci romskie, dzieci ubiegające się o azyl i migrujące oraz dzieci homoseksualne, biseksualne, transpłciowe i interseksualne; mając na uwadze, że komitet wyraził również poważne obawy dotyczące oddzielonych od rodzin i objętych opieką instytucjonalną dzieci z niepełnosprawnościami, niewystarczających środków podejmowanych przez władze węgierskie w celu wyeliminowania opieki instytucjonalnej oraz propagowania dostępu do usług opieki zdrowotnej i rehabilitacji oraz innych zajęć sprzyjających włączeniu społecznemu, przypadków wykorzystywania seksualnego dzieci z niepełnosprawnościami objętych opieką instytucjonalną i znęcania się nad nimi, braku informacji o sytuacji dzieci romskich z niepełnosprawnościami oraz utrzymującej się stygmatyzacji, która spotyka dzieci z niepełnosprawnościami;

| CK. | mając na uwadze, że 5 maja 2020 r. parlament Węgier przyjął rezolucję, w której odrzucił ratyfikację Konwencji o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska); |
| --- | --- |

CK.

mając na uwadze, że 5 maja 2020 r. parlament Węgier przyjął rezolucję, w której odrzucił ratyfikację Konwencji o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska);

| CL. | mając na uwadze, że w wyroku z 16 lipca 2020 r. w sprawie Rana przeciwko Węgrom ETPC stwierdził naruszenie prawa do poszanowania życia prywatnego w przypadku transpłciowego mężczyzny z Iranu, który uzyskał azyl na Węgrzech, lecz nie mógł legalnie zmienić w tym kraju płci ani imienia; mając na uwadze, że w decyzji z 10 czerwca 2022 r. dotyczącej oczekiwanego szczegółowego nadzoru nad wykonaniem wyroku Komitet Ministrów Rady Europy z niepokojem zauważył, iż władze węgierskie nie podjęły żadnych środków w celu stworzenia odpowiedniego rozwiązania dla obywateli państw trzecich osiedlonych zgodnie z prawem i ubiegających się o prawne uznanie płci; mając ponadto na uwadze, że w maju 2020 r. parlament Węgier przyjął przepisy, które uniemożliwiają węgierskim osobom transpłciowym prawne uznanie płci;; |
| --- | --- |

CL.

mając na uwadze, że w wyroku z 16 lipca 2020 r. w sprawie Rana przeciwko Węgrom ETPC stwierdził naruszenie prawa do poszanowania życia prywatnego w przypadku transpłciowego mężczyzny z Iranu, który uzyskał azyl na Węgrzech, lecz nie mógł legalnie zmienić w tym kraju płci ani imienia; mając na uwadze, że w decyzji z 10 czerwca 2022 r. dotyczącej oczekiwanego szczegółowego nadzoru nad wykonaniem wyroku Komitet Ministrów Rady Europy z niepokojem zauważył, iż władze węgierskie nie podjęły żadnych środków w celu stworzenia odpowiedniego rozwiązania dla obywateli państw trzecich osiedlonych zgodnie z prawem i ubiegających się o prawne uznanie płci; mając ponadto na uwadze, że w maju 2020 r. parlament Węgier przyjął przepisy, które uniemożliwiają węgierskim osobom transpłciowym prawne uznanie płci;;

| CM. | mając na uwadze, że w oświadczeniu z 14 czerwca 2021 r. komisarz praw człowieka Rady Europy wezwała węgierskich parlamentarzystów, aby odrzucili projekt poprawek zakazujących omawiania orientacji seksualnej i tożsamości płciowej oraz różnorodności w tym zakresie; mając na uwadze, że w opinii z 13 grudnia 2021 r. w sprawie zgodności z międzynarodowymi standardami praw człowieka ustawy nr LXXIX z 2021 r. zmieniającej niektóre ustawy o ochronie dzieci Komisja Wenecka stwierdziła, że trudno byłoby uznać te poprawki za zgodne z europejską konwencją praw człowieka i międzynarodowymi standardami praw człowieka, oraz wezwała władze węgierskie do uchylenia szeregu przepisów; |
| --- | --- |

CM.

mając na uwadze, że w oświadczeniu z 14 czerwca 2021 r. komisarz praw człowieka Rady Europy wezwała węgierskich parlamentarzystów, aby odrzucili projekt poprawek zakazujących omawiania orientacji seksualnej i tożsamości płciowej oraz różnorodności w tym zakresie; mając na uwadze, że w opinii z 13 grudnia 2021 r. w sprawie zgodności z międzynarodowymi standardami praw człowieka ustawy nr LXXIX z 2021 r. zmieniającej niektóre ustawy o ochronie dzieci Komisja Wenecka stwierdziła, że trudno byłoby uznać te poprawki za zgodne z europejską konwencją praw człowieka i międzynarodowymi standardami praw człowieka, oraz wezwała władze węgierskie do uchylenia szeregu przepisów;

| CN. | mając na uwadze, że w opinii z 2 lipca 2021 r. w sprawie zmian konstytucji przyjętych przez parlament węgierski w grudniu 2020 r. Komisja Wenecka zaleciła, aby poprawki konstytucyjnej określającej małżeństwo jako związek jednego mężczyzny i jednej kobiety orani uzupełnienia stanowiącego, że „matką jest kobieta, ojcem mężczyzna”, nie traktować jako okazji do wycofania obowiązujących przepisów w sprawie ochrony osób, które nie są heteroseksualne, ani do zmiany tych przepisów w sposób niekorzystny dla takich osób; mając na uwadze, że Komisja Wenecka zaleciła również, aby poprawki konstytucyjne interpretowano i stosowano – zwłaszcza przy projektowaniu przepisów wykonawczych – w sposób zapewniający gruntowne wdrożenie zasady niedyskryminacji z jakichkolwiek przyczyn, w tym ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową; mając na uwadze, że dalej zauważono potrzebę uchylenia poprawki stanowiącej, że „Węgry chronią prawo dzieci do samoidentyfikacji zgodnej z ich płcią metrykalną” lub jej zmiany w sposób zapewniający, aby jej skutkiem nie było odmawianie osobom transpłciowym prawa do uznania prawnego ich nabytej tożsamości płciowej; |
| --- | --- |

CN.

mając na uwadze, że w opinii z 2 lipca 2021 r. w sprawie zmian konstytucji przyjętych przez parlament węgierski w grudniu 2020 r. Komisja Wenecka zaleciła, aby poprawki konstytucyjnej określającej małżeństwo jako związek jednego mężczyzny i jednej kobiety orani uzupełnienia stanowiącego, że „matką jest kobieta, ojcem mężczyzna”, nie traktować jako okazji do wycofania obowiązujących przepisów w sprawie ochrony osób, które nie są heteroseksualne, ani do zmiany tych przepisów w sposób niekorzystny dla takich osób; mając na uwadze, że Komisja Wenecka zaleciła również, aby poprawki konstytucyjne interpretowano i stosowano – zwłaszcza przy projektowaniu przepisów wykonawczych – w sposób zapewniający gruntowne wdrożenie zasady niedyskryminacji z jakichkolwiek przyczyn, w tym ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową; mając na uwadze, że dalej zauważono potrzebę uchylenia poprawki stanowiącej, że „Węgry chronią prawo dzieci do samoidentyfikacji zgodnej z ich płcią metrykalną” lub jej zmiany w sposób zapewniający, aby jej skutkiem nie było odmawianie osobom transpłciowym prawa do uznania prawnego ich nabytej tożsamości płciowej;

| CO. | mając na uwadze, że w opinii z 18 października 2021 r. w sprawie ustawy o równym traktowaniu i promowaniu równości szans oraz w ustawie o komisarzu ds. praw podstawowych, przyjętych przez parlament węgierski w grudniu 2020 r., Komisja Wenecka stwierdziła, że istnieją zagrożenia związane z połączeniem organów ds. równości z krajowymi instytucjami ds. praw człowieka, wynikające m.in. z różnych tradycji, procedur prawnych i podejść, jakie mogą stosować takie podmioty, a także zauważyła, że kolizja kompetencji już przysługujących komisarzowi ds. praw podstawowych na mocy ustawy nr CXI oraz kompetencji nabywanych przez niego jako następcę węgierskiego Organu ds. Równego Traktowania wyraźnie unaocznia zagrożenia mogące podważać skuteczność jego działań w zakresie promowania równości i zwalczania dyskryminacji; |
| --- | --- |

CO.

mając na uwadze, że w opinii z 18 października 2021 r. w sprawie ustawy o równym traktowaniu i promowaniu równości szans oraz w ustawie o komisarzu ds. praw podstawowych, przyjętych przez parlament węgierski w grudniu 2020 r., Komisja Wenecka stwierdziła, że istnieją zagrożenia związane z połączeniem organów ds. równości z krajowymi instytucjami ds. praw człowieka, wynikające m.in. z różnych tradycji, procedur prawnych i podejść, jakie mogą stosować takie podmioty, a także zauważyła, że kolizja kompetencji już przysługujących komisarzowi ds. praw podstawowych na mocy ustawy nr CXI oraz kompetencji nabywanych przez niego jako następcę węgierskiego Organu ds. Równego Traktowania wyraźnie unaocznia zagrożenia mogące podważać skuteczność jego działań w zakresie promowania równości i zwalczania dyskryminacji;

| CP. | mając na uwadze, że w oświadczeniu z 13 stycznia 2022 r. komisarz praw człowieka Rady Europy stwierdziła, że decyzja rządu węgierskiego o przeprowadzeniu krajowego referendum w sprawie dostępu dzieci do informacji na temat kwestii orientacji seksualnej i tożsamości płciowej w tym samym dniu, w którym odbywały się wybory parlamentarne, była wysoce niefortunna, gdyż nasiliła instrumentalne traktowanie praw człowieka osób LGBTIQ; mając na uwadze, że 29 lipca 2022 r. w sprawozdaniu końcowym międzynarodowa misja obserwacji wyborów OBWE podkreśliła, iż ramy prawne referendum są w dużej mierze niewystarczające i nie zapewniają równych warunków działania w odniesieniu do kampanii referendalnych, ponieważ nie spełniają kluczowych zaleceń wynikających z dobrych praktyk międzynarodowych, a na mocy poprawki z 2018 r. rząd ma pełne prawa do prowadzenia kampanii, gdy jest inicjatorem referendum, co jest sprzeczne z dobrymi praktykami międzynarodowymi, a władze nie są zobowiązane do przekazywania wyborcom obiektywnych informacji na temat kwestii związanych z referendum lub stanowisk zwolenników i przeciwników, co podważa zdolność wyborców do dokonania świadomego wyboru; mając na uwadze, że referendum przeciwko osobom LGBTIQ, które odbyło się na Węgrzech 3 kwietnia 2022 r., było nieważne, gdyż żadna z opcji („tak” lub „nie”) nie uzyskała 50 % głosów; mając na uwadze, że referendum jest szeroko krytykowane jako naruszenie zasady niedyskryminacji; |
| --- | --- |

CP.

mając na uwadze, że w oświadczeniu z 13 stycznia 2022 r. komisarz praw człowieka Rady Europy stwierdziła, że decyzja rządu węgierskiego o przeprowadzeniu krajowego referendum w sprawie dostępu dzieci do informacji na temat kwestii orientacji seksualnej i tożsamości płciowej w tym samym dniu, w którym odbywały się wybory parlamentarne, była wysoce niefortunna, gdyż nasiliła instrumentalne traktowanie praw człowieka osób LGBTIQ; mając na uwadze, że 29 lipca 2022 r. w sprawozdaniu końcowym międzynarodowa misja obserwacji wyborów OBWE podkreśliła, iż ramy prawne referendum są w dużej mierze niewystarczające i nie zapewniają równych warunków działania w odniesieniu do kampanii referendalnych, ponieważ nie spełniają kluczowych zaleceń wynikających z dobrych praktyk międzynarodowych, a na mocy poprawki z 2018 r. rząd ma pełne prawa do prowadzenia kampanii, gdy jest inicjatorem referendum, co jest sprzeczne z dobrymi praktykami międzynarodowymi, a władze nie są zobowiązane do przekazywania wyborcom obiektywnych informacji na temat kwestii związanych z referendum lub stanowisk zwolenników i przeciwników, co podważa zdolność wyborców do dokonania świadomego wyboru; mając na uwadze, że referendum przeciwko osobom LGBTIQ, które odbyło się na Węgrzech 3 kwietnia 2022 r., było nieważne, gdyż żadna z opcji („tak” lub „nie”) nie uzyskała 50 % głosów; mając na uwadze, że referendum jest szeroko krytykowane jako naruszenie zasady niedyskryminacji;

| CQ. | mając na uwadze, że 29 lipca 2022 r. w sprawozdaniu końcowym międzynarodowa misja obserwacji wyborów OBWE podkreśliła, iż mniej niż 20 % wszystkich kandydatów stanowią kobiety, co znacznie ogranicza możliwość wzmocnienia niskiej reprezentacji kobiet w polityce krajowej na Węgrzech; mając na uwadze, że odsetek kobiet zasiadających w węgierskim parlamencie wybranym w 2022 r. wynosi 14 %; |
| --- | --- |

CQ.

mając na uwadze, że 29 lipca 2022 r. w sprawozdaniu końcowym międzynarodowa misja obserwacji wyborów OBWE podkreśliła, iż mniej niż 20 % wszystkich kandydatów stanowią kobiety, co znacznie ogranicza możliwość wzmocnienia niskiej reprezentacji kobiet w polityce krajowej na Węgrzech; mając na uwadze, że odsetek kobiet zasiadających w węgierskim parlamencie wybranym w 2022 r. wynosi 14 %;

| CR. | mając na uwadze, że w uwagach końcowych z 25 marca 2022 r. dotyczących połączonego drugiego i trzeciego sprawozdania Węgier Komitet ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami wyraził zaniepokojenie faktem, że osoby z niepełnosprawnościami nie dysponują mechanizmem podejmowania autonomicznych decyzji, i zalecił, aby Węgry zmieniły swoje ustawodawstwo w sposób gwarantujący, że w podejmowanych decyzjach będzie przestrzegana godność, autonomia, wola i preferencje osób z niepełnosprawnościami wykonujących czynności prawne; mając na uwadze, że komitet zalecił także, aby Węgry na nowo opracowały stosowane przez siebie środki i przekierowały budżety do środowiskowych usług wsparcia, takich jak usługi osobistych asystentów, z myślą o zapewnieniu osobom z niepełnosprawnościami wsparcia umożliwiającego samodzielne życie we wspólnocie na równych warunkach; |
| --- | --- |

CR.

mając na uwadze, że w uwagach końcowych z 25 marca 2022 r. dotyczących połączonego drugiego i trzeciego sprawozdania Węgier Komitet ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami wyraził zaniepokojenie faktem, że osoby z niepełnosprawnościami nie dysponują mechanizmem podejmowania autonomicznych decyzji, i zalecił, aby Węgry zmieniły swoje ustawodawstwo w sposób gwarantujący, że w podejmowanych decyzjach będzie przestrzegana godność, autonomia, wola i preferencje osób z niepełnosprawnościami wykonujących czynności prawne; mając na uwadze, że komitet zalecił także, aby Węgry na nowo opracowały stosowane przez siebie środki i przekierowały budżety do środowiskowych usług wsparcia, takich jak usługi osobistych asystentów, z myślą o zapewnieniu osobom z niepełnosprawnościami wsparcia umożliwiającego samodzielne życie we wspólnocie na równych warunkach;

Prawa osób należących do mniejszości, w tym Romów i Żydów, oraz ochrona przed wypowiedziami nawołującymi do nienawiści wobec tych mniejszości

| CS. | mając na uwadze, że 9 czerwca 2021 r. Komisja podjęła decyzję o skierowaniu do władz węgierskich wezwania do usunięcia uchybienia, gdyż węgierskie przepisy krajowe nie są w pełni zgodne z unijnymi zasadami zakazującymi dyskryminacji na mocy dyrektywy Rady 2000/43/WE wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (21) oraz dyrektywy Rady 2000/78/WE ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (22), które to akty wymagają od państw członkowskich ustanowienia skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji za dyskryminację; mając na uwadze, że do gruntownej zmiany doszło w lipcu 2020 r., kiedy Węgry zmieniły krajowy system sankcji, zobowiązując sądy do przyznawania zadośćuczynienia za dyskryminację w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego tylko w postaci usług z zakresu szkolenia i kształcenia zawodowego, a nie w postaci jednorazowej płatności; mając na uwadze, że Parlament Europejski wielokrotnie wzywał państwa członkowskie do zwalczania antycyganizmu za pomocą skutecznych środków ustawodawczych i politycznych; |
| --- | --- |

CS.

mając na uwadze, że 9 czerwca 2021 r. Komisja podjęła decyzję o skierowaniu do władz węgierskich wezwania do usunięcia uchybienia, gdyż węgierskie przepisy krajowe nie są w pełni zgodne z unijnymi zasadami zakazującymi dyskryminacji na mocy dyrektywy Rady 2000/43/WE wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (21) oraz dyrektywy Rady 2000/78/WE ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (22), które to akty wymagają od państw członkowskich ustanowienia skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji za dyskryminację; mając na uwadze, że do gruntownej zmiany doszło w lipcu 2020 r., kiedy Węgry zmieniły krajowy system sankcji, zobowiązując sądy do przyznawania zadośćuczynienia za dyskryminację w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego tylko w postaci usług z zakresu szkolenia i kształcenia zawodowego, a nie w postaci jednorazowej płatności; mając na uwadze, że Parlament Europejski wielokrotnie wzywał państwa członkowskie do zwalczania antycyganizmu za pomocą skutecznych środków ustawodawczych i politycznych;

| CT. | mając na uwadze, że 2 grudnia 2021 r. Komisja wysłała władzom węgierskim wezwanie do usunięcia uchybienia w związku z transpozycją decyzji ramowej Rady 2008/913/WSiSW w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych (23), gdyż węgierskie ramy prawne nie obwarowują sankcją karną publicznego aprobowania, negowania lub rażącego pomniejszania zbrodni międzynarodowych i nie zapewniają uznania pobudek rasistowskich i ksenofobicznych za okoliczność obciążającą ani uwzględniania takich przesłanek przez sądy krajowe w odniesieniu do wszelkich popełnionych przestępstw; |
| --- | --- |

CT.

mając na uwadze, że 2 grudnia 2021 r. Komisja wysłała władzom węgierskim wezwanie do usunięcia uchybienia w związku z transpozycją decyzji ramowej Rady 2008/913/WSiSW w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych (23), gdyż węgierskie ramy prawne nie obwarowują sankcją karną publicznego aprobowania, negowania lub rażącego pomniejszania zbrodni międzynarodowych i nie zapewniają uznania pobudek rasistowskich i ksenofobicznych za okoliczność obciążającą ani uwzględniania takich przesłanek przez sądy krajowe w odniesieniu do wszelkich popełnionych przestępstw;

| CU. | mając na uwadze, że w uwagach końcowych z 6 czerwca 2019 r. dotyczących połączonych sprawozdań Węgier (od sprawozdania nr| 18 do sprawozdania nr 25) Komitet ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Rasowej stwierdził, że jest głęboko zaniepokojony występowaniem mowy nienawiści na tle rasistowskim skierowanej przeciwko Romom, migrantom, uchodźcom, osobom ubiegającym się o azyl i innym mniejszościom, co podsyca nienawiść i nietolerancję i niekiedy prowadzi do przemocy wobec takich grup, w szczególności ze strony czołowych polityków i w mediach, zwłaszcza w internecie; mając zwłaszcza na uwadze, że komitet jest głęboko zaniepokojony doniesieniami o tym, iż osoby publiczne, w tym zajmujące stanowiska najwyższego szczebla, wydawały oświadczenia mogące propagować nienawiść na tle rasowym, w szczególności podczas skierowanej przeciwko imigrantom i uchodźcom kampanii rządu rozpoczętej w 2015 r., a także obecnością i działalnością organizacji szerzących nienawiść na tle rasowym; mając na uwadze, że odnotowując przedstawione informacje o środkach podjętych w celu poprawy sytuacji Romów, w tym w dziedzinie ochrony zdrowia i edukacji, a także w ramach krajowej strategii włączenia społecznego z 2011 r., komitet nadal był wysoce zaniepokojony utrzymującą się dyskryminacją Romów oraz doświadczaną przez nich segregacją i skrajnym ubóstwem; |
| --- | --- |

CU.

mając na uwadze, że w uwagach końcowych z 6 czerwca 2019 r. dotyczących połączonych sprawozdań Węgier (od sprawozdania nr| 18 do sprawozdania nr 25) Komitet ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Rasowej stwierdził, że jest głęboko zaniepokojony występowaniem mowy nienawiści na tle rasistowskim skierowanej przeciwko Romom, migrantom, uchodźcom, osobom ubiegającym się o azyl i innym mniejszościom, co podsyca nienawiść i nietolerancję i niekiedy prowadzi do przemocy wobec takich grup, w szczególności ze strony czołowych polityków i w mediach, zwłaszcza w internecie; mając zwłaszcza na uwadze, że komitet jest głęboko zaniepokojony doniesieniami o tym, iż osoby publiczne, w tym zajmujące stanowiska najwyższego szczebla, wydawały oświadczenia mogące propagować nienawiść na tle rasowym, w szczególności podczas skierowanej przeciwko imigrantom i uchodźcom kampanii rządu rozpoczętej w 2015 r., a także obecnością i działalnością organizacji szerzących nienawiść na tle rasowym; mając na uwadze, że odnotowując przedstawione informacje o środkach podjętych w celu poprawy sytuacji Romów, w tym w dziedzinie ochrony zdrowia i edukacji, a także w ramach krajowej strategii włączenia społecznego z 2011 r., komitet nadal był wysoce zaniepokojony utrzymującą się dyskryminacją Romów oraz doświadczaną przez nich segregacją i skrajnym ubóstwem;

| CV. | mając na uwadze, że w piątej opinii w sprawie Węgier przyjętej 26 maja 2020 r. komitet doradczy Rady Europy ds. Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych stwierdził, że chociaż Węgry utrzymują politykę wspierania mniejszości narodowych opartą na solidnych ramach ustawodawczych, nadal należy uwzględniać trudności strukturalne napotykane przez Romów we wszystkich sferach życia publicznego i prywatnego, w tym w zakresie edukacji, zatrudnienia, zakwaterowania i dostępu do opieki zdrowotnej; mając na uwadze, że komitet podkreślił konieczność podjęcia pilnych środków, aby poprawić sytuację Romów, walczyć z wczesnym kończeniem nauki oraz propagować sprzyjającą włączeniu społecznemu edukację wysokiej jakości, w tym w obszarach podlegających zjawisku segregacji; mając na uwadze, że komitet wskazał ponadto, iż w regionach znajdujących się w niekorzystnej sytuacji istnieje potrzeba większej komplementarności między krajowymi i lokalnymi strategiami politycznymi, aby zapewnić długoterminowe rozwiązania problemów związanych z zatrudnieniem i mieszkalnictwem, podczas gdy dostęp do opieki zdrowotnej i usług socjalnych nadal napotyka poważne przeszkody praktyczne, głównie ze szkodą dla romskich kobiet i dzieci; |
| --- | --- |

CV.

mając na uwadze, że w piątej opinii w sprawie Węgier przyjętej 26 maja 2020 r. komitet doradczy Rady Europy ds. Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych stwierdził, że chociaż Węgry utrzymują politykę wspierania mniejszości narodowych opartą na solidnych ramach ustawodawczych, nadal należy uwzględniać trudności strukturalne napotykane przez Romów we wszystkich sferach życia publicznego i prywatnego, w tym w zakresie edukacji, zatrudnienia, zakwaterowania i dostępu do opieki zdrowotnej; mając na uwadze, że komitet podkreślił konieczność podjęcia pilnych środków, aby poprawić sytuację Romów, walczyć z wczesnym kończeniem nauki oraz propagować sprzyjającą włączeniu społecznemu edukację wysokiej jakości, w tym w obszarach podlegających zjawisku segregacji; mając na uwadze, że komitet wskazał ponadto, iż w regionach znajdujących się w niekorzystnej sytuacji istnieje potrzeba większej komplementarności między krajowymi i lokalnymi strategiami politycznymi, aby zapewnić długoterminowe rozwiązania problemów związanych z zatrudnieniem i mieszkalnictwem, podczas gdy dostęp do opieki zdrowotnej i usług socjalnych nadal napotyka poważne przeszkody praktyczne, głównie ze szkodą dla romskich kobiet i dzieci;

| CW. | mając na uwadze, że w decyzji z 10 czerwca 2022 r. dotyczącej zamierzonego szczegółowego nadzoru nad wykonaniem wyroków ETPC w sprawach Horváth i Kiss przeciwko Węgrom Komitet Ministrów Rady Europy przypomniał, iż przedmiotowa sprawa dotyczy dyskryminacyjnego umieszczania i nadmiernej reprezentacji dzieci romskich w szkołach specjalnych dla dzieci z niepełnosprawnościami intelektualnymi, a państwo ma pozytywny obowiązek unikania utrwalania dyskryminujących praktyk; mając na uwadze, że komitet stanowczo ponowił apel do władz, aby przedstawiły przykłady świadczące o skuteczności administracyjnych i sądowych środków odwoławczych od ustaleń komisji ekspertów oraz by uzupełniły przekazane dane statystyczne dotyczące tej kwestii, wezwał władze, aby uzupełniły informacje statystyczne danymi zdezagregowanymi etnicznie wskazującymi liczbę odwołań wniesionych w sprawach dotyczących dzieci romskich, oraz stanowczo ponowił apel do władz, by przedstawiły dalsze informacje na temat wszelkich stosownych procedur toczących się przed komisarzem ds. praw podstawowych; |
| --- | --- |

CW.

mając na uwadze, że w decyzji z 10 czerwca 2022 r. dotyczącej zamierzonego szczegółowego nadzoru nad wykonaniem wyroków ETPC w sprawach Horváth i Kiss przeciwko Węgrom Komitet Ministrów Rady Europy przypomniał, iż przedmiotowa sprawa dotyczy dyskryminacyjnego umieszczania i nadmiernej reprezentacji dzieci romskich w szkołach specjalnych dla dzieci z niepełnosprawnościami intelektualnymi, a państwo ma pozytywny obowiązek unikania utrwalania dyskryminujących praktyk; mając na uwadze, że komitet stanowczo ponowił apel do władz, aby przedstawiły przykłady świadczące o skuteczności administracyjnych i sądowych środków odwoławczych od ustaleń komisji ekspertów oraz by uzupełniły przekazane dane statystyczne dotyczące tej kwestii, wezwał władze, aby uzupełniły informacje statystyczne danymi zdezagregowanymi etnicznie wskazującymi liczbę odwołań wniesionych w sprawach dotyczących dzieci romskich, oraz stanowczo ponowił apel do władz, by przedstawiły dalsze informacje na temat wszelkich stosownych procedur toczących się przed komisarzem ds. praw podstawowych;

| CX. | mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono nadzoru nad wykonaniem wyroków ETPC w sprawie Balázs przeciwko Węgrom, dotyczącej naruszeń zakazu dyskryminacji w powiązaniu z zakazem nieludzkiego lub poniżającego traktowania ze względu na brak skutecznych dochodzeń ze strony władz w kwestii możliwych motywów rasowych niewłaściwego traktowania skarżących się Romów przez przedstawicieli organów ścigania; |
| --- | --- |

CX.

mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono nadzoru nad wykonaniem wyroków ETPC w sprawie Balázs przeciwko Węgrom, dotyczącej naruszeń zakazu dyskryminacji w powiązaniu z zakazem nieludzkiego lub poniżającego traktowania ze względu na brak skutecznych dochodzeń ze strony władz w kwestii możliwych motywów rasowych niewłaściwego traktowania skarżących się Romów przez przedstawicieli organów ścigania;

| CY. | mając na uwadze, że 29 lipca 2022 r. przywódcy grup politycznych w Parlamencie przyjęli oświadczenie, w którym potępili otwarcie rasistowskie deklaracje premiera Viktora Orbána, iż Węgry nie chcą stać się „rasą mieszaną”, oraz podkreślili, że deklaracje te stoją w sprzeczności z naszymi wartościami, które są również zapisane w traktatach UE; |
| --- | --- |

CY.

mając na uwadze, że 29 lipca 2022 r. przywódcy grup politycznych w Parlamencie przyjęli oświadczenie, w którym potępili otwarcie rasistowskie deklaracje premiera Viktora Orbána, iż Węgry nie chcą stać się „rasą mieszaną”, oraz podkreślili, że deklaracje te stoją w sprzeczności z naszymi wartościami, które są również zapisane w traktatach UE;

Prawa podstawowe migrantów, osób ubiegających się o azyl i uchodźców

| CZ. | mając na uwadze, że w wyroku z 19 marca 2020 r. w sprawie C-564/18, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), TSUE orzekł, iż dyrektywa 2013/32/UE w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (24) stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które umożliwia odrzucenie jako niedopuszczalnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej z tego powodu, że wnioskodawca przybył na terytorium danego państwa członkowskiego przez państwo, w którym nie jest on narażony na prześladowanie lub ryzyko doznania poważnej krzywdy, lub w którym zapewniony jest odpowiedni stopień ochrony; mając na uwadze, że TSUE stwierdził, iż dyrektywa stoi również na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które ustanawia ośmiodniowy termin, w którym sąd rozpatrujący odwołanie od decyzji o odrzuceniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej jako niedopuszczalnego ma wydać decyzję, jeżeli sąd ten nie jest w stanie zapewnić w takim terminie skuteczności przepisów materialnych i gwarancji proceduralnych, z których korzysta wnioskodawca na mocy prawa UE; |
| --- | --- |

CZ.

mając na uwadze, że w wyroku z 19 marca 2020 r. w sprawie C-564/18, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), TSUE orzekł, iż dyrektywa 2013/32/UE w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (24) stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które umożliwia odrzucenie jako niedopuszczalnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej z tego powodu, że wnioskodawca przybył na terytorium danego państwa członkowskiego przez państwo, w którym nie jest on narażony na prześladowanie lub ryzyko doznania poważnej krzywdy, lub w którym zapewniony jest odpowiedni stopień ochrony; mając na uwadze, że TSUE stwierdził, iż dyrektywa stoi również na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które ustanawia ośmiodniowy termin, w którym sąd rozpatrujący odwołanie od decyzji o odrzuceniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej jako niedopuszczalnego ma wydać decyzję, jeżeli sąd ten nie jest w stanie zapewnić w takim terminie skuteczności przepisów materialnych i gwarancji proceduralnych, z których korzysta wnioskodawca na mocy prawa UE;

| DA. | mając na uwadze, że w wyroku z 2 kwietnia 2020 r. w sprawach połączonych C-715/17, C-718/17 i C-719/17, w tym w sprawie Komisja przeciwko Węgrom (tymczasowy mechanizm relokacji osób ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej), TSUE orzekł, że nie podając regularnie, nie rzadziej niż co trzy miesiące, odpowiedniej liczby osób ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej, które można szybko relokować na ich terytorium, od 25 grudnia 2015 r. Węgry uchybiają zobowiązaniom, które na nich ciążą na mocy art. 5 ust. 2 decyzji Rady (UE) 2015/1601 (25), a w konsekwencji pozostałym zobowiązaniom dotyczącym relokacji, które na nich ciążyły na mocy art. 5 ust. 4–11 wspomnianej decyzji; |
| --- | --- |

DA.

mając na uwadze, że w wyroku z 2 kwietnia 2020 r. w sprawach połączonych C-715/17, C-718/17 i C-719/17, w tym w sprawie Komisja przeciwko Węgrom (tymczasowy mechanizm relokacji osób ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej), TSUE orzekł, że nie podając regularnie, nie rzadziej niż co trzy miesiące, odpowiedniej liczby osób ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej, które można szybko relokować na ich terytorium, od 25 grudnia 2015 r. Węgry uchybiają zobowiązaniom, które na nich ciążą na mocy art. 5 ust. 2 decyzji Rady (UE) 2015/1601 (25), a w konsekwencji pozostałym zobowiązaniom dotyczącym relokacji, które na nich ciążyły na mocy art. 5 ust. 4–11 wspomnianej decyzji;

| DB. | mając na uwadze, że w wyroku z 14 maja 2020 r. w sprawach połączonych C-924/19 PPU i C-925/19 PPU Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság i Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság TSUE orzekł, że z dyrektywy 2008/115/WE w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (26) oraz z dyrektywy 2013/33/UE w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową (27) wynika, że nałożony na obywatela państwa trzeciego obowiązek stałego przebywania w strefie tranzytowej, której obszar jest ograniczony i zamknięty, w obrębie której przemieszczanie się tego obywatela jest ograniczone i nadzorowane oraz której obywatel ten nie może zgodnie z prawem opuścić według własnej woli w żadnym kierunku, stanowi pozbawienie wolności, jakie cechuje „środek detencyjny” lub „zatrzymanie” w rozumieniu tych dyrektyw; mając na uwadze, że TSUE wskazał. iż prawo unijne stoi na przeszkodzie szeregowi przepisów ustawodawstwa węgierskiego; |
| --- | --- |

DB.

mając na uwadze, że w wyroku z 14 maja 2020 r. w sprawach połączonych C-924/19 PPU i C-925/19 PPU Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság i Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság TSUE orzekł, że z dyrektywy 2008/115/WE w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (26) oraz z dyrektywy 2013/33/UE w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową (27) wynika, że nałożony na obywatela państwa trzeciego obowiązek stałego przebywania w strefie tranzytowej, której obszar jest ograniczony i zamknięty, w obrębie której przemieszczanie się tego obywatela jest ograniczone i nadzorowane oraz której obywatel ten nie może zgodnie z prawem opuścić według własnej woli w żadnym kierunku, stanowi pozbawienie wolności, jakie cechuje „środek detencyjny” lub „zatrzymanie” w rozumieniu tych dyrektyw; mając na uwadze, że TSUE wskazał. iż prawo unijne stoi na przeszkodzie szeregowi przepisów ustawodawstwa węgierskiego;

| DC. | mając na uwadze, że w wyroku z 17 grudnia 2020 r. w sprawie C-808/18 Komisja przeciwko Węgrom („Accueil des demandeurs de protection internationaleurs”) TSUE orzekł, iż Węgry uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy dyrektyw 2008/115/WE, 2013/32/UE i 2013/33/UE, ponieważ (i) uznają, że z wnioskami o udzielenie ochrony międzynarodowej obywatele państw trzecich lub bezpaństwowcy mogą występować wyłącznie w strefach tranzytowych w Röszke i Tompa, a jednocześnie drastycznie ograniczają liczbę wnioskodawców, którym zezwala się dziennie na wjazd do tych stref tranzytowych; (ii) ustanowiły system systematycznego zatrzymywania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w strefach tranzytowych w Röszke i Tompa; (iii) umożliwiają wydalanie wszystkich obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających na terytorium Węgier i nie przestrzegają procedur i gwarancji określonych w dorobku prawnym Unii oraz (iv) uzależniają wykonywanie przez osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową prawa do pozostania na terytorium Węgier od spełnienia warunków sprzecznych z prawem Unii; mając na uwadze, że 27 stycznia 2021 r. Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) ogłosiła, iż zawiesza działalność na Węgrzech w następstwie orzeczenia TSUE; mając na uwadze, że 12 listopada 2021 r. Komisja podjęła decyzję o pozwaniu Węgier do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z niewykonaniem wyroku oraz zwróciła się do TSUE, aby nakazał zapłacenie kar finansowych (sprawa C-123/22); |
| --- | --- |

DC.

mając na uwadze, że w wyroku z 17 grudnia 2020 r. w sprawie C-808/18 Komisja przeciwko Węgrom („Accueil des demandeurs de protection internationaleurs”) TSUE orzekł, iż Węgry uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy dyrektyw 2008/115/WE, 2013/32/UE i 2013/33/UE, ponieważ (i) uznają, że z wnioskami o udzielenie ochrony międzynarodowej obywatele państw trzecich lub bezpaństwowcy mogą występować wyłącznie w strefach tranzytowych w Röszke i Tompa, a jednocześnie drastycznie ograniczają liczbę wnioskodawców, którym zezwala się dziennie na wjazd do tych stref tranzytowych; (ii) ustanowiły system systematycznego zatrzymywania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w strefach tranzytowych w Röszke i Tompa; (iii) umożliwiają wydalanie wszystkich obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających na terytorium Węgier i nie przestrzegają procedur i gwarancji określonych w dorobku prawnym Unii oraz (iv) uzależniają wykonywanie przez osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową prawa do pozostania na terytorium Węgier od spełnienia warunków sprzecznych z prawem Unii; mając na uwadze, że 27 stycznia 2021 r. Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) ogłosiła, iż zawiesza działalność na Węgrzech w następstwie orzeczenia TSUE; mając na uwadze, że 12 listopada 2021 r. Komisja podjęła decyzję o pozwaniu Węgier do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z niewykonaniem wyroku oraz zwróciła się do TSUE, aby nakazał zapłacenie kar finansowych (sprawa C-123/22);

| DD. | mając na uwadze, że 9 czerwca 2021 r. Komisja podjęła decyzję o skierowaniu do władz Węgier wezwania do usunięcia uchybienia i uzasadnionej opinii w związku z brakiem pełnej transpozycji dyrektywy 2013/32/UE w odniesieniu do przepisów dotyczących rozmowy osobistej, badania medycznego, gwarancji dla dzieci i nastolatków bez opieki oraz procedury rozpatrywania wniosku o azyl; |
| --- | --- |

DD.

mając na uwadze, że 9 czerwca 2021 r. Komisja podjęła decyzję o skierowaniu do władz Węgier wezwania do usunięcia uchybienia i uzasadnionej opinii w związku z brakiem pełnej transpozycji dyrektywy 2013/32/UE w odniesieniu do przepisów dotyczących rozmowy osobistej, badania medycznego, gwarancji dla dzieci i nastolatków bez opieki oraz procedury rozpatrywania wniosku o azyl;

| DE. | mając na uwadze, że 15 lipca 2021 r. Komisja podjęła decyzję o pozwaniu Węgier do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, gdyż uznała, że nowa procedura azylowa jest niezgodna z art. 6 dyrektywy 2013/32/UE zinterpretowanym w świetle art. 18 Karty (sprawa C-823/21 Komisja przeciwko Węgrom); |
| --- | --- |

DE.

mając na uwadze, że 15 lipca 2021 r. Komisja podjęła decyzję o pozwaniu Węgier do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, gdyż uznała, że nowa procedura azylowa jest niezgodna z art. 6 dyrektywy 2013/32/UE zinterpretowanym w świetle art. 18 Karty (sprawa C-823/21 Komisja przeciwko Węgrom);

| DF. | mając na uwadze, że w wyroku z 16 listopada 2021 r. w sprawie C-821/19 Komisja przeciwko Węgrom („Incrimination de l’aide aux demandeurs d’asile”) TSUE orzekł, iż Węgry uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na podstawie: (i) art. 33 ust. 2 dyrektywy 2013/32/UE, gdyż pozwoliły na odrzucenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej jako niedopuszczalnego ze względu na to, że wnioskodawca przybył na terytorium Węgier przez państwo, w którym nie jest narażony na prześladowanie lub na ryzyko doznania poważnej krzywdy, lub w którym zapewniony jest odpowiedni poziom ochrony; (ii) art. 8 ust. 2 i art. 22 ust. 1 dyrektywy 2013/32/UE oraz art. 10 ust. 4 dyrektywy 2013/33/UE, gdyż obwarowały w prawie krajowym sankcją karną czyn każdej osoby, która w ramach działalności organizacyjnej świadczy pomoc w wystąpieniu z wnioskiem o udzielenie azylu na terytorium Węgier lub w złożeniu takiego wniosku, jeżeli można udowodnić ponad wszelką rozsądną wątpliwość, że osoba ta była świadoma tego, iż taki wniosek nie może zostać uwzględniony na podstawie tego prawa; oraz (iii) art. 8 ust. 2, art. 12 ust. 1 lit. c) i art. 22 ust. 1 dyrektywy 2013/32/UE oraz art. 10 ust. 4 dyrektywy 2013/33/UE, gdyż pozbawiły prawa do zbliżania się do granic zewnętrznych Węgier każdego, kto jest podejrzewany o popełnienie takiego czynu zabronionego; |
| --- | --- |

DF.

mając na uwadze, że w wyroku z 16 listopada 2021 r. w sprawie C-821/19 Komisja przeciwko Węgrom („Incrimination de l’aide aux demandeurs d’asile”) TSUE orzekł, iż Węgry uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na podstawie: (i) art. 33 ust. 2 dyrektywy 2013/32/UE, gdyż pozwoliły na odrzucenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej jako niedopuszczalnego ze względu na to, że wnioskodawca przybył na terytorium Węgier przez państwo, w którym nie jest narażony na prześladowanie lub na ryzyko doznania poważnej krzywdy, lub w którym zapewniony jest odpowiedni poziom ochrony; (ii) art. 8 ust. 2 i art. 22 ust. 1 dyrektywy 2013/32/UE oraz art. 10 ust. 4 dyrektywy 2013/33/UE, gdyż obwarowały w prawie krajowym sankcją karną czyn każdej osoby, która w ramach działalności organizacyjnej świadczy pomoc w wystąpieniu z wnioskiem o udzielenie azylu na terytorium Węgier lub w złożeniu takiego wniosku, jeżeli można udowodnić ponad wszelką rozsądną wątpliwość, że osoba ta była świadoma tego, iż taki wniosek nie może zostać uwzględniony na podstawie tego prawa; oraz (iii) art. 8 ust. 2, art. 12 ust. 1 lit. c) i art. 22 ust. 1 dyrektywy 2013/32/UE oraz art. 10 ust. 4 dyrektywy 2013/33/UE, gdyż pozbawiły prawa do zbliżania się do granic zewnętrznych Węgier każdego, kto jest podejrzewany o popełnienie takiego czynu zabronionego;

| DG. | mając na uwadze, że w sprawozdaniu z 21 maja 2019 r. po wizycie na Węgrzech w dniach 4–8 lutego 2019 r. komisarz praw człowieka Rady Europy stwierdziła, że zajmowane od 2015 r. przez węgierski rząd stanowisko wymierzone przeciwko imigracji i osobom ubiegającym się o azyl doprowadziło do powstania ram ustawodawczych, które utrudniają przyjmowanie osób ubiegających się o azyl i integrację osób uznanych za uchodźców, przewidzianą międzynarodowymi zobowiązaniami w zakresie praw człowieka; |
| --- | --- |

DG.

mając na uwadze, że w sprawozdaniu z 21 maja 2019 r. po wizycie na Węgrzech w dniach 4–8 lutego 2019 r. komisarz praw człowieka Rady Europy stwierdziła, że zajmowane od 2015 r. przez węgierski rząd stanowisko wymierzone przeciwko imigracji i osobom ubiegającym się o azyl doprowadziło do powstania ram ustawodawczych, które utrudniają przyjmowanie osób ubiegających się o azyl i integrację osób uznanych za uchodźców, przewidzianą międzynarodowymi zobowiązaniami w zakresie praw człowieka;

| DH. | mając na uwadze, że w sprawozdaniu z 17 marca 2020 r. po wizycie na Węgrzech w 2018 r. Europejski Komitet do spraw Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu podkreślił, iż od czasy wizyty ad hoc komitetu w 2017 r. nie zrobiono nic, aby wprowadzić skuteczne zabezpieczenia zapobiegające niewłaściwemu traktowaniu osób zawracanych przez funkcjonariuszy policji węgierskiej za ogrodzenie graniczne do Serbii, przy czym jasne było również, że nie istnieją żadne środki odwoławcze mogące zapewnić takim osobom skuteczną ochronę przed przymusowym wydaleniem lub odesłaniem, w tym odsyłaniem łańcuchowym; |
| --- | --- |

DH.

mając na uwadze, że w sprawozdaniu z 17 marca 2020 r. po wizycie na Węgrzech w 2018 r. Europejski Komitet do spraw Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu podkreślił, iż od czasy wizyty ad hoc komitetu w 2017 r. nie zrobiono nic, aby wprowadzić skuteczne zabezpieczenia zapobiegające niewłaściwemu traktowaniu osób zawracanych przez funkcjonariuszy policji węgierskiej za ogrodzenie graniczne do Serbii, przy czym jasne było również, że nie istnieją żadne środki odwoławcze mogące zapewnić takim osobom skuteczną ochronę przed przymusowym wydaleniem lub odesłaniem, w tym odsyłaniem łańcuchowym;

| DI. | mając na uwadze, że w uwagach końcowych z 6 czerwca 2019 r. dotyczących połączonych sprawozdań Węgier (od sprawozdania nr 18 do sprawozdania nr 25) Komitet ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Rasowej wyraził zaniepokojenie alarmującą sytuacją osób ubiegających się o azyl, uchodźców i migrantów oraz doniesieniami, że zasada non-refoulement nie jest w pełni przestrzegana w teorii ani w praktyce; mając na uwadze, że komitet był również głęboko zaniepokojony doniesieniami o stosowaniu nadmiernej siły i przemocy przez funkcjonariuszy organów ścigania wobec obywateli państw trzecich znajdujących się w różnych miejscach na Węgrzech oraz o „wypychaniu” tych, których znaleziono w pobliżu granicy z Serbią, które skutkowało obrażeniami i uszkodzeniami ciała; |
| --- | --- |

DI.

mając na uwadze, że w uwagach końcowych z 6 czerwca 2019 r. dotyczących połączonych sprawozdań Węgier (od sprawozdania nr 18 do sprawozdania nr 25) Komitet ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Rasowej wyraził zaniepokojenie alarmującą sytuacją osób ubiegających się o azyl, uchodźców i migrantów oraz doniesieniami, że zasada non-refoulement nie jest w pełni przestrzegana w teorii ani w praktyce; mając na uwadze, że komitet był również głęboko zaniepokojony doniesieniami o stosowaniu nadmiernej siły i przemocy przez funkcjonariuszy organów ścigania wobec obywateli państw trzecich znajdujących się w różnych miejscach na Węgrzech oraz o „wypychaniu” tych, których znaleziono w pobliżu granicy z Serbią, które skutkowało obrażeniami i uszkodzeniami ciała;

| DJ. | mając na uwadze, że w wyroku z 2 marca 2021 r. w sprawie R.R. i inni przeciwko Węgrom ETPC stwierdził, iż niezapewnienie pożywienia pierwszemu skarżącemu (R.R.) oraz warunki pobytu pozostałych skarżących (ciężarnej kobiety i dzieci) doprowadziły do naruszenia zakazu nieludzkiego lub poniżającego traktowania; mając na uwadze, że ETPC stwierdził również, iż pobyt skarżących w strefie tranzytowej oznaczał w istocie pozbawienie wolności, a brak jakiejkolwiek formalnej decyzji za strony władz ani jakiegokolwiek postępowania, w drodze którego sąd mógłby szybko zdecydować o zgodności z prawem ich zatrzymania, doprowadził do naruszenia prawa do wolności i bezpieczeństwa; mając na uwadze, że ETPC doszedł do podobnych wniosków w wyrokach z 24 lutego 2022 r. w sprawie M.B.K. i inni przeciwko Węgrom oraz z 2 czerwca 2022 r. w sprawie H.M. i inni przeciwko Węgrom; mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono szczegółowego nadzoru nad wykonaniem tych wyroków; |
| --- | --- |

DJ.

mając na uwadze, że w wyroku z 2 marca 2021 r. w sprawie R.R. i inni przeciwko Węgrom ETPC stwierdził, iż niezapewnienie pożywienia pierwszemu skarżącemu (R.R.) oraz warunki pobytu pozostałych skarżących (ciężarnej kobiety i dzieci) doprowadziły do naruszenia zakazu nieludzkiego lub poniżającego traktowania; mając na uwadze, że ETPC stwierdził również, iż pobyt skarżących w strefie tranzytowej oznaczał w istocie pozbawienie wolności, a brak jakiejkolwiek formalnej decyzji za strony władz ani jakiegokolwiek postępowania, w drodze którego sąd mógłby szybko zdecydować o zgodności z prawem ich zatrzymania, doprowadził do naruszenia prawa do wolności i bezpieczeństwa; mając na uwadze, że ETPC doszedł do podobnych wniosków w wyrokach z 24 lutego 2022 r. w sprawie M.B.K. i inni przeciwko Węgrom oraz z 2 czerwca 2022 r. w sprawie H.M. i inni przeciwko Węgrom; mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono szczegółowego nadzoru nad wykonaniem tych wyroków;

| DK. | mając na uwadze, że w sprawozdaniu z 11 maja 2020 r. po wizycie na Węgrzech w 2019 r. specjalny sprawozdawca ONZ ds. praw człowieka w odniesieniu do migrantów powtórzył wezwanie, aby rząd węgierski przeprowadził znaczącą ponowną ocenę obecnej sytuacji i stosowanej w niej polityki migracyjnej, oraz stwierdził, że Węgry powinny zakończyć tzw. stan kryzysu, który nie odpowiada rzeczywistości i ma poważny niekorzystny wpływ na prawa człowieka w przypadku migrantów i osób ubiegających się o azyl, na wolność organizacji społeczeństwa obywatelskiego i na uprawnienia sądów, a także znieść wszystkie inne środki ograniczające o podobnej charakterystyce i skutkach; |
| --- | --- |

DK.

mając na uwadze, że w sprawozdaniu z 11 maja 2020 r. po wizycie na Węgrzech w 2019 r. specjalny sprawozdawca ONZ ds. praw człowieka w odniesieniu do migrantów powtórzył wezwanie, aby rząd węgierski przeprowadził znaczącą ponowną ocenę obecnej sytuacji i stosowanej w niej polityki migracyjnej, oraz stwierdził, że Węgry powinny zakończyć tzw. stan kryzysu, który nie odpowiada rzeczywistości i ma poważny niekorzystny wpływ na prawa człowieka w przypadku migrantów i osób ubiegających się o azyl, na wolność organizacji społeczeństwa obywatelskiego i na uprawnienia sądów, a także znieść wszystkie inne środki ograniczające o podobnej charakterystyce i skutkach;

| DL. | mając na uwadze, że w wyroku z 8 lipca 2021 r. w sprawie Shahzad przeciwko Węgrom ETPC stwierdził, iż skarżącego poddano „zbiorczemu” wydaleniu, gdyż władze nie ustaliły jego indywidualnej sytuacji, nie zapewniły rzeczywistych i skutecznych sposobów dostania się na Węgry, skarżącego nie wydalono z uwagi na jego postępowanie i nie miał on też dostępu do odpowiedniego środka odwoławczego; mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono szczegółowego nadzoru nad wykonaniem tego wyroku; |
| --- | --- |

DL.

mając na uwadze, że w wyroku z 8 lipca 2021 r. w sprawie Shahzad przeciwko Węgrom ETPC stwierdził, iż skarżącego poddano „zbiorczemu” wydaleniu, gdyż władze nie ustaliły jego indywidualnej sytuacji, nie zapewniły rzeczywistych i skutecznych sposobów dostania się na Węgry, skarżącego nie wydalono z uwagi na jego postępowanie i nie miał on też dostępu do odpowiedniego środka odwoławczego; mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono szczegółowego nadzoru nad wykonaniem tego wyroku;

| DM. | mając na uwadze, że w decyzji z 2 grudnia 2021 r. dotyczącej zamierzonego szczegółowego nadzoru nad wykonaniem wyroku ETPC w sprawie Ilias i Ahmed przeciwko Węgrom Komitet Ministrów Rady Europy przypomniał, iż przedmiotowa sprawa dotyczy uchybienia obowiązkowi proceduralnemu wynikającemu z art. 3 europejskiej konwencji praw człowieka, zgodnie z którym należało ocenić ryzyko niewłaściwego traktowania przed wydaleniem ubiegających się o azyl skarżących do Serbii w oparciu ogólne domniemanie „bezpiecznego państwa trzeciego”, odnotował z głębokim ubolewaniem, że nie podjęto kroków w celu przeprowadzenia niezbędnej ponownej oceny ustawodawczego domniemania „bezpiecznego państwa trzeciego” w stosunku do Serbii, oraz zdecydowanie ponownie zachęcił do bezzwłocznego ponownego przeprowadzenia takiej oceny w zgodzie z wymogami ETPC i do przedstawienia jej podstaw i wyników; mając na uwadze, że komitet zauważył także z niepokojem, iż pomimo wyrażonych we wcześniejszej decyzji obaw nadal stosuje się praktykę przymusowych wydaleń bez zorganizowanej procedury, oraz zdecydowanie ponowił apel do władz węgierskich o pełne zastosowanie się do wymogów wynikających z wyroku ETPC oraz o zapewnienie, aby przymusowe powroty odbywały się w ramach zorganizowanych procedur, z zabezpieczeniami, zwłaszcza dotyczącymi zagwarantowanego prawem międzynarodowym prawa każdej osoby do ubiegania się o azyl; |
| --- | --- |

DM.

mając na uwadze, że w decyzji z 2 grudnia 2021 r. dotyczącej zamierzonego szczegółowego nadzoru nad wykonaniem wyroku ETPC w sprawie Ilias i Ahmed przeciwko Węgrom Komitet Ministrów Rady Europy przypomniał, iż przedmiotowa sprawa dotyczy uchybienia obowiązkowi proceduralnemu wynikającemu z art. 3 europejskiej konwencji praw człowieka, zgodnie z którym należało ocenić ryzyko niewłaściwego traktowania przed wydaleniem ubiegających się o azyl skarżących do Serbii w oparciu ogólne domniemanie „bezpiecznego państwa trzeciego”, odnotował z głębokim ubolewaniem, że nie podjęto kroków w celu przeprowadzenia niezbędnej ponownej oceny ustawodawczego domniemania „bezpiecznego państwa trzeciego” w stosunku do Serbii, oraz zdecydowanie ponownie zachęcił do bezzwłocznego ponownego przeprowadzenia takiej oceny w zgodzie z wymogami ETPC i do przedstawienia jej podstaw i wyników; mając na uwadze, że komitet zauważył także z niepokojem, iż pomimo wyrażonych we wcześniejszej decyzji obaw nadal stosuje się praktykę przymusowych wydaleń bez zorganizowanej procedury, oraz zdecydowanie ponowił apel do władz węgierskich o pełne zastosowanie się do wymogów wynikających z wyroku ETPC oraz o zapewnienie, aby przymusowe powroty odbywały się w ramach zorganizowanych procedur, z zabezpieczeniami, zwłaszcza dotyczącymi zagwarantowanego prawem międzynarodowym prawa każdej osoby do ubiegania się o azyl;

| DN. | mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono nadzoru nad wykonaniem wyroków ETPC w sprawie Nabil i inni przeciwko Węgrom, dotyczącej naruszeń prawa do wolności i bezpieczeństwa skarżących osób ubiegających się o azyl, które to naruszenia wynikały z ich zatrzymania do czasu rozpatrzenia zasadności ich wniosków o azyl; |
| --- | --- |

DN.

mając na uwadze, że nadal nie przeprowadzono nadzoru nad wykonaniem wyroków ETPC w sprawie Nabil i inni przeciwko Węgrom, dotyczącej naruszeń prawa do wolności i bezpieczeństwa skarżących osób ubiegających się o azyl, które to naruszenia wynikały z ich zatrzymania do czasu rozpatrzenia zasadności ich wniosków o azyl;

| DO. | mając na uwadze, że w piśmie z 12 sierpnia 2022 r. skierowanym do Komitetu Ministrów Rady Europy komisarz praw człowieka Rady Europy wskazała, iż dostęp do procedury azylowej oraz do merytorycznej i indywidualnej oceny ryzyka stał się praktycznie niemożliwy na Węgrzech z powodu kolejnych i nakładających się na siebie środków podejmowanych przez rząd od 2015 r.; mając na uwadze, że potencjalnym osobom ubiegającym się o azyl odmawia się legalnego wjazdu na terytorium Węgier lub, z nielicznymi wyjątkami, zmusza się je do opuszczenia Węgier i poddania wstępnej kontroli w ramach procedury ambasady przed złożeniem wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej; mając na uwadze, że stopniowemu rozpadowi systemu azylowego stale towarzyszy – i napędza go – brutalny dyskurs antymigracyjny rządu węgierskiego, co dodatkowo osłabia przyjmowanie i ochronę uchodźców i osób ubiegających się o azyl w tym kraju; |
| --- | --- |

DO.

mając na uwadze, że w piśmie z 12 sierpnia 2022 r. skierowanym do Komitetu Ministrów Rady Europy komisarz praw człowieka Rady Europy wskazała, iż dostęp do procedury azylowej oraz do merytorycznej i indywidualnej oceny ryzyka stał się praktycznie niemożliwy na Węgrzech z powodu kolejnych i nakładających się na siebie środków podejmowanych przez rząd od 2015 r.; mając na uwadze, że potencjalnym osobom ubiegającym się o azyl odmawia się legalnego wjazdu na terytorium Węgier lub, z nielicznymi wyjątkami, zmusza się je do opuszczenia Węgier i poddania wstępnej kontroli w ramach procedury ambasady przed złożeniem wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej; mając na uwadze, że stopniowemu rozpadowi systemu azylowego stale towarzyszy – i napędza go – brutalny dyskurs antymigracyjny rządu węgierskiego, co dodatkowo osłabia przyjmowanie i ochronę uchodźców i osób ubiegających się o azyl w tym kraju;

Prawa gospodarcze i społeczne

| DP. | mając na uwadze, że w zaleceniu z 12 lipca 2022 r. w sprawie krajowego programu reform Węgier na 2022 r., zawierającym opinię Rady na temat przedstawionego przez Węgry programu konwergencji na 2022 r., Rada zaleciła, aby Węgry kontynuowały integrację na rynku pracy grup znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, w szczególności poprzez podnoszenie kwalifikacji, oraz by przedłużyły okres wypłacania świadczeń dla bezrobotnych w celu poprawy adekwatności pomocy społecznej i zapewnienia powszechnego dostępu do niezbędnych usług i odpowiednich warunków mieszkaniowych; mając na uwadze, że zalecono poprawę wyników kształcenia i zwiększenie udziału grup defaworyzowanych, w szczególności Romów, w wysokiej jakości powszechnej edukacji oraz poprawę dostępu do wysokiej jakości usług profilaktycznych i podstawowej opieki zdrowotnej; |
| --- | --- |

DP.

mając na uwadze, że w zaleceniu z 12 lipca 2022 r. w sprawie krajowego programu reform Węgier na 2022 r., zawierającym opinię Rady na temat przedstawionego przez Węgry programu konwergencji na 2022 r., Rada zaleciła, aby Węgry kontynuowały integrację na rynku pracy grup znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, w szczególności poprzez podnoszenie kwalifikacji, oraz by przedłużyły okres wypłacania świadczeń dla bezrobotnych w celu poprawy adekwatności pomocy społecznej i zapewnienia powszechnego dostępu do niezbędnych usług i odpowiednich warunków mieszkaniowych; mając na uwadze, że zalecono poprawę wyników kształcenia i zwiększenie udziału grup defaworyzowanych, w szczególności Romów, w wysokiej jakości powszechnej edukacji oraz poprawę dostępu do wysokiej jakości usług profilaktycznych i podstawowej opieki zdrowotnej;

| DQ. | mając na uwadze, że we wnioskach końcowych z 3 marca 2020 r. dotyczących szóstego sprawozdania okresowego nt. Węgier Komitet Praw Dziecka zalecił, aby Węgry nadal inwestowały w środki mające na celu eliminację ubóstwa, ze zwróceniem szczególnej uwagi na dzieci romskie i dzieci żyjące na obszarach znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji społeczno-gospodarczej, oraz wyraził poważne zaniepokojenie w związku z liczbą uczniów wcześnie kończących naukę, z których większość pochodzi ze środowisk znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, przypisaniem szkół publicznych do społeczności wyznaniowych, co może przyczyniać się do segregacji ze względu na religię lub przekonania, dalszą segregacją dzieci romskich w edukacji, różnicami w edukacji między dziećmi romskimi i nieromskimi, brakiem oficjalnych danych dotyczących dzieci romskich objętych edukacją, nękaniem, znęcaniem się i wykluczeniem, które dzieci, a zwłaszcza dzieci LGBTI, napotykają w szkołach oraz stosowaniem w szkołach metod utrzymania dyscypliny niechroniących dzieci przed przemocą fizyczną i psychiczną; |
| --- | --- |

DQ.

mając na uwadze, że we wnioskach końcowych z 3 marca 2020 r. dotyczących szóstego sprawozdania okresowego nt. Węgier Komitet Praw Dziecka zalecił, aby Węgry nadal inwestowały w środki mające na celu eliminację ubóstwa, ze zwróceniem szczególnej uwagi na dzieci romskie i dzieci żyjące na obszarach znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji społeczno-gospodarczej, oraz wyraził poważne zaniepokojenie w związku z liczbą uczniów wcześnie kończących naukę, z których większość pochodzi ze środowisk znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, przypisaniem szkół publicznych do społeczności wyznaniowych, co może przyczyniać się do segregacji ze względu na religię lub przekonania, dalszą segregacją dzieci romskich w edukacji, różnicami w edukacji między dziećmi romskimi i nieromskimi, brakiem oficjalnych danych dotyczących dzieci romskich objętych edukacją, nękaniem, znęcaniem się i wykluczeniem, które dzieci, a zwłaszcza dzieci LGBTI, napotykają w szkołach oraz stosowaniem w szkołach metod utrzymania dyscypliny niechroniących dzieci przed przemocą fizyczną i psychiczną;

| DR. | mając na uwadze, że 11 lutego 2022 r. rząd węgierski wydał dekret nadzwyczajny, w którym określił „niezbędne usługi minimalne”, jakie należy zapewnić podczas strajku zgodnie z ustawą o strajkach w sposób tak ogólnikowy, że uniemożliwił podjęcie strajku; mając na uwadze, że dekret ograniczył prawa nauczycieli, którzy 16 marca 2022 r. zapowiedzieli strajk; |
| --- | --- |

DR.

mając na uwadze, że 11 lutego 2022 r. rząd węgierski wydał dekret nadzwyczajny, w którym określił „niezbędne usługi minimalne”, jakie należy zapewnić podczas strajku zgodnie z ustawą o strajkach w sposób tak ogólnikowy, że uniemożliwił podjęcie strajku; mając na uwadze, że dekret ograniczył prawa nauczycieli, którzy 16 marca 2022 r. zapowiedzieli strajk;

| DS. | mając na uwadze, że od czasu przyjęcia zakazu zamieszkiwania w przestrzeni publicznej kilka sądów powszechnych wystąpiło do Trybunału Konstytucyjnego o uchylenie tego przepisu, gdyż uznały, iż jest on niekonstytucyjny z wielu względów; mając na uwadze, że po długim opóźnieniu Trybunał Konstytucyjny odrzucił wszystkie wnioski złożone przez sądy powszechne ze wszystkich względów i odmówił uwzględnienia jakichkolwiek opinii, które nie wspierały argumentacji rządu; mając na uwadze, że w przypadku bezdomności system zabezpieczenia społecznego skupia się głównie na uznawaniu za nielegalne przebywania osób bezdomnych w przestrzeniach publicznych i na środkach karnych, a nie na włączeniu społecznym; |
| --- | --- |

DS.

mając na uwadze, że od czasu przyjęcia zakazu zamieszkiwania w przestrzeni publicznej kilka sądów powszechnych wystąpiło do Trybunału Konstytucyjnego o uchylenie tego przepisu, gdyż uznały, iż jest on niekonstytucyjny z wielu względów; mając na uwadze, że po długim opóźnieniu Trybunał Konstytucyjny odrzucił wszystkie wnioski złożone przez sądy powszechne ze wszystkich względów i odmówił uwzględnienia jakichkolwiek opinii, które nie wspierały argumentacji rządu; mając na uwadze, że w przypadku bezdomności system zabezpieczenia społecznego skupia się głównie na uznawaniu za nielegalne przebywania osób bezdomnych w przestrzeniach publicznych i na środkach karnych, a nie na włączeniu społecznym;

| 1. | przypomina, że jego obawy odnoszą się do następujących kwestii na Węgrzech:






  — | funkcjonowania systemu konstytucyjnego i wyborczego; |
| --- | --- | --- |

1.

—

funkcjonowania systemu konstytucyjnego i wyborczego;

| — | niezależności sądownictwa i innych instytucji oraz praw sędziów; |
| --- | --- |

—

niezależności sądownictwa i innych instytucji oraz praw sędziów;

| — | korupcji i konfliktów interesów; |
| --- | --- |

—

korupcji i konfliktów interesów;

| — | ochrony prywatności i danych; |
| --- | --- |

—

ochrony prywatności i danych;

| — | wolności słowa i pluralizmu mediów; |
| --- | --- |

—

wolności słowa i pluralizmu mediów;

| — | wolności nauki; |
| --- | --- |

—

wolności nauki;

| — | wolności religii; |
| --- | --- |

—

wolności religii;

| — | wolności zrzeszania się; |
| --- | --- |

—

wolności zrzeszania się;

| — | prawa do równego traktowania, w tym praw osób LGBTIQ; |
| --- | --- |

—

prawa do równego traktowania, w tym praw osób LGBTIQ;

| — | praw osób należących do mniejszości, w tym Romów i Żydów, oraz ochrony przed wypowiedziami nawołującymi do nienawiści wobec tych mniejszości; |
| --- | --- |

—

praw osób należących do mniejszości, w tym Romów i Żydów, oraz ochrony przed wypowiedziami nawołującymi do nienawiści wobec tych mniejszości;

| — | praw podstawowych migrantów, osób ubiegających się o azyl i uchodźców; |
| --- | --- |

—

praw podstawowych migrantów, osób ubiegających się o azyl i uchodźców;

| — | praw gospodarczych i społecznych; |
| --- | --- |

—

praw gospodarczych i społecznych;

| 2. | uważa, że fakty i tendencje przedstawione w rezolucjach Parlamentu stanowią łącznie systemowe zagrożenie dla wartości, o których mowa w art. 2 TUE, i stwarzają wyraźne ryzyko ich poważnego naruszenia; wyraża głębokie zaniepokojenie celowymi i systematycznymi dążeniami rządu węgierskiego do podważenia podstawowych wartości Unii zapisanych w art. 2 TUE oraz potępia je; podkreśla, że tendencje te znacząco nasiliły się od czasu uruchomienia art. 7 ust. 1 TUE; podkreśla, że rząd węgierski ponosi odpowiedzialność za przywrócenie zgodności z prawem UE i wartościami zapisanymi w art. 2 TUE, i wyraża głębokie ubolewanie, iż brak zdecydowanych działań UE przyczynił się do załamania demokracji, praworządności i praw podstawowych na Węgrzech, co – jak pokazują odpowiednie wskaźniki – przekształciło ten kraj w hybrydowy system autokracji wyborczej; |
| --- | --- |

2.

| 3. | ubolewa nad niezdolnością Rady do poczynienia znaczących postępów w toku trwającej procedury określonej w art. 7 ust. 1 TUE; wzywa Radę do dopilnowania, aby wysłuchania na podstawie art. 7 odbywały się co najmniej raz na prezydencję i dotyczyły także nowych wydarzeń wpływających na praworządność, demokrację i prawa podstawowe; wzywa Radę do publikowania szczegółowych protokołów po każdym wysłuchaniu; podkreśla, że nie ma potrzeby uzyskania jednomyślności w Radzie, aby mogła ona wskazać wyraźne ryzyko wystąpienia poważnego naruszenia unijnych wartości określonych w art. 7 ust. 1, skierować do zainteresowanych państw członkowskich konkretne zalecenia lub określić terminy wykonania tych zaleceń; przypomina, że wzywa do tego Radę, i podkreśla, że jakiekolwiek dalsze opóźnienie takich działań stanowiłoby naruszenie zasady praworządności przez samą Radę; podkreśla, że państwa członkowskie mają obowiązek wspólnie działać i położyć kres atakom na wartości zapisane w art. 2 TUE; wzywa Radę do jak najszybszego wydania zaleceń dla Węgier, aby rozwiązać problemy wspomniane w rezolucji PE z 12 września 2018 roku i niniejszej rezolucji, oraz do wezwania Węgier, aby zastosowały się do wszystkich wspomnianych wyroków i zaleceń, w tym do wyroków i zaleceń związanych z wyborami powszechnymi, które odbyły się 3 kwietnia 2022 r.; nalega, aby we wszystkich postępowaniach związanych z art. 7 TUE Parlament mógł przedstawiać Radzie uzasadniony wniosek, uczestniczyć w wysłuchaniach na podstawie art. 7 TUE oraz niezwłocznie otrzymywać pełne informacje na każdym etapie procedury; |
| --- | --- |

3.

| 4. | apeluje do Komisji i Rady, aby zwróciły większą uwagę na systemowy demontaż praworządności, a także na powiązania między poszczególnymi naruszeniami wartości wskazanymi w rezolucjach; podkreśla, że brak przeciwdziałania naruszeniom praworządności osłabia demokratyczne instytucje i ostatecznie wpływa na prawa człowieka i życie każdej osoby w kraju, w którym do tych naruszeń dochodzi; podkreśla, że Unia powinna z taką samą determinacją bronić wszystkich wartości zapisanych w art. 2 TUE; |
| --- | --- |

4.

| 5. | apeluje do Komisji o pełne wykorzystanie dostępnych narzędzi, w szczególności przyspieszonych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniosków o zastosowanie środków tymczasowych wnoszonych do Trybunału Sprawiedliwości i działań podejmowanych w razie niewykonania orzeczeń Trybunału, aby wyeliminować wyraźne ryzyko poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia; przypomina, jak ważne jest rozporządzenie w sprawie warunkowości w zakresie praworządności, i z zadowoleniem przyjmuje decyzję o zastosowaniu go do Węgier, mimo znacznej zwłoki i ograniczonego zakresu; wzywa Komisję, aby natychmiast podjęła działania na podstawie wspomnianego rozporządzenia w odniesieniu do innych przypadków naruszenia zasad praworządności, w szczególności dotyczących niezawisłości sądownictwa i innych zasad, o których mowa w piśmie skierowanym przez Komisję do Węgier 19 listopada 2021 r.; podkreśla fakt, że stosowanie rozporządzenia w sprawie warunkowości w zakresie praworządności jest narzędziem uzupełniającym procedurę przewidzianą w art. 7, jest ono bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich i wykonalne od stycznia 2021 r., a także wzywa Komisję, aby podjęła wszelkie kroki niezbędne dla zapewnienia jego skutecznego egzekwowania; zauważa, że istnieje ryzyko sprzeniewierzenia środków publicznych w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, i ponownie wzywa Komisję, aby nie akceptowała planu Węgier do czasu pełnego zastosowania się przez ten kraj do wszystkich dotyczących go zaleceń krajowych w dziedzinie praworządności w ramach europejskiego semestru oraz do czasu wykonania przez niego wszystkich odpowiednich wyroków TSUE i ETPC; oczekuje od Komisji, że przed zatwierdzeniem umów o partnerstwie i programów polityki spójności wykluczy wszelkie ryzyko, że programy w ramach polityki spójności mogłyby przyczynić się do niewłaściwego wykorzystywania funduszy UE lub do naruszania praworządności; wzywa Komisję do bardziej rygorystycznego stosowania rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów (28) i rozporządzenia finansowego (29), aby przeciwdziałać sprzeniewierzaniu funduszy unijnych ze względów politycznych; uważa, że stosowanie tych instrumentów, aby chronić wartości zapisane w art. 2 TUE, jest jeszcze bardziej naglące w chwili, gdy wartościom tym zagraża wojna prowadzona przez Rosję przeciwko Ukrainie i działania podejmowane przez Rosję przeciwko UE; |
| --- | --- |

5.

| 6. | ponownie wzywa Komisję do dopilnowania, aby w przypadku zastosowania sankcji w ramach mechanizmu warunkowości w zakresie praworządności, o którym mowa w art. 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia w sprawie warunkowości w zakresie praworządności, odbiorcy końcowi lub beneficjenci funduszy UE nie zostali pozbawieni tych funduszy; wzywa Komisję, aby znalazła sposoby rozdzielania funduszy UE za pośrednictwem samorządów lokalnych i organizacji pozarządowych, jeżeli dany rząd nie współpracuje w odniesieniu do niedociągnięć we wdrażaniu praworządności; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wzywa Komisję, aby wspierała niezależne społeczeństwo obywatelskie na Węgrzech, chroniące wartości zapisane w art. 2 TUE, w szczególności przy wykorzystaniu programu „Obywatele, równość, prawa i wartości”; ponownie wzywa Komisję, aby przyjęła kompleksową strategię na rzecz społeczeństwa obywatelskiego w celu ochrony i rozwijania w Unii przestrzeni społeczeństwa obywatelskiego, która to strategia będzie integrować wszystkie istniejące narzędzia oraz obejmować zbiór konkretnych środków ochrony i wzmacniania wspomnianej przestrzeni; |
| --- | --- |

7.

| 8. | ponawia swój apel do Komisji i Rady, aby natychmiast rozpoczęły negocjacje z Parlamentem w sprawie unijnego mechanizmu na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych w formie porozumienia międzyinstytucjonalnego obejmującego stały cykl polityczny instytucji UE; |
| --- | --- |

8.

| 9. | z zadowoleniem przyjmuje wnioski z Konferencji w sprawie przyszłości Europy, zwłaszcza wnioski zawarte w propozycji nr 25 w sprawie praworządności, wartości demokratycznych i tożsamości europejskiej, oraz ponownie podkreśla, że należy wzmocnić procedury ochrony wartości, na których opiera się Unia, oraz wyjaśnić sposób określania i konsekwencji naruszeń podstawowych wartości; |
| --- | --- |

9.

| 10. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Radzie Europy, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych. |
| --- | --- |

10.

---

(1)  Dz.U. C 433 z 23.12.2019, s. 66.

(2)  Dz.U. C 270 z 7.7.2021, s. 91.

(3)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0204.

(4)  Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 218.

(5)  Wyrok z dnia 24 czerwca 2019 r., Komisja Europejska przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, C-619/18, ECLI:EU:C:2019:531, pkt 42

(6)  Opinia Trybunału z dnia 18 grudnia 2014 r., opinia wydana na podstawie art. 218 ust. 11 TFUE, 2/13, ECLI:EU:C:2014:2454, pkt 168

(7)  Wyrok z 27 lutego 2018 r., Associação Sindical dos Juízes Portugueses przeciwko Tribunal de Contas, C-64/16, EU: C:2018:117, pkt 32.

(8)  Dz.U. C 316 z 6.8.2021, s. 2.

(9)  Dz.U. C 282 z 26.8.2020, s. 107.

(10)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 1).

(11)  Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65.

(12)  Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 1.

(13)  Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 243.

(14)  Dz.U. L 198 z 28.7.2017, s. 29.

(15)  Dz.U. L 321 z 17.12.2018, s. 36.

(16)  Dz.U. L 376 z 27.12.2006, s. 36.

(17)  Przepisy, które nakładają obowiązki w zakresie rejestracji, zgłaszania i jawności na określone kategorie organizacji społeczeństwa obywatelskiego korzystających bezpośrednio lub pośrednio ze wsparcia zagranicznego przekraczającego określony próg i które przewidują możliwość stosowania sankcji wobec organizacji niewywiązujących się z tych obowiązków.

(18)  Dz.U. L 149 z 11.6.2005, s. 22.

(19)  Dz.U. L 95 z 15.4.2010, s. 1.

(20)  Dz.U. L 178 z 17.7.2000, s. 1.

(21)  Dz.U. L 180 z 19.7.2000, s. 22.

(22)  Dz.U. L 303 z 2.12.2000, s. 16.

(23)  Dz.U. L 328 z 6.12.2008, s. 55.

(24)  Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 60.

(25)  Decyzja Rady (UE) 2015/1601 z dnia 22 września 2015 r. ustanawiająca środki tymczasowe w obszarze ochrony międzynarodowej na rzecz Włoch i Grecji, Dz.U. L 248 z 24.9.2015, s. 80.

(26)  Dz.U. L 348 z 24.12.2008, s. 98.

(27)  Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 96.

(28)  Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 159.

(29)  Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.

---

| 5.4.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 125/485 |
| --- | --- | --- | --- |

5.4.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 125/485

---

P9_TA(2022)0328

Status i finansowanie europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych (wersja przekształcona) ***I

Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 15 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statusu i finansowania europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych (wersja przekształcona) (COM(2021)0734 – C9-0432/2021 – 2021/0375(COD)) (1)

(Zwykła procedura ustawodawcza – przekształcenie)

(2023/C 125/29)

Poprawka 1

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 2 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (2a) | Art. 8 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) wprowadza zasadę uwzględniania aspektu płci, zgodnie z którą Unia we wszystkich swoich działaniach dąży do wyeliminowania nierówności oraz do propagowania równości mężczyzn i kobiet. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(2a)

Art. 8 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) wprowadza zasadę uwzględniania aspektu płci, zgodnie z którą Unia we wszystkich swoich działaniach dąży do wyeliminowania nierówności oraz do propagowania równości mężczyzn i kobiet.

Poprawka 2

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 3 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (3a) | Art. 21 Karty ustanawia prawo do równości płci we wszystkich dziedzinach. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(3a)

Art. 21 Karty ustanawia prawo do równości płci we wszystkich dziedzinach.

Poprawka 3

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 12 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (12a) | Europejskim fundacjom politycznym należy przyznać zróżnicowane poziomy afiliacji oraz kategorię partnerów badawczych, co pozwoli na większą elastyczność i ułatwi swobodę badań. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(12a)

Europejskim fundacjom politycznym należy przyznać zróżnicowane poziomy afiliacji oraz kategorię partnerów badawczych, co pozwoli na większą elastyczność i ułatwi swobodę badań.

Poprawka 4

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 23

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (23) | Europejski status prawny przyznany europejskim partiom politycznym i powiązanym z nimi europejskim fundacjom politycznym powinien wyposażyć je w pełną zdolność prawną i sprawić, że będą uznawane we wszystkich państwach członkowskich. Zdolność prawna i uznawanie we wszystkich państwach członkowskich nie uprawniają ich do zgłaszania kandydatów w wyborach krajowych ani w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Wszelkie uprawnienia tego rodzaju lub podobne pozostają w kompetencji państw członkowskich. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(23)

Europejski status prawny przyznany europejskim partiom politycznym i powiązanym z nimi europejskim fundacjom politycznym powinien wyposażyć je w pełną zdolność prawną i sprawić, że będą uznawane we wszystkich państwach członkowskich. Zdolność prawna i uznawanie we wszystkich państwach członkowskich nie uprawniają ich do zgłaszania kandydatów w wyborach krajowych ani w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Wszelkie uprawnienia tego rodzaju lub podobne pozostają w kompetencji państw członkowskich.

| (23) | Europejski status prawny przyznany europejskim partiom politycznym i powiązanym z nimi europejskim fundacjom politycznym powinien wyposażyć je w pełną zdolność prawną i sprawić, że będą uznawane we wszystkich państwach członkowskich. Zdolność prawna i uznawanie we wszystkich państwach członkowskich nie uprawniają ich do zgłaszania kandydatów w wyborach krajowych ani w 
  krajowych czy regionalnych okręgach wyborczych w
   wyborach do Parlamentu Europejskiego. Wszelkie uprawnienia tego rodzaju lub podobne pozostają w kompetencji państw członkowskich. |
| --- | --- |

(23)

Europejski status prawny przyznany europejskim partiom politycznym i powiązanym z nimi europejskim fundacjom politycznym powinien wyposażyć je w pełną zdolność prawną i sprawić, że będą uznawane we wszystkich państwach członkowskich. Zdolność prawna i uznawanie we wszystkich państwach członkowskich nie uprawniają ich do zgłaszania kandydatów w wyborach krajowych ani w 
  krajowych czy regionalnych okręgach wyborczych w
   wyborach do Parlamentu Europejskiego. Wszelkie uprawnienia tego rodzaju lub podobne pozostają w kompetencji państw członkowskich.

Poprawka 144

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 30

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (30) | Europejskie partie polityczne i ich partie członkowskie powinny dawać dobry przykład, znosząc różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn w sferze politycznej. Jeżeli chcą korzystać z finansowania unijnego, europejskie partie polityczne powinny przyjąć przepisy wewnętrzne promujące
  równowagę
  płci
  oraz zapewniać przejrzystość w kwestii
  równowagi płci
  w swoich partiach członkowskich
  . Europejskie partie polityczne powinny
  przedstawić dowody, że przyjęły wewnętrzne strategie na rzecz równowagi płci oraz
  reprezentacji płci wśród kandydatów i posłów do Parlamentu Europejskiego wywodzących się z ich partii członkowskich. Europejskie partie polityczne zachęca się też do przedstawiania informacji dotyczących inkluzywności i reprezentacji mniejszości w ich partiach członkowskich. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(30)

Europejskie partie polityczne i ich partie członkowskie powinny dawać dobry przykład, znosząc różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn w sferze politycznej. Jeżeli chcą korzystać z finansowania unijnego, europejskie partie polityczne powinny przyjąć przepisy wewnętrzne promujące
  równowagę
  płci
  oraz zapewniać przejrzystość w kwestii
  równowagi płci
  w swoich partiach członkowskich
  . Europejskie partie polityczne powinny
  przedstawić dowody, że przyjęły wewnętrzne strategie na rzecz równowagi płci oraz
  reprezentacji płci wśród kandydatów i posłów do Parlamentu Europejskiego wywodzących się z ich partii członkowskich. Europejskie partie polityczne zachęca się też do przedstawiania informacji dotyczących inkluzywności i reprezentacji mniejszości w ich partiach członkowskich.

| (30) | Europejskie partie polityczne i ich partie członkowskie
  oraz europejskie fundacje polityczne
  powinny dawać dobry przykład, znosząc różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn w sferze politycznej. Jeżeli chcą korzystać z finansowania unijnego, europejskie partie polityczne
  i europejskie fundacje polityczne
  powinny przyjąć przepisy wewnętrzne promujące
  równouprawnienie
  płci
  , w tym plan dotyczący
  równowagi płci
  i protokół zapobiegania molestowaniu seksualnemu i molestowaniu ze względu na płeć oraz jego wykrywania i zwalczania
  .
  Ponadto
  europejskie partie polityczne powinny
  zapewniać przejrzystość w kwestii równowagi płci w swoich partiach członkowskich i przedstawić dowody dotyczące
  reprezentacji płci wśród kandydatów i posłów do Parlamentu Europejskiego wywodzących się z ich partii członkowskich
  . Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne powinny także przedstawić dowody, że przyjęły wewnętrzne strategie na rzecz równowagi płci, w formie raportu rocznego
  . Europejskie partie polityczne zachęca się też do przedstawiania informacji dotyczących inkluzywności i reprezentacji mniejszości w ich partiach członkowskich. |
| --- | --- |

(30)

Europejskie partie polityczne i ich partie członkowskie
  oraz europejskie fundacje polityczne
  powinny dawać dobry przykład, znosząc różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn w sferze politycznej. Jeżeli chcą korzystać z finansowania unijnego, europejskie partie polityczne
  i europejskie fundacje polityczne
  powinny przyjąć przepisy wewnętrzne promujące
  równouprawnienie
  płci
  , w tym plan dotyczący
  równowagi płci
  i protokół zapobiegania molestowaniu seksualnemu i molestowaniu ze względu na płeć oraz jego wykrywania i zwalczania
  .
  Ponadto
  europejskie partie polityczne powinny
  zapewniać przejrzystość w kwestii równowagi płci w swoich partiach członkowskich i przedstawić dowody dotyczące
  reprezentacji płci wśród kandydatów i posłów do Parlamentu Europejskiego wywodzących się z ich partii członkowskich
  . Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne powinny także przedstawić dowody, że przyjęły wewnętrzne strategie na rzecz równowagi płci, w formie raportu rocznego
  . Europejskie partie polityczne zachęca się też do przedstawiania informacji dotyczących inkluzywności i reprezentacji mniejszości w ich partiach członkowskich.

Poprawka 5

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 38

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (38) | W rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 1141/2014 oprócz wkładów z budżetu Unii Europejskiej uznaje się tylko dwie kategorie dochodów europejskich partii i fundacji politycznych, mianowicie wkłady od członków oraz darowizny. Szereg źródeł dochodów wygenerowanych w wyniku własnej działalności gospodarczej (takiej jak sprzedaż publikacji lub opłaty za konferencje) nie wchodzi w zakres tych dwóch kategorii, co powoduje problemy w zakresie księgowości i przejrzystości. Należy zatem stworzyć trzecią kategorię dochodów (
  „zasoby
  własne”). Odsetek zasobów własnych w łącznym budżecie europejskiej partii lub fundacji politycznej należy ograniczyć do 
  5
   %
  , aby nie stały się one nadmierne w stosunku to
  całkowitego budżetu danej jednostki. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(38)

W rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 1141/2014 oprócz wkładów z budżetu Unii Europejskiej uznaje się tylko dwie kategorie dochodów europejskich partii i fundacji politycznych, mianowicie wkłady od członków oraz darowizny. Szereg źródeł dochodów wygenerowanych w wyniku własnej działalności gospodarczej (takiej jak sprzedaż publikacji lub opłaty za konferencje) nie wchodzi w zakres tych dwóch kategorii, co powoduje problemy w zakresie księgowości i przejrzystości. Należy zatem stworzyć trzecią kategorię dochodów (
  „zasoby
  własne”). Odsetek zasobów własnych w łącznym budżecie europejskiej partii lub fundacji politycznej należy ograniczyć do 
  5
   %
  , aby nie stały się one nadmierne w stosunku to
  całkowitego budżetu danej jednostki.

| (38) | W rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 1141/2014 oprócz wkładów z budżetu Unii Europejskiej uznaje się tylko dwie kategorie dochodów europejskich partii
  politycznych
  i 
  europejskich
  fundacji politycznych, mianowicie wkłady
  lub opłaty stowarzyszeniowe
  od członków oraz darowizny. Szereg źródeł dochodów wygenerowanych w wyniku własnej działalności gospodarczej (takiej jak sprzedaż publikacji lub opłaty za konferencje
  czy warsztaty
  ) nie wchodzi w zakres tych dwóch kategorii, co powoduje problemy w zakresie księgowości i przejrzystości. Należy zatem stworzyć trzecią kategorię dochodów (
  „uzupełniające zasoby
  własne”). Odsetek
  uzupełniających
  zasobów własnych w łącznym budżecie europejskiej partii
  politycznej
  lub
  europejskiej
  fundacji politycznej należy ograniczyć do 
  10
   %
  kwoty wygenerowanej z wkładów i opłat stowarzyszeniowych, aby odsetek ten pozostał proporcjonalny do
  całkowitego budżetu danej jednostki. |
| --- | --- |

(38)

W rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 1141/2014 oprócz wkładów z budżetu Unii Europejskiej uznaje się tylko dwie kategorie dochodów europejskich partii
  politycznych
  i 
  europejskich
  fundacji politycznych, mianowicie wkłady
  lub opłaty stowarzyszeniowe
  od członków oraz darowizny. Szereg źródeł dochodów wygenerowanych w wyniku własnej działalności gospodarczej (takiej jak sprzedaż publikacji lub opłaty za konferencje
  czy warsztaty
  ) nie wchodzi w zakres tych dwóch kategorii, co powoduje problemy w zakresie księgowości i przejrzystości. Należy zatem stworzyć trzecią kategorię dochodów (
  „uzupełniające zasoby
  własne”). Odsetek
  uzupełniających
  zasobów własnych w łącznym budżecie europejskiej partii
  politycznej
  lub
  europejskiej
  fundacji politycznej należy ograniczyć do 
  10
   %
  kwoty wygenerowanej z wkładów i opłat stowarzyszeniowych, aby odsetek ten pozostał proporcjonalny do
  całkowitego budżetu danej jednostki.

Poprawka 6

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 39

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (39) | Aby mogły docierać do swoich członków i elektoratu w całej Unii, europejskie partie polityczne powinny mieć prawo wykorzystywania swoich funduszy na transgraniczne kampanie polityczne. Finansowanie i ograniczanie wydatków wyborczych partii i kandydatów w tych kampaniach powinny regulować przepisy obowiązujące w każdym państwie członkowskim. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(39)

Aby mogły docierać do swoich członków i elektoratu w całej Unii, europejskie partie polityczne powinny mieć prawo wykorzystywania swoich funduszy na transgraniczne kampanie polityczne. Finansowanie i ograniczanie wydatków wyborczych partii i kandydatów w tych kampaniach powinny regulować przepisy obowiązujące w każdym państwie członkowskim.

| (39) | Aby mogły docierać do swoich członków i elektoratu w całej Unii, europejskie partie polityczne powinny mieć prawo wykorzystywania swoich funduszy na transgraniczne kampanie polityczne
  , takie jak kampanie referendalne i kampanie prowadzone w kontekście wyborów do Parlamentu Europejskiego, w tym na tworzenie i promowanie ogólnounijnych list kandydatów w takich wyborach
  . Finansowanie i ograniczanie wydatków wyborczych partii i kandydatów w tych kampaniach powinny regulować przepisy obowiązujące w każdym państwie członkowskim. |
| --- | --- |

(39)

Aby mogły docierać do swoich członków i elektoratu w całej Unii, europejskie partie polityczne powinny mieć prawo wykorzystywania swoich funduszy na transgraniczne kampanie polityczne
  , takie jak kampanie referendalne i kampanie prowadzone w kontekście wyborów do Parlamentu Europejskiego, w tym na tworzenie i promowanie ogólnounijnych list kandydatów w takich wyborach
  . Finansowanie i ograniczanie wydatków wyborczych partii i kandydatów w tych kampaniach powinny regulować przepisy obowiązujące w każdym państwie członkowskim.

Poprawka 7

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 41

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (41) | Europejskie partie polityczne
  nie powinny finansować, bezpośrednio ani pośrednio, innych partii politycznych, a zwłaszcza partii lub kandydatów krajowych. Europejskie fundacje polityczne nie powinny finansować, bezpośrednio ani pośrednio
  ,
  europejskich ani krajowych
  partii
  politycznych ani kandydatów
  . Zakaz finansowania pośredniego nie powinien jednak uniemożliwiać europejskim partiom politycznym publicznego wspierania swoich partii członkowskich w Unii ani współpracy z nimi w kwestiach istotnych dla Unii,
  ani też
  wspierania działań politycznych we wspólnym interesie, tak aby mogły wypełniać swoją misję na podstawie art. 10 ust. 4 TUE. Ponadto europejskie partie polityczne
  i powiązane z nimi europejskie fundacje polityczne
  powinny finansować działania w kontekście krajowych kampanii referendalnych tylko wówczas, gdy dotyczą one
  wdrażania TUE i TFUE
   . Powyższe zasady odzwierciedlają założenia deklaracji nr 11 dotyczącej art. 191 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, załączonej do Aktu końcowego traktatu z Nicei. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(41)

Europejskie partie polityczne
  nie powinny finansować, bezpośrednio ani pośrednio, innych partii politycznych, a zwłaszcza partii lub kandydatów krajowych. Europejskie fundacje polityczne nie powinny finansować, bezpośrednio ani pośrednio
  ,
  europejskich ani krajowych
  partii
  politycznych ani kandydatów
  . Zakaz finansowania pośredniego nie powinien jednak uniemożliwiać europejskim partiom politycznym publicznego wspierania swoich partii członkowskich w Unii ani współpracy z nimi w kwestiach istotnych dla Unii,
  ani też
  wspierania działań politycznych we wspólnym interesie, tak aby mogły wypełniać swoją misję na podstawie art. 10 ust. 4 TUE. Ponadto europejskie partie polityczne
  i powiązane z nimi europejskie fundacje polityczne
  powinny finansować działania w kontekście krajowych kampanii referendalnych tylko wówczas, gdy dotyczą one
  wdrażania TUE i TFUE
   . Powyższe zasady odzwierciedlają założenia deklaracji nr 11 dotyczącej art. 191 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, załączonej do Aktu końcowego traktatu z Nicei.

| (41) | Europejskie partie polityczne
  i europejskie fundacje polityczne nie powinny wykorzystywać środków finansowych otrzymanych z budżetu ogólnego Unii do bezpośredniego ani pośredniego finansowania innych podmiotów politycznych
  ,
  a zwłaszcza
  partii
  lub kandydatów krajowych
  . Zakaz finansowania pośredniego nie powinien jednak uniemożliwiać europejskim partiom
  politycznym lub europejskim fundacjom
  politycznym publicznego wspierania swoich partii członkowskich
  lub organizacji członkowskich
  w Unii ani współpracy z nimi w kwestiach istotnych dla Unii, wspierania działań politycznych we wspólnym interesie
  lub angażowania się w działalność edukacyjną
  , tak aby mogły wypełniać swoją misję na podstawie art. 10 ust. 4 TUE
  i wzmacniać europejski demos
  .
  Zakaz finansowania pośredniego nie powinien uniemożliwiać udziału przedstawicieli i pracowników partii politycznych ani osób potencjalnie aktywnych politycznie w wydarzeniach organizowanych przez europejskie fundacje polityczne. Europejskie fundacje polityczne nie powinny jednak angażować się w szkolenie kandydatów na stanowiska
  polityczne
  w okresie sześciu miesięcy przed wyborami krajowymi lub europejskimi.
  Ponadto europejskie partie polityczne powinny finansować działania w kontekście krajowych kampanii referendalnych tylko wówczas, gdy dotyczą one
  kwestii bezpośrednio związanych z Unią
  . Powyższe zasady odzwierciedlają założenia deklaracji nr 11 dotyczącej art. 191 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, załączonej do Aktu końcowego traktatu z Nicei. |
| --- | --- |

(41)

Europejskie partie polityczne
  i europejskie fundacje polityczne nie powinny wykorzystywać środków finansowych otrzymanych z budżetu ogólnego Unii do bezpośredniego ani pośredniego finansowania innych podmiotów politycznych
  ,
  a zwłaszcza
  partii
  lub kandydatów krajowych
  . Zakaz finansowania pośredniego nie powinien jednak uniemożliwiać europejskim partiom
  politycznym lub europejskim fundacjom
  politycznym publicznego wspierania swoich partii członkowskich
  lub organizacji członkowskich
  w Unii ani współpracy z nimi w kwestiach istotnych dla Unii, wspierania działań politycznych we wspólnym interesie
  lub angażowania się w działalność edukacyjną
  , tak aby mogły wypełniać swoją misję na podstawie art. 10 ust. 4 TUE
  i wzmacniać europejski demos
  .
  Zakaz finansowania pośredniego nie powinien uniemożliwiać udziału przedstawicieli i pracowników partii politycznych ani osób potencjalnie aktywnych politycznie w wydarzeniach organizowanych przez europejskie fundacje polityczne. Europejskie fundacje polityczne nie powinny jednak angażować się w szkolenie kandydatów na stanowiska
  polityczne
  w okresie sześciu miesięcy przed wyborami krajowymi lub europejskimi.
  Ponadto europejskie partie polityczne powinny finansować działania w kontekście krajowych kampanii referendalnych tylko wówczas, gdy dotyczą one
  kwestii bezpośrednio związanych z Unią
  . Powyższe zasady odzwierciedlają założenia deklaracji nr 11 dotyczącej art. 191 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, załączonej do Aktu końcowego traktatu z Nicei.

Poprawka 8

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 50

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (50) | Należy ustanowić wspólne repozytorium informacji ujawnianych przez europejskie partie polityczne. Biorąc pod uwagę szczególną rolę Urzędu we wdrażaniu niniejszego rozporządzenia, Urząd powinien ustanowić takie repozytorium w ramach rejestru europejskich partii politycznych i nim zarządzać. Informacje zawarte w repozytorium powinny być przekazywane Urzędowi przez europejskie partie polityczne z wykorzystaniem standardowego formatu i w sposób, który może być zautomatyzowany. Europejskie partie polityczne powinny udostępnić w repozytorium Urzędu informacje umożliwiające zrozumienie szerszego kontekstu danej reklamy politycznej
  i jej celów
  . Informacje dotyczące kwot przeznaczonych na działalność w zakresie reklamy politycznej w kontekście określonej kampanii, które mają być zawarte w repozytorium, mogą być oparte na
  szacunkowej alokacji
  finansowania. Kwoty, które mają być zgłoszone do repozytorium, obejmują darowizny na określone cele
  lub
  świadczenia rzeczowe. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(50)

Należy ustanowić wspólne repozytorium informacji ujawnianych przez europejskie partie polityczne. Biorąc pod uwagę szczególną rolę Urzędu we wdrażaniu niniejszego rozporządzenia, Urząd powinien ustanowić takie repozytorium w ramach rejestru europejskich partii politycznych i nim zarządzać. Informacje zawarte w repozytorium powinny być przekazywane Urzędowi przez europejskie partie polityczne z wykorzystaniem standardowego formatu i w sposób, który może być zautomatyzowany. Europejskie partie polityczne powinny udostępnić w repozytorium Urzędu informacje umożliwiające zrozumienie szerszego kontekstu danej reklamy politycznej
  i jej celów
  . Informacje dotyczące kwot przeznaczonych na działalność w zakresie reklamy politycznej w kontekście określonej kampanii, które mają być zawarte w repozytorium, mogą być oparte na
  szacunkowej alokacji
  finansowania. Kwoty, które mają być zgłoszone do repozytorium, obejmują darowizny na określone cele
  lub
  świadczenia rzeczowe.

| (50) | Należy ustanowić wspólne repozytorium informacji ujawnianych przez europejskie partie polityczne. Biorąc pod uwagę szczególną rolę Urzędu we wdrażaniu niniejszego rozporządzenia, Urząd powinien ustanowić takie repozytorium w ramach rejestru europejskich partii politycznych i nim zarządzać. Informacje zawarte w repozytorium powinny być przekazywane Urzędowi przez europejskie partie polityczne z wykorzystaniem standardowego formatu i w sposób, który może być zautomatyzowany. Europejskie partie polityczne powinny udostępnić w repozytorium Urzędu informacje umożliwiające
  obywatelom
  zrozumienie szerszego kontekstu
  i celów
  danej reklamy politycznej. Informacje dotyczące kwot przeznaczonych na działalność w zakresie reklamy politycznej w kontekście określonej kampanii, które mają być zawarte w repozytorium, mogą być oparte na
  realistycznych szacunkach
  finansowania
  i rzeczywistych kwotach, kiedy będą one znane
  . Kwoty, które mają być zgłoszone do repozytorium, obejmują darowizny na określone cele, świadczenia rzeczowe
  , wkłady, opłaty stowarzyszeniowe i uzupełniające zasoby własne
  . |
| --- | --- |

(50)

Należy ustanowić wspólne repozytorium informacji ujawnianych przez europejskie partie polityczne. Biorąc pod uwagę szczególną rolę Urzędu we wdrażaniu niniejszego rozporządzenia, Urząd powinien ustanowić takie repozytorium w ramach rejestru europejskich partii politycznych i nim zarządzać. Informacje zawarte w repozytorium powinny być przekazywane Urzędowi przez europejskie partie polityczne z wykorzystaniem standardowego formatu i w sposób, który może być zautomatyzowany. Europejskie partie polityczne powinny udostępnić w repozytorium Urzędu informacje umożliwiające
  obywatelom
  zrozumienie szerszego kontekstu
  i celów
  danej reklamy politycznej. Informacje dotyczące kwot przeznaczonych na działalność w zakresie reklamy politycznej w kontekście określonej kampanii, które mają być zawarte w repozytorium, mogą być oparte na
  realistycznych szacunkach
  finansowania
  i rzeczywistych kwotach, kiedy będą one znane
  . Kwoty, które mają być zgłoszone do repozytorium, obejmują darowizny na określone cele, świadczenia rzeczowe
  , wkłady, opłaty stowarzyszeniowe i uzupełniające zasoby własne
  .

Poprawka 9

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 61

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (61) | Aby ułatwić monitorowanie wdrażania niniejszego rozporządzenia, każde państwo członkowskie powinno wyznaczyć pojedynczy punkt kontaktowy odpowiedzialny za koordynację z poziomem unijnym. Takie punkty kontaktowe powinny dysponować odpowiednimi zasobami, aby były w stanie zapewnić skuteczną koordynację, w tym w kwestiach związanych z monitorowaniem działalności w zakresie reklamy politycznej. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(61)

Aby ułatwić monitorowanie wdrażania niniejszego rozporządzenia, każde państwo członkowskie powinno wyznaczyć pojedynczy punkt kontaktowy odpowiedzialny za koordynację z poziomem unijnym. Takie punkty kontaktowe powinny dysponować odpowiednimi zasobami, aby były w stanie zapewnić skuteczną koordynację, w tym w kwestiach związanych z monitorowaniem działalności w zakresie reklamy politycznej.

| (61) | Aby ułatwić monitorowanie wdrażania niniejszego rozporządzenia, każde państwo członkowskie powinno wyznaczyć pojedynczy punkt kontaktowy odpowiedzialny za koordynację z poziomem unijnym. Takie punkty kontaktowe powinny dysponować odpowiednimi zasobami, aby były w stanie zapewnić skuteczną koordynację, w tym w kwestiach związanych z monitorowaniem działalności w zakresie reklamy politycznej.
  Urząd powinien regularnie zwoływać spotkania punktów kontaktowych wyznaczonych przez państwa członkowskie w celu wymiany najlepszych praktyk w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. |
| --- | --- |

(61)

Aby ułatwić monitorowanie wdrażania niniejszego rozporządzenia, każde państwo członkowskie powinno wyznaczyć pojedynczy punkt kontaktowy odpowiedzialny za koordynację z poziomem unijnym. Takie punkty kontaktowe powinny dysponować odpowiednimi zasobami, aby były w stanie zapewnić skuteczną koordynację, w tym w kwestiach związanych z monitorowaniem działalności w zakresie reklamy politycznej.
  Urząd powinien regularnie zwoływać spotkania punktów kontaktowych wyznaczonych przez państwa członkowskie w celu wymiany najlepszych praktyk w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania.

Poprawka 10

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 –punkt 1 – litera b

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| b) | jest uznane przez porządek prawny
  przynajmniej jednego państwa członkowskiego
  lub ustanowione zgodnie z porządkiem prawnym przynajmniej jednego państwa członkowskiego; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

b)

jest uznane przez porządek prawny
  przynajmniej jednego państwa członkowskiego
  lub ustanowione zgodnie z porządkiem prawnym przynajmniej jednego państwa członkowskiego;

| b) | jest uznane przez porządek prawny lub ustanowione zgodnie z porządkiem prawnym przynajmniej jednego państwa członkowskiego
  lub kraju trzeciego, który należy do Rady Europy i ma pełne prawa do reprezentacji w niej
  ; |
| --- | --- |

b)

jest uznane przez porządek prawny lub ustanowione zgodnie z porządkiem prawnym przynajmniej jednego państwa członkowskiego
  lub kraju trzeciego, który należy do Rady Europy i ma pełne prawa do reprezentacji w niej
  ;

Poprawka 11

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3) | „europejska partia polityczna” oznacza sojusz polityczny realizujący cele polityczne
  , dążący
  do realizacji tych celów w całej Unii i zarejestrowany w Urzędzie ds. Europejskich Partii Politycznych i Europejskich Fundacji Politycznych, o którym mowa w art. 7, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

3)

„europejska partia polityczna” oznacza sojusz polityczny realizujący cele polityczne
  , dążący
  do realizacji tych celów w całej Unii i zarejestrowany w Urzędzie ds. Europejskich Partii Politycznych i Europejskich Fundacji Politycznych, o którym mowa w art. 7, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem;

| 3) | „europejska partia polityczna” oznacza sojusz polityczny realizujący cele polityczne
  , który dąży
  do realizacji tych celów w całej Unii i 
  którego większość partii członkowskich jest uznana przez porządek prawny lub ustanowiona zgodnie z porządkiem prawnym przynajmniej jednego państwa członkowskiego, i która ma siedzibę w Unii Europejskiej; sojusz ten musi być
   zarejestrowany w Urzędzie ds. Europejskich Partii Politycznych i Europejskich Fundacji Politycznych, o którym mowa w art. 7, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; |
| --- | --- |

3)

„europejska partia polityczna” oznacza sojusz polityczny realizujący cele polityczne
  , który dąży
  do realizacji tych celów w całej Unii i 
  którego większość partii członkowskich jest uznana przez porządek prawny lub ustanowiona zgodnie z porządkiem prawnym przynajmniej jednego państwa członkowskiego, i która ma siedzibę w Unii Europejskiej; sojusz ten musi być
   zarejestrowany w Urzędzie ds. Europejskich Partii Politycznych i Europejskich Fundacji Politycznych, o którym mowa w art. 7, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem;

Poprawka 12

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 7

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 7) | „darowizna” oznacza wszelkie
  przekazane środki pieniężne
  , wszelkie darowizny rzeczowe, wszelkie towary przekazywane poniżej wartości rynkowej, usługi (w tym pożyczki) lub prace świadczone poniżej wartości rynkowej, a także wszelkie inne transakcje, które stanowią korzyść ekonomiczną dla danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, z wyjątkiem wkładów
  od członków
  i zwykłej działalności politycznej realizowanej na zasadzie dobrowolności przez osoby fizyczne; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

7)

„darowizna” oznacza wszelkie
  przekazane środki pieniężne
  , wszelkie darowizny rzeczowe, wszelkie towary przekazywane poniżej wartości rynkowej, usługi (w tym pożyczki) lub prace świadczone poniżej wartości rynkowej, a także wszelkie inne transakcje, które stanowią korzyść ekonomiczną dla danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, z wyjątkiem wkładów
  od członków
  i zwykłej działalności politycznej realizowanej na zasadzie dobrowolności przez osoby fizyczne;

| 7) | „darowizna” oznacza wszelkie
  płatności
  , wszelkie darowizny rzeczowe, wszelkie towary przekazywane poniżej wartości rynkowej, usługi (w tym pożyczki) lub prace świadczone poniżej wartości rynkowej, a także wszelkie inne transakcje, które stanowią korzyść ekonomiczną dla danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, z wyjątkiem wkładów
  , opłat stowarzyszeniowych, uzupełniających zasobów własnych
  i zwykłej działalności politycznej realizowanej na zasadzie dobrowolności przez osoby fizyczne; |
| --- | --- |

7)

„darowizna” oznacza wszelkie
  płatności
  , wszelkie darowizny rzeczowe, wszelkie towary przekazywane poniżej wartości rynkowej, usługi (w tym pożyczki) lub prace świadczone poniżej wartości rynkowej, a także wszelkie inne transakcje, które stanowią korzyść ekonomiczną dla danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, z wyjątkiem wkładów
  , opłat stowarzyszeniowych, uzupełniających zasobów własnych
  i zwykłej działalności politycznej realizowanej na zasadzie dobrowolności przez osoby fizyczne;

Poprawka 13

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 8

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 8) | „wkład od członków”
  oznacza wszelką płatność
  w gotówce
  , w tym składki członkowskie, lub wkłady rzeczowe, lub wszelkie towary przekazywane poniżej wartości rynkowej, usługi (w tym pożyczki) lub prace świadczone poniżej wartości rynkowej, a także wszelkie inne transakcje, które stanowią korzyść ekonomiczną dla danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, jeżeli przekazywane są tej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej przez jednego z jej członków, z wyjątkiem zwykłej działalności politycznej realizowanej na zasadzie dobrowolności przez poszczególnych członków; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

8)

„wkład od członków”
  oznacza wszelką płatność
  w gotówce
  , w tym składki członkowskie, lub wkłady rzeczowe, lub wszelkie towary przekazywane poniżej wartości rynkowej, usługi (w tym pożyczki) lub prace świadczone poniżej wartości rynkowej, a także wszelkie inne transakcje, które stanowią korzyść ekonomiczną dla danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, jeżeli przekazywane są tej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej przez jednego z jej członków, z wyjątkiem zwykłej działalności politycznej realizowanej na zasadzie dobrowolności przez poszczególnych członków;

| 8) | „wkład”
  oznacza wszelką płatność
  , z wyjątkiem gdy jasno wskazano, że dany wkład pochodzi z budżetu ogólnego Unii Europejskiej
  , w tym składki członkowskie, lub wkłady rzeczowe, lub wszelkie towary przekazywane poniżej wartości rynkowej, usługi (w tym pożyczki) lub prace świadczone poniżej wartości rynkowej, a także wszelkie inne transakcje, które stanowią korzyść ekonomiczną dla danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, jeżeli przekazywane są tej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej przez jednego z jej członków
  mającego siedzibę lub miejsce zamieszkania w Unii
  , z wyjątkiem zwykłej działalności politycznej realizowanej na zasadzie dobrowolności przez poszczególnych członków; |
| --- | --- |

8)

„wkład”
  oznacza wszelką płatność
  , z wyjątkiem gdy jasno wskazano, że dany wkład pochodzi z budżetu ogólnego Unii Europejskiej
  , w tym składki członkowskie, lub wkłady rzeczowe, lub wszelkie towary przekazywane poniżej wartości rynkowej, usługi (w tym pożyczki) lub prace świadczone poniżej wartości rynkowej, a także wszelkie inne transakcje, które stanowią korzyść ekonomiczną dla danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, jeżeli przekazywane są tej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej przez jednego z jej członków
  mającego siedzibę lub miejsce zamieszkania w Unii
  , z wyjątkiem zwykłej działalności politycznej realizowanej na zasadzie dobrowolności przez poszczególnych członków;

Poprawka 14

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 8 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 8a) | „opłaty stowarzyszeniowe” oznaczają płatności przekazywane europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej przez jedną z jej partii członkowskich lub organizacji członkowskich, która ma siedzibę w państwie trzecim należącym do Rady Europy i ma pełne prawa do reprezentacji w niej. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

8a)

Poprawka 15

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 9

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 9) | „zasoby własne” oznaczają dochód wygenerowany w wyniku własnej działalności gospodarczej, jak
  opłaty za konferencje i
   sprzedaż publikacji; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

9)

„zasoby własne” oznaczają dochód wygenerowany w wyniku własnej działalności gospodarczej, jak
  opłaty za konferencje i
   sprzedaż publikacji;

| 9) | „
  uzupełniające
  zasoby własne” oznaczają dochód wygenerowany w wyniku własnej działalności gospodarczej, jak
  wspólne działania realizowane z innymi podmiotami politycznymi,
  sprzedaż publikacji
  , opłaty za udział w konferencjach lub warsztatach oraz inne formy działalności bezpośrednio związane z działaniami politycznymi
  ; |
| --- | --- |

9)

„
  uzupełniające
  zasoby własne” oznaczają dochód wygenerowany w wyniku własnej działalności gospodarczej, jak
  wspólne działania realizowane z innymi podmiotami politycznymi,
  sprzedaż publikacji
  , opłaty za udział w konferencjach lub warsztatach oraz inne formy działalności bezpośrednio związane z działaniami politycznymi
  ;

Poprawka 16

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 10

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 10) | „finansowanie pośrednie” oznacza finansowanie, z którego partia członkowska czerpie korzyści finansowe, nawet jeśli nie dochodzi do bezpośredniego przekazania środków finansowych; obejmuje to przypadki umożliwiające partii członkowskiej uniknięcie wydatków, które w przeciwnym razie musiałaby ponieść w związku z działalnością inną niż
  działalność polityczna we wspólnym interesie
  , prowadzoną dla swojej własnej wyłącznej korzyści; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

10)

„finansowanie pośrednie” oznacza finansowanie, z którego partia członkowska czerpie korzyści finansowe, nawet jeśli nie dochodzi do bezpośredniego przekazania środków finansowych; obejmuje to przypadki umożliwiające partii członkowskiej uniknięcie wydatków, które w przeciwnym razie musiałaby ponieść w związku z działalnością inną niż
  działalność polityczna we wspólnym interesie
  , prowadzoną dla swojej własnej wyłącznej korzyści;

| 10) | „finansowanie pośrednie” oznacza finansowanie, z którego partia członkowska czerpie korzyści finansowe, nawet jeśli nie dochodzi do bezpośredniego przekazania środków finansowych; obejmuje to przypadki umożliwiające partii członkowskiej uniknięcie wydatków, które w przeciwnym razie musiałaby ponieść w związku z działalnością inną niż
  działania wspólne z innymi podmiotami politycznymi, współfinansowane w zakresie, w jakim dotyczą one kwestii istotnych dla obszaru działalności Unii
  , prowadzoną dla swojej własnej wyłącznej korzyści; |
| --- | --- |

10)

„finansowanie pośrednie” oznacza finansowanie, z którego partia członkowska czerpie korzyści finansowe, nawet jeśli nie dochodzi do bezpośredniego przekazania środków finansowych; obejmuje to przypadki umożliwiające partii członkowskiej uniknięcie wydatków, które w przeciwnym razie musiałaby ponieść w związku z działalnością inną niż
  działania wspólne z innymi podmiotami politycznymi, współfinansowane w zakresie, w jakim dotyczą one kwestii istotnych dla obszaru działalności Unii
  , prowadzoną dla swojej własnej wyłącznej korzyści;

Poprawka 17

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 16

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 16) | „działalność w zakresie reklamy politycznej” oznacza działalność w zakresie reklamy w 
  rozumieniu
  art. 2 pkt 2 rozporządzenia (UE) 2022/xx [w sprawie przejrzystości i targetowania reklamy politycznej]; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

16)

„działalność w zakresie reklamy politycznej” oznacza działalność w zakresie reklamy w 
  rozumieniu
  art. 2 pkt 2 rozporządzenia (UE) 2022/xx [w sprawie przejrzystości i targetowania reklamy politycznej];

| 16) | „działalność w zakresie reklamy politycznej” oznacza działalność w zakresie reklamy
  zdefiniowaną
  w art. 2 pkt 2 rozporządzenia (UE) 2022/xx [w sprawie przejrzystości i targetowania reklamy politycznej]; |
| --- | --- |

16)

„działalność w zakresie reklamy politycznej” oznacza działalność w zakresie reklamy
  zdefiniowaną
  w art. 2 pkt 2 rozporządzenia (UE) 2022/xx [w sprawie przejrzystości i targetowania reklamy politycznej];

Poprawka 18

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 17

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 17) | „reklama polityczna” oznacza reklamę w 
  rozumieniu
  art. 2 pkt 3 rozporządzenia (UE) 2022/xx [w sprawie przejrzystości i targetowania reklamy politycznej]; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

17)

„reklama polityczna” oznacza reklamę w 
  rozumieniu
  art. 2 pkt 3 rozporządzenia (UE) 2022/xx [w sprawie przejrzystości i targetowania reklamy politycznej];

| 17) | „reklama polityczna” oznacza reklamę
  zdefiniowaną
  w art. 2 pkt 3 rozporządzenia (UE) 2022/xx [w sprawie przejrzystości i targetowania reklamy politycznej]; |
| --- | --- |

17)

„reklama polityczna” oznacza reklamę
  zdefiniowaną
  w art. 2 pkt 3 rozporządzenia (UE) 2022/xx [w sprawie przejrzystości i targetowania reklamy politycznej];

Poprawka 19

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – akapit 1 – punkt 18

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 18) | „usługi reklamy politycznej” oznaczają usługi w 
  rozumieniu
  art. 2 pkt 5 rozporządzenia (UE) 2022/xx [w sprawie przejrzystości i targetowania reklamy politycznej]. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

18)

„usługi reklamy politycznej” oznaczają usługi w 
  rozumieniu
  art. 2 pkt 5 rozporządzenia (UE) 2022/xx [w sprawie przejrzystości i targetowania reklamy politycznej].

| 18) | „usługi reklamy politycznej” oznaczają usługi
  zdefiniowane
  w art. 2 pkt 5 rozporządzenia (UE) 2022/xx [w sprawie przejrzystości i targetowania reklamy politycznej]. |
| --- | --- |

18)

„usługi reklamy politycznej” oznaczają usługi
  zdefiniowane
  w art. 2 pkt 5 rozporządzenia (UE) 2022/xx [w sprawie przejrzystości i targetowania reklamy politycznej].

Poprawka 20

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 – ustęp 1 – litera d

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| d) | przestrzega, w szczególności w swoim programie i swoich działaniach, wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, mianowicie poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności
  oraz
  poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości. Przedstawia oświadczenie pisemne
  przy użyciu wzoru określonego
  w załączniku I; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

d)

przestrzega, w szczególności w swoim programie i swoich działaniach, wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, mianowicie poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności
  oraz
  poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości. Przedstawia oświadczenie pisemne
  przy użyciu wzoru określonego
  w załączniku I;

| d) | przestrzega, w szczególności w swoim programie i swoich działaniach, wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, mianowicie poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości
  i
  praworządności
  , a także
  poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości
  , i
  przedstawia
  w tym celu
  oświadczenie pisemne
  zgodne z wzorem określonym
  w załączniku I; |
| --- | --- |

d)

przestrzega, w szczególności w swoim programie i swoich działaniach, wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, mianowicie poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości
  i
  praworządności
  , a także
  poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości
  , i
  przedstawia
  w tym celu
  oświadczenie pisemne
  zgodne z wzorem określonym
  w załączniku I;

Poprawka 21

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 – ustęp 1 – litera e

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| e) | zapewnia
  również
  , aby jego partie członkowskie mające siedzibę w Unii przestrzegały wartości wymienionych w art. 2 TUE
  , a
   jego partie członkowskie
  mające
  siedzibę
  poza Unią
  przestrzegały wartości równoważnych. Przedstawia oświadczenie pisemne
  przy użyciu wzoru określonego
  w załączniku I; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

e)

zapewnia
  również
  , aby jego partie członkowskie mające siedzibę w Unii przestrzegały wartości wymienionych w art. 2 TUE
  , a
   jego partie członkowskie
  mające
  siedzibę
  poza Unią
  przestrzegały wartości równoważnych. Przedstawia oświadczenie pisemne
  przy użyciu wzoru określonego
  w załączniku I;

| e) | zapewnia, aby jego partie członkowskie mające siedzibę w Unii przestrzegały wartości wymienionych w art. 2 TUE
  oraz aby
  jego partie członkowskie
  , które mają
  siedzibę
  w państwie trzecim należącym do Rady Europy i mają pełne prawa do reprezentacji w niej,
  przestrzegały wartości równoważnych
  , i
  przedstawia
  w tym celu
  oświadczenie pisemne
  zgodnie z wzorem określonym
  w załączniku I; |
| --- | --- |

e)

zapewnia, aby jego partie członkowskie mające siedzibę w Unii przestrzegały wartości wymienionych w art. 2 TUE
  oraz aby
  jego partie członkowskie
  , które mają
  siedzibę
  w państwie trzecim należącym do Rady Europy i mają pełne prawa do reprezentacji w niej,
  przestrzegały wartości równoważnych
  , i
  przedstawia
  w tym celu
  oświadczenie pisemne
  zgodnie z wzorem określonym
  w załączniku I;

Poprawka 22

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 – ustęp 2 – litera c

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| c) | przestrzega, w szczególności w swoim programie i swoich działaniach, wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, mianowicie poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności oraz poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości. Przedstawia oświadczenie pisemne
  przy użyciu wzoru określonego
  w załączniku I; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

c)

przestrzega, w szczególności w swoim programie i swoich działaniach, wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, mianowicie poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności oraz poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości. Przedstawia oświadczenie pisemne
  przy użyciu wzoru określonego
  w załączniku I;

| c) | przestrzega, w szczególności w swoim programie i swoich działaniach, wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, mianowicie poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności oraz poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości
  , i
  przedstawia
  w tym celu
  oświadczenie pisemne
  zgodnie z wzorem określonym
  w załączniku I; |
| --- | --- |

c)

przestrzega, w szczególności w swoim programie i swoich działaniach, wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, mianowicie poszanowania godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności oraz poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości
  , i
  przedstawia
  w tym celu
  oświadczenie pisemne
  zgodnie z wzorem określonym
  w załączniku I;

Poprawka 23

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 3 – ustęp 2 – litera d

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| d) | zapewnia również, aby jego organizacje członkowskie mające siedzibę w Unii przestrzegały wartości wymienionych w art. 2 TUE
  , a
   jego organizacje członkowskie
  mające
  siedzibę
  poza Unią
  przestrzegały wartości równoważnych. Przedstawia oświadczenie pisemne
  przy użyciu wzoru określonego
  w załączniku I; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

d)

zapewnia również, aby jego organizacje członkowskie mające siedzibę w Unii przestrzegały wartości wymienionych w art. 2 TUE
  , a
   jego organizacje członkowskie
  mające
  siedzibę
  poza Unią
  przestrzegały wartości równoważnych. Przedstawia oświadczenie pisemne
  przy użyciu wzoru określonego
  w załączniku I;

| d) | zapewnia również, aby jego organizacje członkowskie mające siedzibę w Unii przestrzegały wartości wymienionych w art. 2 TUE
  oraz by
  jego organizacje członkowskie
  , które mają
  siedzibę
  w państwie trzecim należącym do Rady Europy i mającym pełne prawa do reprezentacji w niej,
  przestrzegały wartości równoważnych
  , a także
  przedstawia
  w tym celu
  oświadczenie pisemne
  zgodnie z wzorem określonym
  w załączniku I; |
| --- | --- |

d)

zapewnia również, aby jego organizacje członkowskie mające siedzibę w Unii przestrzegały wartości wymienionych w art. 2 TUE
  oraz by
  jego organizacje członkowskie
  , które mają
  siedzibę
  w państwie trzecim należącym do Rady Europy i mającym pełne prawa do reprezentacji w niej,
  przestrzegały wartości równoważnych
  , a także
  przedstawia
  w tym celu
  oświadczenie pisemne
  zgodnie z wzorem określonym
  w załączniku I;

Poprawka 24

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 – ustęp 1 – litera i

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| i) | wymóg, aby partie członkowskie eksponowały logo europejskiej partii politycznej w sposób wyraźnie widoczny i przyjazny dla użytkownika, z doprecyzowaniem, że logo to ma być umieszczone w górnej części strony głównej witryny internetowej partii członkowskiej, w sposób równie widoczny jak własne logo partii członkowskiej; |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

i)

wymóg, aby partie członkowskie eksponowały logo europejskiej partii politycznej w sposób wyraźnie widoczny i przyjazny dla użytkownika, z doprecyzowaniem, że logo to ma być umieszczone w górnej części strony głównej witryny internetowej partii członkowskiej, w sposób równie widoczny jak własne logo partii członkowskiej;

skreśla się

Poprawka 131

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 – ustęp 1 – litera j

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| j) | jej przepisy wewnętrzne dotyczące
  równowagi
  płci. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

j)

jej przepisy wewnętrzne dotyczące
  równowagi
  płci.

| j) | jej
  własne
  przepisy wewnętrzne dotyczące
  równości
  płci. |
| --- | --- |

j)

jej
  własne
  przepisy wewnętrzne dotyczące
  równości
  płci.

Poprawka 26

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 4 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Artykuł 4a




  Obowiązki w zakresie przejrzystości w odniesieniu do stosowania logo, publikacji programu politycznego i równowagi płci





  1.
     
  Każda europejska partia polityczna dopilnowuje, by partie członkowskie publikowały na swoich stronach internetowych program polityczny i logo europejskiej partii politycznej. Logo europejskiej partii politycznej jest umieszczane w górnej części strony głównej na stronie internetowej partii członkowskiej i musi być wyraźnie widoczne.






  2.
     
  Każda europejska partia polityczna i jej partie członkowskie publikują na swoich stronach internetowych informacje dotyczące równowagi płci wśród kandydatów w wyborach do Parlamentu Europejskiego mających miejsce po ... [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia], a także zaktualizowane informacje na temat reprezentacji płci wśród posłów do Parlamentu Europejskiego. Każda europejska partia polityczna dopilnowuje, by jej partie członkowskie publikowały takie informacje dotyczące swoich kandydatów w wyborach europejskich oraz posłów do Parlamentu Europejskiego na swoich stronach internetowych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Artykuł 4a

Obowiązki w zakresie przejrzystości w odniesieniu do stosowania logo, publikacji programu politycznego i równowagi płci

1.
     
  Każda europejska partia polityczna dopilnowuje, by partie członkowskie publikowały na swoich stronach internetowych program polityczny i logo europejskiej partii politycznej. Logo europejskiej partii politycznej jest umieszczane w górnej części strony głównej na stronie internetowej partii członkowskiej i musi być wyraźnie widoczne.

2.
     
  Każda europejska partia polityczna i jej partie członkowskie publikują na swoich stronach internetowych informacje dotyczące równowagi płci wśród kandydatów w wyborach do Parlamentu Europejskiego mających miejsce po ... [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia], a także zaktualizowane informacje na temat reprezentacji płci wśród posłów do Parlamentu Europejskiego. Każda europejska partia polityczna dopilnowuje, by jej partie członkowskie publikowały takie informacje dotyczące swoich kandydatów w wyborach europejskich oraz posłów do Parlamentu Europejskiego na swoich stronach internetowych.

Poprawka 27

Poprawka 27

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 5 – ustęp 2

Artykuł 5 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   Każda europejska partia polityczna
  , w terminie pięciu dni roboczych od daty pierwszego rozpowszechnienia reklamy politycznej,
  przekazuje Urzędowi informacje dotyczące każdej reklamy politycznej, którą sponsoruje lub publikuje bezpośrednio, aby umożliwić obywatelom zrozumienie szerszego kontekstu takiej reklamy politycznej i jej celów. Informacje te obejmują przynajmniej informacje wymienione w załączniku II pkt 1. | 2.   Każda europejska partia polityczna przekazuje Urzędowi informacje dotyczące każdej reklamy politycznej, którą sponsoruje lub publikuje bezpośrednio, aby umożliwić obywatelom zrozumienie szerszego kontekstu takiej reklamy politycznej i jej celów. Informacje te obejmują przynajmniej informacje wymienione w załączniku II pkt 1.
  Informacje są przekazywane Urzędowi w łatwo dostępnej formie i przy użyciu prostego języka. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   Każda europejska partia polityczna
  , w terminie pięciu dni roboczych od daty pierwszego rozpowszechnienia reklamy politycznej,
  przekazuje Urzędowi informacje dotyczące każdej reklamy politycznej, którą sponsoruje lub publikuje bezpośrednio, aby umożliwić obywatelom zrozumienie szerszego kontekstu takiej reklamy politycznej i jej celów. Informacje te obejmują przynajmniej informacje wymienione w załączniku II pkt 1.

2.   Każda europejska partia polityczna przekazuje Urzędowi informacje dotyczące każdej reklamy politycznej, którą sponsoruje lub publikuje bezpośrednio, aby umożliwić obywatelom zrozumienie szerszego kontekstu takiej reklamy politycznej i jej celów. Informacje te obejmują przynajmniej informacje wymienione w załączniku II pkt 1.
  Informacje są przekazywane Urzędowi w łatwo dostępnej formie i przy użyciu prostego języka.

Poprawka 28

Poprawka 28

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 5 – ustęp 3

Artykuł 5 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   Urząd
  natychmiast
  publikuje informacje, o których mowa w ust. 2, w repozytorium przewidzianym w art. 8.
  Informacje te są prezentowane w formie łatwo dostępnej, wyraźnie widocznej i przyjaznej dla użytkownika oraz są wyrażone prostym językiem. | 3.   Urząd
  bez zbędnej zwłoki
  publikuje informacje, o których mowa w ust. 2, w repozytorium przewidzianym w art. 8. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   Urząd
  natychmiast
  publikuje informacje, o których mowa w ust. 2, w repozytorium przewidzianym w art. 8.
  Informacje te są prezentowane w formie łatwo dostępnej, wyraźnie widocznej i przyjaznej dla użytkownika oraz są wyrażone prostym językiem.

3.   Urząd
  bez zbędnej zwłoki
  publikuje informacje, o których mowa w ust. 2, w repozytorium przewidzianym w art. 8.

Poprawka 29

Poprawka 29

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 5 – ustęp 6

Artykuł 5 – ustęp 6

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 6.
     
  Państwa członkowskie wyznaczają co najmniej jeden krajowy organ regulacyjny właściwy do nadzorowania zgodności z ust. 1, 2 i 4 i powiadamiają o tym Urząd. Takie krajowe urzędy lub organy regulacyjne wykonują swoje uprawnienia w sposób bezstronny i przejrzysty oraz są prawnie odrębne od rządu i funkcjonalnie niezależne od swoich rządów i od wszelkich innych podmiotów publicznych lub prywatnych. Urząd publikuje na swojej stronie internetowej i aktualizuje wykaz krajowych organów regulacyjnych państw członkowskich. Decyzje krajowych organów regulacyjnych podlegają skutecznym środkom odwoławczym. Państwa członkowskie muszą zapewnić możliwość dochodzenia, na wniosek dowolnej zainteresowanej strony, roszczenia o zaniechanie naruszenia wymogów określonych w ust. 1, 2 lub 4 przez europejską partię polityczną. | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

6.
     
  Państwa członkowskie wyznaczają co najmniej jeden krajowy organ regulacyjny właściwy do nadzorowania zgodności z ust. 1, 2 i 4 i powiadamiają o tym Urząd. Takie krajowe urzędy lub organy regulacyjne wykonują swoje uprawnienia w sposób bezstronny i przejrzysty oraz są prawnie odrębne od rządu i funkcjonalnie niezależne od swoich rządów i od wszelkich innych podmiotów publicznych lub prywatnych. Urząd publikuje na swojej stronie internetowej i aktualizuje wykaz krajowych organów regulacyjnych państw członkowskich. Decyzje krajowych organów regulacyjnych podlegają skutecznym środkom odwoławczym. Państwa członkowskie muszą zapewnić możliwość dochodzenia, na wniosek dowolnej zainteresowanej strony, roszczenia o zaniechanie naruszenia wymogów określonych w ust. 1, 2 lub 4 przez europejską partię polityczną.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 133

Poprawka 133

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 6 – ustęp 1 – litera i a (nowa)

Artykuł 6 – ustęp 1 – litera i a (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | ia) | jej własne przepisy wewnętrzne dotyczące równości płci. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

ia)

ia)

jej własne przepisy wewnętrzne dotyczące równości płci.

jej własne przepisy wewnętrzne dotyczące równości płci.

Poprawka 134

Poprawka 134

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 6 a (nowy)

Artykuł 6 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Artykuł 6a |
| | Wymogi dotyczące zasad równości płci |
| | 1.
     
  Kolegialne organy kierownicze europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych są zrównoważone pod względem płci. |
| | 2.
     
  Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przyjmują plan dotyczący równości płci zawierający mechanizmy zapewniające aktywny udział kobiet w całej ich różnorodności. Europejskie partie polityczne zachęcają swoje partie członkowskie, by również przyjmowały takie plany. |
| | 3.
     
  Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne wprowadzają protokół zapobiegania molestowaniu seksualnemu i molestowaniu ze względu na płeć oraz wykrywania i zwalczania tych zjawisk. Zapewniają niezależność i wiedzę fachową ekspertów prowadzących dochodzenia i podejmują odpowiednie środki wobec sprawców tych czynów. Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne włączają zakaz molestowania seksualnego i molestowania ze względu na płeć do swoich przepisów wewnętrznych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Artykuł 6a

Artykuł 6a

Wymogi dotyczące zasad równości płci

Wymogi dotyczące zasad równości płci

1.
     
  Kolegialne organy kierownicze europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych są zrównoważone pod względem płci.

2.
     
  Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przyjmują plan dotyczący równości płci zawierający mechanizmy zapewniające aktywny udział kobiet w całej ich różnorodności. Europejskie partie polityczne zachęcają swoje partie członkowskie, by również przyjmowały takie plany.

3.
     
  Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne wprowadzają protokół zapobiegania molestowaniu seksualnemu i molestowaniu ze względu na płeć oraz wykrywania i zwalczania tych zjawisk. Zapewniają niezależność i wiedzę fachową ekspertów prowadzących dochodzenia i podejmują odpowiednie środki wobec sprawców tych czynów. Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne włączają zakaz molestowania seksualnego i molestowania ze względu na płeć do swoich przepisów wewnętrznych.

Poprawka 30

Poprawka 30

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 7 – ustęp 2 – akapit 2

Artykuł 7 – ustęp 2 – akapit 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Urząd podejmuje decyzje o rejestracji i usunięciu z rejestru europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych zgodnie z procedurami i warunkami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Ponadto Urząd regularnie sprawdza, czy nadal spełnione są warunki rejestracji określone w art. 3 i czy zarejestrowane europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przestrzegają nadal przepisów o zarządzaniu ustanowionych
  zgodnie z
   art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e) i 
  f
  ), i art. 6 ust. 1 lit. a)–e) i g). | Urząd podejmuje decyzje o rejestracji i usunięciu z rejestru europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych zgodnie z procedurami i warunkami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Ponadto Urząd regularnie sprawdza, czy nadal spełnione są warunki rejestracji określone w art. 3 i czy zarejestrowane europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przestrzegają nadal przepisów o zarządzaniu ustanowionych
  w
  art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e)
  , f)
  i 
  h
  ) i art. 6 ust. 1 lit. a)–e) i g). |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Urząd podejmuje decyzje o rejestracji i usunięciu z rejestru europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych zgodnie z procedurami i warunkami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Ponadto Urząd regularnie sprawdza, czy nadal spełnione są warunki rejestracji określone w art. 3 i czy zarejestrowane europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przestrzegają nadal przepisów o zarządzaniu ustanowionych
  zgodnie z
   art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e) i 
  f
  ), i art. 6 ust. 1 lit. a)–e) i g).

zgodnie z

f

Urząd podejmuje decyzje o rejestracji i usunięciu z rejestru europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych zgodnie z procedurami i warunkami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Ponadto Urząd regularnie sprawdza, czy nadal spełnione są warunki rejestracji określone w art. 3 i czy zarejestrowane europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przestrzegają nadal przepisów o zarządzaniu ustanowionych
  w
  art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e)
  , f)
  i 
  h
  ) i art. 6 ust. 1 lit. a)–e) i g).

w

, f)

h

Poprawka 31

Poprawka 31

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 5

Artykuł 10 – ustęp 5

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 5.   Wszelkie zmiany w dokumentach lub statutach przedłożonych jako część wniosku o rejestrację zgodnie z art. 9 ust. 2 podaje się do wiadomości Urzędu
  , który
  aktualizuje rejestrację, stosując odpowiednio
  z
   procedury określone w art. 18 ust. 2 i 4. | 5.   Wszelkie zmiany w dokumentach lub statutach przedłożonych jako część wniosku o rejestrację zgodnie z art. 9 ust. 2 podaje się do wiadomości Urzędu
  w terminie dwóch miesięcy. Urząd
  aktualizuje rejestrację
  w świetle takich zmian
  , stosując odpowiednio procedury określone w art. 18 ust. 2 i 4. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

5.   Wszelkie zmiany w dokumentach lub statutach przedłożonych jako część wniosku o rejestrację zgodnie z art. 9 ust. 2 podaje się do wiadomości Urzędu
  , który
  aktualizuje rejestrację, stosując odpowiednio
  z
   procedury określone w art. 18 ust. 2 i 4.

5.   Wszelkie zmiany w dokumentach lub statutach przedłożonych jako część wniosku o rejestrację zgodnie z art. 9 ust. 2 podaje się do wiadomości Urzędu
  w terminie dwóch miesięcy. Urząd
  aktualizuje rejestrację
  w świetle takich zmian
  , stosując odpowiednio procedury określone w art. 18 ust. 2 i 4.

Poprawka 32

Poprawka 32

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 10 – ustęp 6

Artykuł 10 – ustęp 6

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 6.   Zaktualizowana lista partii będących członkami europejskiej partii politycznej, załączana do statutu partii zgodnie z art. 4 ust. 2, przesyłana jest Urzędowi co roku. Wszelkie zmiany, w następstwie których europejska partia polityczna może przestać spełniać warunek ustanowiony w art. 3 ust. 1 lit. b), podaje się do wiadomości Urzędu w terminie czterech tygodni od dokonania takiej zmiany. | 6.   Zaktualizowana lista partii będących członkami europejskiej partii politycznej, załączana do statutu partii zgodnie z art. 4 ust. 2, przesyłana jest Urzędowi co roku
  do 30 września
  . Wszelkie zmiany, w następstwie których europejska partia polityczna może przestać spełniać warunek ustanowiony w art. 3 ust. 1 lit. b), podaje się do wiadomości Urzędu w terminie czterech tygodni od dokonania takiej zmiany. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

6.   Zaktualizowana lista partii będących członkami europejskiej partii politycznej, załączana do statutu partii zgodnie z art. 4 ust. 2, przesyłana jest Urzędowi co roku. Wszelkie zmiany, w następstwie których europejska partia polityczna może przestać spełniać warunek ustanowiony w art. 3 ust. 1 lit. b), podaje się do wiadomości Urzędu w terminie czterech tygodni od dokonania takiej zmiany.

6.   Zaktualizowana lista partii będących członkami europejskiej partii politycznej, załączana do statutu partii zgodnie z art. 4 ust. 2, przesyłana jest Urzędowi co roku
  do 30 września
  . Wszelkie zmiany, w następstwie których europejska partia polityczna może przestać spełniać warunek ustanowiony w art. 3 ust. 1 lit. b), podaje się do wiadomości Urzędu w terminie czterech tygodni od dokonania takiej zmiany.

Poprawka 33

Poprawka 33

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – nagłówek

Artykuł 11 – nagłówek

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Weryfikacja spełnienia warunków i wymogów rejestracji | Weryfikacja spełnienia warunków i wymogów rejestracji
  oraz badanie przez Urząd przesłanek usunięcia z rejestru |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Weryfikacja spełnienia warunków i wymogów rejestracji

Weryfikacja spełnienia warunków i wymogów rejestracji
  oraz badanie przez Urząd przesłanek usunięcia z rejestru

oraz badanie przez Urząd przesłanek usunięcia z rejestru

Poprawka 34

Poprawka 34

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 1

Artykuł 11 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   Bez uszczerbku dla procedury określonej w 
  ust
  . 
  3 niniejszego artykułu
  Urząd regularnie sprawdza, czy zarejestrowane europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne nadal spełniają warunki rejestracji określone w art. 3 i czy nadal przestrzegają przepisów o zarządzaniu określonych w art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e) i 
  f
  ) oraz w art. 6 ust. 1 lit. a)–e) i g). | 1.   Bez uszczerbku dla procedury określonej w 
  art
  .
  11a
  Urząd regularnie sprawdza, czy zarejestrowane europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne nadal spełniają warunki rejestracji określone w art. 3 i czy nadal przestrzegają przepisów o zarządzaniu określonych w art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e)
  , f)
  i 
  h
  ) oraz w art. 6 ust. 1 lit. a)–e) i g). |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   Bez uszczerbku dla procedury określonej w 
  ust
  . 
  3 niniejszego artykułu
  Urząd regularnie sprawdza, czy zarejestrowane europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne nadal spełniają warunki rejestracji określone w art. 3 i czy nadal przestrzegają przepisów o zarządzaniu określonych w art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e) i 
  f
  ) oraz w art. 6 ust. 1 lit. a)–e) i g).

1.   Bez uszczerbku dla procedury określonej w 
  art
  .
  11a
  Urząd regularnie sprawdza, czy zarejestrowane europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne nadal spełniają warunki rejestracji określone w art. 3 i czy nadal przestrzegają przepisów o zarządzaniu określonych w art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e)
  , f)
  i 
  h
  ) oraz w art. 6 ust. 1 lit. a)–e) i g).

Poprawka 35

Poprawka 35

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 2

Artykuł 11 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   
  Jeżeli Urząd stwierdzi, że nie jest spełniony któryś z warunków rejestracji
  lub
  przepisów o zarządzaniu,
  o 
  których mowa w ust. 1,
  z 
  wyjątkiem warunków zawartych w art. 3 ust. 1 lit. d) i art. 3 ust. 2 lit. c), powiadamia daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną. | 2.   
  Jeżeli po weryfikacji przeprowadzonej zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu Urząd uzna, że jedna z przesłanek usunięcia z rejestru na mocy art. 19 ust. 1 lit. a) pkt (i) lub (ii) może mieć zastosowanie względem europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, Urząd bez zbędnej zwłoki informuje o tym daną europejską partię polityczną
  lub
  europejską fundację polityczną. |
| | Jeżeli Urząd dowiedział się o okolicznościach wskazujących, że jedna z przesłanek usunięcia z rejestru na mocy art. 19 ust. 1 lit. a) lub art. 19 ust. 2 może mieć zastosowanie względem europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, Urząd bez zbędnej zwłoki informuje o tym daną europejską partię polityczną
  lub
  europejską fundację polityczną. |
| | Informując europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną zgodnie z akapitem pierwszym lub drugim, Urząd zwraca się do europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej o przedstawienie uwag w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania danych informacji. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   
  Jeżeli Urząd stwierdzi, że nie jest spełniony któryś z warunków rejestracji
  lub
  przepisów o zarządzaniu,
  o 
  których mowa w ust. 1,
  z 
  wyjątkiem warunków zawartych w art. 3 ust. 1 lit. d) i art. 3 ust. 2 lit. c), powiadamia daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną.

2.   
  Jeżeli po weryfikacji przeprowadzonej zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu Urząd uzna, że jedna z przesłanek usunięcia z rejestru na mocy art. 19 ust. 1 lit. a) pkt (i) lub (ii) może mieć zastosowanie względem europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, Urząd bez zbędnej zwłoki informuje o tym daną europejską partię polityczną
  lub
  europejską fundację polityczną.

Jeżeli Urząd dowiedział się o okolicznościach wskazujących, że jedna z przesłanek usunięcia z rejestru na mocy art. 19 ust. 1 lit. a) lub art. 19 ust. 2 może mieć zastosowanie względem europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, Urząd bez zbędnej zwłoki informuje o tym daną europejską partię polityczną
  lub
  europejską fundację polityczną.

Jeżeli Urząd dowiedział się o okolicznościach wskazujących, że jedna z przesłanek usunięcia z rejestru na mocy art. 19 ust. 1 lit. a) lub art. 19 ust. 2 może mieć zastosowanie względem europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, Urząd bez zbędnej zwłoki informuje o tym daną europejską partię polityczną

europejską fundację polityczną.

Informując europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną zgodnie z akapitem pierwszym lub drugim, Urząd zwraca się do europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej o przedstawienie uwag w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania danych informacji.

Informując europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną zgodnie z akapitem pierwszym lub drugim, Urząd zwraca się do europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej o przedstawienie uwag w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania danych informacji.

Poprawka 36

Poprawka 36

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 3 – akapit 1

Artykuł 11 – ustęp 3 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   
  Parlament Europejski, działając z własnej inicjatywy lub w reakcji na uzasadniony wniosek grupy obywateli przedłożony zgodnie z odnośnymi przepisami jego regulaminu
  ,
  Rada
  lub
  Komisja mogą złożyć w Urzędzie wniosek
  o 
  sprawdzenie spełnienia przez określoną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) i art. 3 ust. 2 lit. c).
   W 
  takich przypadkach oraz
  w 
  przypadkach, o których mowa
  w 
  art. 19
  ust. 
  3 lit
  . 
  a),
  Urząd
  zwraca się do komitetu niezależnych wybitnych osobistości
  , 
  o którym mowa
  w 
  art. 14
  ,
  o opinię. Komitet wydaje opinię
  w 
  terminie dwóch miesięcy
  . | 3.   
  W przypadku nieprzestrzegania przepisów art. 3 ust. 1 lit. c), f) lub g), art. 3 ust. 2 lit. e)
  ,
  f)
  lub
  g) lub przepisów o zarządzaniu,
  o 
  których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, Urząd umożliwia danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej zastosowanie środków wymaganych
  w 
  celu naprawy tej sytuacji
  w 
  terminie określonym
  w ust.
  2 niniejszego artykułu
  . Urząd
  może przedłużyć ten termin na uzasadniony wniosek danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej
  ,
  jeżeli i
  w 
  takim zakresie
  ,
  w jakim takie przedłużenie jest konieczne i właściwe
  w 
  odniesieniu do środków naprawczych przewidzianych przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   
  Parlament Europejski, działając z własnej inicjatywy lub w reakcji na uzasadniony wniosek grupy obywateli przedłożony zgodnie z odnośnymi przepisami jego regulaminu
  ,
  Rada
  lub
  Komisja mogą złożyć w Urzędzie wniosek
  o 
  sprawdzenie spełnienia przez określoną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) i art. 3 ust. 2 lit. c).
   W 
  takich przypadkach oraz
  w 
  przypadkach, o których mowa
  w 
  art. 19
  ust. 
  3 lit
  . 
  a),
  Urząd
  zwraca się do komitetu niezależnych wybitnych osobistości
  , 
  o którym mowa
  w 
  art. 14
  ,
  o opinię. Komitet wydaje opinię
  w 
  terminie dwóch miesięcy
  .

3.   
  W przypadku nieprzestrzegania przepisów art. 3 ust. 1 lit. c), f) lub g), art. 3 ust. 2 lit. e)
  ,
  f)
  lub
  g) lub przepisów o zarządzaniu,
  o 
  których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, Urząd umożliwia danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej zastosowanie środków wymaganych
  w 
  celu naprawy tej sytuacji
  w 
  terminie określonym
  w ust.
  2 niniejszego artykułu
  . Urząd
  może przedłużyć ten termin na uzasadniony wniosek danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej
  ,
  jeżeli i
  w 
  takim zakresie
  ,
  w jakim takie przedłużenie jest konieczne i właściwe
  w 
  odniesieniu do środków naprawczych przewidzianych przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną
  .

Poprawka 37

Poprawka 37

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 3 – akapit 2

Artykuł 11 – ustęp 3 – akapit 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| W przypadku gdy Urząd dowie się o okolicznościach mogących wywołać wątpliwości co do spełnienia przez określoną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) i art. 3 ust. 2 lit. c), powiadamia Parlament Europejski, Radę i Komisję, żeby umożliwić im złożenie wniosku o sprawdzenie, o którym mowa w akapicie pierwszym. Bez uszczerbku dla akapitu pierwszego Parlament Europejski, Rada i Komisja zgłaszają swój zamiar w terminie dwóch miesięcy od otrzymania przedmiotowego powiadomienia. | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

W przypadku gdy Urząd dowie się o okolicznościach mogących wywołać wątpliwości co do spełnienia przez określoną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) i art. 3 ust. 2 lit. c), powiadamia Parlament Europejski, Radę i Komisję, żeby umożliwić im złożenie wniosku o sprawdzenie, o którym mowa w akapicie pierwszym. Bez uszczerbku dla akapitu pierwszego Parlament Europejski, Rada i Komisja zgłaszają swój zamiar w terminie dwóch miesięcy od otrzymania przedmiotowego powiadomienia.

W przypadku gdy Urząd dowie się o okolicznościach mogących wywołać wątpliwości co do spełnienia przez określoną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) i art. 3 ust. 2 lit. c), powiadamia Parlament Europejski, Radę i Komisję, żeby umożliwić im złożenie wniosku o sprawdzenie, o którym mowa w akapicie pierwszym. Bez uszczerbku dla akapitu pierwszego Parlament Europejski, Rada i Komisja zgłaszają swój zamiar w terminie dwóch miesięcy od otrzymania przedmiotowego powiadomienia.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 38

Poprawka 38

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 3 – akapit 3

Artykuł 11 – ustęp 3 – akapit 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Procedur określonych w akapitach pierwszym i drugim nie wszczyna się w okresie dwóch miesięcy poprzedzających wybory do Parlamentu Europejskiego. To ograniczenie czasowe nie ma zastosowania do procedury określonej w art. 12. | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Procedur określonych w akapitach pierwszym i drugim nie wszczyna się w okresie dwóch miesięcy poprzedzających wybory do Parlamentu Europejskiego. To ograniczenie czasowe nie ma zastosowania do procedury określonej w art. 12.

Procedur określonych w akapitach pierwszym i drugim nie wszczyna się w okresie dwóch miesięcy poprzedzających wybory do Parlamentu Europejskiego. To ograniczenie czasowe nie ma zastosowania do procedury określonej w art. 12.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 39

Poprawka 39

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 3 – akapit 4

Artykuł 11 – ustęp 3 – akapit 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Uwzględniając opinię komitetu, Urząd postanawia, czy usunąć z rejestru daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną. Urząd należycie uzasadnia swoją decyzję. | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Uwzględniając opinię komitetu, Urząd postanawia, czy usunąć z rejestru daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną. Urząd należycie uzasadnia swoją decyzję.

Uwzględniając opinię komitetu, Urząd postanawia, czy usunąć z rejestru daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną. Urząd należycie uzasadnia swoją decyzję.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 40

Poprawka 40

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 3 – akapit 5

Artykuł 11 – ustęp 3 – akapit 5

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Urząd może podjąć decyzję o usunięciu z rejestru ze względu na nieprzestrzeganie warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) lub art. 3 ust. 2 lit. c) tylko w razie oczywistego i poważnego naruszenia tych warunków. Decyzję przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w ust. 4. | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Urząd może podjąć decyzję o usunięciu z rejestru ze względu na nieprzestrzeganie warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) lub art. 3 ust. 2 lit. c) tylko w razie oczywistego i poważnego naruszenia tych warunków. Decyzję przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w ust. 4.

Urząd może podjąć decyzję o usunięciu z rejestru ze względu na nieprzestrzeganie warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) lub art. 3 ust. 2 lit. c) tylko w razie oczywistego i poważnego naruszenia tych warunków. Decyzję przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w ust. 4.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 41

Poprawka 41

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 4 – akapit 1

Artykuł 11 – ustęp 4 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 4.   
  Decyzję Urzędu o usunięciu z rejestru europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej ze względu na oczywiste i poważne naruszenie w zakresie spełnienia warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) lub art. 3 ust. 2 lit. c) podaje się do wiadomości Parlamentu Europejskiego i Rady. Decyzja wchodzi w życie jedynie
  w 
  przypadku, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w okresie trzech miesięcy od podania przedmiotowej decyzji do wiadomości Parlamentu Europejskiego i Rady lub jeżeli przed upływem tego terminu Parlament Europejski i Rada powiadomiły Urząd o braku sprzeciwu
  .
  W razie sprzeciwu Parlamentu Europejskiego i Rady europejska partia polityczna
  lub
  europejska fundacja polityczna pozostaje w rejestrze
  . | 4.   
  Po upływie terminów,
  o 
  których mowa w ust. 2 i 3, lub po otrzymaniu
  w 
  tym terminie od danej europejskiej partii politycznej
  lub
  europejskiej fundacji politycznej jakichkolwiek uwag lub informacji dotyczących środków naprawczych Urząd, bez zbędnej zwłoki i
  w 
  świetle wszelkich takich uwag przedstawionych przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną, ocenia, czy jedna z przesłanek usunięcia z rejestru na podstawie art. 19 ust. 1 lit. a) lub art. 19 ust
  .
  2 ma zastosowanie do europejskiej partii politycznej
  lub
  europejskiej fundacji politycznej
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4.   
  Decyzję Urzędu o usunięciu z rejestru europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej ze względu na oczywiste i poważne naruszenie w zakresie spełnienia warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) lub art. 3 ust. 2 lit. c) podaje się do wiadomości Parlamentu Europejskiego i Rady. Decyzja wchodzi w życie jedynie
  w 
  przypadku, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w okresie trzech miesięcy od podania przedmiotowej decyzji do wiadomości Parlamentu Europejskiego i Rady lub jeżeli przed upływem tego terminu Parlament Europejski i Rada powiadomiły Urząd o braku sprzeciwu
  .
  W razie sprzeciwu Parlamentu Europejskiego i Rady europejska partia polityczna
  lub
  europejska fundacja polityczna pozostaje w rejestrze
  .

4.   
  Po upływie terminów,
  o 
  których mowa w ust. 2 i 3, lub po otrzymaniu
  w 
  tym terminie od danej europejskiej partii politycznej
  lub
  europejskiej fundacji politycznej jakichkolwiek uwag lub informacji dotyczących środków naprawczych Urząd, bez zbędnej zwłoki i
  w 
  świetle wszelkich takich uwag przedstawionych przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną, ocenia, czy jedna z przesłanek usunięcia z rejestru na podstawie art. 19 ust. 1 lit. a) lub art. 19 ust
  .
  2 ma zastosowanie do europejskiej partii politycznej
  lub
  europejskiej fundacji politycznej
  .

Poprawka 42

Poprawka 42

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 4 – akapit 2

Artykuł 11 – ustęp 4 – akapit 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Parlament Europejski i Rada mogą zgłosić sprzeciw wobec decyzji tylko z przyczyn związanych z oceną spełnienia warunków rejestracji określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) i art. 3 ust. 2 lit. c). | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Parlament Europejski i Rada mogą zgłosić sprzeciw wobec decyzji tylko z przyczyn związanych z oceną spełnienia warunków rejestracji określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) i art. 3 ust. 2 lit. c).

Parlament Europejski i Rada mogą zgłosić sprzeciw wobec decyzji tylko z przyczyn związanych z oceną spełnienia warunków rejestracji określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) i art. 3 ust. 2 lit. c).

skreśla się

skreśla się

Poprawka 43

Poprawka 43

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 4 – akapit 3

Artykuł 11 – ustęp 4 – akapit 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Zainteresowaną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną powiadamia się o zgłoszeniu sprzeciwu wobec decyzji Urzędu o usunięciu jej z rejestru. | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Zainteresowaną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną powiadamia się o zgłoszeniu sprzeciwu wobec decyzji Urzędu o usunięciu jej z rejestru.

Zainteresowaną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną powiadamia się o zgłoszeniu sprzeciwu wobec decyzji Urzędu o usunięciu jej z rejestru.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 44

Poprawka 44

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 4 – akapit 4

Artykuł 11 – ustęp 4 – akapit 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Parlament Europejski i Rada zajmują stanowisko zgodnie z ich odpowiednimi przepisami dotyczącymi podejmowania decyzji określonymi zgodnie z Traktatami. Każdy sprzeciw musi być należycie uzasadniony i podany do publicznej wiadomości. | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Parlament Europejski i Rada zajmują stanowisko zgodnie z ich odpowiednimi przepisami dotyczącymi podejmowania decyzji określonymi zgodnie z Traktatami. Każdy sprzeciw musi być należycie uzasadniony i podany do publicznej wiadomości.

Parlament Europejski i Rada zajmują stanowisko zgodnie z ich odpowiednimi przepisami dotyczącymi podejmowania decyzji określonymi zgodnie z Traktatami. Każdy sprzeciw musi być należycie uzasadniony i podany do publicznej wiadomości.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 45

Poprawka 45

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 5

Artykuł 11 – ustęp 5

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 5.
     
  Decyzja Urzędu o usunięciu z rejestru europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, wobec której nie wniesiono sprzeciwu w ramach procedury określonej w ust. 4, wraz ze szczegółowym uzasadnieniem usunięcia z rejestru, jest notyfikowana danej europejskiej partii lub fundacji politycznej oraz publikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Decyzja staje się skuteczna wraz z notyfikacją, zgodnie z art. 297 TFUE. | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

5.
     
  Decyzja Urzędu o usunięciu z rejestru europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, wobec której nie wniesiono sprzeciwu w ramach procedury określonej w ust. 4, wraz ze szczegółowym uzasadnieniem usunięcia z rejestru, jest notyfikowana danej europejskiej partii lub fundacji politycznej oraz publikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Decyzja staje się skuteczna wraz z notyfikacją, zgodnie z art. 297 TFUE.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 46

Poprawka 46

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 – ustęp 6

Artykuł 11 – ustęp 6

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 6.
     
  Europejska fundacja polityczna automatycznie traci swój status, jeżeli europejska partia polityczna, z którą jest ona powiązana, zostaje usunięta z rejestru. | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

6.
     
  Europejska fundacja polityczna automatycznie traci swój status, jeżeli europejska partia polityczna, z którą jest ona powiązana, zostaje usunięta z rejestru.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 47

Poprawka 47

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 a (nowy)

Artykuł 11 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Artykuł 11a |
| | Weryfikacja warunków rejestracji w odniesieniu do wartości, na których opiera się Unia |
| | 1.
     
  Parlament Europejski, działając z własnej inicjatywy lub w reakcji na uzasadniony wniosek grupy obywateli przedłożony zgodnie z odnośnymi przepisami jego regulaminu, Rada lub Komisja mogą złożyć w Urzędzie wniosek o sprawdzenie spełnienia przez określoną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) i e) oraz art. 3 ust. 2 lit. c) i d). W takich przypadkach i w przypadkach, o których mowa w art. 11b ust. 2, Urząd bez zbędnej zwłoki informuje daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną, wzywa ją do przedstawienia uwag i daje je możliwość wprowadzenia środków w celu zaradzenia tej sytuacji w terminie jednego miesiąca. |
| | Urząd może przedłużyć ten termin na uzasadniony wniosek danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, jeżeli takie przedłużenie jest konieczne i właściwe w odniesieniu do środków naprawczych przewidzianych przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną. |
| | Po upływie terminu, o którym mowa w akapicie pierwszym i drugim, lub po otrzymaniu w tym terminie uwag i informacji dotyczących środków naprawczych od danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej Urząd przedkłada komitetowi niezależnych wybitnych osobistości, o którym mowa w art. 14, uwagi zgłoszone przez daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną oraz, w stosownych przypadkach, opis środków naprawczych podjętych przez tę partię lub fundację, a także zwraca się do tego komitetu o wydanie opinii w tej sprawie. Komitet wydaje opinię w terminie dwóch miesięcy. |
| | W przypadku gdy Urząd dowiaduje się o okolicznościach mogących wywołać wątpliwości co do spełnienia przez określoną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) i e) oraz art. 3 ust. 2 lit. c) i d), powiadamia Parlament Europejski, Radę i Komisję, żeby umożliwić im złożenie wniosku o sprawdzenie, o którym mowa w akapicie pierwszym. Bez uszczerbku dla akapitu pierwszego Parlament Europejski, Rada i Komisja zgłaszają swój zamiar złożenia wniosku o sprawdzenie w terminie dwóch miesięcy od otrzymania przedmiotowego powiadomienia. |
| | 2.
     
  Procedur określonych w ust. 1 nie wszczyna się w okresie dwóch miesięcy poprzedzających wybory do Parlamentu Europejskiego. |
| | 3.
     
  Urząd podejmuje decyzję, czy usunąć z rejestru daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną, i uwzględnia przy tym opinię komitetu niezależnych wybitnych osobistości, o którym mowa w art. 14. Urząd należycie uzasadnia swoją decyzję. |
| | 4.
     
  Urząd może podjąć decyzję o usunięciu z rejestru na podstawie nieprzestrzegania warunków ustanowionych w art. 3 ust. 1 lit. d) lub e) lub art. 3 ust. 2 lit. c) lub d) tylko w razie oczywistego i poważnego naruszenia tych warunków. Decyzję przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w ust. 5. |
| | 5.
     
  Decyzję Urzędu o usunięciu z rejestru europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej na podstawie oczywistego i poważnego nieprzestrzegania warunków ustanowionych w art. 3 ust. 1 lit. d) lub e) lub art. 3 ust. 2 lit. c) lub d) podaje się do wiadomości Parlamentu Europejskiego i Rady. Decyzja wchodzi w życie jedynie w przypadku, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w okresie trzech miesięcy od podania przedmiotowej decyzji do ich wiadomości lub jeżeli przed upływem tego terminu Parlament Europejski i Rada powiadomiły Urząd o braku sprzeciwu. W razie sprzeciwu Parlamentu Europejskiego i Rady europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna pozostaje w rejestrze. |
| | 6.
     
  Parlament Europejski i Rada mogą zgłosić sprzeciw wobec decyzji Urzędu o usunięciu z rejestru europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej tylko z przyczyn związanych z oceną spełnienia warunków rejestracji określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) lub e) lub art. 3 ust. 2 lit. c) lub d). |
| | 7.
     
  W przypadku gdy zgłoszono sprzeciw wobec decyzji Urzędu o usunięciu z rejestru europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, Urząd informuje daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną o takim sprzeciwie. |
| | 8.
     
  Parlament Europejski i Rada zajmują stanowisko zgodnie z ich odpowiednimi przepisami dotyczącymi podejmowania decyzji określonymi zgodnie z Traktatami. Każdy sprzeciw wobec decyzji Urzędu o usunięciu z rejestru europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej jest należycie uzasadniony i podawany do wiadomości publicznej. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Artykuł 11a

Artykuł 11a

Weryfikacja warunków rejestracji w odniesieniu do wartości, na których opiera się Unia

Weryfikacja warunków rejestracji w odniesieniu do wartości, na których opiera się Unia

1.
     
  Parlament Europejski, działając z własnej inicjatywy lub w reakcji na uzasadniony wniosek grupy obywateli przedłożony zgodnie z odnośnymi przepisami jego regulaminu, Rada lub Komisja mogą złożyć w Urzędzie wniosek o sprawdzenie spełnienia przez określoną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) i e) oraz art. 3 ust. 2 lit. c) i d). W takich przypadkach i w przypadkach, o których mowa w art. 11b ust. 2, Urząd bez zbędnej zwłoki informuje daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną, wzywa ją do przedstawienia uwag i daje je możliwość wprowadzenia środków w celu zaradzenia tej sytuacji w terminie jednego miesiąca.

Urząd może przedłużyć ten termin na uzasadniony wniosek danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, jeżeli takie przedłużenie jest konieczne i właściwe w odniesieniu do środków naprawczych przewidzianych przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną.

Urząd może przedłużyć ten termin na uzasadniony wniosek danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, jeżeli takie przedłużenie jest konieczne i właściwe w odniesieniu do środków naprawczych przewidzianych przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną.

Po upływie terminu, o którym mowa w akapicie pierwszym i drugim, lub po otrzymaniu w tym terminie uwag i informacji dotyczących środków naprawczych od danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej Urząd przedkłada komitetowi niezależnych wybitnych osobistości, o którym mowa w art. 14, uwagi zgłoszone przez daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną oraz, w stosownych przypadkach, opis środków naprawczych podjętych przez tę partię lub fundację, a także zwraca się do tego komitetu o wydanie opinii w tej sprawie. Komitet wydaje opinię w terminie dwóch miesięcy.

Po upływie terminu, o którym mowa w akapicie pierwszym i drugim, lub po otrzymaniu w tym terminie uwag i informacji dotyczących środków naprawczych od danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej Urząd przedkłada komitetowi niezależnych wybitnych osobistości, o którym mowa w art. 14, uwagi zgłoszone przez daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną oraz, w stosownych przypadkach, opis środków naprawczych podjętych przez tę partię lub fundację, a także zwraca się do tego komitetu o wydanie opinii w tej sprawie. Komitet wydaje opinię w terminie dwóch miesięcy.

W przypadku gdy Urząd dowiaduje się o okolicznościach mogących wywołać wątpliwości co do spełnienia przez określoną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) i e) oraz art. 3 ust. 2 lit. c) i d), powiadamia Parlament Europejski, Radę i Komisję, żeby umożliwić im złożenie wniosku o sprawdzenie, o którym mowa w akapicie pierwszym. Bez uszczerbku dla akapitu pierwszego Parlament Europejski, Rada i Komisja zgłaszają swój zamiar złożenia wniosku o sprawdzenie w terminie dwóch miesięcy od otrzymania przedmiotowego powiadomienia.

W przypadku gdy Urząd dowiaduje się o okolicznościach mogących wywołać wątpliwości co do spełnienia przez określoną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) i e) oraz art. 3 ust. 2 lit. c) i d), powiadamia Parlament Europejski, Radę i Komisję, żeby umożliwić im złożenie wniosku o sprawdzenie, o którym mowa w akapicie pierwszym. Bez uszczerbku dla akapitu pierwszego Parlament Europejski, Rada i Komisja zgłaszają swój zamiar złożenia wniosku o sprawdzenie w terminie dwóch miesięcy od otrzymania przedmiotowego powiadomienia.

2.
     
  Procedur określonych w ust. 1 nie wszczyna się w okresie dwóch miesięcy poprzedzających wybory do Parlamentu Europejskiego.

3.
     
  Urząd podejmuje decyzję, czy usunąć z rejestru daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną, i uwzględnia przy tym opinię komitetu niezależnych wybitnych osobistości, o którym mowa w art. 14. Urząd należycie uzasadnia swoją decyzję.

4.
     
  Urząd może podjąć decyzję o usunięciu z rejestru na podstawie nieprzestrzegania warunków ustanowionych w art. 3 ust. 1 lit. d) lub e) lub art. 3 ust. 2 lit. c) lub d) tylko w razie oczywistego i poważnego naruszenia tych warunków. Decyzję przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w ust. 5.

5.
     
  Decyzję Urzędu o usunięciu z rejestru europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej na podstawie oczywistego i poważnego nieprzestrzegania warunków ustanowionych w art. 3 ust. 1 lit. d) lub e) lub art. 3 ust. 2 lit. c) lub d) podaje się do wiadomości Parlamentu Europejskiego i Rady. Decyzja wchodzi w życie jedynie w przypadku, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w okresie trzech miesięcy od podania przedmiotowej decyzji do ich wiadomości lub jeżeli przed upływem tego terminu Parlament Europejski i Rada powiadomiły Urząd o braku sprzeciwu. W razie sprzeciwu Parlamentu Europejskiego i Rady europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna pozostaje w rejestrze.

6.
     
  Parlament Europejski i Rada mogą zgłosić sprzeciw wobec decyzji Urzędu o usunięciu z rejestru europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej tylko z przyczyn związanych z oceną spełnienia warunków rejestracji określonych w art. 3 ust. 1 lit. d) lub e) lub art. 3 ust. 2 lit. c) lub d).

7.
     
  W przypadku gdy zgłoszono sprzeciw wobec decyzji Urzędu o usunięciu z rejestru europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, Urząd informuje daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną o takim sprzeciwie.

8.
     
  Parlament Europejski i Rada zajmują stanowisko zgodnie z ich odpowiednimi przepisami dotyczącymi podejmowania decyzji określonymi zgodnie z Traktatami. Każdy sprzeciw wobec decyzji Urzędu o usunięciu z rejestru europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej jest należycie uzasadniony i podawany do wiadomości publicznej.

Poprawka 48

Poprawka 48

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 11 b (nowy)

Artykuł 11 b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Artykuł 11b |
| | Weryfikacja zobowiązań wynikających z prawa krajowego |
| | 1.
     
  Jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna nie wypełniła istotnych zobowiązań przewidzianych w krajowym prawie, mającym zastosowanie na mocy art. 17 ust. 2 akapit pierwszy, oraz jeżeli w kontekście prawa swobody stowarzyszeń zapisanego w art. 12 Karty i potrzeby zapewnienia pluralizmu partii politycznych w Europie zaniedbanie to jest wystarczające poważne, by uzasadnić usunięcie jej z rejestru, państwo członkowskie siedziby europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej może skierować do Urzędu wniosek o skreślenie jej z rejestru. Taki wniosek zawiera należyte uzasadnienie. W szczególności należy dokładnie i wyczerpująco określić działania niezgodne z prawem oraz konkretne wymagania krajowe, które nie zostały spełnione. |
| | Jeżeli przedmiot wniosku państwa członkowskiego odnosi się wyłącznie lub w przeważającym stopniu do elementów dotyczących przestrzegania wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, Urząd wszczyna postępowanie sprawdzające zgodnie z art. 11a. |
| | We wszystkich innych kwestiach, jeżeli we wniosku złożonym zgodnie z akapitem pierwszym państwo członkowskie potwierdza, że na szczeblu krajowym istnieje skuteczny środek odwoławczy od takiego wniosku oraz że wszystkie środki krajowe dotyczące takiego wniosku zostały wyczerpane, po wysłuchaniu przedstawiciela danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej Urząd ocenia, czy przesłanka usunięcia z rejestru na mocy art. 19 ust. 1 lit. d) ma zastosowanie względem danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej. |
| | 2.
     
  Jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna dopuści się poważnego zaniedbania obowiązków przewidzianych w krajowym prawie mającym zastosowanie na mocy art. 17 ust. 2 akapit drugi i jeżeli dana kwestia ma związek wyłącznie lub w przeważającym stopniu z elementami dotyczącymi przestrzegania wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, dane państwo członkowskie może skierować do Urzędu wniosek zgodnie z przepisami ustępu 1 akapit pierwszy. Urząd postępuje zgodnie z ust. 1 akapit drugi. |
| | 3.
     
  We wszystkich przypadkach Urząd podejmuje działania bez zbędnej zwłoki. Urząd informuje dane państwo członkowskie oraz daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną o działaniach podjętych w następstwie uzasadnionego wniosku o usunięciu z rejestru. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Artykuł 11b

Artykuł 11b

Weryfikacja zobowiązań wynikających z prawa krajowego

Weryfikacja zobowiązań wynikających z prawa krajowego

1.
     
  Jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna nie wypełniła istotnych zobowiązań przewidzianych w krajowym prawie, mającym zastosowanie na mocy art. 17 ust. 2 akapit pierwszy, oraz jeżeli w kontekście prawa swobody stowarzyszeń zapisanego w art. 12 Karty i potrzeby zapewnienia pluralizmu partii politycznych w Europie zaniedbanie to jest wystarczające poważne, by uzasadnić usunięcie jej z rejestru, państwo członkowskie siedziby europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej może skierować do Urzędu wniosek o skreślenie jej z rejestru. Taki wniosek zawiera należyte uzasadnienie. W szczególności należy dokładnie i wyczerpująco określić działania niezgodne z prawem oraz konkretne wymagania krajowe, które nie zostały spełnione.

Jeżeli przedmiot wniosku państwa członkowskiego odnosi się wyłącznie lub w przeważającym stopniu do elementów dotyczących przestrzegania wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, Urząd wszczyna postępowanie sprawdzające zgodnie z art. 11a.

Jeżeli przedmiot wniosku państwa członkowskiego odnosi się wyłącznie lub w przeważającym stopniu do elementów dotyczących przestrzegania wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, Urząd wszczyna postępowanie sprawdzające zgodnie z art. 11a.

We wszystkich innych kwestiach, jeżeli we wniosku złożonym zgodnie z akapitem pierwszym państwo członkowskie potwierdza, że na szczeblu krajowym istnieje skuteczny środek odwoławczy od takiego wniosku oraz że wszystkie środki krajowe dotyczące takiego wniosku zostały wyczerpane, po wysłuchaniu przedstawiciela danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej Urząd ocenia, czy przesłanka usunięcia z rejestru na mocy art. 19 ust. 1 lit. d) ma zastosowanie względem danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej.

We wszystkich innych kwestiach, jeżeli we wniosku złożonym zgodnie z akapitem pierwszym państwo członkowskie potwierdza, że na szczeblu krajowym istnieje skuteczny środek odwoławczy od takiego wniosku oraz że wszystkie środki krajowe dotyczące takiego wniosku zostały wyczerpane, po wysłuchaniu przedstawiciela danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej Urząd ocenia, czy przesłanka usunięcia z rejestru na mocy art. 19 ust. 1 lit. d) ma zastosowanie względem danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej.

2.
     
  Jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna dopuści się poważnego zaniedbania obowiązków przewidzianych w krajowym prawie mającym zastosowanie na mocy art. 17 ust. 2 akapit drugi i jeżeli dana kwestia ma związek wyłącznie lub w przeważającym stopniu z elementami dotyczącymi przestrzegania wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, dane państwo członkowskie może skierować do Urzędu wniosek zgodnie z przepisami ustępu 1 akapit pierwszy. Urząd postępuje zgodnie z ust. 1 akapit drugi.

3.
     
  We wszystkich przypadkach Urząd podejmuje działania bez zbędnej zwłoki. Urząd informuje dane państwo członkowskie oraz daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną o działaniach podjętych w następstwie uzasadnionego wniosku o usunięciu z rejestru.

Poprawka 49

Poprawka 49

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 – ustęp 2

Artykuł 12 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   
  Jeżeli Urząd poweźmie wiadomość
  o decyzji
  krajowego organu nadzorczego
  w 
  rozumieniu
  art. 4 pkt 21 rozporządzenia (UE) 2016/679 stwierdzającej, że osoba fizyczna lub prawna naruszyła obowiązujące przepisy o ochronie danych osobowych, i jeżeli z tej decyzji wynika lub istnieją uzasadnione powody, by sądzić, że dane naruszenie wiąże się z działalnością polityczną europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej w kontekście wyborów do Parlamentu Europejskiego, Urząd przekazuje sprawę komitetowi niezależnych wybitnych osobistości, o którym mowa w art. 14 niniejszego rozporządzenia. Urząd może w razie potrzeby skontaktować się z odpowiednim
  krajowym
  organem nadzorczym. | 2.   
  Urząd informuje się
  o 
  każdej
   decyzji
  podjętej na szczeblu krajowym przez organ nadzorczy określony
  w art. 4 pkt 21 rozporządzenia (UE) 2016/679 stwierdzającej, że osoba fizyczna lub prawna naruszyła obowiązujące przepisy o ochronie danych osobowych, i jeżeli z tej decyzji wynika lub istnieją uzasadnione powody, by sądzić, że dane naruszenie wiąże się z działalnością polityczną europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej w kontekście wyborów do Parlamentu Europejskiego, Urząd przekazuje sprawę komitetowi niezależnych wybitnych osobistości, o którym mowa w art. 14 niniejszego rozporządzenia. Urząd może w razie potrzeby skontaktować się z odpowiednim organem nadzorczym. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   
  Jeżeli Urząd poweźmie wiadomość
  o decyzji
  krajowego organu nadzorczego
  w 
  rozumieniu
  art. 4 pkt 21 rozporządzenia (UE) 2016/679 stwierdzającej, że osoba fizyczna lub prawna naruszyła obowiązujące przepisy o ochronie danych osobowych, i jeżeli z tej decyzji wynika lub istnieją uzasadnione powody, by sądzić, że dane naruszenie wiąże się z działalnością polityczną europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej w kontekście wyborów do Parlamentu Europejskiego, Urząd przekazuje sprawę komitetowi niezależnych wybitnych osobistości, o którym mowa w art. 14 niniejszego rozporządzenia. Urząd może w razie potrzeby skontaktować się z odpowiednim
  krajowym
  organem nadzorczym.

2.   
  Urząd informuje się
  o 
  każdej
   decyzji
  podjętej na szczeblu krajowym przez organ nadzorczy określony
  w art. 4 pkt 21 rozporządzenia (UE) 2016/679 stwierdzającej, że osoba fizyczna lub prawna naruszyła obowiązujące przepisy o ochronie danych osobowych, i jeżeli z tej decyzji wynika lub istnieją uzasadnione powody, by sądzić, że dane naruszenie wiąże się z działalnością polityczną europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej w kontekście wyborów do Parlamentu Europejskiego, Urząd przekazuje sprawę komitetowi niezależnych wybitnych osobistości, o którym mowa w art. 14 niniejszego rozporządzenia. Urząd może w razie potrzeby skontaktować się z odpowiednim organem nadzorczym.

Poprawka 50

Poprawka 50

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 – ustęp 4

Artykuł 12 – ustęp 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 4.   Uwzględniając opinię komitetu, Urząd podejmuje decyzję w sprawie nałożenia na daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną kar finansowych zgodnie z art. 30 ust. 
  2
  lit. a) pkt (vii). Decyzja Urzędu jest odpowiednio uzasadniona, w szczególności w odniesieniu do opinii komitetu, i jest niezwłocznie publikowana. | 4.   Uwzględniając opinię komitetu, Urząd podejmuje decyzję w sprawie nałożenia na daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną kar finansowych zgodnie z art. 30 ust.
  1
  lit. a) pkt (vii). Decyzja Urzędu jest odpowiednio uzasadniona, w szczególności w odniesieniu do opinii komitetu, i jest niezwłocznie publikowana. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4.   Uwzględniając opinię komitetu, Urząd podejmuje decyzję w sprawie nałożenia na daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną kar finansowych zgodnie z art. 30 ust. 
  2
  lit. a) pkt (vii). Decyzja Urzędu jest odpowiednio uzasadniona, w szczególności w odniesieniu do opinii komitetu, i jest niezwłocznie publikowana.

4.   Uwzględniając opinię komitetu, Urząd podejmuje decyzję w sprawie nałożenia na daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną kar finansowych zgodnie z art. 30 ust.
  1
  lit. a) pkt (vii). Decyzja Urzędu jest odpowiednio uzasadniona, w szczególności w odniesieniu do opinii komitetu, i jest niezwłocznie publikowana.

Poprawka 51

Poprawka 51

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 12 – ustęp 5

Artykuł 12 – ustęp 5

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 5.   Procedura określona w niniejszym artykule nie narusza procedury określonej w art. 11. | 5.   Procedura określona w niniejszym artykule nie narusza procedury określonej w art. 11
  , 11a i 11b. Termin, o którym mowa w art. 11a ust. 2, nie ma zastosowania do procedury określonej w niniejszym artykule. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

5.   Procedura określona w niniejszym artykule nie narusza procedury określonej w art. 11.

5.   Procedura określona w niniejszym artykule nie narusza procedury określonej w art. 11
  , 11a i 11b. Termin, o którym mowa w art. 11a ust. 2, nie ma zastosowania do procedury określonej w niniejszym artykule.

Poprawka 52

Poprawka 52

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 13 – akapit 1

Artykuł 13 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Urząd co roku przygotowuje i publikuje sprawozdanie dotyczące działalności w zakresie reklamy politycznej europejskich partii politycznych. Sprawozdanie to obejmuje
  podsumowanie faktów zawartych w sprawozdaniach
  za dany rok sprawozdawczy
  publikowanych
  przez europejskie partie polityczne zgodnie z art. 5 ust. 4
  , a także wszelkie decyzje krajowych organów regulacyjnych wyznaczonych na podstawie art. 5 ust. 6 lub organów nadzorczych, o których mowa w art. 5 ust. 7, stwierdzające naruszenie przez europejską partię polityczną art. 5 niniejszego rozporządzenia
  . | Urząd co roku przygotowuje i publikuje sprawozdanie dotyczące działalności w zakresie reklamy politycznej europejskich partii politycznych. Sprawozdanie to obejmuje
  sprawozdania
  za dany rok sprawozdawczy
  publikowane
  przez europejskie partie polityczne zgodnie z art. 5 ust. 4. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Urząd co roku przygotowuje i publikuje sprawozdanie dotyczące działalności w zakresie reklamy politycznej europejskich partii politycznych. Sprawozdanie to obejmuje
  podsumowanie faktów zawartych w sprawozdaniach
  za dany rok sprawozdawczy
  publikowanych
  przez europejskie partie polityczne zgodnie z art. 5 ust. 4
  , a także wszelkie decyzje krajowych organów regulacyjnych wyznaczonych na podstawie art. 5 ust. 6 lub organów nadzorczych, o których mowa w art. 5 ust. 7, stwierdzające naruszenie przez europejską partię polityczną art. 5 niniejszego rozporządzenia
  .

podsumowanie faktów zawartych w sprawozdaniach

publikowanych

, a także wszelkie decyzje krajowych organów regulacyjnych wyznaczonych na podstawie art. 5 ust. 6 lub organów nadzorczych, o których mowa w art. 5 ust. 7, stwierdzające naruszenie przez europejską partię polityczną art. 5 niniejszego rozporządzenia

Urząd co roku przygotowuje i publikuje sprawozdanie dotyczące działalności w zakresie reklamy politycznej europejskich partii politycznych. Sprawozdanie to obejmuje
  sprawozdania
  za dany rok sprawozdawczy
  publikowane
  przez europejskie partie polityczne zgodnie z art. 5 ust. 4.

sprawozdania

publikowane

Poprawka 53

Poprawka 53

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 19 – ustęp 1

Artykuł 19 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   Europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna traci europejską osobowość prawną
  w dniu notyfikacji decyzji zgodnie
  z 
  art. 11 ust. 5. | 1.   Europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna traci europejską osobowość prawną
  po usunięciu
  z 
  rejestru na mocy decyzji Urzędu: |
| | a) | jeżeli, w kontekście procedury ustanowionej w art. 11, Urząd uzna, iż |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   Europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna traci europejską osobowość prawną
  w dniu notyfikacji decyzji zgodnie
  z 
  art. 11 ust. 5.

1.   Europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna traci europejską osobowość prawną
  po usunięciu
  z 
  rejestru na mocy decyzji Urzędu:

a)

a)

jeżeli, w kontekście procedury ustanowionej w art. 11, Urząd uzna, iż

jeżeli, w kontekście procedury ustanowionej w art. 11, Urząd uzna, iż

| | (i) | dana europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna nie spełnia jednego z warunków rejestracji określonych w art. 3 ust. 1 lit. a), b), c), f) lub g) lub w art. 3 ust. 2 lit. a), b), e), f) lub g); |
| --- | --- | --- |

(i)

(i)

dana europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna nie spełnia jednego z warunków rejestracji określonych w art. 3 ust. 1 lit. a), b), c), f) lub g) lub w art. 3 ust. 2 lit. a), b), e), f) lub g);

dana europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna nie spełnia jednego z warunków rejestracji określonych w art. 3 ust. 1 lit. a), b), c), f) lub g) lub w art. 3 ust. 2 lit. a), b), e), f) lub g);

| | (ii) | dana europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna nie spełnia jednego z przepisów o zarządzaniu określonych w art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e), f), h) lub i) lub w art. 6 ust. 1 lit. a)–e) lub g); |
| --- | --- | --- |

(ii)

(ii)

dana europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna nie spełnia jednego z przepisów o zarządzaniu określonych w art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e), f), h) lub i) lub w art. 6 ust. 1 lit. a)–e) lub g);

dana europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna nie spełnia jednego z przepisów o zarządzaniu określonych w art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e), f), h) lub i) lub w art. 6 ust. 1 lit. a)–e) lub g);

| | (iii) | danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej dotyczy jedna z sytuacji wykluczenia, o których mowa w art. 136 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046; |
| --- | --- | --- |

(iii)

(iii)

danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej dotyczy jedna z sytuacji wykluczenia, o których mowa w art. 136 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046;

danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej dotyczy jedna z sytuacji wykluczenia, o których mowa w art. 136 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046;

| | (iv) | decyzja o rejestracji danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej została podjęta na podstawie informacji rozstrzygających o decyzji rejestracyjnej, które były nieprawidłowe lub wprowadzające w błąd, oraz w przypadku gdy decyzja została uzyskana w wyniku oszustwa; |
| --- | --- | --- |

(iv)

(iv)

decyzja o rejestracji danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej została podjęta na podstawie informacji rozstrzygających o decyzji rejestracyjnej, które były nieprawidłowe lub wprowadzające w błąd, oraz w przypadku gdy decyzja została uzyskana w wyniku oszustwa;

decyzja o rejestracji danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej została podjęta na podstawie informacji rozstrzygających o decyzji rejestracyjnej, które były nieprawidłowe lub wprowadzające w błąd, oraz w przypadku gdy decyzja została uzyskana w wyniku oszustwa;

| b) | jeżeli, w kontekście procedury określonej w art. 11a, Urząd stwierdzi, że warunki rejestracji określone w art. 3 ust. 1 lit. d) lub e) lub w art. 3 ust. 2 lit. c) lub d) dotyczące poszanowania wartości wyrażonych w art. 2 TUE zostały w sposób oczywisty i poważny naruszone przez daną europejską partię polityczną lub partie będące jej członkami, lub przez daną europejską fundację polityczną lub organizacje będące jej członkami; |
| --- | --- |

b)

b)

jeżeli, w kontekście procedury określonej w art. 11a, Urząd stwierdzi, że warunki rejestracji określone w art. 3 ust. 1 lit. d) lub e) lub w art. 3 ust. 2 lit. c) lub d) dotyczące poszanowania wartości wyrażonych w art. 2 TUE zostały w sposób oczywisty i poważny naruszone przez daną europejską partię polityczną lub partie będące jej członkami, lub przez daną europejską fundację polityczną lub organizacje będące jej członkami;

jeżeli, w kontekście procedury określonej w art. 11a, Urząd stwierdzi, że warunki rejestracji określone w art. 3 ust. 1 lit. d) lub e) lub w art. 3 ust. 2 lit. c) lub d) dotyczące poszanowania wartości wyrażonych w art. 2 TUE zostały w sposób oczywisty i poważny naruszone przez daną europejską partię polityczną lub partie będące jej członkami, lub przez daną europejską fundację polityczną lub organizacje będące jej członkami;

| c) | na wniosek danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej; lub |
| --- | --- |

c)

c)

na wniosek danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej; lub

na wniosek danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej; lub

| d) | na wniosek państwa członkowskiego, które spełnia wymogi określone w art. 11b ust. 1 i 3. |
| --- | --- |

d)

d)

na wniosek państwa członkowskiego, które spełnia wymogi określone w art. 11b ust. 1 i 3.

na wniosek państwa członkowskiego, które spełnia wymogi określone w art. 11b ust. 1 i 3.

Poprawka 54

Poprawka 54

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 19 – ustęp 2

Artykuł 19 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   
  Europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna zostaje usunięta
  z rejestru
  na mocy decyzji Urzędu: | 2.   
  Jeżeli Urząd podejmie decyzję o usunięciu z rejestru europejskiej partii politycznej, usuwa
  z rejestru
  również powiązaną z nią europejską fundację polityczną. |
| a) | w wyniku decyzji przyjętej zgodnie z art. 11 ust. 2–5; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   
  Europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna zostaje usunięta
  z rejestru
  na mocy decyzji Urzędu:

2.   
  Jeżeli Urząd podejmie decyzję o usunięciu z rejestru europejskiej partii politycznej, usuwa
  z rejestru
  również powiązaną z nią europejską fundację polityczną.

a)

a)

w wyniku decyzji przyjętej zgodnie z art. 11 ust. 2–5;

w wyniku decyzji przyjętej zgodnie z art. 11 ust. 2–5;

| b) | w okolicznościach, o których mowa w art. 11 ust. 6; |
| --- | --- |

b)

b)

w okolicznościach, o których mowa w art. 11 ust. 6;

w okolicznościach, o których mowa w art. 11 ust. 6;

| c) | na wniosek danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej; |
| --- | --- |

c)

c)

na wniosek danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej;

na wniosek danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej;

| d) | w przypadkach, o których mowa w ust. 3 akapit pierwszy lit. b). |
| --- | --- |

d)

d)

w przypadkach, o których mowa w ust. 3 akapit pierwszy lit. b).

w przypadkach, o których mowa w ust. 3 akapit pierwszy lit. b).

Poprawka 55

Poprawka 55

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 19 – ustęp 3

Artykuł 19 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   
  Jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna dopuści się poważnego zaniedbania obowiązków przewidzianych w krajowym prawie mającym zastosowanie na mocy art. 17 ust. 2 akapit pierwszy
  ,
  państwo członkowskie siedziby może skierować
  do
  Urzędu należycie uzasadniony wniosek o skreślenie jej z rejestru,
  w 
  którym to wniosku dokładnie i wyczerpująco wskaże niezgodne z prawem działania oraz konkretne wymogi krajowe, których nie dochowano
  .
  W takich przypadkach Urząd: | 3.   
  Decyzja Urzędu w sprawie usunięcia europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej z rejestru kierowana jest do europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej
  ,
  której dotyczy, i przekazywana jej
  do
  wiadomości. Decyzja ta jest publikowana
  w 
  Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
  . |
| a) | w kwestiach związanych wyłącznie lub w przeważającym stopniu z elementami dotyczącymi poszanowania wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, wszczyna postępowanie sprawdzające zgodnie z art. 11 ust. 3 niniejszego rozporządzenia. Zastosowanie ma także art. 11 ust. 4, 5 i 6 niniejszego rozporządzenia; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   
  Jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna dopuści się poważnego zaniedbania obowiązków przewidzianych w krajowym prawie mającym zastosowanie na mocy art. 17 ust. 2 akapit pierwszy
  ,
  państwo członkowskie siedziby może skierować
  do
  Urzędu należycie uzasadniony wniosek o skreślenie jej z rejestru,
  w 
  którym to wniosku dokładnie i wyczerpująco wskaże niezgodne z prawem działania oraz konkretne wymogi krajowe, których nie dochowano
  .
  W takich przypadkach Urząd:

3.   
  Decyzja Urzędu w sprawie usunięcia europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej z rejestru kierowana jest do europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej
  ,
  której dotyczy, i przekazywana jej
  do
  wiadomości. Decyzja ta jest publikowana
  w 
  Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
  .

a)

a)

w kwestiach związanych wyłącznie lub w przeważającym stopniu z elementami dotyczącymi poszanowania wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, wszczyna postępowanie sprawdzające zgodnie z art. 11 ust. 3 niniejszego rozporządzenia. Zastosowanie ma także art. 11 ust. 4, 5 i 6 niniejszego rozporządzenia;

w kwestiach związanych wyłącznie lub w przeważającym stopniu z elementami dotyczącymi poszanowania wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, wszczyna postępowanie sprawdzające zgodnie z art. 11 ust. 3 niniejszego rozporządzenia. Zastosowanie ma także art. 11 ust. 4, 5 i 6 niniejszego rozporządzenia;

| b) | we wszystkich innych kwestiach i jeżeli uzasadniony wniosek danego państwa członkowskiego potwierdzi, że zostały wyczerpane wszystkie środki krajowe, postanawia usunąć z rejestru daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną. |
| --- | --- |

b)

b)

we wszystkich innych kwestiach i jeżeli uzasadniony wniosek danego państwa członkowskiego potwierdzi, że zostały wyczerpane wszystkie środki krajowe, postanawia usunąć z rejestru daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną.

we wszystkich innych kwestiach i jeżeli uzasadniony wniosek danego państwa członkowskiego potwierdzi, że zostały wyczerpane wszystkie środki krajowe, postanawia usunąć z rejestru daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną.

Jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna dopuści się poważnego zaniedbania obowiązków przewidzianych w krajowym prawie mającym zastosowanie na mocy art. 17 ust. 2 akapit drugi i jeżeli dana kwestia ma związek wyłącznie lub w przeważającym stopniu z elementami dotyczącymi przestrzegania wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, dane państwo członkowskie może skierować do Urzędu wniosek zgodnie z przepisami akapitu pierwszego niniejszego ustępu. Urząd postępuje zgodnie z akapitem pierwszym lit. a) niniejszego ustępu.

Jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna dopuści się poważnego zaniedbania obowiązków przewidzianych w krajowym prawie mającym zastosowanie na mocy art. 17 ust. 2 akapit drugi i jeżeli dana kwestia ma związek wyłącznie lub w przeważającym stopniu z elementami dotyczącymi przestrzegania wartości, na których opiera się Unia, wymienionych w art. 2 TUE, dane państwo członkowskie może skierować do Urzędu wniosek zgodnie z przepisami akapitu pierwszego niniejszego ustępu. Urząd postępuje zgodnie z akapitem pierwszym lit. a) niniejszego ustępu.

We wszystkich przypadkach Urząd podejmuje działania bez nieuzasadnionej zwłoki. Urząd informuje dane państwo członkowskie oraz daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną o działaniach podjętych w następstwie uzasadnionego wniosku o usunięciu z rejestru.

We wszystkich przypadkach Urząd podejmuje działania bez nieuzasadnionej zwłoki. Urząd informuje dane państwo członkowskie oraz daną europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną o działaniach podjętych w następstwie uzasadnionego wniosku o usunięciu z rejestru.

Poprawka 56

Poprawka 56

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 19 – ustęp 4

Artykuł 19 – ustęp 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 4.   
  Urząd określa datę opublikowania, o której mowa w ust. 1, po konsultacji z państwem członkowskim, w którym ma siedzibę europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna. | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4.   
  Urząd określa datę opublikowania, o której mowa w ust. 1, po konsultacji z państwem członkowskim, w którym ma siedzibę europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 57

Poprawka 57

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 20 – ustęp 1

Artykuł 20 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   Europejska partia polityczna zarejestrowana zgodnie z warunkami i procedurami określonymi w niniejszym rozporządzeniu, która reprezentowana jest w Parlamencie Europejskim przez co najmniej jednego ze swych członków i która nie znajduje się w jednej z sytuacji wykluczenia, o których mowa w art. 136 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 , może ubiegać się o finansowanie z budżetu ogólnego Unii Europejskiej, zgodnie z warunkami określonymi przez urzędnika zatwierdzającego Parlamentu Europejskiego w zaproszeniu do składania wniosków o wkład. | 1.   Europejska partia polityczna zarejestrowana zgodnie z warunkami i procedurami określonymi w niniejszym rozporządzeniu, która reprezentowana jest w Parlamencie Europejskim przez co najmniej jednego ze swych członków i która nie znajduje się w jednej z sytuacji wykluczenia, o których mowa w art. 136 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 , może ubiegać się o finansowanie z budżetu ogólnego Unii Europejskiej, zgodnie z warunkami określonymi przez urzędnika zatwierdzającego Parlamentu Europejskiego w zaproszeniu do składania wniosków o wkład
  z budżetu ogólnego Unii Europejskiej
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   Europejska partia polityczna zarejestrowana zgodnie z warunkami i procedurami określonymi w niniejszym rozporządzeniu, która reprezentowana jest w Parlamencie Europejskim przez co najmniej jednego ze swych członków i która nie znajduje się w jednej z sytuacji wykluczenia, o których mowa w art. 136 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 , może ubiegać się o finansowanie z budżetu ogólnego Unii Europejskiej, zgodnie z warunkami określonymi przez urzędnika zatwierdzającego Parlamentu Europejskiego w zaproszeniu do składania wniosków o wkład.

1.   Europejska partia polityczna zarejestrowana zgodnie z warunkami i procedurami określonymi w niniejszym rozporządzeniu, która reprezentowana jest w Parlamencie Europejskim przez co najmniej jednego ze swych członków i która nie znajduje się w jednej z sytuacji wykluczenia, o których mowa w art. 136 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 , może ubiegać się o finansowanie z budżetu ogólnego Unii Europejskiej, zgodnie z warunkami określonymi przez urzędnika zatwierdzającego Parlamentu Europejskiego w zaproszeniu do składania wniosków o wkład
  z budżetu ogólnego Unii Europejskiej
  .

Poprawka 58

Poprawka 58

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 20 – ustęp 3 – akapit 1 a (nowy)

Artykuł 20 – ustęp 3 – akapit 1 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Członkostwo bezpośrednie Parlamentu Europejskiego jest dopuszczalne, jeżeli poseł do Parlamentu Europejskiego nie jest członkiem partii krajowej lub regionalnej stowarzyszonej z europejską partia polityczną. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Członkostwo bezpośrednie Parlamentu Europejskiego jest dopuszczalne, jeżeli poseł do Parlamentu Europejskiego nie jest członkiem partii krajowej lub regionalnej stowarzyszonej z europejską partia polityczną.

Członkostwo bezpośrednie Parlamentu Europejskiego jest dopuszczalne, jeżeli poseł do Parlamentu Europejskiego nie jest członkiem partii krajowej lub regionalnej stowarzyszonej z europejską partia polityczną.

Poprawka 59

Poprawka 59

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 20 – ustęp 5

Artykuł 20 – ustęp 5

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 5.   W granicach określonych w art. 24 i 25 wydatki podlegające zwrotowi z wkładu finansowego obejmują wydatki administracyjne i wydatki związane ze wsparciem technicznym, posiedzeniami, analizami, wydarzeniami transgranicznymi, badaniami, informowaniem i publikacjami, a także wydatki związane z kampaniami. | 5.   W granicach określonych w art. 24 i 25 wydatki podlegające zwrotowi z wkładu finansowego
  pochodzącego z budżetu ogólnego Unii Europejskiej
  obejmują wydatki administracyjne i wydatki związane ze wsparciem technicznym, posiedzeniami, analizami, wydarzeniami transgranicznymi, badaniami, informowaniem i publikacjami, a także wydatki związane z kampaniami. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

5.   W granicach określonych w art. 24 i 25 wydatki podlegające zwrotowi z wkładu finansowego obejmują wydatki administracyjne i wydatki związane ze wsparciem technicznym, posiedzeniami, analizami, wydarzeniami transgranicznymi, badaniami, informowaniem i publikacjami, a także wydatki związane z kampaniami.

5.   W granicach określonych w art. 24 i 25 wydatki podlegające zwrotowi z wkładu finansowego
  pochodzącego z budżetu ogólnego Unii Europejskiej
  obejmują wydatki administracyjne i wydatki związane ze wsparciem technicznym, posiedzeniami, analizami, wydarzeniami transgranicznymi, badaniami, informowaniem i publikacjami, a także wydatki związane z kampaniami.

Poprawka 60

Poprawka 60

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 21 – ustęp 1

Artykuł 21 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   W celu otrzymania finansowania z budżetu ogólnego Unii Europejskiej europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna, która spełnia warunki określone w art. 20 ust. 1 lub ust. 2, składa wniosek do Parlamentu Europejskiego w następstwie zaproszenia do składania wniosków o wkład lub zaproszenia do składania wniosków. | 1.   W celu otrzymania finansowania z budżetu ogólnego Unii Europejskiej europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna, która spełnia warunki określone w art. 20 ust. 1 lub ust. 2, składa wniosek do Parlamentu Europejskiego w następstwie zaproszenia do składania wniosków o wkład
  z budżetu ogólnego Unii Europejskiej
  lub zaproszenia do składania wniosków. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   W celu otrzymania finansowania z budżetu ogólnego Unii Europejskiej europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna, która spełnia warunki określone w art. 20 ust. 1 lub ust. 2, składa wniosek do Parlamentu Europejskiego w następstwie zaproszenia do składania wniosków o wkład lub zaproszenia do składania wniosków.

1.   W celu otrzymania finansowania z budżetu ogólnego Unii Europejskiej europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna, która spełnia warunki określone w art. 20 ust. 1 lub ust. 2, składa wniosek do Parlamentu Europejskiego w następstwie zaproszenia do składania wniosków o wkład
  z budżetu ogólnego Unii Europejskiej
  lub zaproszenia do składania wniosków.

Poprawka 61

Poprawka 61

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 21 – ustęp 2

Artykuł 21 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   W chwili składania wniosku europejska partia polityczna i europejska fundacja polityczna spełniają wymogi wyszczególnione w art. 26. Od dnia złożenia wniosku do końca roku budżetowego lub działania objętego wkładem lub dotacją pozostają zarejestrowane w rejestrze i nie podlegają żadnym karom przewidzianym w art. 30 ust. 1 i art. 30 ust. 2 lit. a) pkt (v)–(
  ix
  ). | 2.   W chwili składania wniosku europejska partia polityczna i europejska fundacja polityczna spełniają wymogi wyszczególnione w art. 26. Od dnia złożenia wniosku do końca roku budżetowego lub działania objętego wkładem lub dotacją
  z budżetu ogólnego Unii Europejskiej
   pozostają zarejestrowane w rejestrze i nie podlegają żadnym karom przewidzianym w art. 30 ust. 1 i art. 30 ust. 2 lit. a) pkt (v) 
  i
  (
  vi
  ) |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   W chwili składania wniosku europejska partia polityczna i europejska fundacja polityczna spełniają wymogi wyszczególnione w art. 26. Od dnia złożenia wniosku do końca roku budżetowego lub działania objętego wkładem lub dotacją pozostają zarejestrowane w rejestrze i nie podlegają żadnym karom przewidzianym w art. 30 ust. 1 i art. 30 ust. 2 lit. a) pkt (v)–(
  ix
  ).

2.   W chwili składania wniosku europejska partia polityczna i europejska fundacja polityczna spełniają wymogi wyszczególnione w art. 26. Od dnia złożenia wniosku do końca roku budżetowego lub działania objętego wkładem lub dotacją
  z budżetu ogólnego Unii Europejskiej
   pozostają zarejestrowane w rejestrze i nie podlegają żadnym karom przewidzianym w art. 30 ust. 1 i art. 30 ust. 2 lit. a) pkt (v) 
  i
  (
  vi
  )

Poprawka 62

Poprawka 62

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 21 – ustęp 3

Artykuł 21 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.
     
  Europejska partia polityczna uwzględnia w swoim wniosku dowody wykazujące, iż jej unijne partie członkowskie co do zasady publikowały na swoich stronach internetowych, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt (i) , przez 12 miesięcy poprzedzających ostateczny termin złożenia wniosku, program polityczny i logo europejskiej partii politycznej. | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.
     
  Europejska partia polityczna uwzględnia w swoim wniosku dowody wykazujące, iż jej unijne partie członkowskie co do zasady publikowały na swoich stronach internetowych, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt (i) , przez 12 miesięcy poprzedzających ostateczny termin złożenia wniosku, program polityczny i logo europejskiej partii politycznej.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 63

Poprawka 63

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 21 – ustęp 4

Artykuł 21 – ustęp 4

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 4.
     
  Europejska partia polityczna uwzględnia w swoim wniosku dowody wykazujące, że zapewnia zgodność z art. 4 ust. 1 pkt (j) oraz że jej partie członkowskie przez 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku stale publikowały na swoich stronach internetowych informacje dotyczące reprezentacji płci wśród kandydatów w ostatnich wyborach do Parlamentu Europejskiego oraz zmian w zakresie reprezentacji płci wśród ich posłów do Parlamentu Europejskiego. | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4.
     
  Europejska partia polityczna uwzględnia w swoim wniosku dowody wykazujące, że zapewnia zgodność z art. 4 ust. 1 pkt (j) oraz że jej partie członkowskie przez 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku stale publikowały na swoich stronach internetowych informacje dotyczące reprezentacji płci wśród kandydatów w ostatnich wyborach do Parlamentu Europejskiego oraz zmian w zakresie reprezentacji płci wśród ich posłów do Parlamentu Europejskiego.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 64

Poprawka 64

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 21 – ustęp 5

Artykuł 21 – ustęp 5

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 5.
     
  Europejska partia polityczna w swoim wniosku uwzględnia także dowody wykazujące zgodność z art. 5, tj. że posiada aktualną strategię prowadzenia działalności w zakresie reklamy politycznej i że wdrażała tę strategię przez 12 miesięcy poprzedzających ostateczny termin złożenia wniosku. | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

5.
     
  Europejska partia polityczna w swoim wniosku uwzględnia także dowody wykazujące zgodność z art. 5, tj. że posiada aktualną strategię prowadzenia działalności w zakresie reklamy politycznej i że wdrażała tę strategię przez 12 miesięcy poprzedzających ostateczny termin złożenia wniosku.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 65

Poprawka 65

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 21 – ustęp 7

Artykuł 21 – ustęp 7

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 7.   Urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego przyjmuje decyzję w ciągu trzech miesięcy od dnia zamknięcia zaproszenia do składania wniosków o wkład lub zaproszenia do składania wniosków oraz zatwierdza odnośne środki i zarządza nimi zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) 2018/1046. | 7.   Urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego przyjmuje decyzję w ciągu trzech miesięcy od dnia zamknięcia zaproszenia do składania wniosków o wkład
  z budżetu ogólnego Unii Europejskiej
  lub zaproszenia do składania wniosków oraz zatwierdza odnośne środki i zarządza nimi zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) 2018/1046. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

7.   Urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego przyjmuje decyzję w ciągu trzech miesięcy od dnia zamknięcia zaproszenia do składania wniosków o wkład lub zaproszenia do składania wniosków oraz zatwierdza odnośne środki i zarządza nimi zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) 2018/1046.

7.   Urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego przyjmuje decyzję w ciągu trzech miesięcy od dnia zamknięcia zaproszenia do składania wniosków o wkład
  z budżetu ogólnego Unii Europejskiej
  lub zaproszenia do składania wniosków oraz zatwierdza odnośne środki i zarządza nimi zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) 2018/1046.

Poprawka 66

Poprawka 66

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – nagłówek

Artykuł 23 – nagłówek

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Darowizny, wkłady i zasoby własne | Darowizny, wkłady
  , opłaty stowarzyszeniowe
  i 
  uzupełniające
  zasoby własne |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Darowizny, wkłady i zasoby własne

Darowizny, wkłady
  , opłaty stowarzyszeniowe
  i 
  uzupełniające
  zasoby własne

, opłaty stowarzyszeniowe

uzupełniające

Poprawka 67

Poprawka 67

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 2 – akapit 1

Artykuł 23 – ustęp 2 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne, w momencie składania swoich rocznych sprawozdań finansowych zgodnie z art. 26, przekazują także wykaz wszystkich darczyńców wraz z odnośnymi darowiznami, wskazując zarówno charakter, jak i wartość poszczególnych darowizn. Niniejszy ustęp ma zastosowanie również do wkładów przekazywanych przez partie będące członkami europejskich partii politycznych oraz organizacje będące członkami europejskich fundacji politycznych. | 2.   Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne, w momencie składania swoich rocznych sprawozdań finansowych zgodnie z art. 26, przekazują także wykaz wszystkich darczyńców wraz z odnośnymi darowiznami, wskazując zarówno charakter, jak i wartość poszczególnych darowizn. Niniejszy ustęp ma zastosowanie również do wkładów
  i opłat stowarzyszeniowych
  przekazywanych przez partie będące członkami europejskich partii politycznych oraz organizacje będące członkami
  europejskich fundacji politycznych oraz do wkładów w wysokości powyżej 1 500 EUR wnoszonych przez indywidualnych członków europejskich partii politycznych i
  europejskich fundacji politycznych. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne, w momencie składania swoich rocznych sprawozdań finansowych zgodnie z art. 26, przekazują także wykaz wszystkich darczyńców wraz z odnośnymi darowiznami, wskazując zarówno charakter, jak i wartość poszczególnych darowizn. Niniejszy ustęp ma zastosowanie również do wkładów przekazywanych przez partie będące członkami europejskich partii politycznych oraz organizacje będące członkami europejskich fundacji politycznych.

2.   Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne, w momencie składania swoich rocznych sprawozdań finansowych zgodnie z art. 26, przekazują także wykaz wszystkich darczyńców wraz z odnośnymi darowiznami, wskazując zarówno charakter, jak i wartość poszczególnych darowizn. Niniejszy ustęp ma zastosowanie również do wkładów
  i opłat stowarzyszeniowych
  przekazywanych przez partie będące członkami europejskich partii politycznych oraz organizacje będące członkami
  europejskich fundacji politycznych oraz do wkładów w wysokości powyżej 1 500 EUR wnoszonych przez indywidualnych członków europejskich partii politycznych i
  europejskich fundacji politycznych.

Poprawka 68

Poprawka 68

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 2 – akapit 2

Artykuł 23 – ustęp 2 – akapit 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| W odniesieniu do darowizn od osób fizycznych, których wartość przekracza 1 500  EUR, lecz nie przekracza 3 000  EUR, dana europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna wskazuje, czy
  odpowiedni darczyńcy udzielili
  uprzedniej pisemnej zgody na publikację zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. e). | W odniesieniu do darowizn
  i wkładów
  od osób fizycznych, których wartość przekracza 1 500 EUR, lecz nie przekracza 3 000 EUR, dana europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna wskazuje, czy
  odpowiednie osoby fizyczne udzieliły
  uprzedniej pisemnej zgody na publikację zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. e). |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

W odniesieniu do darowizn od osób fizycznych, których wartość przekracza 1 500  EUR, lecz nie przekracza 3 000  EUR, dana europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna wskazuje, czy
  odpowiedni darczyńcy udzielili
  uprzedniej pisemnej zgody na publikację zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. e).

odpowiedni darczyńcy udzielili

W odniesieniu do darowizn
  i wkładów
  od osób fizycznych, których wartość przekracza 1 500 EUR, lecz nie przekracza 3 000 EUR, dana europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna wskazuje, czy
  odpowiednie osoby fizyczne udzieliły
  uprzedniej pisemnej zgody na publikację zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. e).

i wkładów

odpowiednie osoby fizyczne udzieliły

Poprawka 69

Poprawka 69

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 3

Artykuł 23 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.   Darowizny, jakie europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne otrzymują
  , oraz wydatki finansowane z tych darowizn
  w okresie sześciu miesięcy przed wyborami do Parlamentu Europejskiego są co tydzień zgłaszane Urzędowi na piśmie i zgodnie z ust. 2. | 3.   Darowizny, jakie europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne otrzymują w okresie sześciu miesięcy przed wyborami do Parlamentu Europejskiego, są co tydzień zgłaszane Urzędowi na piśmie i zgodnie z ust. 2. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.   Darowizny, jakie europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne otrzymują
  , oraz wydatki finansowane z tych darowizn
  w okresie sześciu miesięcy przed wyborami do Parlamentu Europejskiego są co tydzień zgłaszane Urzędowi na piśmie i zgodnie z ust. 2.

3.   Darowizny, jakie europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne otrzymują w okresie sześciu miesięcy przed wyborami do Parlamentu Europejskiego, są co tydzień zgłaszane Urzędowi na piśmie i zgodnie z ust. 2.

Poprawka 70

Poprawka 70

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 5 – akapit 1

Artykuł 23 – ustęp 5 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 5.   
  W odniesieniu do darowizn
  , których wartość przekracza 3 000 EUR, europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne zwracają się do darczyńców o 
  przedstawienie
  niezbędnych informacji
  służących do
  ich
  odpowiedniej identyfikacji
  . Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przekazują otrzymane informacje Urzędowi na jego wniosek. | 5.   
  Jeśli chodzi o wszystkie darowizny od jednego darczyńcy
  , których
  łączna
  wartość
  roczna
  przekracza 3 000  EUR, europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne zwracają się do
  takich
  darczyńców o 
  dostarczenie
  niezbędnych informacji
  umożliwiających
  ich
  właściwą identyfikację
  . Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przekazują otrzymane informacje Urzędowi na jego wniosek. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

5.   
  W odniesieniu do darowizn
  , których wartość przekracza 3 000 EUR, europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne zwracają się do darczyńców o 
  przedstawienie
  niezbędnych informacji
  służących do
  ich
  odpowiedniej identyfikacji
  . Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przekazują otrzymane informacje Urzędowi na jego wniosek.

5.   
  Jeśli chodzi o wszystkie darowizny od jednego darczyńcy
  , których
  łączna
  wartość
  roczna
  przekracza 3 000  EUR, europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne zwracają się do
  takich
  darczyńców o 
  dostarczenie
  niezbędnych informacji
  umożliwiających
  ich
  właściwą identyfikację
  . Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przekazują otrzymane informacje Urzędowi na jego wniosek.

Poprawka 71

Poprawka 71

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 5 – akapit 2

Artykuł 23 – ustęp 5 – akapit 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Urząd określa formę, jaka ma być stosowana do
  celów akapitu pierwszego
  . | Urząd określa formę, jaka ma być stosowana do
  celu identyfikacji darczyńców, o których mowa w akapicie pierwszym
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Urząd określa formę, jaka ma być stosowana do
  celów akapitu pierwszego
  .

celów akapitu pierwszego

Urząd określa formę, jaka ma być stosowana do
  celu identyfikacji darczyńców, o których mowa w akapicie pierwszym
  .

celu identyfikacji darczyńców, o których mowa w akapicie pierwszym

Poprawka 72

Poprawka 72

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 6 – litera a

Artykuł 23 – ustęp 6 – litera a

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| a) | anonimowych darowizn lub
  wkładów
  ; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

a)

anonimowych darowizn lub
  wkładów
  ;

wkładów

| a) | anonimowych darowizn
  , wkładów
  lub
  opłat stowarzyszeniowych
  ; |
| --- | --- |

a)

anonimowych darowizn
  , wkładów
  lub
  opłat stowarzyszeniowych
  ;

, wkładów

opłat stowarzyszeniowych

Poprawka 73

Poprawka 73

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 6 – litera d

Artykuł 23 – ustęp 6 – litera d

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| d) | darowizn od podmiotów prywatnych mających siedzibę
  w państwie trzecim
  lub od osób fizycznych
  z państw trzecich
  , które nie są uprawnione do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

d)

darowizn od podmiotów prywatnych mających siedzibę
  w państwie trzecim
  lub od osób fizycznych
  z państw trzecich
  , które nie są uprawnione do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego.

w państwie trzecim

z państw trzecich

| d) | darowizn od podmiotów prywatnych mających siedzibę
  poza Unią
  lub od osób fizycznych
  spoza Unii
  , które nie są uprawnione do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego. |
| --- | --- |

d)

darowizn od podmiotów prywatnych mających siedzibę
  poza Unią
  lub od osób fizycznych
  spoza Unii
  , które nie są uprawnione do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego.

poza Unią

spoza Unii

Poprawka 74

Poprawka 74

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 8

Artykuł 23 – ustęp 8

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 8.   Urząd przeprowadza
  weryfikacje
  , jeżeli ma powody, by sądzić, że darowizna została
  udzielona
  z naruszeniem niniejszego rozporządzenia. W tym celu może wystąpić do europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej i ich darczyńców o dodatkowe informacje. | 8.   Urząd przeprowadza
  kontrole
  , jeżeli ma powody, by sądzić, że darowizna została
  przyjęta
  z naruszeniem niniejszego rozporządzenia. W tym celu może wystąpić do europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej i ich darczyńców o dodatkowe informacje. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

8.   Urząd przeprowadza
  weryfikacje
  , jeżeli ma powody, by sądzić, że darowizna została
  udzielona
  z naruszeniem niniejszego rozporządzenia. W tym celu może wystąpić do europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej i ich darczyńców o dodatkowe informacje.

8.   Urząd przeprowadza
  kontrole
  , jeżeli ma powody, by sądzić, że darowizna została
  przyjęta
  z naruszeniem niniejszego rozporządzenia. W tym celu może wystąpić do europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej i ich darczyńców o dodatkowe informacje.

Poprawka 75

Poprawka 75

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 9

Artykuł 23 – ustęp 9

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 9.   
  Dopuszczalne są wkłady od członków europejskiej partii politycznej mających siedzibę w państwie członkowskim lub będących obywatelami państwa członkowskiego lub od partii członkowskich, których siedziba znajduje się w państwie należącym do Rady Europy. Łączna
  wartość wkładów 
  od członków nie może przekraczać 40 % rocznego budżetu
  europejskiej partii politycznej
  . Wartość wkładów od partii członkowskich mających siedzibę w państwie nienależącym do Unii nie może przekraczać 10 % łącznych wkładów od członków. | 9.   
  Łączna
  wartość wkładów
  na rzecz
  europejskiej partii politycznej nie może przekraczać
  40
   %
  jej rocznego budżetu
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

9.   
  Dopuszczalne są wkłady od członków europejskiej partii politycznej mających siedzibę w państwie członkowskim lub będących obywatelami państwa członkowskiego lub od partii członkowskich, których siedziba znajduje się w państwie należącym do Rady Europy. Łączna
  wartość wkładów 
  od członków nie może przekraczać 40 % rocznego budżetu
  europejskiej partii politycznej
  . Wartość wkładów od partii członkowskich mających siedzibę w państwie nienależącym do Unii nie może przekraczać 10 % łącznych wkładów od członków.

9.   
  Łączna
  wartość wkładów
  na rzecz
  europejskiej partii politycznej nie może przekraczać
  40
   %
  jej rocznego budżetu
  .

Poprawka 76

Poprawka 76

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 9 a (nowy)

Artykuł 23 – ustęp 9 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 9a.
     
  Łączna wartość opłat stowarzyszeniowych na rzecz europejskiej partii politycznej nie może przekraczać 20 % łącznej wartości wkładów na rzecz tej partii. Wszelkie opłaty stowarzyszeniowe mogą być uiszczane wyłącznie w ramach powszechnie obowiązujących zasad i stawek ustanowionych przez europejską partię polityczną. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

9a.
     
  Łączna wartość opłat stowarzyszeniowych na rzecz europejskiej partii politycznej nie może przekraczać 20 % łącznej wartości wkładów na rzecz tej partii. Wszelkie opłaty stowarzyszeniowe mogą być uiszczane wyłącznie w ramach powszechnie obowiązujących zasad i stawek ustanowionych przez europejską partię polityczną.

Poprawka 77

Poprawka 77

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 10 – akapit 1

Artykuł 23 – ustęp 10 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 10.   
  Dopuszczalne są wkłady przekazywane przez
  członków 
  europejskiej fundacji politycznej mających siedzibę w państwie członkowskim lub będących obywatelami państwa członkowskiego lub przez organizacje członkowskie, których siedziba znajduje się w państwie należącym do Rady Europy, oraz przez europejską partię polityczną
  , z którą jest powiązana
  . Łączna wartość wkładów od członków
  nie może przekraczać 40 % rocznego budżetu europejskiej fundacji politycznej i wkłady te nie mogą pochodzić ze środków, które europejska partia polityczna otrzymała na mocy niniejszego rozporządzenia z budżetu ogólnego Unii Europejskiej.
  Wartość wkładów od organizacji członkowskich mających siedzibę w państwie nienależącym do Unii nie może przekraczać 10 % łącznych wkładów od członków. | 10.   
  Łączna wartość wkładów od
  członków
  na rzecz europejskich fundacji politycznych oraz finansowania ze strony europejskiej partii politycznej
  , z którą
  fundacja
  jest powiązana, nie może przekraczać 40 % rocznego budżetu europejskiej fundacji politycznej i wkłady te nie mogą pochodzić ze środków, które europejska partia polityczna otrzymała na mocy niniejszego rozporządzenia z budżetu ogólnego Unii Europejskiej. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

10.   
  Dopuszczalne są wkłady przekazywane przez
  członków 
  europejskiej fundacji politycznej mających siedzibę w państwie członkowskim lub będących obywatelami państwa członkowskiego lub przez organizacje członkowskie, których siedziba znajduje się w państwie należącym do Rady Europy, oraz przez europejską partię polityczną
  , z którą jest powiązana
  . Łączna wartość wkładów od członków
  nie może przekraczać 40 % rocznego budżetu europejskiej fundacji politycznej i wkłady te nie mogą pochodzić ze środków, które europejska partia polityczna otrzymała na mocy niniejszego rozporządzenia z budżetu ogólnego Unii Europejskiej.
  Wartość wkładów od organizacji członkowskich mających siedzibę w państwie nienależącym do Unii nie może przekraczać 10 % łącznych wkładów od członków.

10.   
  Łączna wartość wkładów od
  członków
  na rzecz europejskich fundacji politycznych oraz finansowania ze strony europejskiej partii politycznej
  , z którą
  fundacja
  jest powiązana, nie może przekraczać 40 % rocznego budżetu europejskiej fundacji politycznej i wkłady te nie mogą pochodzić ze środków, które europejska partia polityczna otrzymała na mocy niniejszego rozporządzenia z budżetu ogólnego Unii Europejskiej.

Poprawka 78

Poprawka 78

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 10 a (nowy)

Artykuł 23 – ustęp 10 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 10a.
     
  Łączna wartość opłat stowarzyszeniowych na rzecz europejskiej fundacji politycznej nie może przekraczać 20 % łącznej wartości wkładów na rzecz tej fundacji. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

10a.
     
  Łączna wartość opłat stowarzyszeniowych na rzecz europejskiej fundacji politycznej nie może przekraczać 20 % łącznej wartości wkładów na rzecz tej fundacji.

Poprawka 79

Poprawka 79

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 12

Artykuł 23 – ustęp 12

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 12.   Wszelkie wkłady, które nie są dozwolone na mocy niniejszego rozporządzenia, są zwracane zgodnie z ust. 7. | 12.   Wszelkie wkłady
  lub opłaty stowarzyszeniowe
  , które nie są dozwolone na mocy niniejszego rozporządzenia, są zwracane zgodnie z ust. 7. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

12.   Wszelkie wkłady, które nie są dozwolone na mocy niniejszego rozporządzenia, są zwracane zgodnie z ust. 7.

12.   Wszelkie wkłady
  lub opłaty stowarzyszeniowe
  , które nie są dozwolone na mocy niniejszego rozporządzenia, są zwracane zgodnie z ust. 7.

Poprawka 80

Poprawka 80

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 23 – ustęp 13

Artykuł 23 – ustęp 13

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 13.   Wartość zasobów własnych europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej wygenerowanych z własnej działalności gospodarczej nie przekracza
  5
   %
  rocznego budżetu
  tej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej. | 13.   Wartość
  uzupełniających
  zasobów własnych europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej wygenerowanych z własnej działalności gospodarczej nie przekracza
  10
  %
  środków
  tej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej
  pochodzących z wkładów lub z opłat stowarzyszeniowych
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

13.   Wartość zasobów własnych europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej wygenerowanych z własnej działalności gospodarczej nie przekracza
  5
   %
  rocznego budżetu
  tej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej.

13.   Wartość
  uzupełniających
  zasobów własnych europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej wygenerowanych z własnej działalności gospodarczej nie przekracza
  10
  %
  środków
  tej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej
  pochodzących z wkładów lub z opłat stowarzyszeniowych
  .

Poprawka 81

Poprawka 81

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 24 – ustęp 2

Artykuł 24 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   Środki z budżetu ogólnego Unii Europejskiej lub z jakiegokolwiek innego źródła przeznaczone na finansowanie europejskich partii
  politycznych i europejskich fundacji
  politycznych mogą być wykorzystywane do finansowania kampanii referendalnych, jeżeli kampanie te dotyczą
  wdrażania unijnych Traktatów
  . | 2.   Środki z budżetu ogólnego Unii Europejskiej lub z jakiegokolwiek innego źródła przeznaczone na finansowanie europejskich partii politycznych mogą być wykorzystywane do finansowania kampanii referendalnych, jeżeli kampanie te dotyczą
  kwestii bezpośrednio związanych z Unią Europejską
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   Środki z budżetu ogólnego Unii Europejskiej lub z jakiegokolwiek innego źródła przeznaczone na finansowanie europejskich partii
  politycznych i europejskich fundacji
  politycznych mogą być wykorzystywane do finansowania kampanii referendalnych, jeżeli kampanie te dotyczą
  wdrażania unijnych Traktatów
  .

2.   Środki z budżetu ogólnego Unii Europejskiej lub z jakiegokolwiek innego źródła przeznaczone na finansowanie europejskich partii politycznych mogą być wykorzystywane do finansowania kampanii referendalnych, jeżeli kampanie te dotyczą
  kwestii bezpośrednio związanych z Unią Europejską
  .

Poprawka 82

Poprawka 82

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 25 – ustęp 1

Artykuł 25 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   Niezależnie od art. 24 ust. 1 środki z budżetu ogólnego Unii Europejskiej lub z jakiegokolwiek innego źródła przeznaczone na finansowanie europejskich partii politycznych nie mogą być wykorzystywane do bezpośredniego lub pośredniego finansowania innych
  partii
  politycznych, w szczególności krajowych partii politycznych lub kandydatów. Krajowe partie polityczne i osoby kandydujące z ramienia tych partii nadal podlegają przepisom krajowym. | 1.   Niezależnie od art.
  23 ust. 10 i art.
  24 ust. 1 środki z budżetu ogólnego Unii Europejskiej lub z jakiegokolwiek innego źródła przeznaczone na finansowanie europejskich partii politycznych nie mogą być wykorzystywane do bezpośredniego lub pośredniego finansowania innych
  podmiotów
  politycznych, w szczególności krajowych partii politycznych lub kandydatów. Krajowe partie polityczne i osoby kandydujące z ramienia tych partii nadal podlegają przepisom krajowym. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   Niezależnie od art. 24 ust. 1 środki z budżetu ogólnego Unii Europejskiej lub z jakiegokolwiek innego źródła przeznaczone na finansowanie europejskich partii politycznych nie mogą być wykorzystywane do bezpośredniego lub pośredniego finansowania innych
  partii
  politycznych, w szczególności krajowych partii politycznych lub kandydatów. Krajowe partie polityczne i osoby kandydujące z ramienia tych partii nadal podlegają przepisom krajowym.

1.   Niezależnie od art.
  23 ust. 10 i art.
  24 ust. 1 środki z budżetu ogólnego Unii Europejskiej lub z jakiegokolwiek innego źródła przeznaczone na finansowanie europejskich partii politycznych nie mogą być wykorzystywane do bezpośredniego lub pośredniego finansowania innych
  podmiotów
  politycznych, w szczególności krajowych partii politycznych lub kandydatów. Krajowe partie polityczne i osoby kandydujące z ramienia tych partii nadal podlegają przepisom krajowym.

Poprawka 83

Poprawka 83

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 25 – ustęp 2

Artykuł 25 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   Środki z budżetu ogólnego Unii Europejskiej lub z jakiegokolwiek innego źródła przeznaczone na finansowanie europejskich fundacji politycznych nie mogą być wykorzystywane do żadnych innych celów niż finansowanie ich zadań wymienionych w art. 2 pkt 4 i pokrycie wydatków bezpośrednio związanych z celami określonymi w ich statucie zgodnie z art. 6. Nie mogą być one wykorzystane w szczególności do bezpośredniego lub pośredniego finansowania wyborów, partii politycznych, kandydatów ani innych fundacji. | 2.   Środki z budżetu ogólnego Unii Europejskiej lub z jakiegokolwiek innego źródła przeznaczone na finansowanie europejskich fundacji politycznych nie mogą być wykorzystywane do żadnych innych celów niż finansowanie ich zadań wymienionych w art. 2 pkt 4 i pokrycie wydatków bezpośrednio związanych z celami określonymi w ich statucie zgodnie z art. 6. Nie mogą być one wykorzystane w szczególności do bezpośredniego lub pośredniego finansowania wyborów, partii politycznych, kandydatów
  w okresie sześciu miesięcy przed wyborami krajowymi lub europejskimi
  ani innych fundacji. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   Środki z budżetu ogólnego Unii Europejskiej lub z jakiegokolwiek innego źródła przeznaczone na finansowanie europejskich fundacji politycznych nie mogą być wykorzystywane do żadnych innych celów niż finansowanie ich zadań wymienionych w art. 2 pkt 4 i pokrycie wydatków bezpośrednio związanych z celami określonymi w ich statucie zgodnie z art. 6. Nie mogą być one wykorzystane w szczególności do bezpośredniego lub pośredniego finansowania wyborów, partii politycznych, kandydatów ani innych fundacji.

2.   Środki z budżetu ogólnego Unii Europejskiej lub z jakiegokolwiek innego źródła przeznaczone na finansowanie europejskich fundacji politycznych nie mogą być wykorzystywane do żadnych innych celów niż finansowanie ich zadań wymienionych w art. 2 pkt 4 i pokrycie wydatków bezpośrednio związanych z celami określonymi w ich statucie zgodnie z art. 6. Nie mogą być one wykorzystane w szczególności do bezpośredniego lub pośredniego finansowania wyborów, partii politycznych, kandydatów
  w okresie sześciu miesięcy przed wyborami krajowymi lub europejskimi
  ani innych fundacji.

Poprawka 84

Poprawka 84

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 26 – ustęp 1 – akapit 1 – wprowadzenie

Artykuł 26 – ustęp 1 – akapit 1 – wprowadzenie

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   Nie później niż sześć miesięcy po zakończeniu roku budżetowego europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przekazują
  Urzędowi z kopią dla urzędnika zatwierdzającego Parlamentu Europejskiego oraz właściwego punktu krajowego w państwie członkowskim siedziby
  : | 1.   Nie później niż sześć miesięcy po zakończeniu roku budżetowego europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przekazują
  urzędnikowi zatwierdzającemu Parlamentu Europejskiego w formacie otwartym, nadającym się do odczytu maszynowego następujące informacje
  : |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   Nie później niż sześć miesięcy po zakończeniu roku budżetowego europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przekazują
  Urzędowi z kopią dla urzędnika zatwierdzającego Parlamentu Europejskiego oraz właściwego punktu krajowego w państwie członkowskim siedziby
  :

1.   Nie później niż sześć miesięcy po zakończeniu roku budżetowego europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przekazują
  urzędnikowi zatwierdzającemu Parlamentu Europejskiego w formacie otwartym, nadającym się do odczytu maszynowego następujące informacje
  :

Poprawka 85

Poprawka 85

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 26 – ustęp 1 – akapit 1 – litera c

Artykuł 26 – ustęp 1 – akapit 1 – litera c

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| c) | wykaz darczyńców i ofiarodawców wraz z odnośnymi darowiznami lub
  wkładami
  zgłoszonymi zgodnie z art. 23 ust. 2, 3 i 4. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

c)

wykaz darczyńców i ofiarodawców wraz z odnośnymi darowiznami lub
  wkładami
  zgłoszonymi zgodnie z art. 23 ust. 2, 3 i 4.

wkładami

| c) | wykaz darczyńców i ofiarodawców wraz z odnośnymi darowiznami
  , wkładami
  lub
  opłatami stowarzyszeniowymi
  zgłoszonymi zgodnie z art. 23 ust. 2, 3 i 4. |
| --- | --- |

c)

wykaz darczyńców i ofiarodawców wraz z odnośnymi darowiznami
  , wkładami
  lub
  opłatami stowarzyszeniowymi
  zgłoszonymi zgodnie z art. 23 ust. 2, 3 i 4.

, wkładami

opłatami stowarzyszeniowymi

Poprawka 86

Poprawka 86

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 26 – ustęp 1 – akapit 1 a (nowy)

Artykuł 26 – ustęp 1 – akapit 1 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przesyłają również kopię wszelkich złożonych dokumentów, o których mowa w akapicie pierwszym, Urzędowi i właściwemu krajowemu punktowi kontaktowemu państwa członkowskiego, w którym mają siedzibę. Kopia ta jest w formacie otwartym nadającym się do odczytu maszynowego. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przesyłają również kopię wszelkich złożonych dokumentów, o których mowa w akapicie pierwszym, Urzędowi i właściwemu krajowemu punktowi kontaktowemu państwa członkowskiego, w którym mają siedzibę. Kopia ta jest w formacie otwartym nadającym się do odczytu maszynowego.

Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne przesyłają również kopię wszelkich złożonych dokumentów, o których mowa w akapicie pierwszym, Urzędowi i właściwemu krajowemu punktowi kontaktowemu państwa członkowskiego, w którym mają siedzibę. Kopia ta jest w formacie otwartym nadającym się do odczytu maszynowego.

Poprawka 87

Poprawka 87

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 27 – ustęp 2 – akapit 1

Artykuł 27 – ustęp 2 – akapit 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   Urząd sprawuje kontrolę nad wypełnianiem przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne ich obowiązków, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu, w szczególności w związku z art. 3, art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e) i 
  f
  ), art. 6 ust. 1 lit. a)–e) i g), art. 10 ust. 5 i 6 oraz art. 23,
  24 i
   25. | 2.   Urząd sprawuje kontrolę nad wypełnianiem przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne ich obowiązków, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu, w szczególności w związku z art. 3, art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e)
  , f)
  i 
  h
  ), art.
  4a, art. 5, art.
  6 ust. 1 lit. a)–e) i g), art. 10 ust. 5 i 6 oraz art. 23
  . W przypadku gdy nie dotyczy to finansowania z budżetu ogólnego Unii Europejskiej
  ,
  kontroluje również przestrzeganie przez europejskie partie polityczne ich obowiązków wynikających z art.
  25
  ust. 1
  . |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   Urząd sprawuje kontrolę nad wypełnianiem przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne ich obowiązków, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu, w szczególności w związku z art. 3, art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e) i 
  f
  ), art. 6 ust. 1 lit. a)–e) i g), art. 10 ust. 5 i 6 oraz art. 23,
  24 i
   25.

2.   Urząd sprawuje kontrolę nad wypełnianiem przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne ich obowiązków, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu, w szczególności w związku z art. 3, art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e)
  , f)
  i 
  h
  ), art.
  4a, art. 5, art.
  6 ust. 1 lit. a)–e) i g), art. 10 ust. 5 i 6 oraz art. 23
  . W przypadku gdy nie dotyczy to finansowania z budżetu ogólnego Unii Europejskiej
  ,
  kontroluje również przestrzeganie przez europejskie partie polityczne ich obowiązków wynikających z art.
  25
  ust. 1
  .

Poprawka 88

Poprawka 88

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 27 – ustęp 2 – akapit 2

Artykuł 27 – ustęp 2 – akapit 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego sprawuje kontrolę nad wypełnianiem przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne obowiązków związanych z finansowaniem unijnym, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu
  , zgodnie z rozporządzeniem
  (UE, Euratom) 2018/1046. Przy sprawowaniu takiej kontroli Parlament Europejski podejmuje niezbędne środki w zakresie zwalczania nadużyć finansowych mających skutki dla interesów finansowych Unii i zapobiegania im. | Urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego sprawuje kontrolę nad wypełnianiem przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne obowiązków związanych z finansowaniem unijnym, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu
  oraz rozporządzeniu
  (UE, Euratom) 2018/1046. Przy sprawowaniu takiej kontroli Parlament Europejski podejmuje niezbędne środki w zakresie zwalczania nadużyć finansowych mających skutki dla interesów finansowych Unii i zapobiegania im. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego sprawuje kontrolę nad wypełnianiem przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne obowiązków związanych z finansowaniem unijnym, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu
  , zgodnie z rozporządzeniem
  (UE, Euratom) 2018/1046. Przy sprawowaniu takiej kontroli Parlament Europejski podejmuje niezbędne środki w zakresie zwalczania nadużyć finansowych mających skutki dla interesów finansowych Unii i zapobiegania im.

, zgodnie z rozporządzeniem

Urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego sprawuje kontrolę nad wypełnianiem przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne obowiązków związanych z finansowaniem unijnym, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu
  oraz rozporządzeniu
  (UE, Euratom) 2018/1046. Przy sprawowaniu takiej kontroli Parlament Europejski podejmuje niezbędne środki w zakresie zwalczania nadużyć finansowych mających skutki dla interesów finansowych Unii i zapobiegania im.

oraz rozporządzeniu

Poprawka 89

Poprawka 89

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 30 – ustęp 1

Artykuł 30 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.
     
  Zgodnie z art. 19 Urząd tytułem kary usuwa europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną z rejestru w następujących sytuacjach: | skreśla się |
| a) | jeżeli danej partii lub fundacji dotyczy jedna z sytuacji wykluczenia, o których mowa w art. 136 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.
     
  Zgodnie z art. 19 Urząd tytułem kary usuwa europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną z rejestru w następujących sytuacjach:

skreśla się

skreśla się

a)

a)

jeżeli danej partii lub fundacji dotyczy jedna z sytuacji wykluczenia, o których mowa w art. 136 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046;

jeżeli danej partii lub fundacji dotyczy jedna z sytuacji wykluczenia, o których mowa w art. 136 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046;

| b) | jeżeli zgodnie z procedurami określonymi w art. 11 ust. 2–5 stwierdzono, że nie spełnia już ona jednego lub kilku warunków określonych w art. 3 ust. 1 lub 2; |
| --- | --- |

b)

b)

jeżeli zgodnie z procedurami określonymi w art. 11 ust. 2–5 stwierdzono, że nie spełnia już ona jednego lub kilku warunków określonych w art. 3 ust. 1 lub 2;

jeżeli zgodnie z procedurami określonymi w art. 11 ust. 2–5 stwierdzono, że nie spełnia już ona jednego lub kilku warunków określonych w art. 3 ust. 1 lub 2;

| c) | jeżeli decyzja o zarejestrowaniu danej partii lub fundacji opiera się na nieprawidłowych bądź błędnych informacjach, za które odpowiada wnioskodawca, lub jeżeli taka decyzja została uzyskana w drodze oszustwa; |
| --- | --- |

c)

c)

jeżeli decyzja o zarejestrowaniu danej partii lub fundacji opiera się na nieprawidłowych bądź błędnych informacjach, za które odpowiada wnioskodawca, lub jeżeli taka decyzja została uzyskana w drodze oszustwa;

jeżeli decyzja o zarejestrowaniu danej partii lub fundacji opiera się na nieprawidłowych bądź błędnych informacjach, za które odpowiada wnioskodawca, lub jeżeli taka decyzja została uzyskana w drodze oszustwa;

| d) | jeżeli wniosek państwa członkowskiego o usunięcie z rejestru ze względu na poważne zaniedbanie obowiązków przewidzianych w prawie krajowym spełnia wymogi określone w art. 19 ust. 3 lit. b). |
| --- | --- |

d)

d)

jeżeli wniosek państwa członkowskiego o usunięcie z rejestru ze względu na poważne zaniedbanie obowiązków przewidzianych w prawie krajowym spełnia wymogi określone w art. 19 ust. 3 lit. b).

jeżeli wniosek państwa członkowskiego o usunięcie z rejestru ze względu na poważne zaniedbanie obowiązków przewidzianych w prawie krajowym spełnia wymogi określone w art. 19 ust. 3 lit. b).

Poprawka 90

Poprawka 90

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 30 – ustęp 2 – litera a – podpunkt ii

Artykuł 30 – ustęp 2 – litera a – podpunkt ii

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (ii) | w przypadku braku zgodności z podjętymi zobowiązaniami i informacjami udzielonymi przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e), f)
  , i)
  i 
  j
  ) oraz z art. 6 ust. 1 lit. a), b), d) i e); |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

(ii)

w przypadku braku zgodności z podjętymi zobowiązaniami i informacjami udzielonymi przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e), f)
  , i)
  i 
  j
  ) oraz z art. 6 ust. 1 lit. a), b), d) i e);

, i)

j

| (ii) | w przypadku braku zgodności z podjętymi zobowiązaniami i informacjami udzielonymi przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e), f) i 
  h
  ) oraz z art. 6 ust. 1 lit. a), b), d) i e); |
| --- | --- |

(ii)

w przypadku braku zgodności z podjętymi zobowiązaniami i informacjami udzielonymi przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a), b), d), e), f) i 
  h
  ) oraz z art. 6 ust. 1 lit. a), b), d) i e);

h

Poprawka 91

Poprawka 91

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 30 – ustęp 2 – litera a – podpunkt ii a (nowy)

Artykuł 30 – ustęp 2 – litera a – podpunkt ii a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (iia) | w przypadku niewywiązania się z obowiązków określonych w art. 4a ust. 1; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

(iia)

(iia)

w przypadku niewywiązania się z obowiązków określonych w art. 4a ust. 1;

w przypadku niewywiązania się z obowiązków określonych w art. 4a ust. 1;

Poprawka 92

Poprawka 92

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 30 – ustęp 2 – litera a – podpunkt ii b (nowy)

Artykuł 30 – ustęp 2 – litera a – podpunkt ii b (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (iib) | w przypadku niewywiązania się z obowiązków określonych w art. 4a ust. 2; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

(iib)

(iib)

w przypadku niewywiązania się z obowiązków określonych w art. 4a ust. 2;

w przypadku niewywiązania się z obowiązków określonych w art. 4a ust. 2;

Poprawka 93

Poprawka 93

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 30 – ustęp 2 – litera a – podpunkt ii c (nowy)

Artykuł 30 – ustęp 2 – litera a – podpunkt ii c (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | (iic) | w przypadku niewywiązania się z obowiązków określonych w art. 5 ust. 1–5; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

(iic)

(iic)

w przypadku niewywiązania się z obowiązków określonych w art. 5 ust. 1–5;

w przypadku niewywiązania się z obowiązków określonych w art. 5 ust. 1–5;

Poprawka 94

Poprawka 94

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 30 – ustęp 2 – litera a – podpunkt viii

Artykuł 30 – ustęp 2 – litera a – podpunkt viii

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (viii) | w przypadku nieprzekazania dowodów świadczących o wykorzystywaniu logo i publikacji programów politycznych zgodnie z art. 21 ust. 3; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

(viii)

(viii)

w przypadku nieprzekazania dowodów świadczących o wykorzystywaniu logo i publikacji programów politycznych zgodnie z art. 21 ust. 3;

w przypadku nieprzekazania dowodów świadczących o wykorzystywaniu logo i publikacji programów politycznych zgodnie z art. 21 ust. 3;

skreśla się

skreśla się

Poprawka 95

Poprawka 95

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 30 – ustęp 2 – litera a – podpunkt ix

Artykuł 30 – ustęp 2 – litera a – podpunkt ix

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (ix) | w przypadku nieprzekazania dowodów dotyczących reprezentacji płci zgodnie z art. 21 ust. 4. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

(ix)

(ix)

w przypadku nieprzekazania dowodów dotyczących reprezentacji płci zgodnie z art. 21 ust. 4.

w przypadku nieprzekazania dowodów dotyczących reprezentacji płci zgodnie z art. 21 ust. 4.

skreśla się

skreśla się

Poprawka 96

Poprawka 96

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 30 – ustęp 2 – litera b – podpunkt i

Artykuł 30 – ustęp 2 – litera b – podpunkt i

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| (i) | jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna przyjęła darowizny
  i
   wkłady, które nie są dozwolone na podstawie art. 23 ust. 1 lub 
  5,
  chyba że zostały spełnione warunki określone w art. 23 ust. 7; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

(i)

jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna przyjęła darowizny
  i
   wkłady, które nie są dozwolone na podstawie art. 23 ust. 1 lub 
  5,
  chyba że zostały spełnione warunki określone w art. 23 ust. 7;

i

5,

| (i) | jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna przyjęła darowizny, wkłady
  lub opłaty stowarzyszeniowe
  , które nie są dozwolone na podstawie art. 23 ust. 1 lub 
  6
  chyba że zostały spełnione warunki określone w art. 23 ust. 7; |
| --- | --- |

(i)

jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna przyjęła darowizny, wkłady
  lub opłaty stowarzyszeniowe
  , które nie są dozwolone na podstawie art. 23 ust. 1 lub 
  6
  chyba że zostały spełnione warunki określone w art. 23 ust. 7;

lub opłaty stowarzyszeniowe

6

Poprawka 97

Poprawka 97

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 30 – ustęp 4 – wprowadzenie

Artykuł 30 – ustęp 4 – wprowadzenie

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 4.   Do celów ust. 
  2
  i 
  3
  na europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną są nakładane następujące kary finansowe: | 4.   Do celów ust.
  1
  i 
  2
  na europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną są nakładane następujące kary finansowe: |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

4.   Do celów ust. 
  2
  i 
  3
  na europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną są nakładane następujące kary finansowe:

4.   Do celów ust.
  1
  i 
  2
  na europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną są nakładane następujące kary finansowe:

Poprawka 98

Poprawka 98

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 30 – ustęp 4 – litera b – akapit 1 – wprowadzenie

Artykuł 30 – ustęp 4 – litera b – akapit 1 – wprowadzenie

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| b) | w przypadku naruszeń wymiernych ustalony odsetek łącznych kwot nieprawidłowo pobranych lub niezgłoszonych, zgodnie z następującą skalą, do maksymalnej wysokości 10 % rocznego budżetu danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej: |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

b)

w przypadku naruszeń wymiernych ustalony odsetek łącznych kwot nieprawidłowo pobranych lub niezgłoszonych, zgodnie z następującą skalą, do maksymalnej wysokości 10 % rocznego budżetu danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej:

| b) | w przypadku naruszeń wymiernych ustalony odsetek łącznych kwot nieprawidłowo pobranych lub niezgłoszonych
  lub kwot wykorzystanych na finansowanie zabronione na mocy art. 25
  , zgodnie z następującą skalą, do maksymalnej wysokości 10 % rocznego budżetu danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej: |
| --- | --- |

b)

w przypadku naruszeń wymiernych ustalony odsetek łącznych kwot nieprawidłowo pobranych lub niezgłoszonych
  lub kwot wykorzystanych na finansowanie zabronione na mocy art. 25
  , zgodnie z następującą skalą, do maksymalnej wysokości 10 % rocznego budżetu danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej:

lub kwot wykorzystanych na finansowanie zabronione na mocy art. 25

Poprawka 99

Poprawka 99

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 30 – ustęp 4 – litera b – akapit 2

Artykuł 30 – ustęp 4 – litera b – akapit 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Przy stosowaniu wymienionych w akapicie pierwszym wartości procentowych każdą darowiznę lub
  wkład
  należy rozpatrywać osobno. | Przy stosowaniu wymienionych w akapicie pierwszym wartości procentowych każdą darowiznę
  , każdy wkład, każdą opłatę stowarzyszeniową
  lub
  kwotę wykorzystaną do finansowania zabronionego na mocy art. 25
  należy rozpatrywać osobno. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Przy stosowaniu wymienionych w akapicie pierwszym wartości procentowych każdą darowiznę lub
  wkład
  należy rozpatrywać osobno.

wkład

Przy stosowaniu wymienionych w akapicie pierwszym wartości procentowych każdą darowiznę
  , każdy wkład, każdą opłatę stowarzyszeniową
  lub
  kwotę wykorzystaną do finansowania zabronionego na mocy art. 25
  należy rozpatrywać osobno.

, każdy wkład, każdą opłatę stowarzyszeniową

kwotę wykorzystaną do finansowania zabronionego na mocy art. 25

Poprawka 100

Poprawka 100

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 30 – ustęp 5 a (nowy)

Artykuł 30 – ustęp 5 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 5a.
     
  Urząd odzyskuje odpowiednie kwoty od europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, na którą nałożono sankcje finansowe. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

5a.
     
  Urząd odzyskuje odpowiednie kwoty od europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, na którą nałożono sankcje finansowe.

Poprawka 101

Poprawka 101

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 33 – ustęp 1

Artykuł 33 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   W celu wywiązania się w pełni z obowiązków, o których mowa w art. 38, przed podjęciem przez Urząd ostatecznej decyzji dotyczącej kar, o których mowa w art. 30, Urząd lub urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego umożliwia danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej wprowadzenie niezbędnych środków w celu zaradzenia sytuacji w rozsądnym terminie, który zazwyczaj nie powinien być dłuższy jeden miesiąc. W szczególności Urząd lub urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego umożliwia poprawienie błędów pisarskich i arytmetycznych, przedstawienie dodatkowych dokumentów lub informacji, jeżeli zajdzie taka potrzeba, lub poprawienie wszelkich drobnych błędów. | 1.   W celu wywiązania się w pełni z obowiązków, o których mowa w art. 38, przed podjęciem przez Urząd ostatecznej decyzji dotyczącej kar, o których mowa w art. 30
  ust. 1 lit. a) pkt (i) – (iv)
  , Urząd lub urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego umożliwia danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej wprowadzenie niezbędnych środków w celu zaradzenia sytuacji w rozsądnym terminie, który zazwyczaj nie powinien być dłuższy jeden miesiąc. W szczególności Urząd lub urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego umożliwia poprawienie błędów pisarskich i arytmetycznych, przedstawienie dodatkowych dokumentów lub informacji, jeżeli zajdzie taka potrzeba, lub poprawienie wszelkich drobnych błędów. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   W celu wywiązania się w pełni z obowiązków, o których mowa w art. 38, przed podjęciem przez Urząd ostatecznej decyzji dotyczącej kar, o których mowa w art. 30, Urząd lub urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego umożliwia danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej wprowadzenie niezbędnych środków w celu zaradzenia sytuacji w rozsądnym terminie, który zazwyczaj nie powinien być dłuższy jeden miesiąc. W szczególności Urząd lub urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego umożliwia poprawienie błędów pisarskich i arytmetycznych, przedstawienie dodatkowych dokumentów lub informacji, jeżeli zajdzie taka potrzeba, lub poprawienie wszelkich drobnych błędów.

1.   W celu wywiązania się w pełni z obowiązków, o których mowa w art. 38, przed podjęciem przez Urząd ostatecznej decyzji dotyczącej kar, o których mowa w art. 30
  ust. 1 lit. a) pkt (i) – (iv)
  , Urząd lub urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego umożliwia danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej wprowadzenie niezbędnych środków w celu zaradzenia sytuacji w rozsądnym terminie, który zazwyczaj nie powinien być dłuższy jeden miesiąc. W szczególności Urząd lub urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego umożliwia poprawienie błędów pisarskich i arytmetycznych, przedstawienie dodatkowych dokumentów lub informacji, jeżeli zajdzie taka potrzeba, lub poprawienie wszelkich drobnych błędów.

Poprawka 102

Poprawka 102

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 33 – ustęp 2

Artykuł 33 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   Jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna nie wprowadzi środków naprawczych w terminie, o którym mowa w ust. 1, wydana zostaje decyzja dotycząca nałożenia odpowiednich kar, o których mowa w art. 30. | 2.   Jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna nie wprowadzi
  wystarczających
  środków naprawczych w terminie, o którym mowa w ust. 1, wydana zostaje decyzja dotycząca nałożenia odpowiednich kar, o których mowa w art. 30. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   Jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna nie wprowadzi środków naprawczych w terminie, o którym mowa w ust. 1, wydana zostaje decyzja dotycząca nałożenia odpowiednich kar, o których mowa w art. 30.

2.   Jeżeli europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna nie wprowadzi
  wystarczających
  środków naprawczych w terminie, o którym mowa w ust. 1, wydana zostaje decyzja dotycząca nałożenia odpowiednich kar, o których mowa w art. 30.

Poprawka 103

Poprawka 103

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 33 – ustęp 3

Artykuł 33 – ustęp 3

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 3.
     
  Ust. 1 i 2 nie mają zastosowania do warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. b)–f) oraz w art. 3 ust. 2 lit. c). | skreśla się |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

3.
     
  Ust. 1 i 2 nie mają zastosowania do warunków określonych w art. 3 ust. 1 lit. b)–f) oraz w art. 3 ust. 2 lit. c).

skreśla się

skreśla się

Poprawka 104

Poprawka 104

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 34 – nagłówek

Artykuł 34 – nagłówek

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| Odzyskiwanie środków finansowania | Odwołanie decyzji o finansowaniu ze skutkiem na przyszłość |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Odzyskiwanie środków finansowania

Odzyskiwanie środków finansowania

Odwołanie decyzji o finansowaniu ze skutkiem na przyszłość

Odwołanie decyzji o finansowaniu ze skutkiem na przyszłość

Poprawka 105

Poprawka 105

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 34 – ustęp 1

Artykuł 34 – ustęp 1

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   
  Na podstawie decyzji Urzędu o usunięciu europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej z rejestru, urzędnik
  zatwierdzający Parlamentu Europejskiego odwołuje
  lub zawiesza wszelkie obowiązujące decyzje lub umowy dotyczące
  finansowania
  unijnego, chyba że zachodzi przypadek przewidziany w art. 19 ust. 2 lit. c) i w art. 3 ust. 1 lit. b) i f). Odzyskuje on również wszelkie finansowanie unijne, w tym wszelkie niewykorzystane środki unijne z poprzednich lat. | 1.   
  Urzędnik
  zatwierdzający Parlamentu Europejskiego odwołuje
  obowiązującą decyzję dotyczącą
  finansowania
  skierowaną do europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej ze skutkiem na przyszłość
  w 
  oparciu o następujące przesłanki: |
| | a) | decyzja Urzędu dotycząca usunięcia partii lub fundacji z rejestru, z wyłączeniem decyzji podjętej na podstawie przesłanek usunięcia z rejestru określonych w art. 19 ust. 1 lit. a) pkt (iv); |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   
  Na podstawie decyzji Urzędu o usunięciu europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej z rejestru, urzędnik
  zatwierdzający Parlamentu Europejskiego odwołuje
  lub zawiesza wszelkie obowiązujące decyzje lub umowy dotyczące
  finansowania
  unijnego, chyba że zachodzi przypadek przewidziany w art. 19 ust. 2 lit. c) i w art. 3 ust. 1 lit. b) i f). Odzyskuje on również wszelkie finansowanie unijne, w tym wszelkie niewykorzystane środki unijne z poprzednich lat.

1.   
  Urzędnik
  zatwierdzający Parlamentu Europejskiego odwołuje
  obowiązującą decyzję dotyczącą
  finansowania
  skierowaną do europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej ze skutkiem na przyszłość
  w 
  oparciu o następujące przesłanki:

a)

a)

decyzja Urzędu dotycząca usunięcia partii lub fundacji z rejestru, z wyłączeniem decyzji podjętej na podstawie przesłanek usunięcia z rejestru określonych w art. 19 ust. 1 lit. a) pkt (iv);

decyzja Urzędu dotycząca usunięcia partii lub fundacji z rejestru, z wyłączeniem decyzji podjętej na podstawie przesłanek usunięcia z rejestru określonych w art. 19 ust. 1 lit. a) pkt (iv);

| b) | decyzja w sprawie kary podjęta zgodnie z art. 30 ust. 1 lit. a) pkt (v) i (vi). |
| --- | --- |

b)

b)

decyzja w sprawie kary podjęta zgodnie z art. 30 ust. 1 lit. a) pkt (v) i (vi).

decyzja w sprawie kary podjęta zgodnie z art. 30 ust. 1 lit. a) pkt (v) i (vi).

Pozostałe przesłanki odwołania decyzji o finansowaniu ze skutkiem na przyszłość mogą zostać określone w umowie o przyznaniu wkładu lub dotacji.

Pozostałe przesłanki odwołania decyzji o finansowaniu ze skutkiem na przyszłość mogą zostać określone w umowie o przyznaniu wkładu lub dotacji.

Poprawka 106

Poprawka 106

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 34 – ustęp 2

Artykuł 34 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.
     
  Europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna, na którą nałożono karę w związku z którymkolwiek naruszeniem wymienionym w art. 30 ust. 1 i art. 30 ust. 2 lit. a) pkt (v) i (vi), przestaje spełniać z tego powodu wymogi art. 21 ust. 2. W związku z tym urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego rozwiązuje umowę lub decyzję o przyznaniu wkładu lub dotacji w ramach finansowania unijnego przyznanego na mocy niniejszego rozporządzenia oraz przystępuje do odzyskania kwot nienależnie wypłaconych na mocy takiej umowy lub decyzji o przyznaniu wkładu lub dotacji, w tym wszelkich niewykorzystanych środków unijnych z poprzednich lat. Urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego odzyskuje również kwoty nienależnie wypłacone na mocy takiej umowy lub decyzji o przyznaniu wkładu lub dotacji od osoby fizycznej, w odniesieniu do której podjęto decyzję na mocy art. 31, z uwzględnieniem, w stosownych przypadkach, wyjątkowych okoliczności związanych z tą osobą fizyczną. | 2.
     
  Decyzja o odwołaniu decyzji o finansowaniu ze skutkiem na przyszłość staje się skuteczna w dniu określonym w decyzji o odwołaniu lub, jeżeli taki dzień nie został wskazany, w dniu notyfikowania europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej o decyzji o odwołaniu. |
| W przypadku takiego rozwiązania płatności zatwierdzane przez urzędnika zatwierdzającego Parlamentu Europejskiego zostają ograniczone do wydatków podlegających zwrotowi poniesionych przez europejską partię polityczną lub kwalifikowalnych kosztów poniesionych przez europejską fundację polityczną do dnia, w którym skuteczna stała się decyzja o rozwiązaniu. | |
| Niniejszy ustęp ma również zastosowanie do przypadków, o których mowa w art. 19 ust. 2 lit. c) oraz w art. 3 ust. 1 lit. b) i f). | |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.
     
  Europejska partia polityczna lub europejska fundacja polityczna, na którą nałożono karę w związku z którymkolwiek naruszeniem wymienionym w art. 30 ust. 1 i art. 30 ust. 2 lit. a) pkt (v) i (vi), przestaje spełniać z tego powodu wymogi art. 21 ust. 2. W związku z tym urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego rozwiązuje umowę lub decyzję o przyznaniu wkładu lub dotacji w ramach finansowania unijnego przyznanego na mocy niniejszego rozporządzenia oraz przystępuje do odzyskania kwot nienależnie wypłaconych na mocy takiej umowy lub decyzji o przyznaniu wkładu lub dotacji, w tym wszelkich niewykorzystanych środków unijnych z poprzednich lat. Urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego odzyskuje również kwoty nienależnie wypłacone na mocy takiej umowy lub decyzji o przyznaniu wkładu lub dotacji od osoby fizycznej, w odniesieniu do której podjęto decyzję na mocy art. 31, z uwzględnieniem, w stosownych przypadkach, wyjątkowych okoliczności związanych z tą osobą fizyczną.

2.
     
  Decyzja o odwołaniu decyzji o finansowaniu ze skutkiem na przyszłość staje się skuteczna w dniu określonym w decyzji o odwołaniu lub, jeżeli taki dzień nie został wskazany, w dniu notyfikowania europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej o decyzji o odwołaniu.

W przypadku takiego rozwiązania płatności zatwierdzane przez urzędnika zatwierdzającego Parlamentu Europejskiego zostają ograniczone do wydatków podlegających zwrotowi poniesionych przez europejską partię polityczną lub kwalifikowalnych kosztów poniesionych przez europejską fundację polityczną do dnia, w którym skuteczna stała się decyzja o rozwiązaniu.

W przypadku takiego rozwiązania płatności zatwierdzane przez urzędnika zatwierdzającego Parlamentu Europejskiego zostają ograniczone do wydatków podlegających zwrotowi poniesionych przez europejską partię polityczną lub kwalifikowalnych kosztów poniesionych przez europejską fundację polityczną do dnia, w którym skuteczna stała się decyzja o rozwiązaniu.

Niniejszy ustęp ma również zastosowanie do przypadków, o których mowa w art. 19 ust. 2 lit. c) oraz w art. 3 ust. 1 lit. b) i f).

Niniejszy ustęp ma również zastosowanie do przypadków, o których mowa w art. 19 ust. 2 lit. c) oraz w art. 3 ust. 1 lit. b) i f).

Poprawka 107

Poprawka 107

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 34 – ustęp 2 a (nowy)

Artykuł 34 – ustęp 2 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 2a.
     
  Odwołanie decyzji o finansowaniu ze skutkiem na przyszłość ma następujące konsekwencje: |
| | a) | rozwiązanie umowy o przyznaniu wkładu lub dotacji z dniem, o którym mowa w ust. 2; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2a.
     
  Odwołanie decyzji o finansowaniu ze skutkiem na przyszłość ma następujące konsekwencje:

a)

a)

rozwiązanie umowy o przyznaniu wkładu lub dotacji z dniem, o którym mowa w ust. 2;

rozwiązanie umowy o przyznaniu wkładu lub dotacji z dniem, o którym mowa w ust. 2;

| b) | ograniczenie płatności zatwierdzanych przez urzędnika zatwierdzającego Parlamentu Europejskiego do wydatków podlegających zwrotowi poniesionych przez europejską partię polityczną lub kwalifikowalnych kosztów faktycznie poniesionych przez europejską fundację polityczną do dnia, o którym mowa w ust. 2; |
| --- | --- |

b)

b)

ograniczenie płatności zatwierdzanych przez urzędnika zatwierdzającego Parlamentu Europejskiego do wydatków podlegających zwrotowi poniesionych przez europejską partię polityczną lub kwalifikowalnych kosztów faktycznie poniesionych przez europejską fundację polityczną do dnia, o którym mowa w ust. 2;

ograniczenie płatności zatwierdzanych przez urzędnika zatwierdzającego Parlamentu Europejskiego do wydatków podlegających zwrotowi poniesionych przez europejską partię polityczną lub kwalifikowalnych kosztów faktycznie poniesionych przez europejską fundację polityczną do dnia, o którym mowa w ust. 2;

| c) | uznanie wydatków lub kosztów poniesionych przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną za wydatki niepodlegające zwrotowi lub koszty niekwalifikowalne począwszy od dnia, o którym mowa w ust. 2; |
| --- | --- |

c)

c)

uznanie wydatków lub kosztów poniesionych przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną za wydatki niepodlegające zwrotowi lub koszty niekwalifikowalne począwszy od dnia, o którym mowa w ust. 2;

uznanie wydatków lub kosztów poniesionych przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną za wydatki niepodlegające zwrotowi lub koszty niekwalifikowalne począwszy od dnia, o którym mowa w ust. 2;

| d) | urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego odzyskuje wszystkie nienależnie wypłacone środki unijne, w tym: |
| --- | --- |

d)

d)

urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego odzyskuje wszystkie nienależnie wypłacone środki unijne, w tym:

urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego odzyskuje wszystkie nienależnie wypłacone środki unijne, w tym:

| | (i) | środki unijne, które zostały przeznaczone na wydatki niepodlegające zwrotowi lub koszty niekwalifikowalne; oraz |
| --- | --- | --- |

(i)

(i)

środki unijne, które zostały przeznaczone na wydatki niepodlegające zwrotowi lub koszty niekwalifikowalne; oraz

środki unijne, które zostały przeznaczone na wydatki niepodlegające zwrotowi lub koszty niekwalifikowalne; oraz

| | (ii) | wszelkie niewykorzystane unijne płatności zaliczkowe, które nie zostały zrealizowane przed dniem, o którym mowa w ust. 2, w tym niewykorzystane środki unijne z lat poprzednich; oraz |
| --- | --- | --- |

(ii)

(ii)

wszelkie niewykorzystane unijne płatności zaliczkowe, które nie zostały zrealizowane przed dniem, o którym mowa w ust. 2, w tym niewykorzystane środki unijne z lat poprzednich; oraz

wszelkie niewykorzystane unijne płatności zaliczkowe, które nie zostały zrealizowane przed dniem, o którym mowa w ust. 2, w tym niewykorzystane środki unijne z lat poprzednich; oraz

| e) | urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego odzyskuje wszelkie nienależnie wypłacone kwoty od osoby fizycznej, względem której podjęto decyzję zgodnie z art. 34. |
| --- | --- |

e)

e)

urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego odzyskuje wszelkie nienależnie wypłacone kwoty od osoby fizycznej, względem której podjęto decyzję zgodnie z art. 34.

urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego odzyskuje wszelkie nienależnie wypłacone kwoty od osoby fizycznej, względem której podjęto decyzję zgodnie z art. 34.

Poprawka 108

Poprawka 108

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 34 a (nowy)

Artykuł 34 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | Artykuł 34a




  Odwołanie decyzji o finansowaniu z mocą wsteczną





  1.
     
  Na podstawie decyzji Urzędu o usunięciu europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej z rejestru na podstawie przesłanek usunięcia z rejestru określonych w art. 19 ust. 1 lit. a) pkt (iv) urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego odwołuje decyzje o finansowaniu skierowane do danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej z mocą wsteczną od daty przyjęcia tych decyzji.






  2.
     
  Odwołanie decyzji o finansowaniu z mocą wsteczną ma następujące konsekwencje:











  a) | wypowiedzenie umowy o przyznaniu wkładu lub dotacji z dniem poinformowania danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej o wypowiedzeniu umowy; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

Artykuł 34a

Artykuł 34a

Odwołanie decyzji o finansowaniu z mocą wsteczną

Odwołanie decyzji o finansowaniu z mocą wsteczną

1.
     
  Na podstawie decyzji Urzędu o usunięciu europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej z rejestru na podstawie przesłanek usunięcia z rejestru określonych w art. 19 ust. 1 lit. a) pkt (iv) urzędnik zatwierdzający Parlamentu Europejskiego odwołuje decyzje o finansowaniu skierowane do danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej z mocą wsteczną od daty przyjęcia tych decyzji.

2.
     
  Odwołanie decyzji o finansowaniu z mocą wsteczną ma następujące konsekwencje:

a)

a)

wypowiedzenie umowy o przyznaniu wkładu lub dotacji z dniem poinformowania danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej o wypowiedzeniu umowy;

wypowiedzenie umowy o przyznaniu wkładu lub dotacji z dniem poinformowania danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej o wypowiedzeniu umowy;

| b) | uznanie wszystkich wydatków lub kosztów poniesionych przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną za wydatki niepodlegające zwrotowi lub koszty niekwalifikowalne; oraz |
| --- | --- |

b)

b)

uznanie wszystkich wydatków lub kosztów poniesionych przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną za wydatki niepodlegające zwrotowi lub koszty niekwalifikowalne; oraz

uznanie wszystkich wydatków lub kosztów poniesionych przez europejską partię polityczną lub europejską fundację polityczną za wydatki niepodlegające zwrotowi lub koszty niekwalifikowalne; oraz

| c) | uznanie wszelkich kwot wypłaconych w ramach umowy o przyznaniu wkładu lub dotacji, wraz z niewykorzystanymi środkami unijnymi z lat poprzednich, za płatności nienależne i ich zwrot zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) 2018/1046. |
| --- | --- |

c)

c)

uznanie wszelkich kwot wypłaconych w ramach umowy o przyznaniu wkładu lub dotacji, wraz z niewykorzystanymi środkami unijnymi z lat poprzednich, za płatności nienależne i ich zwrot zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) 2018/1046.

uznanie wszelkich kwot wypłaconych w ramach umowy o przyznaniu wkładu lub dotacji, wraz z niewykorzystanymi środkami unijnymi z lat poprzednich, za płatności nienależne i ich zwrot zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) 2018/1046.

Poprawka 109

Poprawka 109

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 36 – ustęp 1 – wprowadzenie

Artykuł 36 – ustęp 1 – wprowadzenie

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 1.   Parlament Europejski
  pod nadzorem swojego urzędnika zatwierdzającego lub pod nadzorem Urzędu podaje
  do wiadomości publicznej na utworzonej w tym celu stronie internetowej w formacie otwartym, nadającym się do odczytu maszynowego następujące informacje: | 1.   Parlament Europejski
  lub Urząd, zgodnie z podziałem ich obowiązków, podają
  do wiadomości publicznej na utworzonej w tym celu stronie internetowej w formacie otwartym, nadającym się do odczytu maszynowego następujące informacje: |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

1.   Parlament Europejski
  pod nadzorem swojego urzędnika zatwierdzającego lub pod nadzorem Urzędu podaje
  do wiadomości publicznej na utworzonej w tym celu stronie internetowej w formacie otwartym, nadającym się do odczytu maszynowego następujące informacje:

1.   Parlament Europejski
  lub Urząd, zgodnie z podziałem ich obowiązków, podają
  do wiadomości publicznej na utworzonej w tym celu stronie internetowej w formacie otwartym, nadającym się do odczytu maszynowego następujące informacje:

Poprawka 110

Poprawka 110

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 36 – ustęp 1 – litera f

Artykuł 36 – ustęp 1 – litera f

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| f) | wkłady, o których mowa w art. 23 ust. 9 i 10, zgłoszone przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne zgodnie z art. 23 ust. 2, w tym tożsamość partii lub organizacji członkowskich,
  które dokonały tych
  wkładów; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

f)

wkłady, o których mowa w art. 23 ust. 9 i 10, zgłoszone przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne zgodnie z art. 23 ust. 2, w tym tożsamość partii lub organizacji członkowskich,
  które dokonały tych
  wkładów;

które dokonały tych

| f) | wkłady
  i opłaty stowarzyszeniowe
  , o których mowa w art. 23 ust. 9 i 10, zgłoszone przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne zgodnie z art. 23 ust. 2, w tym tożsamość
  indywidualnych członków,
  partii lub organizacji członkowskich,
  od których pochodzą wkłady, z wyjątkiem
  wkładów
  o wartości powyżej 1 500 i do 3 000 EUR rocznie od osób fizycznych, jeśli osoby te nie wyraziły pisemnej zgody na taką publikację
  ; |
| --- | --- |

f)

wkłady
  i opłaty stowarzyszeniowe
  , o których mowa w art. 23 ust. 9 i 10, zgłoszone przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne zgodnie z art. 23 ust. 2, w tym tożsamość
  indywidualnych członków,
  partii lub organizacji członkowskich,
  od których pochodzą wkłady, z wyjątkiem
  wkładów
  o wartości powyżej 1 500 i do 3 000 EUR rocznie od osób fizycznych, jeśli osoby te nie wyraziły pisemnej zgody na taką publikację
  ;

i opłaty stowarzyszeniowe

indywidualnych członków,

od których pochodzą wkłady, z wyjątkiem

o wartości powyżej 1 500 i do 3 000 EUR rocznie od osób fizycznych, jeśli osoby te nie wyraziły pisemnej zgody na taką publikację

Poprawka 111

Poprawka 111

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 36 – ustęp 1 – litera f a (nowa)

Artykuł 36 – ustęp 1 – litera f a (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | fa) | opłaty stowarzyszeniowe, o których mowa w art. 23 ust. 9a i 10a, zgłoszone przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne zgodnie z art. 23 ust. 2, w tym tożsamość partii lub organizacji, które dokonały tych płatności; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

fa)

fa)

opłaty stowarzyszeniowe, o których mowa w art. 23 ust. 9a i 10a, zgłoszone przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne zgodnie z art. 23 ust. 2, w tym tożsamość partii lub organizacji, które dokonały tych płatności;

opłaty stowarzyszeniowe, o których mowa w art. 23 ust. 9a i 10a, zgłoszone przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne zgodnie z art. 23 ust. 2, w tym tożsamość partii lub organizacji, które dokonały tych płatności;

Poprawka 112

Poprawka 112

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 36 – ustęp 1 – litera f b (nowa)

Artykuł 36 – ustęp 1 – litera f b (nowa)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | fb) | uzupełniające zasoby własne, o których mowa w art. 23 ust. 13, zgłoszone przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne zgodnie z art. 23 ust. 2; |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

fb)

fb)

uzupełniające zasoby własne, o których mowa w art. 23 ust. 13, zgłoszone przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne zgodnie z art. 23 ust. 2;

uzupełniające zasoby własne, o których mowa w art. 23 ust. 13, zgłoszone przez europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne zgodnie z art. 23 ust. 2;

Poprawka 113

Poprawka 113

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 36 – ustęp 2

Artykuł 36 – ustęp 2

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 2.   
  Parlament Europejski
  podaje do wiadomości publicznej listę osób prawnych będących członkami europejskiej partii politycznej, załączaną do statutu partii zgodnie z art. 4 ust. 2 i aktualizowaną zgodnie z art. 10 ust. 6, a także łączną liczbę poszczególnych członków. | 2.   
  Urząd
  podaje do wiadomości publicznej listę osób prawnych będących członkami europejskiej partii politycznej, załączaną do statutu partii zgodnie z art. 4 ust. 2 i aktualizowaną zgodnie z art. 10 ust. 6, a także łączną liczbę poszczególnych członków. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2.   
  Parlament Europejski
  podaje do wiadomości publicznej listę osób prawnych będących członkami europejskiej partii politycznej, załączaną do statutu partii zgodnie z art. 4 ust. 2 i aktualizowaną zgodnie z art. 10 ust. 6, a także łączną liczbę poszczególnych członków.

2.   
  Urząd
  podaje do wiadomości publicznej listę osób prawnych będących członkami europejskiej partii politycznej, załączaną do statutu partii zgodnie z art. 4 ust. 2 i aktualizowaną zgodnie z art. 10 ust. 6, a także łączną liczbę poszczególnych członków.

Poprawka 114

Poprawka 114

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 37 – ustęp 8

Artykuł 37 – ustęp 8

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| 8.   Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne, państwa członkowskie oraz niezależne organy lub eksperci uprawnieni do badania sprawozdań finansowych na podstawie niniejszego rozporządzenia, ponoszą odpowiedzialność za wszelkie szkody, które spowodują, przetwarzając dane osobowe na podstawie niniejszego rozporządzenia, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami krajowymi. Państwa członkowskie zapewniają stosowanie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających kar za naruszenie przepisów niniejszego rozporządzenia
  , rozporządzenia (UE) 2016/679 oraz przepisów krajowych przyjętych na mocy tego rozporządzenia, a zwłaszcza za wykorzystanie danych osobowych w sposób stanowiący nadużycie
  . | 8.   Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne, państwa członkowskie oraz niezależne organy lub eksperci uprawnieni do badania sprawozdań finansowych na podstawie niniejszego rozporządzenia, ponoszą odpowiedzialność za wszelkie szkody, które spowodują, przetwarzając dane osobowe na podstawie niniejszego rozporządzenia, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami krajowymi.
  Nie naruszając rozporządzenia (UE) 2016/679,
  państwa członkowskie zapewniają stosowanie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających kar za naruszenie przepisów niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

8.   Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne, państwa członkowskie oraz niezależne organy lub eksperci uprawnieni do badania sprawozdań finansowych na podstawie niniejszego rozporządzenia, ponoszą odpowiedzialność za wszelkie szkody, które spowodują, przetwarzając dane osobowe na podstawie niniejszego rozporządzenia, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami krajowymi. Państwa członkowskie zapewniają stosowanie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających kar za naruszenie przepisów niniejszego rozporządzenia
  , rozporządzenia (UE) 2016/679 oraz przepisów krajowych przyjętych na mocy tego rozporządzenia, a zwłaszcza za wykorzystanie danych osobowych w sposób stanowiący nadużycie
  .

8.   Europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne, państwa członkowskie oraz niezależne organy lub eksperci uprawnieni do badania sprawozdań finansowych na podstawie niniejszego rozporządzenia, ponoszą odpowiedzialność za wszelkie szkody, które spowodują, przetwarzając dane osobowe na podstawie niniejszego rozporządzenia, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami krajowymi.
  Nie naruszając rozporządzenia (UE) 2016/679,
  państwa członkowskie zapewniają stosowanie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających kar za naruszenie przepisów niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 115

Poprawka 115

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 44 – ustęp 2 a (nowy)

Artykuł 44 – ustęp 2 a (nowy)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | 2a.
     
  Wszelkie kroki i decyzje proceduralne podjęte wcześniej przez Parlament Europejski, Radę lub Komisję, urzędnika zatwierdzającego Parlamentu Europejskiego lub Urząd zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 1141/2014 lub na jego podstawie mają nadal zastosowanie i są interpretowane w świetle niniejszego rozporządzenia. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

2a.
     
  Wszelkie kroki i decyzje proceduralne podjęte wcześniej przez Parlament Europejski, Radę lub Komisję, urzędnika zatwierdzającego Parlamentu Europejskiego lub Urząd zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 1141/2014 lub na jego podstawie mają nadal zastosowanie i są interpretowane w świetle niniejszego rozporządzenia.

Poprawka 117

Poprawka 117

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Załącznik II – część 2 – tiret 5 a (nowe)

Załącznik II – część 2 – tiret 5 a (nowe)

| Tekst proponowany przez Komisję | Poprawka |
| --- | --- |
| | — | w przypadku stosowania technik targetowania – wszelkie informacje wymagane zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/679. |

Tekst proponowany przez Komisję

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Poprawka

—

w przypadku stosowania technik targetowania – wszelkie informacje wymagane zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/679.

w przypadku stosowania technik targetowania – wszelkie informacje wymagane zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/679.

---

(1)  Sprawa została odesłana do komisji właściwej w celu przeprowadzenia negocjacji międzyinstytucjonalnych na podstawie art. 59 ust. 4 akapit czwarty Regulaminu (A9-0223/2022).

1

---